Asset Liability Management

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Asset Liability Management"

Transcriptie

1 0. Inhoudsopgave Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 1. Inleiding 2. Management samenvatting 3. Economische veronderstellingen 4. Huidige beleid: pensioenregeling en sturingsinstrumenten: 1. Huidige pensioenbeleid: pensioenregeling en financiering 2. Huidige pensioenbeleid: toeslagbeleid en beleggingsbeleid 3. Solvabiliteitstoets 4. Financiële positie 5. Uitkomsten Continuïteitsanalyse 1. Ontwikkeling dekkingsgraden 2. Solvabiliteit van het fonds 3. Kans op inzet en omstandigheden bij noodmaatregelen 4. Verwachte toeslagverlening 5. Verwacht pensioenresultaat 6. Financiering pensioenregeling 6. Verschil pensioenresultaat en verwachte verhoging 7. Bijlage uitgangspunten 1: demografische veronderstellingen 8. Bijlage uitgangspunten 2: economische parameters Asset Liability Management Continuïteitsanalyse december 2011 Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 1

2 1. Inleiding Stichting Pensioenfonds Citco Nederland Zowel in de Pensioenwet als in het Besluit met betrekking tot het Financiële Toetsingskader wordt gesproken over de continuïteitsanalyse. Met de continuïteitsanalyse hebben de toezichthouder en u als bestuur een instrument in handen om de ontwikkeling van de financiële situatie op langere termijn (15 jaar) in kaart te brengen en te bespreken. De Nederlandsche Bank (DNB) vraagt alle fondsen om eenmaal per drie jaar, of vaker als bijzondere omstandigheden daar aanleiding toe geven, een continuïteitsanalyse op te stellen. Motivaties om de continuïteitsanalyse in de toekomst tussentijds te moeten uitvoeren kunnen zijn: een verslechterde financiële positie, een ander beleid, gewijzigde externe omstandigheden, op voorschrijven van de toezichthouder of het verkrijgen van extra inzicht in de herstelkracht van uw pensioenfonds. Met een continuïteitsanalyse wordt beoordeeld of de financiële risico s voor een pensioenfonds zich, met inachtneming van een realistische schatting van de economische parameters, op lange termijn binnen aanvaardbare grenzen bevinden. Het risico dat een fonds in de toekomst niet meer aan de eisen ten aanzien van het eigen vermogen zal kunnen voldoen, kan op deze manier in een eerder stadium worden onderkend. Daarbij kunnen sterktes en zwakheden in de beschikbare stuurmiddelen inzichtelijk worden gemaakt. Als inzichtelijk wordt dat er in de toekomst mogelijk problemen ontstaan, dan kan dat aanleiding zijn voor een interventie door DNB en het opstellen van een financieel herstelplan. De continuïteitsanalyse is tevens een hulpmiddel om te toetsen of er sprake is van consistentie in de toezegging, financiering en communicatie ten aanzien van de pensioenregelingen en in het bijzonder de toeslagverlening. Het Besluit Financieel Toetsingskader pensioenfondsen en de Beleidsregel Uitgangspunten Beoordeling Continuïteitsanalyse van Pensioenfondsen stellen regels ten aanzien van het karakter van de continuïteitsanalyse en de vrijheid van de fondsen ten aanzien van de vormgeving. Wellicht de belangrijkste eis is dat de continuïteitsanalyse een stochastische benadering dient te kennen. Dat wil zeggen dat de parameters die gehanteerd worden, onderhevig zijn aan kansvariabiliteit. Asset Liability Management (ALM) leent zich daarom uitstekend als instrument voor het opstellen van een continuïteitsanalyse. De uitgangspunten voor beide projecten zijn nagenoeg hetzelfde en worden hierna beschreven. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 2

3 1. Inleiding Wat mag u van deze continuïteitsanalyse verwachten? Continuïteitsanalyse In deze analyse zullen wij ingaan op de huidige situatie van het pensioenfonds. De huidige regeling wordt geschetst, alsmede de sturingsmiddelen die u tot uw beschikking heeft teneinde de financiële positie van het fonds te beïnvloeden. Tot slot wordt de uitkomst van de solvabiliteitstoets getoond. Vervolgens wordt ingegaan op de uitkomsten van de analyse, waarbij de volgende onderwerpen de revue passeren: de ontwikkeling van de dekkingsgraad; de solvabiliteit van uw pensioenfonds; de verwachtingen omtrent de toeslagverlening en het pensioenresultaat; de financiering van uw pensioenregeling (de toereikendheid van de premie); de consistentietoets. Voor de concrete invulling van de uitgangspunten voor de analyse is een aantal zaken van belang, te weten: de pensioenregeling; het premie-, toeslag- en beleggingsbeleid; de te hanteren demografische en economische uitgangspunten. Aannames dienen te worden gemaakt ten aanzien van de te hanteren economische scenario s. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 3

4 2. Management samenvatting Basisscenario Kernpunten van deze continuïteitsanalyse: Deze continuïteitsanalyse is uitgevoerd naar aanleiding van het nieuwe herstelplan. Het gekozen beleid wordt getoetst aan de meest recente uitgangspunten en verwachtingen. De verwachte ontwikkeling van de financiële positie is gunstig. Naar verwachting laat de dekkingsgraad in het begin een stijging zien, waarna deze stabiliseert. Dit is met name het gevolg van een positieve bijdrage als gevolg van het verwachte rendement op de beleggingen versus de benodigde rente voor de verplichtingen en de vrijval van solvabiliteit over de uitkeringen. Toeslagverlening heeft de grootste negatieve impact op de verwachte dekkingsgraadontwikkeling. De verwachte cumulatieve toeslagverlening bedraagt na 15 jaar voor de deelnemers circa 45% van de prijsindex. Dit komt overeen met een verwacht pensioenresultaat (koopkracht) van 86%. De financiële risico s zijn aanzienlijk. De kans op een dekkingstekort bedraagt 41%. De kans dat het pensioenfonds in het basisscenario langer dan drie jaar in een situatie van dekkingstekort verkeert bedraagt circa 14%. Het beleid van het pensioenfonds voldoet naar verwachting niet aan de consistentietoets. De dekkingsgraad is naar verwachting in staat om binnen 15 jaar van de minimaal vereiste dekkingsgraad tot boven de vereiste dekkingsgraad toe te groeien. Echter, de verwachte cumulatieve toeslagverlening na 15 jaar bedraagt minder dan 70% van de maatstaf. Dit wordt naar verwachting door DNB als niet consistent bestempeld. Het bestuur is voornemens een nieuwe ALM studie uit te laten voeren, waarin consistentie van de (nieuwe) beleidsvormen een van de aandachtspunten zal zijn. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 4

5 3. Economische veronderstellingen Basisscenario Veronderstellingen Rekenkundig Standaard Per 30 september 2011 Gemiddelde Deviatie Algemene prijsontwikkeling 2,0% 1,7% Algemene loongroei 3,0% 2,1% 15-jaars swaprente 2,9% 1,0% 30-jaars swaprente 2,7% 1,0% Reële rente 0,9% 0,4% Rendement op : Euro staatsleningen (duration ± 6) 4,5% 4,8% Geïndexeerde staatsobligaties 4,5% 3,4% Bedrijfsobligaties 4,5% 5,9% High yield obligaties 4,5% 10,9% Emerging market debt 4,5% 10,0% Wereldwijde aandelen (unhedged) 8,5% 18,8% Aandelen opkomende markten 8,5% 27,0% Indirect vastgoed 8,5% 14,4% Hedge funds 9,0% 7,0% Small cap aandelen 8,5% 19,9% Commodities 7,5% 18,1% Convertibles 6,5% 13,9% Voor de inschatting van de toekomstige economische ontwikkeling en gemiddelde rendementen maken wij gebruik van het Global Asset Model, dat wereldwijd binnen Towers Watson wordt gehanteerd bij het ontwikkelen van de economische scenario's. Het model wordt gevoed met: historie; huidige marktomstandigheden; consensusverwachtingen en; economische theorie. Vervolgens worden met behulp van een econometrisch model de toekomsten (1000 simulaties) voortgebracht. Hierbij zijn nevenstaande parameters gehanteerd, die in de visie van het bestuur van het pensioenfonds een realistische inschatting zijn voor zowel de korte als de lange termijn. Deze parameters voldoen aan de toegestane bruto rendementen in de Regeling Parameters Pensioenfondsen*. * Besluit van 24 juli 2010 tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met vaststelling van de parameters voor fondsen. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 5

6 4.1 Huidig pensioenbeleid Pensioenregeling en financiering (1) Stichting Pensioenfonds Citco Nederland kent de volgende pensioenregeling: Een geïndexeerde middelloonregeling voor alle deelnemers tot de grens van (jaarlijks aangepast aan de consumentenprijsindex); Er geldt een pensioenleeftijd van 65 jaar; Boven de grens geldt een pensioen beleggingsmodule. Dit is een zogenaamde DC regeling. De risico's van deze regeling worden in deze studie meegenomen. De jaarlijkse premie voor de middelloonregeling volgt hierna in de kolom DB premie: Totale premie (% totale PG) DC-premie (% excedent PG) DB-premie (% gemax. PG) 18,7% 15,4% 24,6% 18,7% 14,4% 26,5% 18,7% 14,8% 25,9% 18,7% 15,0% 25,6% 18,7% 15,1% 25,4% 18,7% 15,4% 25,0% 18,7% 15,0% 25,6% 18,7% 15,6% 24,5% 18,7% 15,8% 24,2% 18,7% 16,2% 23,3% 18,7% 16,5% 22,7% 18,7% 16,6% 22,6% 18,7% 17,0% 21,8% 18,7% 17,4% 21,1% 18,7% 17,2% 21,4% Een deel van de totale premie van 18,7% van de pensioengrondslag is bedoeld voor de DC-regeling. De laatste kolom bevat de premies voor de middelloonregeling. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 6

7 4.1 Huidig pensioenbeleid Pensioenregeling en financiering (2) Vormgeving premiekorting De premiekortingsgrens wordt gedefinieerd als de som van de volgende componenten: 1. De (nominale) technische voorzieningen voor de opgebouwde aanspraken op basis van de nominale rentetermijnstructuur; 2. De solvabiliteitsopslag bovenop de nominale voorziening; 3. Opslag voor toeslag (deze is gelijk aan de reële technische voorziening verminderd met de component genoemd in punt 1). De korting is in geval van een dekkingsgraad die hoger ligt dan de premiekortingsgrens gelijk aan 10% van het verschil tussen de waarde van de aanwezige middelen en de premiekortingsgrens. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 7

8 4.2 Huidig pensioenbeleid Toeslag- en beleggingsbeleid De strategische beleggingsmix bestaat uit: Het toeslagbeleid De voorwaardelijke toeslag voor de deelnemers is gebaseerd op de prijsindex. Vormgeving voorwaardelijkheid van toeslagbeleid Bij een dekkingsgraad van 104,9% of minder wordt geen toeslag verleend; Bij een dekkingsgraad van meer dan 104,9% maar minder dan de vereiste dekkingsgraad (113,4%) wordt een pro rata toeslag verleend; In het geval dat de dekkingsgraad hoger dan de vereiste dekkingsgraad (113,4%) is, vindt er volledige toeslagverlening plaats. Vanaf een dekkingsgraad ter hoogte van de premiekortingsgrens worden in het verleden gemiste toeslagen ingehaald. Rendementsportefeuille LDI-portefeuille (duration matching portefeuille) De rendementsportefeuille bestaat uit: 45% wereldwijde aandelen 5% aandelen emerging markets 5% inflation linked bonds 5% high yield obligaties 5% emerging market debt 15% geldmarktfonds 5% commodities 10% converteerbare obligaties 5% beursgenoteerd vastgoed Er wordt uitgegaan van jaarlijkse herbalancering naar bovengenoemde strategische mix. Binnen de LDI-portefeuille wordt gebruik gemaakt van leverage. Deze portefeuille heeft tot doel het renterisico over de verplichtingen voor 80% af te dekken. Exposure naar vreemde valuta wordt niet afgedekt. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 8

9 4.3 Solvabiliteitstoets Continuïteitsanalyse Onderstaande grafiek toont de uitkomst van de solvabiliteitstoets conform de uitgangspunten van DNB (de wortelformule ). Buffervereiste onder FTK rente 3.4% De strategische beleggingsmix in combinatie met de kenmerken van de verplichtingen vraagt om een buffer van 13,4% als resultaat van de zogenaamde wortelformule. In de continuïteitsanalyse wordt uitgegaan van de strategische mix zoals vermeld in de ABTN. Het zakelijkewaardenrisico en het valutarisico beheersen het grootste gedeelte van het risicobudget. zakelijk valuta 6.0% 8.6% Omdat renterisico niet volledig wordt afgedekt, dient hiervoor een buffer te worden aangehouden. commodities krediet 0.8% 0.6% Daarnaast vraagt het verzekeringstechnisch risico een solvabiliteitsbuffer % verzekering correlatie 5.2% Tenslotte vereisen de beleggingen in commodities een beperkte buffer. totaal 13.4% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 9

10 4.4. Financiële positie Continuïteitsanalyse Onderstaande tabel toont de geschatte financiële positie van uw pensioenfonds per De gewogen gemiddelde looptijd van de verplichtingen bedraagt per 30 september 2011 ongeveer 24 jaar. Verdiscontering van de verplichtingen met de rentetermijnstructuur per september 2011 levert een dekkingsgraad op Financiële positie 9/30/2011 van 101,1% per 30 september Aanwezige dekkingsgraad 101,1% Benodigde dekkingsgraad 113,4% Duration nominale verplichtingen ± 24 Op 30 september 2011 bedroeg de vereiste dekkingsgraad 113,4%. Dit betreft de uitkomst van de solvabiliteitstoets. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 10

11 5.1 Uitkomsten continuïteitsanalyse Ontwikkeling dekkingsgraden (1) Onderstaande grafiek toont de verwachte ontwikkeling van zowel de nominale als de reële dekkingsgraad. 170% 150% 130% 110% 90% 70% Verloop dekkingsgraden 50% Nominale dekkingsgraad Reële dekkingsgraad De basis voor de ontwikkeling van de dekkingsgraden is het huidige beleid. Doorrekenen van de gesimuleerde scenario's levert naar verwachting in het begin een stijgend verloop van de nominale dekkingsgraad op waarna deze licht afneemt, resulterend in een uiteindelijk niveau van 114,5%. Een reële dekkingsgraad van 100% betekent dat de huidige pensioenaanspraken in beginsel tot aan het einde van hun looptijd geïndexeerd kunnen worden met de prijsindex op basis van de reeds aanwezige middelen in een risicovrije omgeving. De reële dekkingsgraad vertoont op (middel)lange termijn een stijgend verloop. Dit resulteert in een uiteindelijke niveau van 77%. Dat betekent dat u naar verwachting in de toekomst niet in staat bent de pensioenaanspraken van de deelnemers levenslang volledig te indexeren in een risicovrije omgeving. De belangrijkste oorzaak voor de positieve ontwikkeling van de dekkingsgraad in de eerste jaren is gelegen in het meer dan kostendekkend zijn van de doorsneepremie. Dit effect wijzigt op termijn naarmate de premie naar verwachting niet langer volledig kostendekkend is. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 11

12 5.1 Uitkomsten continuïteitsanalyse Ontwikkeling dekkingsgraden (2) Onderstaande grafiek toont de spreiding van de verwachte nominale dekkingsgraad over een periode van 15 jaar. nominale dekkingsgraad 190% 170% 150% 130% 110% 90% 70% Ontwikkeling nominale dekkingsgraad 50% Zoals we reeds eerder hebben gezien, stijgt de nominale dekkingsgraad van het pensioenfonds naar verwachting. Dit betreft echter gemiddelden. In de grafiek worden tevens de mogelijke positieve dan wel negatieve scenario s met betrekking tot de financiële positie van het pensioenfonds weergegeven. De groene lijn is het verloop van de gemiddelde nominale dekkingsgraad. De gele lijnen representeren mogelijke economische scenario s op basis van de economische veronderstellingen (pagina 5). De rode stippellijn is de minimum vereiste dekkingsgraad van 104,9%. Alle scenario s onder deze lijn zijn situaties van een dekkingstekort. De zwarte stippellijn is de vereiste dekkingsgraad van 113,4%. Alle scenario s onder deze lijn zijn situaties van een reservetekort. De (oppervlakte)kans dat de nominale dekkingsgraad zich de komende 15 jaar naar verwachting onder een niveau van 104,9% bevindt, bedraagt ongeveer 41%. Kans op reservetekort binnen 15 jaar 58.0% Kans op een dekkingstekort binnen 5 jaar 47.8% Kans op een dekkingstekort binnen 10 jaar 43.0% Kans op een dekkingstekort binnen 15 jaar 40.9% Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 12

13 5.1 Uitkomsten continuïteitsanalyse Ontwikkeling dekkingsgraden (3) Onderstaande grafiek toont de spreiding van de verwachte nominale dekkingsgraad na 5 en 15 jaar. Relatieve frequentie 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 40% 60% Histogram nominale marktwaarde dekkingsgraad 80% 100% 120% 140% 160% 180% Nominale marktwaarde dekkingsgraad Jaar 5 Jaar % 220% 240% In het linker histogram worden de mogelijke positieve dan wel negatieve scenario s met betrekking tot de financiële positie van het pensioenfonds weergegeven bij een nominale dekkingsgraad na 5 en 15 jaar. In tabelvorm ziet dit er als volgt uit: Nominale dkg Frequentie Interval 5 jaar 15 jaar 40% <=.. < 60% 0.0% 0.1% 60% <=.. < 80% 3.9% 2.4% 80% <=.. < 100% 27.1% 23.6% 100% <=.. < 120% 40.3% 39.1% 120% <=.. < 140% 20.1% 23.3% 140% <=.. < 160% 5.8% 7.8% 160% <=.. < 180% 1.9% 2.1% 180% <=.. < 200% 0.7% 1.4% 200% <=.. < 220% 0.2% 0.0% 220% <=.. < 240% 0.0% 0.2% 240% <=.. < 260% 0.0% 0.0% 260% <=.. < 280% 0.0% 0.0% 100.0% 100.0% Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 13

14 5.1 Uitkomsten continuïteitsanalyse Ontwikkeling dekkingsgraden (4) Onderstaande grafiek toont de spreiding van de verwachte nominale dekkingsgraad na 1, 5, 10 en 15 jaar. 180% 160% 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% Percentielen nominale dekkingsgraad 0% jaar 1 jaar 5 jaar 10 jaar 15 95e 75e 50e 25e 5e Zoals we reeds eerder hebben gezien, vertoont de nominale dekkingsgraad naar verwachting een stijgend verloop. Dit betreft echter gemiddelden. In de linker grafiek worden tevens de mogelijke positieve dan wel negatieve scenario's met betrekking tot de financiële positie van het pensioenfonds weergegeven. Hieruit blijkt onder andere dat de kans 5% is dat de dekkingsgraad na 15 jaar lager is dan 85%. Percentiel Verdeling dekkingsgraad na 15 jaar 5 e 85% 25 e 99% 50 e 112% 75 e 126% 95 e 154% Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 14

15 5.2 Uitkomsten continuïteitsanalyse Solvabiliteit van het fonds (1) Onderstaande grafiek toont de (meerdimensionale) kans op en de bijbehorende omvang van een dekkingstekort en een reservetekort. Kans op dekkingstekort & reservetekort Een dekkingstekort doet zich voor wanneer de dekkingsgraad van een pensioenfonds onder een niveau van 104,9% terecht komt. In de situatie van pensioenfonds Citco is het mogelijk dat rechten van de deelnemers moeten worden gekort. Dit kan zich voordoen als de situatie op termijn niet herstelt. De kans op een dekkingstekort bedraagt voor het pensioenfonds op de lange termijn ongeveer 41%. Reservetekort Dekkingstekort 40.9% 58.0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70%.. < 60% 60% <=.. < 80% 80% <=.. < 100% 100% <=.. < 104,9% 104,9% <=.. < 110% 110% <=.. < 100% + buffer De kans dat het fonds in een dekkingstekort komt dat meer dan drie jaar voortduurt, bedraagt 14%. Een reservetekort doet zich voor wanneer de dekkingsgraad van een pensioenfonds onder een niveau van 100% plus de benodigde solvabiliteitsbuffer terecht komt. De kans hierop bedraagt voor uw pensioenfonds ongeveer 58%. Het pensioenfonds bevindt zich per 30 september 2011 reeds in dekkingstekort. Bovengenoemde kansen betreft de kansen op lange termijn (15 jaar). Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 15

16 5.2 Uitkomsten continuïteitsanalyse Solvabiliteit van het fonds (2) Onderstaande grafiek toont de oppervlaktekansen op een dekkings- danwel reservetekort per jaar. Het is duidelijk te zien dat deze kansen de komende vijftien jaar over het algemeen afnemen als gevolg van de stijgende dekkingsgraad. De kans op een dekkingstekort dat langer dan drie jaar aanhoudt, bedraagt ongeveer 14%. Aangezien het fonds momenteel in onderdekking is, dienen deze scenario s zich voor het eerst aan in jaar 3. In de figuur hieronder zijn de momentkansen voor bovengenoemde situaties per jaar weergegeven. 80% Kans op tekort Kans op dekkingstekort dat langer dan 3 jaar voortduurt 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Reservetekort Dekkingstekort 20% 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% jaar jaar Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 16

17 5.2 Uitkomsten continuïteitsanalyse Solvabiliteit van het fonds (3) Onderstaande grafiek toont de spreiding van de solvabiliteitsratio van het pensioenfonds. Hierin wordt het aanwezige eigen vermogen uitgedrukt als per percentage van het vereist eigen vermogen. Dit betekent dat een ratio onder 100% overeenkomt met een reservetekort. 700% 600% 500% 400% 300% 200% 100% -200% -300% Percentielen solvabiliteitsratio 0% -100% jaar 1 jaar 5 jaar 10 jaar e 75e 50e 25e 2.5e Per 30 september 2011 bedraagt de solvabiliteitsratio 8,2%. Dit is het eigen vermogen (dekkingsgraad minus 100%) gedeeld door het veronderstelde vereist eigen vermogen (in dit geval 13,4%). Dus 1,1% / 13,4% = 8,2%. Deze grafiek laat de ontwikkeling van de solvabiliteitspositie zien. In tenminste 50% van de gevallen blijft de solvabiliteitsratio schommelen rond de 100% na 15 jaar. Dat betekent dat in tenminste 50% van de gevallen voldaan wordt aan het vereist eigen vermogen. In zowel het 2,5 e percentiel als het 25 e percentiel ligt de solvabiliteitsratio na 15 jaar onder de 0%. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 17

18 5.3 Uitkomsten continuïteitsanalyse Verwachte toeslag Onderstaande grafiek toont de cumulatieve toeslag voor de deelnemers als percentage van de prijsindex. Naast de gemiddelden is tevens het 5 e en 25 e -percentiel weergegeven. Het 5 e -percentiel bijvoorbeeld geeft aan dat in slechts 5% van de scenario s de verwachte toeslag lager is. De blauwe lijn, de cumulatieve toeslag voor de (niet-)actieve deelnemers, laat zien dat over een periode van 15 jaar de aanspraken naar verwachting voor 45% geïndexeerd zijn. De rode lijn laat zien, dat op lange termijn de (niet-)actieve deelnemers in alle gevallen een toeslagverlening van 4% van de verwachte prijsindex kunnen verwachten. 100% 80% 60% Cumulatieve toeslagverlening Toeslagverlening niet-actieve deelnemers Gemiddelde cumulatieve toeslag 44.5% Gemiddelde toeslag per jaar 0.9% 5e-percentiel gemiddelde cumulatieve toeslag 3.8% 5e-percentiel gemiddeld per jaar 0.1% 40% 20% 0% Gemiddelde 5e percentiel 25e percentiel Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 18

19 5.3 Uitkomsten continuïteitsanalyse Verwachte cumulatieve toeslagverlening Onderstaande grafiek toont de verwachte toeslag voor de deelnemers per jaar. Naast de gemiddelden zijn tevens het 5 e en 25 e -percentiel weergegeven. Het 5 e -percentiel bijvoorbeeld geeft aan dat in slechts 5% van de scenario s de verwachte toeslag lager is. 5% Toeslagverlening In de grafiek is het absolute toeslagpercentage, afgezet tegen de tijd, terug te vinden voor verschillende percentielen. De blauwe lijn toont het gemiddelde van de toeslag voor de deelnemers. Het 5 e en 25 e percentiel laten zien dat op lange termijn de deelnemers in de 5% en 25% slechtste gevallen geen toeslag mogen verwachten. 4% 3% 2% 1% 0% Gemiddelde 5e percentiel 25e percentiel Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 19

20 5.4 Uitkomsten continuïteitsanalyse Verwacht pensioenresultaat Pensioenresultaat Actief Type deelnemer Onderstaande tabel toont het verwachte pensioenresultaat voor de actieve en niet-actieve deelnemers op basis van de prijsindex. Naast de gemiddelden is tevens het 5 e - percentiel weergegeven. Het 5 e -percentiel geeft aan dat in slechts 5% van de scenario s het verwachte pensioenresultaat lager is. Niet-actief Het pensioenresultaat geeft weer hoe de koopkracht van de deelnemer zich naar verwachting ontwikkelt. Bijvoorbeeld het resultaat van 86% voor de (niet-)actieve deelnemers betekent dat de waarde van het opgebouwd pensioen van de (niet-) actieve deelnemers naar verwachting op lange termijn (15 jaar) 86% van de huidige waarde (in termen van koopkracht) zal behouden. Het 5 e -percentiel geeft weer hoe hoog het pensioenresultaat is in het 5% slechtste scenario, of te wel met een zekerheid van 95%. Voor de (niet-)actieve deelnemers resteert op lange termijn met 95% zekerheid een koopkracht met een waarde van minimaal 74% van de huidige koopkracht. Verwachting 86% 86% Het toeslagresultaat van de vorige slide geeft weer hoe goed 5 e -percentiel 74% 74% het pensioenfonds in staat is de gekozen maatstaf te compenseren door middel van toeslagverlening. Derhalve is het pensioenresultaat vooral interessant voor de deelnemers voor wat betreft de koopkrachtontwikkeling en het toeslagresultaat vooral interessant als prestatiemaatstaf voor het pensioenfonds. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 20

21 5.5 Uitkomsten continuïteitsanalyse Financiering pensioenregeling Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de feitelijke versus de kostendekkende premie. De kostendekkende premie is opgebouwd uit de koopsom voor onvoorwaardelijke onderdelen van de pensioenregeling en een solvabiliteits- en kostenopslag. premie (% premiegrondslag) 60% 50% 40% 30% 20% 10% Financiering (feitelijke vs kostendekkende premie) Uit de grafiek blijkt dat de feitelijke premie (de blauwe lijn) in de eerste jaren naar verwachting boven de gemiddelde kostendekkende premie (de rode lijn) ligt. In het eerste jaar is de feitelijke premie in 67% van de gevallen kostendekkend. De onderstaande tabel geeft de kans op toereikendheid van de doorsneepremie in een aantal jaren weer: Jaar Kans toereikendheid feitelijke premie % % % % 0% Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 21

22 5.5 Uitkomsten continuïteitsanalyse Consistentietoets (1) Onderstaande grafiek toont de cumulatieve toeslagresultaten van de (niet-)actieven bij toepassing van de vereiste dekkingsgraad als startpunt voor de nominale dekkingsgraad, teneinde te onderzoeken of de toeslagverlening in voldoende mate aansluit op de toeslagambitie. 100% Cumulatieve toeslagverlening (niet-) actieven Om te bezien of het beleid van het pensioenfonds consistent is, moet een toets worden uitgevoerd waarbij als fictieve startdekkingsgraad het vereist eigen vermogen wordt genomen. In een tweede deel van de toets moet als startpunt het minimum vereist eigen vermogen worden gehanteerd. Dit wordt op de volgende pagina uitgewerkt. Aangezien een verwachte toeslagverlening van 63% in beperkte mate aansluit bij de beoogde maatstaf (de prijsindex) verwachten wij dat de toezichthouder het huidige beleid op basis van deze toetsing als niet consistent zal bestempelen. 80% 60% 40% 20% 0% Gemiddelde 5e percentiel 25e percentiel Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 22

23 5.5 Uitkomsten continuïteitsanalyse Consistentietoets (2) Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de nominale dekkingsgraad vanaf het vanuit de consistentiewetgeving ingegeven startpunt, te weten de minimum vereiste dekkingsgraad. 175% 165% 155% 145% 135% 125% 115% 105% 95% 85% Verloop dekkingsgraad 75% Dekkingsgraad vanaf 104,9% VEV In het tweede deel van de consistentietoets wordt bezien of het beleid van de Stichting Pensioenfonds Citco Nederland consistent is wanneer als startdekkingsgraad de minimaal vereiste dekkingsgraad (104,9%) wordt gehanteerd. Er wordt onderzocht of het pensioenfonds in staat is om in 15 jaar volledig te herstellen (lees of het pensioenfonds uitkomt op een dekkingsgraadniveau dat tenminste gelijk is aan het vereist eigen vermogen). Uit de grafiek valt op te maken dat het pensioenfonds voor wat betreft de ontwikkeling van de dekkingsgraad wel consistent beleid voert. Immers de nominale dekkingsgraad is naar verwachting in staat om binnen een periode van 15 jaar tenminste het niveau van de vereiste dekkingsgraad (113,4%) te bereiken. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 23

24 Contactpersonen Michel Iglesias del Sol Linda Gastelaars Towers Watson B.V. Prof. E.M. Meijerslaan AV Amstelveen Tel: +31 (0) Disclaimer De resultaten in deze presentatie zijn schattingen gebaseerd op aan ons beschikbaar gestelde pensioengegevens en veronderstellingen omtrent toekomstige ontwikkelingen. Hoewel wij deze gegevens en veronderstellingen zo zorgvuldig mogelijk hebben getoetst en vastgesteld, kunnen wij niet garanderen dat de aan ons geleverde gegevens juist zijn of dat toekomstige ontwikkelingen niet zullen afwijken van de gehanteerde veronderstellingen. Deze rapportage is daarnaast uitsluitend bedoeld voor Stichting Pensioenfonds Citco Nederland en kan derhalve niet gebruikt worden voor andere doeleinden of op vertrouwd worden door andere personen zonder voorafgaande schriftelijke instemming van Towers Watson. Continuïteitsanalyse Asset Liability Management Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 24

25 6. Bijlage Verschil pensioenresultaat en verwachte verhoging Vanaf 1 januari 2009 geldt een aangepaste Toeslagenmatrix. Volgens de voormalige methodiek wordt er een uitspraak gedaan over de verwachte verhoging (toeslagresultaat). In de in juli 2008 aangepaste Toeslagenmatrix wordt geen toekomstverwachting gegeven, maar wordt er alleen iets gezegd over de (eventuele) verhoging van het pensioen in het huidige jaar en de verhogingen die de afgelopen drie jaar hebben plaatsgevonden. Voor de verwachting in de toekomst is het begrip pensioenresultaat geïntroduceerd, dat een hoger percentage oplevert dan de verwachte verhoging. Deze wordt tot uitdrukking gebracht in het toeslagenlabel. Wij zullen de verschillen tussen beide begrippen aan de hand van een voorbeeld toelichten. Volgens de voormalige methodiek wordt de verwachte verhoging de komende 15 jaar als gevolg van het toeslagbeleid uitgedrukt in de verwachte verhoging van de maatstaf: In het voorbeeld zou de verwachte verhoging (toeslagresultaat) dus 16 / 35 = 46% bedragen. Volgens de aangepaste methodiek wordt het pensioenresultaat gedefinieerd als het totale verwachte pensioen over 15 jaar als gevolg van het toeslagbeleid gedeeld door het totale verwachte pensioen over 15 jaar indien de volledige maatstaf zou kunnen worden toegekend. 35 Stel dat een deelnemer een opgebouwd pensioen van 100 heeft dat zo mogelijk met de prijsindex (bijvoorbeeld 2%) wordt verhoogd. Stel dat uit de continuïteitsanalyse volgt dat met het huidige beleid slechts 1% per jaar kan worden geïndexeerd. Een toeslag van 1% over 15 jaar levert: 100 * 1,01 15 = 116. Een toeslag van 2% over 15 jaar levert: 100 * 1,02 15 = Het pensioenresultaat bedraagt in dit voorbeeld 116 / 135 = 86%. Het pensioenresultaat is vooral interessant voor de deelnemers voor wat betreft de koopkrachtontwikkeling en het toeslagresultaat is vooral interessant als prestatiemaatstaf voor het pensioenfonds. Stichting Pensioenfonds Citco Nederland 25

Asset Liability Management. Continuïteitsanalyse 2 juli 2013. Continuïteitsanalyse 0. Inhoudsopgave Stichting Pensioenfonds Forbo

Asset Liability Management. Continuïteitsanalyse 2 juli 2013. Continuïteitsanalyse 0. Inhoudsopgave Stichting Pensioenfonds Forbo 0. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Management samenvatting 3. Economische veronderstellingen 4. Huidige beleid: pensioenregeling en sturingsinstrumenten 1. Pensioenregeling en financiering 2. Beleggingsbeleid

Nadere informatie

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW BIJLAGE: DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW 25 JUNI 2009 Bijlage bij Herstelplan BPF Bouw 25 juni 2009: Dekkingsgraadsjabloon per 1 januari 2009

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO

Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO Maart 2009 1 Naam Pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds TNO Nummer fonds: 692 Dekkingsgraad per 31-12-2008: De dekkingsgraad van Stichting Pensioenfonds TNO is

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 Wettelijk kader. 1.2 Opzet van het rapport

1 Inleiding. 1.1 Wettelijk kader. 1.2 Opzet van het rapport Pensioenfonds Caribisch Nederland Continuïteitsanalyse 17-4-2014 Bijlage bij Herstelplan 31-12-2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Wettelijk kader... 3 1.2 Opzet van het rapport... 3 2 Beschrijving

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Het Financieel Toetsingskader wijzigt

Het Financieel Toetsingskader wijzigt Het Financieel Toetsingskader wijzigt Wat zijn de consequenties en welke keuzes kunt u maken? Dit document is gebaseerd op het wetsvoorstel van 25 juni 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen

Nadere informatie

De uitwerking hiervan is opgenomen in onze notitie van 30 april 2015 (Ref: HDr\654444\P150314).

De uitwerking hiervan is opgenomen in onze notitie van 30 april 2015 (Ref: HDr\654444\P150314). drs. E. Veerman AAG drs. P.J. Steur AAG T +31 88 543 3700 T +31 88 543 3700 Stationsweg 13-14 1441 EJ Purmerend Nederland erik.veerman@towerswatson.com peter.steur@towerswatson.com towerswatson.com Correspondentieadres:

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

: Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef

: Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef De Nederlandsche Bank T.a.v. de heer drs. J.A.C. Luijks RA Postbus 929 7301 BD Apeldoorn Datum : 11 mei 2009 Betreft : Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef Geachte heer Luijks, Bijgaand treft

Nadere informatie

Pensioenen... Herstelplan 2016

Pensioenen... Herstelplan 2016 Pensioenen.............................................. Herstelplan 2016 23 maart 2016 HERSTELPLAN Stichting Pensioenfonds Vopak (hierna: het pensioenfonds) verkeert op 1 januari 2016 in een situatie

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

reëel financieel toetsingskader (FTK2)

reëel financieel toetsingskader (FTK2) nominaal financieel toetsingskader (FTK1) - bestaande contract - nominale contract - uitkeringsovereenkomst - onderscheid tussen nominale opbouw en indexatie - 2,5% onderdekkingskans maatstaf voor nominale

Nadere informatie

Beleidsregel uitgangspunten beoordeling continuïteitsanalyse van pensioenfondsen

Beleidsregel uitgangspunten beoordeling continuïteitsanalyse van pensioenfondsen Beleidsregel uitgangspunten beoordeling continuïteitsanalyse van pensioenfondsen Beleidsregel van De Nederlandsche Bank N.V. van 29 augustus 2007, nr. Juza/2007/01546/IH, houdende uitgangspunten bij de

Nadere informatie

10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets

10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets 10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets Conform de Pensioenwet dient het bestuur van een pensioenfonds de doelstellingen en beleidsuitgangspunten (waaronder de risicohouding) van het pensioenfonds

Nadere informatie

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG Huidige stand van zaken nftk drs. Lonneke Thissen AAG juli 2014 1. Huidige stand van zaken nftk Wetsvoorstel naar de Raad van State op 4 april 2014 Gebaseerd op nominaal kader - De komende tijd wordt gekeken

Nadere informatie

HERSTELPLAN 31 maart 2009

HERSTELPLAN 31 maart 2009 HERSTELPLAN 31 maart 2009 Naam pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel Nummer fonds: 07781 Dekkingsgraad per 31 december 2008: 95,6% Status financiële positie (reservetekort, dekkingstekort):

Nadere informatie

Achtergrond en uitdagingen van het FTK

Achtergrond en uitdagingen van het FTK Achtergrond en uitdagingen van het FTK Prof. dr. K.H.W. Knot Divisiedirecteur Toezichtbeleid De Nederlandsche Bank 16 mei 006 Agenda Kenmerken Nederlandse pensioenstelsel Doelstelling risicogebaseerd toezicht

Nadere informatie

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen Regeling parameters pensioenfondsen Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 19 december 2006, nr. AV/ PB/2006/102565b, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Persbericht ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Hoofdpunten: Verlaging pensioen met 0,5% per 1 april 2013 definitief Mogelijk aanvullende

Nadere informatie

Met de hulp van onderhavig document vindt het overleg in de zin van artikel 102a Pw plaats met de sociale partners.

Met de hulp van onderhavig document vindt het overleg in de zin van artikel 102a Pw plaats met de sociale partners. Pensioenfonds ANWB Risicohouding Onderdeel van de doelstellingen en beleidsuitgangspunten van een pensioenfonds is de risicohouding. De risicohouding dient inzicht te geven in de relatie tussen de doelstellingen

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10 Staat/formulier K0 blad 2 Datum in herstel (ddmmjj) 2 2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 0 Onderbouwing gekozen hersteltermijn Er is voor een termijn van 0 jaar gekozen omdat een relatief lange termijn

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 570 Besluit van 17 december 2014 tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met vaststelling van de parameters

Nadere informatie

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix.

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Algemene toelichting Artikel 86 van de Pensioenwet schrijft voor dat er bij voorwaardelijke toeslagverlening een consistent geheel dient te zijn

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m 30 juni 2012 Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Nominale dekkingsgraad is gedaald van 110,0% naar 105,1% Beleggingsrendement

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Financieel crisisplan 2015

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Financieel crisisplan 2015 Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Financieel crisisplan 2015 1 Inhoudsopgave 1.1 Inleiding en onderdelen financieel crisisplan... 3 1.1.1 Inleiding... 3 1.1.2 Relatie financieel crisisplan met de doelstelling

Nadere informatie

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Aanleiding en vervolg 1) Het kabinet heeft begin 2004 met sociale partners

Nadere informatie

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Dit financieel crisisplan is geschreven in het kader van artikel 145 van de Pensioenwet. Het crisisplan maakt deel uit van de beschrijving van de beheerste en integere

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m ultimo juni 2012 Samenvatting: Nominale dekkingsgraad gedaald van 107,6% naar 101,9% Beleggingsrendement is 1,6%

Nadere informatie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie INVESTMENT SOLUTIONS & RESEARCH UPDATE 31 maart 2014 Voor professionele adviseursbeleggers Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie Jaap Hoek en Roderick Molenaar Portfolio Strategy Parameters

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader S&V Reflector De implementatie van het nieuwe Dienen de pensioenfondsen hun Financieel Toetsingskader langlopende swaps te verkopen? Welke keuzes kunt u maken en wie betrekt u daarbij? Een risicomanagement

Nadere informatie

Vastgoed in ALM context

Vastgoed in ALM context Vastgoed in ALM context april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Nieuw uitgevoerde ALM analyses... 4 2.1 Huidige economische basisset... 4 2.2 Direct OG in goed gespreide portefeuille... 5 2.3 Beursgenoteerd

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2016 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2016 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2016-1 oktober 2016 t/m 31 december 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 98,8% naar 105,7%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016

Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016 Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016 Inleiding Als, conform artikel 2 of artikel 6 van het Vrijstellings- en boetebesluit Wet Bpf 2000, vrijstelling kan worden verkregen,

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008

Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008 Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008 Naam pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds Holland Casino Nummer fonds: 60196 Dekkingsgraad per 31-12-2008: 88,2% Status financiële positie (reservetekort,

Nadere informatie

1.1 Naam: T.W.F. Hillen 1.2 Telefoonnummer: 1.3 E-mailadres: F.C.L. Terpstra

1.1 Naam: T.W.F. Hillen 1.2 Telefoonnummer: 1.3 E-mailadres: F.C.L. Terpstra Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: TWF Hillen 2 Telefoonnummer: E-mailadres: Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor / betrokken bij invulling rapportage

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceerde op vrijdag 12 juli 2013 het lang verwachte consultatiedocument over de uitwerking

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan.

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan. Crisisplan 1. Inleiding Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien

Nadere informatie

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00%

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% Benchmark pensioenfondsen Inleiding De Vereniging exleaseplan (VeLP) heeft het initiatief genomen om een benchmarkstudy te maken voor de Stichting Pensioenfonds Lease Beheer (SPLB). Het doel van deze benchmark

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota Versie 19 april 2012 Inleiding Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Zicht op de indexatiekwaliteit van pensioenregelingen

Zicht op de indexatiekwaliteit van pensioenregelingen Prijsstijgingen kunnen een negatieve invloed hebben op de koopkracht. Ook op de koopkracht van pensioenen. Veel Nederlandse pensioenfondsen streven er daarom naar de pensioenen elk jaar te verhogen, of

Nadere informatie

STICHTING TOTAL PENSIOENFONDS NEDERLAND

STICHTING TOTAL PENSIOENFONDS NEDERLAND HEALTH WEALTH CAREER STICHTING TOTAL PENSIOENFONDS NEDERLAND ANALYSE PREMIEDEMPING OP BASIS VAN VERWACHT RENDEMENT 21 september 2016 Sasja Keijmel DEKKINGSGRAADSJABLOON INHOUD 1. Inleiding 2. Wet- en regelgeving

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015 Stand van zaken SVG 1 van 19 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2014 Vooruitblik 2015 Vragen 2 van 19 Pensioenfonds SVG

Nadere informatie

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, CONCEPT Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen (Regeling parameters pensioenfondsen) De Minister van Sociale Zaken en

Nadere informatie

134 De Pensioenwereld in 2015

134 De Pensioenwereld in 2015 14 134 De Pensioenwereld in 2015 Ontwikkelingen in de pensioenmarkt 135 Het nieuwe FTK: oude wijn in nieuwe zakken? Auteurs: Gijs Hoedemaker, Machiel Koper en Alexander van Stee Na de crisis leek er een

Nadere informatie

Toeslagverlening. Versie

Toeslagverlening. Versie Toeslagverlening Versie 23-02-2017 Versie 23-02-2017 Toeslagverlening Waarom toeslagverlening? Toeslag is een manier om te zorgen dat de pensioenen hun koopkracht behouden. Toeslag wordt ook wel indexatie

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Bijlage: sjabloon voor het langetermijnherstelplan en toelichting invulling

Bijlage: sjabloon voor het langetermijnherstelplan en toelichting invulling Bijlage: sjabloon voor het langetermijnherstelplan en toelichting invulling In deze bijlage wordt het sjabloon voor het door de fondsen met een reservetekort vanaf januari 27 aan te leveren langetermijnherstelplan

Nadere informatie

Toeslagverlening. Versie

Toeslagverlening. Versie Toeslagverlening Versie 25-02-2016 Versie 25-02-2016 Toeslagverlening (indexatie) Waarom toeslagverlening? Toeslag is een manier om te zorgen dat de pensioenen hun koopkracht behouden. Toeslag wordt ook

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6 Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6 In deze nieuwsbrief Voorwoord Toeslagverlening 1.1.2015 Inhaaltoeslagverlening Pensioenpremie 2015 De informatie in dit document

Nadere informatie

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks, Toezichthouder Risk & ALM - DNB

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks, Toezichthouder Risk & ALM - DNB IPFOS Bestuurders Conferentie Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks, Toezichthouder Risk & ALM - DNB Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks 2 Inhoud 1.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

30 september /LJ/AH. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie

30 september /LJ/AH. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie Postadres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht Team Pensioenen T 0900 9690 (lokaal tarief) F 030 66 30 000 wwwfnvbondgenotennl Datum 30 september 2015 008/LJ/AH Onderwerp FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie

Nadere informatie

ABC van het FTK Agnes Joseph

ABC van het FTK Agnes Joseph Update juni 2014 ABC van het FTK Agnes Joseph Verder gaan. Zomer update: FTK in grote lijnen bekend Het financieel toetsingskader voor pensioenfondsen (FTK) wordt aangepast. Op 25 juni 2014 stuurde staatssecretaris

Nadere informatie

Risico Management. Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement. Marton Bloemer Risk Manager

Risico Management. Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement. Marton Bloemer Risk Manager Risico Management Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement Marton Bloemer Risk Manager Introductie 1. Pensioenakkoord 2. Risicomanagement (Integraal Balansmanagement) 3. Samengevat Pagina 1 Pensioenakkoord

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1 RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL Vraag 1 Onder het huidige FTK krijgen pensioenfondsen te maken met de zogenaamde beleggings -spagaat: aan de ene kant kan er weinig risico worden genomen

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

1.1 Naam: Jos Dreuning 1.2 Telefoonnummer: adres:

1.1 Naam: Jos Dreuning 1.2 Telefoonnummer: adres: Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Jos Dreuning 2 Telefoonnummer: 088-62780 3 E-mailadres: josdreuning@azleu Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Human Resources Identifier Nederland Voorstel CDC pensioenregeling 2017 inclusief risicohouding Presentatie Seminar DNB 28 2010 en DB 30 Blue mei 2013 template 0 Aanleiding Wens werkgever om huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 2 juli 2015 1 Agenda Opening 2014 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk nftk Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds

Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds VBA ALM congres 6 november 2014 Philips Pensioenfonds Philips Pensioenfonds in een notedop Beleggingen Verplichtingen

Nadere informatie

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen?

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen? Veelgestelde vragen DE KORTINGEN Gelden de kortingen op het pensioen per 1-9-2016 en 1-3-2017 voor beide regelingen? Ja, de kortingen gelden zowel voor de middelloon als de CDC regeling, ongeacht het afgesproken

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/6 VIERDE KWARTAAL 2016

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/6 VIERDE KWARTAAL 2016 KWARTAALVERSLAG VIERDE KWARTAAL 2016 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 31 december 2016 bedroeg 108,0% Het rendement van 1 oktober tot en met 31 december 2016 bedroeg -2,8% Het rendement van 1

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Eerste observaties septemberpakket. KCM fiduciair management 26 september 2012

Eerste observaties septemberpakket. KCM fiduciair management 26 september 2012 Eerste observaties septemberpakket KCM fiduciair management 26 september Wat is relevant voor de beleggingen? Rentecurve In lijn met het voorstel van Kamp: Ultimate Forward Rate (UFR) komt er op basis

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK)

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Utrecht, 2 september 2014 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1 In deze notitie treft u de reactie aan

Nadere informatie

1.1 Naam: Marco Starreveld 1.2 Telefoonnummer: adres:

1.1 Naam: Marco Starreveld 1.2 Telefoonnummer: adres: Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Marco Starreveld 2 Telefoonnummer: 06 0 9 72 E-mailadres: marcostarreveld@achmeacom Gegevens bestuurslid verantwoordelijk

Nadere informatie

Wat doet SPE met mijn geld? 19 april 2016

Wat doet SPE met mijn geld? 19 april 2016 Wat doet SPE met mijn geld? 19 april 2016 Classification: Status: Wat doet SPE met mijn geld? 1. Wat zit er in de pot en hoe komt die pot tot stand 2. Opties, aandelen, obligaties? Sparen of beleggen?

Nadere informatie

1. Het pensioenfonds loopt beleggingsrisico. Dat betekent dat in het MVEV een bijdrage van 4% van de technische voorzieningen (TV) is opgenomen.

1. Het pensioenfonds loopt beleggingsrisico. Dat betekent dat in het MVEV een bijdrage van 4% van de technische voorzieningen (TV) is opgenomen. Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen 1 BIJLAGE: VASTSTELLING MVEV EN VEV Vaststelling minimaal vereist eigen vermogen Op grond van artikel 126 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling dient

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Reservetekort weggewerkt, pensioenen verhoogd

Reservetekort weggewerkt, pensioenen verhoogd Verkort jaarverslag 2013 In dit verkorte jaarverslag 2013 zetten we de hoofdpunten uit het volledige jaarverslag van Metro Pensioenfonds voor u op een rij: we blikken terug op het pensioenjaar 2013 en

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 EERSTE KWARTAAL 2016

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 EERSTE KWARTAAL 2016 KWARTAALVERSLAG EERSTE KWARTAAL 2016 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 31 maart 2016 bedroeg 109,6% Het rendement van 1 januari tot en met 31 maart 2016 bedroeg 5, Het pensioenvermogen per 31

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Datum: 5 december 2014 Betreft: Generatie- en premie-effecten aanpassing pensioenregels 2015

Datum: 5 december 2014 Betreft: Generatie- en premie-effecten aanpassing pensioenregels 2015 CPB Notitie Aan: Dhr. Omtzigt en dhr. Hoekstra, Kamerleden voor het CDA Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon M.H.C. Lever en Th.

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie