Inhoud. - Samenvatting van deze beleidsvisie p Kernfuncties van de openbare bibliotheek p Bibliotheek Breda in cijfers p.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud. - Samenvatting van deze beleidsvisie p. 3-4. 1 Kernfuncties van de openbare bibliotheek p. 5. 2 Bibliotheek Breda in cijfers p."

Transcriptie

1 BIBLIOTHEEK BREDA BELEIDSVISIE VITAAL KNOOPPUNT VAN INFORMATIE Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli 2009

2 Inhoud - Samenvatting van deze beleidsvisie p Kernfuncties van de openbare bibliotheek p. 5 2 Bibliotheek Breda in cijfers p. 6 3 Beleidskaders voor vernieuwend bibliotheekbeleid p Analyse bibliotheekontwikkelingen p Bibliotheek Breda 2013: vitaal knooppunt van informatie p Locatiebeleid: van gebouw naar functie p Taakstelling en nieuw beleid p Van visie naar actie p Geraadpleegde literatuur p Bijlagen (separaat) Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

3 Samenvatting van deze beleidsvisie De gemeente Breda is de opdrachtgever van Bibliotheek Breda voor het uitvoeren van educatieve, informatieve en leesbevorderende taken in de stad. Het gemeentebestuur heeft in de vorm van een inhoudelijke notitie aan de bibliotheek opdracht gegeven om tot een nieuw beleidsplan te komen. De opdracht is in januari 2008 verstrekt. De hoofddoelstellingen van het bibliotheekbeleid zijn: alle burgers toegang geven tot de wereld van kennis en informatie, het bieden van ondersteuning aan instellingen en individuen bij levenslang leren, een actueel en toegankelijk overzicht bieden van cultuuruitingen op alle terreinen van kunst en cultuur, kennis van onze literatuur overdragen en lezen te bevorderen als basisvoorwaarde om in deze informatiesamenleving te kunnen participeren en het bieden van een neutrale ontmoetingsplaats voor alle groepen in de samenleving. Naast de inhoudelijke opdracht van het Bredase gemeentebestuur zijn andere geautoriseerde bronnen gebruikt waarin over de toekomst van de bibliotheek wordt gesproken: de Cultuurvisie Breda (Factor C), het Bredase programma dienstverlening, de WMO en een rapport van het SCP. In dit beleidsplan beschrijft Bibliotheek Breda haar strategie voor de periode De kern van deze beleidsvisie gaat over de vermaatschappelijking van de informatiefunctie, de kwaliteit van de dienstverlening en het transformeren van het fysieke spreidingsplan naar goed gefundeerde bibliotheekvoorzieningen in de stad en de wijken. Tegelijk worden oplossingen aangedragen voor het structurele begrotingstekort van Bibliotheek Breda is een sterk merk Bredanaars zijn lid van de bibliotheek, dat is 28 % van de Bredase bevolking. Veel mensen zien de bibliotheek als een instelling waar je boeken kunt lenen. Dat gebeurt dan ook massaal, in 2008 werd maar liefst keer een boek geleend. Het lenen van boeken is en blijft een belangrijk logistiek proces dat voortkomt uit de landelijke kerntaken van Informatieverstrekking, Leesbevordering en Cultuureducatie. Naast de informatie in gedrukte vorm is steeds meer informatie digitaal beschikbaar. Ook hierin zijn bibliotheken een belangrijke wegwijzer. Het internet is een jungle waarin het vaak moeilijk is om precies te vinden wat je zoekt met de zekerheid van betrouwbaarheid van de informatie. Daarom ondersteunt de bibliotheek de scholen met de digitale onderwijsdossiers zodat leerlingen weer een verantwoord historisch besef kunnen opbouwen en hun weg weten te vinden. Daarom helpt de bibliotheek mensen die laaggeletterd zijn, zodat ze zelfredzaam worden en hun weg weten te vinden in een hoogtechnologische samenleving. De openbare bibliotheek is een culturele instelling met een educatieve opdracht om het welzijn van de burger te bevorderen. De wettelijke verankering ligt in de Wet op het Specifieke Welzijn. De Wet op de Maatschappelijke Ondersteuning benoemt daarnaast een aantal prestatievelden van informatie en zelfredzaamheid waar de openbare bibliotheek een taak kan en wil vervullen. Bibliotheek Breda wil in 2013 een vitaal knooppunt van informatie zijn. Bibliotheken zijn vooral wegwijzers in de informatiewereld en staan open voor alle burgers. Deze taak zal in de toekomst de belangrijkste functie van de bibliotheek worden: mensen aan informatie helpen, in welke vorm dan ook en zowel in digitale als fysieke vorm. De bibliotheek heeft een basispakket van dienstverlening voor iedereen. En tegelijk ligt een speciale focus op enkele bijzondere doelgroepen: kinderen, jongeren, ouderen en laaggeletterden. De bibliotheek wil de informatiefunctie versterken vanuit een maatschappelijke ketenstructuur. Veel kennis is te specialistisch en daarmee te duur geworden om die zelf in huis te hebben. Het is in toenemende mate noodzakelijk om als netwerkpartner kennis te delen met andere partners. De bibliotheek stelt zich dan ook open voor andere publieke en private informatieleveranciers om met hen samen de informatietaak uit te bouwen. De infrastructuur en de professionals zijn er. De bibliotheek wordt partner in informatiedienstverlening. De dienstverlening zal steeds meer maatwerk worden. Dit vereist een nieuwe attitude van klantgerichtheid. Investeren in de medewerker is een noodzakelijk onderdeel van het ontwikkelproces. Bij een optimale dienstverlening hoort een optimale organisatie. De kwaliteit van de organisatie wordt gemeten aan de hand van landelijke certificeringsnormen. De fysieke en digitale collectie is multimediaal en kent een brede dekking op de belangrijkste kennis- en literatuurgebieden. De bibliotheek heeft een vitale programmering waarin confrontatie met lokale en nationale schrijvers voorop staat. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

4 De openingstijden worden zoveel mogelijk verbreed, door het verleggen of genereren van middelen en door het aangaan van allianties met andere maatschappelijke informatiepartners. De tarieven worden gemoderniseerd en flexibel gemaakt. Om de dienstverlening te moderniseren wordt geïnvesteerd in systemen van zelfservice waarmee de klant zelf zijn eigen leentransacties kan uitvoeren. Door de automatisering van het logistieke proces kunnen grote balies verdwijnen en kan het personeel worden omgeschoold en ingezet als informatiemedewerker. De klanten krijgen een actuele realtime dienstverlening en worden ontvangen en geholpen door goed opgeleide informatieprofessionals die meer persoonlijke aandacht aan de hulpvraag kunnen geven. Om de diversiteit aan klanten beter te leren kennen worden marketingtechnieken steeds meer ingezet als een onlosmakelijk onderdeel van het kwaliteitsproces. Lange tijd is gedacht in termen van gebouwen en boekenkasten. In de toekomst zal het accent verschuiven van bibliotheekgebouw naar bibliotheekfunctie. En die kan op verschillende plekken en op verschillende manieren worden uitgeoefend. Voor een vitaal en toekomstgericht voorzieningenniveau is het noodzakelijk om het huidige spreidingsplan van een centrale stadsbibliotheek en decentrale wijk- en dorpsbibliotheken te herijken op basis van een goed verankerde bibliotheekfunctie, de kwaliteit van de informatiedienstverlening en het maatschappelijke partnerschap. Met een vernieuwd en gelaagd locatiebeleid wordt het Bredase bibliotheekstelsel omgevormd naar een samenhangend stelsel in drie gelaagde serviceniveaus van (1) compleet en omvangrijk, (2) breed en doelgroepgericht en (3) specifiek en toegesneden. Hiermee ontstaat een stelsel van een centrale stadsbibliotheek, stand-alone wijkbibliotheken en geïntegreerde bibliotheekservicepunten in een multifunctionele voorziening. De begroting kent een structureel tekort van Hiervoor worden bezuinigingsmaatregelen voorgesteld. Met de omvorming van stadsdeelbibliotheken naar respectievelijk wijkbibliotheken en bibliotheekservicepunten, het beoogde inverdieneffect van het partnerschap en een efficiëntieslag op de bedrijfsvoering verwacht de directie een bedrag van te besparen. Het restant wordt opgevangen door een beperkte verhoging van de tarieven van volwassenen, het inkrimpen van het aantal digitale studieplekken en het verlagen van het mediabudget. Dit levert nog eens op. Voor 2010 wordt eenmalig een bedrag van beschikbaar gesteld om de overgang naar een nieuwe situatie in gang te zetten waarbij een goede bereikbaarheid van de bibliotheekfunctie voor alle wijken en dorpen wordt gehandhaafd en sprake is van een sluitende begroting. Voor het einde van 2009 is sprake van een plan waarin functieverandering, medegebruik van ruimtes en efficiency oplossingen leiden tot een sluitende begroting. Tenslotte wil Bibliotheek Breda geld vrijmaken voor innovatie: verdergaande automatisering van het uitleenproces ten behoeve van kwaliteitsverbetering van de persoonlijke en digitale dienstverlening en verbreding van de openingstijden. Voorrang wordt gegeven aan de invoering van de zelfservicebalie waaraan klanten zelf hun leentransacties kunnen uitvoeren. Er kan meer tijd worden vrijgemaakt om de klant te helpen. Deze investering wordt zoveel mogelijk gefinancierd uit de herinzetbare personele middelen die hierdoor vrijvallen. Het voorgenomen beleid om de centrale bibliotheek zeven dagen per week open te stellen wordt aangehouden tot de taakstelling is gerealiseerd en indien er aanvullende middelen kunnen worden vrijgemaakt. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

5 1 Kernfuncties van de openbare bibliotheek De openbare bibliotheek werkt vanuit vijf kernfuncties (zie de bibliotheekpas op titelblad): Warenhuis van kennis en informatie Informatie is tegenwoordig voor iedereen beschikbaar. Met de toename van digitale informatiebronnen zijn er zeer complexe zoekprocessen bij gekomen die nauwelijks te doorgronden zijn. De bibliotheek heeft hier een digitale gidsfunctie, als vertrouwd instituut in onze informatiesamenleving. Goed opgeleide professionals helpen de burger op weg om antwoord op zijn vraag te vinden, om kennis op te doen. Centrum voor ontwikkeling en educatie De bibliotheek helpt de burger te beschikken over kennis, vaardigheden en mentaliteit om bewust, kritisch en actief zijn weg te kunnen vinden (Raad voor Cultuur 2005). De link met het onderwijs wordt sterker. Door mensen uit verschillende doelgroepen toegang te bieden tot cursus- en studiefaciliteiten, door een relevante collectie samen te stellen en door aantrekkelijke activiteiten te organiseren. De bibliotheek is niet alleen voor leerlingen de vraagbaak bij uitstek, de bibliotheek draagt ook bij aan een leven lang leren, een levenshouding die sterk gestimuleerd wordt door de Nederlandse overheid en de Europese Unie. Mensen volgen na het afronden van hun formele opleiding vaker cursussen en opleidingen. Vooral voor de groep mensen die moeite heeft om rond te komen en die op maatschappelijke ondersteuning is aangewezen, biedt de bibliotheek hiervoor volop mogelijkheden. Inspiratiebron van lezen en literatuur Leesbevordering is een expliciet geformuleerde kerntaak van openbare bibliotheken. Het inzicht is inmiddels algemeen dat literair lezen een noodzakelijke basis voor begrijpend lezen is. Om de leesvaardigheid te stimuleren en tegelijk de fantasie als creatieve bron te ontwikkelen heeft de Bredase bibliotheek op alle scholen en klassen in het basisonderwijs een longitudinaal leesprogramma verankerd onder de aansprekende naam Rode Draad. Lezen op jonge leeftijd is belangrijk voor het aanscherpen van de geest. Voor plezier in lezen is een attitude nodig die al op zeer jonge leeftijd moet worden aangebracht door de ouders en de kinderdagverblijven. Lezen is een voorwaarde om te kunnen participeren, plezier in lezen is een voorwaarde voor persoonlijk levensgeluk en maatschappelijke betrokkenheid. Boeken zijn nog altijd populair als media voor ontspanning en wegdromen uit de realiteit. De bibliotheek is nu en in de toekomst de plek om boeken te kunnen lenen en lezen. Voor jong en oud een bron van plezier. Podium voor ontmoeting en debat Als ontmoetingspunt van informatie voor mensen, speelt de openbare bibliotheek in Nederland een wezenlijke rol in het versterken van de samenhang tussen bewoners en bevolkingsgroepen. De bibliotheek biedt ruimte als vrijplaats voor lokale initiatieven, voor debat over maatschappelijke thema s, voor voorlichting over complexe onderwerpen en discussie over onderwerpen van lokaal, regionaal, landelijk of mondiaal belang. De bibliotheek is een plek waar je altijd terecht kunt, waar je niets verplicht bent, waar je je kunt ontspannen en waar je kennis kunt opdoen. De bibliotheek is ook een veilige plek en wordt bijvoorbeeld door allochtone meisjes vaak gebruikt om samen te leren. Encyclopedie van kunst en cultuur De bibliotheek is de lokale toegangspoort tot informatie en cultuur en heeft een neutrale en laagdrempelige waarde. De bibliotheek presenteert uitingen van en materialen over intellectuele en artistieke activiteiten. Door samenwerking met andere culturele instellingen geeft de bibliotheek informatie over de achtergronden van museale presentaties en tentoonstellingen, over muziek- en toneeluitvoeringen. De bibliotheek verbindt met het UITpunt professionele en amateurkunst door lezingen, specifieke collecties bij kunstuitingen, en door het bieden van gerichte dienstverlening, zoals programma-informatie en kaartverkoop. Voor het brede publiek, maar ook voor leerlingen en docenten in het kader van CKV. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

6 2 Bibliotheek Breda in cijfers Bibliotheek Breda is een sterk merk. De dienstverlening bereikt leerlingen in scholen, ouderen in verzorgingshuizen, kinderen in peuterspeelzalen, kleuters in kinderdagverblijven, kinderen in allochtone gezinnen, cultuurgenieters, leeshongerigen, studenten op zoek naar een betrouwbare internetplek, allochtone meisjes op zoek naar een veilige leerplek, gezellige krantenlezers en lerende mensen op zoek naar antwoord op hun vragen Bredanaars zijn lid van de bibliotheek, dat is 28 % van de Bredase bevolking Bredanaars bezochten de bibliotheek keer in De vele digitale informatiebronnen werden keer geraadpleegd. Bibliotheek Breda organiseert ontmoetingen met schrijvers, is een platform voor het maatschappelijk debat en onderdeel van het culturele netwerk in de stad. De bibliotheek werkt samen met vele andere instellingen zoals Burgerzaken, SOB, Breda-Actief, De Nieuwe Veste, Surplus etc. De bibliotheek is overal, in brede scholen, mfa s en winkelcentra. De bibliotheek in Breda leeft en bruist. Veel mensen zien de bibliotheek als een instelling waar je boeken kunt lenen. Dat gebeurt dan ook massaal, in 2008 werd maar liefst keer een boek geleend. Het lenen van boeken is en blijft een belangrijk logistiek proces dat voortkomt uit de landelijke kerntaken van Informatieverstrekking, Leesbevordering en Cultuureducatie. Breda geeft veel geld uit aan bibliotheekwerk: in Daarnaast zijn er nog eigen inkomsten van de gebruikers. Desondanks kampt de bibliotheek met een structureel exploitatietekort van dat jaarlijks met incidentele maatregelen wordt gedicht. Tegenover het beschikbare budget van staat een exploitatiebegroting van Het College heeft in zijn opdracht voor het beleidsplan aangegeven een structureel gezonde balans tussen middelen en ambities te willen zien. Vanaf 2010 moet de begroting in evenwicht zijn. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

7 3 Beleidskaders voor vernieuwend bibliotheekbeleid In dit beleidsplan beschrijft Bibliotheek Breda haar strategie voor de periode Aan de totstandkoming van het beleidsplan ligt een uitgebreid proces ten grondslag waarbij zowel de politiek, de eigen organisatie als externe netwerkpartners betrokken zijn geweest. Het College van B&W heeft in de vorm van een inhoudelijke notitie aan de bibliotheek opdracht gegeven om tot een nieuw beleidsplan te komen. Daarnaast ligt een aantal andere geautoriseerde publicaties aan de basis van deze visie op de bibliotheek in de toekomst. Opdracht College voor een nieuw beleidsplan De gemeente Breda is de opdrachtgever van Bibliotheek Breda voor het uitvoeren van educatieve, informatieve en leesbevorderende taken in de stad. Het College van B&W heeft in de vorm van een inhoudelijke notitie aan de bibliotheek opdracht gegeven om tot een nieuw beleidsplan te komen. De opdracht is in januari 2008 verstrekt. Het College stelt hierin dat: De bibliotheek als publiek gefinancierde instelling kan bijdragen aan een aantal brede gemeentelijke doelstellingen op het gebied van welzijn, cultuur en onderwijs. De hoofddoelstellingen van het bibliotheekbeleid zijn: alle burgers toegang geven tot de wereld van kennis en informatie, het bieden van ondersteuning aan instellingen en individuen bij levenslang leren, een actueel en toegankelijk overzicht bieden van cultuuruitingen op alle terreinen van kunst en cultuur, kennis van onze literatuur overdragen en lezen te bevorderen als basisvoorwaarde om in deze informatiesamenleving te kunnen participeren en het bieden van een neutrale ontmoetingsplaats voor alle groepen in de samenleving. Factor C, de Bredase cultuurvisie In Factor C, de cultuurvisie van de gemeente Breda wordt de openbare bibliotheek geplaatst in de culturele hoofdstructuur van de stad op het grensvlak tussen cultuur en welzijn. In het kader van het landelijk ingezette bibliotheekvernieuwingsproces moet de bibliotheek zich vooral opstellen als informatiemakelaar. Naast de klassieke doelen als leesbevordering en aandacht voor literatuur- en cultuurpromotie kan de bibliotheek een rol spelen bij het ondersteunen van burgers in achterstands- Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

8 situaties, bij het vergroten van hun zelfredzaamheid. In de cultuurvisie van de stad wordt de bibliotheek een aantal uitdagende doelen voor de komende jaren meegegeven: o o o o o o o Vergroten van publieksdeelname Kansen creëren voor kwaliteit in de stad Werken aan een herkenbaar imago van de stad Accent leggen op cultuureducatie Positioneren in de maatschappelijke ketenstructuur Bruggen bouwen naar partners Werken volgens de code Cultural Governance Bibliotheek Breda vindt het belangrijk voor stad en burger om haar kernkwaliteit van informatiebemiddeling samen met de gemeente en andere instellingen in te zetten voor het vergroten van de zelfredzaamheid van de burger. De fijnmazige infrastructuur van het huidige spreidingsplan maakt dit dicht bij de burger mogelijk. Het gemeentelijke programma dienstverlening: Gewoon Doen Het gemeentebestuur van Breda vindt dat de burgers, instellingen en bedrijven in Breda recht hebben op een goede dienstverlening. Dit onderwerp heeft dan ook een prominente plaats gekregen in het coalitie-akkoord. Hierin toont het College van Burgemeester en Wethouders zijn ambitie op het terrein van dienstverlening. Het gaat om het sneller, beter en efficiënter leveren van allerlei gemeentelijke producten, diensten en informatie aan individuele burgers of ondernemers. De overheid zoekt naar mogelijkheden om dichter bij de burger een servicepunt voor zelfredzaamheid te openen in het kader van de WMO. In het Programma Dienstverlening wordt de digitale dienstverlening als een kans gezien om de persoonlijke dienstverlening dicht bij de mensen en decentraal in buurten en wijken te organiseren, ook als men geen beschikking over een computer heeft: Onze klanten zijn mensen van vlees en bloed met eigen wensen en mogelijkheden. Onze klanten zijn onder anderen ouderen, mensen met beperkingen, jonge gezinnen of mensen zonder werk, maar ook bedrijven en instellingen. Daar moeten wij in onze dienstverlening rekening mee houden. Het is terecht dat de burgers van hun gemeente goede service en snelheid verwachten. De persoonlijke dienstverlening kan verbeteren door gemeentelijke producten en diensten dichter bij de mensen in de buurten en dorpen aan te bieden. Voor veel ouderen en/of mensen met beperkingen is de publiekshal van het stadskantoor lastig te bereiken. De digitale dienstverlening stelt de gemeentelijke producten ook aan deze groep beschikbaar zonder dat ze daarvoor naar het stadskantoor hoeven te komen. In bijvoorbeeld het buurthuis of de bibliotheek in eigen buurt of dorp kan het gewenste product verkregen worden. In het programma Dienstverlening van de Gemeente Breda wordt voorgesteld om de decentrale persoonlijke dienstverlening aan te laten sluiten op de bestaande infrastructuur van de gemeentelijke decentrale loketten. Dit in afwachting van de ontwikkeling van de decentrale WMO-loketten en de vaststelling van het spreidingsplan bibliotheken. Bibliotheek Breda zou met zijn fijnmazige netwerk van tien vestigingen de rol van integrale informatiedienstverlener kunnen vervullen door de traditionele bibliotheekfunctie te verbreden naar een brede informatievoorziening voor de Gemeente Breda. Invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning In 2007 is de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in werking getreden. De wet vervangt een aantal losse regelingen op het gebied van zorg en welzijn. Doel van het beleid is het ondersteunen van burgers bij het meedoen aan de samenleving. In eerste instantie worden zij daar zelf op aangesproken en treedt de overheid terug. Pas als mensen er zelf niet in slagen om hun problemen op te lossen of mee te doen in de samenleving wordt ondersteuning geboden. De gemeente krijgt in de wet de rol van regisseur van het zorgaanbod. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

9 De centrale doelstellingen van de WMO zijn: Bevorderen dat iedereen deelneemt aan de samenleving. Bevorderen van de vrijwillige inzet van burgers. Versterken van de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers Voor de bibliotheek zijn drie prestatievelden van belang voor haar toekomstig beleid: Prestatieveld 1: Bevorderen van leefbaarheid en sociale samenhang in wijken en dorpen. De bibliotheek kan een rol spelen in het vergroten van de sociale samenhang in de wijk Prestatieveld 3: Advies en ondersteuning aan burgers met een (zorg)vraag. In de voetsporen van het loket Wegwijs in het stadskantoor zijn allerlei initiatieven ontstaan om wijkloketten te ontwikkelen. De gemeente juicht deze ontwikkeling toe. Wijkinformatiepunten staan immers dicht bij de burger. Zij geven algemene en objectieve informatie en kunnen een belangrijke verwijs- en signaleringsfunctie vervullen Prestatieveld 5: Bevorderen van deelname aan het maatschappelijk verkeer. Meer concreet wordt hier gedoeld op het totale voorzieningenpakket dat de gemeente in stand houdt ten behoeve van al haar bewoners. Omdat het uitgangspunt is dat iedereen gelijke kansen moet hebben wordt er extra rekening gehouden met groepen die in een achterstandssituatie verkeren. De voor de bibliotheek relevante Bredase beleidsvelden die hieraan gekoppeld kunnen worden zijn het jeugdbeleid, onderwijsbeleid en integratiebeleid. Er is een duidelijke noodzaak om de informatievoorziening in de stad goed te organiseren, verband houdend met het streven van de overheid om burgers meer en meer voor zichzelf te laten opkomen. Veel nieuwe wetgeving gaat immers uit van een toenemende zelfredzaamheid van de burger. De openbare bibliotheek is laagdrempelig en heeft de infrastructuur, de kennis en kunde om mensen adequaat te informeren. Zo draagt ze bij aan zelfredzaamheid van elke burger. Rapport Sociaal Cultureel Planbureau In april 2008 verscheen een wetenschappelijke studie van het Sociaal Cultureel Planbureau over de toekomstige ontwikkelingen voor de openbare bibliotheek: een vertrouwd instituut dat niet meer is weg te denken in onze informatiesamenleving. Elke dag opnieuw komen er gemiddeld meer dan één miljoen mensen in de Nederlandse openbare bibliotheek op zoek naar informatie, die hen in staat stelt zich te ontplooien en aan de samenleving deel te nemen. Er zijn veel ontwikkelingen in media en communicatie die van belang zijn voor het functioneren van de bibliotheek. De bibliotheek heeft door de tijden heen klanten geholpen hun weg te vinden in de veelheid van informatiebronnen. Met de toename van digitale informatiebronnen zijn er zeer complexe zoekprocessen bij gekomen die nauwelijks te doorgronden zijn. De digitalisering heeft de informatievoorziening ingrijpend veranderd: sneller, ruimer, toegankelijker, internationaler, persoonlijker. De wereld is gemedialiseerd. Om in deze maatschappij zijn weg te kunnen vinden moet de burger beschikken over kennis, vaardigheden en mentaliteit om bewust, kritisch en actief zijn weg te kunnen vinden. De burger moet mediawijs worden. Het huidige kabinetsbeleid is er op gericht om kinderen en jongeren, hun ouders en scholen te ondersteunen in het leren omgaan met de veelheid van media-uitingen. Behoefte aan mediawijsheid is snel groeiende bij docenten en opvoeders. De bibliotheek is er voor de gehele bevolking en heeft bijzondere programma s voor kansarme groepen, zoals laaggeletterden, nieuwkomers en achterstandsleerlingen in het onderwijs. De functie van de bibliotheek als bron van betrouwbare informatie is belangrijk, maar zij zal met haar aanbod maatschappelijk relevant moeten blijven. De democratisering van productie- en distributiemiddelen in media en communicatie levert nieuwe interessante verschijnselen op, die momenteel nog sterk in ontwikkeling zijn en waarvan de toekomstige rol onzeker is. Hoeveelheid, snelheid en toegankelijkheid zijn sterk toegenomen. Het in grote oplagen gedrukte boek zal naar alle waarschijnlijkheid niet verdwijnen maar technologische ontwikkelingen als e-boeken en publishing on demand zullen invloed hebben op het productieproces. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

10 4 Analyse bibliotheekontwikkelingen Veranderingen en ontwikkelingen in de landelijke en lokale samenleving, media en communicatie hebben invloed op de bibliotheek bij het uitoefenen van haar kernfuncties. Deze beperken zich niet tot Breda, maar spreiden zich veel verder uit. Bovenlokaal, landelijk en ook mondiaal. Informatie kunnen bemachtigen is niet moeilijk meer, maar de juiste informatie weten te vinden, dat blijkt de kunst. De behoefte aan adequate informatie groeit. Digitalisering stelt nieuwe eisen aan de informatievoorziening: sneller, ruimer, toegankelijker, internationaler en persoonlijker. Niet het lenen van boeken is core business maar het helpen van de burger aan de juiste informatie, zodat deze zijn weg kan vinden in onze hoogtechnologische samenleving. Boeken uitlenen is daarvan een logisch maar ook secundair gevolg. In het Google-tijdperk blijft de bibliotheek een vertrouwde informatiegids. Veel belangrijke informatiebestanden zijn voor de burger niet toegankelijk vanwege de commercialisering van informatie en de ingewikkelde en dure licentierechten. De bibliotheek stelt die beschikbaar aan iedereen. Met zijn professionals, collectie en gebouwen is de bibliotheek een open partner aan het worden voor andere instellingen van maatschappelijke informatie. Bibliotheken presenteren zich steeds nadrukkelijker als informatiecentrum in een stimulerende leeromgeving. De openbare bibliotheek heeft niet alleen een belangrijke culturele, informerende en educatieve taak, maar speelt in het verlengde daarvan tegenwoordig ook een wezenlijke rol in het versterken van de samenhang tussen bewoners en bevolkingsgroepen van een stad. De bibliotheek biedt haar diensten voor de brede groep burgers aan vanuit een geïndividualiseerd actief klantenconcept en heeft een focus op kansarmen in de samenleving om hen tot zelfredzaamheid te brengen. De veranderende verwachtingen en behoeften van klanten (individueel maatwerk, snellere levering) betekenen dat de bibliotheek haar dienstverlening hieraan moet aanpassen. Tegelijk blijven de uitgebreide collectie en de goede banden met het basisonderwijs sterke punten van de bibliotheek. Om school en samenleving op elkaar aan te laten sluiten worden zowel in de school (leesprogramma De Rode Draad) als in de bibliotheek culturele activiteiten georganiseerd (klassenbezoeken en schrijversontmoetingen). Recente cijfers wijzen uit dat 15 % van de bevolking moeite met lezen heeft (Breda 12 %). De openbare bibliotheek heeft hier een taak om samen met andere instellingen laaggeletterden te helpen uit hun isolement te komen. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

11 5 Bibliotheek Breda 2013: vitaal knooppunt van informatie In het jaar waar in deze visie naar toe gewerkt wordt- is Bibliotheek Breda een vitale bibliotheek die alle landelijke kernfuncties vervult. Een openbare en laagdrempelige basisvoorziening voor Informatie, Educatie en Leesbevordering en een ontmoetingsplaats voor kennisuitwisseling en cultuurbeleving. De burger is in deze visie het uitgangspunt voor de dienstverlening. Bibliotheek Breda wil in 2013 een vitaal knooppunt van informatie zijn. Bibliotheken zijn vooral wegwijzers in de informatiewereld en staan open voor alle burgers. Deze taak zal in de toekomst de belangrijkste functie van de bibliotheek worden: mensen aan literaire, historische, natuurkundige, geografische, culturele, sociale en andere informatie helpen, in welke vorm dan ook. De vitale bibliotheek in 2013 is gebaseerd op een flexibel dienstverleningsconcept van goed geoutilleerde vestigingen met ruime openingstijden, technologisch up-to-date, bereikbaar voor een breed publiek en functioneel inzetbaar als informatiedienstverlener voor de partners in de maatschappelijke ketenstructuur zodat een sterke maatschappelijke infrastructuur van informatievoorzieningen ontstaat. De vitalisering van de bibliotheek als open partner in de infrastructuur van de stad stelt nieuwe eisen aan de bibliotheek: welke kwaliteiten hebben de medewerkers nodig, hoe wordt de kennis van de burger gebruikt, hoe stelt de bibliotheek zich op naar andere instellingen. Hoe wordt de laagdrempelige toegang nog beter benut en wat betekent dat voor het vestigingenbeleid. De burger in de vitale bibliotheek Omarm de klant, kies voor de toekomst. Dat is het motto voor de komende jaren. En met die klant bedoelen we in eerste instantie de bestaande leden. De huidige klanten vormen de basis voor vernieuwingen. Hoe beter je er in slaagt je klanten vast te houden, des te steviger is het fundament waarop je als bibliotheek bouwt aan de toekomst. De persoonlijke voorkeuren, leerstijlen en de mate waarin klanten informatievaardigheden beheersen, zijn leidend voor de manier waarop de bibliotheek haar diensten verleent. Burgers zijn prima in staat om zelfstandig keuzes te maken en verantwoordelijk te zijn voor hun eigen leven als daarvoor de juiste instrumenten worden aangereikt. De bibliotheek wil zijn klanten beter leren kennen door onderzoek te doen naar de behoeften van verschillende klantsegmenten om daarmee een meer markt- en maatgerichte dienstverlening te bieden. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

12 Eén van de uitdagingen voor een open instelling als Bibliotheek Breda is om meer ruimte te bieden aan burgers die zich willen inzetten voor maatschappelijk relevante taken. Hoe betrek je burgers bij de bibliotheek? Hoe speel je als bibliotheek in op digitale burgerinitiatieven? Wat voor voorwaarden moet de bibliotheek scheppen om actief burgerschap succesvol te maken? Om burgers actief bij de bibliotheek te betrekken is vaak een andere vorm van denken nodig, een andere manier van kijken. Het actief betrekken van burgers bij de bibliotheek biedt voor beiden meerwaarde. De bibliotheek wil ruimte bieden aan de betrokken Bredanaar die zijn/haar kennis wil doorgeven aan anderen en die zich vanuit een maatschappelijke betrokkenheid wil inzetten voor het organiseren van lezingen en het geven van cursussen. De burger wordt een deskundige partner die waarde toevoegt. Focus op bijzondere doelgroepen De bibliotheek is er voor alle burgers in de samenleving en biedt een kwalitatief hoogwaardige collectie van zowel fysieke als digitale informatiebronnen aan. Tegelijk geeft de bibliotheek vanuit haar educatieve opdracht speciale aandacht aan bijzondere doelgroepen in de samenleving. - Kinderen Taalontwikkeling is essentieel voor kinderen van nul tot zes jaar. Bibliotheek Breda ontwikkelt samen met de ondersteunende onderwijspartners nieuwe programma s om achterstand bij deze groep te voorkomen en te bestrijden. Het bibliotheekbereik onder de jeugd is op een hoogtepunt in de leeftijdscategorie van 9 tot 12 jaar. Van de 54 basisscholen in Breda zijn 53 verbonden aan Bibliotheek Breda middels het lees- en literatuurprogramma De Rode Draad. Daarnaast is er een cultuureducatiemenu De Ontdekking waar Bibliotheek Breda samen met andere culturele instellingen een aanbod heeft voor alle basisscholen in Breda. Voor kinderen is het belangrijk om op een juiste wijze om te gaan met de grote hoeveelheid informatie die op hen afkomt. Mediawijsheid, het leren omgaan met informatiebronnen, is dan ook een speerpunt in de relatie met kinderen en scholen en moet een doorlopende lijn hebben naar het voortgezet onderwijs. Hoewel mediawijsheid zich niet alleen richt op de jeugd, maar op alle burgers, legt de bibliotheek allereerst het accent op kinderen en jongeren aan het begin van de keten en docenten en opvoeders aan de educatiekant. - Jongeren Na de basisschool begint een daling van het bibliotheekbezoek. Die lijn zet door totdat jongeren ongeveer twintig jaar zijn. Tieners gaan vooral naar de bibliotheek omwille van school en minder omwille van het leesplezier. Ze vinden de bibliotheek stoffig en saai. De ervaring leert dat het stoffige imago bijgesteld kan worden door aan te sluiten bij de belevingswereld en de beeldcultuur van jongeren. De bibliotheek gaat daarom structureel met jongeren in gesprek via klantenpanels om zo beter te kunnen aansluiten bij hun specifieke behoeften. Cultuureducatie staat hoog op de agenda van scholen en gemeente. Samenwerking met het onderwijs is dan ook cruciaal. De bibliotheek biedt een doorlopende lijn van mediawijsheid in samenwerking met het onderwijs. En de bibliotheek verzorgt samen met de overige culturele aanbieders in Breda een cultuureducatieprogramma voor het voortgezet onderwijs in het kader van het CKV. Het is belangrijk dat jongeren kritisch naar media leren kijken en goed met media kunnen omgaan. Zo kunnen zij de mogelijkheden van (nieuwe) media ten volle benutten. En zo kunnen zij zichzelf ook beschermen tegen de mogelijke negatieve effecten van de stortvloed van mediauitingen. De bibliotheek als gids in de digitale jungle kan hier een begeleidende rol spelen. - Ouderen Met de toename van het aantal ouderen groeit de vraag naar aangepaste informatie- en leesmogelijkheden. De huidige bibliotheekdienst voor ouderen levert vooral boeken in tehuizen en via de boek-aan-huis dienst. Het dienstenpakket breidt geleidelijk aan uit naar een meer multimediale en sociale dienstverlening. Ouderen zijn geïnteresseerd in schrijvers en ontmoetingen. De bibliotheek investeert in de dienstverlening voor ouderen door een bijzondere programmering van mediawijsheid, aansluitend op de leesbehoeften. Hiervoor werkt de bibliotheek samen met partners als Seniorenweb en Gilde. Opening van het landelijke loket Aangepast Lezen biedt dienstverlening aan mensen met een visuele handicap of leesbeperking. Leesgehandicapte ouderen vinden hier voor hen geschikte boeken, kranten en tijdschriften, onder andere in gesproken vorm. Deze media worden aangevraagd bij de landelijke centrale dienstverlening en portvrij aan huis bezorgd. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

13 - Laaggeletterden, immigranten en nieuwkomers De gemeente Breda telt ongeveer laaggeletterden, dat is 12% van de bevolking. Laaggeletterdheid is een veelvuldig voorkomend en verstopt fenomeen. Laaggeletterdheid vergroot de kans op maatschappelijk isolement, werkloosheid, uitkeringsafhankelijkheid, gering loopbaanperspectief, wonen in achterstandswijken, doorgeven van achterstanden aan kinderen, laag zelfbeeld, afhankelijkheid en gebrek aan autonome zelfsturing. De aanpak van het bibliotheekprogramma laaggeletterdheid sluit aan op het landelijke en Bredase prioriteitsbeleid. De informatiemedewerkers worden getraind in het herkennen en begeleiden van laaggeletterdheid bij haar klanten. Tien procent van de Bredase bevolking is van allochtone afkomst. Immigranten en nieuwkomers hebben vanuit hun mondelinge cultuur vaak moeite met het lezen en begrijpen van schriftelijke informatie. Daardoor weten zij niet de juiste weg in de zorg- en welzijnsketen te vinden voor hun probleem. Tegelijk is de bibliotheek bij deze doelgroep populair: allochtone Bredanaars gaan vaak naar de bibliotheek om de krant te lezen en te internetten en hun kinderen komen er studeren. Als mede-initiatiefnemer van het landelijke bibliotheekproject Taal & Werk heeft Bibliotheek Breda specifiek samengestelde en goed zichtbare bijzondere collectiesegmenten ingericht voor laaggeletterden, nieuwkomers en inburgeraars met speciale lees- kijk- en leermaterialen. Voor nieuwkomers biedt Bibliotheek Breda ook het Virtueel Inburgeringsloket aan: een digitaal loket voor migranten om gericht informatie te vinden over producten en diensten die hen verder kunnen helpen bij hun inburgering. Het digitale loket geeft onder meer informatie over werk, beter Nederlands leren, scholing, huisvesting en gezondheidszorg. De medewerker in de vitale bibliotheek De bibliotheekmedewerker is een professional op het gebied van vraaganalyse en informatiedienstverlening, weet alle beschikbare bronnen te hanteren en kent de stad en haar burgers. De kwaliteit van de informatieprofessional komt voort uit de vakbekwaamheid van de bibliothecaris die gespecialiseerd is in het opbouwen, ordenen en actueel houden van informatiebestanden, het beantwoorden van vragen daarover en het verstrekken van advies. Hij is naast speurder, beheerder en assistent ook wegwijzer en adviseur. Hij is er verantwoordelijk voor dat de dienstverlening aansluit op de vraag en verwachting van de klant. Medewerkers zijn in staat inhoudelijk te communiceren met klanten. Ze weten hoe de klant het liefst wordt geïnformeerd en leveren daardoor diensten op maat. Dit geldt niet alleen voor de vaardige klant maar zeker ook voor mensen die een meer beperkte taalvaardigheid hebben, die moeite hebben met de omgang van elektronische hulpmiddelen of die in het enorme aanbod aan informatie moeilijk tot een keuze kunnen komen. De klanten treffen in alle bibliotheken professionals die hen graag van dienst zijn en de vraag helder en concreet kunnen maken. Mediakennis, mediabegrip, media-attitude en mediagedrag zijn de kernvaardigheden van de medewerkers. Partner in de informatieketen Bibliotheek Breda heeft goed geoutilleerde bibliotheekvestigingen in een sterke infrastructuur van een centrale bibliotheek, stand-alone wijkbibliotheken en geïntegreerde bibliotheekservicepunten in multifunctionele voorzieningen. De bibliotheek wil haar functie samen met andere private en publieke partners doorontwikkelen tot een knooppunt in de maatschappelijke en culturele infrastructuur van de stad. Hiermee ontstaat een sterk stelsel van goed georganiseerde, bereikbare en brede maatschappelijke voorzieningen in de Bredase wijken en dorpen. Een plek voor direct contact met de burger. Door integraal partnerschap met zowel gemeentelijke (Welzijn, Cultuur, Burgerzaken) als private partners (SOB, GGD, Burgerzaken, Breda-Actief, Bankwezen, Volksuniversiteit, Gilde, Seniorenweb, woningbouwcorporaties enzovoort) transformeert de bibliotheekfunctie naar een brede informatievoorziening in de maatschappelijke ketenstructuur. De bibliotheek evolueert naar een moderne dienstverlener met een krachtig cultureel- en welzijnsprofiel. Een nieuwe ontmoetings- en informatieplek waar de ketenpartners in publiek en privaat partnerschap hun informatiediensten kunnen aanbieden. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

14 Condities voor de basisvoorziening Om de Vitale Bibliotheek in 2013 te realiseren zijn aanpassingen nodig in organisatie, collectie en openingstijden. Daarnaast wordt het dienstverleningsconcept (zelfservice, marketing) en het tarievenstelsel aangepast. - Hogere kwaliteit van dienstverlening Bibliotheek Breda werkt aan een volledige cyclus van kwaliteitsmanagement door de invoering van het INK-kwaliteitsmodel waarin klantonderzoeken, medewerkermetingen, benchmark en HRM-beleid structureel gekoppeld zijn aan de beleidscyclus. Hierin trekt zij samen op met de gemeentelijke organisatie waar een zelfde vernieuwingsproces in gang is gezet. Bibliotheek Breda heeft het certificaat niet toegekend gekregen vanwege de lage openingstijden en het ontbreken van een gefundeerde beleidsvisie. In 2010 vindt opnieuw een landelijk certificeringsonderzoek in bibliotheken plaats. Het vernieuwde kwaliteits- en vestigingenbeleid is gericht op het verwerven van het INK-certificaat. - Dienstenpakket De Vitale Bibliotheek werkt klantgericht en cultuurbewust. Leesbevordering, lezen, zelfontwikkeling en genieten van cultuur staan voorop en blijven in nieuwe moderne concepten de kern van de dienstverlening. Nieuwe typen van informatiedienstverlening krijgen extra focus: cultuurinformatie via het Uitpunt, sociale informatie via de G!ds, ondersteuning bij inburgering en lezen in het project Taal&Werk. Bibliotheek Breda onderhoudt blijvend een multimediale collectie van muziek, literatuur, speelfilms, documentaires, games, studieboeken, cursussen, kranten en tijdschriften. De collectie heeft een brede kwalitatieve oriëntatie op alle cultuuraspecten en voldoet ook kwantitatief aan de actuele vraag van de klant. Hiervoor worden rationele collectieprofielen gebruikt. Het aanbod in de wijkbibliotheken en de bibliotheekservicepunten is afgestemd op de sociale kaart van het werkgebied. Door de ontwikkeling van de digitale bibliotheek verschuiven de accenten in de fysieke collectie van non-fictie naar literatuur. Via doelgerichte samenwerking en provinciale, zelfs landelijke collectieafstemming zoekt de bibliotheek naar optimalisering van beschikbaarheid. Dit geldt niet alleen voor de actuele collectie, maar ook voor het cultureel erfgoed dat in netwerkverband wordt gekoesterd en bereikbaar blijft. Titels uit het historisch erfgoed die fysiek niet meer leverbaar zijn, komen digitaal ter beschikking in de vorm van E-books. - Openingstijden Een pilot in 2008 met zondagopenstelling van de centrale bibliotheek laat zien dat bezoekers deze verruimde openingstijd zeer op prijs stellen. Nu is de centrale bibliotheek nog vijf dagen open (maandag en zondag gesloten). In Eindhoven en Tilburg zijn de centrale studiebibliotheken al zeven dagen per week open en in s-hertogenbosch zes dagen. Om in 2013 een bibliotheekvoorziening te bieden die past in de culturele economie van de moderne stad is het noodzakelijk om de centrale bibliotheek zeven dagen open te stellen. Als de taakstelling is gerealiseerd en organisatiebreed de dienstverlening een kwaliteitsslag heeft gemaakt met de invoering van zelfservice, dan zal de verbreding van de openingstijden een eerste prioriteit zijn indien hiervoor middelen kunnen worden vrijgemaakt. De wijkbibliotheken zijn gemiddeld 24 uur open. Als cultureel ondernemer wil Bibliotheek Breda zoeken naar samenwerkingsverbanden in het maatschappelijke netwerk die leiden tot een grotere openstelling en meerwaarde voor de burger. Een sprekend voorbeeld hiervan is het samenwerkingsproject met de Rabobank in de wijkbibliotheek Noord. Door samenvoeging van de dienstverlening is na invoering van zelfservice een optelsom van beide personeelsbezettingen mogelijk en daarmee ruimere openingstijden. De bibliotheekservicepunten zijn met gemiddeld 13 uur meer dicht dan open. Door een combinatie van de dienstverlening in multifunctionele voorzieningen kunnen openingstijden gecombineerd worden en daarmee verruimd. Goede voorbeelden hiervan zijn de gezamenlijke dienstverlening met Burgerzaken in Prinsenbeek en Teteringen en wellicht straks ook in Ulvenhout na verhuizing naar het centrale dienstencentrum. - Van Lenerspas naar Ledenpas, naar flexibele tarieven De lenerspas evolueert naar een ledenpas. Het lenen van boeken is dan niet langer meer de basis van de bibliotheekpas, maar onderdeel van het keuzemenu. Hiermee wordt de moderne ledenpas een toegangspas voor alle Bredase burgers die op een persoonlijk account van diverse bibliotheekdiensten Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

15 gebruik kunnen maken. Denk hierbij aan internetdiensten en thuisgebruik van bijzondere databanken. Het tarievenstelsel is nu nog voor alle klanten hetzelfde en gebaseerd op het lenen van boeken en cd s. In 2013 is een nieuw tariefsysteem van kracht voor leners en niet-leners, voor veelgebruikers, modale en weiniggebruikers, voor digitale informatiezoekers, voor Ebook-lezers, voor cursisten en voor bezoekers van culturele ontmoetingen. De nieuwe Brabantse, tevens nationale bibliotheekpas bevat een smartchip. Hierdoor ontstaan meer mogelijkheden om flexibele tarieven toe te laten van nul euro tot een volledig abonnement voor lenen en raadplegen. Het leengeld voor boeken als profijtbeginsel past niet meer in de basiseducatieve taak van de bibliotheek en wordt in het nieuwe tarievenstelsel verdisconteerd. Volgens de landelijke richtlijnen voor certificering van openbare bibliotheken moet het lidmaatschap voor jongeren tot 18 jaar gratis zijn. In Breda ligt de grens nu nog op 16 jaar. In het nieuwe tarievenstelsel wordt deze grens opgetrokken naar 18 jaar. In de praktijk hebben vrijwel alle scholieren reeds een gecombineerde school/bibliotheekpas waardoor vrijwel alle jongeren tot 18 jaar al een gratis pas hebben. Financieel heeft deze maatregel dan ook vrijwel geen consequenties. De ledenpas is in 2013 geldig in alle Brabantse bibliotheken en op termijn in heel Nederland. - Zelfservice Bij een vitale bibliotheek met ruime openingstijden, een goede collectie en aantrekkelijke tarieven hoort ook een efficiënte uitleenlogistiek in een aantrekkelijke omgeving. Nu nog wordt de entree van de Bredase bibliotheken geblokkeerd door grote uitleenbalies. Personeel staat achter de balie en bedient de computers om de uitleenhandelingen te registreren. De klant staat in de rij en wacht tot hij aan de beurt is. Dit beeld is verleden tijd. Balies verdwijnen en maken plaats voor slimme en kleine uitleenunits. Zelfbediening is in de meeste Noord-Europese en Angelsaksische bibliotheken al een feit en wordt ook geïntroduceerd in supermarkten. In 2013 kan de klant in alle vestigingen van Bibliotheek Breda zelf zijn materialen uitlenen en inleveren. Ervaringen met zelfservice zijn reeds opgedaan in de wijkbibliotheek Haagse Beemden. Er ontstaat meer tijd voor persoonlijke service en meer aandacht voor het publiek. De medewerker zal zich voortaan bezig houden met de klantvraag en niet met het toetsenbord van het uitleensysteem. Invoering van zelfservice levert ook besparingen op in de personeelskosten. Deze worden dan vaak ingezet om de openingstijden te verbreden. Bibliotheek Breda kiest er vooralsnog voor om de vrijvallende personele middelen in te zetten ter dekking van de noodzakelijke investering in zelfservice. - Marketing: de klant centraal Om bestaande leden te behouden en het ledenbestand te vergroten, zet de bibliotheek marketinginstrumenten in waarbij de kennis van en de profilering naar de klant toeneemt. Daarbij worden nieuwe technieken als klantrelatiemanagement (CRM) toegepast. Bibliotheekdiensten worden gepersonaliseerd (My Library) en meer op specifieke klantengroepen toegesneden. Marketing wordt niet alleen extern gericht, onderzoeks- en communicatietechnieken worden ook ingezet om het klantbewustzijn bij de medewerkers te vergroten en tot maatwerk in de dienstverlening te komen. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

16 6 Locatiebeleid: van gebouw naar functie Lange tijd is gedacht in termen van gebouwen en boekenkasten. In de toekomst zal het accent verschuiven van bibliotheekgebouw naar bibliotheekfunctie. En die kan op verschillende plekken en op verschillende manieren zowel digitaal als fysiek worden uitgeoefend. Voor een vitaal en toekomstgericht voorzieningenniveau is het noodzakelijk om het huidige spreidingsplan van een centrale bibliotheek en decentrale wijk- en dorpsbibliotheken te herijken op basis van een goed verankerde bibliotheekfunctie, de kwaliteit van de informatiedienstverlening en het maatschappelijke partnerschap. Met een vernieuwd en gelaagd locatiebeleid wordt het Bredase bibliotheekstelsel omgevormd naar een samenhangend stelsel in drie gelaagde serviceniveaus: 1. Centrale bibliotheek: compleet en omvangrijk. De Centrale Bibliotheek is de topvoorziening in het stelsel en de studiebibliotheek van de stad. Alle informatie-, lees- en cultuurproducten worden hier aangeboden in een fullservice concept. De bibliotheek zal op termijn van vijf naar zeven dagen per week open gaan zodat de studie-, educatie- en cultuurfunctie volledig kan worden benut. 2. Wijkbibliotheken: breed en doelgroepgericht. De wijkbibliotheken liggen in of bij winkelcentra en bieden een breed algemeen dienstenpakket met een ruime collectie boeken, met accenten op basis van de sociale kaart van een stadsdeel. Dat kunnen internetwerkplekken zijn, ouderencollecties, jeugdboeken, cursusfaciliteiten en culturele activiteiten. De informatiedienstverlening biedt de bibliotheek gecombineerd aan, voor en met andere private en gemeentelijke partners. 3. Bibliotheekservicepunten: specifiek en toegesneden. De bibliotheekservicepunten bevinden zich op plekken in dorpen of stadsbuurten die buiten het bereik van een wijkbibliotheek vallen. Ze maken zoveel mogelijk deel uit van samenhangende concepten van een brede school, zorgcentrum of multifunctionele accommodatie. De lokale samenstelling van de bevolking is maatgevend voor de dienstverlening. Zo ontwikkelen ze belangrijke vormen van gecombineerde dienstverlening. Hiermee ontstaat een stelsel van een centrale stadsbibliotheek, stand-alone wijkbibliotheken en geïntegreerde bibliotheekservicepunten in een multifunctionele voorziening. In de wijkbibliotheken kan een geïntegreerde dienstverlening met andere zakelijke en publieke partners worden gecombineerd. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

17 En de bibliotheekfunctie in de dorpen en wijken kan als functie deel uitmaken van een groter sociaaleducatief geheel, zoals een brede school, een buurthuis, een wijkwinkel of diensten- of zorgcentrum. Hiermee worden de wijk- en dorpsbibliotheken omgevormd tot multifunctionele bibliotheekservicepunten. Uitgangspunt van deze transformatie is kwaliteitsverbetering van dienstverlening, meer tijd voor persoonlijke aandacht en ruimere openingstijden. Om te bepalen op welke plekken in de stad fysieke bibliotheekvestigingen nodig zijn, worden drie basiscriteria gehanteerd voor het toekomstige locatiebeleid: 1. Fysiek bereikbaar in termen van afstand tot de volgende bibliotheekvoorziening 2. Sociaal bereikbaar voor alle Bredanaars, met name die in een achterstandssituatie 3. Differentiatie in aanbod en dienstverlening Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

18 7 Taakstelling en nieuw beleid Taakstelling De begroting kent een structureel tekort van In de benchmark van de grote steden heeft Bibliotheek Breda een goed financieringsniveau maar tegelijk het hoogste aantal vestigingen en het laagste aantal formatieplaatsen. Het College heeft opdracht gegeven de begroting structureel gezond te maken door een taakstellend bezuinigingspakket uit te voeren. Met de omvorming van stadsdeelbibliotheken naar respectievelijk wijkbibliotheken en bibliotheekservicepunten, het beoogde inverdieneffect van het partnerschap en een efficiëntieslag op de bedrijfsvoering verwacht de directie een bedrag van te besparen. Het restant wordt opgevangen door een beperkte verhoging van de tarieven van volwassenen, het inkrimpen van het aantal digitale studieplekken en het verlagen van het mediabudget. Dit levert nog eens op. Voor 2010 is eenmalig een bedrag van ,- beschikbaar om de overgang naar een nieuwe situatie in gang te zetten waarbij een goede bereikbaarheid van de bibliotheekfunctie voor alle wijken en dorpen wordt gehandhaafd en sprake is van een sluitende begroting. Voor het einde van 2009 is een plan gereed waarin functieverandering, medegebruik van ruimtes en efficiency oplossingen leiden tot een sluitende begroting. Maatregelen taakstelling Bedrijfsvoering projecten etc Exploitatiemiddelen nieuwbouw Teteringen Herijking spreidingsplan Verlaging mediabudget Decentralisatie dienstverlening BVO Vermindering digitale studieplekken Extra tariefverhoging ter compensatie inkomstenverlies Inverdieneffect door partnerschap subtotaal besparingen Extra inkomstenderving door lager aanbod Bijdrage instandhouding spreidingsplan 2010 * Extra incidentele maatregelen dekking spreidingsplan ** saldo maatregelen taakstelling * Eenmalige bijdrage voor het openhouden van Bibliotheek IJpelaar in Bij de Kadernota 2010 heeft de gemeenteraad het college opgedragen met een voorstel te komen over de gevolgen voor het spreidingsplan. Hiermee is vanaf 2011 een structureel bedrag van gemoeid. ** Aanvullende maatregelen voor 2010 zijn nodig om het verschil tussen de eenmalige bijdrage door de gemeenteraad en de werkelijke kosten van het spreidingsplan op te vangen. Het betreft in eerste instantie incidentele maatregelen voor het jaar 2010, tot duidelijk is hoe besloten wordt over de gevolgen voor het spreidingsplan. Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

19 Nieuw beleid Bibliotheek Breda wil geld vrijmaken voor innovatie: verdergaande automatisering van het uitleenproces ten behoeve van kwaliteitsverbetering van de persoonlijke en digitale dienstverlening, verbreding van de openingstijden en aanpassing van het opleidingsbudget. Voorrang wordt gegeven aan de invoering van de zelfservicebalie waaraan klanten zelf hun leentransacties kunnen uitvoeren. Er kan meer tijd worden vrijgemaakt om de klant te helpen. Deze investering wordt zoveel mogelijk gefinancierd uit de herinzetbare personele middelen die hierdoor vrijvallen. Het voorgenomen beleid om de centrale bibliotheek zeven dagen per week open te stellen wordt aangehouden tot de taakstelling is gerealiseerd en indien er aanvullende middelen kunnen worden vrijgemaakt. Het opleidingsbudget is in % van de bruto loonsom. Om de medewerkers mee te nemen in de innovatie van de dienstverlening is een ophoging naar 3 % van de bruto loonsom gewenst. Gemeentebreed wordt het opleidingsbudget in jaarlijks stappen verhoogt naar de INK-norm. De eerste stap was een verhoging naar 1,75 %. De bibliotheek beschikt niet over de middelen om deze trendmatige verhoging toe te passen. Kosten innovatie Invoering zelfservice jaarlijkse kapitaalslasten Openstelling Centrale bibliotheek op maandag Openstelling Centrale bibliotheek op zondag Ophogen scholingsbudget naar 1,75% norm totaalkosten innovatie dekking uit vrijval personele uren door lagere inzet a.g.v. invoering zelfservice Extra kosten nieuw beleid Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

20 8 Van visie naar actie In 2013 zijn de volgende doelen bereikt: Met publieke en private organisaties zijn allianties aangegaan en worden vormen van gecombineerde dienstverlening aangeboden De informatiefunctie van de bibliotheek is breder geworden Het dienstverleningsconcept is gepersonaliseerd en geactualiseerd naar moderne klantwaarden De vestigingen in stad en dorpen hebben een kwaliteitsimpuls gekregen door toepassing van de drie samenhangende serviceniveaus Het spreidingsplan heeft een nieuwe indeling gekregen van centrale bibliotheek, wijkbibliotheken en bibliotheekservicepunten Bibliotheekservicepunten worden waar mogelijk gecombineerd met andere instellingen. Hiermee is het voortbestaan van de dorpsvestigingen gegarandeerd De taakstellende besparing van is gerealiseerd, de begroting vertoont geen tekorten meer door een vermindering van producten en diensten De tarieven zijn eenmalig extra verhoogd ter compensatie van het inkomstenverlies Zelfservice is in alle vestigingen doorgevoerd waardoor de dienstverlening is verbeterd Het scholingsbudget is verhoogd naar de gemeentelijke norm Contributievrijdom is formeel verhoogd van 16 naar 18 jaar (geen meerkosten) Een flexibel tarievensysteem is ingevoerd, gekoppeld aan nieuwe diensten op de ledenpas Een onderzoek is gestart naar de verbreding van de openingstijden Vastgesteld door Gemeenteraad Breda 16 juli

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Strategische visie van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Al deze veranderingen hebben ingrijpende gevolgen De bibliotheken in Drenthe krijgen te maken met bezuinigingen en veranderende politieke opvattingen.

Nadere informatie

DOEL EN FUNCTIE VAN DE BIBLIOTHEEK

DOEL EN FUNCTIE VAN DE BIBLIOTHEEK DOEL EN FUNCTIE VAN DE BIBLIOTHEEK 16 januari 2012 Vanuit de Richtlijnen (document samengesteld door Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) en VNG (2005). De vijf kernfuncties van de openbare bibliotheek

Nadere informatie

Beleidsplan 2015-2020 Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen OPEN. De Bibliotheek als. kennis- en informatieplatform. van een lerende gemeenschap...

Beleidsplan 2015-2020 Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen OPEN. De Bibliotheek als. kennis- en informatieplatform. van een lerende gemeenschap... Beleidsplan 2015-2020 Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen OPEN De Bibliotheek als kennis- en informatieplatform van een lerende gemeenschap... kennis maatschappij community organisatie wifi educatie samenwerking

Nadere informatie

Jos Debeij Hoofd stafafdeling Bibliotheekstelsel Koninklijke Bibliotheek

Jos Debeij Hoofd stafafdeling Bibliotheekstelsel Koninklijke Bibliotheek Jos Debeij Hoofd stafafdeling Bibliotheekstelsel Koninklijke Bibliotheek Ontwikkelingen bij de Koninklijke Bibliotheek visie op de toekomst van het (openbaar) Bibliotheekstelsel. Jos Debeij OCLC Contactdag

Nadere informatie

Visie De bibliotheek Noordenveld is er voor iedereen! Zij is laagdrempelig, toegankelijk en biedt literatuur, informatie, inspiratie en interactie.

Visie De bibliotheek Noordenveld is er voor iedereen! Zij is laagdrempelig, toegankelijk en biedt literatuur, informatie, inspiratie en interactie. Aan de gemeenteraad Roden, 12 juni 2013 G E M E E N T E T N O O R D E N V E L D Agendapunt: 6.5/19062013 Documentnr.: RV13.0062 : : Raadd.d.1 Onderwerp Beleidskader Bibliotheekwerk 2013-2016 Onderdeel

Nadere informatie

Visie op de openbare bibliotheek van Bergen

Visie op de openbare bibliotheek van Bergen Visie op de openbare bibliotheek van Bergen Gemeente Bergen, november 2011 Samenvatting De randvoorwaarden voor het bibliotheekbeleid in Bergen worden gekoppeld aan twee kerndoelen: toegang tot kennis

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering Aanbod laaggeletterdheid en inburgering voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken Probleemomgeving Al geruime tijd daalt het aantal leden van de Nederlandse bibliotheken.

Nadere informatie

De bieb in De buurt 2

De bieb in De buurt 2 De bieb in de buurt 2 Inleiding De bibliotheek is een plek waar kennis, informatie, mooie verhalen en inspiratie voor het oprapen liggen. De bibliotheek dient als trefpunt in de buurt. Het is een plek

Nadere informatie

De participatiebibliotheek

De participatiebibliotheek Voor meer informatie: Marjolein Bakker adviseur Communicatie marjolein.bakker@bibliotheek-zoetermeer.nl Hoofdbibliotheek Stadhuisplein 2 2711 EC Zoetermeer T 079-34 38 200 www.bibliotheek-zoetermeer.nl

Nadere informatie

Lezen, leren & lokaal verbonden

Lezen, leren & lokaal verbonden Lezen, leren & lokaal verbonden Meerjarenbeleidsplan 2016 tot en met 2019 Marly Driessens maart 2015 Inleiding In 2016 breekt voor bibliotheek De Lage Beemden een nieuwe beleidsperiode aan. Het fundament

Nadere informatie

Functies van de bibliotheek in Oosterheide en Dommelbergen per 1 januari 2016.

Functies van de bibliotheek in Oosterheide en Dommelbergen per 1 januari 2016. Functies van de bibliotheek in Oosterheide en Dommelbergen per 1 januari 2016. Plaats van verbinding De bibliotheek is een knooppunt van allerlei vormen van kennis en informatie die op uiteenlopende manieren

Nadere informatie

Bijlage 2. Overzicht kaderstelling subsidieverlening. OUDERENBELEID door Pluspunt. registratienr.: 2012I02247

Bijlage 2. Overzicht kaderstelling subsidieverlening. OUDERENBELEID door Pluspunt. registratienr.: 2012I02247 1 registratienr.: 2012I02247 Bijlage 2 Overzicht kaderstelling subsidieverlening OUDERENBELEID door Pluspunt Algemene maatschappelijke doelen Het stimuleren van bewoners en organisaties om naar eigen vermogen

Nadere informatie

leren & ontspannen leren en ontspannen_folder_a5_def.indd 1 11-04-11 12:44

leren & ontspannen leren en ontspannen_folder_a5_def.indd 1 11-04-11 12:44 leren & ontspannen leren en ontspannen_folder_a5_def.indd 1 11-04-11 12:44 leren en ontspannen_folder_a5_def.indd 2 11-04-11 12:45 leren & ontspannen Er valt veel te lenen in Bibliotheek Den Haag, maar

Nadere informatie

naar de toekomst van de Bibliotheek. Rapportage Biebpanel

naar de toekomst van de Bibliotheek. Rapportage Biebpanel De toekomst van de Bibliotheek Rapportage Biebpanel Dit document bevat een compacte rapportage van het in september 2013 gehouden Biebpanelonderzoek naar de toekomst van de Bibliotheek. 27 januari 2014

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

VNG Handreiking voor gemeenten Eindhoven, 15 april 2015 Driebergen Zeist, 16 april 2015 Rento Zoutman

VNG Handreiking voor gemeenten Eindhoven, 15 april 2015 Driebergen Zeist, 16 april 2015 Rento Zoutman Lokaal bibliotheekbeleid VNG Handreiking voor gemeenten Eindhoven, 15 april 2015 Driebergen Zeist, 16 april 2015 Rento Zoutman Handreiking lokaal bibliotheekwerk Vraagbaak: Wsob, landelijk netwerk, instrumenten

Nadere informatie

Dichter bij de jeugd. Beleidsplan Jeugd Drents Netwerk Bibliotheken. Februari 2011. www.bibliothekendrenthe.nl

Dichter bij de jeugd. Beleidsplan Jeugd Drents Netwerk Bibliotheken. Februari 2011. www.bibliothekendrenthe.nl 1 Nieuwe taken in een veranderende samenleving Internet heeft de samenleving veranderd. Lezen als vrijetijds besteding is voor de generatie van na 1990 niet vanzelfsprekend meer. Kinderen en jongeren houden

Nadere informatie

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan Project Meer met Mediavoorzieningen een onderzoek naar rol en positionering Mediavoorzieningen: Essentieel en Effectief Samenvatting rapport over de meerwaarde van de diensten van Mediavoorzieningen voor

Nadere informatie

De openbare bibliotheek, een betrouwbare partner' Van de bibliotheek naar mijn bibliotheek

De openbare bibliotheek, een betrouwbare partner' Van de bibliotheek naar mijn bibliotheek Beleidsplan periode 2011-2014 Openbare Bibliotheek Amsterdam De openbare bibliotheek, een betrouwbare partner' Van de bibliotheek naar mijn bibliotheek Voorspellen is moeilijk, vooral als het om de toekomst

Nadere informatie

Prestatiesubsidieovereenkomst 2013

Prestatiesubsidieovereenkomst 2013 Prestatiesubsidieovereenkomst 2013 Stichting Openbare Bibliotheekvoorzieningen Gemeente Langedijk Over het format: Gemeente en instelling maken afspraken over de aandachtsgebieden veld 1 tot en met veld

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Vastgesteld : 13 september 2004. Nieuwe koers, nieuwe kansen Beleidsplan Bibliotheek Schiedam 2004-2006. 1. Inleiding. 2. Missie, Doel en Ambitie

Vastgesteld : 13 september 2004. Nieuwe koers, nieuwe kansen Beleidsplan Bibliotheek Schiedam 2004-2006. 1. Inleiding. 2. Missie, Doel en Ambitie Vastgesteld : 13 september 2004 VR2004/105 Nieuwe koers, nieuwe kansen Beleidsplan Bibliotheek Schiedam 2004-2006 1. Inleiding 2. Missie, Doel en Ambitie 3. Instrumenten 3.1 Dienstverlening op 4 niveaus

Nadere informatie

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie 13 januari 2010 van 20.30 uur tot 22.00 uur. Mw. A. Kesseler, directeur bibliotheek van A tot Z

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie 13 januari 2010 van 20.30 uur tot 22.00 uur. Mw. A. Kesseler, directeur bibliotheek van A tot Z Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie 13 januari 2010 van 20.30 uur tot 22.00 uur Aanwezigen: Dhr. R. van Lavieren, voorzitter Mw. P.M. Wennekes, PvdA Dhr. dr.ir. H. Boersma, SGP Dhr. J.H.E.

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad n.v.t. W.F. Mulckhuijse (SP), R. Pet (GroenLinks), K.G. van Rijn (PvdA), K. Jongejan (VVD) In te vullen door Raadsgriffie Portefeuillehouder nvt nvt RV-nummer: RV-68/2008

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

kloppendhart voor een ambitieuze stad

kloppendhart voor een ambitieuze stad kloppendhart voor een ambitieuze stad Edwin (VUT, hobbykok en opa van Tom) zoekt tussen de kooken reisboeken inspiratie voor de kooklessen die hij binnenkort gaat geven. Verbinden is vinden... plek van

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

EVALUATIE BIBLIOTHEEKWERK LINGEWAAL 2015

EVALUATIE BIBLIOTHEEKWERK LINGEWAAL 2015 EVALUATIE BIBLIOTHEEKWERK LINGEWAAL 2015 2 INHOUDSOPGAVE Dorpsbibliotheek Heukelum Blz. 3 Zelfservicepunt Asperen Blz. 5 Dorpsbibliotheek Herwijnen Blz. 7 Zelfservicepunt Vuren Blz. 10 Spijk Blz. 12 Conclusies

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid

Aanbod. laaggeletterdheid Aanbod laaggeletterdheid voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend aanbod: meerdere

Nadere informatie

Producten aangeboden door de Openbare Bibliotheek Rijssen-Holten aan het Voortgezet Onderwijs 2012-2013

Producten aangeboden door de Openbare Bibliotheek Rijssen-Holten aan het Voortgezet Onderwijs 2012-2013 Producten aangeboden door de Openbare Bibliotheek Rijssen-Holten aan het Voortgezet Onderwijs 2012-2013 Voorwoord Uw school besteedt het komend schooljaar natuurlijk veel aandacht aan mediawijsheid en

Nadere informatie

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening (ook als ontmoetingsplek) in de binnenstad. Cultuurparticipatie Kernfuncties leren, lezen en informeren bieden voor burgers mogelijkheden

Nadere informatie

Nu een paar bibliotheekbepalingen in de Wet specifiek cultuurbeleid 1994, rudimenten uit de Welzijnswet 1987 en de Bibliotheekwet 1975.

Nu een paar bibliotheekbepalingen in de Wet specifiek cultuurbeleid 1994, rudimenten uit de Welzijnswet 1987 en de Bibliotheekwet 1975. Wetsvoorstel stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen Aad van Tongeren @AadvanTongeren VOB Bibliotheekwet als kans! 17 november 2014 Waarom een nieuwe bibliotheekwet? Nu een paar bibliotheekbepalingen

Nadere informatie

lenen & inzien lenen en inzien_folder_a5_def.indd 1 11-04-11 12:37

lenen & inzien lenen en inzien_folder_a5_def.indd 1 11-04-11 12:37 lenen & inzien lenen en inzien_folder_a5_def.indd 1 11-04-11 12:37 lenen en inzien_folder_a5_def.indd 2 11-04-11 12:37 lenen & inzien Bibliotheek Den Haag heeft veel te bieden, maar u zult vooral plezier

Nadere informatie

Onderzoek De toekomst van de bibliotheek

Onderzoek De toekomst van de bibliotheek Onderzoek De toekomst van de bibliotheek Rapportage Het 3e onderzoek in 2013 heeft plaatsgevonden van 19 september t/m 9 oktober 2013. Dit onderzoek ging over de toekomst van de bibliotheek met als onderwerpen

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

Meer Waarde Boeken! Hoofdlijnen Beleidsrichting 2015-2018 Ton Mengerink / Mark Deckers Vastgesteld door Raad van Toezicht 16 Maart 2015

Meer Waarde Boeken! Hoofdlijnen Beleidsrichting 2015-2018 Ton Mengerink / Mark Deckers Vastgesteld door Raad van Toezicht 16 Maart 2015 Meer Waarde Boeken! Hoofdlijnen Beleidsrichting 2015-2018 Ton Mengerink / Mark Deckers Vastgesteld door Raad van Toezicht 16 Maart 2015 M. Deckers Strategisch adviseur mark.deckers@rijnbrinkgroep.nl Opbouw

Nadere informatie

Laat u verrassen en INSPIREREN!

Laat u verrassen en INSPIREREN! Laat u verrassen en INSPIREREN! De Nieuwe Bibliotheek De bibliotheek is tegenwoordig zo veel meer dan alleen boek-uitleen. Boeken blijven en ze blijven belangrijk, maar media als cd s, dvd s, cd-roms,

Nadere informatie

Programmabegroting 2016 14

Programmabegroting 2016 14 1. Dienstverlenend Centraal in ons denken en handelen staat een goede dienstverlening aan alle inwoners, ondernemers en instellingen. We staan voor een eenvoudige en efficiënte dienstverlening. Onze gemeente

Nadere informatie

Lokaal bibliotheekwerk Een handreiking voor gemeenten

Lokaal bibliotheekwerk Een handreiking voor gemeenten Lokaal bibliotheekwerk Een handreiking voor gemeenten Op 1 januari 2015 is de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) van kracht geworden. Deze wet neemt openbare bibliotheekvoorzieningen

Nadere informatie

Morgen begint vandaag

Morgen begint vandaag Morgen begint vandaag naar een nieuwe Nieuwe Veste Samenvatting strategiedocument September 2012 2 3 Morgen begint vandaag Inhoudsopgave Onze missie 4 Cultureel ondernemerschap 5 Onze missie 5 Onze kernwaarden

Nadere informatie

Bibliotheekvoorzieningen

Bibliotheekvoorzieningen Bibliotheekvoorzieningen in kleine kernen en wijken in de Provincie Utrecht Bibliotheekspreekuur Leestafel Bibliotheek aan Huis Servicepunt Teleweide Bestelbibliotheek Jeugdbibliobus Schoolbieb Zorgbibliotheek

Nadere informatie

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015 UITGANGSPUNTEN VMC-STRATEGIE 2011 TOT EN MET 2015 0. INLEIDING In 2007 is de basis gelegd voor het missie- en visietraject van Triodus met de belangrijkste opdracht het leveren van een bijdrage aan de

Nadere informatie

Profiel. Manager Product- en dienstontwikkeling. 6 februari 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam

Profiel. Manager Product- en dienstontwikkeling. 6 februari 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Profiel Manager Product- en dienstontwikkeling 6 februari 2015 Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00

Nadere informatie

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 Samen werken aan een gezamenlijke toekomst Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 [Verkorte versie] 1. Inleiding Bij de advisering door de commissie Hirsch Ballin is ten aanzien

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Bibliotheek van de Toekomst (BvdT)

Uitvoeringsplan Bibliotheek van de Toekomst (BvdT) Inleiding Van oudsher wordt de openbare bibliotheek gezien als de publieke toegangspoort tot informatie, educatie en cultuur. Als zodanig speelt de openbare bibliotheek een grote rol bij de bevordering

Nadere informatie

Startnotitie. Voorstelnummer RV/16/00658. Startnotitie leesstimulering en laaggeletterdheid

Startnotitie. Voorstelnummer RV/16/00658. Startnotitie leesstimulering en laaggeletterdheid Datum vergadering gemeenteraad 5 april 2016 Voorstelnummer RV/16/00658 Agendapunt 8 Voorstel ingebracht door Portefeuillehouder Begrotingsprogramma Beheerproduct Onderwerp J.G. Marringa S. van Alfen Samenlevingszaken

Nadere informatie

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO 29 juni 2011 1 / 5 Kadernota 2012-2015 PvdA Venlo 29 juni 2011 Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant in Venlo. Bezuinigen

Nadere informatie

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Jos Debeij Gerlien van Dalen Adriaan Langendonk VNG regionale conferenties 15 en 16 april 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN

PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN Organisatie: Stichting: Senioren Hobby Centrum gemeente Mill en Sint Hubert (SHC) Doelstelling SHC: Het Senioren Hobby Centrum is de plek waar ontspanning en inspanning samengaan.

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Taal&Werk. Vergroot uw kansen

Taal&Werk. Vergroot uw kansen Taal&Werk Vergroot uw kansen Taal&Werk biedt ondersteuning bij taallessen, persoonlijke ontwikkeling en loopbaanvragen Laat u verrassen! Taal&Werk Inleiding Taal verbindt. Het belang van het beheersen

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh De waarde van onderwijs oktober 2013 lllllllllllllll dwarsdwarsdwars Inleiding De tijd dat het onderwijs alleen maar gericht was op het overdragen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Meer (voor)lezen, beter in taal De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Adriaan Langendonk Miniconferentie Flevoland 23 september 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten OPEN ACADEMIE LINGEWAARD De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten Kunst en cultuur zijn essentieel om ons staande te houden BEELDENDE KUNST THEATER FOTO/VIDEO D A N S M U Z I E K Lingewaard,

Nadere informatie

SKS Alles Kids. Ieder kind is uniek. Onze visie. De 5 speerpunten

SKS Alles Kids. Ieder kind is uniek. Onze visie. De 5 speerpunten GEEF ZE DE VIJF! SKS Alles Kids De wereld om ons heen verandert. Ook in de kinderopvang zijn nieuwe ontwikkelingen aan de orde van de dag. SKS Alles Kids biedt al jaren kinderopvang en loopt voorop als

Nadere informatie

Economische & Maatschappelijke Ontwikkeling. De leden van de Gemeenteraad Postbus AA BERKELEN RODENRIJS. Onderwerp Beleidsregel bibliotheekwerk

Economische & Maatschappelijke Ontwikkeling. De leden van de Gemeenteraad Postbus AA BERKELEN RODENRIJS. Onderwerp Beleidsregel bibliotheekwerk De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKELEN RODENRIJS Afdeling Economische & Maatschappelijke Ontwikkeling Postbus 1 2650 AA Berkel en Rodenrijs Nadere informatie Félicité Adams Telefoon 14010

Nadere informatie

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s!

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! De drie D s Drie transities in het sociale domein:

Nadere informatie

Argumentatiekaart Bibliotheek VANnU Themagroep jeugd

Argumentatiekaart Bibliotheek VANnU Themagroep jeugd Argumentatiekaart Bibliotheek VANnU Themagroep jeugd Onderdeel van toolkit Nieuw Delen 4.e Argumentatiekaart Bibliotheek VANnU Themagroep Jeugd Wanneer je gaat netwerken is het handig om je verhaal scherp

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA WELZIJN/WMO 2012 (gewijzigde expeditie) Bijlage 1: Doelstellingen Integrale Welzijnsnota

UITVOERINGSPROGRAMMA WELZIJN/WMO 2012 (gewijzigde expeditie) Bijlage 1: Doelstellingen Integrale Welzijnsnota UITVOERINGSPROGRAMMA WELZIJN/WMO 2012 (gewijzigde expeditie) Bijlage 1: Doelstellingen Integrale Welzijnsnota WELZIJN ALGEMEEN 1 Het zo optimaal mogelijk laten participeren van de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht

Nadere informatie

Doorontwikkeling. Dienstverlening. Yvonne van Stiphout

Doorontwikkeling. Dienstverlening. Yvonne van Stiphout Doorontwikkeling Dienstverlening Yvonne van Stiphout Van organisaties naar organiseren Overheid Domein Kennisinstellingen innoverend vermogen Bedrijfsleven Domein: lokaal, regionaal, (inter)nationaal en

Nadere informatie

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Profiel Manager Bibliotheken 20 maart 2015 Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek. Memorandum. Tarieven voor het gebruik van de digitale bibliotheek. Aan de minister van OCW

Koninklijke Bibliotheek. Memorandum. Tarieven voor het gebruik van de digitale bibliotheek. Aan de minister van OCW Koninklijke Bibliotheek Prins Willem-Alexanderhof 5 Postbus 90407 2509 LK Den Haag Aan de minister van OCW Telefoon (070) 314 09 11 Fax (070) 314 04 50 Website www.kb.nl Memorandum Datum 28 oktober 2015

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Neerijnen

Raadsvoorstel. Neerijnen Raadsvoorstel Aan : Gemeenteraad Datum vergadering : 18 december 2014 Agenda nummer : 2014-09-18273 Portefeuillehouder : J. Andriesse Onderwerp : Convenant bibliotheek 2015-2018 Zaak- / Docnummer : 14-18273/3847

Nadere informatie

Ouder & kind Samen Sociaal Sterk

Ouder & kind Samen Sociaal Sterk Ouder & kind Samen Sociaal Sterk Social Media Bewustwording We constateren een duidelijke behoefte aan voorlichting over het gebruik van social media en internettoepassingen door jonge kinderen. Wij streven

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

De bibliotheek en haar plek in de Weerter samenleving. SP afdeling Weert, juni 2008

De bibliotheek en haar plek in de Weerter samenleving. SP afdeling Weert, juni 2008 De bibliotheek en haar plek in de Weerter samenleving SP afdeling Weert, juni 2008 1 VOORWOORD De SP ziet de bibliotheek als een belangrijke laagdrempelige voorziening in de Weerter samenleving. De Bibliotheek

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 November 201 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Mens & Maatschappij, Volwassenen & senioren en Sociale Zekerheid Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 Mens & Maatschappij,

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen STRATEGISCHE VISIE BBOG zomer 2010 WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen 1. BBOG Het BBOG staat voor Buurtcentra Besturen

Nadere informatie

Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP)

Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP) Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP) Met het Budget Educatie en Participatie Projecten willen de provincie Groningen en het Rijk een aantal doelstellingen bereiken. We hanteren daarbij een

Nadere informatie

Aanbod onderwijs 2015/2016

Aanbod onderwijs 2015/2016 Aanbod onderwijs 2015/2016 Pagina LEESBEVORDERING EN TAALONTWIKKELING Lezen is van groot belang voor de ontwikkeling van het kind en zijn schoolprestaties. Met ons enthousiasme en expertise voor taal,

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Thema en doelen subsidieprogramma Cultuurnota 2013-2016 Oude wereld, nieuwe mindset De provincie Drenthe staat voor een herkenbare

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

naar een nieuw Wmo-beleidsplan

naar een nieuw Wmo-beleidsplan naar een nieuw Wmo-beleidsplan gemeente Cranendonck extra Commissievergadering 26 april 2011 Ruud Vos Naar een nieuw Wmo-beleidsplan voor Cranendonck trends en ontwikkelingen bestuursakkoord Rijk en VNG

Nadere informatie

Wij gaan (voor)lezen

Wij gaan (voor)lezen Wij gaan (voor)lezen Aanbod Primair Onderwijs Bibliotheek Helmond-Peel 2015-2016 De bibliotheek die ertoe doet Asten Deurne Helmond Someren 1 Voorwoord Rode Draad: Lezen is leuk! Met de hele school de

Nadere informatie

De focus en verdieping van de komende jaren. VANnU bekent kleur. Strategisch beleidsplan 2012-2015. www.bibliotheekvannu.nl

De focus en verdieping van de komende jaren. VANnU bekent kleur. Strategisch beleidsplan 2012-2015. www.bibliotheekvannu.nl De focus en verdieping van de komende jaren VANnU bekent kleur Strategisch beleidsplan 2012-2015 www.bibliotheekvannu.nl Inhoud We zetten een koers uit voor de komende jaren Een woord vooraf 4-5 1 VANnU

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

PROCEDURE EN CRITERIA VOOR VERSTREKKING

PROCEDURE EN CRITERIA VOOR VERSTREKKING PROCEDURE EN CRITERIA VOOR VERSTREKKING financiële bijdragen uit het leefbaarheidsbudget 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Hellendoorn heeft enkele budgeten overgedragen aan de dorpen en wijken in de

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN VOOR DE STRUCTUUR VAN DE WETENSCHAPPELIJKE INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN

UITGANGSPUNTEN VOOR DE STRUCTUUR VAN DE WETENSCHAPPELIJKE INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN UITGANGSPUNTEN VOOR DE STRUCTUUR VAN DE WETENSCHAPPELIJKE INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN I. ORGANISATIESTRUCTUUR Er is één bibliotheekvoorziening binnen de universiteit. Deze

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, gemeente Amsterdam De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan en de Wethouder voor Cultuur van de gemeente Amsterdam, drs. J.H. Belliot

Nadere informatie

Standaardisatie vanuit klantperspectief (én strategie)

Standaardisatie vanuit klantperspectief (én strategie) Standaardisatie vanuit klantperspectief (én strategie) Themaochtend Bouwstenen voor de toekomst High Tech Campus Eindhoven 25 november 2010 Jos Debeij Themaochtend Bouwstenen voor de Toekomst 1 Inhoud

Nadere informatie

Gelet op artikel 3, van de Algemene subsidieverordening gemeente Haarlem,

Gelet op artikel 3, van de Algemene subsidieverordening gemeente Haarlem, Uitvoeringsregeling Subsidiëring innovatieve projecten algemene voorzieningen en integratie algemene voorzieningen met specialistisch aanbod ingaande 1 april 2015 Het college van Burgemeester en Wethouders

Nadere informatie

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB Meerjarenplan 2014-2016 Juridische Bibliotheek In 2016 zal de JB met de Faculteit naar het Roeterseiland verhuizen. Dit meerjarenplan beperkt en richt zich op de periode dat we ons enerzijds voorbereiden

Nadere informatie

De rol van de bibliotheek bij verankering van leesbevordering in de opleidingen

De rol van de bibliotheek bij verankering van leesbevordering in de opleidingen De rol van de bibliotheek bij verankering van leesbevordering in de opleidingen Aanvulling Competent in leesbevordering Docentengids voor opleidingen Pedagogisch Werk en Onderwijsassistent Auteur: Margriet

Nadere informatie

De Plus van Surplus. Strategische koers Surplus

De Plus van Surplus. Strategische koers Surplus De Plus van Surplus Strategische koers Surplus 2 3 Inhoudsopgave Werkgebied... Opvoeden is niet altijd makkelijk, gelukkig is er hulp wanneer ik dat nodig heb. 4 6 Onderdelen van Surplus... 7 Surplus als

Nadere informatie

Voortgezet onderwijs. Leesbevordering en leespromotie

Voortgezet onderwijs. Leesbevordering en leespromotie Voortgezet onderwijs Leesbevordering en leespromotie Schooljaar 2012 2013 Inleiding De rode draad bij de samenstelling van het programma Leesbevordering en boekenpromotie in het voortgezet onderwijs is

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Educatieve diensten van de bibliotheek

Educatieve diensten van de bibliotheek Educatieve diensten van de bibliotheek voor basisscholen in de gemeenten Renkum, Rheden en Rozendaal 2015-2016 Lezen en voorlezen Omdat u en ik weten dat lezen en voorlezen goed zijn voor de taalontwikkeling

Nadere informatie

Raadsvoorstel 85. Gemeenteraad. Vergadering 8 september 2009 2 e Verbeterd voorstel

Raadsvoorstel 85. Gemeenteraad. Vergadering 8 september 2009 2 e Verbeterd voorstel Vergadering 8 september 2009 2 e Verbeterd voorstel Gemeenteraad Onderwerp : Beschikbaar stellen middelen voor communicatie voor jongeren en het reserveren van middelen in het kader van 10 kansenkaart

Nadere informatie

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar!

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar! Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011 Aanpakken Maar! INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. RONDETAFELGESPREKKEN 2.1 Algemene uitkomsten van de rondetafelgesprekken 2.2 Aanbevelingen professor Meijs

Nadere informatie

We zijn in de buurt. Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis

We zijn in de buurt. Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis We zijn in de buurt Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis We zijn in de buurt Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis Over Partis Partis is de Brede Welzijnsinstelling in Sint-Michielsgestel. Partis

Nadere informatie

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder)

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) 1. Beleidsterrein Beleidstaak: Sociaal Cultureel Werk Beheerstaak: Samenlevingsopbouwwerk, functienummer 630.00 Dit beleidsterrein omvat kinderwerk,

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Brummen Voorst

Jaarverslag 2014. Brummen Voorst Jaarverslag 2014 1 Brummen Voorst Verkort Jaarverslag 2014 Inleiding De bibliotheken in de gemeenten Brummen en Voorst bereiken met hun dienstverlening vele groepen van de samenleving. Dit jaar wordt de

Nadere informatie