Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel"

Transcriptie

1 Patiënteninformatie Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel terTER_

2

3 Inhoudsopgave Pagina Wat is afasie? 4 Onstaan van afasie 5 Gevolgen 6 Wat doet de logopedist? 6 Algemene communicatieadviezen 6 Communicatiehulpmiddelen 7 Meer informatie 7 Tot slot 8 3

4 Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel U bent opgenomen in Tergooi voor behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen en uw bezoek aan het ziekenhuis zo aangenaam mogelijk te maken Met deze folder willen wij u informeren over de gang van zaken rondom afasie. Daarnaast zetten we een aantal praktische zaken en nuttige informatie voor u op een rij. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Achterin vindt u de contactgegevens van de betreffende afdeling. De medewerkers van de afdeling of uw behandelaar beantwoorden uw vragen graag. Wat is afasie? Afasie (A = niet, fasie = spreken) betekent dat mensen niet meer kunnen zeggen wat ze willen en/of moeite hebben met begrijpen van taal. Soms is ook lezen en schrijven niet of nauwelijks meer mogelijk. Mensen met afasie worden hierdoor beperkt in hun communicatie. Er zijn verschillende typen afasie. Het type afasie hangt af van de plaats van het letstel in de hersenen. Mensen kunnen problemen hebben met het vinden van woorden, maar begrijpen wel wat anderen zeggen, anderen spreken vloeiend en veel, maar worden niet goed begrepen door de gesprekspartner. U kunt het vergelijken met de situatie dat u op vakantie bent in het buitenland en de taal niet spreekt. Wanneer u aan iemand de weg vraagt, dan vraagt u meteen of die persoon langzaam kan spreken. Daarnaast is het erg prettig als die persoon tijdens het spreken gebaren maakt en het op een plattegrond aanwijst in welke richting u moet reizen. Op die manier begrijpt u gemakkelijker wat degene bedoelt. Dit geldt ook voor mensen met een afasie. 4

5 Ontstaan van afasie De hersenen hebben zuurstof nodig om goed te kunnen functioneren. Wanneer deze toevoer een paar minuten wordt geblokkeerd of de hersenen bekneld raken, ontstaat er een beschadiging aan de hersenen. Er zijn vier mogelijke oorzaken van verworven hersenletsel: 1. beroerte; 2. trauma; 3. tumor; 4. ontsteking. De meeste hersenbeschadigingen zijn het gevolg van een beroerte (ook wel CVA of Cerebrovasculair Accident genoemd). Bij een beroerte raakt een bloedvat verstopt (herseninfarct; bijvoorbeeld door trombose) of is een bloedvat stuk (hersenbloeding). We spreken van een trauma wanneer er sprake is van een ongeluk of een val van grote hoogte. Een trauma komt vaker voor bij jongeren. Ook een gezwel (tumor) kan hersenletsel veroorzaken. Een tumor neemt ruimte in de schedel in, terwijl hier geen ruimte voor is. Hierdoor verdrukt de tumor het hersenweefsel, waardoor er een beschadiging optreedt. Tot slot kan er hersenletsel worden veroorzaakt door een ontsteking, zoals hersenvliesontsteking of hersenontsteking. Deze hebben enkel in de zeldzaamste gevallen afasie tot gevolg. 5

6 Gevolgen Afasie geeft problemen in de communicatie doordat een gesprek voeren niet goed meer lukt, er kunnen misverstanden ontstaan omdat de persoon met afasie niet goed begrijpt wat er tegen hem/haar gezegd wordt. Men kan de krant niet meer lezen, of men heeft problemen om een te schrijven. Naast de afasie kunnen zich andere problemen voordoen als gevolg van het hersenletsel. Zo kan er sprake zijn van een halfzijdige verlamming, problemen met het gezichtsvermogen, maar men kan zich ook anders gaan gedragen. Wat doet de logopedist? De logopedist in Tergooi doet onderzoek naar de aard en ernst van de afasie. Aan de hand van de onderzoekuitslagen stelt hij/zij een communicatieadvies op en start hij/zij zo mogelijk met behandeling. Na ontslag kan men elders revalideren of poliklinisch in Tergooi worden behandeld. De logopedist zorgt voor een overdracht in het geval de behandeling elders voortgezet wordt. Algemene communicatie adviezen Om de communicatie met iemand met afasie gemakkelijker te laten verlopen, volgen hier enkele adviezen: zorg voor een rustige omgeving. Zet de radio of tv uit omdat deze en andere omgevingsgeluiden het gesprek verstoren; neem de tijd voor een gesprek; vermijd een gesprek met veel mensen tegelijkertijd, want dit zorgt voor een onrustigere omgeving; spreek niet luider dan voor het CVA; houd gedurende het gesprek oogcontact; structureer het onderwerp zodanig dat u niet in te lange zinnen spreekt. Daarnaast helpt het als u de belangrijkste trefwoorden benadrukt en eventueel tekent. Iemand met afasie begrijpt en onthoudt het gesprek dan gemakkelijker. Controleer daarnaast altijd of iemand u heeft begrepen; 6

7 ondersteun het gesprek met het opschrijven van de belangrijkste trefwoorden; maak gebruik van non-verbale communicatie. Stimuleer iemand met afasie het gesprek te ondersteunen met gebaren of visuele ondersteuning door middel van tekenen. Tijdens het gesprek gaat het erom dat men elkaar begrijpt. Het kan helpen als u zelf de gebaren maakt of tekent bij wat u vertelt; praat niet over het hoofd van iemand heen; let op vermoeidheid en/of emoties. Tijdens vermoeidheid of emotionele momenten is het voor iemand met afasie moeilijker om het gesprek te volgen. Deze adviezen kunnen helpen om de communicatie gemakkelijker te laten verlopen. Wanneer u er even een keer niet uitkomt, laat het onderwerp dan rusten en kom er later weer op terug. Communicatiehulpmiddelen Hulpmiddelen kunnen de communicatie ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van foto s en tekeningen gedurende een gesprek. Een communicatieschrift kan van grote betekenis zijn tijdens, maar ook na een gesprek. Tijdens een gesprek kunnen er tekeningen worden gemaakt of woorden worden opgeschreven, bijvoorbeeld op de Aantekeningenpagina's achter in deze folder. Meer informatie Bij de Afasie Vereniging Nederland (AVN) kan iedereen terecht met vragen over afasie. De vereniging geeft informatie over afasie, communicatiehulpmiddelen en andere onderwerpen met betrekking tot afasie. Daarnaast organiseert de vereniging verschillende activiteiten. De Afasie Vereniging Nederland is bereikbaar via de website: 7

8 Tot slot Voor meer informatie kunt u altijd de behandelend logopedist van uw partner of familielid raadplegen. De afdeling Logopedie van Tergooi locatie Blaricum kunt u bereiken via T of via 8

9 Ruimte voor aantekeningen 9

10 Tergooi TER nl

11 11

12 T Locatie Blaricum Rijksstraatweg AN Blaricum Locatie Hilversum Van Riebeeckweg XZ Hilversum Locatie Weesp C.J. van Houtenlaan 1b 1381 CN Weesp

Patiënteninformatie. Afasie. Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel

Patiënteninformatie. Afasie. Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Patiënteninformatie Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Deze folder informeert u over afasie, hoe

Nadere informatie

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar Afasie Logopedie Beter voor elkaar Afasie In deze folder leest u wat afasie is en krijgt u adviezen hoe u de communicatie met iemand met afasie kan verbeteren. Ook staat beschreven wat de logopedist kan

Nadere informatie

Inleiding. Wat is afasie?

Inleiding. Wat is afasie? Afasie Inleiding De logopedist heeft bij u afasie geconstateerd. Afasie is een taalstoornis. In deze folder wordt u uitgelegd wat afasie is en hoe het ontstaat. Daarnaast kunt u lezen wat u, maar ook uw

Nadere informatie

Voor u ligt de informatiefolder over afasie. In deze folder vindt u meer informatie over de communicatieproblemen die u op dit moment ervaart.

Voor u ligt de informatiefolder over afasie. In deze folder vindt u meer informatie over de communicatieproblemen die u op dit moment ervaart. Afasie Voor u ligt de informatiefolder over afasie. In deze folder vindt u meer informatie over de communicatieproblemen die u op dit moment ervaart. Het is belangrijk om deze informatiefolder ook aan

Nadere informatie

Communicatie bij afasie

Communicatie bij afasie Communicatie bij afasie Informatie voor patiënten en naasten F0802-3560 februari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie?

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie? LOGOPEDIE Afasie Afasie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en wat de effecten ervan zijn op het

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Het delier. Informatie voor familie en betrokkenen terTER_

Patiënteninformatie. Het delier. Informatie voor familie en betrokkenen terTER_ Patiënteninformatie Het delier Informatie voor familie en betrokkenen 1234567890-terTER_ Het delier Informatie voor familie en betrokkenen. U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling.

Nadere informatie

Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel.

Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Afasie Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Hoe ontstaat afasie? Afasie ontstaat door hersenletsel. Dit letsel ontstaat meestal ten gevolge van een CVA, soms wordt het

Nadere informatie

Kinderen met hoofd-/hersenletsel

Kinderen met hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Kinderen met hoofd-/hersenletsel 1234567890-terTER_ Kinderen met hoofd-/hersenletsel U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor meer informatie over hoofd-/hersenletsel bij uw kind.

Nadere informatie

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei Afasie Informatie voor familieleden Ziekenhuis Gelderse Vallei Een van uw naasten is in de afgelopen periode opgenomen in Ziekenhuis Gelderse Vallei. Er is door de logopedist een afasie geconstateerd.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Erbse parese. Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse parese terTER_

Patiënteninformatie. Erbse parese. Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse parese terTER_ Patiënteninformatie Erbse parese Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse parese 1234567890-terTER_ Erbse parese Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse

Nadere informatie

U ontvangt deze folder, omdat bij een familielid of bekende afasie is geconstateerd. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door niet aangeboren

U ontvangt deze folder, omdat bij een familielid of bekende afasie is geconstateerd. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door niet aangeboren Neurologie Afasie 1 U ontvangt deze folder, omdat bij een familielid of bekende afasie is geconstateerd. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door niet aangeboren hersenletsel. Bijvoorbeeld door een

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Spatader Centrum. Spataders: onze zorg terTER_

Patiënteninformatie. Spatader Centrum. Spataders: onze zorg terTER_ Patiënteninformatie Spatader Centrum Spataders: onze zorg 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat zijn spataders? 4 Spatadercentrum: expertise en ervaring 5 Onderzoek 5 Behandeling 6 Vlot en veilig

Nadere informatie

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek!

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek! Afasie Logopedie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of CVA (hersenbloeding, herseninfarct). In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi

Patiënteninformatie. Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi Patiënteninformatie Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi

Nadere informatie

RICHTLIJN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN AFASIE

RICHTLIJN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN AFASIE RICHTLIJN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN AFASIE Samenvatting versie voor mensen met afasie en naasten Afasie is een taalstoornis, geen intelligentiestoornis Juli 2017 1 van 23 Inhoud Inleiding... 3 H1:

Nadere informatie

Polikliniek Geriatrie

Polikliniek Geriatrie Patiënteninformatie Polikliniek Geriatrie Informatie over een bezoek aan de polikliniek Geriatrie 1234567890-terTER_ Polikliniek Geriatrie Informatie over een bezoek aan de polikliniek Geriatrie. U heeft

Nadere informatie

Hartrevalidatie Tergooi

Hartrevalidatie Tergooi Patiënteninformatie Hartrevalidatie Tergooi 1234567890-terTER_ Hartrevalidatie Tergooi Binnen Tergooi verzorgen we de hartrevalidatie, middels deze folder informeren wij u over het programma dat wij aanbieden.

Nadere informatie

Eigen risico in de zorg

Eigen risico in de zorg Patiënteninformatie Eigen risico in de zorg Wat is het eigen risico en wanneer is dat van toepassing? 1234567890-terTER_ Eigen risico in de zorg Wat is het eigen risico en wanneer is dat van toepassing?

Nadere informatie

Informatie over afasie. Afdeling logopedie

Informatie over afasie. Afdeling logopedie Informatie over afasie Afdeling logopedie Wat is afasie? Vooraf Uw partner of familielid heeft afasie. In deze folder kunt u lezen wat afasie inhoudt en hoe u hiermee kunt omgaan. Wat is afasie Afasie

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie over mobilisatie na een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie voor ouders over onderzoek en/of behandeling van uw kind terTER_

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie voor ouders over onderzoek en/of behandeling van uw kind terTER_ Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie voor ouders over onderzoek en/of behandeling van uw kind 1234567890-terTER_ Medische Psychologie Informatie voor ouders over onderzoek en/of behandeling

Nadere informatie

Stoppen met roken voor een operatie. Rookvrij! Ook jij? terTER_

Stoppen met roken voor een operatie. Rookvrij! Ook jij? terTER_ Medewerkerinformatie Patiënteninformatie Stoppen met roken voor een operatie Rookvrij! Ook jij? 1234567890-terTER_ Stoppen met roken voor een operatie Rookvrij! Ook jij? U heeft een afspraak in Tergooi

Nadere informatie

Inleiding. Wat is afasie?

Inleiding. Wat is afasie? Afasie Inleiding. Afasie is een taalstoornis, ontstaan door hersenletsel. Meestal is de oorzaak hiervan een bloedvataandoening in de hersenen (herseninfarct, hersenbloeding), een hersenverwonding door

Nadere informatie

Lichttherapie bij huidziekten

Lichttherapie bij huidziekten Patiënteninformatie Lichttherapie bij huidziekten 1234567890-terTER_ Lichttherapie bij huidziekten U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om

Nadere informatie

Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur

Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur Patiënteninformatie Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur Informatie over wat het verpleegkundig maag-, darm- en lever (MDL) spreekuur is en wat wij voor u kunnen betekenen 1234567890-terTER_ Verpleegkundig

Nadere informatie

Verpleegafdeling Orthopedie B1

Verpleegafdeling Orthopedie B1 Patiënteninformatie Verpleegafdeling Orthopedie B1 Praktische informatie over de verpleegafdeling Orthopedie 1234567890-terTER_ Verpleegafdeling Orthopedie B1 Praktische informatie over de verpleegafdeling

Nadere informatie

Hulpmiddel bij het vastleggen van het slaappatroon

Hulpmiddel bij het vastleggen van het slaappatroon Patiënteninformatie Slaap-/ waakdagboek Hulpmiddel bij het vastleggen van het slaappatroon 1234567890-terTER_ Slaap-/waakdagboek Hulpmiddel bij het vastleggen van het slaappatroon. U heeft binnenkort

Nadere informatie

Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie)

Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie) Patiënteninformatie Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie) 1234567890-terTER_ Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie) U heeft een afspraak in Tergooi voor een hysteroscopische

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verpleegafdeling. Cardiologie terTER_

Patiënteninformatie. Verpleegafdeling. Cardiologie terTER_ Patiënteninformatie Verpleegafdeling Cardiologie 1234567890-terTER_ Verpleegafdeling Cardiologie U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan

Nadere informatie

(Mictie)cystografie/ urethrografie voor volwassenen

(Mictie)cystografie/ urethrografie voor volwassenen Patiënteninformatie (Mictie)cystografie/ urethrografie voor volwassenen Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een onderzoek van de blaas 1234567890-terTER_ (Mictie)cystografie/

Nadere informatie

Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO

Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO Patiënteninformatie Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO Informatie over resistente bacteriën anders dan MRSA 1234567890-terTER_ Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO Informatie over resistente

Nadere informatie

Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging

Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging Logopedie Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG007 / Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Dysartrie Informatie voor patiënten F0804-3060 augustus 2010 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Patiënteninformatie Orthostatische hypotensie 1234567890-terTER_ Orthostatische hypotensie U heeft naar aanleiding van uw bezoek aan Tergooi te horen gekregen dat u last heeft van orthostatische hypotensie.

Nadere informatie

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar Afasie Logopedie Beter voor elkaar Afasie In deze folder leest u wat afasie is en krijgt u adviezen hoe u de communicatie met iemand met afasie kan verbeteren. Ook staat beschreven wat de logopedist kan

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we de snelheid van het ontledigen van de maag bepalen

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we de snelheid van het ontledigen van de maag bepalen Patiënteninformatie Maagontlediging Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we de snelheid van het ontledigen van de maag bepalen 1234567890-terTER_ Maagontlediging Informatie over

Nadere informatie

Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Afasie Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Iemand met afasie heeft moeite met het uiten en het begrijpen van de taal. In deze brochure leest u wat afasie inhoudt en vindt u een aantal

Nadere informatie

Behandelende logopedisten 02/

Behandelende logopedisten 02/ Afasie is een communicatiestoornis met ingrijpende gevolgen, niet alleen voor de patiënt maar ook voor de familie, vrienden en kennissen. Wie de stoornis begrijpt, kan gemakkelijker omgaan met de gevolgen.

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee een eventuele bloeding in de buikorganen kan worden aangetoond

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee een eventuele bloeding in de buikorganen kan worden aangetoond Patiënteninformatie Erytrocyten labeling Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee een eventuele bloeding in de buikorganen kan worden aangetoond 1234567890-terTER_ Erytrocyten labeling

Nadere informatie

Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen

Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen Patiënteninformatie Trombosebeen Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen 1234567890-terTER_ Trombosebeen Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen.

Nadere informatie

Informatie voor kinderen en jongeren over Het portaal voor kinderen en jongeren met luchtwegklachten of allergie

Informatie voor kinderen en jongeren over Het portaal voor kinderen en jongeren met luchtwegklachten of allergie Patiënteninformatie Informatie voor kinderen en jongeren over Het portaal voor kinderen en jongeren met luchtwegklachten of allergie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat is een portaal? 5 Het portaal

Nadere informatie

Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel

Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat zijn

Nadere informatie

Actueel medicatie-overzicht Dialyse

Actueel medicatie-overzicht Dialyse Patiënteninformatie Actueel medicatie-overzicht Dialyse Informatie over het belang van het actuele medicatieoverzicht 1234567890-terTER_ Actueel medicatie-overzicht Dialyse Informatie over het belang

Nadere informatie

Slokdarmen/of maagonderzoek

Slokdarmen/of maagonderzoek Medewerkerinformatie Slokdarmen/of maagonderzoek Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij dit slokdarm- en/of maagonderzoek 1234567890-terTER_ Slokdarm- en/of maagonderzoek Informatie

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we een ontsteking kunnen opsporen

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we een ontsteking kunnen opsporen Patiënteninformatie Leucocytenscan Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we een ontsteking kunnen opsporen 1234567890-terTER_ Leucocytenscan Informatie over een nucleair geneeskundig

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee de functie van de nieren wordt bepaald

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee de functie van de nieren wordt bepaald Patiënteninformatie Renografie Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee de functie van de nieren wordt bepaald 1234567890-terTER_ Renografie Informatie over een nucleair geneeskundig

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Polikliniek. Longgeneeskunde. Informatie over een bezoek aan de polikliniek Longgeneeskunde terTER_

Patiënteninformatie. Polikliniek. Longgeneeskunde. Informatie over een bezoek aan de polikliniek Longgeneeskunde terTER_ Patiënteninformatie Polikliniek Longgeneeskunde Informatie over een bezoek aan de polikliniek Longgeneeskunde 1234567890-terTER_ Polikliniek Longgeneeskunde Informatie over een bezoek aan de polikliniek

Nadere informatie

Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie

Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie Patiënteninformatie Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie 1234567890-terTER_ Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie U heeft een afspraak in Tergooi voor een operatieve behandeling.

Nadere informatie

Een goed alternatief voor maag-, darm-, lever-, reuma- en dermatologiepatiënten

Een goed alternatief voor maag-, darm-, lever-, reuma- en dermatologiepatiënten Patiënteninformatie Biosimilars Een goed alternatief voor maag-, darm-, lever-, reuma- en dermatologiepatiënten 1234567890-terTER_ Biosimilars Een goed alternatief voor maag-, darm-, lever-, reuma en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Informatie over basaalcelcarcinoom en de mogelijke behandeling daarvan terTER_

Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Informatie over basaalcelcarcinoom en de mogelijke behandeling daarvan terTER_ Patiënteninformatie Basaalcelcarcinoom Informatie over basaalcelcarcinoom en de mogelijke behandeling daarvan 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Hoe ontstaat een basaalcelcarcinoom? 4

Nadere informatie

Behandelwijzer Colonherstelprogramma

Behandelwijzer Colonherstelprogramma Patiënteninformatie Behandelwijzer Colonherstelprogramma C Belangrijke fysiotherapeutische informatie met betrekking tot uw buikoperaties die u vóór uw ziekenhuisopname thuis alvast moet doornemen 1234567890-terTER_

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_ Patiënteninformatie Behandeling met APD Gebruik en bijwerkingen 1234567890-terTER_ Behandeling met APD U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling APD. Onze artsen en medewerkers doen er alles

Nadere informatie

Endoveneuze coagulatie

Endoveneuze coagulatie Patiënteninformatie Endoveneuze coagulatie 1234567890-terTER_ Endoveneuze coagulatie U heeft een afspraak gehad of u krijgt een afspraak in Tergooi. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met

Nadere informatie

Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling en risico s van vlekken en flitsen

Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling en risico s van vlekken en flitsen Patiënteninformatie Vlekken en flitsen Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling en risico s van vlekken en flitsen 1234567890-terTER_ Vlekken en flitsen Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee afwijkingen aan de nieren kunnen worden opgespoord

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee afwijkingen aan de nieren kunnen worden opgespoord Patiënteninformatie DMSA-scan Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee afwijkingen aan de nieren kunnen worden opgespoord 1234567890-terTER_ DMSA-scan Informatie over een nucleair geneeskundig

Nadere informatie

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het Afasie Inleiding Als gevolg van een hersenbeschadiging kan een patiënt te maken krijgen met communicatieproblemen. Deze beperken hem/haar in het uitwisselen van gedachten, wensen en gevoelens. Op de afdeling

Nadere informatie

Gel contrastecho (GIS)

Gel contrastecho (GIS) Patiënteninformatie Gel contrastecho (GIS) Informatie over het zichtbaar maken van afwijkingen in de baarmoeder 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Waarom? 4 Redenen voor het onderzoek

Nadere informatie

Lymfescintigrafie. Patiënteninformatie

Lymfescintigrafie. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Lymfescintigrafie Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee het transport door de lymfebanen vanuit de handen of voeten naar de oksels of het bekken wordt bepaald

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee onder meer de ziekte van Parkinson kan worden opgespoord

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee onder meer de ziekte van Parkinson kan worden opgespoord Patiënteninformatie DaTSCANscintigrafie Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee onder meer de ziekte van Parkinson kan worden opgespoord 1234567890-terTER_ DaTSCANscintigrafie Informatie

Nadere informatie

Wat is niet aangeboren hersenletsel?

Wat is niet aangeboren hersenletsel? Wat is niet aangeboren hersenletsel? Als hersenen beschadigd raken op latere leeftijd spreken we van (NAH) Niet aangeboren hersenletsel Niet-aangeboren hersenletsel is blijvende schade aan de hersenen

Nadere informatie

Helicobacter ademtest

Helicobacter ademtest Patiënteninformatie Helicobacter ademtest Informatie over de test die uw dokter u heeft geadviseerd naar aanleiding van uw maagklachten Helicobacter ademtest Informatie over de test die uw dokter u heeft

Nadere informatie

Lever/miltscintigrafie

Lever/miltscintigrafie Patiënteninformatie Lever/miltscintigrafie Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee de lever en de milt worden afgebeeld 1234567890-terTER_ Lever/milt-scintigrafie Informatie over een

Nadere informatie

Moedervlekken, Naevus

Moedervlekken, Naevus Patiënteninformatie Moedervlekken, Naevus Informatie over het ontstaan, de diagnose en behandeling van moedervlekken 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat zijn moedervlekken? 5 Hoe ontstaan moedervlekken?

Nadere informatie

Laparoscopische sterilisatie

Laparoscopische sterilisatie Patiënteninformatie Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen die een laparoscopische sterilisatie krijgen 1234567890-terTER_ Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen die een laparoscopische

Nadere informatie

Besnijdenis (of circumcisie) bij kinderen

Besnijdenis (of circumcisie) bij kinderen Patiënteninformatie Besnijdenis (of circumcisie) bij kinderen Informatie voor ouders over de voorbereiding, de ingreep en de nazorg bij een besnijdenis 1234567890-terTER_ Besnijdenis (of circumcisie)

Nadere informatie

Verwijderen van keel- en neusamandelen

Verwijderen van keel- en neusamandelen Medewerkerinformatie Verwijderen van keel- en neusamandelen Informatie voor ouders over de voorbereiding en nazorg 1234567890-terTER_ Verwijderen van keel- en neusamandelen Informatie voor ouders over

Nadere informatie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Inhoud Afasie, wat is dat en hoe kunt u er mee om gaan? 5 Taalproblemen 6 Hoe ervaren afasiepatiënten de moeilijkheden zelf? 7 Hoe kunt u het beste omgaan

Nadere informatie

Geestelijke Verzorging

Geestelijke Verzorging Patiënteninformatie Geestelijke Verzorging Informatie over begeleiding en ondersteuning 1234567890-terTER_ Geestelijke Verzorging Informatie over begeleiding en ondersteuning. U heeft een afspraak in

Nadere informatie

Het carpaletunnelsyndroom

Het carpaletunnelsyndroom Patiënteninformatie Het carpaletunnelsyndroom Informatie over de diagnose en de behandeling van deze klacht aan de handen Het carpaletunnelsyndroom Informatie over de diagnose en de behandeling van deze

Nadere informatie

Polikliniek Reumatologie

Polikliniek Reumatologie Patiënteninformatie Polikliniek Reumatologie Informatie over uw onderzoek op de polikliniek Reumatologie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Reumatologie 4 Op de polikliniek Reumatologie 5 Waar moet

Nadere informatie

Transurethrale resectie van een blaastumor (TURT)

Transurethrale resectie van een blaastumor (TURT) Patiënteninformatie Transurethrale resectie van een blaastumor (TURT) Informatie over een TURT-operatie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Blaastumoren 5 Doel 5 Afspraak 5 Verhindering

Nadere informatie

Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een bijzonder radiologisch onderzoek

Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een bijzonder radiologisch onderzoek Patiënteninformatie CT-onderzoek Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een bijzonder radiologisch onderzoek 1234567890-terTER_ CT-onderzoek Informatie over het doel, de voorbereiding

Nadere informatie

Verbale en bucco-faciale apraxie

Verbale en bucco-faciale apraxie Verbale en bucco-faciale apraxie Inleiding De logopedist heeft bij u een verbale- of bucco-faciale apraxie geconstateerd (spraakstoornis). Spreken is bij gezonde mensen een activiteit die automatisch verloopt:

Nadere informatie

Duizeligheidsklachten

Duizeligheidsklachten Patiënteninformatie Duizeligheidsklachten Informatie over het ontstaan en de verschillende vormen van duizeligheid Duizeligheidsklachten U heeft een afspraak in Tergooi voor meer informatie over duizeligheid.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Crossectomie. met en zonder strippen en perforantectomie terTER_

Patiënteninformatie. Crossectomie. met en zonder strippen en perforantectomie terTER_ Patiënteninformatie Crossectomie met en zonder strippen en perforantectomie 1234567890-terTER_ Crossectomie (met en zonder strippen) en perforantectomie U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een

Nadere informatie

Bloedafname/ laboratoriumonderzoek

Bloedafname/ laboratoriumonderzoek Patiënteninformatie Bloedafname/ laboratoriumonderzoek Informatie over het Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium 1234567890-terTER_ Bloedafname/ laboratoriumonderzoek Informatie over het Klinisch

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Wortelblokkade terTER_

Patiënteninformatie. Wortelblokkade terTER_ Patiënteninformatie Wortelblokkade 1234567890-terTER_ Wortelblokkade U heeft een afspraak in Tergooi voor de behandeling van pijnklachten via een (langwerkende) wortelblokkade. Onze artsen en medewerkers

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Afdeling Psychiatrie: deeltijdbehandeling

Patiënteninformatie. Afdeling Psychiatrie: deeltijdbehandeling Patiënteninformatie Afdeling Psychiatrie: deeltijdbehandeling Afdeling Psychiatrie: deeltijdbehandeling U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Knippen. van de tongriem. Informatie over het knippen van een te korte tongriem bij uw baby terTER_

Patiënteninformatie. Knippen. van de tongriem. Informatie over het knippen van een te korte tongriem bij uw baby terTER_ Patiënteninformatie Knippen van de tongriem Informatie over het knippen van een te korte tongriem bij uw baby 1234567890-terTER_ Knippen van de tongriem Informatie over het knippen van een te korte tongriem

Nadere informatie

Informatie over beide verpleegafdelingen Chirurgie

Informatie over beide verpleegafdelingen Chirurgie Patiënteninformatie Kliniek Chirurgie Informatie over beide verpleegafdelingen Chirurgie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 3 Afdelingsinformatie 3 Hoofdbehandelaar 4 Patiënttoewijzing 5

Nadere informatie

Oefenprogramma na uw schouderoperatie

Oefenprogramma na uw schouderoperatie Patiënteninformatie Oefenprogramma na uw schouderoperatie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Fase 1: eerste 2 weken 5 1. Pendelen 5 2. Kindje wiegen 5 3. Schouderbladhouding 6 4. Schouders heffen

Nadere informatie

Informatie over de behandeling met het medicijn predniso(lo)n bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Informatie over de behandeling met het medicijn predniso(lo)n bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Patiënteninformatie Predniso(lo)n Informatie over de behandeling met het medicijn predniso(lo)n bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa 1234567890-terTER_ Predniso(lo)n Informatie over de behandeling

Nadere informatie

Standscorrectie van de versleten knie

Standscorrectie van de versleten knie Patiënteninformatie Standscorrectie van de versleten knie Informatie over de operatie, voorbereiding en nabehandeling 1234567890-terTER_ Standscorrectie van de versleten knie Informatie over de operatie,

Nadere informatie

Informatie over een kijkoperatie van de bijholten van de neus

Informatie over een kijkoperatie van de bijholten van de neus Medewerkerinformatie Neusbijholten Informatie over een kijkoperatie van de bijholten van de neus 1234567890-terTER_ Neusbijholten Informatie over een kijkoperatie van de bijholten van de neus. U heeft

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Glaucoom terTER_

Patiënteninformatie. Glaucoom terTER_ Patiënteninformatie Glaucoom 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina 1. Wat is glaucoom 4 2. Oogdruk 4 3. Oorzaak 6 4. Soorten glaucoom 6 5. Diagnose 7 6. De behandelingen van glaucoom 8 7. Syndroom van

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Netvliesloslating

Patiënteninformatie. Netvliesloslating Patiënteninformatie Netvliesloslating Netvliesloslating U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen en het bezoek

Nadere informatie

Bronchoscopie met sedatie

Bronchoscopie met sedatie Patiënteninformatie Bronchoscopie met sedatie Informatie over een poliklinisch luchtwegonderzoek 1234567890-terTER_ Bronchoscopie met sedatie Informatie over een poliklinisch luchtwegonderzoek. U heeft

Nadere informatie

Medewerkerinformatie. Beademing. Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen. 1234567890-terTER_

Medewerkerinformatie. Beademing. Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen. 1234567890-terTER_ Medewerkerinformatie Beademing Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen 1234567890-terTER_ Beademing Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen. Uw naaste is opgenomen

Nadere informatie

MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus

MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus Patiënteninformatie MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus Informatie voor patiënten en bezoekers over MRSA 1234567890-terTER_ MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus Informatie

Nadere informatie

Muziektherapie na beroerte

Muziektherapie na beroerte Patiënteninformatie Muziektherapie na beroerte Informatie voor patiënt en familie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat is een beroerte? 4 Wat kan muziektherapie voor u (of uw naaste) betekenen?

Nadere informatie

Dysartrie bij volwassenen

Dysartrie bij volwassenen Dysartrie bij volwassenen Inleiding U bent door uw huisarts of specialist doorverwezen naar de logopedist voor de behandeling van uw spraakstoornis dysartrie. In deze folder wordt u uitgelegd wat dysartrie

Nadere informatie

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom Patiënteninformatie Plaveiselcelcarcinoom 1234567890-terTER_ Plaveiselcelcarcinoom Met deze folder informeren we u over het verschijnsel plaveiselcelcarcinoom. Daarnaast zetten we een aantal praktische

Nadere informatie

Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft

Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft Logopedie Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG002 / Communicatieproblemen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Isotretinoine

Patiënteninformatie. Isotretinoine Patiënteninformatie Isotretinoine 2 Isotretinoine U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling met isotretinoine. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen

Nadere informatie

Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie

Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie Patiënteninformatie Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie. U heeft een afspraak in Tergooi voor longrevalidatie. Onze

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Alcoholintoxicatie. Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie (comazuiper) terTER_

Patiënteninformatie. Alcoholintoxicatie. Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie (comazuiper) terTER_ Patiënteninformatie Alcoholintoxicatie Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie (comazuiper) 1234567890-terTER_ Alcoholintoxicatie Informatie voor ouders na opname van

Nadere informatie

Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader

Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader Patiënteninformatie Shunt Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader 1234567890-terTER_ Shunt Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader. U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling.

Nadere informatie