Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Ondernemer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Ondernemer"

Transcriptie

1 Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Ondernemer Dit rekenwerkboek is van de student: Klas: Telefoonnummer: adres: 1

2 Rekenwerkboek Kerntaak 1 Ondernemingsbeleid: Exploitatiebudget, Liquiditeitsbudget en BTW-budget Wat ga je doen? Je kunt je via je theorieboek en dit rekenwerkboek voorbereiden op het theorie-examen Financieel 2 kerntaak 1. Het gaat, wat de voorbereiding betreft, om de examenonderwerpen: Resultaat Exploitatiebudget Liquiditeitsbudget BTW-budget De rekenvaardigheden welke zich bij het budgetteren voordoen. Het theorieboek geeft de begeleiding bij dit rekenwerkboek. Aanbevolen hulpmiddel: Rekenmachine. Aan bod komen achtereenvolgens: Een budget opstellen, Exploitatiebudget, opgave.. t/m.. Planning en budgettering Functie van een budget Soorten budgetten Gegevens voor een budget Indeling van het budget Factoren bij de budgetbewaking, opgave.. t/m.. Verschillende Budgetteringsmethoden Budgetverschillen Loonkosten berekenen voor budgetvergelijking Het berekenen van budgetverschillen. Cashflow, liquiditeitsbudget, BTW-budget (niet voor Manager), opgave.. t/m.. Waarom cashflow berekenen? Bepalen van de cashflow Liquiditeitsbudget BTW-budget 2

3 Kwalificatie, werkprocessen en competenties Opleiding Ondernemer Detailhandel Werkproces 1.3 Regelt het financiële gedeelte (van het opstarten) van de onderneming 1.4 Maakt een exploitatie- en liquiditeitsbudget 1.6 Bewaakt de financiële situatie en rapporteert hierover Beroepscompetentie M Analyseren A Beslissen en activiteiten initiëren Y Bedrijfsmatig handelen 3

4 Examen Exploitatiebudget, Liquiditeitsbudget en BTW-budget Kerntaak 1 Financieel 2 Een budget opstellen Opgave 1 Onderstreep in de volgende tekst de ondernemingsdoelstelling, de begroting en het budget. Geef elk onderdeel een aparte kleur. Uitgeverij Klaassen is een gerenommeerd bedrijf. Al jaren verzorgt het de publicatie van rapporten van verschillende grote onderwijsinstellingen. Het uiterlijk van die onderwijsinstellingen is echter sterk veranderd sinds ze gefuseerd zijn tot Regionale Onderwijscentra (ROC). Uitgeverij Klaassen wil zich aanpassen aan haar klant en haar doelgroep, en kiest daarom voor het veranderen van de huisstijl. Klaassen wil ook weer niet te veel geld uitgeven aan deze verandering. Tegenover de maximale uitgave van voor het veranderen van de huisstijl, moeten immers ook voldoende inkomsten staan. De start van de verandering wordt gemaakt met het uitschrijven van een wedstrijd onder de medewerkers. De opdracht is om een nieuw logo te bedenken. De medewerkers moeten er rekening mee houden dat het nieuwe logo maximaal mag kosten. Opgave 2 Lees de volgende tekst en vul de ontbrekende woorden in. Je kunt kiezen uit: begroting, budget of ondernemingsdoelstelling. Sommige woorden moet je meerdere keren gebruiken. De eigenaar van beddenspeciaalzaak Dromenland heeft een... geformuleerd. Hij wil meer gaan verkopen aan een publiek met een hoger inkomen. In zijn... houdt hij rekening met een extra omzet van per jaar. In zijn... reserveert hij geld voor het ontwikkelen van een beter en duurder bed. In de/het... geeft hij aan, dat er extra geld beschikbaar is voor promotie bij de nieuwe doelgroep. Hij denkt niet dat hij extra personeel nodig heeft. Voor de personeelskosten kan hij dus hetzelfde bedrag gebruiken als in de/het... van vorig jaar. Opgave 3 Lees de volgende tekst en beantwoord daarna de vraag. Joost Venema is budgetbeheerder over een afdeling. Aan het begin van het jaar heeft hij een budget opgesteld. Iedere vier weken controleert hij of de werkelijk gemaakte kosten nog met de geplande kosten overeenkomen. In week zestien ligt hij netjes op schema. Toch vraagt de ondernemer aan Joost of hij de personeelskosten wil verminderen. Een concurrent heeft namelijk een vestiging in de buurt geopend en het gevolg is dat er veel minder omzet wordt gemaakt dan was verwacht. Welke functies van een budget kom je in deze tekst tegen? Geef aan waar ze in de tekst staan. 4

5 Opgave 4 Maak een kostenbudget voor dit bedrijf. Maak een onderverdeling in vaste en variabele kosten. Gebruik de volgende gegevens: Kosten vast personeel Kosten oproeppersoneel Huur Gas, water, elektriciteit Ontwikkeling nieuwe producten Promotie Verpakkingen Overige vaste kosten Overige variabele kosten Inkoopwaarde omzet Omzet De onderverdeling in vaste en variabele kosten: 5

6 Opgave 5 a. Welke onderdelen vind je zoal in een budget? Bedenk zelf de vaste en variabele kosten en zet deze in de witte vlakken. b. Bereken de nettowinst. Vul de getallen in de witte vlakken in. Opgave 6 Op een school staat een kopieerapparaat. De jaarlijkse vaste kosten worden geschat op 400. Een velletje papier kost 0,02. De toner moet vervangen worden na kopieën. Een toner kost 120. Vorig jaar zijn kopieën gedraaid. Dit jaar is de hoofdadministratie van plan kopieerkaarten uit te geven. Op een kaart staan 500 credits. De hoofdadministratie verwacht dat het aantal kopieën hierdoor met 10% afneemt. Welk budget zal het hoofd financiën voorstellen om aan de hoofdadministratie ter beschikking te stellen? Het budget (bewaar de berekeningen erbij): 6

7 Opgave 7 Van sommige dingen weet Jeroen Bosch gewoon hoeveel geld hij ervoor op het budget moet zetten. De huur is al jaren , voor energie is hij ongeveer kwijt. Iedere werknemer kost hem per jaar. Hoeveel Jeroen aan promotie gaat besteden, hangt af van de verwachte omzet. Uit ervaring weet Jeroen dat hij met de gemiddelde omzet per werknemer een goede schatting kan maken van de omzet in het komende jaar. De afgelopen jaren was de gemiddelde omzet per werknemer: vier jaar geleden: ; drie jaar geleden: ; twee jaar geleden: ; afgelopen jaar: Stel het budget voor het komende jaar op. Ga ervan uit dat Jeroen zes werknemers in dienst heeft. De inkoopwaarde van de omzet is een derde (33,33%) van de omzet. Jeroen wil nettowinst maken. Het budget voor het komende jaar. Bewaar de berekeningen erbij. 7

8 Opgave 8 In het centraal station van Tjoestradeel is een koffiecorner, met de naam Koffiecorner, gevestigd. Hier wordt verse koffie gezet en verkocht. De eigenaar heeft de budgetbeheerder de volgende gegevens overhandigd: jaarlijkse vaste kosten Kosten per gezet kopje koffie 0,28. De koffie wordt voor 1 verkocht. De eigenaar verwacht in het komende jaar koppen koffie te verkopen. a. Bereken voor Koffiecorner de verwachte omzet over het komend jaar. b. Welk totaal bedrag aan variabele kosten verwacht Koffiecorner komend jaar te maken? c. Welk totaal bedrag aan kosten verwacht Koffiecorner over komend jaar te maken? 8

9 d. Bereken voor Koffiecorner de verwachte winst over het komend jaar. Bewaar de berekeningen erbij. Opgave 9 Een school kent aan de hoofdconciërge een schoonmaakbudget toe. De financieel directeur beschikt over de volgende gegevens: aantal schoolweken in een jaar: 40; aantal uren schoonmaak per dag: 4, op vrijdag 6; een week voor de opening worden de gangen gepoetst, geschatte aantal uren: 16; vlak voor de open dag, die zaterdag 13 januari wordt georganiseerd, wordt extra (= dubbel) schoongemaakt; het schoonmaakmateriaal wordt ingeschat op per jaar; een schoonmaker kan voor 8,50 per uur worden ingehuurd; het jaarloon van een conciërge (bij een werkweek van 36 uur) bedraagt Hoeveel uren mag de hoofdconciërge aan schoonmaak uitgeven? 9

10 b. Bereken voor de hoofdconciërge de loonkosten indien een schoonmaker wordt ingehuurd. c. Bereken voor de hoofdconciërge de loonkosten indien van een conciërge gebruik wordt gemaakt. d. Voor wie kiest de hoofdconciërge? Licht je keuze toe. 10

11 Opgave 10 De eigenaar van café Gezellig heeft van de boekhouder het volgende kostenoverzicht over het afgelopen jaar gekregen. Kosten vast personeel Kosten oproeppersoneel Huur Gas, water, elektriciteit , waarvan vaste lasten Promotie 1% van de omzet Overige vaste kosten Overige variabele kosten Inkoopwaarde omzet 25% v/d omzet De eigenaar verwacht in het hierop volgende jaar omzet te behalen. De variabele kosten stijgen met 3% a. Bereken voor de eigenaar van café Gezellig de vaste kosten. b. Bereken voor de eigenaar van café Gezellig de variabele kosten. 11

12 c. Welke winst verwacht de eigenaar van café Gezellig over het hierop volgende jaar te halen? Opgave 11 Pearl, eigenaar van café Hawaii heeft van de boekhouder het volgende kostenoverzicht over het afgelopen jaar gekregen. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt 30% v/d omzet. Kosten vast personeel Kosten oproeppersoneel Huur Gas, water, elektriciteit (waarvan vaste lasten) Promotie 1,5% van de omzet Overige vaste kosten Overige variabele kosten Pearl verwacht dat de omzet in het hierop volgende jaar met 6% stijgt. Deze stijging werkt in alle variabele kosten door. a. Bereken voor Pearl het budget aan vaste kosten voor het hierop volgende jaar. 12

13 b. Bereken voor Pearl de gerealiseerde omzet over het afgelopen jaar. c. Bereken voor Pearl de variabele kosten over het hierop volgende jaar. d. Welke winst verwacht Pearl over het hierop volgende jaar te halen? 13

14 Exploitatiebudget Opgave 12 Deze winter vinden er veel activiteiten plaats in de straat waar het bedrijf van Johan Kwist staat. Er is een braderie, Sinterklaas staat voor de deur en daarna zijn er al weer diverse kerstacties. Er moeten versieringen komen, er moet een advertentie gezet worden dat de klant zelf ook voor winterschilder kan spelen enzovoort. Als Johan aan alle geplande activiteiten van de ondernemersvereniging mee zou doen, kost dat In totaal heeft Johan voor het hele jaar voor dergelijke verkoopkosten gebudgetteerd is in verhouding dus erg veel. Hij moet daarom een keuze maken. a. Wat zijn de voordelen voor Johan om mee te doen aan de activiteiten? b. Wat zijn de nadelen voor Johan om mee te doen aan de activiteiten? c. Waarop zou Johan zijn definitieve keuze kunnen baseren? Opgave 13 14

15 Peter Pastille heeft handelt in in drogisterij- en parfumerieartikelen. Voor komend jaar heeft hij de volgende verwachte gegevens (exclusief btw): Een omzet van De inkoopwaarde is 67% hiervan. Andere kosten zijn: personeelskosten: huisvesting/inventaris: vervoerskosten (gemaakt met eigen auto): verkoopkosten: overige kosten: rentelasten: afschrijvingen: Er zijn geen bijzondere baten of lasten. Gegevens van Peter Pastille (bedragen in euro's) Percentage de omzet van Branche-informatie vorig jaar Omzet 100% 100 Inkoopwaarde omzet 64,9 Brutowinst 35,1 Exploitatiekosten Personeel 11,1 Huisvesting 4,0 Vervoer 0,7 Verkoop 3,0 Overige kosten 3,2 Rentelasten saldo 1,9 Afschrijvingen 3,0 Totaal exploitatiekosten 26,9 Bedrijfsresultaat 9,0 a. Stel hierboven het exploitatiebudget samen. b. Vergelijk dit budget met de gemiddelde percentages in de branche, zoals gegeven in de laatste kolom. Let erop dat de getallen percentages van de omzet zijn. Alle kosten relateer je dus aan de omzet. Zet de gegevens naast elkaar in de bovenstaande tabel. c. 15

16 Wat kun je zeggen over het nettoresultaat van de bedrijf van Peter Pastille? d. Waarom moet je wel heel voorzichtig zijn met de waarde van uitspraken in deze vergelijking? Opgave 14 Kees Spilling is een concurrent van Peter Pastille (zie opgave 13). Hij verwacht het volgende voor het komende jaar (exclusief btw): Een omzet van De inkoopwaarde hiervan is 70%. De kosten die hij verder kwijt denkt te zijn, zijn: personeelskosten: huisvesting/inventaris: vervoerskosten met eigen auto: verkoopkosten: overige kosten: rentelasten: afschrijvingen Stel het exploitatiebudget samen en vergelijk dit budget met de gemiddelde percentages van de branche-informatie uit opgave 13. Beschrijving Gegevens van Kees Spilling Percentage (bedragen in euro's) van de omzet Beschrijving Gegevens van Kees Spilling Percentage 16

17 (bedragen in euro's) van de omzet Opgave 15 Stel dat de inkoopwaarde van Kees Spilling 60% van de omzet is en dat de personeelskosten 8% van de omzet zijn. Stel hieronder opnieuw het exploitatiebudget samen. Gegevens van Kees Spilling (bedragen in euro's) Percentage van de omzet Branche-informatie vorig jaar Omzet 100% 100 Inkoopwaarde omzet 64,9 Brutowinst 35,1 Exploitatiekosten Personeel 11,1 Huisvesting 4,0 Vervoer 0,7 Verkoop 3,0 Overige kosten 3,2 Rentelasten saldo 1,9 Afschrijvingen 3,0 Totaal exploitatiekosten 26,9 Bedrijfsresultaat 9,0 b. Wat kun je nu zeggen over de nettowinst van Kees in relatie tot de branchegegevens 17

18 vermeld in de laatste kolom? Opgave 16 Loes, onderneemster, heeft over een bepaalt jaar de volgende gegevens verzameld: Omzet Inkoop Kosten Loes schat in dat in het daarop volgende jaar alles met 5% stijgt. a. Bereken voor Loes de behaalde brutowinst over het bekende jaar. b. Bereken voor Loes de behaalde nettowinst over het bekende jaar. c. Welk bedrag aan brutowinst verwacht Loes volgend jaar te behalen? d. Bereken voor Loes de nettowinst die ze in het volgend jaar verwacht te behalen. Opgave 17 18

19 Wouter, ondernemer, heeft het afgelopen jaar een omzet behaald van Door een verslechterende economie verwacht Wouter dat de omzet met 6% daalt. Wouter hanteert over de inkoop een brutowinst van gemiddeld 71%. Welke brutowinst (afgerond op hele euro s) verwacht Wouter te halen? Opgave 18 Peter Nieuwkoop beschikt over het exploitatieoverzicht van het afgelopen jaar. Stel voor Peter een exploitatiebudget op waarbij je met het volgende rekening houdt. De omzet zal door het aantrekken van de economie met 4% stijgen. De inkoopwaarde van de omzet stijgt met 2%. De loonkosten stijgen met 2%. De overige kosten blijven gelijk. Alle bedragen in euro's Jaarbudget afgelopen jaar Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting Vervoer Verkoop Overige kosten Rentelasten saldo Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Alle bedragen in euro's Jaarbudget komend jaar 19

20 Alle bedragen in euro's Jaarbudget afgelopen jaar Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting Vervoer Verkoop Overige kosten Rentelasten saldo Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Opgave 19 Vul voor Jantine Strijbos de exploitatiebegroting op de ontbrekende plaatsen in. Alle bedragen in euro's Jaarbudget % % Realisatie bedragen Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting ,5 Vervoer ,2 Verkoop ,1 Overige kosten ,8 Rentelasten saldo ,8 Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat

21 Opgave 20 Jan Konijn beschikt over het exploitatieoverzicht van het afgelopen jaar. Jan stelt een exploitatiebudget voor het komende jaar op. Jan verwacht dat de omzet met 10% stijgt. De rest van de gegevens blijft hetzelfde. Alle bedragen in euro's Jaarbudget % bedragen Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting Vervoer Verkoop Overige kosten Rentelasten saldo Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Bereken voor Jan de nettowinst die hij het komende jaar verwacht te behalen. 21

22 Factoren bij de budgetbewaking Opgave 21 Toys voor Boys doet in gadgets voor mannen. het bedrijf hanteert voor de energiekosten een jaarbudget van Hoeveel bedraagt het budget voor de maand mei, wanneer het energiebudget vastgesteld wordt op basis van vaste budgettering? Opgave 22 Kapsalon Hairstyle heeft voor het bepalen van de knipprijs voor mannen een tarief per eenheid. In dit tarief per eenheid zijn de volgende gegevens verwerkt: Constante kosten: Variabele kosten: Normale aantal te knippen mannen: Te verwachten aantal te knippen mannen: Wat is het tarief per eenheid dat op basis van de gegevens in de knipprijs voor mannen is verwerkt? Voeg de berekening toe. Opgave 23 22

23 Shine heeft een overzicht van de gemaakte reclamekosten over het jaar 2008 en wil op basis van voortschrijdende budgettering op basis van de gemiddelde kosten van de voorgaande kwartalen de budgetten voor het komend jaar opstellen. Afgelopen jaar Reclamekosten Kwartaal Kwartaal Kwartaal Kwartaal komend jaar Kwartaal ,50 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Controleer de juistheid van het budget voor reclamekosten voor het eerste kwartaal van het komend jaar en vul ook de budgetten voor de kwartalen 2 tot en met 4 in. Loonkosten berekenen voor budgetvergelijking Opgave 24 a. Swish doet in mode. In het afgelopen jaar was de omzet en loonkosten bedroegen Bereken het percentage loonkosten. b. De Korenaar had het afgelopen jaar was de omzet en loonkosten bedroegen Bereken de omzet per euro loon. c. 23

24 Welk van deze twee bedrijven besteedt het grootste deel van de omzet aan loonkosten? Motiveer je antwoord. Opgave 25 Bekijk de volgende gegevens: Situatie twee jaar geleden: omzet en loonkosten Situatie vorig jaar: omzet en loonkosten a. Wat is de omzet per euro loon voor deze twee budgetperioden? b. Was er het afgelopen jaar een stijging van het percentage loonkosten ten opzichte van de omzet? Laat zien hoe je dat berekent. Opgave 26 Romio's kwekerij annex tuincentrum behaalde vorig jaar geleden een jaaromzet van Romio betaalde toen aan loonkosten. Romio is best tevreden met zijn omzet. Toch heeft hij voor komend jaar een begroting opgesteld waarin hij rekening houdt met extra kosten. Met name de aanschaf en het installeren van nieuwe kassa's zullen het budget gaan bepalen. Aan het einde van dit jaar zal namelijk vlak bij zijn bedrijf een nieuwe woonwijk opgeleverd worden. De eerste bewoners zullen over twee jaar hun huizen betrekken en dus zullen er heel wat tuintjes aangelegd worden. Romio verwacht daarom een toestroom van nieuwe klanten. 24

25 Om de afhandeling van al die klanten efficiënter te laten verlopen, zijn dus nieuwe kassa's nodig. Waarschijnlijk heeft hij dan ook personeel te weinig. Ondanks de snelle kassa-afhandeling zal hij toch nieuwe medewerkers moeten aanstellen. Romio laat de verantwoordelijke voor het tuincentrum (de budgetbeheerder) de jaarcijfers van de omzet van voorafgaande jaren opzoeken, zodat er een vergelijking gemaakt kan worden. Hij laat hem ook uitzoeken wat de kosten zullen zijn van de nieuwe kassa s en hoe hoog de kosten zijn van een nieuwe medewerker. Om te beoordelen of een en ander haalbaar is moet Romio verder weten wat de kosten zijn van de kwekerij en de verdere kosten waar hij jaarlijks mee te maken krijgt. Op basis van de aangeleverde gegevens maakt Romio een berekening. o.a. Door de snelle afhandeling aan de kassa verwacht Romio dat de omzet zal stijgen. Hij schat in dat er twee nieuwe medewerkers zijn. Romio stelt zo een begroting vast en vertelt de budgetbeheerder welk budget hij voor komend jaar toegewezen krijgt. Nu zijn we een jaar verder. Het jaar van de oplevering van de nieuwe wijk. De nieuwe medewerkers zijn volledig ingewerkt en de kassa's werken uitstekend. Romio is benieuwd wat nu uiteindelijk de kosten zijn geweest en of die kosten opwegen tegen de uiteindelijke opbrengsten. Hij vraagt de budgetbeheerder om een berekening. De budgetbeheerder constateert dat door het aannemen van nieuw personeel de loonkosten over het vorige jaar (toen de wijk nog niet was opgeleverd) zijn gestegen tot De omzet is maar tot gestegen. Dat zal consequenties hebben voor de omzet per euro loon van dit jaar. De budgetbeheerder berekent daarom de omzet per kassamedewerker over het jaar voor de oplevering van de nieuwe wijk. a. Hoe groot was de omzet per euro loon oorspronkelijk, voordat nieuw personeel werd aangenomen? b. Hoe groot moet de omzet zijn als Romio s kwekerij annex tuincentrum dezelfde omzet per euro loon wil behouden, terwijl hij twee extra medewerkers aanneemt? c. Wat is de nieuwe omzet per euro loon over het eerste jaar inclusief de nieuwe medewerkers? 25

26 d. Heeft Romio er goed aan gedaan om zijn personeelsbestand uit te breiden? Waarom wel/niet? 26

27 Bereken budgetverschillen Opgave 27 Kijk naar het exploitatiebudget van Peter Pastille. Alle bedragen in Jaarbudget Realisatie Verschil met budget + of- Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting Vervoer Verkoop Overige kosten Rentelasten saldo Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Gegevens van Peter Pastille Na een jaar wil Peter weten of de gerealiseerde gegevens verschillen met wat hij had gepland. De gerealiseerde gegevens zijn: Een omzet van De inkoopwaarde is 64% hiervan. Aan kosten geeft hij uit: personeelskosten: huisvestingskosten: vervoerskosten: verkoopkosten: overige kosten: rentelasten: afschrijvingen: a. Maak van bovenstaand schema een vergelijkingsschema, zodat Peter aan de hand van deze gegevens aan de slag kan. b. Wat kun je zeggen over de nettowinst van Peter? 27

28 Opgave 28 Kijk naar het exploitatiebudget van Kees Spilling. Alle bedragen in Jaarbudget Realisatie Verschil met budget + of Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting Vervoer Verkoop Overige kosten Rentelasten saldo Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Na een jaar wil Kees weten of de gerealiseerde gegevens verschillen met het budget. De gerealiseerde gegevens zijn: Een omzet van De inkoopwaarde is 64% hiervan. Overige kosten: personeelskosten: huisvestingskosten: vervoerskosten: verkoopkosten: overige kosten: rentelasten: afschrijvingen a. b. Maak van bovenstaand schema een vergelijkingsschema voor Kees Spilling. Gegevens van Kees Spilling Wat kun je zeggen over de nettowinst van Kees? En hoe verklaar je dat? 28

29 Opgave 29 Hendrik had zijn omzet voor het afgelopen jaar begroot op Volgens de gegevens van de branche bedraagt de gemiddelde brutowinst 50% van de omzet. Eind januari overhandigt de boekhouder het jaaroverzicht aan Hendrik. Hierin staat: Omzet Inkoopwaarde a. Bereken voor Hendrik de brutowinst die over dit jaar uiteindelijk behaald is. b. Bereken de brutowinst die voor dit jaar was begroot. c. Noem twee opmerkelijke verschillen. 29

30 Opgave 30 Loes heeft over het afgelopen jaar een omzet gerealiseerd van Dit was 12% meer dan begroot. Normaal gesproken wordt de inkoop verhoogd met 40% brutowinst. De inkoop bedroeg over het jaar a. Welk bedrag schatte Loes in over dit jaar te verkopen? b. Bereken voor Loes de uiteindelijk gerealiseerde brutowinst. c. In hoeverre wijkt de prijs waarvoor de goederen ingekocht zijn af van de norm. d. Geef voor het bij c berekende verschil een mogelijke verklaring. Opgave 31 30

31 Vul voor Vivienne Kouwenhoven de onderstaande begroting verder in: Alle bedragen in Jaarbudget % v/d omzet Omzet Inkoopwaarde omzet 40 Brutowinst 60 Exploitatiekosten: Personeel 20 Huisvesting 5 Vervoer 2 Verkoop 3 Overige kosten 12 Rentelasten saldo 2 Afschrijvingen 1 Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Opgave 32 Vul voor Jantine Strijbos de onderstaande begroting verder in. Alle bedragen in Jaarbudget % Realisatie in % Realisatie in + of - Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting ,5 Vervoer Verkoop ,1 Overige kosten ,8 Rentelasten saldo ,8 Afschrijvingen ,9 31

32 Ga hier verder: Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Opgave 33 Kijk naar het exploitatiebudget van Jeannette Blankepit. Alle bedragen in Jaarbudget Realisatie Verschil met budget + of - Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Exploitatiekosten: Personeel Huisvesting Vervoer Verkoop Overige kosten Rentelasten saldo Afschrijvingen Totaal exploitatiekosten Bedrijfsresultaat Na een jaar wil Jeannette weten of de gerealiseerde gegevens verschillen met het budget. De gerealiseerde gegevens zijn: Een omzet van De inkoopwaarde is 61% hiervan. Overige kosten: personeelskosten: huisvestingskosten: vervoerskosten: verkoopkosten: overige kosten: rentelasten: afschrijvingen a. Vul het vergelijkingsschema voor Jeanette in. 32

33 b. Met welk bedrag wijkt het bedrijfsresultaat af van de begroting? c. Noem de soorten kosten en bedragen die het bedrijfsresultaat negatief beïnvloed hebben. Noem de soorten kosten en bedragen die het bedrijfsresultaat positief beïnvloed hebben. d. Saldeer het positieve en negatieve totaalbedrag en tel dit bij het begrote bedrijfsresultaat op. Opgave 34 Birgit Peters haalt met haar bedrijf een omzet van Ze heeft in het voorgaande boekjaar een brutowinst gebudgetteerd van Welk percentage dient de inkoopwaarde van de omzet in procenten van de omzet (op gehelen nauwkeurig) te zijn om de gebudgetteerde brutowinst te kunnen behalen? 33

34 Opgave 35 Michel Bloemers handelt in tweedehands kleding. Om te kunnen leven van zijn handel heeft hij een brutowinst nodig van , per jaar. De inkoopwaarde van zijn omzet schat Michel in op 25% van de omzet. Hoe hoog zal de omzet zijn die Michel zal budgetteren als te behalen omzet? Opgave 36 Karel Doormast handelt in de haven van een dorpje aan het IJsselmeer in zeilartikelen. Een deel van het assortiment wordt door Karel zelf geproduceerd en gerepareerd. Een voorbeeld van een zelf geproduceerd artikel is aanmeertouw. Karel had voor het afgelopen jaar gebudgetteerd om 200 meter aanmeertouw te produceren. Hiervoor is standaard 200 kilogram grondstof nodig, in te kopen tegen een prijs van 2 per kilogram. Karel heeft in het afgelopen jaar in totaal 250 kilogram grondstof ingekocht, voor de productie van 200 meter aanmeertouw. De totale inkoopkosten voor deze grondstof bedroegen 625. Hoeveel bedroegen het efficiencyverschil en het prijsverschil? 34

35 Opgave 37 Karel Doormast haalt met zijn bedrijf in zeilartikelen in jaren met een normale zomer een omzet van In jaren met slechte zomers behaalt hij een omzet van , terwijl in jaren met goede zomers de omzet bedraagt. De constante kosten voor de bedrijf van Karel Doormast zijn Bereken de bezettingsresultaten voor de jaren met goede zomers en voor de jaren met slechte zomers. Opgave 38 Voor het bakken van een specifiek soort brood heeft Bakker Bert de volgende gegevens gebudgetteerd: Grondstofkosten , bij een prijs van 0,50 per kilogram. Manuren , bij een uurtarief van 125 per uur. Machine- en ovenkosten , bij een uurtarief van 80 per uur. Aan het eind van het jaar levert de administratie van Bakker Bert met betrekking tot dit brood de volgende informatie op: Ingekochte grondstoffen kilogram tegen een prijs van 0,45 per kilogram. Betaald aan manuren , voor manuren. Machine- en ovenkosten bij een uurtarief van 81. Bereken de efficiencyverschillen en prijsverschillen op grondstoffen, manuren en machine- en ovenkosten. Hierbij mag je er vanuit gaan dat de gebudgetteerde hoeveelheid te bakken broden gelijk is aan de werkelijke hoeveelheid gebakken broden. 35

36 Bepalen van de cashflow Opgave 39 Jan is ondernemer. Hij heeft over het afgelopen jaar een nettowinst behaald van Hij heeft in dat jaar 289 wisselgeld uit zijn privévermogen in de kas gestort. Jan heeft elke maand van zijn zakelijke bankrekening naar zijn privérekening laten storten. Bereken voor Jan het bedrag aan winst dat in zijn onderneming is blijven zitten. b. Wat kan Jan allemaal met het bij vraag a berekende bedrag doen? Opgave 40 Ondernemer Eugene heeft over het afgelopen jaar een nettowinst behaald van Hij heeft in dat jaar 112 wisselgeld uit zijn privévermogen in de kas gestort. Eugene heeft in totaal naar zijn privérekening laten storten. De afschrijving bedroeg a. Bereken voor Eugene het bedrag aan winst dat in zijn onderneming is blijven zitten. 36

37 b. Bereken voor Eugene de cashflow. c. Wat kan Eugene allemaal met het bij opgave b berekende bedrag doen? Opgave 41 Vivienne is heeft een eenmanszaak. Zij heeft over het afgelopen jaar een nettowinst behaald van Zij heeft in dat jaar 232 wisselgeld uit haar privévermogen in de kas gestort. Vivienne heeft in totaal naar haar privérekening laten storten. De afschrijving bedroeg a. Bereken voor Vivienne het bedrag aan winst dat in haar onderneming is blijven zitten. 37

38 b. Bereken voor Vivienne de cashflow. c. Wanneer komt Vivienne in de financiële problemen? Opgave 42 Loes is onderneemster. Zij heeft over het afgelopen jaar een nettowinst behaald van Zij heeft in dat jaar 21 wisselgeld uit haar privévermogen in de kas gestort. Loes heeft in totaal privé opgenomen. De afschrijving bedroeg a.. Bereken voor Loes het bedrag aan winst dat in haar onderneming is blijven zitten. b. Bereken voor Loes de cashflow. 38

39 c. Noem een mogelijk gevolg van de ontstane waarin Loes zich bevindt. Opgave 43 Wesley s zaak heeft vorig jaar een brutowinst van Zijn exploitatiekosten bedroegen Dat jaar heeft Wesley geen bijzondere baten of lasten. Aan belastingen moeten in totaal dat jaar betaald worden. Ook schreef Wesley 20% van de aanschafwaarde af op de nieuwe bestelwagen van Wesley besteedt in dat jaar aan privé-uitgaven. a. Bereken de nettowinst. Vermeld de door jou gebruikte formule. b. Met welk schema bereken je hier de cashflow? c. Maak deze berekening voor Wesley. 39

Elobase Detailhandel Organisatiebeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Manager

Elobase Detailhandel Organisatiebeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Manager Elobase Detailhandel Organisatiebeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Manager Dit rekenwerkboek is van de student: Klas: Telefoonnummer: E-mailadres: 1 Rekenwerkboek Kerntaak

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven.

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven. Management en Organisatie VWO 6 Herhaling CE Begrotingen nummer 2 Opgave 1 Gegeven is de volgende balans van Fitna bv: Balans per 1/1 2008 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

De resultatenrekening

De resultatenrekening De resultatenrekening format resultatenrekening kosten/uitgaven en opbrengsten/ontvangsten afschrijvingen rente eindbalans Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl www.jooplengkeek.nl 1 De

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I.

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I. Opdracht 1 De Wilde en Timmer De dames De Wilde en Timmer gaan een autobedrijf beginnen: zij kopen auto s en accessoires in en verkopen die. Om het autobedrijf te kunnen openen op 1 januari 2006 zijn in

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend op het theorieboek. Kerntaak

Nadere informatie

Ondernemersplan. Bedrijfsnaam

Ondernemersplan. Bedrijfsnaam Ondernemersplan Bedrijfsnaam 1. De ondernemer 1.1 Persoonlijke gegevens Naam : Adres : Postcode : Woonplaats : Telefoonnummer : E-mailadres : Geboortedatum : Geboorteplaats : Nationaliteit : Burgerservicenummer

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan www.jooplengkeek.nl Ondernemingsplan Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan Persoonlijk plan Persoonsgegevens Motivatie om ondernemer te worden Sterke punten & zwakke punten 1 Ondernemingsplan

Nadere informatie

Liquiditeitsbegroting

Liquiditeitsbegroting 1 Liquiditeitsbegroting Voorspellen inkomsten en uitgaven Periode X, dag, week, maand, jaar Dynamische liquiditeit Staat van herkomst en bestedingen Kasstroomoverzicht Zie het als je eigen bankrekening

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2011 - I

Eindexamen m&o havo 2011 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Café De Wijde Blik is een eenmanszaak die tot 2008 volgens de eigenaar goede financiële resultaten behaalde. Per 1 juli 2008 is de Tabakswet

Nadere informatie

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63 Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo Hoofdstuk 17 tot en met 28 Normering Opgave 1 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 Opgave 7 1: 2 punten 1: 2 punten a: 2 punten 1: 3 punten 1: 2

Nadere informatie

Kaarten module 4 derde klas

Kaarten module 4 derde klas 1. Uit welke twee onderdelen bestaan de totale kosten? 2. Geef 2 voorbeelden van variabele kosten. 3. Geef 2 voorbeelden van vaste (of constante) kosten. 4. Waar is de totale winst gelijk aan? 5. Geef

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB KOSTENCALCULATIE 4 OEFENEXAMEN 3 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel

Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek,

Nadere informatie

Overzicht financieel plan

Overzicht financieel plan Overzicht financieel plan Privé ontrekking (maandelijks) 1.000 BTW tarief 0,21 % Inkoop kosten 0,18 % Bedrijfskosten (maandelijks) 120 Promotiekosten (maandelijks) 100 Transportkosten (maandelijks) 100

Nadere informatie

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC)

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) Het maximaal aantal te behalen punten voor deze toets is 90. Bij elke vraag of opdracht staat aangegeven hoeveel punten u daarvoor kunt halen. De beschikbare examentijd

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek oefenen met kasgeld

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek oefenen met kasgeld Elobase Detailhandel Rekenwerkboek oefenen met kasgeld Alle opleidingen detailhandel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, oefeningen Wat ga je doen? Je kunt je via dit rekenwerkboek

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei tijdsduur voor het gehele examen 09:00-11:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20

Inhoudsopgave. Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20 Ondernemingsplan Inhoudsopgave 1. Ondernemer... 4 1.1. Persoonlijke gegevens... 4 1.1.1. Persoonlijke gegevens... 4 1.1.2. Opleiding... 4 1.1.3. Arbeidssituatie... 4 1.2. Medeondernemer... 4 1.2.1. Medeondernemer(s)...

Nadere informatie

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen.

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Hoofdstuk 3 Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte Extra opgaven Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Opgave 3.6a Vazzo bv koopt en verkoopt

Nadere informatie

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel?

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel? Opgaven paragraaf 1.9.1 en 1.9.2 a. Wat wordt verstaan onder direct costing? b. Hoe wordt direct costing ook wel genoemd? c. Wat is de essentie waarom een onderneming kiest voor direct costing? a. Met

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2003-II

Eindexamen m&o vwo 2003-II 4 Antwoordmodel Opgave 1 1 voorbeelden van juiste antwoorden: kosten voor de winkelier bij de administratieve afhandeling; interestvergoeding voor het verstrekte krediet; vergoeding voor het risico van

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Financieel 2 Ondernemer

Financieel 2 Ondernemer Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid Theorieboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 2 Ondernemer Exploitatiebudget, Liquiditeitsbudget en BTW-budget 1 Theorieboek Kerntaak 1 Ondernemingsbeleid:

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen 7

Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen 7 1 Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen Kennisvragen paragraaf 1.1 en 1.2 1. Wat bestudeert de bedrijfseconomie? 2. We onderscheiden bij uitgaven kosten en verspillingen. Wat is het verschil

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 19639 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 19639 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 19639 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB kostencalculatie 4 Oefenexamen 2 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 30 mei 13.30 16.30 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen;

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 16 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Hartenstijn bv heeft op 1 januari de volgende balans opgesteld: Balans 1 januari 2009 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen.

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen. Boekingsboek Overzicht van een aantal soorten boekingen. * contant * op rekening * met en zonder BTW * transitorische posten * hoe ga je om met de BTWboekingen * balans, V&Wrekening, liquiditeitsoverzicht

Nadere informatie

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Examen : Professional Controller 2 Vak : Accounting 2 Datum : 22 juni 2015 Examen PC 2 Accounting 2 Instructieblad Tijd : 13.30-15.00 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

2015 Noordhoff Uitgevers bv. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1

2015 Noordhoff Uitgevers bv. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1 Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1 Hoofdstuk 1 De balans *1.8 a Bezittingen Omschrijving Bedrag Magazijn 150.000 Twee bestelauto s à 35.000

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. De brood- en banketbranche gaat al enkele jaren gebukt onder tegenvallende verkopen. Bovendien hebben de bakkers te maken met stijgende

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2015 tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter dit examen is een erratum opgenomen. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid. Financieel 1 Ondernemer / Manager. Hoofdstuk 2 Consumentenprijs

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid. Financieel 1 Ondernemer / Manager. Hoofdstuk 2 Consumentenprijs Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Theorieboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager Hoofdstuk 2 Consumentenprijs 1 Theorieboek Kerntaak 1 Ondernemingsbeleid/

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht Handelswetenschappen en recht Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 1 VHBO Tijdvak 2 Vrijdag 28 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 juni 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

Hoe houd je grip op de financiën van je onderneming. Door : Paul Thonen en Raimond Nuijen

Hoe houd je grip op de financiën van je onderneming. Door : Paul Thonen en Raimond Nuijen Hoe houd je grip op de financiën van je onderneming Door : Paul Thonen en Raimond Nuijen Starterscafe 19 februari Opening Starter van de maand Workshop: Hoe houd je grip op de financiën van je onderneming

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 maandag 23 mei 09:00-11:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 vrijdag 19 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Beoordeling financieel Financiële kengetallen Activiteitskengetallen Rentabiliteitskengetallen Liquiditeitskengetallen Solvabiliteitskengetallen Productiviteitskengetallen Beleggingskengetallen

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie

Appendix Bedrijfseconomie Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het

Nadere informatie

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2013 tijdvak 1 maandag 13 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

2 Kostprijsberekening en opslagmethode

2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie hebben we al uitgebreid stilgestaan bij het bepalen van de kostprijs. We hebben kennisgemaakt met directe en indirecte

Nadere informatie

Examen VMBO-BB 2005 ECONOMIE CSE BB. tijdvak 1 donderdag 2 juni 9.00 10.30 uur. 12-10-2004 Versie vaststelling. Naam kandidaat Kandidaatnummer

Examen VMBO-BB 2005 ECONOMIE CSE BB. tijdvak 1 donderdag 2 juni 9.00 10.30 uur. 12-10-2004 Versie vaststelling. Naam kandidaat Kandidaatnummer Examen VMBO-BB 2005 12-10-2004 Versie vaststelling tijdvak 1 donderdag 2 juni 9.00 10.30 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Acumulus & Co. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2013 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen - Bijlagen BTW-nummer Van 01-01-2013 Tot en met 31-12-2013

Nadere informatie

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten Proeftoets hoofdstuk 14, 16 t/m 20, 23. Let op: het betreft hier een willekeurige selectie van onderwerpen uit bovenstaande hoofdstukken. Maak alle opgaven uit het opgavenboek en maak ook de zelftoetsen

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenopgaven over het onderwerp rendement berekenen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel

Elobase Detailhandel Rekenopgaven over het onderwerp rendement berekenen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Elobase Detailhandel Rekenopgaven over het onderwerp rendement berekenen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend op het theorieboek.

Nadere informatie

Acumulus & Co. Bijlage 2. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Bijlage 2. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Bijlage 2 Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2014 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen - Bijlagen BTW-nummer Van 01-01-2014 Tot

Nadere informatie

BKB PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN MAANDAG 11 JUNI 2007. Beschikbare tijd 4 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet.

BKB PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN MAANDAG 11 JUNI 2007. Beschikbare tijd 4 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. BKB DIT EXAMEN BESTAAT UIT 6 PAGINA S EN EEN BIJLAGE VAN 1 PAGINA PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN MAANDAG 11 JUNI 2007 A 4.1 Beschikbare tijd 4 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. De

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten Proeftoets hoofdstuk 14, 16 t/m 20, 23. Let op: het betreft hier een willekeurige selectie van onderwerpen uit bovenstaande hoofdstukken. Maak alle opgaven uit het opgavenboek en maak ook de zelftoetsen

Nadere informatie

BEDRIJFSREKENEN OPDRACHTEN BASIS EN KADER

BEDRIJFSREKENEN OPDRACHTEN BASIS EN KADER BEDRIJFSREKENEN OPDRACHTEN BASIS EN KADER OPDRACHTEN BASIS EN KADER PROCENTEN 1. Bereken de volgende percentages: a. 4% van 13,25 = b. 7% van 27,75 = c. 6% van 44,80 = d. 5% van 53,75 = e. 8% van 885,90

Nadere informatie

Examen HAVO. Handelswetenschappen en recht (oude stijl)

Examen HAVO. Handelswetenschappen en recht (oude stijl) Handelswetenschappen en recht (oude stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 28 mei 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek oefenen met vreemd geld

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek oefenen met vreemd geld Elobase Detailhandel Rekenwerkboek oefenen met vreemd geld Detailhandel in toeristengebieden Inkoop in niet-eurolanden Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, oefeningen Wat ga

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud:

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) MODULE 3: BTW Inhoud: Consumentenprijs Verkoopprijs Te betalen btw Verschuldigde btw Af te

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

Management & Organisatie Proeftoets SE 6 havo 5

Management & Organisatie Proeftoets SE 6 havo 5 Naam: Beste leerling, Dit schoolexamen voor het vak M&O betreft de nieuwe hoofdstukken 20 tot en met 25 alsmede van de hoofdstukken 28 tot en met 30 en heeft als onderwerpen: - toepassingen van informatie-

Nadere informatie

In vijf minuten aangifte omzetbelatisting. http://www.mijnjohan.nl

In vijf minuten aangifte omzetbelatisting. http://www.mijnjohan.nl In vijf minuten aangifte omzetbelatisting. http://www.mijnjohan.nl Voor de belastingdienst moet u elk kwartaal BTW-aangifte doen. U krijgt hierover elk kwartaal een brief van de belastingdienst met de

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 januari 2014 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient,

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In deze opgave is wel sprake van btw maar blijft de vennootschapsbelasting buiten beschouwing. Bewoners van het dorp Westmaas hebben

Nadere informatie

PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN Toets journaalposten en grootboekrekening

PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN Toets journaalposten en grootboekrekening PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN Toets journaalposten en grootboekrekening Stegeman computers Mevrouw Stegeman is eigenaresse van een bedrijf dat computers en aanverwante artikelen verkoopt. Zij heeft

Nadere informatie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie onderdeel Bedrijfsadministratie journaalposten Proefexamen 1 De beschikbare tijd is 3 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van

Nadere informatie

de Coöperatie expert

de Coöperatie expert Handleiding Spreadsheet Coöperatieadministratie Inleiding Samenwerken in een ondernemerscoöperatie gaat vooral om het doen van projecten. Per project zijn de opbrengsten, kosten en eventuele winstinhoudingen

Nadere informatie

Praktisch boekhouden Examennummer: 58462 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Praktisch boekhouden Examennummer: 58462 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Praktisch boekhouden Examennummer: 58462 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 9 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 4 minicases met 12 open vragen (maximaal

Nadere informatie

9.1 Verwacht resultaat Exploitatie-begroting 2016 2017 2018 Omzet showroom en overig 132.962,86 199.444,29 299.166,44

9.1 Verwacht resultaat Exploitatie-begroting 2016 2017 2018 Omzet showroom en overig 132.962,86 199.444,29 299.166,44 9 Financieel In deze financiële paragraaf is gestart met het uitgangspunt dat de totale voorraad voor 90% wordt verkocht tegen vastgestelde prijzen. Overige kosten zoals vervoerskosten worden hierin buiten

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. Bij deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. Peter de Beer is de eigenaar van een klein autobedrijf (FIAT De Beer

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 De boekhouder van de eenmanszaak Carel Castello heeft op 31 december 013 een aantal posten op de volgende gedeeltelijke kolommenbalans samengevat: Grootboekrekeningen

Nadere informatie

Het Ondernemingsplan Handleiding voor de startende ondernemer

Het Ondernemingsplan Handleiding voor de startende ondernemer Het Ondernemingsplan Handleiding voor de startende ondernemer Onderstaand plan is een verkorte versie van Het Ondernemingsplan dat door de Vereniging van Kamers van Koophandel en Fabrieken wordt uitgegeven.

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2007-I

Eindexamen m&o havo 2007-I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 Bij huurkoop loopt Witgoed minder risico omdat bij huurkoop Witgoed eigenaar blijft van de verkochte goederen tot de laatste termijnbetaling voldaan is. (Indien

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 61562 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 61562 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 61562 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Basiskennis Ondernemerschap Voorbeeldexamen Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie

Heterogene productie (meerdere producten) De directe kosten hebben een rechtstreeks verband met de productie/verkoop van een product.

Heterogene productie (meerdere producten) De directe kosten hebben een rechtstreeks verband met de productie/verkoop van een product. www.jooplengkeek.nl Heterogene productie (meerdere producten) Primitieve opslagmethode We splitsen de kosten in: Directe kosten Indirecte kosten belangrijk De directe kosten hebben een rechtstreeks verband

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 1 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

BTW i.v.m. auto (van de zaak)

BTW i.v.m. auto (van de zaak) BTW i.v.m. auto (van de zaak) (bron: belastingdienst.nl - februari 2012) (R&D: een aantal regelingen binnen de omzetbelasting/btw wijken af van regelingen binnen de Inkomstenbelasting/IB. Deze nieuwsbrief

Nadere informatie

School/cursus Wanneer? Diploma? ------------------- van -------- tot --------- ja/nee. School/cursus Wanneer? Diploma?

School/cursus Wanneer? Diploma? ------------------- van -------- tot --------- ja/nee. School/cursus Wanneer? Diploma? Het ondernemingsplan Hoofdstuk 1 Persoonlijke gegevens 1.1 Gegevens ondernemers Naam Adres Postcode en woonplaats Telefoonnummer Geboortedatum Nationaliteit Burgerlijke staat Huwelijkse voorwaarden/ samenlevingsovereenkomst

Nadere informatie

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo Sectie economie 2012-2013 1 Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo In de bovenbouw kunnen jullie in de vrije ruimte het vak M&O opnemen. Het is daarom handig om dit jaar al een aantal lessen

Nadere informatie

Antwoorden hoofdstuk 4

Antwoorden hoofdstuk 4 Antwoorden hoofdstuk 4 Opgave 4.1 Vaste activa Eigen Vermogen Pand 42.000 Aandelenvermogen 78.000 Inventaris 22.000 Reserves 37.000 Overige vaste activa 17.000 115.000 81.000 V.V. lang Vlottende activa

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 A1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Het

Nadere informatie