Vooruitkijken om iets waardevols achter te laten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vooruitkijken om iets waardevols achter te laten"

Transcriptie

1 Vooruitkijken om iets waardevols achter te laten Eind februari 2005 vertrok de Nederlandse expeditieleider Marc Cornelissen samen met Petter Nyquist (Noorwegen) en Doug Stoup (Verenigde Staten) richting Siberisch Rusland om van daaruit klimaatonderzoek te verrichten op de Arctische Oceaan. Staatssecretaris Pieter van Geel zwaaide de expeditie uit. Tijdens een duizend kilometer lange skitocht naar de Geografische Noordpool zou het drietal dagelijks metingen verrichten aan de sneeuw- en ijslaag en een aantal weerstations uitzetten. De klimaatexpeditie die onder andere werd gesteund door Essent en het Wereld Natuur Fonds, werkte nauw samen met een internationale groep wetenschappers en de Europese ruimtevaart organisatie ESA.

2 Eenmaal in Rusland aangekomen, liep de expeditie vertraging op. Het bedrijf dat in nauwe samenwerking met de lokale overheid van de regio Taymir de logistiek zou verzorgen, werd ernstig gehinderd door een vanuit Moskou opererende concurrent. Via een invloedrijk netwerk werden reeds goedgekeurde vluchtplannen alsnog afgekeurd. Ook werd zonder uitleg van reden de toegang tot militaire brandstofvoorraden geweigerd. De helikopters die de expeditie naar het startpunt zouden vliegen, stonden bijna twee weken lang aan de grond. Mede door de bemoeienis van de diverse ambassades lukte het uiteindelijk toch om op 12 maart het noordpoolijs te betreden. Op dat moment leken alle problemen opgelost. Maar door aanhoudende tegenwerking vanuit Moskou zag de lokale overheid van de regio Taymir uiteindelijk af van het opzetten van een poolbasis in de nabijheid van de Geografische Noordpool. Die basis was van strategisch belang om de steeds verder vorderende expeditie te kunnen assisteren in geval van nood. Met het wegvallen van de poolbasis werden de risico s te groot om verder te gaan. Op 31 maart werd het team op zo n 250 kilometer uit de Russische kust van het ijs opgepikt. In dit magazine kijkt Marc Cornelissen terug op een evenzo bizarre als bijzondere expeditie. Ook vertelt hij meer over zijn toekomstplannen. Want Cornelissen blijft ondanks de teleurstelling vooruitkijken om, zoals hij zelf zegt, binnen zijn eigen mogelijkheden iets waardevols achter te laten. Hoe komt een poolreiziger op het idee om een wetenschappelijke expeditie op te zetten? De afgelopen tien jaar ben ik vaak in het noordpoolgebied geweest. Hoogtepunt was ongetwijfeld de 14 februari 2005 zwaait staatssecretaris Pieter van Geel de expeditie uit. Met behulp van deze speciaal ontwikkelde weerstations volgen wetenschappers het weer op de Noordpool en de bewegingen van het ijs onder invloed van wind en zeestroming. Foto: Ann Bancroft noordpoolexpeditie in 1997 waarbij ik met drie Nederlandse collega s de Geografische Noordpool wist te bereiken. Toen waren er al aanwijzingen dat de ijsmassa aan het afnemen was. Inmiddels is er geen reden meer om daar aan te twijfelen. De vraag is meer hoe snel de ontwikkeling gaat en of de trend blijft doorzetten waardoor we aan het einde van de eeuw, zoals sommige wetenschappers beweren, s zomers een ijsvrije noordpool hebben. Dat gaat me natuurlijk aan het hart. Ik wilde een bijdrage leveren aan het wetenschappelijk onderzoek en bovendien op een spannende en aantrekkelijke manier aandacht vragen voor klimaatverandering. Want de veranderingen in het noordpoolgebied kunnen als voorbode gezien worden van wereldwijde ontwikkelingen. Als we nu in beweging komen en de uitstoot van broeikasgassen stevig inperken, kunnen we de schade beperken. Foto links: / Marc Cornelissen Hoe lang is dit project in voorbereiding geweest? De eerste blauwdruk ontstond drie jaar geleden. Voor het wetenschappelijke protocol heb ik veel partijen geconsulteerd. In Duitsland en de Verenigde Staten toonde onderzoekers onmiddellijk interesse. Het Wereld Natuur Fonds waarmee ik al zo n tien jaar samenwerk, was ook 95 ACADEMY Magazine / ZOMER 2005

3 onmiddellijk enthousiast. De expeditie was een mooie aanvulling op hun klimaatcampagne. Zij hebben mij geïntroduceerd bij energiebedrijf Essent. Want als je praat over klimaatverandering, moet je ook praten over manieren om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Ik vond het mooi om de uitvinder van Groene Stroom actief bij het project te betrekken. De grootste uitdaging was echter om een geschikt team te vinden. Aan vaardige en fitte mensen die de noordpool wilde bereiken, ontbrak het niet. Maar ik zocht mensen die authentiek gemotiveerd waren om de avontuurlijke en wetenschappelijke missie te combineren. Daarnaast moesten de deelnemers communicatief sterk zijn waardoor ze ook in eigen land aandacht en draagvlak konden creëren. Ben je niet enorm teleurgesteld dat een project waaraan je zo lang hebt gewerkt, mislukt vanwege een concurrentiestrijd tussen twee bedrijven? Natuurlijk! Die teleurstelling voel ik ook namens al die mensen die hun vertrouwen hebben gegeven en het project met ziel en zaligheid gesteund hebben. Maar wat er is gebeurd, ligt ver buiten mijn invloedssfeer. Daarnaast moet je het mislukken van je project kunnen relativeren. Uiteindelijk zijn we er toch in geslaagd om duizenden veldmetingen mee terug te nemen uit een gebied dat voor de wetenschap een witte vlek vormde. Ook hebben we daar één van de drie weerstation kunnen plaatsen. Een doelstelling was ook om aandacht te vragen voor klimaatverandering. Daarin zijn we zeker geslaagd. De expeditieleden trokken ieder hun eigen sledes met voorraden en instrumenten over de Arctische Oceaan.Foto: / Marc Cornelissen Datum: 14 maart, dag 3 Positie: 81 29,336 Noord / 95 07,399 Oost Temperatuur: -37,3 Celsius Foto: Henny Miltenburg / In de luwte van de opgestuwde ijsmassa achter mij, heeft zich een kuil gevormd waarin ik enigszins kan ontsnappen aan de venijnige bries. De jongens liggen enkele meters verderop in de met ijs berijpte tent, diep weggedoken in hun warme slaapzak. Gehurkt met mijn broek op mijn knieën, doe ik vast mijn handschoen uit zodat ik wat wc papier kan afrollen en opvouwen. Het wordt tijd om af te ronden want de kou wordt langzamerhand teveel voor mijn ontblootte achterwerk. Ik realiseer me opeens dat ik het gevoel van privacy kwijt ben. Ik voel me bekeken. Mijn blik richt zich op het kamp maar kan toch echt niemand ontdekken die uit de tent is gekomen. Dan kijk ik om. Mijn hart staat voor een fractie van een seconde stil. Ik kijk recht in de gitzwarte ogen van een majestueuze ijsbeer. Hij staat op nog geen twee meter afstand in de steile helling, met zijn kop naar beneden. Een gevoel van duizeligheid en spierslapte overmeestert me bijna. De tijd vertraagt. Ik ben kwaad op mezelf. Kwaad dat ik hier zit, achteloos zonder enige bescherming van een vuurwapen, kwaad dat ik überhaupt hier ben op de Arctische Oceaan, kwaad dat ik lijk te zijn vergeten hoe kwetsbaar je bent in deze wildernis. Maar nu is het kennelijk mijn beurt. Zal het pijn doen, zal hij me in één klap neerslaan of zal hij mij al bijtend buit maken? Ik probeer datgene in te vullen wat onafwendbaar lijkt. In deze bizarre situatie probeer ik de verschillende scenario s op een rijtje te zetten. Het feit dat ik niet weet hoe dit gaat aflopen is ondraaglijk. Ik zoek contact met mijn belager. Kijk hem indringend aan. Probeer zijn intenties in te schatten en hoop op vergeving. Maar hij straalt een enorme dominantie en vastberadenheid uit. Heel even overweeg ik om me over te geven en er snel een einde aan te laten maken. Maar dan dringt zich de vraag op of dit het is geweest? Is mijn leven af? Wat heb ik meegemaakt en wat heb ik achtergelaten? Opeens komt er focus in mijn gedachten. Ik heb leven op deze aarde achtergelaten, maar het is te vroeg om mijn dochter van vijf lost te laten. Ze heeft me nodig en ik haar. Deze gedachte overtuigt me dat ik zal moeten proberen aan de dood te ontsnappen. Tegen beter weten in besluit ik de rollen om te draaien en mezelf als belager te gedragen. ACADEMY Magazine / ZOMER

4 Terwijl ik oogcontact hou, grijp ik met mijn rechterhand naar mijn sneeuwschep. Met mijn linkerhand trek ik mijn broek ver genoeg op zodat ik in beweging kan komen. Dan maak ik een korte maar snelle stap waarmee ik een aanval suggereer. Mijn schep zwaai ik krachtig voor zijn neus. Bewust raak ik hem niet omdat ik dan zou onthullen dat de schep te licht is om hem te verwonden. De beer raakt in verwarring. Ogenschijnlijk traag, maar heel effectief ontwijkt hij mijn aanval door een stap terug te doen. In de hoop dat ook mijn tentgenoten gealarmeerd worden, schreeuw ik zo hard als ik kan: Fuck off! Fuck off! A polar bear!! It s fucking killing me! Kom op jongens, ik heb jullie nodig! Dit kan ik niet alleen af. Petter hoort me schreeuwen en zoals hij me later zal vertellen, duurt het even voordat het tot hem doordringt wat hij hoort. Hij beveelt Doug het wapen te pakken terwijl hij snel wat kleding aantrekt. Hij weet niet wat hij kan verwachten als hij buiten de tent stapt. De gedachte dat ik misschien al aangevreten ben, maakt hem kotsmisselijk. Ik besluit uit de kuil te lopen en richting tent te rennen. Mijn belager beweegt zich sierlijk achter me aan maar gunt me nauwelijks meer dan een meter voorsprong. Met mijn schep blijf ik al rennend achter me maaien. Dan neem ik enkele meters voor de tent opnieuw positie in. In mijn ooghoek zie ik een ski liggen. Half struikelend zet ik enkele stappen achteruit om die te pakken. Onmiddellijk zet ik weer een paar stappen vooruit om mijn dominante gedrag geloofwaardig te houden. Zwaaiend met de ski weet ik wat meer afstand op te bouwen. De beer raakt geïrriteerd en richt zich op. De tijd begint nu echt te dringen! Hij maakt aanstalten om door te zetten Petter is inmiddels uit de tent gekomen en laad de Kalashnikov door. Behoedzaam nadert hij en kiest hij een hoek waarbij hij op de beer kan richten zonder mij te raken. Come on! Shoot it! Maar Petter heeft geen aansporing nodig. Hij weet wat hem te doen staat. Als ook Doug uit de tent is gekomen met een signaalpistool in de aanslag, weet de beer niet op wie hij zijn aandacht moet richten. Vanaf dat moment voel ik voor het eerst een lichte overtuiging dat ik deze hachelijke ontmoeting kan overleven. Petter haalt de trekker over. Ik hoor de kogel voorbij suizen maar hij mist op een haar na. Toch maakt de beer snel de balans op en kiest hij al grommend en protesterend het hazenpad. Dekking zoekend achter ijsblokken, bouwt hij meer en meer afstand op. Met een ruime boog loopt hij benedenwinds terug naar de plek van waaruit hij ons kamp heeft beslopen. Dan barst ik in tranen uit. Doug omarmt me. Maar we kiezen weer snel positie. We gaan op de uitkijk om zeker te weten dat de ijsbeer niet van gedachte verandert en alsnog terugkomt. Na vijf minuten duik ik de in tent om me fatsoenlijk aan te kleden. Dit heeft erin gehakt. Maar wat ben ik dankbaar. Dankbaar dat Petter mijn leven heeft gered. Maar niet alleen Petter. Iets moet het mij gegund hebben dit te overleven. Jerry Greenfield, mede-oprichter van Ben & Jerry s, en Marc Cornelissen (met het Speakers Academy hoedje) nodigen je uit om samen met het Wereld Natuur Fonds campagne te voeren tegen de uitstoot van broeikasgassen. Foto: Climate Change College 97 ACADEMY Magazine / ZOMER 2005

5 Wat heeft de ontmoeting met die ijsbeer met je gedaan? Heel veel. Het was een indringende maar ook complexe ervaring. Na afloop ontrafelden zich alle gedachten en overwegingen die door mijn hoofd hebben gespeeld. Op het moment zelf werd ik gedwongen na te denken over de rol die ik koos. Om te overleven moest ik me vooral niet als slachtoffer gedragen. Door me weerbaar op te stellen, heb ik cruciale tijd kunnen winnen waardoor Petter mijn leven heeft kunnen redden. Maar welke rol nam ik eigenlijk in het leven? De gedachte dat ik niet meer thuis zou komen en mijn dochter achter zou laten, was confronterend. Dit soort risico s wil ik dus niet meer lopen. Daarom zal ik definitief afscheid moeten nemen van extreme en risicovolle projecten. Die tijd heb ik gehad en daar kan ik met veel tevredenheid op terugkijken. In de toekomst ga ik me nog meer richten op het delen en benutten van mijn ervaring om zo aan anderen iets waardevols mee te geven. Het wordt tijd meer afstand te nemen van mijn ego en anderen te helpen om zich te ontwikkelen. Concreet betekent dit dat ik de komende jaren leiding ga geven aan het Climate Change College. Kun je daar iets meer over vertellen? Het Climate Change College biedt aan een selecte groep jonge volwassenen tussen de 18 en 25 jaar een unieke kans om een bijdrage te leveren aan de wereldwijde en nationale klimaatcampagnes van het Wereld Natuur Fonds. Daarvoor krijgen ze een uniek opleidingstraject aangeboden. Aan de hand van workshops, lezingen en trainingen maken de deelnemers kennis met vooraanstaande experts op het gebied van klimaatverandering, de poolgebieden, duurzaamheid, innovatie, gedragsverandering, communicatie en natuurbescherming. Ook zullen ze naar Groenland gaan om de gevolgen van klimaatverandering zelf te ervaren en een bijdrage te leveren aan wetenschappelijk onderzoek. In het eerste jaar staat het college open voor drie Nederlandse en drie Engelse deelnemers. Het befaamde ijsmerk Ben & Jerry s is hoofdsponsor en verzet veel werk om het initiatief te doen slagen. Ze steunen het college voor een periode van minimaal drie jaar. Ben & Jerry s heeft sinds haar oprichting het principe gehanteerd dat het een verantwoordelijkheid heeft voor mens en milieu. Het bedrijf is een best practice die aantoont dat sociaal verantwoord ondernemen het succes van een bedrijf niet in de weg hoeft te staan. Integendeel. Eind april ben ik met mede-oprichter Jerry Greenfield naar Groenland vertrokken. Daar hebben we de overgebleven weerstations van de klimaatexpeditie overhandigt aan wetenschappers die ze op alternatieve locaties in het noordpoolgebeid hebben uitgezet. Ook hebben we daar voorbereidingen getroffen voor het veldwerk van volgend jaar. Jerry voelt zich persoonlijk erg betrokken bij de klimaatveranderingen die zich nu al duidelijk aftekenen in het noordpoolgebied. Zoals hij het zelf samenvat: Take it from a couple of ice cream guys. If it s melted, it s ruined! Kortom, we zoeken talent en gemotiveerde mensen die met samen met het Wereld Natuur Fonds de uitdaging willen aangaan om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Kijk voor meer informatie op TRENDWATCHERS, VISIONAIRS EN FUTUROLOGEN Hans Eysink Smeets Rob Creemers ing. drs. Richard Lamb prof. dr. Kees Klinkhamer Igor Beuker Ruud Veltenaar Marcel Bullinga Vincent Everts Hilde Roothart drs. Adjiedj Bakas Lidewij Edelkoort Goos Eilander Kaat Exterbille Hans Slim drs. Justien Marseille Paul Ostendorf Rudolf Das drs. Maurice de Hond prof. ir. Roel Pieper B R I N G I N G K N O W L E D G E T O T H E W O R L D Kantoor Nederland: tel. (+31) Fax (+31) Kantoor België: tel. (+32) Fax (+32) Website: dr. Carl Rohde EEN UITGEBREIDE BIOGRAFIE VAN BOVENSTAANDE SPREKERS VINDT U OP: eakersacademy.nl ACADEMY Magazine / ZOMER

Leiderschapsontwikkeling (7): Interview met Marc Cornelissen Leiderschap is voor-zien!

Leiderschapsontwikkeling (7): Interview met Marc Cornelissen Leiderschap is voor-zien! Leiderschapsontwikkeling (7): Interview met Marc Cornelissen Leiderschap is voor-zien! Hij noemt zichzelf poolreiziger en duurzaamheidspionier. Onder de extreme omstandigheden tijdens zijn poolexpedities

Nadere informatie

Het gaat om de complete ervaring. Ook de ellende.

Het gaat om de complete ervaring. Ook de ellende. Het gaat om de complete ervaring. Ook de ellende. 17 maart 2009 / Ianthe Sahadat / Volkskrant Banen Marc Cornelissen beleeft zijn gelukkigste momenten als hij onherbergzame poolvlaktes kan doorkruisen

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Dinsdag 10 november 2015 Vanaf 12.00 uur Grolsch Veste Colosseum 65 7521 PP ENSCHEDE (ingang kanaalzijde) Om kennis over de

Nadere informatie

De exploitatie van het Noordpoolgebied: een historisch perspectief

De exploitatie van het Noordpoolgebied: een historisch perspectief 17 April 2008 1 De exploitatie van het Noordpoolgebied: een historisch perspectief Arctisch Centrum / H.R. de Haas & L. Hacquebord www.arctic-centre.nl www.lashipa.nl 17 April 2008 2 Noordpoolgebied in

Nadere informatie

Zingeving op MAAT. Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat?

Zingeving op MAAT. Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat? Zingeving op MAAT Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat? Hoe maken we het hard? Aandacht voor levensvragen en ouderen in zorg en welzijn Expertisenetwerk Levensvragen en

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Gevolgen van klimaatverandering voor Nederland

Gevolgen van klimaatverandering voor Nederland Gastcollege door Sander Brinkman Haagse Hogeschool Climate & Environment 4 september 2008 Introductie Studie Bodem, Water en Atmosfeer, Wageningen Universiteit Beroepsvoorbereidendblok UNFCCC CoP 6, Den

Nadere informatie

Onze stunt op Wereldwaterdag Drie maanden na de aardbeving in Haïti Word onze nieuwe WaSH-ambassadeur!

Onze stunt op Wereldwaterdag Drie maanden na de aardbeving in Haïti Word onze nieuwe WaSH-ambassadeur! Onze stunt op Wereldwaterdag Drie maanden na de aardbeving in Haïti Word onze nieuwe WaSH-ambassadeur! Driemaandelijks magazine nr. 20 april-mei-juni 2010 Hoi unicefkids! Ik voel het, de zomer komt eraan!

Nadere informatie

Marcus 1:15 - Een nieuw begin

Marcus 1:15 - Een nieuw begin Marcus 1:15 - Een nieuw begin Opnieuw beginnen, dat zou soms best fijn zijn! De wereld kan ook wel een nieuw begin gebruiken. Maar een nieuw begin komt niet van een nieuw jaar, maar van Jezus. Hij is het

Nadere informatie

Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin

Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin De afgelopen maanden lijken de VS en Rusland af te stevenen op een flinke confrontatie. Aan de hand van beelden laten wij u zien, waarom deze

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

The Day After tomorrow... Waarom wachten

The Day After tomorrow... Waarom wachten The Day After tomorrow... Waarom wachten als we vandaag kunnen reageren? The Day After Tomorrow, de film van Roland Emmerich (Godzilla en Independence Day), verschijnt op 26 mei 2004 op het witte doek.

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

André Bolhuis ter gelegenheid van afsluitende bijeenkomst. Het afblazen van de Olympische Spelen 2028 in Nederland heeft veel

André Bolhuis ter gelegenheid van afsluitende bijeenkomst. Het afblazen van de Olympische Spelen 2028 in Nederland heeft veel De toekomst van de sport in Nederland, André Bolhuis ter gelegenheid van afsluitende bijeenkomst Olympisch Vuur. Het afblazen van de Olympische Spelen 2028 in Nederland heeft veel losgemaakt in Nederland.

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie

OVERSTEEK GROENLANDSE IJSKAP 2012

OVERSTEEK GROENLANDSE IJSKAP 2012 X- PLORE OVERSTEEK GROENLANDSE IJSKAP 2012 06 aug 14 sept Groenlandse ijskap 35 dagen LIVING AND CREATING ADVENTURE Groenlandse ijskap oversteek In augustus vertrekt er een bijzondere expeditie naar Groenland.

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 1: denken en doen als een ondernemer Les 3: omarmen

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 1: denken en doen als een ondernemer Les 3: omarmen Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen Week 1: denken en doen als een ondernemer Les 3: omarmen Pen en papier? Omarmen Ondernemen is een groot avontuur Onderweg op je reis kom je van alles tegen, ook

Nadere informatie

NUKKA WIL NAAR HUIS Theatergroep De Citadel

NUKKA WIL NAAR HUIS Theatergroep De Citadel NUKKA WIL NAAR HUIS Theatergroep De Citadel Inhoud: 1. Ter voorbereiding op de inhoud van de voorstelling 2. Vóór de voorstelling 3. Boeken die bij het thema passen 4. Speelliedje 1. Ter voorbereiding

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Het begin van de winter

Het begin van de winter WINTER 21 december WINTER 2 Het begin van de winter Vanaf 21 juni worden de dagen weer langzaam korter. De zomer duurt tot 22 of 23 september. Dan zijn de dag en de nacht overal even lang. Met andere woorden:

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Voorwoord. Aan de slag met job craften

Voorwoord. Aan de slag met job craften Aan de slag met job craften Voorwoord Over job craften wordt steeds meer geschreven. Er is een scala aan wetenschappelijke artikelen en in Nederland zijn inmiddels ook enkele promotieonderzoeken gepubliceerd.

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE DE LEERLINGENHANDLEIDING VMBO Naam: Klas: Datum: Pagina 2 INLEIDING Mensen maken op grote schaal gebruik van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en steenkool. Fossiele brandstoffen ontstaan uit resten

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015. Gedicht: Kaarsenlicht

Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015. Gedicht: Kaarsenlicht Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015 Gedicht: Kaarsenlicht Omdat ieder lichtje een verhaal is groter dan alle woorden van missen en dood van liefde levensgroot die we ooit spraken en hoorden

Nadere informatie

KLIMAATVERANDERING. 20e eeuw

KLIMAATVERANDERING. 20e eeuw KLIMAATVERANDERING 20e eeuw Vraag De temperatuur op aarde is in de afgelopen honderd jaar gestegen met 0.2-0.5 C 0.6-0.9 C Antwoord De temperatuur op aarde is in de afgelopen honderd jaar gestegen met

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Pen en papier? Wat is een businessmodel? Jouw businessmodel is de manier waarop jij in business bent Twee

Nadere informatie

DE IJSBEER. Super speurneus

DE IJSBEER. Super speurneus DE IJSBEER Super speurneus Hij is groot, wit en ziet eruit als een echte knuffelbeer. Toch zou je deze reus niet graag tegenkomen in de sneeuw. Gelukkig gebeurt dit ook niet snel, want waar deze poolreiziger

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer. Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman

Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer. Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Haarlemmermeer is gestart met een nieuwe koers. Een koers waarbij klantgerichtheid

Nadere informatie

Week van de Ondernemer AMSTERDAM

Week van de Ondernemer AMSTERDAM Week van de Ondernemer AMSTERDAM Welkom Kansen zien én benutten Mario Bierkens Gevoel na afloop Na enkele weken Meer rendement uit dit event Even voorstellen Mario Bierkens MKB-ondernemer Mede-oprichter

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Verenigde Staten: Je bent goed bezig. Kies nog duidelijker partij voor ofwel de Verenigde Staten, ofwel Bangladesh en Ethiopië!

Verenigde Staten: Je bent goed bezig. Kies nog duidelijker partij voor ofwel de Verenigde Staten, ofwel Bangladesh en Ethiopië! Het klimaat: onder ons gezegd en gezwegen Weer > 3 e graad > lesmateriaal > moderatorkaart Verenigde Staten: Vergeet niet: je bent er vooral voor de mensen van de Verenigde Staten! Zorg er vooral voor

Nadere informatie

HARRY, DE BEDELAAR OP DE BRUG OVER DE THEEMS

HARRY, DE BEDELAAR OP DE BRUG OVER DE THEEMS HARRY, DE BEDELAAR OP DE BRUG OVER DE THEEMS Moraal: wees pro actief Het verhaal van Harry, de bedelaar op de brug over de Theems, is een verhaal over succes. Een jonge werkloze man, laten we hem Harry

Nadere informatie

GLANS-TECHNIEK School met glans

GLANS-TECHNIEK School met glans GLANS-TECHNIEK School met glans School en ouder, schouder aan schouder GLANS-TECHNIEK School met glans School en ouder, schouder aan schouder een boekje voor ouders Colofon Uitgeverij: Klaveracademie Tekst:

Nadere informatie

Het is niet het gedacht dat telt, doe het ook!:

Het is niet het gedacht dat telt, doe het ook!: Doe het goed, doe het te voet De sportdienst van Nijlen engageert zich om de bewegingscampagne '10.000 STAPPEN' op te starten. Het doel van het project is aan te zetten tot meer beweging en/of fysieke

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

. "I am not what happened to me. I am what I choose to become."

. I am not what happened to me. I am what I choose to become. VERGEVING EN ZELFBEELD. "I am not what happened to me. I am what I choose to become." IS DEZE WORKSHOP IETS VOOR MIJ? Vaak denkt men bij vergeving aan mensen, die iets vreselijks is aangedaan of zelf een

Nadere informatie

Centrale vraagstelling Hoe organiseer je een expeditie naar de Zuidpool om het hitterecord van 55 miljoen jaar geleden te kunnen onderzoeken?

Centrale vraagstelling Hoe organiseer je een expeditie naar de Zuidpool om het hitterecord van 55 miljoen jaar geleden te kunnen onderzoeken? Pagina 1: Opdracht: Op expeditie naar de Zuidpool Leerlingenblad Introductie Je kruipt in de huid van een paleoklimaatonderzoeker die geïnteresseerd is in de warme tijdsperiode van ongeveer 55 miljoen

Nadere informatie

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Zwemmen Zonder Mouwen; een muzikale 8+ voorstelling die zich afspeelt in en rondom

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken 10 goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken Intact Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem en hun naasten, ongeacht welke verslaving. De eerste stap

Nadere informatie

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien Nummer 1 December 2011 Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien LANDELIJK HEEFT 16% VAN DE JONGEREN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN. Scoop richt zich bij coaching, counseling en training

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE DE LEERLINGENHANDLEIDING HAVO/VWO Naam: Klas: Datum: Pagina 2 INLEIDING De mens maakt op grote schaal gebruik van fossiele brandstoffen. Dit zijn bijvoorbeeld aardolie, aardgas en steenkool. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Wij gaan voor even uit elkaar 1. Wij gaan voor e-ven uit el-kaar en de-len nu het licht. Dat.. Licht ver telt ons iets van God op hem zijn wij ge - richt. Straks zoeken

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer

de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer belofte Onze belofte aan mensen met MS Al meer dan drie decennia neemt Biogen Idec het voortouw in de strijd tegen multiple sclerose.

Nadere informatie

Introductie Ruimtemissie Rosetta

Introductie Ruimtemissie Rosetta Introductie Ruimtemissie Rosetta klas 1-2 Tien jaar kostte het ruimtesonde Rosetta om op de plaats van bestemming te komen: komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko: een reis van bijna 6,4 miljard kilometer. Rosetta

Nadere informatie

Vermoord? vroeg Evi angstig. Ongetwijfeld. Maar de directeur... Vermoord, herhaalden we beslist. Daarna hebben ze zijn lichaam ondergedompeld in een

Vermoord? vroeg Evi angstig. Ongetwijfeld. Maar de directeur... Vermoord, herhaalden we beslist. Daarna hebben ze zijn lichaam ondergedompeld in een 2 Juf Kol Tijdens de pauze kwamen we samen in de fietsenstalling. Meester Rob naar z n opoe? Helemaal naar de andere kant van de wereld? Op z n oude fiets? Zonder muts! Alsof we hem zouden vergeten! Onzin!

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief nr. 6 23 augustus 2015 De lessen gaan weer beginnen! De zomervakantie is voorbij, wat gaat de tijd toch snel.

Nadere informatie

coach 4. 1. 3. 2. We zullen vandaag vooral ons richten op de eerste twee onderdelen. En dat doen we door er zelf

coach 4. 1. 3. 2. We zullen vandaag vooral ons richten op de eerste twee onderdelen. En dat doen we door er zelf Bij Agapè StudentLife hechten we veel waarde aan coachend leiderschap. We zien het als onze roeping om dat wat we zelf van God gekregen hebben te vermenigvuldigen in anderen, die op hun beurt ook anderen

Nadere informatie

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem A Bridge too Far is een film over de meest tragische blunder van de Tweede Wereldoorlog en vertelt heel precies over een groot plan. Dat plan kostte meer Geallieerden

Nadere informatie

DE TAKEN VAN DE DERDE RIJ BIJ:

DE TAKEN VAN DE DERDE RIJ BIJ: DE TAKEN VAN DE DERDE RIJ BIJ: SCRUM LINE-OUT AFTRAP Door Voormalig Bondscoach N.R.B. Uitgebracht door Rugbycoach.com TAKEN VAN DE DERDE RIJ...3 Inleiding...3 Doel...3 Sleutelfactoren:...3 RICHTLIJNEN

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

SCHATTEN VAN ADVOCATEN

SCHATTEN VAN ADVOCATEN SCHATTEN VAN ADVOCATEN PRAKTIJKOPLEIDINGEN VOOR DE ADVOCATUUR Vaardigheden in de praktijk Coachen in de praktijk Leidinggeven in de praktijk Teamwork in de praktijk SCHATTEN VAN ADVOCATEN Wij zijn er van

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals FOCUS ON THE FUTURE Je bent een HR professional met veel ambitie en je wilt succesvol(ler) zijn. Je bent gericht op de nieuwste HR ontwikkelingen en nieuwsgierig naar hoe andere HR professionals zaken

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen.

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen. Leidraad Consult over: het functioneringsgesprek Functioneringsgesprekken verlopen vaak problematisch. Zowel leidinggevenden als medewerkers zien er nogal eens tegenop en zijn achteraf teleurgesteld over

Nadere informatie

KLEURPLAAT VLIEGENDE WOLVEN. MIRA, Schoolkrant De Vrije Ruimte 27 oktober 2010 MOPPEN.

KLEURPLAAT VLIEGENDE WOLVEN. MIRA, Schoolkrant De Vrije Ruimte 27 oktober 2010 MOPPEN. MIRA, Schoolkrant De Vrije Ruimte 27 oktober 2010 MOPPEN. Twee slangen komen elkaar tegen in het moeras. De ene slang zegt tegen de andere: Ik hoop dat ik niet giftig ben. Vraagt de andere: Waarom? Zegt

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Dammen doe je zo! wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Dammen doe je zo! wat is jouw talent? Workshop Handleiding wat is jouw talent? Workshop: Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen Kees stelt zichzelf en zijn damtegenstander

Nadere informatie

2013-2015 LOGISTIEK IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG

2013-2015 LOGISTIEK IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG 2013-2015 LOGISTIEK IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG VRAAG 01 / 10 VANDAAG VERTREKT U UIT ZAVENTEM VOOR HET NIEUWE ONDERZOEKSSEIZOEN IN ANTARCTICA. WAAR ZAL UW TUSSENLANDING

Nadere informatie

levend en dood tegelijk

levend en dood tegelijk levend en dood tegelijk levend en dood tegelijk lezing over NAH in een gezin 9 april 2015 Carina van Welzenis alias Karin van Leeuwen 28 december 2004 rtl nieuws Twee bomen geraakt Een enorme klap, daarna

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

Timemanagement? Manage jezelf!

Timemanagement? Manage jezelf! Timemanagement? Manage jezelf! Trefwoorden Citeren timemanagement, zelfmanagement, stress, overtuigingen, logische niveaus van Bateson, RET, succes citeren vanuit dit artikel mag o.v.v. bron: www.sustrainability.nl

Nadere informatie

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2 NIEUWSBRIEF 14 februari 2015 1 Lieve mensen, Iedere dag is een dag van de liefde, om degenen om je heen te vertellen hoeveel je van ze houdt, het leven in je hart te koesteren en te genieten van de grote

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters,

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters, Lesbrief Beste kleuters, Binnenkort speelt de voorstelling op jullie school of in een theater in de buurt. De voorstelling is gebaseerd op de boeken Pas op voor de ezel en de beer en Dansen met de ezel

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep 10 goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep InTact Zelfhulp Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem, ongeacht welke verslaving en voor naasten

Nadere informatie

Spreekbeurt Huisdieren (goed) houden

Spreekbeurt Huisdieren (goed) houden Spreekbeurt Huisdieren (goed) houden Hoi, ik ben Ikki. Wat leuk dat je je spreekbeurt doet over het houden van huisdieren! Daar kan ik je een heleboel over vertellen Bijvoorbeeld dat er veel komt kijken

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Nog even dit. Nieuwe of oude gebieden?

Nog even dit. Nieuwe of oude gebieden? Nog even dit. Evenals vorig jaar zullen we onze reiskosten weer gezamenlijk dragen. Na onze skiweek geven de chauffeurs de gemaakte brandstofkosten aan mij door en delen we het totaalbedrag door het aantal

Nadere informatie

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner:

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner: Boetseweg 47 7895 AV Roswinkel telefoon: 0591 785 780 www.jolandalinders.com e-mail: info@jolandalinders.com IBAN: NL32 KNAB 0729 6439 99 BIC: KNABNL2H KvK nummer: 59561742 BTW nummer: NL155366701B02 Alsjeblieft!

Nadere informatie