hoog staat de zon? De zon in Noord-Europa Wat ga je leren? Begrippen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "hoog staat de zon? De zon in Noord-Europa Wat ga je leren? Begrippen"

Transcriptie

1 1 Hoe hoog staat de zon? Hoofdstuk 1 Kijkles les 1 Wat ga je leren? De zon in Noord-Europa In deze les leer je dat het in Zuid-Europa warmer is dan in Noord-Europa. Je leert ook hoe dat komt. De noordpool is het noordelijkste plekje van de aardbol. Het is er erg koud! In landen dicht bij de noordpool, zoals Noorwegen, kan het hard vriezen. Dat het zo koud is, komt door de stand van de zon. In NoordEuropa staat de zon laag. Hoe verder je naar het noorden gaat, hoe lager de zon staat. En hoe kouder hetis. Het noordelijkste gebied ligt op 90 graden noorderbreedte (90 N.B.). Daar is het het koudst. Wat zie je op de tekening? Als de zon laag staat, dan vallen de zonnestralen schuin op de aarde. Staat de zon hoog, "dan heb je rechte zonnestralen. De twee zonnestralen zijn even groot. Maar de schuine zonnestraal moet een groter gebied verwarmen dan de rechte. De warmte van de schuine zonnestraal moet meer verdeeld worden. Daardoor is het op die plek kouder dan waar de zonnestraal recht van boven komt. Begrippen 0 de breedtegraad het klimaat de noordpool de wereldbol 1 De wereldbol. 2b De zon staat hoog, het is warm.

2 de aarde en heten breedtegraden. De lijnen hebben allemaal een nummer. De evenaar is nummer 0 en de noordpool is nummer 90. Nederland ligt op lijn nummer 52. Je zegt: 'Nederland ligt op de 52ste breedtegraad.' Je schrijft: Nederland ligt op 52 N.B. Is dat dichter bij de noordpool of de evenaar? Werkschrift blz. 3 Kwismeester blz. 2-3 Cd-rom hoofdstuk 1 les 1 3 In de winter is het koud en donker in de landen van Noord-Europa, zoals Zweden, lisland en Noorwegen. De zon staat laag. Dat kun je zien aan de lange schaduwen. De zon in Zuid-Europa In landen in Zuid-Europa, zoals Frankrijk, staat de zon hoog. Het is er warm! Maar is het daar altijd mooier weer dan in het noorden? Dat hangt er vanaf of er veel neerslag (sneeuw en regen) valt of niet. In sommige warme gebieden regent het vaak; in andere gebieden is het altijd droog. Elk gebied heeft een ander klimaat. Wat voor klimaat heeft Nederland? Midden tussen de noordpool en de zuidpool ligt de evenaar. Kijk maar naar de' gestreepte lijn over de wereldbol. Zulke lijnen lopen over 4 Portugal, Spanje, Italië en Griekenland zijn landen met hetzelfde klimaat. Het is er vaak erg warm. In de winter vriest het er bijna nooit en in de zomer valt er weinig regen. Daardoor kan het erg droog worden en er kunnen bosbranden ontstaan. 9

3 Hoofdstuk 1 les 2 Kaartjtopoles Wat ga je leren? In deze les leer je dat het in het oosten van Europa niet even warm is als in het westen van Europa. Je onderzoekt met behulp van de kaart hoe dat komt. Begrippen de gemiddelde temperatuur de Golfstroom het zeeklimaat Europa in de zomer Hoe warm is het in Europa? Dat is een lastige vraag, want elke dag is het weer anders. Wel kun je zeggen dat het in juli warmer is dan in januari. Ook kun je de gemiddelde temperatuur van een gebied uitrekenen. Op de kaarten zie je hoe warm en hoe koud het gemiddeld de afgelopen dertig jaar is geweest. Hoe warm is het in Nederland gemiddeld in juli? Stel je voor dat je de gemiddelde temperatuur preciezer wilt weten. Bijvoorbeeld hoe warm het is in Dublin. Dublin ligt in een lichtgeel gebied; daar is het tussen 10 en 15 graden. Maar Dublin ligt vlak bij een felgeel gebied. In een felgeel gebied is het warmer. In Dublin zal het daarom ongeveer 14 graden zijn, en niet 10 graden. Kijk nu zelf. Wat denk je: is het warmer in Oslo of in Kopenhagen? 1 Europa - gemiddelde temperatuur in juli. legenda _ boven 30'( 10 c::::j tussen 25 en 30' ( c::::j tussen 20 en 25' ( c::::j tussen 15 en 20' c c::::j tussen 10 en 15' c c::::j tussen 5 en 10' c

4 3 Europa -- gemiddelde temperatuur in januari. Europa in de winter Zie je op de kaart dat het in januari dichter bij zee warmer is dan landinwaarts? Dat komt zo: In de zomer wordt het zeewater warm. Daarna blijft het zeewater lang warm. Als in de winter de wind van zee komt, wordt het op het land nooit echt koud. Er komt ook een stroom warm zeewater vanuit de Atlantische Oceaan 'naar Europa toe. Door die Golfstroom vriezen de havens in Noord-Europa niet snel dicht. Kijk maar naar Reykjavik. Dat ligt dicht bij de noordpool, maar het is er minder koud dan in Moskou. Zie jij eeri zee die in' de winter bevroren is? Hoe komt dat, denk je? Precies, de zee ligt ver weg van de warme Golfstroom. In gebieden vlak bij de zee wordt het in de winter nooit echt koud, maar in de zomer ook niet heet. Zo'n gebied heeft een zeeklimaat. o ~ N - Legenda 1000 km c::::::::j tussen c::::::::j tussen c::::::::j tussen 10 en 1S C S en 10 C 0 en S C c::::::::j tussen -S en O C c::::::::j tussen -10 en -S C _ tussen -1S en -10 C _ onder-1s C c::::::::j bevroren zee Werkschrift blz. 4 2 In de winter verwarmt de wind van zee het land.

5 Hoofdstuk 1 les 2 Kaartjtopoles Topolijst om te leren Noorwegen Zweden Denemarken 1 In de bergen van Noorwegen Finland valt in de zomer veel regen Ijsland en in de winter veel sneeuw.. Estland Aan zee vriest het in de Letland winter bijna niet, maar in Litouwen de bergen wel. Rusland Oslo Stockholm Kopenhagen Helsinki de Noordelijke Ijszee de Oostzee Scandinavië Herhaling de Noordzee de Waddenzee de Waddeneilanden 2 Als je vanuit Nederland met de auto naar Finland gaat, kun je het best een stuk per boot afleggen. Vanuit Stockholm vertrekt er elke dag een veerboot naar Helsinki. 3 Vanuit Kopenhagen kun je over een twintig kilometer lange brug naar Zweden rijden. 12

6 NOORDELIJKE IJSZEE 5 In het noorden van Scandinavië gaat' in de zomer de zon niet onder, Ma_arin de winter is het er overdag heel lang donker, ~~ -..:~, J -.,;- 6 In juli is het in het zuiden van Finland warmer dan in Nederland, Maar in de winter kan het in Finland wel 40 graden vriezen, Dan zijn er overal speciale wegen voor-sneeuwscooters. r-" ) ) 4 In de winter is een deel van de Oostzee tussen Zweden en Finland bevroren, Werkschrift blz. 5 Kwismeester blz. 4-5 Cd-rom hoofdstuk 1 topo 13~

7 ..._ Wat doet de zon nret~het landschap? Hoofdstuk 1 les 3 Wat ga je leren? In deze les leer je twee gebieden beter kennen. Een stad in Finland: Rovaniemi en een eiland van Griekenland: Kreta. Je leert dat het niet overal in Europa even warm is. Ook schijnt de zon niet overal evenveel. Je leert dat de omgeving er daardoor anders uitziet. de loofbomen de naaldbomen de toendra lil.14 Infoles Rovaniemi Finland is een groot land. Daardoor is de temperatuur niet overal hetzelfde. In de hoofdstad Helsinki is het minder koud dan in het noorden. In de stad Rovaniemi is het zes maanden.per jaar ijs- en ijskoud. De zon in Rovaniemi Toch schijnt de zon vaak in Rovaniemi. Het kan er heel helder weer zijn. In de winter komt de zon laat op en gaat heel vroeg weer onder. In december is het alleen 's middags even licht. In de zomer gaat het precies andersom. Dan blijft de zon tot midden in de nacht schijnen. 1 Als er de helft van het jaar sneeuw ligt, is een sneeuwscooter een handig vervoermiddel.

8 Waar dat verschil tussen de zomer en winter mee te maken heeft? Dat komt omdat de aarde om de zon heen draait. Kijk maar naar de tekening. Begrijp je nu waarom het in Rovaniemi 's winters zo donker is? In het noorden lente, in het zuiden herfst. 3 In de zomer verdwijnt de sneeuw; dan kun je de N -' toendra goed zien. In het noorden zomer, in het zuiden winter. N-' iz I In het noorden winter, in het zuiden zomer. iz I In het noorden herfst, in het zuiden lente. 2 In een jaar draait de aarde om de zon. 4 Binnen in de huizen is het natuurlijk lekker warm. Sommige huizen zijn van hout. Maar de meeste huizen hebben driedubbele ramen. Zo blijft de kou goed buiten. Wonen in Rovaniemi In het noorden van Finland vriest het in de winter lang en hard. Daar kunnen alleen naaldbomen tegen, zoals dennen en sparren. De berk overleeft als enige loofboom de kou. Nog noordelijker groeien helemaal geen bomen meer. Daar blijft alleen een kale vlakte over met ijs en mos: de toendra. De kinderen in Rovaniemi trekken zich niets. aan van de vrieskou. Zelfs als het 15 graden onder nul is, spelen ze buiten. De gymles is. ook buiten: ze leren schaatsen, skiën of ijshockeyen. 5 Naaldbomen kunnen goed tegen vrieskou. 15 Lees verder op de volgende bladzijde.

9 3 Wat.doet de zon met het landschap?... ~~~ Hoofdstuk1 les3 Kreta In het zuiden van Europa ligt Griekenland. Het land heeft veel eilandjes. Sommige liggen helemaal bij Turkije. Kreta is zo'n eiland. Veel mensen gaan er graag naartoe op vakantie, want het is er vaak mooi weer. De zon op Kreta Op Kreta is het verschil tussen de winter en de zomer niet zo groot als in Rovaniemi. De zon is ongeveer evenveel uren per dag op. Weet je nog hoe dat komt? Bekijk de tekening op de vorige bladzijde nog maar eens. Kreta heeft een ander klimaat dan Finland of Nederland. In de zomer is het er overdag minstens dertig graden en er valt weinig regen. Zie jij op de kaart welke landen hetzelfde klimaat als Kreta hebben? AA o N 1 De kinderen op Kreta hebben drie maanden zomervakantie. Net als ~~~F de vakantiegangers springen ze dan graag de zee in! 16

10 2 Klimaten in Europa 3 In gebieden met een warm klimaat zie je palmbomen. Legenda C=:J C=:J C=:J C=:J koud en hele jaar regen en sneeuw warme zomers, koude winters hele jaar regen of sneeuw en het niet warm, niet koud en hele jaar regen of sneeuw warm en in de zomer droog Wonen op Kreta Kreta is een groen eiland met veel loofbomen. Het is er warm en zo nu en dan valt er een regenbui: een waar luilekkerland voor veel planten! Er groeien dan ook meer dan 2000 verschillende bloemen en planten, zoals druiven, olijfbomen en zelfs palmbomen. De zomer duurt van april tot en met oktober. Dan leeft iedereen buiten. Eten, werken, spelen... alles gebeurt op straat. Op het heetst van de dag gaan de scholen en winkels dicht. Iedereen blijft binnen; de mensen doen lekker 4 Het steen voor de huizen komt uit de krijtbergen van Kreta. Een ander woord voor krijt is... Kreta!.:.-J \ rustig aan of ze gaan slapen. De huizen op Kreta zijn van steen en ze hebben kleine ramen. Dat houdt de warmte buiten. De buitenkant van de huizen is wit geverfd, omdat die kleur de zonnewarmte weerkaatst. Werkschrift blz. 6 Kwismeester blz. 6-7 Cd-rom hoofdstuk 1 les 3 11

11 4 Wat heb je geleerd?... Hoofdstuk 1 ToetsJes les 4 Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt'? Om die vraag te beantwoorden moet je weten hoe de stand van de zon is. Ook heeft het antwoord te maken met de temperatuur van het zeewater en hoe ver een gebied van de zee af ligt. De zon in Noord-Europa In Noord-Europa is het koud. Er zijn meer naaldbomen dan loofbomen. In het noordelijkste puntje vriest het in de winter zo lang en hard dat er niets kan groeien. Alleen een vlakte met ijs en mos blijft over: de toendra. Rovaniemi is een plaats in Finland, dicht bij de noordpool. Zes maanden per jaar vriest het er en valt er veel sneeuw. 's Zomers zijn de dagen er veel langer dan in de winter. De zon komt vroeg op en gaat laat weer onder. Soms schijnt de zon zelfs de hele nacht! Vooral in het binnenland is het erg koud. Bij zee zorgt de Golfstroom voor een zeeklimaat. 18 ~~~

12 Topolijst De zon in Zuid-Europa Midden over de wereldbol loopt de evenaar. Vanaf de evenaar lopen er lijnen over de aarde. Zo'n lijn heet een breedtegraad. Zuid-Europa ligt dichter bij de evenaar dan Noord-Europa. De zonnestralen vallen bijna recht op de aarde. Daardoor is het in Zuid-Europa warmer dan in Noord-Europa. Kreta is een eiland in de Middellandse Zee. Het is er bijna nooit koud. De gemiddelde temperatuur in januari is bijna 15 graden! Ook regent het er weinig. Neerslag en temperatuur samen noem je het klimaat. Op Kreta is het klimaat warm en droog. Toetsboekje toets 1 Cd-rom oefentoets Noorwegen Zweden Denemarken Finland lfsland Estland Letland Litouwen Rusland Oslo Stockholm Kopenhagen Helsinki de Noordelijke de Oostzee Scandinavië Ijszee Begrippen de breedtegraad de gemiddelde temperatuur de Golfstroom het klimaat de loofbomen de naaldbomen de noordpool de toendra de wereldbol het zeeklimaat 19~

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet?

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? 1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? Hoofdstuk 1 Les 1 Zoek het op Bij de evenaar staat de zon hoog. Het is er warm en daardoor verdampt het water. Die warme damp stijgt op en koelt af: dan gaat

Nadere informatie

Het begin van de winter

Het begin van de winter WINTER 21 december WINTER 2 Het begin van de winter Vanaf 21 juni worden de dagen weer langzaam korter. De zomer duurt tot 22 of 23 september. Dan zijn de dag en de nacht overal even lang. Met andere woorden:

Nadere informatie

deeultûrele grens de natuurlijke grens onafhankelijk de open grens de $~aatkundi "" ~...de 't-aalg(ens Kijkles Hoofdstuk 8 Les 1

deeultûrele grens de natuurlijke grens onafhankelijk de open grens de $~aatkundi  ~...de 't-aalg(ens Kijkles Hoofdstuk 8 Les 1 Kijkles Hoofdstuk 8 Les 1 Grenzen verdwijnen De schutting in jouw tuin is de grens tussen jouw tuin en die van de buren. Tussen woonwijken, gemeenten, provincies en landen zijn ook grenzen. Die grenzen

Nadere informatie

4 Leven in een koud gebied

4 Leven in een koud gebied 4 Leven in een koud gebied 1 a Canada b/c W16 d 73 2 a Te koud: s zomers < 10º C b gebruik van sneeuwscooter en sleden kleding c te koud om voedsel te verbouwen 3a/4 W17 Toendra: wat, waar en waarom daar?

Nadere informatie

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart?

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart? N O P Thuistopo. Noem de letter en zeg welk land, welke zee of welke plaats het is. A = IJsland, B = Noorwegen, = Zweden, = inland, E = Rusland, = enemarken, G = Oslo, H = Stockholm, I = Helsinki, J =

Nadere informatie

Het soort weer dat een land tijdens een lange periode heeft. Gebied in de wereld waar het klimaat overal hetzelfde is.

Het soort weer dat een land tijdens een lange periode heeft. Gebied in de wereld waar het klimaat overal hetzelfde is. Meander Samenvatting groep 6 Thema 4 Streken en klimaten Samenvatting Klimaatgebieden De aarde kun je verdelen in gebieden met verschillende klimaten. Nederland heeft een zeeklimaat. Dat is een gematigd

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 6 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 6 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Meie Kiel, Dianne Manders, Jacques van der Pijl

Nadere informatie

PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD

PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD HET KLIMAAT Het klimaat is, zo luidt de officiële definitie, het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar. Dat wil zeggen dat het klimaat in een bepaald

Nadere informatie

Zon, aarde en maan. Expertgroep 3: De seizoenen. Naam leerling:... Leden expertgroep:...

Zon, aarde en maan. Expertgroep 3: De seizoenen. Naam leerling:... Leden expertgroep:... Expertgroep 3: De seizoenen Naam leerling:.... Leden expertgroep:... Voorbereiding Lente, zomer, herfst en winter zijn seizoenen met elk hun eigen karakter. Jullie gaan onderzoeken hoe het komt dat we

Nadere informatie

Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. Opdracht 2: Gebruik kaart 2: Europa; Wateren en gebergten.

Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. Opdracht 2: Gebruik kaart 2: Europa; Wateren en gebergten. 0 1 Werkblad: Geografie van Europa. Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. -a-geef de landen van Europa allemaal een eigen kleurtje. (je mag dezelfde kleur vaker gebruiken) -b-zet

Nadere informatie

Het water maakt de berg kleiner

Het water maakt de berg kleiner .64 Hoofdstuk 5 Kfjkles lest Wat ga je leren? Het water maakt de berg kleiner In deze les leer je hoe water een berg kleiner maakt. Je leert dat wind en water stenen kunnen laten scheuren. Verder leer

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

Thema 2 Om ons heen. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landschappen. Klimaten. Samenwerking. de regering. Onder de loep.

Thema 2 Om ons heen. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landschappen. Klimaten. Samenwerking. de regering. Onder de loep. Meander Samenvatting groep 7 Thema 2 Om ons heen Samenvatting Landschappen Landschappen in Europa zijn heel verschillend. Nederland is een heel vlak land. Frankrijk is een land met heuvels en bergen. Zweden

Nadere informatie

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links.

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links. Week 1 Info: Europa Er zijn zeven werelddelen: Noord-Amerika, Zuid Amerika, Afrika, Europa, Azië, Australië en Antarctica. Europa bestaat uit 45 landen. Nederland hoort bij Europa. Het noorden van een

Nadere informatie

Toets 2 - 'Landschappen in Europa'

Toets 2 - 'Landschappen in Europa' Auteur Mayon Ottens Laatst gewijzigd 16 June 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62989 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Lees de tekst hieronder. Er staan geen leestekens: geen hoofdletters, geen punten en geen komma s in het verhaal.

Lees de tekst hieronder. Er staan geen leestekens: geen hoofdletters, geen punten en geen komma s in het verhaal. OEFENBLAD 1/6 2.2 Leestekens Lees de tekst hieronder. Er staan geen leestekens: geen hoofdletters, geen punten en geen komma s in het verhaal. Plaats leestekens. Schrijf elke zin op een nieuwe regel. Let

Nadere informatie

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ Seizoenen De lente begint meestal op 21 maart. Soms kan het begin van de lente ook vallen op 20 maart. Dat heeft te maken met de stand van de zon. Afgesproken is dat

Nadere informatie

Weer en klimaat. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Weer en klimaat. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/87209 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Drenthe Drenthe is de provincie waar de minste mensen op een vierkante kilometer wonen. In heel Drenthe wonen ongeveer mensen.

Drenthe Drenthe is de provincie waar de minste mensen op een vierkante kilometer wonen. In heel Drenthe wonen ongeveer mensen. Meander Samenvatting groep 6 Thema 3 De aarde beweegt Samenvatting Dag en nacht De aarde draait om haar as. De zon kan dus maar een helft van de aarde verlichten. Daardoor is het licht en donker, dag en

Nadere informatie

Samenvatting. 1 Voelt de zon overal even warm aan?

Samenvatting. 1 Voelt de zon overal even warm aan? 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt? Om die vraag te beantwoorden moet je weten hoe de stand van de zon is. Ook heeft het antwoord te maken met de temperatuur

Nadere informatie

Naam: FRANKRIJK en recreatie

Naam: FRANKRIJK en recreatie Naam: _ FRANKRIJK en recreatie Iedereen kent wel de Eiffeltoren. Van een kaart van je vriendje die in Frankrijk op vakantie was. Of, misschien ben je er zelf geweest. Je hebt vast en zeker ook gehoord

Nadere informatie

Toets 1 - 'Landschappen in Europa'

Toets 1 - 'Landschappen in Europa' Auteur Mayon Ottens Laatst gewijzigd 07 oktober 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/62751 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Drenthe Drenthe is de provincie waar de minste mensen op een vierkante kilometer wonen. In heel Drenthe wonen ongeveer mensen.

Drenthe Drenthe is de provincie waar de minste mensen op een vierkante kilometer wonen. In heel Drenthe wonen ongeveer mensen. Meander Samenvatting groep 6 Thema 3 De aarde beweegt Samenvatting Dag en nacht De aarde draait om haar as. De zon kan dus maar een helft van de aarde verlichten. Daardoor is het licht en donker, dag en

Nadere informatie

Leesboekje de seizoenen

Leesboekje de seizoenen Leesboekje de seizoenen Leesboekje De Seizoenen Pagina 1 Dit is de winter. Dit is de sneeuw. Dit is de hagel. Dit is de ijzel. Dit is het ijs. Dit is het donker. Dit is het licht. Dit is de kat. Dit is

Nadere informatie

Hoe komen de verschillende klimaten op Aarde tot stand?

Hoe komen de verschillende klimaten op Aarde tot stand? Klimaat Wat is klimaat? Klimaat is de gemiddelde toestand van het weer over een langere periode op een bepaalde plaats. Veel meteorologische instituten hanteren een periode van 30 jaar voor de berekening

Nadere informatie

Toets 1 - 'Landschappen in Europa'

Toets 1 - 'Landschappen in Europa' Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Mayon Ottens 07 October 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62751 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

2 Landschapszones op aarde SO 1

2 Landschapszones op aarde SO 1 Aardrijkskunde 1 havo/vwo 2 Landschapszones op aarde SO 1 Deze toets bestaat uit tien vragen: open vragen en meerkeuzevragen. Ook zijn er vragen waarbij de atlas (Grote Bosatlas, editie 54) nodig is. Bij

Nadere informatie

Maak voor de activiteit Warm of koud? een voorbeeldaarde van een sinaasappel. Zorg dat het klaslokaal verduisterd kan worden. 10 min.

Maak voor de activiteit Warm of koud? een voorbeeldaarde van een sinaasappel. Zorg dat het klaslokaal verduisterd kan worden. 10 min. Seizoenen GROEP 5-6 51 40 minuten 1, 23, 43 en 46 De leerling: ontdekt dat op de evenaar de seizoenen weinig verschillen leert dat seizoenen bepaald worden door de hoek die het licht van de zon maakt op

Nadere informatie

Kaart 10 Sneeuw en ijs

Kaart 10 Sneeuw en ijs Kaart 10 Sneeuw en ijs Informatiekaart Werkblad Proefjes: o Warme sneeuw? o Gesmolten sneeuw o Een koud kunstje Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen:

Nadere informatie

-.. c=~ áe~~~~~ het Europese platteland eruit?

-.. c=~ áe~~~~~ het Europese platteland eruit? 1 Hoe ziet het Europese platteland eruit? -.. c= áe Hoofdstuk 3 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je dat er overal in Europa grote stukken platteland zijn. Je leert dat het platteland er niet overal

Nadere informatie

Les 5: Factoren van weer en klimaat

Les 5: Factoren van weer en klimaat Les 5: Factoren van weer en klimaat 1 De stand van de zon 1.1 seizoen Zoek de januari- en julitemperatuur van de volgende steden op. AW weerstation (plaats) temperatuur januari temperatuur juli Stockholm...

Nadere informatie

De Geo. 1 hv Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 1. www.degeo-online.nl. 1ste druk

De Geo. 1 hv Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 1. www.degeo-online.nl. 1ste druk De Geo 1 hv Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden hoofdstuk 1 www.degeo-online.nl 1ste druk De Geo, aardrijkskunde voor de onderbouw van hv - Docentenhandleiding 1 HV 1 ThiemeMeulenhoff Utrecht/Zutphen,

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden.

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden. Thema 1 Water De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde. Bij deze watersnoodramp kwamen veel mensen

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Vragen Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: 31-1-2017 Tijd: 11:02 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 11, 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 16, 17, 18, 19,

Nadere informatie

QUIZ: HOE KOM IK DE WINTER DOOR????

QUIZ: HOE KOM IK DE WINTER DOOR???? QUIZ: HOE KOM IK DE WINTER DOOR???? WAAROM BEVRIEZEN ZADEN NIET? 1. Ze zitten diep onder de grond, waar het niet vriest. 2. Ze bevatten veel vet. 3. Ze bevriezen wel, maar daar kunnen ze wel tegen. WAAR

Nadere informatie

1. LESBEGIN. 2. Lesuitwerking De verschillende klimaten de Europese kaart situeren. LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/ MEDIA/ORGANISATIE TIJD

1. LESBEGIN. 2. Lesuitwerking De verschillende klimaten de Europese kaart situeren. LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/ MEDIA/ORGANISATIE TIJD 1. LESBEGIN 2. Lesuitwerking De verschillende klimaten de Europese kaart situeren. Onderwijsleergesprek 2 III. Factoren van weer en klimaat. 1. De temperatuur verschilt volgens het seizoen. - 21 juni staat

Nadere informatie

Opdracht 1 en 2. Voorbeeld: Deze toets is dat wel moeilijk; maar het toen is erg belangrijk dat je laat hondje zien wat je kunt.

Opdracht 1 en 2. Voorbeeld: Deze toets is dat wel moeilijk; maar het toen is erg belangrijk dat je laat hondje zien wat je kunt. leestoets Opdracht 1 en 2 In de volgende teksten staan heel wat woorden te veel. Dat komt doordat er iets fout is gelopen bij het printen van de teksten: er zat een virus op de computer en daardoor zijn

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

LES 2 Aardrijkskunde

LES 2 Aardrijkskunde Dit werkblad is van: Groep: OPDRACHT 1 Weet jij waar deze steden liggen? Teken de volgende steden in op de kaart: - Londen - Barcelona - Rome - Parijs - Amsterdam LES 2 Aardrijkskunde OPDRACHT 2 De Olympische

Nadere informatie

inhoudsopgave voorwoord Blz. 2 inleiding Blz. 3 hoofdstukken Blz. 4 nawoord Blz. 11 bibliografie Blz. 12

inhoudsopgave voorwoord Blz. 2 inleiding Blz. 3 hoofdstukken Blz. 4 nawoord Blz. 11 bibliografie Blz. 12 Het weer Ruben 6B inhoudsopgave voorwoord Blz. 2 inleiding Blz. 3 hoofdstukken Blz. 4 Temperatuur blz. 4 De seizoenen blz. 5 Wind + windkracht blz. 6 Wolken blz. 7 Neerslag blz. 9 nawoord Blz. 11 bibliografie

Nadere informatie

kan een gebied krimpen?

kan een gebied krimpen? 1Hoe kan een gebied krimpen? Hoofdstuk4 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je dat je in Europa steeds sneller van de ene naar de andere plek kunt komen. Je leert ook dat er in een gebied met goede

Nadere informatie

5 Begrijp wat je leest

5 Begrijp wat je leest Na deze les kun je: een tekst globaal en actief lezen; alinea s herkennen in een tekst; de hoofdzaken uit een tekst halen; een samenvatting van een tekst maken. 5 Begrijp wat je leest Ken je dat? Je zit

Nadere informatie

Volg de wandelroute, dan zie je alle dieren!

Volg de wandelroute, dan zie je alle dieren! Ouwehands Winterland Brrr! Het is weer berekoud vandaag! Heb jij altijd al willen weten hoe de dieren in Ouwehands Dierenpark omgaan met de winterse kou? Ga dan mee op ontdekkingstocht! Volg de wandelroute,

Nadere informatie

ZONNELOPER N N WWW.EU-UNAWE.ORG/NL WWW.ASTRONOMIE.NL 52 NL. 90 NOORDPOOL maart. juni juli. aug. sept. okt. mei. april. feb

ZONNELOPER N N WWW.EU-UNAWE.ORG/NL WWW.ASTRONOMIE.NL 52 NL. 90 NOORDPOOL maart. juni juli. aug. sept. okt. mei. april. feb 40 N VALAB N ZONNELOPER NW NO STAND VAN DE ZON IN GRADEN BOVEN DE HORIZON 10 20 W O 30 50 60 ZW ZO 70 Z 52 NL BREEDTEGRAAD 80 70 60 50 40 30 20 10 0 EVENAAR KALENDER NE zomerzonnewende mei april juni juli

Nadere informatie

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6 Vakantielanden Het klimaat is in Zuid-Europa anders dan in Nederland. In de zomer is het er warm en droog, in de winter is het er ongeveer zoals zomers in Nederland.

Nadere informatie

LES 3 - Aardrijkskunde

LES 3 - Aardrijkskunde LES 3 - Aardrijkskunde Dit werkblad is van: Groep: OPDRACHT 1 Weet jij waar deze steden liggen? Teken de volgende steden in op de kaart: - Londen - Barcelona - Rome - Parijs - Amsterdam OPDRACHT 2 De Olympische

Nadere informatie

Klimaatzones - HV 2 - kopie 1

Klimaatzones - HV 2 - kopie 1 Klimaatzones - HV 2 - kopie 1 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres marije Ebbens 11 november 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/68545 Dit lesmateriaal

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

LES 3 - Aardrijkskunde

LES 3 - Aardrijkskunde LES 3 - Aardrijkskunde Dit werkblad is van: Groep: OPDRACHT 1 Weet jij waar deze steden liggen? Teken de volgende steden in op de kaart: - Londen - Barcelona - Rome - Parijs - Amsterdam OPDRACHT 2 De Olympische

Nadere informatie

Hoogteverschillen in Europa

Hoogteverschillen in Europa Hoogteverschillen in Europa 1 1 2 3 4 Europa kent veel verschillende landschappen. Dat komt door: a. Grote verschillen in reliëf b. Verschil in afstand tot zee c. Verschil in afstand tot evenaar Benoem

Nadere informatie

Leren voor de biologietoets. Groep 8 Hoofdstuk 5

Leren voor de biologietoets. Groep 8 Hoofdstuk 5 Leren voor de biologietoets Groep 8 Hoofdstuk 5 Weer of geen weer 1 Het weerbericht Het weer kan in Nederland elke dag anders zijn. Daarom luisteren en kijken wij vaak naar weerberichten op de radio en

Nadere informatie

Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari Het heelal.

Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari Het heelal. Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari 2017. Het heelal. Inhoudsopgaven. Hoofdstuk 1. Ons zonnestelsel. Blz 3 Hoofdstuk 2. De zon. Blz 4-5 Hoofdstuk 3. De maan. Blz 6 Hoofdstuk 4. Planeten. Blz

Nadere informatie

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt Freek Bucx Inhoud Tabel B4.1... 3 Tabel B4.2... 4 Tabel B4.3... 5 Tabel B4.4... 6 Tabel B4.5... 7 Tabel B4.6... 8 Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Thema 4 Platteland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landbouw. Subsidies van de EU. Onder de loep. Noordwest-Europa.

Thema 4 Platteland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landbouw. Subsidies van de EU. Onder de loep. Noordwest-Europa. Meander Samenvatting groep 7 Thema 4 Platteland Samenvatting Landbouw Boeren zijn door het gebruik van kunstmest en machines meer gaan produceren. Ook zijn ze zich steeds meer gaan specialiseren in één

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer...

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer... INHOUD Inleiding...6 1 Aardbevingen...8 2 Bergen... 10 3 Bosbranden... 12 4 Koraal... 14 5 Lawines... 16 6 Meteorieten... 18 7 Onweer... 20 8 Opwarming van de aarde... 22 9 Orkanen... 24 10 Overstromingen...

Nadere informatie

.78. Zware industrie. Wat ga je leren? Begrippen

.78. Zware industrie. Wat ga je leren? Begrippen Kijkles Hoofdstuk 6 les 1 Wat ga je leren? Zware industrie In deze les leer je hoe een fabriek eruitziet. Je leert wat het verschil is tussen zware en lichte industrie. Je leert ook wat mensen van industrie

Nadere informatie

H2: Europa, verenigd of versnipperd?

H2: Europa, verenigd of versnipperd? H2: Europa, verenigd of versnipperd? Klas 2 Geo Vragen 5 1. Europa is te herkennen aan een aantal natuurkenmerken. Noem er drie. 6 2. Het aantal inwoners verandert door natuurlijk bevolkingsgroei (geboorte

Nadere informatie

Samenvatting. planeet. Z blauwe kopieerblad 7.34. 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt?

Samenvatting. planeet. Z blauwe kopieerblad 7.34. 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt? bomen. In het noordelijkste puntje vriest het in de winter zo lang In Noord-Europa is het koud. Er zijn meer naaldbomen dan loof van het zeewater en hoe ver een gebied van de zee af ligt. De zon in Noord-Europa

Nadere informatie

Uitleg over wat er is gebeurd: (Geografisch) over de tekening hiernaast

Uitleg over wat er is gebeurd: (Geografisch) over de tekening hiernaast Uitleg over wat er is gebeurd: (Geografisch) over de tekening hiernaast Het begin allemaal rond 2050. Er schampt een grote meteoor langs de aarde ten zuidwesten van Zuid- Amerika. Daardoor verandert de

Nadere informatie

Zon, aarde en maan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/87197

Zon, aarde en maan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/87197 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 december 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/87197 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Antwoorden Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: dinsdag 31 januari 2017 Tijd: 11:02 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 11, 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15,

Nadere informatie

Een les met WOW - Temperatuur

Een les met WOW - Temperatuur Een les met WOW - Temperatuur Weather Observations Website VMBO WOW handleiding 1 Colofon Deze handleiding is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het

Nadere informatie

de lente het voorjaar de dag de nacht de wind

de lente het voorjaar de dag de nacht de wind Werkbladen bij thema de seizoenen: dag 1 Naam:................. 1. Lezen en overschrijven: de lente het voorjaar de dag de nacht. de wind LOWAN-vo startpakket NT2 Werkbladen thema 8 Pagina 1 2. Invullen:

Nadere informatie

Materiaal Groen. Deel 1: Seizoenen

Materiaal Groen. Deel 1: Seizoenen Materiaal Groen Deel 1: Seizoenen Colofon Deel 1: Seizoenen Onderdeel van het materiaal Groen, met de thema s: Seizoenen (dl. 1), Groen in de stad (dl. 2), Groen groeit (dl. 3), Thuis tuinieren (dl. 4)

Nadere informatie

Een les met WOW - Temperatuur

Een les met WOW - Temperatuur Een les met WOW - Temperatuur Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze les is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het

Nadere informatie

Samen op één wereldbol. 1. Geschiedkundige personen.

Samen op één wereldbol. 1. Geschiedkundige personen. 1. Geschiedkundige personen. In de Middeleeuwen was de algemene gedachte dat de aarde plat was. Wanneer je lang genoeg zou varen dan zou je van de aarde vallen.. Toch wisten de oude Grieken al lang dat

Nadere informatie

Waarom zijn er seizoenen?

Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoen? Vorig weekeinde was het ineens zover. Volop zomer op zaterdag met ruim 24 graden en een zonnetje, de dag erna was het herfst met 15 graden en gemiezer.

Nadere informatie

Dit werkboekje maakt onderdeel uit van http://lente.yurls.net en http://werkbladen.yurls.net

Dit werkboekje maakt onderdeel uit van http://lente.yurls.net en http://werkbladen.yurls.net it werkboekje maakt onderdeel uit van http://lente.yurls.net en http://werkbladen.yurls.net Het begin van de lente e lente begint meestal op 21 maart. oms kan het begin van de lente ook vallen op 20 maart.

Nadere informatie

Cyprus. Inleiding. Nicosia (Lefkosia)

Cyprus. Inleiding. Nicosia (Lefkosia) Cyprus Inleiding Cyprus ligt in Zuidoost Europa. Het is het derde grootste eiland in de Middellandse Zee. Het bevindt zich ongeveer op 70 km onder de zuidkust van Turkije, en op 150 km van Syrië. Voor

Nadere informatie

Verleng de zomer aan de Middellandse Zee. 11 Nachten aan boord van MSC Splendida. Vertrek 28 oktober!

Verleng de zomer aan de Middellandse Zee. 11 Nachten aan boord van MSC Splendida. Vertrek 28 oktober! Verleng de zomer aan de Middellandse Zee. 11 Nachten aan boord van MSC Splendida. Vertrek 28 oktober! MSC Splendida Middellandse Zee 12d/11n Vertrek: 28 oktober 2015 Dag 1: Vlucht van Brussel naar Barcelona.

Nadere informatie

Ik houd mijn spreekbeurt over het eiland Gran Canaria. Ik ben er zelf al een aantal keren met mijn ouders geweest en ga er beslist nog eens naar toe

Ik houd mijn spreekbeurt over het eiland Gran Canaria. Ik ben er zelf al een aantal keren met mijn ouders geweest en ga er beslist nog eens naar toe Gran Canaria Inleiding Ik houd mijn spreekbeurt over het eiland Gran Canaria. Ik ben er zelf al een aantal keren met mijn ouders geweest en ga er beslist nog eens naar toe Canarische Eilanden Gran Canaria

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van. winter 2011. Kinderbijlage_winter11.indd 1 05-11-11 14:3

Limburgs Landschap. natuurboekje van. winter 2011. Kinderbijlage_winter11.indd 1 05-11-11 14:3 Limburgs Landschap natuurboekje van winter 2011 Kinderbijlage_winter11.indd 1 05-11-11 14:3 Hoi! Wat voor winter krijgen we? Een kwakkelwinter met regen, natte sneeuw en af en toe een beetje vorst? Misschien

Nadere informatie

Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 5, 6 en 7

Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 5, 6 en 7 Herhaling Ω groep 7 Ω Europa (blad ) Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 5, 6 en 7 2 3 5 6 7 8 Hierin zitten alle regeringsleiders van

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Noorwegen Inhoud Inleiding 1. Inleiding 2. Een langgerekt land 3. Kaartgegevens 4. Klimaat 5. Booreilanden 6. Geschiedenis 7. Godsdienst 8. Lappen 9. Trollen 10. Noors lesje 11. Hoe spel je de letters

Nadere informatie

DE WERKVORM IN HET KORT

DE WERKVORM IN HET KORT EUROPESE UNIE MEI 2014 - POLITIEK IN PRAKTIJK #3 WAT HEB JE NODIG? Werkbladen met landomschrijvingen Kaart van Europa DE WERKVORM IN HET KORT Er zijn 28 landen lid van de Europese Unie. In deze opdracht

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

Klimaten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Klimaten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 02 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52491 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Inhoud. Thema 7.1 Krachten der aarde 3. Thema 7.2 Klimaatkwesties 6. Thema 7.3 Samen sterk 9. Thema 7.4 Wereldwijd verbonden 12.

Inhoud. Thema 7.1 Krachten der aarde 3. Thema 7.2 Klimaatkwesties 6. Thema 7.3 Samen sterk 9. Thema 7.4 Wereldwijd verbonden 12. Inhoud Thema 7.1 Krachten der aarde 3 Thema 7.2 Klimaatkwesties 6 Thema 7.3 Samen sterk 9 Thema 7.4 Wereldwijd verbonden 12 Grenzeloos Grenzeloos Thema 7.1 Krachten der aarde 1. Tropisch regenwoud 3. De

Nadere informatie

THEMA 4. Meander. Aardrijkskunde LESWIJZER

THEMA 4. Meander. Aardrijkskunde LESWIJZER THEMA 4 6 Meander Aardrijkskunde LESWIJZER Meander Leswijzer Thema 4 Streken en klimaten Inhoud Themaopening 2 Les 1 4 Les 2 12 Les 3 20 Les 4 36 Omschrijving thema 44 Achtergrondinformatie bij het thema

Nadere informatie

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond.

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond. Rekenen aan de aarde Introductie Bij het vak aardrijkskunde wordt de aarde bestudeerd. De aarde is een bol. Om te bepalen waar je je op deze bol bevindt zijn denkbeeldige lijnen over de aarde getrokken,

Nadere informatie

Ontwerp Paper 2 Bijlage 4

Ontwerp Paper 2 Bijlage 4 Ontwerp Paper 2 Bijlage 4 Gijs Bos - 10137157 Utrecht, 130404 De volgende pagina s bevatten de opdrachten waarmee de leerlingen tijdens de workshops aan de slag gaan. Workshop atlasvaardigheden 1: Kaartselectie

Nadere informatie

DE IJSBEER. Super speurneus

DE IJSBEER. Super speurneus DE IJSBEER Super speurneus Hij is groot, wit en ziet eruit als een echte knuffelbeer. Toch zou je deze reus niet graag tegenkomen in de sneeuw. Gelukkig gebeurt dit ook niet snel, want waar deze poolreiziger

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

PT Marktbeeld Uien. Marktinformatie binnen- en buitenland

PT Marktbeeld Uien. Marktinformatie binnen- en buitenland Nummer 1, 12 februari 2010 Peter van der Salm 079-3470662 I. Beursprijzen PT Marktbeeld Uien Marktinformatie binnen- en buitenland Het jaar 2009 begon met lage uienprijzen, maar vanaf het voorjaar hebben

Nadere informatie

Dit werkboekje maakt onderdeel uit van en

Dit werkboekje maakt onderdeel uit van  en it werkboekje maakt onderdeel uit van http://winter.yurls.net en http://werkbladen.yurls.net et begin van de winter Vanaf 21 juni worden de dagen weer langzaam korter. e zomer duurt tot 22 of 23 september.

Nadere informatie

Cursistenboek Taalklas.nl Hoofdstuk 3 Het weer

Cursistenboek Taalklas.nl Hoofdstuk 3 Het weer Cursistenboek Taalklas.nl Hoofdstuk 3 Het weer 1 Woorden 1 de bliksem 2 de donder 3 de jas 4 de muts 5 het onweer 6 de paraplu 7 de plas 8 de regen 9 de regenboog 1 10 de sjaal 11 de sneeuw 12 de sneeuwbal

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt.

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt. Meander Samenvatting groep 5 Thema 3 Waterland Samenvatting Langs de kust Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel. Heel vroeger woonden mensen dicht bij zee op terpen. Langs de kust beschermen

Nadere informatie

Woordenschat blok 03 gr4 Les 1 De bodem: de grond waarin planten kunnen groeien. De duinen: heuvels van zand langs de zee. De plant: een stengel met

Woordenschat blok 03 gr4 Les 1 De bodem: de grond waarin planten kunnen groeien. De duinen: heuvels van zand langs de zee. De plant: een stengel met Woordenschat blok 03 gr4 Les 1 De bodem: de grond waarin planten kunnen groeien. De duinen: heuvels van zand langs de zee. De plant: een stengel met bladeren die groeit. De rots: een heel grote steen op

Nadere informatie

Les 1 Ontstaan aardgas

Les 1 Ontstaan aardgas Les 1 Ontstaan aardgas In 1959 werd onder het land van boer Boon in de buurt van Slochteren gas ontdekt. Het bleek één van de grootste gasvelden van de wereld te zijn! Hoe is dat gas in de boden van Nederland

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

Centrale vraagstelling Hoe organiseer je een expeditie naar de Zuidpool om het hitterecord van 55 miljoen jaar geleden te kunnen onderzoeken?

Centrale vraagstelling Hoe organiseer je een expeditie naar de Zuidpool om het hitterecord van 55 miljoen jaar geleden te kunnen onderzoeken? Pagina 1: Opdracht: Op expeditie naar de Zuidpool Leerlingenblad Introductie Je kruipt in de huid van een paleoklimaatonderzoeker die geïnteresseerd is in de warme tijdsperiode van ongeveer 55 miljoen

Nadere informatie

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee België Bulgarije Cyprus Denemarken 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u van 1/11 tot 1/3 enkel in tunnel bij Antwerpen tol op "Storebæltsbroen" en "Øresundsbroen" Liefkenshoektunnel: 4,60-5,50 naargelang

Nadere informatie