Nederlandstalige samenvatting

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlandstalige samenvatting"

Transcriptie

1 Nederlandstalige samenvatting 121

2 122

3 In hoofdstuk 1 van dit proefschrift worden de zwangerschapsaandoeningen preeclampsie en het HELLP syndroom, het vóórkomen, het herhalingsrisico in een volgende zwangerschap en de mogelijkheid om een herhaling te voorspellen kort geïntroduceerd. Het hoofdstuk wordt afgesloten met de specifieke doelstellingen en inhoud van het proefschrift. Bij preëclampsie is er naast hoge bloeddruk in de zwangerschap ook sprake van eiwitverlies in de urine. Het HELLP-syndroom staat voor Hemolysis, Elevated Liver enzymes en Low Platelets. Dit betekent dat er sprake is van een verhoogde afbraak van rode bloedcellen en een gestoorde leverfunctie. Daarnaast is er een tekort aan bloedplaatjes, waardoor de bloedstolling ontregeld raakt. Sommige vrouwen hebben lange tijd weinig of geen klachten, anderen worden in korte tijd ernstig ziek. Preeclampsie en het HELLP-syndroom kunnen ook ernstige gevolgen hebben voor het kind, zoals groeivertraging en vroeggeboorte. Hoewel bekend is dat preëclampsie en het HELLP-syndroom ontstaan door onvoldoende werking van de placenta (moederkoek), is de exacte oorzaak nog niet duidelijk. Vrouwen die eenmaal preëclampsie of het HELLP-syndroom hebben doorgemaakt, hebben een verhoogde kans op herhaling in de volgende zwangerschap. Er zijn in Nederland geen klinische praktijk-richtlijnen voor de begeleiding van zwangere vrouwen met een dergelijke complicatie in de voorgeschiedenis. Veelal krijgen deze vrouwen zeer intensieve en kostbare zorg, terwijl dat in de meeste gevallen misschien niet nodig is. Vrouwen met een laag herhalingsrisico zouden misschien reguliere zorg kunnen krijgen, terwijl voor vrouwen met een hoog herhalingsrisico een dergelijke intensieve zorg wel te rechtvaardigen is. Om onderscheid te maken tussen vrouwen met een laag herhalingsrisico en vrouwen met een hoog herhalingsrisico, werd een predictiemodel ontwikkeld. In de PreCare studie werden de effecten van dit predictiemodel verder onderzocht op het gebied van uitkomsten bij moeder en kind, patiënttevredenheid en maatschappelijke en zorgkosten (recidiefkans-geleide zorg, of RGC). Op basis van dit predictiemodel werden vrouwen ingedeeld in Medium Care (MC) of High Care (HC), afhankelijk van het voorspelde individuele risico om een recidief te ontwikkelen. Naderhand werd recidiefkans-geleide zorg vergeleken met de gebruikelijke zorg (CAU) met betrekking tot zwangerschapsgerelateerde zorgkosten en maatschappelijke kosten (zoals ziekteverzuim, informele zorg) en gezondheidsuitkomsten bij moeder en kind en werd de patiënttevredenheid met recidiefkans-geleide zorg onderzocht. Hoofdstuk 2 geeft een gedetailleerde beschrijving van de opzet en uitvoering van de studie. De PreCare-studie hanteert een zogenaamd before-after design, waarin zwangerschapsuitkomsten en kosten worden vergeleken tussen de gebruikelijke zorg en recidiefkans-geleide zorg. In het kader van de gebruikelijke zorg wordt gynaecologen gevraagd om de patiënten te behandelen zoals gebruikelijk. Recidiefkans-geleide zorg 123

4 bestaat uit twee zorgvarianten passend bij het risico op herhaling van preëclampsie of HELLP, namelijk MC bestaande uit 9-11 polibezoeken, en HC bestaande uit polibezoeken plus eventuele additionele diagnostiek. Voor de economische evaluatie met een tijdshorizon van een jaar (begin van de zwangerschap tot 3 maanden na de bevalling) worden twee incrementele kosteneffectiviteitsratio s berekend, waarin de kosten per QALY (voor kwaliteit gecorrigeerde levensjaren) en de kosten per voorkomen nadelige neonatale uitkomst (NICU-opname en/of dood) worden vergeleken. In hoofdstuk 3 wordt het zorggebruik in termen van diagnostische testen, polibezoeken, opnames, bevallingen en daaraan gerelateerde kosten beschreven binnen een cohort zwangere vrouwen. Deze vrouwen hadden een vorige zwangerschap gehad die gecompliceerd werd door preëclampsie of HELLP-syndroom en werden in het verleden behandeld volgens de gebruikelijke zorg. Dit hoofdstuk laat ook zien hoe dit zorggebruik samenhangt met zwangerschapsuitkomsten. De analyse was gericht op de uitkomsten en kosten van de moeder vanaf het begin van de zwangerschap tot en met de bevalling, omdat de zorg voor het kind geen deel uit maakt van de zorg door de gynaecoloog. De gemiddelde ziekenhuiskosten per patiënt bedroegen 8.047, met als belangrijkste kostencomponent opnames en polikliniekbezoeken (samen verantwoordelijk voor meer dan 80% van de totale kosten). Kosten waren vooral hoog in geval van vroeggeboorte en/of een recidief preëclampsie of HELLP-syndroom. De praktijkvariatie binnen de gebruikelijke zorg bleek aanzienlijk. Het aantal polibezoeken varieerde van 5 tot 37. Hoewel meervoudige regressieanalyses aantoonden dat er een verband is tussen sommige zwangerschapsuitkomsten en ziekenhuiskosten, blijft het merendeel van de spreiding onverklaard. Een deel van de spreiding wordt mogelijk verklaard door variabelen die niet gemeten zijn in de PreCare studie, zoals patiëntvoorkeuren, voorkeuren en routine van de dokter of lokaal ziekenhuisbeleid. Dit kan er op wijzen dat de zorg voor deze patiëntengroep kan worden verbeterd door het ontwikkelen van een klinische praktijk-richtlijn. Hoofdstuk 4 presenteert de economische evaluatie waarin recidiefkans-geleide zorg vergeleken werd met de gebruikelijke zorg op het gebied van kosten, effecten en kosteneffectiviteit. Uikomsten werden uitgedrukt in kosten per QALY (vanuit een maatschappelijk perspectief) en kosten per voorkomen nadelige neonatale uitkomst (vanuit ziekenhuis perspectief). Vanuit het maatschappelijk perspectief lieten resultaten zien dat RGC niet kosteneffectief was in vergelijking met de gebruikelijke zorg door hogere kosten en lagere QALY s in de recidiefkans-geleide zorg-groep. Bootstrapanalyses toonden aan dat de effectiviteit consistent lager was in de recidiefkans-geleide zorggroep (99% van de replicaties) met hogere maatschappelijke kosten voor recidiefkansgeleide zorg in ongeveer 80% van de replicaties. Vanuit het ziekenhuis perspectief 124

5 bleek dat recidiefkans-geleide zorg juist kosteneffectief was in vergelijking met de gebruikelijke zorg, voornamelijk door lagere ziekenhuiskosten. Sensitiviteits- en subgroepanalyses lieten zien dat de resultaten robuust waren. Hoofdstuk 5 beschrijft de mate van tevredenheid van patiënten in de recidiefkansgeleide zorg-groep, welke factoren hebben bijgedragen aan tevredenheid en of tevredenheid van invloed was op de naleving van de HC en MC protocollen in de PreCare studie. Tevredenheidsscores werden verzameld bij inclusie en 10 dagen na de bevalling met de Nederlandse versie van Ware s Patiënt Tevredenheidsvragenlijst, de PSQ III. Scores waren hoog voor alle subschalen van de PSQ III, wat op een hoge tevredenheid duidt. Er werden geen betekenisvolle verschillen gevonden tussen HC- en MCpatiënten. Echter, na correctie voor mogelijke verstorende factoren, bleken HCpatiënten significant meer tevreden over tijd besteed met de dokter dan MCpatiënten. De verwachtingen, eerdere ervaringen, psychische gezondheidstoestand bij inclusie en ingedeeld worden in HC of MC hadden een significante invloed op tevredenheid. Alleen tevredenheid met communicatie bleek een voorspeller te zijn voor de naleving van de protocollen. Hoofdstuk 6 biedt een literatuuroverzicht van de relatie tussen preëclampsie of HELLPsyndroom en posttraumatische stress, angst- en depressieve klachten. Een systematisch literatuuronderzoek werd uitgevoerd in PubMed en PsycInfo. Uit 267 resultaten werden uiteindelijk slechts 6 studies geschikt geacht om te includeren in de review. Een checklist werd gebruikt om de data-extractie te vergemakkelijken en de geschiktheid van de artikelen in het licht van onze onderzoeksvragen te evalueren. Studies over depressie (n=6) lieten positieve relaties zien tussen preëclampsie en HELLP syndroom en het vóórkomen van depressie of de ernst van de depressieve symptomen, maar in de helft van de studies waren de associaties niet statistisch significant. Studies over angst (n=2) toonden hogere scores met betrekking tot de ernst, maar alle associaties waren statistisch niet significant. Studies over posttraumatische stress beschreven in het algemeen een hoger vóórkomen en ernstigere symptomen, maar weer waren deze resultaten vaak niet statistisch significant. Concluderend, hoewel de gerapporteerde relaties niet steeds statistisch significant waren, waren de meeste wel positief. Dit ondersteunt het beeld dat een doorgemaakte preëclampsie of HELLP-syndroom mogelijk effect heeft op het ontstaan van diverse vormen van psychopathologie. Hoofdstuk 7 levert ten slotte een samenvatting en een algemene discussie over het onderzoek dat in dit proefschrift is beschreven. Een belangrijk aandachtsgebied voor toekomstig onderzoek is het ontwikkelen van een verbeterd predictiemodel om vervolgens te onderzoeken of een aangepaste 125

6 vorm van recidiefkans-geleide zorg kosteneffectief is ten opzichte van de gebruikelijke zorg. Aandacht voor mogelijke psychopathologie mag hierbij zeker niet ontbreken. Vanwege hoge kosten buiten het ziekenhuis in de huidige vorm van recidiefkansgeleide zorg, zouden toekomstige protocollen ook betrekking moeten hebben op de zorg buiten het ziekenhuis. Idealiter zouden procesevaluaties voortaan moeten worden uitgevoerd binnen studies, om na te gaan wat de ervaringen zijn van alle betrokkenen (zowel artsen als patiënten) en wat de succesfactoren en knelpunten zijn. Dit zou aan de nieuwe vorm van recidiefkans-geleide zorg gekoppeld kunnen worden. Voor de clinicus is het belangrijk om alert te zijn op de eventuele ontwikkeling van psychopathologie, omdat preventie en tijdige herkenning kosten kunnen besparen en kwaliteit van leven en patiënttevredenheid kunnen verhogen. 126

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Cardiovasculaire Beoordeling na Hypertensieve Afwijkingen van de Zwangerschap Hypertensieve zwangerschapscomplicaties rondom de uitgerekende datum zijn veelvoorkomende complicaties.

Nadere informatie

www.hellp.nl info@hellp.nl V Voor diegenen die meer willen weten over (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom

www.hellp.nl info@hellp.nl V Voor diegenen die meer willen weten over (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom www.hellp.nl info@hellp.nl V Voor diegenen die meer willen weten over (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom - 3 - Wat betekent HELLP? De letters HELLP staan voor: Hemolysis, Elevated Liverenzymes, Low

Nadere informatie

Hoge bloeddruk en zwangerschap

Hoge bloeddruk en zwangerschap Hoge bloeddruk en zwangerschap Informatie voor patiënten F0175-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Addendum. Nederlandse Samenvatting

Addendum. Nederlandse Samenvatting Addendum A Nederlandse Samenvatting 164 Addendum Cardiovasculaire ziekten na hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap Hypertensieve aandoeningen zijn een veelvoorkomende complicatie tijdens de zwangerschap.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Inleiding Het doel van dit proefschrift was het beantwoorden van vijf vragen over rouwinterventies voor weduwen en weduwnaars in het algemeen en over een bezoekdienst voor oudere

Nadere informatie

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging)

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Zwangerschapsvergiftiging een serieuze zaak Pre-eclampsie en HELLP syndroom Inleiding 3 Ernstige vormen van zwangerschaps hoge bloeddruk; complicaties

Nadere informatie

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap zwangerschapshypertensie (pre-)eclampsie HELLP-syndroom z 1 Als u tijdens uw zwangerschap

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Maatschap Gynaecologie. Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Maatschap Gynaecologie Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Inleiding U bent opgenomen op de afdeling gynaecologie. Deze folder geeft informatie over hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap. Doel van

Nadere informatie

Complicaties van hoge bloeddruk en HELLP-syndroom in de zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Complicaties van hoge bloeddruk en HELLP-syndroom in de zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Complicaties van hoge bloeddruk en HELLP-syndroom in de zwangerschap Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze brochure geeft informatie over ernsti- ge vormen van hoge bloeddruk in de zwangerschap

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie. Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie. Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding Hoge bloeddruk in de zwangerschap Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding Wat ga ik u vertellen? Zwangerschapsvergiftiging historie Wat is het

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Nederlandse samenvatting In dit proefschrift wordt het gebruik van aspirine (een bloedverdunner in tabletvorm) en laag-moleculair-gewicht heparine (een injectie die zorgt voor

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het Samenvatting Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het individu als op populatieniveau. Effectieve

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nicotine en alcohol kunnen de placenta passeren en zo het risico op nadelige uitkomsten voor het ongeboren kind verhogen. Stoppen met roken en alcoholgebruik tijdens de zwangerschap lijkt vanzelfsprekend,

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap U bent zwanger en heeft hoge bloeddruk. Daarvoor bent u onder behandeling van de gynaecoloog in Meander Medisch Centrum. Een gynaecoloog is een arts die gespecialiseerd

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap In verband met hoge bloeddruk (hypertensie) bent u onder behandeling van de gynaecoloog. In deze brochure vindt u meer informatie over dit ziektebeeld en de behandeling

Nadere informatie

Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte

Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte Samenvatting Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte in vergelijking met vrouwen die zwanger zijn van een eenling. Ongeveer 5-9% van de eenlingen wordt te vroeg

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

but no statistically significant differences

but no statistically significant differences but no statistically significant differences Astma is een chronische aandoening, die niet te genezen is. Met de passende zorg kunnen symptomen tot een minimum worden gereduceerd en zou een astma patiënt

Nadere informatie

Nederlandstalige samenvatting

Nederlandstalige samenvatting Nederlandstalige samenvatting 147 Samenvatting 148 Nederlandstalige samenvatting Nederlandstalige samenvatting Achtergrond en doel van het onderzoek De keizersnede was oorspronkelijk bedoeld als noodprocedure

Nadere informatie

1 Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

1 Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk in de zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk (hypertensie).

Nadere informatie

Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie

Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie G15.008-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Wat is zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie?... 2 Klachten en symptomen... 2 Complicaties... 3 Behandeling... 3 Kunnen

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Zwangerschapshypertensie. Pre-eclampsie en HELLP-syndroom

Sophia Kinderziekenhuis. Zwangerschapshypertensie. Pre-eclampsie en HELLP-syndroom Sophia Kinderziekenhuis Zwangerschapshypertensie Pre-eclampsie en HELLP-syndroom Deze folder geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Addendum A 173 Nederlandse samenvatting Het doel van het onderzoek beschreven in dit proefschrift was om de rol van twee belangrijke risicofactoren voor psychotische stoornissen te onderzoeken in de Ultra

Nadere informatie

Psychiatrische aandoeningen behoren wereldwijd tot de meest invaliderende en ernstige ziektebeelden, en de hiermee gepaard gaande ziektelast zal naar

Psychiatrische aandoeningen behoren wereldwijd tot de meest invaliderende en ernstige ziektebeelden, en de hiermee gepaard gaande ziektelast zal naar Samenvatting Psychiatrische aandoeningen behoren wereldwijd tot de meest invaliderende en ernstige ziektebeelden, en de hiermee gepaard gaande ziektelast zal naar verwachting zelfs verder toenemen in de

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Inleiding In de tweede helft van de twintigste eeuw hebben vele maatschappelijke en zorg-gerelateerde ontwikkelingen plaatsgevonden, die van grote invloed zijn geweest op de manier

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 SAMENVATTING 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 134 Type 2 diabetes is een veel voorkomende ziekte die een grote impact heeft op zowel degene waarbij

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104 Samenvatting 103 De bipolaire stoornis, ook wel manisch depressieve stoornis genoemd, is gekenmerkt door extreme stemmingswisselingen, waarbij recidiverende episoden van depressie, manie en hypomanie,

Nadere informatie

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Dit proefschrift beschrijft het effect van plasma volume expansie in de behandeling van ernstige

Nadere informatie

CHAPTER 8. Samenvatting

CHAPTER 8. Samenvatting CHAPTER 8 Samenvatting Samenvatting 8. Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene introductie. Doel van dit proefschrift is om de kosten en effectiviteit van magnetische resonantie (MR) te evalueren indien

Nadere informatie

Hoge Bloeddruk in de zwangerschap

Hoge Bloeddruk in de zwangerschap Hoge Bloeddruk in de zwangerschap Meestal wordt bij iedere zwangerschapscontrole je bloeddruk gemeten. Dit kan met de hand (met stethoscoop) of met een speciaal voor zwangeren ingesteld automatische bloeddrukmeter.

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43602 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Fenema, E.M. van Title: Treatment quality in times of ROM Issue Date: 2016-09-15

Nadere informatie

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2 Samenvatting 125 Samenvatting Hoofdstuk 1 Gedurende de laatste 20 jaar is binnen de IVF de aandacht voornamelijk uitgegaan naar de verbetering van zwangerschapsresultaten. Hierdoor is er te weinig aandacht

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 179 In dit proefschrift werden de resultaten beschreven van studies die zijn verricht bij volwassen vrouwen met symptomen van bekkenbodem dysfunctie. Deze symptomen komen frequent voor en kunnen de kwaliteit

Nadere informatie

Dutch summary. Nederlandse samenvatting

Dutch summary. Nederlandse samenvatting Dutch summary Nederlandse samenvatting 127 Kinderen die te vroeg geboren worden, dat wil zeggen bij een zwangerschapsduur korter dan 37 weken, worden prematuren genoemd. Na de bevalling worden ernstig

Nadere informatie

Neuropsychiatrische symptomen bij Nederlandse verpleeghuispatiënten

Neuropsychiatrische symptomen bij Nederlandse verpleeghuispatiënten Proefschrift: S.U. Zuidema Neuropsychiatrische symptomen bij Nederlandse verpleeghuispatiënten met dementie Samenvatting Dementie is een ongeneeslijke aandoening met belangrijke effecten op cognitie, activiteiten

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie Samenvatting Gehoor en de relatie met psychosociale gezondheid, werkgerelateerde variabelen en zorggebruik. De Nationale Longitudinale Studie naar Horen Slechthorendheid is een veelvoorkomende chronische

Nadere informatie

Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap

Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap Dienst Gynaecologie Verloskunde Informatie voor de patiënte Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap Je bent zwanger gelukkig zwanger, maar plots strooit een hoge bloeddruk roet in het eten.

Nadere informatie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Zoals beschreven in hoofdstuk 1, is artrose een chronische ziekte die vaak voorkomt bij ouderen en in het bijzonder

Nadere informatie

HELLP-syndroom. Vrouw Moeder Kind-centrum

HELLP-syndroom. Vrouw Moeder Kind-centrum HELLP-syndroom Vrouw Moeder Kind-centrum Inhoudsopgave 1. Wat is het HELLP-syndroom? 2 1.1 HELLP-syndroom? 2 1.2 De klachten en symptomen van het HELLP-syndroom 3 1.3 De diagnose 4 2. Behandeling 5 2.1

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het is een uitdaging om ouderen te identificeren die baat kunnen hebben bij een interventie gericht op de preventie van beperkingen in het dagelijks leven op het moment dat dergelijke

Nadere informatie

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van 9 Samenvatting 173 174 9 Samenvatting Kanker is een veel voorkomende ziekte. In 2003 werd in Nederland bij meer dan 72.000 mensen kanker vastgesteld. Geschat wordt dat het hier in 9.000 gevallen om mensen

Nadere informatie

Veel vrouwen gebruiken medicijnen tijdens hun zwangerschap. Van veel van deze medicijnen zijn de mogelijke teratogene effecten vaak nog niet goed beke

Veel vrouwen gebruiken medicijnen tijdens hun zwangerschap. Van veel van deze medicijnen zijn de mogelijke teratogene effecten vaak nog niet goed beke 107 Veel vrouwen gebruiken medicijnen tijdens hun zwangerschap. Van veel van deze medicijnen zijn de mogelijke teratogene effecten vaak nog niet goed bekend. Onderzoek naar welke medicijnen gebruikt worden

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

Chapter 9 CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 CHAPTER 9. Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 115 Kanker en behandelingen voor kanker kunnen grote invloed hebben op de lichamelijke gezondheid en het psychisch functioneren van mensen. Er is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Samenvatting SAMENVATTING 189 Depressie is een veelvoorkomende psychische stoornis die een hoge ziektelast veroorzaakt voor zowel de samenleving als het individu. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)

Nadere informatie

Pre-eclampsie en zwangerschapshypertensie

Pre-eclampsie en zwangerschapshypertensie Pre-eclampsie en zwangerschapshypertensie Afdeling gynaecologie en verloskunde Inhoudsopgave 1. Wat is zwangerschapshypertensie 1 1.1 Poliklinische controle 2. Wat is Pre-eclampsie 2 2.1 Wat zijn de gevaren

Nadere informatie

Van Wijk tot Wetenschap 2016 Workshop kosteneffectiviteit. Peter Dijkshoorn, GGZ Nederland, NJi, Accare Hermien Dijk, Rijksuniversiteit Groningen

Van Wijk tot Wetenschap 2016 Workshop kosteneffectiviteit. Peter Dijkshoorn, GGZ Nederland, NJi, Accare Hermien Dijk, Rijksuniversiteit Groningen Van Wijk tot Wetenschap 2016 Workshop kosteneffectiviteit Peter Dijkshoorn, GGZ Nederland, NJi, Accare Hermien Dijk, Rijksuniversiteit Groningen AANLEIDING: TRANSITIE JEUGDZORG Hoge kosten Complex systeem

Nadere informatie

De effecten van het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer op de

De effecten van het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer op de Samenvatting De effecten van het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer op de gezondheidsbeleving van bewoners en hulpverleners In de jaren die volgden op de vliegramp Bijlmermeer op 4 oktober 1992, ontstond

Nadere informatie

SUMMARY IN DUTCH. Summary in Dutch

SUMMARY IN DUTCH. Summary in Dutch SUMMARY IN DUTCH Summary in Dutch Summary in Dutch Introductie Dit proefschrift richt zich met name op het voorspellen van de behandeluitkomst bij kinderen met angststoornissen. Een selectie aan variabelen

Nadere informatie

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en Samenvatting In de laatste 20 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de psychosociale gevolgen van kanker. Een goede zaak want aandacht voor kanker, een ziekte waar iedereen in zijn of haar leven wel eens

Nadere informatie

CHAPTER 12. Samenvatting

CHAPTER 12. Samenvatting CHAPTER 12 Samenvatting Samenvatting 177 In hoofdstuk 1 wordt een toegenomen overleving gerapporteerd van zeer vroeggeboren kinderen, gerelateerd aan enkele nieuwe interventies in de perinatologie. Uitkomsten

Nadere informatie

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH)

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH) Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting In hoofdstuk 1 wordt de algemene introductie van dit proefschrift beschreven. De nadruk in dit proefschrift lag op patiënten met hoofd-halskanker (HHK) en

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het onderwerp van dit proefschrift is depressieve en angst symptomen in chronische dialyse patiënten en andere patiënten. Het proefschrift bestaat uit twee delen (deel A en deel

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) SAMENVATTING Jaarlijks wordt 8% van alle kinderen in Nederland prematuur geboren. Ernstige prematuriteit heeft consequenties voor zowel het kind als de ouder. Premature

Nadere informatie

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen SAMENVATTING Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen klinische populaties, waaronder ook de Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Ook al wordt

Nadere informatie

nederlandse samenvatting

nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Hartfalen is een syndroom, waarbij de pompfunctie van het hart achteruitgaat en dat onder andere gepaard kan gaan met klachten van kortademigheid

Nadere informatie

Hypertensie pre-eclampsie hellp

Hypertensie pre-eclampsie hellp Hypertensie pre-eclampsie hellp 1 U bent in het ziekenhuis opgenomen in verband met klachten die wijzen in de richting van zwangerschapshypertensie (hoge bloeddruk) of préeclampsie of HELLP syndroom. U

Nadere informatie

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Depressie en verzuim Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking krijgt eens in zijn of haar leven een depressie. Het hebben van een depressie beïnvloedt het leven

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Depressie en comorbiditeit. Studies in de huisartsenpraktijk naar voorkomen en gevolgen voor de zorg.

Depressie en comorbiditeit. Studies in de huisartsenpraktijk naar voorkomen en gevolgen voor de zorg. Samenvatting Depressie en comorbiditeit. Studies in de huisartsenpraktijk naar voorkomen en gevolgen voor de zorg. Inleiding (hoofdstuk 1) Een depressie komt vaak tegelijkertijd voor met een chronische

Nadere informatie

De bedrijfsgezondheidszorg heeft tot doel om werknemers gezond en

De bedrijfsgezondheidszorg heeft tot doel om werknemers gezond en 146 Economische evaluaties in de bedrijfsgezondheidszorg: methodologische & toegepaste studies De bedrijfsgezondheidszorg heeft tot doel om werknemers gezond en productief te houden. De middelen die hiervoor

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Nazorg pre eclampsie hellp syndroom

Nazorg pre eclampsie hellp syndroom Nazorg pre eclampsie hellp syndroom 1 Wanneer een vrouw een pré-eclampsie of HELLP syndroom doormaakt, gebeurt er erg veel met en rondom haar. Niet alleen tijdens de ziekteperiode maar ook na de bevalling.

Nadere informatie

hoofdstuk 1 doelstellingen hoofdstuk 2 diagnosen

hoofdstuk 1 doelstellingen hoofdstuk 2 diagnosen Dit proefschrift gaat over moeheid bij mensen die dit als belangrijkste klacht presenteren tijdens een bezoek aan de huisarts. In hoofdstuk 1 wordt het onderwerp moeheid in de huisartspraktijk kort geïntroduceerd,

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Chapter 9. Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Chapter 9 Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Samenvatting Samenvatting Depressie en angst klachten bij Nederlandse patiënten met een chronische nierziekte Het onderwerp van dit proefschrift is depressieve

Nadere informatie

Hoge bloeddruk. in de zwangerschap

Hoge bloeddruk. in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Het meten van de bloeddruk... 1 3 Wanneer spreekt men van hypertensie?... 1 4 Wat zijn de gevaren van hypertensie?... 2 5 Soorten en ernst

Nadere informatie

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Introductie Disbalans Pro-inflammatoire staat Destabilisatie Gevoeligheid voor stress Monocyt

Nadere informatie

Zwangerschapshypertensie. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Zwangerschapshypertensie. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Zwangerschapshypertensie Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo n 10-15%

Nadere informatie

vragenlijsten. Er werd geen verschil gevonden tussen de twee groepen wat betreft het verloop in de tijd van de interveniërende variabelen

vragenlijsten. Er werd geen verschil gevonden tussen de twee groepen wat betreft het verloop in de tijd van de interveniërende variabelen Samenvatting Samenvatting De toenemende vraag naar totale heuparthroplastieken (THA) en totale kniearthroplastieken (TKA) leidt tot groeiende wachtlijsten. Om dit probleem het hoofd te bieden hebben veel

Nadere informatie

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Zwangerschapshypertensie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Het meten van de bloeddruk 1 Wanneer spreekt men van een hoge bloeddruk? 2 Wat zijn

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29800 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Moojen, Wouter Anton Title: Introducing new implants and imaging techniques for

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding en beschrijft de achtergronden en het doel van dit proefschrift. Met het stijgen van de leeftijd nemen de incidentie en prevalentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Chapter 10 Samenvatting

Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 De laatste jaren is de mortaliteit bij patiënten met psychotische aandoeningen gestegen terwijl deze in de algemene populatie per leeftijdscategorie is gedaald. Een belangrijke

Nadere informatie

NeDerLANDse samenvatting

NeDerLANDse samenvatting CHAPTER 10 259 NEDERLANDSE SAMENVATTING Benzodiazepines zijn psychotrope middelen met anxiolytische, sederende, spierverslappende en hypnotische effecten. In de praktijk worden zij voornamelijk ingezet

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: INLEIDING

HOOFDSTUK 1: INLEIDING 168 Samenvatting 169 HOOFDSTUK 1: INLEIDING Bij circa 13.5% van de ouderen komen depressieve klachten voor. Met de term depressieve klachten worden klachten bedoeld die klinisch relevant zijn, maar niet

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 SAMENVATTING Chronische nek pijn is vaak het gevolg van een verkeersongeval, en dan met name van een kop-staart aanrijding. Na zo een ongeval ontwikkelen mensen vaak een zeer specifiek klachtenpatroon.

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting De adolescentie is lang beschouwd als een periode met veelvuldige en extreme stemmingswisselingen, waarin jongeren moeten leren om grip te krijgen op hun emoties. Ondanks het feit

Nadere informatie

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Nederlandse samenvatting INLEIDING Mensen met een mogelijk verhoogde kans op kanker kunnen zich

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk

Nadere informatie

Inleiding Wanneer spreekt men van hypertensie? Wat zijn de gevaren van hypertensie?

Inleiding Wanneer spreekt men van hypertensie? Wat zijn de gevaren van hypertensie? Hoge bloeddruk Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk (hypertensie).

Nadere informatie

Kindermishandeling: Prevalentie. Psychopathologie

Kindermishandeling: Prevalentie. Psychopathologie Wereldwijd komt een schrikbarend aantal kinderen in aanraking met kindermishandeling, in de vorm van lichamelijke mishandeling of seksueel misbruik, verwaarlozing, of gebrek aan toezicht. Soms zijn kinderen

Nadere informatie

Exposure to Parents Negative Emotions in Early Life as a Developmental Pathway in the Intergenerational Transmission of Depression and Anxiety E.

Exposure to Parents Negative Emotions in Early Life as a Developmental Pathway in the Intergenerational Transmission of Depression and Anxiety E. Exposure to Parents Negative Emotions in Early Life as a Developmental Pathway in the Intergenerational Transmission of Depression and Anxiety E. Aktar Summary 1 Summary in Dutch (Samenvatting) Summary

Nadere informatie

Samenvatting in. het Nederlands

Samenvatting in. het Nederlands 11 Samenvatting in het Nederlands Chapter Samenvatting 1 in het Nederlands Naast therapeutische effectiviteit zijn kostenbeheersing en het verminderen van onnodig antibioticumgebruik belangrijke aspecten

Nadere informatie

Pre-eclampsie en HELLP-syndroom

Pre-eclampsie en HELLP-syndroom U bent in het MCL opgenomen met pre-enclampsie en/of het HELLP-syndroom. In de brochure kunt u informatie lezen over deze aandoeningen. Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel deze dan

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 en 4 geven de resultaten weer van een retrospectieve dataverzameling om behandelpatronen, zorggebruik en kosten van longkanker in Nederlan

Hoofdstuk 3 en 4 geven de resultaten weer van een retrospectieve dataverzameling om behandelpatronen, zorggebruik en kosten van longkanker in Nederlan Samenvatting Niet-kleincellig longcarcinoom is de op één na meest voorkomende kanker en de meest dodelijke kanker voor zowel mannen als vrouwen, gevolgd door respectievelijk prostaatkanker en borstkanker.

Nadere informatie

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge LEKENSAMENVATTING Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er geen duidelijke medische verklaring

Nadere informatie

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie.

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie. Samenvatting De primaire doelstelling van het onderzoek was het onderzoeken van de lange termijn effectiviteit van oefentherapie en de rol die therapietrouw hierbij speelt bij patiënten met artrose aan

Nadere informatie

In hoofdstuk 4 hebben we het design van de gerandomiseerde gecontroleeerde studie en de economische evaluatie van HypoBewust beschreven.

In hoofdstuk 4 hebben we het design van de gerandomiseerde gecontroleeerde studie en de economische evaluatie van HypoBewust beschreven. SAMENVATTING HYPOBEWUST Een psycho-educatieve groepsinterventie voor mensen met diabetes type 1 en insulinebehandelde diabetes type 2 en problematische hypoglykemie Een van de meest impactvolle gebeurtenissen

Nadere informatie

Deel I Het startpunt van het Vital@Work onderzoek

Deel I Het startpunt van het Vital@Work onderzoek De babyboomer generatie, een langere levensverwachting en lagere geboortecijfers hebben als gevolg dat de samenleving vergrijst. Om de gevolgen van de vergrijzende samenleving, zowel vanuit bedrijfs- als

Nadere informatie

Samenvatting. Nijkeuter_V4.indd :10:09

Samenvatting. Nijkeuter_V4.indd :10:09 Nijkeuter_V4.indd 137 02-05-2007 15:10:09 Een longembolie is een potentieel fatale aandoening waarbij vroege herkenning en het starten van behandeling met anticoagulantia mortaliteit kan doen voorkomen.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting Over moedersterfte en de rol van vertraging

Nederlandse samenvatting Over moedersterfte en de rol van vertraging Nederlandse samenvatting Over moedersterfte en de rol van vertraging 125 Vertraging Ieder jaar worden er miljoenen vrouwen zwanger over de hele wereld. Vaak eindigt dit in de geboorte van een gezond kind

Nadere informatie

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden.

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden. Samenvatting In hoofdstuk 1 hebben we het belang en het doel van het onderzoek in dit proefschrift beschreven. Wereldwijd vormen hart- en vaatziekten (HVZ) de belangrijkste oorzaak van sterfte. Volgens

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Samenvatting Deel I Onderzoeksmethodologie in onderzoek naar palliatieve zorg in instellingen voor langdurige zorg

Samenvatting Deel I Onderzoeksmethodologie in onderzoek naar palliatieve zorg in instellingen voor langdurige zorg Samenvatting Palliatieve zorg is de zorg voor mensen waarbij genezing niet meer mogelijk is. Het doel van palliatieve zorg is niet om het leven te verlengen of de dood te bespoedigen maar om een zo hoog

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoudsopgave Inleiding 3 Het meten van uw bloeddruk 3 Wanneer spreekt men van hypertensie? 4 Wat zijn de gevaren van hypertensie? 4 Soorten en ernst van hypertensie

Nadere informatie