Straks wil het OM nog in Shownieuws

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Straks wil het OM nog in Shownieuws"

Transcriptie

1 openbaar ministerie jaargang 12 nummer 6 juni 2006 Trouw-journalist Louis Cornelisse: Straks wil het OM nog in Shownieuws 06 Forensische opsporing is de vrijblijvendheid voorbij Afscheid Dato Steenhuis

2 4 Inhoud OPPORTUUN OPPORTUUN Nummer Alles afwegende 5 Alles afwegende 3 FP-officier Irene Breman leidde een onderzoek naar illegale uilenhandel. Als ik collega s vertel dat ik telefoons tap van mensen die vogels uit nesten halen, word ik raar aangekeken. Afscheid Steenhuis 13 Dato Steenhuis heeft afscheid genomen van het OM. Opportuun liet hem reageren op foto s van en uitspraken over hem. Ja, ik durf wel wat te roepen. tijdschrift voor het openbaar ministerie JAARGANG 12 NUMMER 6 JUNI 2006 WaarOM? 5 De Helpdesk van het Landelijk Parket schept duidelijkheid over verstrekking van medische gegevens en het plaatsen van peilbakens. Forensische opsporing 6 Alles wat fout is gegaan in de Schiedammer parkmoord is het gevolg van niet-adequaat werk op de plaats delict, zeggen trekkers van het Verbeterprogramma. Nu politie, NFI en OM de handen ineenslaan, is in de forensische opsporing de vrijblijvendheid voorbij. Film 9 Wat doet een officier eigenlijk? Een film en ander voorlichtingsmateriaal is ontwikkeld om deze vraag te beantwoorden. Werving 17 Zo n honderd resterende sollicitanten voor de functie van officier, bezochten op Koninginnedag een voorlichtingsbijeenkomst op het Parket-Generaal. Ze werden gewaarschuwd door Harm Brouwer. Het vak vergt veel van je. Rechtspraak en Schiedam 18 Via meer interne tegenspraak wil de Raad voor de rechtspraak een tweede Schiedam voorkomen: We moeten nu echt Ho roepen tegen nog meer werkdruk. Vragen aan 20 Shérene Stigter-Simons, telefoniste in arrondissementsparket Rotterdam. Personalia 22 Uitgelicht 23 Sturen op strafsoort Agenda 24 Beleid en regels 25 Internationaal 26 Verschijningsdatum nr. 7: 1 september Opportuun is het tijdschrift van en voor het Openbaar Ministerie. Het blad wordt gratis verstrekt aan de medewerkers van het OM en andere geïnteresseerden. Het blad verschijnt tien keer per jaar. De redactie is verantwoordelijk voor de inhoud van het blad. Aan de in Opportuun verstrekte informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Overname van artikelen met bronvermelding is toegestaan. Suggesties, opmerkingen, artikelen: Bel of mail de eindredacteur. Eindredactie: Pieter Vermaas, of Redactieadres: Voorlichtingsdienst OM, Parket-Generaal, kamer 423, Prins Clauslaan 16, Postbus 20305, 2500 EH Den Haag. Telefoon: Abonnementenadministratie: Wijzigingen? Stuur de adreswikkel met de aangebrachte wijzigingen naar het redactieadres, of mail de wijzigingen naar Ineke Breman: Geld is hun enige interesse. Foto s: Joop Reyngoud Illegale uilenhandelaars Verkeer 27 AchterOM 28 Redactieraad: Ryan Lievaart, Heleen Rutgers, Hans Wesselink, Marcel Wolters. Vaste medewerkers: Lianne Bertens, Linda Bregman, Mirelle Herlfterkamp, Thea van der Geest, Anne Hoeksema, Angela Kaptein, Karin Mensink, Michael Nieuwenhuis, Koos Spee. Uiltjes stelen, eieren uitbroeden, legaliseren en de vogels verkopen. Een kleine groep roverhoofdmannen verdiende er veel geld mee, maar werd in juni 2005 opgepakt. Als ik collega s vertel dat ik telefoons tap van mensen die vogels uit nesten halen, word ik raar aangekeken, zegt FP-officier Ineke Breman. gen ring van de vogelwacht wordt om het pootje gedaan en ze vragen dan een zogenoemd CITES-certificaat aan bij het CITES- Bureau in Dordrecht. Dit bureau verleent de vergunningen voor in- en uitvoer van beschermde dieren. Louis Cornelisse 10 Dertig jaar geleden kreeg hij een officier zelden te spreken. Tegenwoordig meent hij dat het OM zijn informatiemanagement moet temperen. Anders gaat dat met je op de loop. Interview met Trouw-journalist Louis Cornelisse. Aan dit nummer werkten verder mee: Bonny van Bokkem, Jan-Willem Grimbergen, Sjaak Klunder, Merle de Vries. Foto omslag: Lianne Bertens Ontwerp: Fabrique BV, Delft Druk: Zijlstra Drukwerk, Rijswijk Oplage: Begin vorig jaar signaleerden informanten van de Algemene Inspectiedienst (AID) van het ministerie van Landbouw een levendige, vermoedelijk illegale, handel in beschermde vogelsoorten. Het ging hierbij om roofvogels zoals buizerds, haviken en uilen. De AID deed een vooronderzoek en rapporteerde namen van mensen die zich ermee bezighielden. Geld is de enige interesse van die mensen, zo stelt officier van justitie Ineke Breman van de Handhavingseenheid Rotterdam van het Functioneel Parket onder wier leiding de zaak kwam te staan. Na Harry Potter zijn er wel particulieren die in een opwelling zo n uil kopen, maar het gros van de klanten zit in de vogelwereld. Zij hebben er verstand van en weten dat de waarde van een schattig bosuiltje al gauw kan oplopen tot vijfhonderd euro. Zo n verkoopprijs is voor sommige handelaren reden om de Flora- en Faunawet te overtreden. Takkelingen Voor Ineke Breman is nu duidelijk hoe zulke handelaren illegaal aan zeldzame beschermde vogels komen. Ze hebben zelf twee uilen, waarmee ze mogen fokken. Vervolgens vangt men jonge, wilde bosuiltjes. Dit gaat zonder problemen, want deze takkelingen kunnen nog niet vliegen. Ze lopen nog over de takken en kunnen zo opgepakt worden. Een makkelijk verkre- Met het CITES-certificaat heeft de vogel een paspoort. Met dat document en bijbehorende papieren kun je de bosuil verkopen. Het is het bewijs dat het een legale vogel is, die uit de fok is verkregen. In werkelijkheid is het dus wildvang. En bij controle kan de fokker zeggen dat hij het ouderpaar niet meer heeft. Samen met de AID en het Interregionaal Milieu Team van Rotterdam-Rijnmond moest Breman bewijzen dat de eigenaren de beesten illegaal in hun bezit hadden. De samenwerking tussen deze opsporingsdiensten was sowieso bijzonder, want het was voor het eerst dat dit gebeurde. Twee verschillende diensten met een heel andere manier van werken. Dan loop je tegen een

3 6 OPPORTUUN Nummer Helpdesk 7 WaarOM? aantal problemen op. Van wie nemen we de werkruimtes in gebruik? Hoe gaan we te werk met twee verschillende computersystemen? En de cultuurverschillen? Gelukkig was het een ontzettend enthousiast team en is er uitstekend onderzoek gedaan, zo zegt Breman. Op basis van dat eerste onderzoek hebben we van de rechter-commissaris toestemming gekregen om telefoontaps aan te sluiten. Dan hoorde je gesprekken als Wanneer gaan we naar de Grienden? Ik weet nog een nest te zitten. Om dan een paar dagen later te horen dat ze vijf uilen of buizerds hebben gevangen, maar dat er één vogel een nestpoot had. En op een vergroeide poot kun je niet makkelijk een ring doen. Dus: de nek wordt omgedraaid, want levend verkopen kan niet meer. Ze gaan de vriezer in voor de preparateur. Dit is ook goede handel, want schijnbaar vinden mensen het leuk om zo n dode vogel in de huiskamer te hebben. Dat een telefoontap niet altijd de informatie geeft die je zoekt, gebeurt ook wel eens. Dit werd duidelijk bij één verdachte die regelmatig naar Engeland ging om daar vogels te halen en te brengen. De bestellingen die we over de tap binnen kregen gingen helemaal niet over uilen, maar over patat. Deze verdachte had namelijk ook een snackbar. Toen hebben we de tap afgesloten, want de prijs van een patatje was ons inmiddels wel bekend. Afgezien daarvan waren de taps een succes. Op basis van de verkregen informatie zijn er bij vijf verdachten doorzoekingen gedaan. Ineke Breman: En dan zie je hoe triest het is. Deze mensen zijn dan wel illegaal bezig, maar je verwacht toch dat ze voor een deel liefhebbers zijn. Je moet toch enige affiniteit met die vogels hebben, anders ga je die wereld niet in. Maar als je binnenkomt zie je een uil vastgebonden aan de bank en op de vloer overal dode muizen. Echt sneu. De preparateur was echter het toppunt. Ingewanden en dode vogels waar hij aan werkte lagen in de keuken op het aanrecht en daarnaast stond zijn zoontje een boterham met pindakaas te smeren. De verdachten werden meegenomen voor verhoor. Dan ga je ze met de opgenomen Naast de ingewanden van vogels stond zijn zoontje een boterham met pindakaas te smeren gesprekken confronteren. Aan de opgevraagde CITES-certificaten zie je namelijk hoeveel vogels zij hadden moeten hebben. Waar zijn die vogels dan gebleven? Dat de daders daarop bijna veertig dagen in voorlopige hechtenis hebben gezeten kwam als een schok aan. Mensen denken niet dat dit kan voor vogelhandel. Men denkt ach, waar heb je het over? Het zijn maar vogels. Terwijl er wel maximaal zes jaar op dergelijke misdrijven staat. Uiteindelijk werd de top van de door Breman roverhoofdmannen genoemde verdachten, veroordeeld. Zo kregen drie daders tweehonderdveertig uur werkstraf en zes maanden voorwaardelijk opgelegd. Één kreeg honderdtachtig uur en vier maanden voorwaardelijk en de laatste dader kreeg een boete van zevenhonderdvijftig euro. Zwijnenstal Officier van Justitie Ineke Breman heeft met deze zaak een duidelijk signaal afgegeven aan de vogelwereld. We kunnen dit soort zaken gewoon aanpakken. Justitie doet hier wat aan, het is niet zo dat je ongecontroleerd in deze vogels kunt handelen. Het effect is zichtbaar. Zo verklaarde een dader: ik realiseer mij nu in wat voor zwijnenstal ik leefde. Deze man is echt wakker geschrokken en heeft zijn leven drastisch veranderd. Wat mij ook heel erg bijblijft is het gemak waarmee je die ringen en zo n CITES-certificaat kan krijgen. Zonder moeite krijg je twintig van die ringen mee en ook bij de aanvraag van een paspoort is er absoluut geen controle. Vragen als hoe kan dit nu en hebben ze dan wel een ouderpaar? worden niet gesteld. Dit maakt de handel heel makkelijk, aldus Breman. Het verkopen van zo n uil gaat dan ook zonder moeite, want als koper ga je ervan uit dat het met zo n certificaat wel goed zit. Het is iets wat veranderd moet worden. Zelf denk ik dat men daar nu wel van doordrongen is. Hierover moet eens worden gepraat, want dit gaat veel te makkelijk. Ineke Breman vindt het heel bijzonder dat zij in de vogelwereld is terechtgekomen. Toen ik officier van justitie werd dacht ik dat ik boeven ging vangen: berovingen en dat soort werk. Als ik collega s nu vertel dat ik zit te tappen op mensen die vogels uit nesten halen kijken ze me aan met een blik die zegt: waar heb je het in hemelsnaam over? Het is een heel andere tak van sport, maar erg leuk. Toen ik dit werk pas deed kwam ik wel eens dingen tegen waarvan ik dacht hoe kúnnen ze dit doen? Deze dieren horen in de vrije natuur, niet in een hokje bij jou in de schuur. Tekst: Bonny van Bokkem De helpdesk van het Landelijk Parket beantwoordt vragen over (bijzondere) opsporingsbevoegdheden, internet, telecom, DNA, internationale zaken en de aandachtsgebieden van de Nationale Recherche. Vraag 1: Op grond van de bevoegdheid tot het vorderen van gevoelige gegevens ex artt. 126nf/uf Sv is het mogelijk om gegevens over iemands gezondheid te vorderen. Levert deze bevoegdheid nu een verplichting op voor een arts of verpleegkundige om de gegevens uit een medisch dossier van een verdachte te verstrekken? Antwoord: Op grond van de artt. 126nf/uf Sv kan de officier van justitie, na een voorafgaande schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris, van iedere derde van wie redelijkerwijs kan worden vermoed dat hij toegang heeft tot gevoelige gegevens vorderen om deze gegevens te verstrekken.onder gevoelige gegevens worden gegevens verstaan over bijvoorbeeld iemands godsdienst, ras, politieke gezindheid, gezondheid of seksuele leven. Omdat het vorderen van gevoelige gegevens (vanwege de aard van deze gegevens) een indringende inbreuk maakt op de persoonlijke levenssfeer van personen gelden voor de toepassing van deze bevoegdheid dezelfde voorwaarden als voor de bevoegdheid tot het opnemen van telecommunicatie (artt. 126m/t Sv). In lid 2 van de artt. 126nf/uf Sv is bepaald dat artikel 96a lid 3 Sv van overeenkomstige toepassing is. Dit betekent dat bepaalde beroepsuitoefenaren, zoals een advocaat, arts of een andere geneeskundige beroepsuitoefenaar (zoals een apotheker of verpleegkundige), niet verplicht zijn om aan een vordering verstrekking gevoelige gegevens te voldoen indien zij zich op grond van artikel 218 Sv kunnen beroepen op het verschoningsrecht. Een arts of verpleegkundige is dus niet verplicht om gegevens uit een medisch dossier te verstrekken. Vraag 2: In het kader van een opsporingsonderzoek is er een peilbaken onder de auto van een verdachte geplaatst. Uit het achteraf uitlezen van dit baken is gebleken dat deze auto via België naar Luxemburg is gereden. De bevoegde autoriteiten van de betrokken landen zijn hiervan niet in kennis gesteld. Moeten deze landen hiervan alsnog in kennis worden gesteld nu de gegevens van het peilbaken in Nederland zijn uitgelezen? Antwoord: Op 15 april 2006 is de nieuwe Aanwijzing rechtshulpverzoeken voor grensoverschrijdende observatie (Stcrt. 2006, 57, p. 11) in werking getreden. De basis voor deze aanwijzing is gelegen in de Schengen Uitvoeringsovereenkomst (SUO) die op 26 maart 1995 voor Nederland in werking is getreden. In artikel 40 van de SUO is een regeling opgenomen voor grensoverschrijdende observatie. In dit verband wordt onder grensoverschrijdende observatie verstaan een in een Schengenland aangevangen observatie van personen die wordt voortgezet tot over de landgrens van een ander land dat is aangesloten bij de SUO. Art. 40 SUO heeft niet alleen betrekking op fysieke observaties, maar ook op observaties die plaatsvinden met behulp van een technisch hulpmiddel (zoals een peilbaken). Uitgangspunt van art. 40 SUO is dat grensoverschrijdende observaties slechts mogen plaatsvinden nadat de bevoegde autoriteiten van het betreffende land daartoe toestemming hebben verleend op basis van een voorafgaand justitieel rechtshulpverzoek. Ingevolge art. 40 lid 2 van de SUO kan hier in bepaalde gevallen een uitzondering op worden gemaakt indien er sprake is van een bijzonder spoedeisend karakter. In die gevallen zal dan wel zo spoedig mogelijk telefonisch melding moeten plaatsvinden bij die betreffende buitenlandse autoriteiten en zal daarna alsnog een schriftelijk rechtshulpverzoek moeten worden ingediend. Nu in deze casus pas achteraf is gebleken dat de betreffende auto in het buitenland is geweest, zal er (overeenkomstig de spoedprocedure) alsnog een schriftelijk rechtshulpverzoek moeten worden ingediend bij die bevoegde autoriteiten in het buitenland. Het is in dit geval niet relevant dat de gegevens van het baken in Nederland zijn uitgelezen. Tekst: Michael Nieuwenhuis De helpdesk is te bereiken op :

4 8 OPPORTUUN Nummer Forensische samenwerking 9 De vrijblijvendheid voorbij Verbeterprogramma leidt tot innige forensische samenwerking tussen politie, NFI en OM Bernardine Mac Lean Foto: Marisa Beretta Vrijblijvendheid verdwijnt. Samenwerking wordt gestroomlijnd. En alle partners in de forensische opsporing spreken dezelfde taal. Aan deze omslag werkt het cluster Forensische Opsporing, onderdeel van het Verbeterprogramma. Fouten maken is menselijk, maar de kans daarop moet je minimaliseren. Het is een valkuil te denken dat er de laatste jaren niet goed forensisch werd opgespoord. Bernardine Mac Lean wil dat misverstand uit de wereld, want ze heeft en had respect voor technisch rechercheurs. Volgens de rechercheofficier van parket Haarlem hebben rechercheurs vaak de juiste kennis en ervaring. Op de werkvloer en in expertgroepen zijn tal van forensisch-technische (FT) normen ontwikkeld. De meeste forensisch rechercheurs zijn zelfs te zwaar opgeleid voor standaard-pd s waarbij dna en vingerafdrukken worden verzameld die rechtstreeks tot identificatie van verdachten Officieren moeten kritisch zijn op het insturen van sporenmateriaal kunnen leiden. En het beeld dat er over NFI-rapporten geen discussie mogelijk zou zijn, moet ook maar eens gecorrigeerd, wijst NFI-directeur Kees Möhring op een tweede misvatting. Nog te vaak worden NFI-rapportages als zoete koek geslikt door officieren, rechters en advocaten. Maar wetenschap, zo benadrukt de NFI-directeur, is soms ook georganiseerde twijfel. Dus er moet veel meer interactie in de rechtszaal komen. Een derde misverstand is dat het OM na de commotie over de Schiedammer parkmoord álle forensische sporen met de grootste spoed naar het NFI moet verzenden. Selectie aan de poort is echter belangrijk, zegt rechercheofficier Mac Lean: Officieren moeten kritisch zijn op het insturen van sporenmateriaal. Ga eerst eens na of dat nodig is. Het NFI krijgt te veel werk toegeschoven en misschien zit er voor je onderzoek al genoeg in de NFI-pijplijn. In de praktijk gaat dat al steeds beter, constateert Kees Möhring. Hij noemt het onderzoek naar de drievoudige moord dit jaar in een Rotterdams café als voorbeeld. Vroeger werden er bij zo n zaak duizenden sporen over de schutting gesmeten naar het NFI. Nu leidde vroegtijdige samenwerking tussen politie, OM en NFI ertoe dat dat is teruggebracht tot een paar honderd goede sporen. Het resultaat is hetzelfde, dus dan boek je grote winst. Mac Lean en Möhring trekken het cluster Forensische Opsporing uit het Verbeterprogramma voor de opsporing en vervolging. De Haarlemse rechercheofficier en NFI-directeur doen dat samen met Albert van de Wetering, divisiechef Recherche in politieregio Brabant-Noord. Alles wat fout gegaan is in de Schiedammer Parkmoord is het gevolg van niet-ade- quaat werk op de plaats delict, stelt Kees Möhring. Daarom verbaasde het de trekkers een beetje dat in het rapport-posthumus niet expliciet is aanbevolen de kwaliteit van PD-onderzoek te verhogen. In de cruciale eerste uren na een misdrijf kun je op de PD bewijsmateriaal veiligstellen. Zónde als je sporen verspeelt, weet Mac Lean, want stille getuigen liegen niet. Het cluster Forensische opsporing heeft gekozen voor een classificatie van PD s. Op een standaard-pd is een veelvoorkomend delict gepleegd. Dat vereist geen breed opgeleide specialisten. Voor zo n PD wordt daarom de functie van forensisch assistent geïntroduceerd die alleen speurt naar dna en vingerafdrukken. Onder de noemer maatwerk-pd vallen ernstiger en complexer PD s. De politie gaat voor die PD s een deskundige forensische opsporing leveren. Vanaf dit PD-niveau is er altijd overleg tussen recherchechef, zaaksofficier en NFI. Onder maatwerk-plus-pd vallen levensdelicten, omvangrijke en complexe PD s. Voor deze alles uit de kast -PD s levert de politie (zonodig via bovenregionale samenwerkingsverbanden) hoogopgeleide specialisten forensische opsporing. Ten slotte de Calamiteiten PD. Crises, calamiteiten en aanslagen vragen om een Landelijk Team Forensische Opsporing van politie en NFI, dat zal worden ondergebracht bij het KLPD. Wat je organisatorisch ook regelt en hoe je FT-normen ook beschrijft, voor de clustertrekkers keren drie dingen steeds terug: vrijblijvendheid verdwijnt; samenwerking wordt gestroomlijnd; eenheid in terminologie. Voorbij met de vrijblijvendheid, zegt Mac Lean. Er zijn weliswaar al een tijd FT-normen en best practices. Maar die zijn nooit verplicht en nooit door het OM getoetst of gevalideerd. PD-management is via het Abrio-opsporingsprogramma geïntroduceerd, maar binnen ons cluster betwijfelen we of het daadwerkelijk in elk regiokorps is doorgevoerd. Na de schok van Schiedam stroomlijnen politie, NFI en OM de samenwerking. Nooit werd er in de forensische keten zo unaniem gedacht, beweren de trekkers. Vroeger werkte de tactisch rechercheur niet samen met de technisch rechercheur, beloerde de technisch rechercheur de NFI-specialist op de PD als concurrent, en stond de NFI-deskundige op grote afstand van de officier van justitie. Nu is de omslag ingezet. In TGO-onderzoeken schuift een forensisch coördinator tegenwoordig aan bij de vaste kern van TGO-leidinggevenden. Dat werpt zijn vruchten af, constateert Mac Lean. Een tactisch rechercheur signaleert in een verhoor nu eerder dat de verklaring van een verdachte niet spoort met forensisch bewijs. En in FSO s (Forensische Samenwerking in de Opsporing) trekken gedetacheerden van politie en NFI sinds kort samen op. In de FSO, die pijlsnel van pilot promoveert tot een vast front office, vindt de begeleiding en intake van sporenonderzoek plaats. In TGO-onderzoeken (Teams grootschalige opsporing) worden via de FSO-constructie ook Forensische Intakegesprekken en update-gesprekken gevoerd. Daarin schuiven de zaaksofficier en de forensisch coördinator samen aan bij de teamleider van het TGO. Ook in de intakegesprekken verdwijnt de vrijblijvendheid. Het OM moet als gezag aanwezig zijn. Afspraken over omvang en volgorde van sporenonderzoek zijn aan protocollen gebonden, en gemaakte afspraken

5 10 OPPORTUUN Nummer Voorlichtingsfilm 11 Hé, daar loopt ze in het echt! Het grote publiek weet wat een rechter en een advocaat is. Maar wat doet een officier van justitie eigenlijk? Deze vraag is beantwoord met een dertien minuten durende film. Officier Heleen Rutgers van parket Utrecht speelt de hoofdrol in Het werk van de officier van justitie bij het Openbaar Ministerie. Kees Möhring Foto: Marisa Beretta transformeren van inspanningsverplichtingen tot resultaatverplichtingen. Deze kennis leidt tot uitleren van elkaar, tot inhoudelijke discussies. Ik geloof heilig in die interactie, zegt NFI-directeur Möhring. Want de kloof verdwijnt en de kwaliteit Over NFI-rapporten is best discussie mogelijk stijgt. Het contact kan toch niet beperkt blijven tot het geven van een opdracht aan het NFI, waarna na drie maanden een rapport retour komt? Politiemensen zien het steeds minder als bedreiging dat NFI ers de PD bezoeken, weet Mac Lean. En ook het NFI zet in op beter communiceren binnen FSO en op de PD. Möhring zegt goed op de competenties van zijn medewerkers te letten. De NFI er die de PD betreedt, moet kunnen samenwerken, moet de politie kennen en de taal van de rechercheur spreken. Overdreven gezegd, moeten we voorkomen dat een NFI er de PD binnenstapt en zegt Aan de kant jongens, het speelkwartier is voorbij. Duidelijk rapporteren is voor het NFI de belangrijkste Posthumus-aanbeveling. Möhring, een jurist en dus een alfa, ziet kansen genoeg. Het NFI wil in rapportages helder gaan uitleggen wat bijvoorbeeld de betrouwbaarheid van ingewikkelde experimentele onderzoeksmethoden is. Schetsen in welke context meetresultaten moeten worden geïnterpreteerd. En duidelijk aangeven dat de afwezigheid van sporen voor een verdachte ontlastend is ook als dat strikt genomen niet tot de onderzoeksopdracht behoort. Niet alleen onbegrijpelijke volzinnen van NFI-beta s verwarren de alfa s van OM, ZM en advocatuur. Ook een eenvoudige term zet de partner wel eens op het verkeerde been. Möhring wijst op de vaak voorkomende NFI bevinding het is mogelijk dat.... Alfa s zoals ik worden dan het bos ingestuurd : we dénken dat de kans dan zo n beetje fifty-fifty is, terwijl het betekent dat de kans gering is. Mijn filosofie is: laten we het dan ook zo verwoorden. Ook het OM zet een stap naar meer begrip en kennis, zegt rechercheofficier Mac Lean. Ze wijst op de brede (forensische) basiscursus die elke officier van justitie en senior parketsecretaris in de toekomst krijgt. En op de officieren forensische opsporing die elk parket krijgt. Zo n FO-officier is een vraagbaak voor het parket, is betrokken bij TGO-onderzoeken en is een volwaardig gesprekspartner voor het NFI. Dat wordt een wereldbaan, zeg Mac Lean. Een leuke functie waarin je een nieuwe wereld gaat ontdekken. Maar laat er geen misverstand over bestaan, zeggen de trekkers. Het betekent niet dat met vallen en opstaan maar wat gepionierd kan worden. De vrijblijvendheid verdwijnt. Fouten maken is menselijk, maar de kans daarop gaan we zo klein mogelijk maken. Tekst: Pieter Vermaas Optreden voor de camera is Rutgers gewend uit haar persofficierentijd, maar ze moest er aan wennen om ook recht in de camera te kijken en echt geregisseerd te worden. De hele cameraploeg ging bijvoorbeeld mee naar de driehoek. Daar kwam ik op de fiets aan en reed ik ook weer weg. Dat moest eindeloos herhaald worden. En zo moesten meer scènes keer op keer opnieuw. Na de laatste filmdag was ik wel erg blij dat het klaar was. Het scenario werd helemaal uitgeschreven. De regisseur vond het belangrijk om ook de mens achter de officier van justitie te laten zien. Heleen Rutgers: Hij wilde me ook hollend in beeld, maar hardlopen is privé, dat is van mij, vond ik. Toch bleef hij erbij dat het noodzakelijk was. Gelukkig is het geen hobby waar ik me voor schaam, zegt Heleen Rutgers. Liever hardlopen dan vissen. De film is heel persoonlijk geworden. Dat had Rutgers zich vooraf niet zo gerealiseerd. Tijdens de Open Dag van de Rechtspraak werd de film in alle rechtbanken getoond. Ook in Utrecht. Daar riep iemand die na het zien van de film Heleen Rutgers spotte: Hé, daar loopt ze in het echt! Heleen Rutgers, hoofdrolspeler in de voorlichtingsfilm. Foto: Lianne Bertens Naast de film is ander voorlichtingsmateriaal gemaakt over het werk van officier van justitie. Zo bestaat er een brochure Opsporen en vervolgen: wie doet dat eigenlijk die bij de film hoort, maar ook los te gebruiken is. En is er voor de jeugd een speciale VetVerkeerd Krant geschreven over Boeven vangen. Voorlichtingsoffensief Ook de nieuwe media heeft een rol in het offensief. Op om.nl is een interactief spel De strafkamer ontworpen waarin de speler zelf stapsgewijs op basis van steeds meer informatie een eis kan formuleren en zo inzicht krijgt in een deel van het werk van de officier van justitie. Tevens heeft het OM samen met Kennisnet een webstrijd voor jongeren uitgeschreven. Daarnaast werken officieren van justitie mee aan het televisieprogramma 16 Miljoen rechters van de VARA en aan de uitzending Straf en misdaad van de VPRO. Met dit voorlichtingsoffensief kan het OM, nu meer dan ooit, de publieksvraag wat doet een officier van justitie beantwoorden. Tekst: Thea van der Geest

6 12 OPPORTUUN Nummer Interview 13 Straks wil het OM nog in Shownieuws Trouw-journalist Louis Cornelisse is voor een duidelijke rolverdeling Dertig jaar geleden kreeg hij een officier van justitie nooit te spreken. Tegenwoordig zou justitie zijn informatiemanagement juist moeten temperen, waarschuwt Trouw-verslaggever Louis Cornelisse. Anders gaat dat met je op de loop. De journalistiek moet ten opzichte van iedereen de onafhankelijkheid bewaren. Foto s: Lianne Bertens Achteraf zeg je: het was rare zelfcensuur. In de zaak tegen de Haagse portier Koos H. die begin jaren tachtig tot levenslang werd veroordeeld wegens moord op drie meisjes, zag Trouw-verslaggever Louis Cornelisse dat de kranten zoveel mogelijk details uit hun verhalen weerden. Ze meenden dat de lezer beschermd moest worden tegen de gruwelijke werkelijkheid. Bijna geen woord dus over het martelkamertje aan de Haagse Zuidwal waarin Koos H. zijn misdaden beging. Inkleuring met details was niet nodig, sensatie was taboe. Dus hielden we zo veel mogelijk details uit de media. Tegenwoordig zouden er in de media waarschijnlijk virtuele, driedimensionale martelkamertjes worden getoond. Met die ontwikkeling ben ik niet altijd blij. Tijdens de zaak-koos H., waarover hij zelf niet schreef, zag Cornelisse voor het eerst als journalist het OM in actie. Hij zag dat politie en justitie de handen vol hadden om bewijs te leveren tegen de gewiekste schurk. Wettig was het allemaal wel; er waren geen trucs uitgehaald. Maar overtuigend bewijs leveren was lastig, omdat Koos niks losliet. Het was zoals nu bij de zaak-holleeder en het Hells Angels-proces. Getuigen en informanten waren als de dood iets te verklaren. Alles moest gereconstrueerd worden en dat was een knap staaltje werk. Louis Cornelisse (50, zoon van een politiecommissaris) studeerde Nederlands en rechten. Hij lijkt meer een duider van het nieuws dan een snelle sensatiejournalist en mag graag uitleggen hoe het strafrecht werkt. Dat deed hij al voordat hij journalist was. Als leraar Nederlands en taalexpressie speelde hij eind jaren zeventig rechtbankje met leerlingen van twaalf tot achttien jaar. Als ik de klas vroeg wie er rechter wilde zijn, gingen alle vingers omhoog. Als ik daarna vroeg wie er officier wilde zijn, moest je die rol eerst uitleggen, maar dan gingen ook heel wat vingers de lucht in. Advocaat wilde niemand zijn: de boef moest hangen, hè? En altijd riepen er kinderen dat zij in de jury wilden. Een teleurstelling volgde als ze hoorden dat Nederland geen juryrechtspraak kent. Ik heb het altijd belangrijk gevonden om dat uit te leggen, om te vertellen over de rollen in het strafrecht. Wat de rechter doet, weet men wel, maar verder is er veel onwetendheid. Dat geldt ook voor menig journalist, erkent Cornelisse, die zich in september als onafhankelijk journalist en adviseur vestigt. Een goed justitieverslaggever, zo doceert Cornelisse, weet hoe de verhoudingen in elkaar zitten. Hij citeert zijn leermeester bij Trouw, Chris Bruijnius: Als hij collega s meenam naar de rechtszaal, sprak hij altijd de woorden: De linker is de rechter en de rechter is de griffier. Dat was niet zo maar, meent Cornelisse. Journalisten die een rechtszaal betreden hebben soms geen idee waar ze in terechtkomen. Vaak is dat begrijpelijk. Gisteren stonden ze bij een brand, vandaag in de rechtszaal, morgen bij een staking. Daar komt bij dat de terminologie niet voor zich zelf spreekt. Wat is nu een rechter-commissaris? In Nederland weigeren wij om dat een onderzoeksrechter te noemen. En wat doet een advocáátgeneraal bij het OM? Voor veel burgers en journalisten zijn die titels volkomen duister. Er werken in de journalistiek veel academici die afgestudeerd zijn in talloze, uitheemse vakgebieden. Maar de journalistiek telt betrekkelijk weinig juristen en al helemaal weinig juristen die kaas gegeten hebben van politie en justitie. Kijk, je hoeft niet alles te weten. Wie schrijft over een luchtvaartmaatschappij, hoeft ook niet te weten hoe een vliegtuig vliegt. Maar als er eentje neerstort, is dat wel relevant. Als justitieverslaggever moet je daarom meer weten dan het basale. Het rapport-posthumus is een zelfonderzoek zonder weerga. Glashelder Zijn drang tot uitleg van de verschillende rollen kon Cornelisse kwijt in de zaak- Volkert van der G. Trouw heeft zich toen wel onderscheiden, zegt de verslaggever niet zonder trots. We hebben uitvoerig bericht over hoe OM, advocaten en rechters met de zaak omgingen. In ons achterhoofd speelde steeds de vraag: wordt het een politiek proces? Met stuwing vanuit het volk? We hebben de letterlijke tekst van requisitoir, pleidooi en vonnis met achtergrond afgedrukt. Het werd uiteindelijk een mijlpaal in de rechtsstaat, blikt Cornelisse terug. Plooy, advocaat Franken en de rechtbank ze opereerden buitengewoon afgewogen. Elk detail passeerde de revue; er werd zelfs een zogenaamd deskundige psycholoog gehoord die in een blaadje had geschreven dat er sprake was van het Syndroom van Asperger, een stoornis waaraan Van der G. zou leiden. Heel goed dat de rechter dat verhaal toch heeft aangehoord. Zich niet doof en blind toonde voor wat zich in de buitenwereld afspeelde. En toch buiten het gevaar van een trial by media bleef. Cornelisse schrok wat van de wijze waarop in de media alle nuances in de zaak werden teruggebracht. Voor de bunker in Osdorp sprak een tv-verslaggever alleen over de vraag of het levenslang of niet zou worden. Officier van justitie Koos Plooy trof in de media min of meer het verwijt dat hij het zo zakelijk hield. En eerder werd er bericht dat Van der G. wéér niet had gepraat, en dat werd de verdachte in de berichtgeving kwalijk genomen. Maar Cornelisse wil zijn collega s van vooral de visuele media niet afvallen. Het is ook realiteit dat ze anderhalve minuut hebben, en daarin moeten ze hun verhaal doen - dat is in het buitenland trouwens niet anders. En als je daarin dan verslag moet doen van een heel gecompliceerd vonnis, dan wordt het moeilijk. Ten tijde van Koos H. sprak je als journalist zelden een officier, laat staan een rechter. Je moest zelf je weg binnen justitie zien te vinden, en als dat lukte was het maar de vraag of iemand wilde meewerken. Toen crimina-

7 14 OPPORTUUN Nummer Afscheid Interview Dato Steenhuis 15 Het is flitsnieuws. Het is ook een beweging naar meer live optredens. Dat betekent dat iedere verspreking de ether ingaat. En dan klinkt wat frustratie door: Maar als wij, de schrijvende pers, een interview maken, dan moet zo n stuk nog door vele handen. Nou ja, kennelijk is weergave op papier nog steeds gezaghebbend en wegen uitspraken daar zwaarder dan bij andere media.. liteit voor burgers steeds belangrijker werd, veranderde dat. Niet alleen werden officieren benaderbaar, ook kwamen er halverwege de jaren tachtig persofficieren. Volgens Cornelisse was dat goed voor journalisten. Door de bank genomen snappen voorlichters goed wat je wilt en zijn ze coöperatief om zaken uit te zoeken. Met name in grote zaken is dat handig. Justitievoorlichters begrijpen wat je vraag inhoudt en kunnen iemand voor je opsporen om je vragen te beantwoorden. Nadelen ziet de verslaggever ook. Een filterend effect is dat de vraag van de journalist door de voorlichter wordt geïnterpreteerd en geherformuleerd. Dan krijg je later wel eens van een officier te horen: joh, ik snap niet dat je díé vraag niet hebt gesteld. Dan zeg ik: dat héb ik gedaan, maar dat kon van de voorlichter in het belang van het onderzoek niet. Cornelisse maakt graag gebruik van voorlichters. Maar, zegt hij plechtig: Dat ontslaat ons niet van onze journalistieke plicht om een omtrekkende beweging te maken als we met een kluitje in het riet worden gestuurd. En hoe we dat dan doen, dat houden we maar voor ons zelf. Tegenwoordig heeft justitie beleid voor de vraag of informatie aan journalisten kan worden verstrekt. Ja, tenzij is daarbij de vuistregel. Maar dat is toch wel zelfoverschatting. Ja, tenzij suggereert een open uitstraling die justitie niet kan waarmaken. In de praktijk zie ik meer nee, tenzij : niet verstrekken, tenzij het justitie uitkomt en het belang van het onderzoek er niet mee wordt geschaad. Een vooruitgang en typisch van de laatste tijd is dat het OM zijn falen naar buiten durft te brengen. Het rapport-posthumus is een zelfonderzoek zonder weerga. Glashelder, en bijvoorbeeld onvergelijkbaar met het Srebrenica-onderzoek Is het OM een kat in het nauw die wel moest springen? Cornelisse:,,Ja, misschien wel. Het OM is zich wild geschrokken van de Schiedammer Parkmoord. Maar na die enorme kaakslag heeft het OM wel de consequenties getrokken om de zaak fair en ruimhartig af te handelen en er lering uit te trekken. Dat getuigt van gevoel voor de bal. Tegelijkertijd vrees ik voor het OM dat er nog een hoop zwaar weer komt. Neem de Deventer Moordzaak: daarin zit, vermoed ik, nog meer gepruts dan in Schiedam. Met de komst van Harm Brouwer heeft het OM duidelijker een gezicht gekregen, al stapte ook De Wijkerslooth regelmatig naar voren. Ik begrijp dat Brouwer niet alleen voor de traditionele media toegankelijk wil zijn, maar ook voor SBS6 en andere kijkcijferkanonnen. Het streven zo een zo breed mogelijk publiek te bereiken, snap ik. Toch schuilt het gevaar overal bij te willen aanhaken, tot optredens in Shownieuws aan toe... Het is mijn taak niet om het OM te adviseren, maar volgens mij zijn dat geen programma s waarin je eens lekker breeduit kunt vertellen welke taak het OM heeft. Cornelisse vindt het normaal dat het OM aan voorlichtingsbeleid doet. Maar de verslaggever ziet de OM-voorlichting steeds grotere stappen zetten. Het OM doet mee aan Zestien miljoen rechters, aan opsporingsprogramma s als Opsporing Verzocht, Spits, Bureau Misdaad. Modern informatiemanagement waarbij allerlei contracten worden afgesloten, constateert Cornelisse. Dat daardoor steeds meer inzicht komt in de rollen van de verschillende spelers zou hem moeten bevallen. Maar die programma s hebben vaak weinig met journalistiek te maken en daarom hebben ze voor het OM gevaarlijke kanten. Het OM wordt geassocieerd met een programma waarvan de inhoud met het OM op de loop kan gaan. Bijvoorbeeld: In Bureau Misdaad zie je eerst een blokje opsporingsberichtgeving en hup, een paar seconden later voert John van den Heuvel een telefoongesprek met een topcrimineel. Kijkers zien dat verschil vaak niet. Nee, ook niet als het OM-bumpertje dat aan de opsporingsberichtgeving vooraf gaat, een paar seconden langer in beeld komt. Aan de andere kant moeten media zich afvragen of zij als verlengstuk van justitie moeten meewerken aan die programma s. Zo hadden wij bij Trouw een flinke discussie of ook wij een foto van de ontsnapte tbs er Wilhelm S. moesten afdrukken. Later bleek dat hij een man zou vermoorden, maar op dat moment konden we niet overzien hoe erg het was. De indruk werd gewekt dat we te maken hadden met een desperado die moordend door het land zou kunnen trekken en daarom zou het afdrukken van zijn naam, foto en achtergrond gerechtvaardigd zijn. We hadden zoiets nog nooit meegemaakt. We hebben op de redactie flink over onze rol gediscussieerd, want je loopt het risico dat je op de bagagedrager van justitie gaat zitten en het publiek het verschil niet meer ziet. Journalistiek moet ten opzichte van iedereen de onafhankelijkheid bewaren, ook ten aanzien van het OM. Tekst: Pieter Vermaas Foto: Lianne Bertens Afscheid Dato Steenhuis Procureur-generaal Dato Steenhuis nam op 31 mei afscheid van het Openbaar Ministerie. Ter gelegenheid daarvan werd hem het eerste exemplaar van de afscheidsbundel Dwars aangeboden. Opportuun confronteerde Steenhuis vooraf met een paar passages uit het boek. Hij wist niet van het bestaan van deze bundel en van wie of waar de uitspraken vandaan kwamen.

8 16 OPPORTUUN Nummer Afscheid Dato Steenhuis 17 Links: Steenhuis geïnstalleerd als PG te Leeuwarden. Max Koot, bekende fotograaf uit Den Haag, moest afreizen naar het noorden om deze statiefoto te nemen. September Rechts: PG Steenhuis, portefeuillehouder militaire zaken, op bezoek bij de strijdkracht. Ik mocht een F16 besturen en heb een draai over de lengteas uitgevoerd. Een hoogtepunt! Linksboven: Tijdens een militaire training het overbrengen van een lichte last naar fregat Hr. Ms. Tromp werd Steenhuis als last droog overgebracht. Linksonder: Bij de 1e vergadering van het College van Procureurs-Generaal in 1995 (daar was ik trouwens een stuk jonger...) hield Docters een voordracht uit de Noordse sage uit de 13e eeuw, de Edda. Hier de toenmalige samenstelling: (vlnr) de PG s van Randwijck, Ficq, Gonsalves, Docters van Leeuwen en Steenhuis. Foto: Perry Hokke Visuals Rechts: Afscheid van Leeuwarden op 29 mei 1998: kaatsen in Franeker met het parket. Kaatsen was vroeger een nationale sport die ook bedreven werd door Willem van Oranje en de gebroeders De Witt. Foto: PENN Een van de ontwapende dingen van Dato is dat hij zomaar iets durft te roepen. Dat zegt ex-pg René Ficq in Dwars. In deze afscheidsbundel voor Dato Steenhuis laten negen PG s van vroeger en nu zich uit over hun collega. Ex-PG Tom van Daalen is het met Ficq eens: Dato zei de dingen gewoon zoals hij het zag, die eigenschap bewonderde ik. Steenhuis reageert: Ja, ik durf wel wat te roepen, maar soms blijkt het verstandiger om eerst even na te denken. In het voorwoord van Dwars stelt collegevoorzitter Harm Brouwer dat Dato graag de status quo ter discussie mag stellen. Daar hoef ik niets aan toe te voegen, erkent Dato Steenhuis. Dat is zo. Ficq, die vanaf 1994 samen met Steenhuis de overgang naar het College, de IRT-affaire, en in 1998 de crisis die tot het ontslag leidde van collegevoorzitter Docters van Leeuwen, doorstond, zegt over Dato: Hij is veel opener. Ik ben voorzichtiger van aard. Die openheid van Dato staat ook ex-collegevoorzitter Docters van Leeuwen, waarmee Steenhuis drie jaar samen in het College zat, nog voor de geest. Docters vertelt dat hij Dato een enkele keer gevraagd heeft of hij zo vriendelijk zou willen zijn de komende maand even zijn kop te houden. Steenhuis herinnert zich dat verzoek: Tijdens de crisis vroeg Sorgdrager trouwens iets soortgelijks. Een echte PG De crisis. Het is een heel harde tijd voor Steenhuis geweest. Maar er hoeft niet te worden getwijfeld aan zijn integriteit, meent Hans Blok, die van 1997 tot 2002 met Steenhuis in het College van pg s zat. Hoewel de begintijd van hun samenwerking werd gekenmerkt door de botsing met toenmalig minister van justitie Sorgdrager, spreekt Blok lovend over zijn talentvolle collega. Ik vond Dato altijd een echte PG en de invloed van Dato is veel groter dan men wel eens wil erkennen. Ontwikkelaar én bouwer Joan de Wijkerslooth, die zes jaar voorzitter van het College van Ja ik durf wel wat procureurs-generaal is geweest, roemt het vrije denken van Steenhuis. Dato is de man die voortdurend ideeën genereert. En ook Harm Brouwer laat zich in soortgelijke bewoordingen uit: te roepen, al blijkt Dato is meer een ontwikkelaar dan een bouwer. Steenhuis is het met dat laatste niet helemaal eens: Ik genereer het soms verstandiger niet alleen maar ideeën; ik houd er ook van om die ideeën uit te bouwen. Hij wijst op zijn verdiensten bij BosPolaris, Eurojustice eerst na te denken en de oprichting van het Functioneel Parket. Ex-PG Joost Hulsenbek ziet wel een echte uitvoerder in Steenhuis. Zo herinnert hij zich dat ze eindeloos hebben gesproken over de vraag of ze met de reorganisatie ook echt de voorwaarden zouden scheppen om de uitvoering, de behandeling van zaken, te verbeteren.

9 18 OPPORTUUN Nummer Voorlichtingsbijeenkomst 19 Foto s: Opportuun Jij zou best officier kunnen worden Linksboven: Zoeken naar een gepaste omgeving voor de presentatie van het jaarverslag BOOM De komende en gaande man. BOOM is meer van toepassing op Uniken Venema (een boom van een kerel), die de portefeuille overneemt. Rechtsboven: Kenner van het goede leven: Steenhuis bij wijnhandel de Gouden Ton in Den Haag. Zelfs restaurant Seinpost in Scheveningen koopt van hen in. Foto: Joris Jan Bos Onder: Eurojustice in Portugal Op initiatief van Steenhuis vergaderen PG s uit Europa sinds Ik blijf nog verbonden aan Eurojustice tot ik 65 word. Foto: Patrício Miguel Denkpatronen Zowel Ficq als Docters herinneren zich levendige discussies met Steenhuis: is kwaad gelegen in het kwaad zelf, of ontstaat kwaad, omdat mensen zich niet aan regels houden? Steenhuis is de man van de handhaving, concluderen ze beiden. In die lijn passen zijn bemoeienissen met het CJIB. Dato doorbreekt denkpatronen, en schept daarin genoegen, aldus PG Herco Uniken Venema. Steenhuis beaamt dat: Het houdt me gaande. Het is leuk om met andere argumenten een discussie te kantelen. Zo herinnert PG Herman Bolhaar zich eens dat Steenhuis zich hardop afvroeg of het OM een drie sterren restaurant of een filiaal van Mc Donald s was. Steenhuis: Beide, natuurlijk! We hebben heel grote zaken, maar ook heel veel bulk. The Stones bij Steenhuis feest Op 31 mei opende minister Donner in de Haagse Nieuwe Kerk het afscheidsfeest ter gelegenheid van het vertrek van Dato Steenhuis (althans, dat vermeldt het programma van het feest op het moment van het ter perse gaan van dit nummer). Een paar honderd genodigden werden vergast op voordrachten, toespraken en een muzikaal intermezzo. Dichter des vaderlands Driek van Wissen, die oud-studiegenoot en -collega van Dato Steenhuis was, trad op. En Michiel Steenhuis, de zoon van Dato, speelde met zijn band speciaal voor deze gelegenheid zijn vaders gouwe ouwe : Eagles, Stones met af en toe wat country want gedanst moest er worden. Alle gasten kregen na afloop de afscheidsbundel Dwars uitgereikt. In het boek staan negen interviews met procureurs-generaal over hun oud-collega Dato Steenhuis. Iets meer dan honderd kandidaten voor de zestig officieren van justitie die nu worden geworven, bezochten op Koninginnedag een voorlichtingsbijeenkomst op het Parket-Generaal. Een professionele bijeenkomst, luidde hun oordeel. We kregen een realistische schets. Op de koffietafel liggen oranje petit fours en ook de kandidaat-officier van justitie heeft zich deze zaterdagochtend in een oranje trui gestoken. Op het moment dat menigeen zich op Koninginnedag vermaakt met zaklopen en vrijmarktbezoek, is hij samen met nog zo n honderd sollicitanten naar het Parket-Generaal gekomen. Voor de voorlichtingsbijeenkomst voor kandidaten die de eerste ronde voor een baan bij het OM reeds hebben overleefd. De namen van kandidaten blijven in deze fase van de werving vertrouwelijk. Het OM is geen gespreid bedje, taxeert de jurist die werkzaam is bij een toezichthouder. Want hij ziet het OM zich vernieuwen en zijn werkwijze aanpassen, en dat maakt het wellicht lastiger beginnen. In zijn huidige baan heeft hij al veel contact met politie en justitie. Nu wil hij zijn zicht op de handhaving van economische delicten graag vergroten. Die ambitie voor een baan bij het OM wordt gesteund in zijn vrienden- en kennissenkring. Jij zou best eens officier van justitie kunnen worden, kreeg de Hagenees al vaak te horen. Weet waar je aan begint, krijgen de sollicitanten (afkomstig van onder meer advocatuur, bedrijfsleven, gemeente, ministeries en opsporingsdiensten) ingeprent. Officier is een prachtig maar moeilijk vak en het afbreukrisico is groot, zegt Collegevoorzitter Harm Brouwer in zijn welkomstwoord. Het vak vergt veel van degenen die het uitvoeren. Officieren moeten stevig in de schoenen staan, een kaarsrechte rug hebben en rechtstatelijk zijn. Maar het is zo makkelijk gezegd. Dóé het maar eens in een complexe wereld vol tegenstrijdige belangen. Hoe denkt het OM over part time werken?, klinkt het in de lounge op de vijfde etage van het Parket-Generaal, waar hoofdofficier Marc van Nimwegen een van de acht groepsgesprekken leidt. Van Nimwegen is er niet dol op, horen de dertien kandidaten in het subgroepje. Als een aantal officieren vier dagen werkt en zich flexibel toont, kan een parket dat organisatorisch aan. Drie dagen werken is eigenlijk geen optie, want dan wordt het heel ingewikkeld om binnen een parket samen te werken en steeds afspraken en werk over te dragen. Voor de politie is het moeilijk. En de parttime officieren worden er zelf ook ongelukkig van, zegt de hoofdofficier van Utrecht. Mijn ervaring is dat officieren die drie dagen werken, vaak het gevoel krijgen dat ze zowel thuis als op het werk tekort schieten. Geen boekhouder Het OM is weliswaar niet meer de macho club van mensen die avond aan avond thuis zittingen voorbereiden. Het heeft begrip voor de medewerker die in sommige levensfases geen extra hooi op de vork neemt. Maar de liefhebber van 9 tot 5 -werktijden, kan beter elders werken, laat Van Nimwegen doorschemeren. Hij wijst op piketdiensten en op extra werk als er zaken klappen. Overwerk wordt niet uitbetaald, want je wordt betaald voor het vak dat je uitoefent. Compensatie van uren is wel mogelijk, maar alles binnen normale verhoudingen: je moet niet als een boekhouder je overuren gaan administreren. Een duidelijke bijeenkomst, oordelen sollicitanten na afloop. Goed om met officieren gesproken te hebben, daardoor hebben we een realistische schets gekregen. De organisatie komt professioneel over en met name de loopbaanplanning en bijscholing die het OM biedt, springen er uit. Tekst: Pieter Vermaas

10 20 OPPORTUUN Nummer Rechtspraak 21 Voorkom een twee de Schiedam De Rechtspraak wil meer interne tegenspraak organiseren Geen zaak bracht in 2005 meer ophef teweeg dan de Schiedammer parkmoord. Wat heeft de Rechtspraak hiervan geleerd? We moeten nu echt ho roepen tegen nog meer werkdruk, zegt Rosa Jansen, voorzitter van de Utrechtse sector strafrecht, in het onlangs verschenen Jaarverslag was het jaar van de ten onrechte veroordeelde Kees B. en van Wik H., die zichzelf meldde als dader van de moord op een 10-jarig meisje. Het was ook het jaar waarin de rechterlijke macht zich in deze zaak zeer nadrukkelijk moest verantwoorden voor een onjuiste veroordeling met vergaande gevolgen. Maar voor wie het positief wil benaderen: 2005 was ook een groot leermoment. Dat laatste is zonder afbreuk te doen aan de ernst van deze zaak meer de insteek van mr. Rosa Jansen. Zij is voorzitter van de sector strafrecht, rechtbank Utrecht en sinds kort ook voorzitter van het LOVS, het Landelijk Overleg van Voorzitters van de Strafsectoren. En in die hoedanigheid nauw betrokken bij de vraag: hoe kan worden voorkomen dat ooit opnieuw de verkeerde wordt veroordeeld? Daarover heeft het LOVS meermalen gesproken. De Rechtspraak levert kwalitatief goed werk, maar zal voortdurend alert moeten zijn op verbeteringen. Rosa Jansen: We kunnen transparant zijn, ook al blijft het geheim van de raadkamer in stand. Foto: Lianne Bertens Transparantie Dat geldt vooral in de strafsector, zegt Jansen: Onze beslissingen hebben grote gevolgen voor de vrijheid van mensen en fouten zijn niet toelaatbaar. De onjuiste veroordeling in de Schiedammer parkmoord heeft haar en haar collega s niet onberoerd gelaten. Er is veel over gesproken. In de wandelgangen, tussen medewerkers onderling en op bestuurlijk niveau. Je schrikt enorm, er is een verkeerde veroordeeld. Individuele rechters vroegen zich af: kan mij dit ook overkomen? Er is gepraat over verschillende ideeën voor een verdere verbetering van de rechterlijke oordeelsvorming in strafzaken. Vooropgesteld, zegt Jansen: we werken gewoon zorgvuldig. Maar kwaliteitsverbeteringen blijven nodig, ook omdat maatschappelijke opvattingen over transparantie en externe verantwoording daar om vragen. Met name de transparantie kwam in deze zaak niet geheel uit de verf, zo werd de Rechtspraak verweten. Maar de Rechtspraak leek met de handen op de rug gebonden omdat de overwegingen in de raadkamer geheim zijn. Dat laatste moet, als het aan Jansen ligt, zo blijven. We kunnen transparant zijn, ook al blijft het geheim van de raadkamer in stand. Dat geheim is een groot goed, dat niet zo maar moet worden opgegeven. We moeten met name transparant zijn in onze beslissingen. We kunnen wel meer doen door onze deuren open te zetten en meer in de keuken te laten kijken. In Utrecht wordt nu geëxperimenteerd met schaduwpanels die bij een aantal zaken van het begin tot het eind meelopen. den hierbij baat hebben. Jansen meent dat grote, complexe zaken alleen nog maar moeten worden voorgezeten door rechters en raadsheren die over speciale deskundigheid beschikken. In zekere zin geldt dat ook voor politierechterzaken. De verhoogde competentie van de politierechter heeft een zeker risico, reageert Jansen. Wat nu soms gebeurt is op het randje: veel recent benoemde rechters die toch belangrijke beslissingen moeten nemen over gevangenisstraffen tot één jaar. We zouden liever zien dat rechters tijd en ruimte hebben om eerst meer ervaring op te doen, alvorens enkelvoudig te worden ingezet. Ook scholing speelt hierbij een belangrijke rol. Meer interne tegenspraak organiseren zou volgens haar ook helpen om een tweede Schiedams debacle te voorkomen. Daarnaast wordt voorgesteld meer te doen aan materiedeskundigheid, bijvoorbeeld op forensisch gebied. Jansen: Op die manier kun je als rechter ter terechtzitting beter in debat met de deskundige. Je krijgt dan bijvoorbeeld een betere grip op de inhoud van DNA-rapporten. Tot slot wordt er gewerkt aan een betere motivering van strafvonnissen, maar de extra werktijd die daarvoor in sommige zaaksoorten nodig is, zal via de bekostiging wel mogelijk gemaakt moeten worden. Een ander aspect is de rol van de rechter-commissaris (r-c) in strafzaken. Met de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden (BOB) heeft de officier van justitie een zwaardere functie gekregen, ten koste van de r-c. Rechter-commissaris Later is daar de bevoegdheid tot doorzoeking door de r-c buiten het gerechtelijk vooronderzoek (gvo) bijgekomen. Dat heeft ertoe geleid dat er steeds minder gvo s worden gevorderd en dat heeft de actieve, sturende rol van de r-c buiten het gvo min of meer gemarginaliseerd, zegt mr. Karina de Koning, zelf r-c (rechtbank Amsterdam). Het is de officier die het dossier samenstelt en voorlegt aan de zittingsrechter. En precies dat kon wel eens fout zijn gegaan bij de Schiedammer parkmoord. De r-c is daarbij minder betrokken geweest, hoewel er in die zaak wel een gvo was. De toets door de r-c of alle procesdeelnemers inclusief getuigen en deskundigen hun zegje hebben kunnen doen, heeft ontbroken. Met als mogelijk risico: een onvolledig procesdossier. Zo ontbraken in het dossier Schiedammer parkmoord het onderzoek van de psycholoog en de mededelingen van het Nederlands Forensisch Instituut, zegt De Koning. Het is de rechter die uit een volledig dossier moet kunnen putten bij het bepalen wat wel en wat niet als bewijs in een strafzaak zal gelden en niet de officier. In die zin moeten we ons gaan bezinnen op de positie van de r-c na de Wet BOB. Zij meent niet dat het verkeerd is dat de officier een zwaardere rol heeft gekregen. Maar het is belangrijk dat een andere persoon de rechter-commissaris met enige afstand meekijkt. Van belang daarbij is dat de r-c in een gvo wordt geïnformeerd door beide procespartijen, de officier en de verdediging. De r-c kan volgens De Koning gaan functioneren als een soort specialist vooronderzoek, maar die dient dan wel de daarvoor benodigde aanvullende opleiding en tijd te krijgen. De r-c moet, zegt De Koning, het overzicht blijven houden, over welke dwangmiddelen er worden gebruikt, welke opsporingshandelingen er worden verricht en welk forensisch en gedragsonderzoek er is gedaan. Gebeurt dat onvolledig dan is het heel menselijk dat er een tunnelvisie ontstaat. Dat krijg je als je als rechter niet over alle informatie beschikt. Was er een Schiedammer parkmoord voor nodig om deze tekortkoming te onderkennen? Nee, zegt De Koning. Van belang is dat we Karina de Koning: We moeten ons bezinnen op de positie van de rechter-commissaris. Deskundigheidsbevordering Een van de onderwerpen die aandacht verdienen, is deskundigheidsbevordering. Voorzitters van meervoudige kamers zoublijven discussiëren over onze rol en verantwoordelijkheid, dat we mede daardoor scherp blijven. Dat kan ook zonder zo n moordzaak. Maar door de werkdruk komen we daar nauwelijks meer aan toe. Tunnelvisie Rosa Jansen: We zijn een volwaardige organisatie. Vandaar dat we kwaliteitsinstrumenten permanent in onze bedrijfstak inzetten en verder ontwikkelen. We laten de media toe bij zittingen, we doen aan klanttevredenheidsonderzoeken. Ons bestaan wordt uiteindelijk slechts gelegitimeerd door de buitenwereld. Maar Schiedam heeft één aspect overduidelijk geaccentueerd: het vestigde de aandacht op het belang van een goede balans tussen kwaliteit en kwantiteit, zegt Jansen. De aandacht voor de kwaliteitskant van ons werk heeft niet stilgestaan, maar leek overschaduwd door de productiezijde. We moeten nu echt ho roepen tegen nog meer werkdruk. Tekst: Raad voor de Rechtspraak Deze tekst verscheen eerder in het Jaarverslag 2005 van de Rechtspraak.

11 22 OPPORTUUN Nummer Vragen aan Zuid-Afrika, eerste aanspreekpunt en carameltaart Ik ben voor behoud van het leefgebied van wilde dieren. Foto's: Lianne Bertens Twaalf vragen aan Shérene Stigter-Simons Koken en reizen zijn haar favoriete bezigheden. Ze is het eerste aanspreekpunt van het arrondissementsparket in Rotterdam en had niet verwacht dat het OM zo n leuke organisatie zou zijn. Portret van Shérene Stigter-Simons, een avontuurlijke telefoniste. Shérene Stigter-Simons is geboren op 6 april 1968 in Port Elizabeth, Zuid-Afrika. Ze heeft gedurende haar lagere school Greenville en een half jaar van het voortgezet onderwijs Chatty in Zuid-Afrika gewoond. Op haar twaalfde is Shérene met haar ouders naar Schiedam verhuisd. In Schiedam heeft ze de LEAO gedaan. Na het behalen van haar diploma heeft ze een vierjarige opleiding aan de Modevakschool in Rotterdam gevolgd. Op haar achttiende is Shérene in de wereldstad Vlaardingen gaan wonen. Stigter-Simons was van plan om een eigen kledingzaak te beginnen. Dit is echter anders gelopen omdat op dat moment haar zoon Leroy zich aankondigde. Na een korte periode thuis wilde Shérene graag weer werken. Ik voel me nergens te goed voor, aldus Shérene. Ze begon in het bedrijfsrestaurant van het verzorgingstehuis Zonnehuis in Vlaardingen. Na circa acht jaar was het tijd voor iets anders. In 2001 heeft Shérene een administratieve cursus van tweeënhalve dag per week gevolgd. Hiermee kon ze direct aan de slag als telefoniste bij een installatietechniekbedrijf en daarna bij een scheepswerf. Op 1 november 2003 is Shérene begonnen voor éénentwintig uur per week als telefoniste bij het arrondissementsparket in Rotterdam. Ik moest in het begin wel wennen, ik wist weinig van het OM. Ik had nooit eerder met het rechtssysteem te maken gehad. Shérene is een bruisende persoonlijkheid en erg behulpzaam maar ze staat ook om haar kookkunsten bekend bij parket Rotterdam. Toen er in december 2004 op het parket een inzamelingsactie was voor de slachtoffers van de Tsunami-ramp heb ik Zuid-Afrikaanse carameltaarten gemaakt om te verkopen. Inmiddels is de carameltaart van Shérene erg gewild. Shérene is gehuwd met Peter Stigter, ze heeft naast haar zoon Leroy (16) nog een dochter Shannon (14) en woont met haar gezin in Vlaardingen. Wat is je levensmotto? Vooral genieten, eigenlijk van alles. Van de natuur, een strandwandeling of bloeiende klaprozen langs de weg. Ik voel me echt Nederlandse, ik vind Nederland waanzinnig mooi. Maar ik geniet ook van koken, ik kan uren in de keuken staan. Omschrijf jezelf in vier woorden. Spontaan, behulpzaam, direct en avontuurlijk. Wat zijn je dagelijkse activiteiten? Ik begin om acht uur met het opstarten van de telefooncentrale. Vervolgens neem ik de week door met collega s, aangezien ik parttime werk. Samen met mijn collega s verwerken we alle binnenkomende telefoontjes. We werken in een team op één kamer. We delen deze kamer met het Servicepunt, dit kan soms best hectisch zijn. We vervangen elkaar bij ziekte of verlof. Dan ondersteun ik het Servicepunt met het verzorgen van treinkaartjes voor medewerkers en dergelijke. Ik vind het leuk om mensen te helpen. In mijn pauze ga ik vaak even buiten wandelen. Het gebeurt regelmatig dat ik mensen aan de telefoon krijg die denken dat de brief die ze van het parket hebben ontvangen van mij afkomstig is. Het duurt altijd even om dit duidelijk te maken. Voordat ik iemand doorverbind vraag ik met welke reden ze bellen. Opvallend is dat mensen van wie hun rijbewijs is ingenomen er het langst omheen draaien. Op dit gebied is er duidelijk nog veel schaamte. Waar lach je het meeste om? Aan de telefoon moeten we natuurlijk professioneel en correct zijn. Het komt zeker wel eens voor dat ik even diep adem moet halen voordat ik de persoon te woord kan staan. We hebben een gezellig team, je kan ons over de hele gang horen lachen. Wat is je grootste passie? Ik mag er maar één kiezen hé? Dan is het toch wel koken. Ik kan dagen nadenken over gerechten en uren in de keuken staan. Mijn zoon is mijn grootste fan. Hij is nu al recepten aan het opschrijven voor als hij later op zichzelf gaat wonen. Naast koken hou ik ook erg van reizen. Vooral naar Zuid-Afrika. Behalve mijn moeder woont al mijn familie daar nog. Je hebt zoveel verschillende facetten in één continent. We zijn er met het gezin voor het laatst in 2001 geweest. Ik ben al weer aan het sparen voor de volgende reis naar Zuid-Afrika. Trots dat je bij het OM werkt? Ja, ik vind het heel belangrijk dat mensen respect voor elkaar hebben. In een land zonder wetten en regels zou iedereen maar doen en laten wat hij wil. Ik vind het fijn dat ik daar op mijn manier een steentje aan kan bijdragen. Met wie zou je een dagje willen ruilen? Dat is niet echt één persoon, maar ik zou wel een vinger in de pap willen hebben wat betreft het milieu. Iemand die iets betekent voor het behoud van het leefgebied van wilde dieren. Ik heb bewondering voor mensen die voor hun idealen strijden. Die zich helemaal wegcijferen voor één bepaald doel. Zoals Rosa Parks of Nelson Mandela. De vorige baan buiten het OM was leuker? Mijn vorige baan was hectischer, hier is het aangenamer. Ik dacht dat het OM heel stijf zou zijn. Maar er is bij parket Rotterdam een hele leuke sfeer. Zo zijn er rustigere en drukke momenten, maar ik ga nog elke dag met plezier naar mijn werk. Dat vind ik belangrijk. Het is aangenamer dan bij de Scheepswerf, ik zou hier tot mijn zeventigste kunnen werken. Krijg je waardering voor je werk? Jazeker, van collega s, leidinggevende en vaste bellers. Er zijn toch een aantal mensen die je regelmatig spreekt zoals sommige advocaten. Laatst was een advocaat dringend op zoek naar een officier, het was me gelukt om deze snel te traceren. De advocaat belde me de volgende dag terug om me te bedanken. Grootste ergernis in je werk? Ik krijg genoeg boze mensen aan de telefoon. Je bent toch het eerste aanspreekpunt en mensen denken echt dat ik de brief heb geschreven. Ze willen hun frustratie kwijt en botvieren dat dan op jou. Dat is niet altijd even leuk, maar ik zie het toch wel als uitdaging om deze mensen te kalmeren. Ik trek het me zeker niet persoonlijk aan en neem het ook niet mee naar huis. Dit jaar wil ik zeker... Ik ben erg leergierig. Ik neem het me al heel lang voor om Xhosa of Zoeloe te leren spreken. Of dat ik het in elk geval kan verstaan. Nu ik het hier heb gezegd moet ik het ook echt gaan doen. Het is nu officieel vastgelegd. Ik wil ook meer gaan wandelen. Wat wil je over vijf jaar bereikt hebben? Ik heb niet de ambitie om parketsecretaris te worden. Ik vind het wel belangrijk dat er een uitdaging in je baan blijft zitten. Maar wat ik zeker over vijf jaar bereikt wil hebben is de top van de Kilimanjaro met het hele gezin. Tekst: Anne Hoeksema Na dit interview is Shérene Stigter-Simons aangenomen als medewerker van het Servicepunt bij parket Rotterdam. Ze blijft werkzaam op dezelfde kamer. Ze zal af en toe de telefoon nog aannemen als achtervang voor haar collega s

12 24 OPPORTUUN Nummer Uitgelicht 25 Personalia Arrondissementsparket Amsterdam: In: Robert de Vette (Beleidsmedewerker bewaken & beveiligen, terreurbestrijding en crisisbeheersing) Judith Brauers (medewerker P&O) Tanja de Vries (administratief medewerker) Uit: Bianca Schilders Switch: Lucille Klopper naar parket Den Bosch Brechje van den Berg naar Parket-Generaal Arrondissementsparket Assen: Switch: Carolien Lambers naar parket Groningen Berdine Schaafsma naar parket Groningen Naam: Anthony Timmer Leeftijd: 47 jaar Was: fraude - en financieel rechercheur B bij de RRD Politie Rotterdam Rijnmond Wordt: per 1 juni vermogenstraceerder bij BOOM locatie Rotterdam Arrondissementsparket Den Haag: In: Aydin Efendi (administratief medewerker) D. Berben (secretaris) Yvette van de Poll (medewerker geleidelijst-administratie) Arrondissementsparket Den Bosch In: Ingrid Hanegraaf, Yves van Hoeck, Anissa Lashoub (allround administratief medewerkers) Cindy Vollebergh (teamsecretaresse SBB) Uit: Mientje Verhallen (na 44,5 jaar dienst!) Monique van den Essen-Verouden Cathelijne Willemsen José Kapteijns Anja van Dommelen Waarom de overstap van politie naar BOOM? Het is een uitdaging! Vermogenstraceerder is een nieuwe functie die uniek is in Nederland: een opsporingsambtenaar werkzaam bij het OM. De nadruk komt te liggen op het traceren en volgen van criminele geldstromen en het beslagleggen op vermogensbestanddelen. Dit onder het motto dat misdaad niet mag en zal lonen. Ik kan door deze overstap naar het OM mijn specialisme verder ontwikkelen. Ga je politiewerk niet missen? Sommige facetten misschien wel. Ik werk al 25 jaar bij de politie. Maar binnen mijn nieuwe functie heb ik meer invloed op het opsporingsonderzoek, op het financieel rechercheren, is mijn werkgebied aanzienlijk groter en zijn de onderzoeken omvangrijker. (TvdG) Arrondissementsparket Breda: Uit: J.I. Glasmacher Arrondissementsparket Leeuwarden: Switch: Freek Joustra naar ressortsparket Leeuwarden Leo den Hollander naar ressortsparket Den Haag (hoofd AG) Ronald van Vuure naar parket Zwolle/Lelystad Bertus Vesper, Froukje Bosma, Rob Goedemoed naar DVOM-P Zwolle. Arrondissementsparket Zwolle Switch: Dirk ten Boer naar parket Leeuwarden (plv. hoofdofficier) Arrondissementsparket Utrecht: In: Kirsten Romijn (secretaris) Switch: Germaine van Egdom naar CVOM Cerezo Tupamahu naar DVOM/F Ressortsparket Arnhem: In: Margreet Fröberg (advocaat-generaal) Ewelina Michalik (medewerker Front Office) Perry Quak (advocaat-generaal) Ressortsparket Den Haag: Switch: Sandra Vaessen naar parket Amsterdam Ressortsparket Den Bosch: Switch: Bregje van Griensven naar parket Den Bosch Ressortsparket Leeuwarden: Switch: Annette van Bronsvoort naar parket Leeuwarden (hoofdofficier) BOOM: In: T. Rooks, J. Jansen, E. Kremer, Anthony Timmer, Frits Moseman, Bert Vermeire (vermogenstraceerders) E. de Graaf (analist-documentalist) D.T. Lautenbach (medewerker DIV) J. van Eekelen, D. Muller, V. Andeweg (parketsecretarissen) J. van der Giessen, Z. Tvarozkova, A. Bihari (sn. administratief medewerkers) Switch: Jan Groos (senior parketsecretaris) van Functioneel Parket Wilma van Doorn (senior parketsecretaris) van BVOM Esther Slooff (parketsecretaris) van Parket-Generaal Krystyna Hup-Dijks (senior administratief medewerker) van parket Lelystad H. Verschoof (medewerker AO) van parket Zwolle. CVOM: In: Tineke de Wit-Benjamins, Bryan Bley, Claudia Stappers, Harald Guder, Gea v.d. Merkt, Lafdel el Aita, Janneke Visser-Looijen, Thijs Beunder, Elvira Patty, Lilly Boereboom, Naftali Pattiruhu, Marlijn van der Wal, Tonny Maat, Joceline den Ouden, Sylvia van Arkel, Pamela Meijer, Chris van der Tol, Arjan van der Veen, Rob Jan Derks, Ingrid Kosterman, Irene van Ramhorst, Miranda Nieuwenhuizen (administratief medewerkers) Joost Smeding (teammanager) Bastiaan de Jong (post/repromedewerker) Erwin de Beet, Reggie Raphaëla (medewerkers P&O) Femmieke Jonkman, Suzanne Koelewijn (managementassistentes) Janneke Visser-Looijen, Lilly Boereboom (zittingsvertegenwoordigers) Landelijk Parket: In: Martin van Riessen (medewerker administratie, Schiphol) Jack Veerman (parketsecretaris, Schiphol) Roelof de Graaf (officier van justitie, Zwolle) Laura Bartels (administratief juridisch medewerker Randstad Zuid) Hester van Bruggen (officier van justitie, Randstad Zuid) Kim van Diemen (sr. parketsecretaris, Randstad Zuid) Uit: Tim Wirken naar parket Breda Judith Hendriks naar parket Haarlem Samenstelling: Karin Mensink Sturen op strafsoort Vorm je eigen oordeel. Met die wervende leus werden op zaterdag 22 april 2006 ruim dertigduizend mensen in het hele land naar de paleizen van justitie gelokt. Geïnspireerd door het televisieprogramma Zestien miljoen rechters was er in Arnhem voor gekozen om in één van de grootste zittingszalen, de Groesbeekzaal, bezoekers te voorzien van een stemkastje. Zij konden hun eigen oordeel geven over de tijdens de opendag behandelde uiteraard: nagespeelde strafzaak. De casus was betrekkelijk eenvoudig: in een café raken twee bezoekers met elkaar slaags. Onze verdachte van die dag slaat zijn opponent met een bierglas in het gezicht. Het glas breekt en een lelijk en ontsierend litteken is het gevolg. Aan de vele toehoorders, op het hoogtepunt van de drukte honderd in getal, werden twee vragen voorgelegd: moet de verdachte worden veroordeeld, of handelde hij uit noodweer of noodweerexces (of, om in Jip en Janneke-taal te spreken: uit zelfverdediging)? En als hij al straf verdient, moet dat dan een geldboete, een werkstraf of een gevangenisstraf worden? De eerste vraag werd op drie momenten aan het publiek voorgelegd: na behandeling van de feiten, na het requisitoir van de officier van justitie en na het pleidooi van de raadsman. De vraag naar de op te leggen straf werd alleen aan het einde van de behandeling gesteld. De zaak werd door de dag heen in totaal vijf keer gespeeld: drie keer voor de rechtbank en twee maal voor het hof. Dat gaf de mogelijkheid voor mij, die dag optredend als officier van justitie, om te bekijken wat het effect is van een requisitoir. En dan met name of er valt te sturen naar de op te leggen strafsoort. Tijdens de eerste behandeling eiste ik een werkstraf; slechts één van de aanwezigen koos desondanks voor een gevangenisstraf. Bij de tweede zitting werd door mij beargumenteerd waarom een gevangenisstraf op zijn plaats was. Rond de dertien procent van de bezoekers vond dat plotseling ook. En toen het betoog gedurende de derde behandeling door de rechtbank nog eens wat extra stevig werd neergezet steeg het aantal voorstanders van een gevangenisstraf tot boven de twintig procent. Iedereen die regelmatig in de zittingszaal het Openbaar Ministerie vertegenwoordigt zal zich wel eens de vraag gesteld hebben wat nu eigenlijk het effect is van een requisitoir. De open dag toont aan dat, als het gaat om belangstellend publiek, die invloed aanzienlijk kan zijn. Ervaringen in de Verenigde Staten en andere landen met juryrechtspraak duiden daar ook op. En waarom zou het bij rechters anders werken? De ervaring dat de woordkeuze van een officier van justitie mede bepalend is voor de uitkomst van een strafzaak, en dús ook ingrijpende consequenties heeft op het verdere verloop van het leven van een verdachte, is een leerzame en belangrijke. Natuurlijk is dat ook wat we beogen. Maar tegelijkertijd drukt het ons nog eens met de neus op de feiten: geen enkele strafzaak is als de vorige of de volgende, elke zaak verdient de volle aandacht. En verdient ook, steeds weer, een afgewogen oordeel van het OM. Tekst: Jan-Willem Grimbergen, AG bij het ressortsparket Arnhem

13 26 Agenda OPPORTUUN Nummer Beleid en regels 27 Agenda Particuliere beveiliging / Recherche 8 juni Vragen die op dit jaarcongres aan de orde komen: Wat houdt het Project Particuliere Beveiliging en Recherche in? Hoe kan de verantwoordelijkheidsverdeling zijn tussen overheid en de branche met betrekking tot het waarborgen van de kwaliteit van beveiliging en recherche? Locatie: Hotel-Congrescentrum Oud London, Zeist Kosten: 445,- p.p. (excl. Btw) en 395,- bij gelijktijdige aanmelding van twee of meer personen uit één en dezelfde organisatie. Informatie: Studiecentrum Kerckebosch via telefoon of ckebosch.nl of via Recherche Vakbeurs juni Gedurende deze dag komen nieuwe en reeds bestaande, succesvolle onderzoeksmethoden, strategieën en technieken in workshops en stands aan bod en worden nieuwe producten gedemonstreerd. Locatie: is nog niet bekend Kosten: gratis Informatie: Linda Kolfoort, Congres- en Evenementenbureau Politieacademie via telefoon of via Jaarcongres Nederlandse Vereniging voor Kriminologie 23 juni Een congres, bestemd voor iedereen die geïnteresseerd is in criminologische vraagstukken. Net als in de afgelopen drie jaar is er een marktdag waar veel ruimte is voor het uitwisselen van recente onderzoeksresultaten en discussie. Locatie: Kamerlingh Onnes gebouw, Rechtenfaculteit Universiteit Leiden Kosten: 110,- p.p. Informatie: Congresorganisatiebureau Keynote via of via algemeen programmacoördinator André van der Laan Juridische aspecten van toezicht 23 juni Deze studiedag biedt: een overzicht van het juridisch instrumentarium bij toezicht; praktische handreikingen voor een juiste uitvoering van toezichtstaken; een antwoord op specifieke vragen door deskundigen. Locatie: Meeting Plaza Utrecht, Utrecht Kosten: 695,- p.p. (excl. BTW) bij gelijktijdige aanmelding van een collega 100 korting op de deelnemersprijs. Informatie: Elsevier congresbureau via telefoon of via Interne fraude 27 juni Interne fraude zorgt jaarlijks voor 200 miljoen euro schade in het bedrijfsleven. Daarom organiseert het Regionaal Platform Criminaliteitsbeheersing Haaglanden een gratis seminar interne criminaliteit. Want fraude kan beperkt of voorkomen worden. Locatie: Den Haag Kosten: Gratis Informatie: Kamer van Koophandel via Functionaliteit van jeugdstraffen 27 juni Het project Effectiviteit van strafrechtelijke interventies is van start gegaan. Stichting Reclassering Nederland heeft programma gedragsinterventie. Vragen die tijdens dit congres aan bod komen zijn: Hoe heeft de Reclassering dit aangepakt? Hoe behoudt u uw subsidie? Wat is de toekomst van jeugdstraffen? Locatie: Meeting Plaza Utrecht Kosten: 495,- p.p. (excl. BTW) Informatie: Elsevier congresbureau via telefoon of via Verkeers(sanctie)recht, ongevallen en (letsel)schade 27 juni Tijdens deze studiedag komen de volgende ontwikkelingen aan de orde: de beginnende bestuurder en de jeugdige bromfietsbestuurder; de aanscherping van strafmaxima bij dood en letsel door schuld; de afdoening van verkeersdelicten via de nieuwe Wet OM-boete; de nieuwe gemeentelijke handhaving van kleine verkeers-delicten; de invoering van het puntenstelsel. Locatie: Congrescentrum Oud London, Zeist Kosten: 445,- p.p. (excl. BTW) en 395,- bij gelijktijdige aanmelding van twee of meer personen uit één en dezelfde organisatie Informatie: Studiecentrum Kerckebosch Telefoon h.nl of via Tekst: Mirelle Herlfterkamp Uitgebreide congresinformatie vindt u op OMtranet 2G via Actueel > Agenda> Congresagenda beleid en regels Voor complete teksten, bel de documentatie van het Parket-Generaal, of Grondslagverlating Hoge Raad 11 april 2006, E / LJN AU8108 Veroordeeld is terzake de Wet toezicht Kredietwezen. Klacht is dat het Hof de grondslag van de telastelegging heeft verlaten door niet te beslissen over de telastegelegde plaats van het delict en lijst van gedupeerden. Telaste is gelegd dat verdachte, in de gemeentes A en/of B en/of elders in Nederland en/of België, heeft bemiddeld terzake van opvorderbare gelden, van personen vermeld op de (aangehechte) lijst, in elk geval van publiek. Het Hof heeft bewezen verklaard in Nederland en in België en van publiek. Het Hof heeft hierbij overwogen dat het om proceseconomische redenen kiest voor bewezenverklaring van deze meest ruime mogelijkheden, nu geen specifieke verweren zijn gevoerd en de positie van de benadeelde partijen niet wordt aangetast. Het impliceert aldus het Hof dat vrijspraak van de meer specifieke alternatieven achterwege moet blijven. De Hoge Raad overweegt dat de telastelegging ertoe strekt de inzet van het geding en de te volgen beslissingsstructuur met de vereiste duidelijkheid vast te leggen (HR NJ en ). Het Hof heeft uitdrukkelijk geen beslissing genomen over diverse in de telastelegging opgenomen alternatieven ten aanzien van de plaatsen waar de gedragingen zouden zijn gepleegd en ten aanzien van degenen van wie gelden zouden zijn aangetrokken. Deze alternatieven waren niet subsidiair telastegelegd. Het Hof heeft aldus in strijd met art. 350 Sv niet beslist op de grondslag van de telastelegging. Vernietiging en verwijzing (door vijf raadsheren). (DB) (AG Machielse: anders. Het Hof heeft uitdrukkelijk overwogen dat van de lijst niet is vrijgesproken. Het Hof heeft de telastelegging aldus uitgelegd dat met publiek wordt bedoeld alle personen op de lijst. Dat is alleen toelaatbaar als het bewijs voorhanden is voor het bemiddelen met betrekking tot al die personen. Wat in de telastelegging staat moet of worden bewezen of er moet van worden vrijgesproken. Een soort tussenweg zoals het Hof die lijkt te willen bewandelen is er niet). Motivering verwerping uitdrukkelijk onderbouwd standpunt; art Sv Hoge Raad 18 april 2006, tm / LJN AU8913 tm AU8915 Veroordeeld is terzake vernieling en mishandeling. In eerste aanleg was verdachte vrijgesproken. Klacht is dat art Sv is geschonden, omdat het Hof niet in het bijzonder de redenen heeft opgegeven die hebben geleid tot afwijking van namens de verdachte uitdrukkelijk onderbouwde standpunten. De Hoge Raad overweegt (na een algemene uiteenzetting over art Sv cfm het standaardarrest d.d. 11 april 2006) dat niet is aangeduid op welke verweren de klacht ziet. Aldus is niet voldaan aan de in genoemd arrest geformuleerde standaardregel, dat met voldoende precisie moet worden aangeduid op welk met argumenten onderbouwd standpunt de cassatieklacht het oog heeft. Beroep verworpen (door vijf raadsheren). (AG Vellinga in 17 pagina s conclusie: idem. MvT wetsvoorstel bekennende verdachte: naar hedendaagse inzichten worden de eisen aan de motivering te stellen vooral bepaald door hetgeen door procespartijen naar voren is gebracht. Concentratie van motiveringsverplichtingen op daadwerkelijke geschilpunten is uitvloeisel van een algemener ontwikkeling om de behandeling van de strafzaak vooral te richten op de geschilpunten. We gaan naar een meer contradictoir karakter van het strafproces. De belangrijkste functie van motiveren is zelfcontrole, aldus Buruma. Motiveren confronteert de rechter scherper dan alleen concluderen, aldus Corstens. Een en ander strookt met de uitkomsten van het zgn. Promis-project. Een strenge uitleg van het begrip uitdrukkelijk onderbouwde standpunten stuit niet af op art. 6.1 EVRM: courts are obliged tot give reasons for their decisions, but cannot be understood as requiring a detailed answer to every argument... This duty to state reasons may vary according to the nature of the decision... and can only be determined in the light of the circumstances of the case ). Tekst: Angela Kaptein Zie verder op OMtranet: Leugenachtige verklaring van ander dan verdachte Hoge Raad 9 mei 2006, Verduistering rijbewijs; art. 321 Sr Hoge Raad 9 mei 2006, / LJN AV4091 Bedreiging: bewijs op grond van één bewijsmiddel? Hoge Raad 9 mei 2006, / LJN AV0316 Verduistering in dienstbetrekking art. 322 Sr; Valsheid, art. 225 Sr Hoge Raad 9 mei 2006, / LJN AV1628 Bewijsoverweging blijkt niet uit bewijsmiddelen Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AU9422 Niet vertaalde/vertolkte bijlage, oordeel op basis daarvan onbegrijpelijk Hoge Raad 18 april 2006, B / LJN AV5007 Motivering verwerping uitdrukkelijk onderbouwd standpunt; art Sv Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AV2377 Motivering verwerping uitdrukkelijk onderbouwd standpunt; art Sv Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AV2378 Bekennende verdachte, opgave bewijsmiddelen; art Sv Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AV1146 Getuige afgewezen Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AU8070 Bedreiging van politie door dronken verdachte, artt. 285 en Sv Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AV4824 Dagvaarding niet vertaald; Sv Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AV1156 Voorwaardelijk opzet, schieten op afstand Hoge Raad 18 april 2006, / LJN AV4871 Verschoningsrecht arts doorbreken?; beklag in de zaak Savanna Hoge Raad 9 mei 2006, B / LJN AV2386

14 28 OPPORTUUN Nummer Verkeer 297 internationaal Bureau Internationale Rechtshulp in Strafzaken, telefoon Kort geding n.a.v. aanvullende toestemming voor uitlevering Hoge Raad, 14 april 2006 Het Verenigd Koninkrijk (hierna VK) doet een verzoek om uitlevering ter vervolging aan Nederland. De rechtbank Haarlem acht uitlevering deels ontoelaatbaar; het middel diamorfine komt niet voor op bij de Opiumwet behorende lijsten I en II, waardoor invoer van deze stof in Nederland niet strafbaar is en dus niet is voldaan aan het vereiste van dubbele strafbaarheid. Ook de minister acht de uitlevering op dit punt ontoelaatbaar. De opgeëiste persoon wordt aan het VK uitgeleverd. Enige tijd later doet het VK een verzoek om aanvullende toestemming (artikel 14, lid 1 Europees Uitleveringsverdrag (hierna EUV)), stellend dat de eerdere afwijzing op een kennelijke misslag berust omdat diamorfine een andere benaming is voor heroïne, waarvan invoer uiteraard wel strafbaar is in Nederland. De minister verleent de verzochte aanvullende toestemming. De opgeëiste persoon stelt tegen deze beslissing een kort geding in. De voorzieningenrechter wijst de vordering af, welke beslissing wordt bevestigd door het gerechtshof. De opgeëiste persoon gaat in cassatie bij de Hoge Raad. Hij stelt dat de verleende aanvullende toestemming onrechtmatig is gezien de ontoelaatbaarverklaring door de rechtbank, aldus strijd met de rechtszekerheid en het vertrouwensbeginsel. De Hoge Raad oordeelt als volgt. Ingevolge artikel 14, lid 1, onder a, EUV dient aanvullende toestemming verleend te worden indien het strafbare feit op zichzelf een verplichting tot uitlevering met zich meebrengt. Uit eerdere jurisprudentie volgt dat de minister aanvullende toestemming kan verlenen, ook als het gaat om feiten die reeds voor de uitlevering zijn begaan en bekend waren bij de verzoekende staat. Tekst noch strekking van het hiervoor genoemde artikel staat eraan in de weg dat de minister, zonder voorafgaande beoordeling van de toelaatbaarheid van de uitlevering door de rechter, de aanvullende toestemming verleent. Het feit dat uitlevering eerder ontoelaatbaar is verklaard, staat aan een herhaald verzoek om uitlevering (voor hetzelfde feit), en aan een nieuwe beoordeling (door de uitleveringsrechter) niet in de weg. In het verlengde daarvan, verzetten tekst noch strekking van het EUV zich ertegen dat een verzoek om aanvullende toestemming wordt gedaan ter zake van een feit waarvoor uitlevering eerder ontoelaatbaar is verklaard en geweigerd. Op een dergelijk verzoek om aanvullende toestemming beslist de minister, waarbij hij is gebonden aan de voorwaarden van de wet en het EUV. In dit geval zijn alle partijen het erover eens dat de eerdere ontoelaatbaarverklaring berust op een kennelijke vergissing. Het is niet onwaarschijnlijk dat, zonder die vergissing, de uitlevering voor diamorfine door de rechtbank toelaatbaar zou zijn verklaard. Voorts staat vast dat is voldaan aan het vereiste van dubbele strafbaarheid, dat er een redelijke verdenking bestond en dat het onschuldverweer toereikend is onderzocht. Dit in aanmerking nemend, concludeert de Hoge Raad dat de aanvullende toestemming niet in strijd is met het EUV en de Uitleveringswet. VERDRAGEN Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg inzake grensoverschrijdend politieel optreden (Luxemburg, ) Inwerkingtreding voor België, Luxemburg en Nederland op Toelichting op het verdrag In 1995 hebben de Benelux-landen besloten de grensoverschrijdende politiële en justitiële samenwerking in het kader van de totstandgekomen Schengen-Uitvoeringsovereenkomst uit te breiden. Met dit verdrag wordt daaraan uitvoering gegeven. Eerst is een inventarisatie gemaakt van de knelpunten op het terrein van de politiële samenwerking. Deze analyse wees in zijn algemeenheid uit, dat in de grensstreek bepaalde condities ontbreken voor goede samenwerking tussen de politiekorpsen. De analyse bracht voorts, meer in het zijn bijzonder een drietal categorieën knelpunten aan het licht: het ontbreken van bevoegdheden grensoverschrijdend op te treden in spoedeisende situaties, knelpunten op het terrein van de samenwerking in het kader van de openbare orde en veiligheid bij grote manifestaties en betogingen, en knelpunten op het gebied van de informatie-uitwisseling tussen de politiediensten. Het verdrag heeft tot doel de bestaande mogelijkheden tot politiële samenwerking te verruimen en de geconstateerde knelpunten op te lossen. Het verdrag beslaat een aantal terreinen. Verbetering van de operationele samenwerking, waarbij een regeling is opgenomen voor zowel bijstand op verzoek als spontane bijstand, bijvoorbeeld in spoedeisende gevallen. De mogelijkheid van gemengde patrouilles en controles in de grensstreek, bijvoorbeeld voor verkeers- en alcoholcontroles of ter bestrijding van illegaal verblijf van vreemdelingen en mensensmokkel. Een regeling voor persoonsbeveiliging, zodat uitvoering van een beveiligingsopdracht aan de grens kan worden voortgezet. Uitbreiding van de mogelijkheden voor grensoverschrijdende achtervolging en observatie. En ten slotte de mogelijkheid om rechtstreeks gegevens uit te wisselen tussen politiediensten. Het grensoverschrijdend optreden in het kader van het verdrag vindt plaats binnen de kaders van het nationale recht van de gaststaat. Zo wordt voorkomen dat buitenlandse ambtenaren in strijd handelen met het recht van de gaststaat of dat zij meer bevoegdheden hebben dan de eigen, nationale ambtenaren van politie. Voorts staat de grensoverschrijdende ambtenaar onder gezag en bevel van de ter plaatse in de gaststaat bevoegde autoriteit. Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland betreffende de aanvulling en het vergemakkelijken van de toepassing van het Europees Verdrag betreffende de uitlevering van 13 december 1957 (overeenkomst van Wittem) (Wittem, ) Door de inwerkingtreding van de Overleveringswet (zie artikel 74 van deze wet) treedt dit verdrag buiten werking voor Nederland op Het verdrag blijft van kracht voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Aanvullend Protocol bij het Verdrag inzake de Strafrechtelijke Bestrijding van Corruptie (Straatsburg, ) Inwerkingtreding voor Zwitserland op Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad (New York, ) Inwerkingtreding voor Sao Tomé en Principe op Tekst: Linda Bregman verkeer Bureau Verkeershandhaving OM. Voor complete teksten, bel Één (voortgezette) gedraging? Gerechtshof Leeuwarden 12 april 2006, WAHV 06/00155 Betrokkene voert aan dat hij voor twee kort na elkaar verrichtte gedragingen twee afzonderlijke sancties (resp. 45 en 70) heeft gekregen en is van mening dat er eigenlijk sprake is van één voortgezette overtreding. Hij zoekt steun voor deze opvatting in de omstandigheid dat de kantonrechter de beide zaken gezamenlijk heeft behandeld. Het Hof overweegt dat in de arresten van dit hof van 4 oktober 2000, WAHV 00/00095 en WAHV 00/00096 (VR 2000/183) heeft geoordeeld, dat v.w.b. de mogelijkheid van hoger beroep cumulatie van sancties niet mogelijk is. In het onderhavige geval is bij twee afzonderlijke beschikkingen een administratieve sanctie aan de betrokkene opgelegd voor twee op verschillende locaties geconstateerde gedragingen. Dat in dit geval de beide gedragingen binnen dezelfde minuut zijn begaan en dat de kantonrechter - kennelijk uit praktische overwegingen- de beide zaken gezamenlijk heeft behandeld, maakt nog niet dat sprake is van één gedraging in de zin van de WAHV. Hetgeen de betrokkene aanvoert, treft volgens het hof derhalve geen doel. Volgt niet-ontvankelijk verklaring van betrokkene in het hoger beroep. (Ter nadere toelichting: tussen beide meetpunten is een wegkruising gelegen en een afstand van meer dan één kilometer) Zorgplicht kentekenhouder t.a.v. tijdige keuring motorvoertuig Gerechtshof Leeuwarden 8 maart 2006, WAHV 05/01523 Betrokkene stelt zich niet bewust te zijn geweest van het feit dat er een verplichting tot keuring op de auto rustte. Hij had naar zijn mening in de gelegenheid gesteld dienen te worden de auto te keuren alvorens een sanctie zou worden opgelegd. Het Hof overweegt dat op grond van de wettelijke bepalingen m.b.t. de keuringsplicht er een zorgplicht voor automobilisten bestaat om tijdig hun voertuig te laten keuren. Geen regel schrijft voor dat een betrokkene gewaarschuwd wordt alvorens een sanctie wordt opgelegd. De zorgplicht blijft onverminderd bestaan. Volgt bevestiging van de beslissing van de kantonrechter tot ongegrond verklaring van het beroep. Vaste jurisprudentie Het lijkt goed om -niet alleen voor de nieuwkomers in het verkeer- enkele uitspraken te herhalen. Locatie-keuze snelheidsmeting; Betrokkene stelt dat de weg ter plaatse sterk naar beneden loopt en dat wanneer je bij het zien van het bord 50 het gaspedaal loslaat, je voorbij het bord nog steeds te hard rijdt. De meetlocatie is naar de mening van betrokkene slechts gekozen om zoveel mogelijk automobilisten in de val te laten lopen. Hof Leeuwarden 19 april 2006 WAHV 06/00122: betrokkene reed 81 km/u, gecorrigeerd 78 km/h (toegestaan 50 km/h). Uit het bepaalde in art. 5 WVW94 en art. 19 RVV90 gelezen in onderling verband en samenhang, vloeit voort dat een bestuurder zijn snelheid steeds zodanig dient te regelen, dat hij in staat is borden tijdig waar te nemen zodat hij zijn weggedrag tijdig aan de door die borden gegeven ge- en verboden, waarschuwingen of andere informatie kan aanpassen (vgl. Hof Leeuwarden 4 april 2001, WAHV 00/00267, LJN: ZJ0087). Het staat niet ter beoordeling van de weggebruiker, volgens het hof, of een snelheidsmeting wel op een daartoe geschikte locatie plaatsvindt. Verplichting tot zekerheidstelling niet in strijd met art. 6 EVRM; De zekerheidstelling zoals die is bedoeld in art. 11, derde lid WAHV is vereist met het oog op de ontvankelijkheid van het ingestelde beroep. Hof Leeuwarden 21 april 2006 WAHV 06/00278: de Hoge Raad heeft in zijn arrest van 9 november 1993 (NJ 1994, 198) geoordeeld dat de verplichting tot het, op straffe van niet-ontvankelijkheid van het beroep, stellen van zekerheid niet in strijd is met het in art. 6, tweede lid Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) vervatte vermoeden van onschuld. Hij overwoog daartoe, dat de verplichting tot zekerheidstelling niet vooruit loopt op de door de rechter te beantwoorden vraag of een betrokkene een gedraging in de zin van de WAHV heeft verricht en dat deze verplichting tot zekerheidstelling evenmin de verdedigingsmogelijkheden beperkt waarover een betrokkene kan beschikken. Het Hof (Leeuwarden) overweegt hierbij nog, dat indien het beroep gegrond wordt verklaard, het bedrag van de zekerheidstelling aan de betrokkene wordt terugbetaald. Ter nadere voorlichting geldt nog dat toepassing van art. 5 WAHV niet onverenigbaar is met het EVRM vergelijk EHRM 19 oktober 2004, nr /01 Tijdig indienen van beroep / ter postbezorging; Hof Leeuwarden 19 april 2006, WAHV 06/00038 Een poststuk is niet eerst ter post bezorgd nadat het van een poststempel is voorzien, maar het is reeds ter post bezorgd op het moment dat het in de brievenbus is gedeponeerd dan wel op het moment dat het op het postkantoor is aangeboden (Vgl. Hof Leeuwraden 7 augustus 2002, VR 2002, 190; LJN: AE6881, dit ivm art. 9, eerste lid WAHV in relatie tot artt. 6:7, 6:8 en 6:9 Algemene wet bestuursrecht-awb) Onjuiste vermelding van de pleeglocatie; Hof Leeuwarden 19 april 2006, WAHV 06/00201 Ook wanneer de aanduiding van de pleeglocatie in de inleidende beschikking onjuist zou zijn, hoeft dit naar vaste rechtspraak van dit hof niet te leiden tot vernietiging van de beschikking, wanneer bij de betrokkene redelijkerwijs geen misverstand kan zijn ontstaan omtrent de vraag op welke gedraging de hem opgelegde sanctie betrekking heeft en waartegen hij zich moet verdedigen (Vgl. Hof Leeuwarden 21 mei 2003, WAHV 03/00068, LJN: AI0969) Gelijkheidsbeginsel; Hof Leeuwarden 30 maart 2006, WAHV 06/00244 Betrokkene voerde aan dat zijn schoondochter in een vergelijkbaar geval slechts een waarschuwing had gekregen en geen bekeuring. Het Hof overweegt dat de omstandigheid dat in andere gevallen zogenoemde Mulder-gedragingen om welke reden dan ook zonder sanctie blijven, niet meebrengt dat ook de betrokkene, van wie vaststaat dat hij de gedraging heeft verricht, daarvan gevrijwaard zou moeten blijven. Immers, van schending van het gelijkheidsbeginsel t.a.v. de betrokkene zou slechts dan sprake zijn indien zonder (juridisch) geldige reden ten nadele van de betrokkene zou zijn afgeweken van het m.b.t. gedragingen als de onderhavige geldende beleid (vgl. Hof Leeuwraden 8 oktober 2003, WAHV 03/598, VR 2004, 19) Tekst: Koos Spee

15 Vertegenwoordigers van ressortsparket Arnhem op het bordes van Kasteel Wittenburg in Wassenaar, waar de uitreiking van de INK-onderscheiding op 25 april plaatsvond. Het ressortsparket ontving de INK-onderscheiding als beloning voor een succesvolle verbetering en vernieuwing van de bedrijfsvoering van de organisatie. Op 14 april jl. zijn de P&O-adviseurs van de parketten Groningen, Assen, Leeuwarden, Zwolle, Zutphen, Almelo en Arnhem voor het eerst in Zwolle bijeengekomen om invulling te geven aan nieuwe regiovakkring P&O Noord-Oost. De P&O-adviseurs gaan in de nabije toekomst, in het kader van het project PIOFAH van het OMV, nauwer samenwerken om de kwaliteit en continuïteit in de P&O kolom te verbeteren. Professioneel op de foto in toga. Ruim 270 bezoekers konden hier bij het Haagse parket gebruik van maken, want het liep echt storm. Op het eind gingen Karsten (de fotograaf) en Marcha (vriendin en hulp) ook nog even op de kiek. President van de rechtbank Assen, Stef van der Kolk en hoofdofficier van justitie Monte van Capelle openen samen met vrouwe justitia de open dag van de rechtspraak van 22 april jl. Op 28 april 2006 trapte het Haagse parket weer af voor de jaarlijkse zaalvoetbalteamcompetitie. Met dit keer een strenge doch rechtvaardige scheidsrechter (Han Moraal) kwam team Beleid & Ondersteuning als grote winnaar uit de bus. Niet schrikken, het betreft hier slechts een oefening van de BHV-ers van het Paleis van Justitie te Den Haag. De BHV-ers nemen hun job bloedserieus en oefenen daarom regelmatig. Michael Krul en Tino Schillemans (brandweermannen) kijken geconcentreerd toe om ieder moment in actie te komen. Samenstelling: Anne Hoeksema

U moet terechtstaan. Inhoud

U moet terechtstaan. Inhoud U moet terechtstaan Inhoud Deze brochure 3 Dagvaarding 3 Bezwaarschrift 3 Rechtsbijstand 4 Slachtoffer 4 Inzage in uw dossier 4 Getuigen en deskundigen 5 Uitstel 5 Aanwezigheid op de terechtzitting 6 Verstek

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

U wordt verdacht. Inhoud

U wordt verdacht. Inhoud Inhoud Deze brochure 3 Aanhouding en verhoor 3 Inverzekeringstelling 3 Uw advocaat 4 De reclassering 5 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 5 Beperkingen en rechten 5 Voorgeleiding bij de officier

Nadere informatie

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken.

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken. Dames en heren, De kliniek waar ik nu 6 jaar verblijf, heeft helaas voor een impasse gezorgd door een behandelcoördinator van de long stay afdeling, Ed Schutguns, een risico taxatie in het kader van de

Nadere informatie

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan 613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2 U moet terechtstaan 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 2 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 1 Inhoud Deze brochure

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Lezingen & Workshops FORENSICON. Lezingen

Lezingen & Workshops FORENSICON. Lezingen Lezingen & Workshops FORENSICON Lezingen 1. CSI vs. de Werkelijkheid Aan de hand van een aflevering van CSI wordt uitgelegd wat de verschillen zijn tussen CSI op televisie en de werkelijkheid van forensisch

Nadere informatie

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie.

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie. Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk Federale Overheidsdienst Justitie U bent gedagvaard >voor de politierechtbank >voor de correctionele

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen luisteren naar een radiofragment van Goedemorgen Nederland en lezen een tekst uit dagblad Trouw over de bewijsvoering

Nadere informatie

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen In de eindtermen (juni 2005) voor de opleiding BOA wordt verwezen naar een aantal artikelen van wetten. Deze wetten zijn: de Algemene wet op het Binnentreden (Awob) Besluit Buitengewoon Opsporingsambtenaar

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 857 Wet van 3 december 2009 tot wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren, de Wet op de rechterlijke organisatie en enige andere

Nadere informatie

Aanhouding en inverzekeringstelling

Aanhouding en inverzekeringstelling Aanhouding en inverzekeringstelling 1 U bent aangehouden en meegenomen naar het politiebureau. Wat zijn uw rechten? U wordt verdacht van een strafbaar feit. De Rechercheur Opsporing van de Inspectie SZW

Nadere informatie

opleiding BOA Wet op de rechterlijke organisatie

opleiding BOA Wet op de rechterlijke organisatie Deze reader geeft een overzicht van de die zijn genoemd, versie juni 2005. Hoofdstuk 2. Rechtspraak Afdeling 1. Algemene bepalingen Artikel 2 De tot de rechterlijke macht behorende gerechten zijn: a. de

Nadere informatie

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad Thema s

Nadere informatie

Inhoudsopgave. N.B. Waar in deze brochure hij staat, kan ook zij worden gelezen.

Inhoudsopgave. N.B. Waar in deze brochure hij staat, kan ook zij worden gelezen. U wordt verdacht Inhoudsopgave Deze brochure 2 Aanhouding en verhoor 2 Inverzekeringstelling 2 Uw advocaat 3 De reclassering 3 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 4 Beperkingen en rechten

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek ARRESTANTENVERZORGING Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek januari 2013 Doel van het strafproces / strafvordering = het nemen van strafvorderlijke beslissingen Bestaat uit =

Nadere informatie

Speech Gerbrandy-debat

Speech Gerbrandy-debat Speech Gerbrandy-debat Goedemiddag allemaal, Woorden doen ertoe. Vandaag en toen. De woorden van premier Gerbrandy hebben een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Via de radio sprak

Nadere informatie

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES Als u getuige of slachtoffer bent geweest van een strafbaar feit kan u worden gevraagd een getuigenverklaring af te leggen. De rechter die over de zaak beslist, kan deze

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

Recht en bijstand bij juridische procedures

Recht en bijstand bij juridische procedures Recht en bijstand bij juridische procedures In deze folder leest u meer 0900-0101 (lokaal tarief) over de juridische bijstand door Slachtofferhulp Nederland en de rechten van slachtoffers. Een wirwar van

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Debat: Rollenspel Mishandeling

Debat: Rollenspel Mishandeling Debat: Rollenspel Mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. Omdat het onderwerp van

Nadere informatie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie Twee eeuwen Openbaar Ministerie Met dank aan Napoleon Slechts drie jaar heerste Napoleon Bonaparte over Nederland. Toch heeft deze korte periode belangrijke sporen nagelaten in ons dagelijkse leven. Zo

Nadere informatie

Datum 2 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht dat het nieuwe tapbeleid van Justitie een aanval is op onze grondrechten

Datum 2 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht dat het nieuwe tapbeleid van Justitie een aanval is op onze grondrechten 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE Opsporen en vervolgen Wie doet dat eigenlijk? De ene moord is nog niet gepleegd of je ziet alweer de volgende ontvoering. Politieseries en misdaadfilms zijn populair

Nadere informatie

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ec Instantie Datum uitspraak 07-10-2015 Datum publicatie 07-10-2015 Rechtbank Oost-Brabant

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding Rijksrecherche Rijksrecherche Voor objectieve waarheidsvinding Dagelijkse realiteit De Rijksrecherche stelt een onderzoek in. Het is misschien wel de meest gebruikte zin in openbare nieuwsberichten over

Nadere informatie

Wildernistrek E.G.C. van Uchelen Reeweg 1 8381 GA VLEDDER. Datum 19 juni 2015 Betreft Beslissing aanvraag Art. 75 Flora- en faunawet

Wildernistrek E.G.C. van Uchelen Reeweg 1 8381 GA VLEDDER. Datum 19 juni 2015 Betreft Beslissing aanvraag Art. 75 Flora- en faunawet > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Wildernistrek E.G.C. van Uchelen Reeweg 1 8381 GA VLEDDER Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 F 070 378 61 39 ffwet@rvo.nl Betreft Beslissing

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 TITEL I TOEPASSINGSGEBIED Artikel 1 Deze wet regelt een

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

mr Jack Blom 13-09-2011 Functioneel Parket De juiste zaken goed doen

mr Jack Blom 13-09-2011 Functioneel Parket De juiste zaken goed doen mr Jack Blom 13-09-2011 Functioneel Parket De juiste zaken goed doen Wabo Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Indeling Inwerkingtreding Doel Vraag -Strafrechtelijk -Bestuursrechtelijk Conclusie Toekomst

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Rapport. Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222

Rapport. Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222 Rapport Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de officier van justitie te Maastricht geen uitvoering heeft gegeven aan de door het gerechtshof te 's-hertogenbosch

Nadere informatie

Instructie vernietiging geïntercepteerde gesprekken met geheimhouders

Instructie vernietiging geïntercepteerde gesprekken met geheimhouders Instructie vernietiging geïntercepteerde gesprekken met geheimhouders Categorie : strafvordering Afzender: College van procureurs-generaal Adressaat: Hoofden van de parketten Registratienummer: 2002I003

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

Incident? Actie! Sessie 2: 5 november 2015. Strafrecht in de praktijk

Incident? Actie! Sessie 2: 5 november 2015. Strafrecht in de praktijk Incident? Actie! Sessie 2: 5 november 2015 Strafrecht in de praktijk Incident? Actie! Drie bijeenkomsten 1 okt: Lessen Avontuur 2014-2015 5 nov: Strafrecht 8 dec: Geleerde lessen & borging Begeleiding

Nadere informatie

De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor?

De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor? De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor? Is er in uw bedrijf al eens een ernstig arbeidsongeval gebeurd? Dan bent u als werkgever, als lid van de hiërarchische lijn, als preventieadviseur, als

Nadere informatie

Instructie: Rollenspel mishandeling

Instructie: Rollenspel mishandeling Instructie: Rollenspel mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. De leerlingen worden

Nadere informatie

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11 ECLI:NL:GHSHE:2015:3566 Instantie: Gerechtshof 's-hertogenbosch Datum uitspraak: 16-09-2015 Datum publicatie: 17-09-2015 Zaaknummer: 20-002514-14 Rechtsgebieden: Materieel strafrecht Strafprocesrecht Bijzondere

Nadere informatie

samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal! het beleid wordt uitgestippeld door een college van procureurs-generaal

samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal! het beleid wordt uitgestippeld door een college van procureurs-generaal Leg uit : het openbaar ministerie ( parket ) = hoeder van de openbare orde! 1) opsporen en onderzoeken 2) vervolgen 3) uitvoering van de straf samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal!

Nadere informatie

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen.

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen. Slachtoffer zijn van een misdrijf is ingrijpend. Het draagt bij aan de verwerking van dit leed als slachtoffers het gevoel hebben dat zij de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat zij zo goed mogelijk

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010 Rapport Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014 Rapportnummer: 2014/010 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het College van procureurs-generaal

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014. Rapportnummer: 2014/055

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014. Rapportnummer: 2014/055 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014 Rapportnummer: 2014/055 2 Feiten Verzoeker is in 2005 gescheiden van zijn toenmalige partner. Na de scheiding

Nadere informatie

ALDUS.08. Uitzendwaardig

ALDUS.08. Uitzendwaardig NOVEMBER 2004 ALDUS.08 Uitzendwaardig PERSONAGES P: de presentator van het actualiteitenprogramma NuNieuws D: een willekeurige deskundige SITUATIE P en D zitten half tegenover elkaar in een bordkartonnen

Nadere informatie

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1 Opdracht 1: Kennisvragen bij www.rechtvoorjou.nl 3 Werkblad 1:

Nadere informatie

1. Inleiding. Waddinxveen, 13-05-2015. Roel van der Vet & Bob Visser

1. Inleiding. Waddinxveen, 13-05-2015. Roel van der Vet & Bob Visser PRIVACYPROTOCOL 1. Inleiding Het jongerenwerk beweegt en verandert. We zijn actief binnen het sociaal domein en werken met verschillende partijen samen. Onze samenwerkingspartners hebben verwachtingen

Nadere informatie

U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan?

U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. Daarna hoort u

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Zaanstreek-Waterland, thans regionale politie-eenheid Noord-Holland.

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Zaanstreek-Waterland, thans regionale politie-eenheid Noord-Holland. Rapport Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Zaanstreek-Waterland, thans regionale politie-eenheid Noord-Holland. Datum: 25 februari 2014 Rapportnummer: 2014/009 2 Klacht Verzoekster

Nadere informatie

Samenvatting van de aanleiding, het verloop, de resultaten en de besluitvorming in het Rolodex-onderzoek

Samenvatting van de aanleiding, het verloop, de resultaten en de besluitvorming in het Rolodex-onderzoek 23 december 2013 PaG/BiZJ45022 8IJLAGE 1 Samenvatting van de aanleiding, het verloop, de resultaten en de besluitvorming in het Rolodex-onderzoek Het Rolodex-onderzoek komt voort uit een ander strafrechtelijk

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 33 Wet van 22 januari 2009 tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige

Nadere informatie

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris Als u in de strafzaak door een advocaat wordt bijgestaan, is het van belang dat u de advocaat op de hoogte houdt van de voortgang in het onderzoek. Na aangifte zal het politieonderzoek waarschijnlijk nog

Nadere informatie

Rechtsmiddelen (bezwaar en beroep) tegen beslissing overheid

Rechtsmiddelen (bezwaar en beroep) tegen beslissing overheid Rechtsmiddelen (bezwaar en beroep) tegen beslissing overheid Deze brochure geeft u informatie over bezwaar en beroep tegen een beslissing van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente

Nadere informatie

Instructie rollenspel Belediging op internet

Instructie rollenspel Belediging op internet Instructie rollenspel Belediging op internet Korte omschrijving programmaonderdeel De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp belediging op internet. De

Nadere informatie

R e g i s t r a t i e k a m e r

R e g i s t r a t i e k a m e r R e g i s t r a t i e k a m e r..'s-gravenhage, 15 oktober 1998.. Onderwerp gegevensverstrekking door internet providers aan politie Op 28 augustus 1998 heeft er bij de Registratiekamer een bijeenkomst

Nadere informatie

Strafrecht in de zorg / Preventie

Strafrecht in de zorg / Preventie Strafrecht in de zorg / Preventie 7 oktober 2013 Mr. Marcel Smit en mr. Tina Sandrk Onderwerpen Inleiding Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) Openbaar Ministerie (OM) Gegevensuitwisseling IGZ en OM

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets

Leidraad voor het nakijken van de toets Leidraad voor het nakijken van de toets STRAFPROCESRECHT 14 OKTOBER 2011 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

BESCHIKKING INZAKE VERZOEK EX ARTIKEL 475 Jo 460 VAN HET WETBOEK VAN STRAFVORDERING

BESCHIKKING INZAKE VERZOEK EX ARTIKEL 475 Jo 460 VAN HET WETBOEK VAN STRAFVORDERING HET HOF VAN JUSTITIE VAN SURINAME BESCHIKKING INZAKE VERZOEK EX ARTIKEL 475 Jo 460 VAN HET WETBOEK VAN STRAFVORDERING Gelezen het namens [klager] ingediend verzoekschrift, welke ertoe strekt dat het Hof

Nadere informatie

TOEZICHT OPSPORING. Jan Willem van Veenendaal MEC.

TOEZICHT OPSPORING. Jan Willem van Veenendaal MEC. TOEZICHT EN/OF OPSPORING Jan Willem van Veenendaal MEC. Rechtshandhavingsystemen Onderwerpen: Iets over Bestuursrechtelijke bevoegdheden De sfeerovergang Iets over Strafrechtelijke bevoegdheden Toezicht

Nadere informatie

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Mr. J. Kronenberg Mr. B. de Wilde Vijfde druk Kluwer a Kluwer business Deventer - 2012 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Aanbevolen literatuur 15 Afkortingenlijst 17

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland

Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland 2 3 Inhoud

Nadere informatie

Numeri 21 : 9. dia 1. Num21v09 1

Numeri 21 : 9. dia 1. Num21v09 1 Numeri 21 : 9 het wordt een beetje eentonig: Israël moppert God straft het af maar er is ook een nieuw element verrassend positief de Israëlieten komen zelf tot inkeer zij vragen Mozes om voor hen te bidden

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen Jack van Eekelen Noordhoek, 40 melkkoeien en 40 ha akkerbouw Drie jonge mannen werken in VOF-verband op het bedrijf van hun ouders. Hun doel is bedrijfsovername. De een is wat verder dan de ander, maar

Nadere informatie

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer.

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer. 3.8 Meningen van bevraagden ten aanzien van de verstekregeling 3.8.1 Verruiming mogelijkheden verdachte? Uit de verkregen reacties wordt duidelijk dat er uiteenlopende antwoorden zijn gegeven op de vraag

Nadere informatie

STOP ELECTRONISCHEWAPENS STOP GROEPSTALKING

STOP ELECTRONISCHEWAPENS STOP GROEPSTALKING Openbaar Ministerie Parket-Generaal T.a.v. De directie Postbus 20305 2500 EH Den Haag Datum: 10 oktober 2011 Betreft: Onvolkomenheden in de bewijsvoering van het Openbaar Ministerie naar de geestelijke

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapportnummer: 2014 /122 20 14/122 d e Natio nale o mb ud sman 1/5 Feiten

Nadere informatie

Chronologisch feitenonderzoek

Chronologisch feitenonderzoek Chronologisch feitenonderzoek 1. Medio juni 2001 De heer De Jong van hogeschool Delta BV neemt telefonisch contact op met de financiële afdeling van de directie HBO naar aanleiding van het Hobeon onderzoek.

Nadere informatie

25 MAART 2016 RESEARCHPLAN OPDRACHT 1. ALEXANDRA MEIJER INHOUD Research & Productie

25 MAART 2016 RESEARCHPLAN OPDRACHT 1. ALEXANDRA MEIJER INHOUD Research & Productie 25 MAART 2016 RESEARCHPLAN OPDRACHT 1 ALEXANDRA MEIJER INHOUD Research & Productie Wat is de maatschappelijke relevantie van je onderwerp? De levenslange gevangenisstraf is al omstreden sinds de invoering

Nadere informatie

Conflict en aangifte. module 3. Sport, dienstverlening en veiligheid

Conflict en aangifte. module 3. Sport, dienstverlening en veiligheid Conflict en aangifte module 3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING...3 AANGIFTE DOEN...4 Hoe kan een aangifte worden gedaan?... 4 Wat gebeurt er met de aangifte?... 4 AMBTSHALVE VERVOLGBARE DELICTEN EN KLACHTDELICTEN...6

Nadere informatie

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) vergroot het vertrouwen in de Nederlandse rechtspraak door het waarborgen van een constante hoge

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de Belastingdienst/Toeslagen te Utrecht. Datum: 6 mei 2013. Rapportnummer: 2013/047

Rapport. Rapport over een klacht over de Belastingdienst/Toeslagen te Utrecht. Datum: 6 mei 2013. Rapportnummer: 2013/047 Rapport Rapport over een klacht over de Belastingdienst/Toeslagen te Utrecht Datum: 6 mei 2013 Rapportnummer: 2013/047 2 Klacht Verzoeksters klagen over de beslissing van de Belastingdienst/Toeslagen van

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Videoverhoor van volwassenen

Videoverhoor van volwassenen Videoverhoor van volwassenen Leuvens Instituut voor Criminologie (LINC) Leuven, 23 april 2009 Marc Bockstaele, hoofdcommissaris Federale Politie Gent Voor welke misdrijven? Personeel en materieel toepassingsgebied

Nadere informatie

Rapport. Datum: 27 april 1998 Rapportnummer: 1998/126

Rapport. Datum: 27 april 1998 Rapportnummer: 1998/126 Rapport Datum: 27 april 1998 Rapportnummer: 1998/126 2 Klacht Op 20 augustus 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer P. te Oud Alblas, met een klacht over een gedraging van Gak

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 662 Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en enige andere wetten in verband met de invoering van een meldplicht bij de doorbreking

Nadere informatie

ECLI:NL:RBGEL:2013:4039

ECLI:NL:RBGEL:2013:4039 ECLI:NL:RBGEL:2013:4039 Uitspraak RECHTBANK GELDERLAND Team strafrecht Zittingsplaats Zutphen Meervoudige kamer Parketnummer: [jw.sys.1.verdachte_1_parketnummer]05/860948-13 Uitspraak d.d. 22 oktober 2013

Nadere informatie

ECLI:NL:GHSHE:2011:BV0705

ECLI:NL:GHSHE:2011:BV0705 ECLI:NL:GHSHE:2011:BV0705 http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ecli:nl:ghshe:2011:bv0705 Instantie Gerechtshof 's-hertogenbosch Datum uitspraak 09-09-2011 Datum publicatie 11-01-2012 Zaaknummer

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer

Eindexamen maatschappijleer Opgave 3 Criminaliteit in Nederland tekst 1 2 30 3 40 4 In Nederland worden per jaar zo n vijf en een half miljoen misdrijven gepleegd. Ruim anderhalf miljoen daarvan komt ter kennis van de politie. Uiteindelijk

Nadere informatie

Instructie rollenspel Belediging op internet

Instructie rollenspel Belediging op internet Instructie rollenspel Belediging op internet Korte omschrijving programmaonderdeel De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp belediging op internet. De

Nadere informatie

LJN: BI0472, Rechtbank Groningen, 18/670051-09 (P) Print uitspraak

LJN: BI0472, Rechtbank Groningen, 18/670051-09 (P) Print uitspraak LJN: BI0472, Rechtbank Groningen, 18/670051-09 (P) Print uitspraak Datum uitspraak: 08-04-2009 Datum publicatie: 08-04-2009 Rechtsgebied: Straf Soort procedure: Eerste aanleg - meervoudig Inhoudsindicatie:

Nadere informatie