SPIN Jaarverslag 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SPIN Jaarverslag 2013"

Transcriptie

1 SPIN Jaarverslag 2013 Stichting Pensioenfonds IBM Nederland

2 2 JAARVERSLAG 2013 Stichting Pensioenfonds IBM Nederland

3 3 JAARVERSLAG 2013 Inhoud 1 Kerncijfers, profiel en personalia Kerncijfers Profiel Ontstaan en status van het fonds Doelstelling van het fonds Omvang SPIN Opzet van de organisatie Onderscheid DB-regeling en DC-regeling Personalia per 20 juni Verslag van het Algemeen bestuur Voorwoord Financiële positie en resultaat DB-regeling over Dekkingsgraad ultimo boekjaar Ontwikkeling dekkingsgraad over meerdere jaren Verloop dekkingsgraad DB-regeling naar oorzaken Reële dekkingsgraad Beleggingen Financiële markten in Beleggingsbeleid SPIN DB-regeling Beleggingsresultaten DB-regeling Beleggingsbeleid DC-regeling Beleggingsresultaten 2013 DC-regeling Maatschappelijk verantwoord beleggen en stemrecht Pensioenen Ontwikkelingen wet- en regelgeving pensioenen Pensioenregelingen Toeslagverlening DB-regeling Rendementsbijschrijving DC-regeling per cohort Premie DB-regeling Premiebeleid DC Bestandsontwikkeling Goed pensioenfondsbestuur Strategie Organisatie van het bestuur Geschiktheid bestuur Competenties en zelfevaluatie Wetsvoorstel Versterking bestuur pensioenfondsen Code Pensioenfondsen Overige organen van SPIN Verantwoordingsorgaan 36 Geldig per , eventueel korte aanvullende tekst kan je hier ook kwijt Stichting Pensioenfonds IBM Nederland

4 4 JAARVERSLAG Communicatie Doelen en uitwerking van het communicatiebeleid Verbeteringen in DC-communicatie Nieuws Voorbereidingen wijzigingen in BasisPensioen Overige communicatieaciviteiten Wettelijk verplichte communicatie Risicomanagement Opzet risicomanagement Beschrijving risico s en het risicobeleid DB-regeling Beschrijving risico s en het risicobeleid DC-regeling Pensioenkosten Verwachtingen Vaststelling verslag van het Algemeen bestuur 54 3 Verantwoording en toezicht Verslag van het intern toezicht Reactie van het Dagelijks bestuur Verslag van het Verantwoordingsorgaan Samenvattend verslag Reactie van het Algemeen bestuur 60 4 Jaarrekening Balans (na bestemming saldo) Staat van Baten en Lasten Kasstroomoverzicht Toelichting behorende tot de Jaarrekening Inleiding Algemene grondslagen Waarderingsgrondslagen voor de balans Grondslagen voor bepaling van het resultaat Grondslagen voor het kasstroomoverzicht Toelichting op de balans Risicobeheer Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen Verbonden partijen Toelichting op de Staat van Baten en lasten Belastingen Actuariële analyse Vaststelling jaarrekening 98 5 Overige gegevens Regeling omtrent de bestemming van het saldo van baten en lasten Gebeurtenissen na balansdatum Actuariële verklaring Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Bijlagen Bijlage 1: Relevante nevenfuncties Bijlage 2: Verklarende woordenlijst 106 Stichting Pensioenfonds IBM Nederland

5 5 JAARVERSLAG 2013 KERNCIJFERS, PROFIEL EN PERSONALIA 1 Kerncijfers, profiel en personalia 1.1 Kerncijfers (bedragen x 1 miljoen) Aantal deelnemers Actieve deelnemers Gewezen deelnemers Pensioengerechtigden Totaal Deelnemers met alleen een DB aanspraak Deelnemers met een DB- en DC aanspraak Deelnemers met alleen een DC aanspraak Solvabiliteit Reserves Technische voorzieningen Aanwezige dekkingsgraad 121,9% 123,1% 122,1% 126,7% 123,1% Vereiste dekkingsgraad (in %) * 108,5% 108,1% 107,7% 110,1% 110,5% Gehanteerde rekenrente 2,6% 2,3% 2,7% 3,5% 3,8% Saldo van baten en lasten Beleggingen (**) Beleggingsportefeuille DB-regeling Beleggingsportefeuille DC-regeling Beleggingsperformance DB-regeling -3,01% 14,74 12,4 12,44 9,43 Benchmark performance DB regeling -3,25% 14,65 12,31 11,95 9,27 Vijfjaarsrendement 9,00% 5,30% 3,30% 2,80% 3,30% Vijfjaarsrendement (benchmark) 8,80% 5,60% 3,60% 3,10% 3,80% Rendement vanaf oprichting (1996) 7,10% 7,70% 7,30% 6,90% 6,60% Premies en uitkeringen Premie DB-regeling Premie DC-regeling Kostendekkende premie (DB-regeling) Pensioenuitvoeringskosten 5,2 6,0 5,4 4,7 4,9 Pensioenuitkeringen Toeslagen Algemene toeslag 1,73% 2,03% 2,78% 1,00% 0,00% ASR toeslagregeling 2,13% 2,47% 1,35% 0,07% 2,82% Toeslagregeling GBC-arrest 2,13% 2,47% Tabel 1. Vijfjarenoverzicht * De vereiste dekkingsgraad is bepaald op basis van de hoogste uitkomst van de berekening bij de huidige beleggingsmix en de strategische beleggingsmix. ** De beleggingsperformance voor de DC-regeling is afhankelijk van het leeftijdscohort van de deelnemer. De rendementen over 2013 per cohort zijn opgenomen in hoofdstuk

6 6 JAARVERSLAG 2013 KERNCIJFERS, PROFIEL EN PERSONALIA 1.2 Profiel Ontstaan en status van het fonds Stichting Pensioenfonds IBM Nederland (hierna: SPIN of het fonds) is op 17 oktober 1995 opgericht en sinds 1 januari 1996 operationeel als pensioenuitvoerder van de pensioenregelingen van IBM Nederland B.V. (hierna: IBM). SPIN is statutair gevestigd in Amsterdam, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer en aangesloten bij de Pensioenfederatie. De statuten zijn voor het laatst aangepast in april De aanpassing had betrekking op het aantal bestuursleden in het Algemeen en Dagelijks bestuur en op bepalingen over de deelnemersraad en het verantwoordingsorgaan. SPIN heeft een internetsite (www.spin.nl) en een servicedesk (telefoonnummer ) waar iedere deelnemer terecht kan voor informatie Doelstelling van het fonds De doelstelling voor de DB-regeling is om met een zo groot mogelijke zekerheid en tegen aanvaardbare kosten de reële pensioentoezegging na te komen. De doelstelling voor de DC-regeling is om de individuele deelnemer in staat te stellen een optimale opbouw van pensioenkapitaal te laten behalen voor de aankoop van pensioen-, binnen acceptabele en voor hem heldere risicomarges en zonder al te hoge kosten Omvang SPIN SPIN voert pensioenregelingen uit voor ruim mensen die bij IBM werken of gewerkt hebben. Eind 2013 beheerde SPIN een vermogen van circa 3,9 miljard.

7 7 JAARVERSLAG 2013 KERNCIJFERS, PROFIEL EN PERSONALIA Opzet van de organisatie Onderstaand is het organogram van SPIN per 20 juni 2014 weergegeven. Externe controle Extern toezicht Certificerend accountant Waarmerkend actuaris DNB FM Intern toezicht Compliance officer Risk manager Verantwoordingsorgaan Toezicht en verantwoording Bestuurders A Bestuurders B Algemeen bestuur Geschillencommissie Deelnemersraad Beleggingscommissie Advies Dagelijks bestuur Bestuurders C Uitvoering vermogensbeheer juridische zaken communicatie dagelijks beheer personeelszaken facilitaire zaken financiële administratie budgettering risicomanagement pensioenbeheer actuariaat secretariaat projecten Illustratie 1. Organogram SPIN De rollen, taken en bevoegdheden van de verschillende organen, commissies en functionarissen zijn beschreven in paragraaf 2.5 Goed pensioenfondsbestuur.

8 8 JAARVERSLAG 2013 KERNCIJFERS, PROFIEL EN PERSONALIA SPIN heeft een eigen uitvoeringsorganisatie. De uitvoeringsorganisatie bestaat uit een staf van gespecialiseerde medewerkers op administratief, actuarieel en juridisch gebied, alsmede op het gebied van communicatie en beleggingen. De uitvoeringsorganisatie houdt zich ondermeer bezig met operationele uitvoering, ondersteuning en controle op uitbestede werkzaamheden. 1.3 Onderscheid DB-regeling en DC-regeling SPIN voert voor de (ex-)werknemers van IBM zowel DB-regelingen als DC-regelingen uit. Deze regelingen zijn verschillend van aard. Een DB-regeling is een regeling waarbij een bepaald pensioen wordt toegezegd op basis van de gewerkte dienstjaren. Een DCregeling is een regeling waarbij een pensioenkapitaal wordt opgebouwd op basis van de ingelegde premies en de hiermee behaalde beleggingsresultaten. Gezien het verschil tussen beide regelingen voor de deelnemers wordt er in deze jaarrekening, waar van toepassing, een onderscheid gemaakt tussen beide regelingen. 1.4 Personalia per 20 juni 2014 Personele invulling 1. Algemeen bestuur, Intern toezicht en Dagelijks bestuur Algemeen bestuur Het Algemeen bestuur bestaat uit het Intern toezicht (de bestuurders A en B) en het Dagelijks bestuur (de bestuurders C). Op is meer informatie over de bestuursleden opgenomen. Intern toezicht (Bestuurders A en B) Bestuurders A en B Benoeming Einde zittingsduur P.N.J. Snoek, voorzitter (A) J.G.C.M. Wijffels, vice-voorzitter en secretaris (B) S.L. Movig (B) H.M. Kempers, vice-secretaris (A) L.H. den Bakker (A) J. Beima (B) Door IBM Door de Groepsondernemingsraad Door de Groepsondernemingsraad Door IBM Door IBM Door pensioengerechtigden 1 maart maart maart maart maart maart 2016 Dagelijks bestuur (bestuurders C) R. Hommes, directeur L.A.N. Gielissen, adjunct-directeur Personele invulling 2. Verantwoordingsorgaan Namens de werknemers A.S. Smit, voorzitter P. ter Horst R. Coppens Namens de pensioengerechtigden R.M. Westhuis, secretaris H.J. van Aerle W. Claassens, vice-voorzitter/vicesecretaris Namens IBM A. Silvis Mw. A.M. Nout Mw. B.C. Spiele

9 9 JAARVERSLAG 2013 KERNCIJFERS, PROFIEL EN PERSONALIA Personele invulling 3. Deelnemersraad Namens de werknemers P.M. Vijfhuizen, voorzitter R. Coppens P. ter Horst A.S. Smit S. Volder M. Vonk Namens de pensioengerechtigden P.P. Strucks, secretaris H.J. van Aerle W. Claassens J. Diekmeijer R. Kranendonk D. Nieuwkerk R.M. Westhuis Personele invulling 4. Commissies Beleggingscommissie Mw. S.G. van der Lecq, voorzitter P.G.E. van Gent, lid K. Scott, lid P. Menco, lid F. de Waardt, lid Professor Erasmus School of Economics Chief Investment Officer Corestone (Zwitserland) Director IBM Retirement Funds EMEA (Londen) Algemeen directeur De Eendragt Pensioen N.V. Directeur Stichting Heineken Pensioenfonds Geschillencommissie Namens de Groepsondernemingsraad J. Tullemans Namens de Deelnemersraad J.W. van Vianen Namens IBM Mw. E. Blom-Hennephof Personele invulling 5. Overige betrokkenen Compliance officer Nederlands Compliance Instituut Operational Risk manager Mw. K.M.A. Jansz Certificeerders Waarmerkend actuaris Mercer Nederland B.V., Amstelveen Controlerend accountant Ernst & Young Accountants LLP, Den Haag Adviseur Adviserend actuaris Mercer Nederland B.V., Amstelveen

10 10 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR 2 Verslag van het Algemeen bestuur 2.1 Voorwoord Met genoegen bieden wij u de jaarrekening 2013 aan van Stichting Pensioenfonds IBM Nederland. In 2013 hebben weer vele interne en externe ontwikkelingen een belangrijke rol gespeeld bij het fonds. Financiële resultaten DB regeling Het is de ambitie van SPIN om de deelnemers aan de DB-regeling een pensioenuitkering te kunnen doen aangevuld met een toeslag. Deze ambitie heeft SPIN in 2013 kunnen waarmaken. Gezien de financiële positie heeft SPIN de pensioenaanspraken op 1 januari 2013 en 1 januari 2014 kunnen verhogen. De dekkingsgraad is ultimo ,9% en ontwikkelt zich stabiel. Dit is mede het gevolg van het langetermijnbeleid van SPIN en de keuzes die hierin zijn gemaakt. Beleggingsresultaten DC regeling Het is de ambitie van SPIN om de individuele deelnemer in staat te stellen een optimaal pensioenresultaat te behalen; binnen acceptabele en voor hem heldere risicomarges en zonder al te hoge kosten. De beleggingsresultaten voor de DC regeling zijn verschillend per leeftijdscohort en varieerden tussen de +19% en -3%. Alleen het laatste leeftijdscohort liet door de stijging van de rente in 2013 een negatief beleggingsresultaat zien. De stijging van de rente heeft echter tot gevolg dat met het opgebouwde DC-kapitaal bij een verzekeraar een hoger pensioen kan worden verkregen. Governance en ontwikkelingen in wet- en regelgeving Het bestuur heeft met grote inzet gewerkt aan de invulling van de governance van het fonds met het oog op in 2014 van kracht wordende wetgeving. Na een grondige analyse is er voor gekozen om vast te houden aan het bestaande bestuursmodel aangezien dit model zich in de praktijk bij SPIN goed bewezen heeft. Toch leidt de invoering van de wet tot belangrijke aanpassingen. Zo zal SPIN in 2014 een onafhankelijke voorzitter benoemen, zal het Verantwoordingsorgaan deels een andere rol gaan krijgen en zal de huidige Deelnemersraad per 1 juli 2014 ophouden te bestaan. Een ander belangrijk project was de voorbereiding op de nieuwe fiscale wetgeving per 1 januari Eind 2013 bereikten de sociale partners overeenstemming over de wijzigingen in het BasisPensioenreglement en SPIN voert de gewijzigde regeling per 1 januari 2014 uit. Op 1 januari 2015 zullen er al weer verdere fiscale beperkingen aan de pensioenopbouw van kracht worden. Het onderzoek door SPIN naar de meest passende fondsstructuur voor de combinatie van een DB- en DC-pensioenregeling is in 2013 voortgezet maar heeft nog niet geleid tot concrete stappen.

11 11 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR De onzekerheid over de invulling van het nieuwe financiële toetsingskader voor pensioenfondsen houdt nog steeds aan. Het was daardoor voor het bestuur niet mogelijk om hier concreet invulling aan te geven. Oorzaak van de vertraging is de langzame besluitvorming vanuit de overheid. De snelheid van de veranderingen vraagt veel van de flexibiliteit en inzet van alle betrokkenen bij het fonds. Graag spreken wij onze dank uit aan alle betrokkenen voor hun belangrijke bijdrage in Namens het bestuur, P.N.J. Snoek, voorzitter Amstelveen, 20 juni 2014

12 12 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR 2.2 Financiële positie en resultaat DB-regeling over Dekkingsgraad ultimo boekjaar De dekkingsgraad is een belangrijke maatstaf voor de financiële positie van een pensioenfonds. Het geeft het pensioenvermogen weer als percentage van de technische voorzieningen Reserves Technische voorzieningen Pensioenvermogen Aanwezige Dekkingsgraad 121,9% 123,1% Vereiste dekkingsgraad 108,5% 108,1% Minimaal vereiste dekkingsgraad 105,0% 105,0% Reële dekkingsgraad 97,4% 94,3% Tabel 2. Dekkingsgraad DB regeling De dekkingsgraad daalde in het afgelopen jaar van 123,1% naar 121,9%. De dekkingsgraad ultimo 2013 ligt ruim boven de minimaal vereiste dekkingsgraad en ook ruim boven de vereiste dekkingsgraad. De financiële positie is hiermee van een voldoende niveau. De vereiste dekkingsgraad wordt bepaald op basis van de hoogste uitkomst van de berekening bij de huidige beleggingsmix en de strategische beleggingsmix. De minimaal vereiste dekkingsgraad voor de toeslagverlening en voor het premiebeleid is door het fonds bepaald op 105%. De actuele berekening van de minimaal vereiste dekkingsgraad op basis van wet- en regelgeving komt voor SPIN uit op 104,1%. De reële dekkingsgraad is verder toegelicht in paragraaf Ontwikkeling dekkingsgraad over meerdere jaren In grafiek 1 wordt de ontwikkeling van de dekkingsgraad vanaf 2004 weergegeven. Tevens is in deze grafiek de mogelijkheid tot toeslagverlening weergegeven. Hieruit blijkt dat het fonds sinds 2009 een vrij stabiele dekkingsgraad kent. Deze stabiliteit is voor een belangrijk deel te danken aan de renteafdekking van de verplichtingen en door de keuze in de soort en samenstelling van de beleggingen. volledige toeslag geen/minder toeslag Jan Feb Mrt April Grafiek 1. Ontwikkeling dekkingsgraad

13 13 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR Verloop dekkingsgraad DB-regeling naar oorzaken In onderstaande tabel is weergegeven door welke oorzaken de dekkingsgraad in 2013 is gewijzigd Dekkingsgraad per 1 januari 123,1% 122,1% 1. Premies 0,3% 0,3% 2. Pensioenuitkeringen 1,1% 1,1% 3. Toeslagverlening -2,2% -2,6% 4. Wijziging rentetermijnstructuur 3,1% -8,9% 5. Beleggingsrendement -4,1% 16,0% 6. Overige oorzaken 0,6% -4,9% Dekkingsgraad per 31 december 121,9% 123,1% Tabel 3. Ontwikkeling van de dekkingsgraad naar oorzaken Toelichting op mutaties in de dekkingsgraad 1. Het premieresultaat bestaat uit het verschil tussen de door de werkgever en werknemers betaalde pensioenpremies en de kosten van de opgebouwde pensioenaanspraken in Uit het overzicht blijkt dat de betaalde premies voldoende waren om de nieuw toegekende pensioenopbouw te financieren. 2. De betaalde pensioenuitkeringen hebben een positief effect op de dekkingsgraad, dit wordt met name veroorzaakt doordat de dekkingsgraad van het fonds boven de 100% ligt. 3. Door het verlenen van toeslagen nemen de huidige uitkeringen van pensioengerechtigden en de toekomstige uitkeringen van slapers en actieve deelnemers toe. Deze toekenning heeft een negatief effect op de dekkingsgraad. 4. De technische voorzieningen worden berekend tegen marktwaarde. Bij deze berekening wordt gebruikt gemaakt van de rentetermijnstructuur (RTS) zoals gepubliceerd door de toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). Bij een rentestijging zoals in 2013 daalt de marktwaarde van de verplichtingen en stijgt de dekkingsgraad. Ultimo 2013 bedraagt de gemiddelde rente waarmee SPIN rekent circa 2,6%. Ultimo 2012 was deze 2,3%. 5. Het beleggingsrendement is het verschil tussen de behaalde beleggingsopbrengsten en de benodigde toevoeging aan de technische voorziening. De beleggingsopbrengsten waren in 2013 negatief. De benodigde toevoeging aan de technische voorzieningen betreft de jaarlijkse oprenting van de technische voorziening tegen de eenjaarsrente van de RTS. Deze oprenting bedroeg 0,4%. In de beleggingsopbrengsten zijn ook de rendementen opgenomen van beleggingen waarmee SPIN het renterisico beperkt. Door de eerdergenoemde rentestijging in 2013 waren deze rendementen negatief. Dit negatieve rendement wordt voor een belangrijk deel gecompenseerd door het positieve effect op de dekkingsgraad door de wijziging van de RTS. De beleggingsopbrengsten zijn nader toegelicht in paragraaf

14 14 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR 6. De overige oorzaken zijn alle oorzaken welke niet in een andere rubriek zijn opgenomen. Het relatief hoge percentage in 2012 werd veroorzaakt door de aanpassing van de overlevingsgrondslagen in 2012 die een negatief effect had op de dekkingsgraad van 3,1% Reële dekkingsgraad Bij de vaststelling van de technische voorzieningen en de aanwezige dekkingsgraad wordt rekening gehouden met de opgebouwde aanspraken tot de berekeningsdatum. Dit zijn de nominale pensioenen. Een nominaal pensioen betekent dat er geen rekening wordt gehouden met toekomstige inflatie en toeslagverlening. Indien wel rekening wordt gehouden met toekomstige inflatie, dan is er sprake van een reële dekkingsgraad. Voor de waardering van de toekomstige inflatie wordt dan rekening gehouden met marktverwachtingen over toekomstige prijsstijgingen. Deze marktverwachting wordt afgeleid uit het verschil tussen nominale en reële obligaties. Een reële dekkingsgraad hoger dan 100% houdt in dat het fonds op dat moment naar verwachting de ambitie voor toeslagverlening volledig kan waarmaken. De reële dekkingsgraad bedroeg eind ,4% (2012: 94,3%). Bij de bepaling van dit percentage is rekening gehouden met de ambitie voor toeslagverlening van het fonds. 2.3 Beleggingen Financiële markten in 2013 Algemeen economische ontwikkelingen hebben een directe invloed op de beleggingsresultaten. Daarom gaan wij in deze paragraaf allereerst in op enkele algemene ontwikkelingen gedurende is waarschijnlijk het jaar geweest waarin de wereldwijde economie de lange periode van zwakke groei na de recessie achter zich heeft gelaten. De ontwikkelde markten lieten in 2013 vooruitgang zien: de groei in de Verenigde Staten versnelde, de Eurozone kwam uit de recessie, de Britse economie veerde op en Japan profiteerde van de financiële en monetaire politiek. Alleen de Emerging markets verzwakten door minder stimulering (US FED) en structurele hervormingen. In de Verenigde Staten, maar zeker ook daarbuiten, was tapering het woord van Dit is de geleidelijke afbouw van het US FED stimuleringsprogramma. De FEDvoorzitter verraste de markten in mei 2013 door te stellen dat een eerste afbouw van het stimuleringsprogramma aanstaande was. Gezien de verbeterende economische situatie in de Verenigde Staten en de dalende werkloosheid zou dit een logische stap zijn. De markten reageerden hier echter negatief op. De eerste stap werd echter pas in december gezet, de FED verlaagde de maandelijkse obligatieaankopen met 10 miljard dollar naar 75 miljard dollar. De Eurozone kwam uit haar tweede recessie in vijf jaar. De positieve groei in de perifere landen en de sterke cijfers uit Duitsland stopten een periode van 18 maanden

15 15 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR van dalende productie in de monetaire unie. Het einde van de recessie viel samen met het einde van een periode van zware bezuinigingsmaatregelen en het op orde brengen van de begrotingshuishouding was ook het jaar waarin de handelsbalansen van Spanje, Italië en Griekenland weer een plus lieten zien. De aantrekkende binnenlandse vraag en de verbeterde concurrentiepositie waren hier debet aan. Het Verenigd Koninkrijk liet na 2 jaar van recessie ook weer groei zien. Het jaar 2013 zal wellicht gezien worden als een kantelpunt voor de Japanse economie. De Abenomics (budgettaire, monetaire stimulus en hervormingen) beginnen hun vruchten af te werpen. Dit zal Japan uit het deflatie scenario van de laatste 15 jaar moeten trekken. De inflatie werd weer positief mede dankzij de daling van de Yen. Dit zorgde voor een opdrijvend prijseffect op geïmporteerde goederen. Hoewel de strijd tegen deflatie nog niet gewonnen is, ziet het er voor Japan rooskleuriger uit. Een trendbreuk was zichtbaar bij de Emerging markets. De groeiverwachtingen kwamen lager uit en de voorgenomen tapering van de US FED maakte de situatie er niet beter op. Veel geld werd door internationale investeerders teruggetrokken. Op het terrein van valuta werd de US Dollar sterker ten opzichte van de meeste valuta. Met name ten opzichte van de Yen en Emerging markets valuta. Redenen hiervoor waren de economische groei, lage inflatie, afnemende tekorten en een terugkeer naar normalisatie van het monetair beleid. Echter, de US Dollar werd niet sterker ten opzichte van de Euro. Een lage inflatie, een stijgende lopende rekening en de groei uit de recessie steunden de Euro. Het jaar 2013 was een goed jaar voor aandelen. De lage rente, hoge mate van liquide middelen en verbetering in de economie waren hier de voornaamste oorzaken van. Regionaal waren er wel verschillen in resultaat. De Verenigde Staten liepen qua rendementen voor op de andere regio s. Japan was hier de uitzondering met een rendement van boven de 50%. De Emerging markets bleven steken op een mager rendement van ongeveer 1% gemiddeld. Voor obligaties was de oplopende rente door de voorgenomen afbouw van de stimuleringspakketten bepalend voor de markten. Staats- en staatsgerelateerde obligaties haalden over het algemeen een negatief rendement door de stijgende rente. De meer risicovolle obligaties zagen door een verdere afname van spreads in het algemeen nog wel positieve resultaten. Emerging Market Debt werd zwaar getroffen door de voorgenomen afbouw van de stimuleringsprogramma s in de Verenigde Staten. Geld werd massaal teruggetrokken uit de Emerging markets. In combinatie met de negatieve valutaontwikkeling, leidde dit tot een zwaar negatief rendement op Emerging Market Debt in Beleggingsbeleid SPIN DB-regeling SPIN belegt volgens de prudent-person -regel. Dit betekent dat de beleggingen van SPIN voldoen aan eisen van veiligheid, kwaliteit en spreiding van risico s. Voor de invulling van het beleggingsbeleid wordt o.a. gebruik gemaakt van ALM-studies en continuïteitsanalyses. In een ALM-studie wordt de relatie tussen de ontwikkeling van

16 16 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR de beleggingen en die van de verplichtingen, inzichtelijk gemaakt. De gevolgen voor SPIN van aanpassingen in de strategische beleggingsmix worden op basis van een ALM-model doorgerekend en geanalyseerd. Hierdoor heeft SPIN een beter inzicht in haar sturingsmiddelen, verplichtingen en rentegevoeligheid. SPIN belegt voor de DB-pensioenregelingen uitsluitend via externe managers door het verstrekken van beleggingsmandaten. SPIN maakt hoofdzakelijk gebruik van passieve mandaten, maar heeft ook enkele actieve mandaten. SPIN is in de laatste fase van een lange termijn transitie. Gedurende deze transitie zijn er tussentijds grenzen aangegeven voor de samenstelling van de beleggingsportefeuille. Het strategisch beleggingsbeleid is als volgt: 70% vastrentende waarden en 30% zakelijke waarden. Bandbreedte voor herbalanceren van verhoudingen op totaalniveau voor vastrentende en zakelijke waarden van plus en min 3%. Er is een duration overlaystructuur opgezet gericht op de bescherming van de nominale en reële verplichtingen. De mate van bescherming is afhankelijk van de dekkingsgraad. De strategische mix op lange termijn, de huidige strategische mix en de werkelijke beleggingsmix per 31 december 2013 zijn onderstaand weergegeven: Categorie Strategische mix lange termijn Huidige strategische mix Feitelijke mix Vastrentende waarden Euro staatsleningen (A)AA 25,0% 30,0% 29,9% Euro covered bonds 5,0% 5,0% 5,1% Leningen opkomende markten 7,5% 7,5% 6,5% Inflatiegerelateerde leningen 10,0% 10,0% 9,7% Wereldwijde bedrijfsobligaties 17,5% 12,0% 11,4% (ex. Financials)* Global strategy Fund 5,0% 5,5% 5,5% Totaal 70,0% 70,0% 68,1% Zakelijke waarden Aandelen 9,5% 9,5% 15,6% Risico pariteit 7,5% 7,5% 7,4% Private equity 7,0% 7,0% 3,2% Grondstoffen 2,5% 2,5% 2,4% Vastgoed 3,5% 3,5% 3,3% Totaal 30,0% 30,0% 31,9% Tabel 4. Samenstelling beleggingen DB-regeling * In de Strategische mix lange termijn is 5,5% additioneel opgenomen vergeleken met de huidige strategische mix. Afhankelijk van de verdere invulling van de asset mix kan dit deel worden toegevoegd aan andere asset categorieën of een nieuwe asset categorie. Gedurende 2013 is de beleggingsportefeuille op diverse gebieden aangepast. De belangrijkste aanpassingen betreffen:

17 17 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR Verkoop van Franse nominale staatsobligaties en investering van de opbrengsten in Nederlandse staatsobligaties. Mede hierdoor is de duration van de Euro (A)AA staatsobligaties portefeuille verlaagd en bestaat deze portefeuille bijna uitsluitend uit Duitse en Nederlandse staatsobligaties. Verdere uitrol van het Prime Broker Project naar de actieve currency managers. Dit programma zorgt ervoor dat de marktwaardes van de currency gedekt zijn door onderpand. Er heeft een evaluatie plaatsgevonden van het beleid voor de afdekking van het renterisico. Aanleiding voor de evaluatie was de gewijzigde discontocurve (UFR) en de lage nominale rente. Uitkomst van de evaluatie is dat de strategische afdekking is teruggebracht van 100% van de rentegevoeligheid van de verplichtingen op basis van de UFR naar 90%. De UFR is niet gelijk aan de werkelijke rentestanden. In vergelijking met het UFR afdekkingspercentage ligt het afdekkingspercentage op basis van de werkelijke rentestanden op ongeveer 80% Beleggingsresultaten DB-regeling Het netto beleggingsrendement van -3,01% (2012: 14,74%) resulteerde per saldo in een last van 117 miljoen (2012: bate van 496 miljoen). De beleggingsresultaten moeten voor een deel in samenhang worden gezien met de ontwikkeling van de rente en de hiermee samenhangende waardewijziging van de technische voorzieningen. Dit komt door het effect van de renteafdekking op de beleggingsresultaten. Van het totale beleggingsrendement van -3,01% werd -3,33% gerealiseerd op derivaten, die gebruikt worden voor de renteafdekking. Zonder deze derivaten positie zou het resultaat 0,32% positief zijn geweest. Tegenover dit negatieve rendement op de derivatenpositie én een deel van het negatieve rendement op vastrentende waarden staat een verlaging van de technische voorzieningen door de stijging van de rente. Ten opzichte van de benchmark van -3,25% behaalde het fonds dit jaar een outperformance van 0,24%. Het jaarlijkse netto beleggingsrendement over de afgelopen 5 jaar bedroeg gemiddeld 9,0% Beleggingsbeleid DC-regeling Het pensioenkapitaal van de deelnemer bestaat uit de door werkgever en werknemer ingebrachte premies en de daarmee behaalde beleggingsrendementen. Uitgangspunt van het beleggingsbeleid voor de DC-regeling is het behalen van een optimaal beleggingsrendement tegen aanvaardbare risico s en binnen de normen van de zorgplicht. Voor het beleggen van het pensioenkapitaal zijn de volgende drie aspecten van belang: Belegging pensioenkapitaal vindt plaats in een drietal beleggingsfondsen. Vaste beleggingsmix aandelen/obligaties voor een vijftal leeftijdscohorten. Deelnemers kunnen kiezen uit drie risicoprofielen. SPIN belegt per 31 december 2013 het pensioenkapitaal van deelnemers in een vaste verhouding in de volgende drie fondsen:

18 18 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR Soort belegging Aandelen Obligaties Beleggingsfonds Europe World Lange EMU Staatsobligaties Vaste verhouding 60% 40% 100% Beheertype Passief Passief Passief Benchmark MSCI Europe hedged MSCI World (unhedged) Merill Lynch EMU Direct Governments 10+ customized Tabel 5. Beleggingsfondsen DC-pensioenregelingen De (gewezen) deelnemers doorlopen bij het vorderen van hun leeftijd maximaal een vijftal leeftijdscohorten. Elk leeftijdscohort kent een vaste beleggingsmix tussen aandelen en obligaties. Bij elk opvolgend leeftijdscohort wordt het gewicht van aandelen verlaagd ten gunste van obligaties. In 2013 is net als bij de DB-regeling een analyse gemaakt van het durationbeleid. Deze analyse gaf geen aanleiding het durationbeleid aan te passen. Na het doorlopen van een vragenlijst kiezen (gewezen) deelnemers uit de volgende drie profielen: basisprofiel, offensief profiel en defensief profiel. Elk beleggingsprofiel is op zichzelf prudent vastgesteld. Bij de keuze voor het offensief profiel, verblijven (gewezen) deelnemers tot op hogere leeftijd in de eerste vier leeftijdscohorten, waardoor ze langer beleggen in een hoger risicoprofiel (naar verhouding meer aandelen). Bij de keuze voor het defensief beleggingsprofiel gaan (gewezen) deelnemers eerder naar een beleggingsmix met een lager risico. Tabel 6 geeft inzicht in de leeftijdscohorten, de bijbehorende beleggingsmix en de drie profielen met bijbehorende leeftijden. Door de verhoging van de AOW-leeftijd is het laatste leeftijdscohort ook van toepassing voor (gewezen) deelnemers ouder dan 65 jaar. Leeftijdscohort Beleggingsmix Aandelen 90% 75% 50% 25% 10% Obligaties 10% 25% 50% 75% 90% Profiel Defensief <33 jr jr jr jr jr Basis <42 jr jr jr jr jr Offensief <47 jr jr jr jr jr Tabel 6. Leeftijdscohorten, beleggingsmix en profielen leeftijden

19 19 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR Beleggingsresultaten 2013 DC-regeling Onderstaand zijn de beleggingsrendementen van de DC-fondsen opgenomen. Marktwaarde Rendement in mln Wereld aandelenfonds 64,2 23,0% 10,9% Europa aandelenfonds 97,4 21,1% 6,3% Lange EMU staatsobligaties 132,5-5,1% 6,5% Totaal 294,1 Tabel 7. Marktwaarde en beleggingsrendementen van de DC-fondsen De verhoging van het pensioenkapitaal van de individuele deelnemer is afhankelijk van het gekozen beleggingsprofiel en de leeftijd van de deelnemer. De rendementen per leeftijdscohort over 2013 zijn als volgt. Cohort 1 Cohort 2 Cohort 3 Cohort 4 Cohort 5 90%/10% 75%/25% 50%/50% 25%/75% 10%/90% ,8% 14,6% 7,7% 1,2% -2,6% ,4% 14,1% 13,5% 12,7% 12,1% ,9% -3,5% 2,2% 7,9% 5,9% ,2% 8,5% 7,3% 5,8% 4,8% ,1% 21,4% 15,2% 9,1% 5,4% Tabel 8. Beleggingsrendementen van de DC-fondsen Maatschappelijk verantwoord beleggen en stemrecht Algemeen Bij het beleggen van de pensioengelden zijn de financiële belangen van de deelnemers uiteraard van primair belang. SPIN kijkt echter niet alleen naar de opbrengst van de beleggingen, maar kijkt tegelijkertijd ook naar de gevolgen van de beleggingen voor milieu, klimaat, mensenrechten en sociale verhoudingen. SPIN gaat er vanuit dat financieel en maatschappelijk rendement op lange termijn samengaan. Als institutioneel belegger gebruikt SPIN zijn positie om processen te beïnvloeden. Het doel is dat bedrijven waarin SPIN belegt op korte en op lange termijn tot betere prestaties zullen komen. Onderdeel daarvan is dat die bedrijven bewust omgaan met duurzame factoren en dit een integraal onderdeel van hun beleid maken. Dit zal naar verwachting bijdragen aan een lager risicoprofiel van de betreffende bedrijven. Het beleid van SPIN heeft tot de volgende acties geleid: SPIN betrekt milieucriteria, sociale criteria en governance criteria (Environmental, Social and Governance (ESG)-criteria) in de selectie en review van vermogensbeheerders. Steeds meer vermogensbeheerders hebben inmiddels de UN Principles for Responsible Investment ondertekend. SPIN heeft een externe partij ingehuurd die namens SPIN bedrijven kan aanspreken op hun gedrag op de door SPIN onderschreven criteria voor verantwoord beleggen. Dit proces wordt engagement genoemd.

20 20 JAARVERSLAG 2013 VERSLAG VAN HET ALGEMEEN BESTUUR SPIN laat haar stem horen op aandeelhoudersvergaderingen van ondernemingen waarin SPIN belegt. Dit laat SPIN doen door een externe partij. Deze partij stemt namens SPIN op basis van criteria die op het beleid van SPIN aansluiten. SPIN heeft een uitsluitingsbeleid voor bedrijven die clustermunitie produceren, verkopen of distribueren. Voor de consistentie in het duurzaamheidsbeleid hanteert SPIN hiervoor de uitsluitingslijst van de externe partij voor engagement. SPIN heeft zich, net als veel andere institutionele beleggers, aangesloten bij Eumedion. Deze organisatie spant zich in voor een verantwoorde corporate governance. Wetgeving clustermunitie Met ingang van 1 januari 2013 mogen Nederlandse pensioenfondsen geen directe investeringen meer doen in bedrijven die clustermunitie produceren, verkopen of distribueren. Voor de consistentie in het duurzaamheidsbeleid hanteert SPIN hiervoor de uitsluitingslijst van de externe partij voor engagement. 2.4 Pensioenen Ontwikkelingen wet- en regelgeving pensioenen In 2013 zijn er wederom belangrijke ontwikkelingen geweest in wet- en regelgeving met betrekking tot pensioenen. De wet- en regelgeving past in het streven van de overheid voor een toekomstbestendig pensioenstelsel in Nederland. Daarnaast wil de overheid de toekomstige lasten van de AOW beperken. Pensioenopbouw Met ingang van 1 januari 2014 is de fiscale maximering voor pensioenopbouw gesteld op 2,15% per jaar voor pensioen dat ingaat op 67 jaar. Dit is per saldo een versobering van de fiscaal gefaciliteerde pensioenopbouw. Voor DC-regelingen vindt er ook een versobering plaats door een verlaging van de fiscaal toegestane premie inleg. De Basispensioenregeling is per 1 januari 2014 na overeenstemming tussen IBM en de Ondernemingsraad aangepast aan de wijzigingen in het fiscale kader. Voor 1 januari 2015 is een nieuwe verlaging van de fiscaal maximaal toegestane pensioenopbouw voorgesteld. In dit voorstel bedraagt het maximale opbouwpercentage 1,875% voor pensioen dat ingaat op 67 jaar. De premiestaffels voor DC-regelingen worden hierbij eveneens verlaagd. Naast de beperking van het opbouwpercentage bevat het regeerakkoord ook een absolute fiscale beperking van het pensioengevend loon tot Euro. De fiscale faciliteit houdt in dat pensioen gedurende de opbouwfase onbelast is. De pensioenuitkering is daarentegen belast. Voor het deel van het inkomen boven de Euro is deze zogenaamde omkeerregel volgens het regeerakkoord niet meer van toepassing. Verhoging AOW leeftijd De ingangsdatum van de AOW gaat stapsgewijs omhoog naar 67 jaar. In het huidige vastgelegde schema ligt de AOW-leeftijd in 2019 op 66 jaar en in 2023 op 67 jaar. Dit schema ligt vast. Het kabinet wil de AOW-leeftijd echter na 2015 sneller gaan

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

SPIN Jaarverslag 2015

SPIN Jaarverslag 2015 SPIN Jaarverslag 2015 Stichting Pensioenfonds IBM Nederland 2 JAARVERSLAG 2015 Stichting Pensioenfonds IBM Nederland 3 JAARVERSLAG 2015 Inhoud 1 Kerncijfers, profiel en personalia 5 1.1 Kerncijfers 5 1.2

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

ONDERDEEL VAN EEN GEOLIEDE MACHINE

ONDERDEEL VAN EEN GEOLIEDE MACHINE ONDERDEEL VAN EEN GEOLIEDE MACHINE PENSIOENMANTEL BESCHIKBARE PREMIE 1 november 2013 UW KAPITAAL ZIJN UW MENSEN SPECIAAL VOOR WTG Cappital: een unieke pensioenregeling voor WTG De pensioenregeling bij

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Toeslagverlening Uitgave mei 2015

Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds Sabic, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend indicatief

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Pensioenbeleggen. Individueel pensioenbeleggen bij Pensioenfonds UWV

Pensioenbeleggen. Individueel pensioenbeleggen bij Pensioenfonds UWV Pensioenbeleggen Individueel pensioenbeleggen bij Pensioenfonds UWV Inleiding Via Individueel Pensioenbeleggen kun je zelf extra pensioen opbouwen. Deelname is vrijwillig. Echter, sinds januari 205 is

Nadere informatie

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST In aanvulling op de eerder tussen de werkgever en diens werknemers gesloten pensioenovereenkomst maken met ingang van 1 januari 2008 de hierna vermelde bepalingen deel

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling Brochure Pensioenregeling Wat houdt de brochure Pensioenregeling in? De brochure maakt deel uit van de startbrief. In de brochure wordt de pensioenregeling in begrijpelijke taal toegelicht aan de hand

Nadere informatie

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 10 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Beschikbare premieregeling (x 1.000) Beleggingen voor risico deelnemers (Robeco) 289.419 253.667

Beschikbare premieregeling (x 1.000) Beleggingen voor risico deelnemers (Robeco) 289.419 253.667 VERKORT JAARVERSLAG 2013 INLEIDING In juni 2014 is door het Algemeen Bestuur van Pensioenfonds Deloitte het Jaarverslag 2013 vastgesteld. Hieronder treft u een samenvatting aan van dit verslag. Aan dit

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt.

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. ABTN A-Factor AFM Afkoop Anw AOW Arbeidsongeschiktheidspensioen Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. Aanduiding voor

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen 1. Algemene informatie over dit document Waarom krijgt u dit document U krijgt deze informatie omdat u via uw werkgever deelneemt aan een pensioenregeling bij Generali. In uw pensioenregeling staat hoe

Nadere informatie

Jaarvergadering van deelnemers. Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2015

Jaarvergadering van deelnemers. Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2015 Jaarvergadering van deelnemers Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2015 Agenda 1. Opening 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Vaststelling notulen jaarvergadering 25 juni 2014 4. Verslag, rekening en

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Voorzitter: R.J.P. Siebesma AGENDA: 1. Opening 2. Notulen deelnemersvergadering d.d. 20 september 2011 3. Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7 Jaarbericht 2014 Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3 2014 in cijfers 5 Wijzigingen in de pensioenregeling 7 De organisatie Pensioenfonds Forbo 8 Kerncijfers 11 2014 stond vooral in het teken van gewijzigde

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers POPULAIR JAARVERSLAG 2014 Financiële situatie Beleggingen De organisatie Veranderingen Communicatie 2014 in cijfers 2 Pensioenfonds UWV heeft in 2014 veel aandacht besteed aan de toekomst van het pensioenfonds,

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544

Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544 ABN AMRO Pensioenen Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544 Sinds 1 januari 2015 is de fiscale regelgeving voor pensioenregelingen veranderd. Een

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Op dit Uniform Pensioenoverzicht staan de bedragen die u ontvangt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid,

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Tentamen Pensioenactuariaat 1, 18-1-2007

Tentamen Pensioenactuariaat 1, 18-1-2007 Tentamen Pensioenactuariaat 1, 18-1-2007 Op dit tentamen kun je 100 punten halen : 25 pt Opgave A, óf je eindcijfer van de opdrachten tijdens het collegeblok. Het maimum van de twee scores is geldig, dus

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015 Stand van zaken SVG 1 van 19 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2014 Vooruitblik 2015 Vragen 2 van 19 Pensioenfonds SVG

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling Brochure Pensioenregeling Wat houdt de brochure Pensioenregeling in? De brochure maakt deel uit van de startbrief. In de brochure wordt de pensioenregeling in begrijpelijke taal toegelicht aan de hand

Nadere informatie

Beschikbarepremieregeling (x 1.000) Beleggingen voor risico deelnemers (Robeco) 253.667 208.267

Beschikbarepremieregeling (x 1.000) Beleggingen voor risico deelnemers (Robeco) 253.667 208.267 VERKORT JAARVERSLAG 2012 INLEIDING In juni 2013 is door het Algemeen Bestuur van Pensioenfonds Deloitte het Jaarverslag 2012 vastgesteld. Hieronder treft u een samenvatting aan van dit verslag. Aan dit

Nadere informatie

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet?

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet? U kunt vanaf 1 januari 2015 nettopensioen bij ons opbouwen. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in deze nettopensioenregeling. Dat is belangrijk om te weten, bijvoorbeeld als u van baan

Nadere informatie

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten artikel Inleiding Reeds geruime tijd wordt een maatschappelijke discussie gevoerd over de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel.

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1 Kwartaalbericht 2015 Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3 Als je werkt bij ING Bank voert ING CDC Pensioenfonds vanaf 1 januari 2014* jouw huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden Generali pensioen

Generali beleggingsmogelijkheden Generali pensioen Generali beleggingsmogelijkheden Generali pensioen informatie voor de deelnemer INHOUDSOPGAVE Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten UW MENSEN, UW KAPITAAL Beleggingsinformatie 2 Life Cycle beleggen Vrij beleggen Rendement en risico s 4 6 8 Kosten 9 Beleggingsinformatie Hoe werkt het beleggingspensioen van Cappital? In de pensioenregeling

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

BeterExcedent. Pensioenregeling 2015

BeterExcedent. Pensioenregeling 2015 BeterExcedent Pensioenregeling 2015 BeterExcedent Pensioen Werkgevers 2015 Uw werknemers bouwen pensioen op bij bpfbouw in de pensioenregeling voor de Bouwnijverheid. Dit is een middelloonregeling. Deze

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10 Staat/formulier K0 blad 2 Datum in herstel (ddmmjj) 2 2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 0 Onderbouwing gekozen hersteltermijn Er is voor een termijn van 0 jaar gekozen omdat een relatief lange termijn

Nadere informatie

Nettopensioenregeling

Nettopensioenregeling Nettopensioenregeling 1 Uitgangspunten nettopensioenregeling Algemeen De nettopensioenregeling is een vrijwillige regeling, in aanvulling op de basisregeling van SPW. SPW probeert de nettopensioenregeling

Nadere informatie

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012)

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012 (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) 1 1 Inhoud Algemeen 5 De bestuursleden van Pensioenfonds C1000 6 Uw pensioen van Pensioenfonds

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Agenda Welkom Notulen vergadering 2 november Performance SPLB Het pensioengebouw en juridisch advies Financiën Communicatie en LinkedIn groep

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie