De volgende partijen hebben dit onderzoek ondersteund:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De volgende partijen hebben dit onderzoek ondersteund:"

Transcriptie

1 Leidraad

2

3 Leidraad Balans

4 Colofon De voorliggende leidraad is een deelrapport van het Delft Cluster project CT03.10, Duurzame onderhoud Strategie voor voorzieningen op slappe bodem. Dit onderzoek is ondersteund door de Nederlandse regering via het BSIK programma. De volledige tekst van dit rapport mag worden hergebruikt onder voorwaarde van het duidelijk vermelden van de herkomst van de tekst inclusief een correcte bronverwijzing naar dit rapport. De volgende partijen hebben dit onderzoek ondersteund: Deltares Ingenieursbureau van Gemeentewerken Rotterdam ARCADIS Intergemeentelijk Samenwerkingsverband Midden-Holland (ISMH) CROW Stichting RIONED Stichting Energiened Het Ministerie van Financiën Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat Stichting Schuimbeton Nederland TNO-Bouw De gemeenten: Alphen a/d Rijn, Bergambacht, Bodegraven, Boskoop, Capelle a/d IJssel, De Ronde Venen, Delft, Gouda, Jacobswoude, Krimpen a/d IJssel, Liemeer, Moordrecht, Nederlek, Nieuwerkerk a/d IJssel, Nieuwkoop, Ouderkerk, Oudewater, Reeuwijk, Rijnwoude, Schoonhoven, Ter Aar, Vlist, Waddinxveen, Woerden, Zevenhuizen-Moerkapelle Contactinformatie project CT03.10 Vragen over en reacties op dit rapport kunt u richten aan: Projectleider: ir. C. de Rooij, telefoon Internet: Community of Practice: Contactinformatie algemeen Deltares Postbus MH Delft Tel:

5 1e druk 2009 Leidraad Balans

6 2009 ISBN Vormgeving: StudioWAT A. Fokkersingel BH Den Haag Leidraad Balans Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevens bestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, meganisch, door fotokopien, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur(s).

7 Voorwoord Inleiding Eén van de belangrijke onderdelen van het Delft Clusteronderzoek Duurzame onderhoudsstrategie voor voorzieningen op slappe bodem is het maken van een keuzemodel. Met het model kan de meest optimale maatregel worden bepaald voor het opnieuw ophogen van de openbare ruimte. Voor de input van het model en voor het vastleggen van de aanwezige kennis en ervaring is in dit kader deze leidraad opgesteld. Onderdeel daarvan is een inventarisatie van de ophoogmaatregelen en een beschrijving van de bouwstoffen die voor wegen op slappe bodem toegepast worden. Het eerste deel van de leidraad is de rapportage van deze inventarisatie. In deel I zijn de ophoogmaatregelen beschreven. In deel II worden de bouwstoffen beschreven die voorkomen in de ophoogmaatregelen. Aan het eind van deel II worden de bronnen voor dit deel van deze leidraad vermeld en tot slot wordt in bijlage 1 een verklaring gegeven voor de gebruikte begrippen.

8 Inhoud DEEL I - Ophoogmaatregelen Ophoogmaatregelen Traditionele ophoogmaatregel Lichtgewicht- en evenwichtsconstructies Geëxpandeerd Polystyreen (EPS) Schuimbeton 25 DEEL II - Bouwstoffen Bouwstoffen Asfalt Beton Elementenverharding Funderingslagen in traditionele ophoogmaatregelen Fosforslakkenmengsel Betongranulaat Hoogovenslakkenmengsel Hydraulisch menggranulaat Funderingslagen voor lichtgewicht ophoogmaatregelen: Geëxpandeerde kleikorrels Gevulkaniseerd puimsteen (Bims) Lavasteen Gevulkaniseerd zand (Flugsand) E-bodemas Materialen die tot een ophoogmaatregel behoren:geëxpandeerde polystyreen (EPS) Schuimbeton Andere materialen, ter referentie, die niet in de Balansapplicatie zijn opgenomen Ongebonden menggranulaat Palen Houten palen Voton HSP-paal Zandcementstabilisatie Zand- en grindkolommen Ongewapende zand-, grindkolommen Gestabiliseerde grondkolommen en wanden Asfaltgranulaat Bijlage bij deel I en II: Bronnen 84 Bijlage bij deel I en II: Begrippenlijst 86 Illustratie van enkele belangrijke begrippen 95

9 DEEL III - Ondergrondse infrastructuur Riolering Gas Water Warmte Telecommunicatie 123 DEEL IV Materialen Beton Staal Gietijzer Kunststof 133 DEEL V - Afwegingsmodel 136 DEEL VI - Balans applicatie Balans applicatie 146 DEEL VII - Tutorials Tutorial 1: Traditionele ophoging van een weg Tutorial 2: Traditionele weg met kabels en leidingen en 2 ophoogvarianten Tutorial 3: Afweging van traditionele weg met 2 varianten 170 I n h o u d s

10 ...en dan ophogen tot de juiste...

11 Ophoogmaatregelen Leidraad Balans DEEL 1

12 Leidraad Balans Deel 1 - Hoofdstuk 1.1 Ophoogmaatregelen INLEIDING Deel I en II Ophoogmaatregelen en bouwstoffen Balans is een afwegingsinstrument, waarbij verschillende ophoogmaatregelen geschematiseerd kunnen worden. Het is mogelijk zonder al te veel voorkennis verschillende ophoogmaatregelen in Balans te schematiseren. Ter referentie is in deze leidraad een aantal ophoogmaatregelen uitgelicht. Hierbij komen aspecten aan bod, waarvan sommigen direct toepasbaar zijn in de applicatie, en sommigen niet. De bedoeling van deze referentie is om u met basiskennis te voorzien in het gebruik van ophoogmaatregelen. Deze kennis kan een effectieve variantenstudie in Balans bespoedigen. Verder kan het u helpen in het formuleren van een vervolgonderzoek of ontwerp van een ophoogstrategie. Door de grote samenhang die er is tussen de ophoogmaatregelen en de bouwstoffen is op basis van een aantal punten onderscheid gemaakt tussen de maatregelen en de eigenschappen van de bouwstoffen. Bij de ophoogmaatregelen worden keuzebepalende relaties beschreven tussen enerzijds de bouwstoffen en anderzijds de lokale omstandigheden. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt onder welke omstandigheden de maatregel het beste tot zijn recht komt, wat hierbij de aandachtspunten zijn bij de aanleg en het ontwerp en de interactie tussen de verschillende onderdelen in de totale constructie. Per onderhoudsmaatregel worden de voor- en de nadelen beschreven ten opzichte van een referentiemaatregel. In het deel van de bouwstoffen worden de materiaaleigenschappen beschreven. De eigenschappen die hierbij vermeld worden zijn parameters die nodig zijn om de opbouw van de wegconstructie te kunnen bepalen en met het keuzemodel te werken. Naast deze parameters worden er per bouwstof aanvullende aandachtspunten beschreven ten aanzien van ontwerp-, uitvoering, milieuhygiënische eigenschappen, Arbo- en veiligheidsaspecten bij het gebruik van de desbetreffende bouwstof. In het schema op de volgende pagina is de interactie tussen de ophoogmaatregelen en de bouwstoffen weergegeven middels pijlen. Ophoogmaatregelen Bouwstoffen Beschrijving ophoogmaatregel en toe te passen materialen Beschrijving van het materiaal Technische levensduur van de ophoogmaatregel als geheel Materiaaleigenschappen Voor- en nadelen van de maatregel t.o.v. referentiemaatregel Ontwerpaspecten van de ophoogmaatregel als geheel Aanleg en onderhoudsaspecten van de ophoogmaatregel als geheel Constructieve- en uitvoeringaspecten bij gebruik van de bouwstof Aandachtspunten ten aanzien van riolering, kabels en leidingen Risico s Arbo, veiligheid en milieu Figuur 1.1 Overzicht interactie ophoogmaatregelen en bouwstoffen Figuur 1.1 Overzicht interactie ophoogmaatregelen en bouwstoffen

13 Deel 1 - Hoofdstuk 1.1 Leidraad Balans Ophoogmaatregelen DEEL I - Ophoogmaatregelen 1.1 Ophoogmaatregelen Algemeen Bij wegen op slappe bodems zijn er verschillende ophoogmaatregelen mogelijk. Op basis van bodemgegevens, randvoorwaarden en uitgangspunten die gesteld worden aan de weg wordt voor een bepaalde locatie de gunstigste maatregel bepaald. In dit hoofdstuk worden alle mogelijk toepasbare ophoogmaatregelen voor West-Nederland beschreven. Deze ophoogmaatregelen zijn: Traditioneel (granulaire opbouw); Lichtgewicht en evenwichtsconstructies met granulair materiaal. De Balans applicatie kent de een aantal voorgedefinieerde ophoogmaterialen. Deze komen aan de orde in deel 2. EPS; Schuimbeton. Het onderscheid tussen traditionele ophoogmaatregelen en licht gewicht en evenwichtconstructies is gebaseerd op de waarde van de (proctor-)dichtheid van materialen die worden toegepast en het bestaande label van: licht gewicht ophoogmateriaal dat sommige materialen reeds hebben verkregen. Indien een materiaal een lagere proctordichtheid heeft dan 1600 kg/m³ dan is het een materiaal dat als licht gewicht materiaal beschouwd wordt. Materialen met een proctordichtheid hoger dan 1600 kg/m³ worden als materialen met een normale dichtheid beschouwd. Een ophoging met dergelijke materialen wordt ook wel een traditionele ophoging genoemd. De grens van 1600 kg/m³ is gebaseerd op dichtheden van materialen die gekenmerkt zijn als lichtgewicht ophoogmateriaal. Principe per methode In dit item wordt het principe van de ophoogmaatregel beschreven. Deze beschrijving bestaat uit een korte toelichting van hoe de belasting van de wegconstructie wordt afgedragen naar de ondergrond. Bij sommige maatregelen wordt deze toelichting ondersteund met een tekening. Technische levensduur van de constructie De levensduur van een ophoogmaatregel is afhankelijk van de mate van zetting, van de materialen die worden toegepast en van de aanwezigheid van een riolering en /of kabels en leidingen. De kwaliteit van de riolering heeft grote invloed op de levensduur. Bij zettingen groter dan 0,15 m kan de levensduur van de riolering maatgevend zijn voor de levensduur van de constructie. Immers als de riolering onvoldoende functioneert en zelfs lek kan raken met alle gevolgen van dien is vervanging van de riolering onvermijdelijk. Zettingen kleiner dan 0,15 m hebben minder invloed op het functioneren van de riolering. De maatgevende levensduur van de toegepaste materialen is dan bepalend voor de levensduur van de constructie. 13 Voor- en nadelen De verschillende eigenschappen van de ophoogmaatregel worden vergeleken met de eigenschappen van de referentiemaatregel, een ophoging met zware ophoogmaterialen ook wel traditionele ophoging genoemd. Indien het voor- of nadeel afwijkend is van de referentiemaatregel wordt deze vermeld als voor- of nadeel. Voor- en nadelen die afhankelijk zijn van lokale omstandigheden, zoals bodemgesteldheid, maximale duur van de werken, acceptatie van schade, etc. worden derhalve niet vermeld in deze leidraad. Ontwerpaspecten Bij het ontwerp van de constructie moet er naast de materiaaleigenschappen die van belang zijn voor het uitvoeren van de constructieberekeningen ook aandacht besteed worden aan de

14 Leidraad Balans Deel 1 - Hoofdstuk 1.1 Ophoogmaatregelen invloed van de materiaaleigenschappen onderling die in de ophoogmaatregel toegepast worden. Bij de ontwerpaspecten worden ook aandachtspunten vermeld ten aanzien van mogelijke lokale omstandigheden (voorkomen van schade aan belendingen, bereikbaarheid van de gebouwen bij het uitvoeren van de werkzaamheden, ). Ontwerpaspecten die direct aan een materiaal gelinkt kunnen worden staan vermeld in het hoofdstuk Bouwstoffen bij het desbetreffende materiaal. Aanleg Bij het aanbrengen van de ophoogmaatregel wordt gewezen op een aantal uitvoeringaspecten. Het gaat hierbij om specifieke aspecten voor deze maatregel en niet om algemene aspecten die voor alle maatregelen van toepassing zijn. Onderhoud In deze paragraaf wordt vermeld hoe onderhoudsgevoelig de constructie is, wat de aandachtspunten zijn en welke maatregelen er uitgevoerd moeten worden om een bepaalde minimale kwaliteit van de weg te handhaven. Riolering, kabels en leidingen. Bij de aanwezigheid van een riolering en kabels en leidingen in een weglichaam wordt de nodige aandacht besteed aan de integratie met het omliggende ophoogmateriaal uit de maatregel. Bij kabels en leidingen speelt ook de bereikbaarheid een belangrijke rol. Risico s Aan het uitvoeren van een ophoogmaatregel is een aantal risico s verbonden. De grootte van de risico s zijn afhankelijk van lokale omstandigheden en moeten dus per project worden geanalyseerd. In de paragrafen van de risico s worden per maatregel de belangrijkste risico s aangegeven. Bronnen Hierin is aangegeven van waar de informatie is verkregen. Dat kan zijn op basis van literatuuronderzoek en/of op basis van informatie van bedrijven die het betreffende concept toepassen of materialen leveren.

15 Deel 1 - Hoofdstuk 1.2 Leidraad Balans Tradiionele ophoogmaatregel 1.2 Traditionele ophoogmaatregel Principe methode De traditionele ophoogmaatregel is opgenomen als een standaard optie in de Balans applicatie. In dit deel wordt de achtergrond van de methode beschreven. De materialen die bij deze maatregel als funderingslaag gebruikt worden zijn terug te vinden in deel 2. Deze methode bestaat uit het ophogen met materialen waarvan de dichtheid hoger is dan 1600 kg/m³. Daartoe moet allereerst het bestaande asfalt, beton of de betonstraatstenen worden verwijderd. Vervolgens wordt de fundering opgehoogd met granulair materiaal en wordt de nieuwe verhardingsconstructie aangelegd. Granulaire materialen met een dichtheid hoger dan 1600 kg/m³ die worden toegepast in de wegenbouwconstructie zijn met name: Zand; Menggranulaat; Betongranulaat; Hydraulisch menggranulaat; Hoogovenslakkenmengsel; Fosforslakkenmengsel. De meest doorgaande opbouw van de wegcontructie met deze materialen is als volgt: Verharding Gevel Zand Fundering Zand Bestaand profiel 15 Figuur 3.1: Voorbeeld van een traditionele ophoogmaatregel Technische levensduur van de maatregel De technische levensduur van de constructie is in de eerste decennia (30 tot 50 jaar) hoofdzakelijk afhankelijk van het optreden van restzettingen ten gevolge van het consolidatieproces van de ondergrond. De bodemeigenschappen en de belasting op de ondergrond zijn bepalend voor de duur van het consolidatieproces. De technische levensduur wordt bepaald door de snelheid van de zettingen tot het moment van de minimale drooglegging is bereikt. Verschilzettingen kunnen plaatselijk leiden tot een kortere levensduur. Grote verschilzettingen kunnen leiden tot plaatselijke reparaties of het vervroegen van het moment van ophogen. De voor- en nadelen van de ophoogmaatregel met zware materialen Voordelen: Het is een goedkope ophoogmaatregel; Geen diepe ontgravingen nodig; Er is veel ervaring met het toepassen van granulair ophoogmateriaal.

16 Leidraad Balans Deel 1 - Hoofdstuk 1.2 Tradiionele ophoogmaatregel Nadelen: Er zullen restzettingen optreden die van invloed zijn op de omgeving en op riolering, kabels en leidingen; Korte levensduur door zettingen waardoor er kapitaalvernietiging optreedt; Grote overlast omwonenden door frequent onderhoud; Voor goede bereikbaarheid kabels en leidingen moeten deze opgehaald worden. Ontwerpaspecten Het extra gewicht van de bovenbouw en de restzettingen van de voorgaande ophoging(en) of van de aanleg bepalen de zetting; Verifiëren van de stabiliteit na aanleg van de weg met betrekking tot de kantopsluiting en de belastingspreiding; Nagaan invloed zettingen op omgeving, in het bijzonder op gebouwen, riolering, kabels en leidingen; Bij kwetsbare funderingen van vaste objecten zoals gebouwen en bruggen extra voorzieningen toepassen om horizontale gronddruk en negatieve kleef te voorkomen. Deze horizontale gronddruk en negatieve kleef ontstaan doordat er extra gewicht op de ondergrond wordt geplaatst, wat een grotere korrelspanning veroorzaakt. Bij de aanleg eventueel rekening houden met het aanbrengen van een overhoogte om zodoende de toegankelijkheid van gebouwen zolang mogelijk te waarborgen. De bedoeling hiervan is dat er zo weinig mogelijk treden nodig zijn om de gebouwen te kunnen betreden. Aanleg Bij de aanleg rekening houden met soms grote verschillen in de dikte van het op te breken asfalt. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden kunnen er trillingen ontstaan (door de lage dempingfactor van de slappe grondlagen en het ontbreken van het bovenste deel van de verharding) in de gebouwen langs de op te hogen weg. Het is mogelijk om in lange wegvakken het werk uit te voeren. Om de bereikbaarheid van bedrijven en woningen te waarborgen kan in korte segmenten worden gewerkt. Dit heeft wel een nadelige invloed op de uitvoeringsduur en de uitvoeringskosten. Onderhoud Door het toepassen van een zwaarder granulair materiaal treden de zettingen op met de daarbij horende schadebeelden zoals langs- en dwarsonvlakheid en scheuren. Hierdoor moet er regelmatig onderhoud uitgevoerd worden. Het onderhoud aan asfalt bestaat voornamelijk uit plaatselijke reparaties, zoals het dichten van scheuren, uitvullen van verzakkingen of bij meer ernstige schade het vervangen van 1 of 2 lagen asfalt. Het grootschalig onderhoud bij asfalt bestaat uit het vervangen van de deklaag met plaatselijk een uitvullaag of het overlagen met een profileerdeklaag. Bij elementenverharding bestaat het onderhoud uit het plaatselijk herstraten bij kleinschalige reparaties. Bij schades over een groot oppervlak moet het geheel worden herstraat. Riolering Zettingen leiden tot achteruitgang van de functionaliteit. Zo zal het waterbergend vermogen afnemen en zal er meer gereinigd moeten worden omdat slib in de buizen achterblijft. Ook kunnen huisaansluitingen afbreken door verschilzettingen tussen het riool en de huizen met stankoverlast tot gevolg. De riolering kan bij lekkage als drainage gaan werken met een lage grondwaterstand tot gevolg. Een lagere grondwaterstand kan aantasting van funderingen en extra zettingen veroorzaken. Kabels en leidingen Door het uitvoeren van een ophoging worden de kabels en leidingen minder goed bereikbaar. De kabels en leidingen komen immers dieper te liggen. In sommige gevallen zullen de kabels en de leidingen opgehaald moeten worden en zullen er enkele huisaansluitingen vervangen moeten worden.

17 Deel 1 - Hoofdstuk 1.2 Leidraad Balans Tradiionele ophoogmaatregel Risico s Aan constructies met relatief zware granulaire materialen op slappe bodem zijn de volgende risico s verbonden: Kans op schade aan riolering, kabels en leidingen op termijn; Grote kans op breuk huisaansluitingen. Bij gasleidingen kans op brand en/of explosie; Optreden van negatieve kleef en horizontale belasting op fundering van nabij gelegen bouwwerken met kans op scheefstand en schade; Onbekendheid ten aanzien van zettingshistorie en eigenschappen van de ondergrond. Variatie in het bodemprofiel in langs- en dwarsrichting kan tot afwijking in verwachte zetting leiding wat tot gevolg heeft dat de levensduur van de ophoogmaatregel korter is, tot meer onderhoud leidt en een grotere kans ontstaat op schade. Bronnen 1. Handleiding Wegenbouwontwerp onderbouw, DWW 2. Ophogingen en ophoogmaterialen, CROW publicatie

18 Leidraad Balans Deel 1 - Hoofdstuk 1.3 Lichtgewicht- en evenwichtconstructies 1.3 Lichtgewicht- en evenwichtsconstructies Constructies met licht granulair ophoogmateriaal Principe methode De methoden met licht granulair ophoogmateriaal kunnen in sommige gevallen uitkomst bieden aan wegophogingen in een zettingsgevoelig gebied. In veel gevallen wordt het lichtgewicht materiaal geplaatst onder de funderingslaag. Zie figuur 3.2. Door het toepassen van granulaire materialen die een lagere dichtheid hebben zal er geen of slechts een beperkte toename zijn van de korrelspanning. Deze lage dichtheid is het gevolg van meer holle ruimte ingesloten in de korrels en meer holle ruimte tussen de korrels onderling. Als vervanging van het zandbed en in sommige gevallen, bij lage belasting en voldoende korrelsterkte zijn de lichte granulaire materialen, ook toepasbaar als fundering. De meest toegepaste lichte granulaire materialen zijn: Geëxpandeerde kleikorrels; Gevulkaniseerd puimsteen, zoals Bims; Lavasteen. Gevulkaniseerd zand zoals Flugsand; E-bodemas; Hoogovenslakkenzand; Verharding Gevel Zand Fundering Zand Bestaand profiel Licht ophoogmateriaal Figuur 3.2: Voorbeeld van een ophoogmaatregel met lichtgewicht granulair materiaal Technische levensduur van de wegconstructie De technische levensduur van de constructie is in de eerste decennia hoofdzakelijk afhankelijk van het optreden van restzettingen ten gevolge van het consolidatieproces en de kruip van de ondergrond. Door het beperken van de restzettingen zal de technische levensduur bepaald worden door de gewenste drooglegging, de levensduur van de verharding en de afzonderlijke materialen of de levensduur van de riolering. De voor- en nadelen van de ophoogmaatregel met lichtgewicht granulair materiaal Hierbij wordt er een vergelijking gemaakt tussen de toepassing van granulair materiaal en de referentie constructie. De referentie constructie is een ophoging met een granulair materiaal met een dichtheid hoger dan 1600 kg/m³. Voordelen: Er zullen minder restzettingen optreden; Het risico aan schade van belendingen is beperkt; Er is veel ervaring met het toepassen van lichte ophoogmaterialen.

19 Deel 1 - Hoofdstuk 1.3 Leidraad Balans Lichtgewicht- en evenwichtconstructies Nadelen: De aanlegkosten zijn hoger; De constructie kan gevoelig blijven voor zettingen waardoor schade gaat optreden; Bij het toepassen van lichte ophoogmaterialen moet er dieper ontgraven worden en moet in de meeste gevallen in gebieden met een slappe bodem bemaling toegepast worden; Mogelijk afwijkend gedrag lichte ophoogmaatregelen door verandering eigenschappen in de loop der tijd; De levensduur van de ophoogmaterialen in de constructie is onbekend; De contactdruk van grote korrels heeft een negatieve invloed op de levensduur van kabels en leidingen. Ontwerpaspecten Gewicht van de bovenbouw is bepalend voor het geotechnisch ontwerp van de constructie; Om suffosie (indringing van korrels uit de ondergrond) te voorkomen kan een scheidingslaag worden toegepast. Hierdoor wordt voorkomen dat de draagkracht van de aardebaan wordt aangetast en dat de vorstgevoeligheid van de constructie wordt verhoogd; Verifiëren van de stabiliteit van de ontgraving en van de bestaande wegconstructie tijdens de aanleg en de nieuwe constructie na aanleg; Het verifiëren van de veiligheid tegen opbarsten van de bodem van de ontgraving tijdens de aanleg; Bij dimensionering wegconstructie rekening houden met mogelijk lagere draagkrachtwaarden in verband met slappe ondergrond en onvoldoende verdichtbaarheid van het lichtgewicht materiaal; Voor beperking van vorstgevoeligheid en beperken van de effecten van peilverschillen in grondwater kan drainage worden toegepast. Belangrijk is dat voor een langdurige werking voorzieningen worden aangebracht om de drainage te kunnen onderhouden en dat het materiaal is afgestemd op langdurige werking; Om bij toekomstige diepe ontgravingen toetredend water bij bemaling te beperken, grote lengtes opdelen in segmenten door bijvoorbeeld bij elke rioolput een kleikist aan te brengen. Hierbij dient wel rekening te worden gehouden met het extra gewicht van de klei; Het evenwichtsprincipe houdt in dat het effectief gewicht van de ophoging inclusief de wegconstructie gelijk is aan het effectief gewicht van de oorspronkelijke belasting op de ondergrond. Als alternatief is het mogelijk toch enige spanningsverhoging in de ondergrond toe te staan, mits de spanning lager blijft dan de grensspanning. De dan te verwachten zetting is gering zodat er sprake is van een zettingsarme oplossing; Bij onvoldoende klankbodem kan het bovenliggende materiaal niet optimaal worden verdicht. De verdichtingeisen die in de meeste bestekken zijn genoemd zijn daarom niet haalbaar. In het ontwerp moet daarom rekening worden gehouden met lagere draagkrachtwaarden dan in theorie mogelijk is. De te behalen verdichtinggraad moet in het bestek lager zijn dan in ideale omstandigheden haalbaar is; Voor de overgang van een licht ophoogmateriaal met een aansluitende constructie waarbij een conventionele ophoging toegepast is, is het aan te raden om de dikte van het licht ophoogmateriaal in lengte- of in breedterichting geleidelijk te laten verlopen. 19 Aanleg Bij diepe ontgravingen is meestal een bemaling noodzakelijk. Indien een bemaling wordt toegepast, moet nagegaan worden wat de mogelijkheden zijn en wat de consequenties zijn voor de omgeving. In sommige gevallen kan een drainage worden gebruikt voor bemaling. Om de bereikbaarheid van bedrijven en woningen te waarborgen kan in korte segmenten worden gewerkt. Dit heeft wel een nadelige invloed op de uitvoeringsduur en de uitvoeringskosten. Bij evenwichtconstructies is het van belang om het niveau van de cunetbodem vrij nauwkeurig (+/- 0,05 m), conform het ontwerp bodemniveau, af te graven om geen verstoring in de berekende evenwichtssituatie te veroorzaken.

20 Leidraad Balans Deel 1 - Hoofdstuk 1.3 Lichtgewicht- en evenwichtconstructies Onderhoud Sleuven graven in het lichtgewicht granulair materiaal kan uitgevoerd worden met licht materieel. Bij geëxpandeerde kleikorrels zijn aanvullende voorzieningen nodig om de sleuf langer open te houden. Bij het accepteren van zettingen tussen 0,10 m en 0,15 m zullen de onderhoudsstrategieën van asfalt en elementen overeenkomen met die van de CROW publicatie 145: Beheerkosten openbare ruimte met een ondergrond van veen. Bij zettingen kleiner dan 0,10 m komen de onderhoudstrategieën overeen met een ondergrond van klei / veen. Indien de ophoogmaatregel zettingsarm is, zullen de onderhoudstrategieën overeenkomen met een ondergrond van klei. Riolering De verdichting van de lichtgewicht materialen bij het vullen van sleuven en rondom putten en kolken vergt extra aandacht. De vulling van sleuven bij voorkeur uitvoeren met lichtgewicht materiaal. In de gebruikfase kan bij zettingen van rond de 0,15 m nog wel breuk van de huisaansluiting optreden, zeker als bij het ophogen geen lichtgewicht materiaal is toegepast in de tuinen. Kabels en leidingen Niet alle eigenaren van kabels en leidingen willen in lichtgewicht materiaal liggen. In het verleden hebben grote contactspanningen tussen (grove) korrels en kabels en leidingen geleid tot storingen. Onderzoek in de praktijk naar de invloed van Bims heeft uitgewezen dat er nauwelijks beschadigingen optreden. Toch zal het nog voorkomen dat de kabels en leidingen niet in lichtgewicht granulaire materiaal komen te liggen. Als de kabels en leidingen in het trottoir liggen, is het mogelijk het lichtgewicht materiaal te vervangen door zand of Flugsand. Het gewicht neemt dan wel toe en leidt tot iets meer zetting dan de weg. Deze constructie geeft wel een geleidelijke overgang naar de tuinen die meestal niet met lichtgewicht materiaal worden opgehoogd. Toepassing van een geotextiel bij bijvoorbeeld geëxpandeerde kleikorrels heeft nadelige invloed op bereikbaarheid. Na reparatie ontstaat een verzwakking in de constructie, omdat het geotextiel niet meer als één geheel kan functioneren. Risico s Aan constructies met lichtgewicht granulaire materialen zijn volgende risico s verbonden: De gevoeligheid van de constructie voor grondwaterstandverhogingen en -verlagingen; Kans op schade aan kabels en leidingen op lange termijn bij grote contactspanningen tussen korrel en leiding; Opbarsten van de bodem van de ontgraving / activeren van wellen; Bij toepassing bouwputbemaling: beïnvloeding omgeving; Onbekendheid ten aanzien van zettingshistorie, eigenschappen van de ondergrond en het verloop daarvan in horizontale en verticale richting en het gewicht van de huidige constructie kan leiden tot onder- dan wel overdimensionering van de nieuwe constructie. Bronnen 1. Handleiding Wegenbouwontwerp onderbouw, DWW 2. Ophogingen en ophoogmaterialen, CROW publicatie Invloed verkeersbelasting op PE-leidingen in Bims, Gastec

21 Deel 1 - Hoofdstuk 1.4 Leidraad Balans Geëxpandeerd Polystyreen (EPS) 1.4 Geëxpandeerd Polystyreen (EPS) Principe methode EPS is in de Balans applicatie opgenomen als bouwmateriaal. De constructiemethode onderscheidt zich van andere ophoogmethoden en zal daarom hier uitvoerig besproken worden. Bij toepassing van geëxpandeerd polystyreen voor het creëren van een ophoging wordt er naar gestreefd de spanningen in de ondergrond zo min mogelijk te verhogen of zelfs te verlagen. Hierdoor zal de ophoging nagenoeg zettingsvrij zijn. De EPS ophoging moet worden afgedekt met een lastspreidende laag waardoor de verkeersbelasting geen ontoelaatbare spanningsconcentraties in het EPS veroorzaakt. Het principe van de methode berust op het geringe gewicht van het EPS en eventueel opwaartse druk van het grondwater. Om het gewicht van de bovenbouw te compenseren wordt een evenwichtsconstructie ingegraven in de bestaande grondslag. Hierbij wordt grond vervangen door EPS. Tijdens de uitvoering zal enige rijzing en zetting optreden, vanwege het ontlasten en herbelasten, doch deze zijn verwaarloosbaar. Om evenwicht te maken moet soms ook worden ontgraven tot beneden het grondwaterpeil zodat de opwaartse druk van het water in rekening kan worden gebracht. Een voorbeeld van de opbouw van een ophoging met gebruik van EPS is hieronder weergegeven. Verharding Gevel Zand Fundering Zand Bestaand profiel Licht ophoogmateriaal EPS 21 Figuur 3.3: Voorbeeld van een toepassing met Geëxpandeerd Polystyreen (EPS) Technische levensduur van de aardebaanconstructie In principe is de technische levensduur van EPS beperkt. Lage temperaturen en vries/dooi cycli hebben op korte termijn geen invloed op het mechanisch gedrag maar wel op de lange duur. Wateropname werkt gewichtsverhogend en heeft dus een negatieve invloed op de evenwichtsconstructie. De levensduur van EPS is nog niet bepaald doordat het materiaal nog geen 50 jaar is toegepast. De voor- en nadelen van de EPS constructie als ophoogmaatregel Hierbij wordt er een vergelijking gemaakt tussen de toepassing van EPS en de referentie constructie. De referentie constructie is een ophoging met een granulair materiaal met een dichtheid van hoger dan 1600 kg/m³.

22 Leidraad Balans Deel 1 - Hoofdstuk 1.4 Geëxpandeerd Polystyreen (EPS) Voordelen: Bij een zettingsvrije oplossing kan EPS ook gecombineerd worden met ander lichtgewicht materiaal om zodoende diepte ontgraving en dikte EPS te beperken; De constructie kan zettingsvrij worden ontworpen; Met het toepassen van EPS is reeds veel ervaring opgedaan; Doordat er geen zettingen optreden na aanleg zijn er geen zettingsgerelateerde risico s voor belendingen en andere objecten. Nadelen: Hoge aanlegkosten; Lange aanlegperiode door diepe ontgravingen in korte segmenten; Vanwege grote diepte is er een breed cunet nodig wat leidt tot een groot ruimtebeslag; Door het dieper ontgraven en toepassen van bemaling zijn er hoge risico s ten aanzien van het opbarsten of opdrijven van de cunetbodem. Ontwerpaspecten Gewicht van de bovenbouw is bepalend voor het ontwerp van de evenwichtsconstructie; Afstemming van de toe te passen kwaliteit EPS op basis van de verticale en horizontale spanningen in de EPS in aanleg- en gebruiksfase; Het bepalen van de ligging van de onderkant van de EPS ophoging is zodanig dat de effectieve verticale spanning in de ondergrond niet of nauwelijks wijzigt (evenwichtsprincipe); Verifiëren van de opdrijfveiligheid van de constructie, bij wegtype 5 en 4 wordt een partiële veiligheidsfactor van 1,1 aangenomen en voor wegtype 3 wordt een partiële veiligheidsfactor van 1,2 aangenomen (pg 37- CROW publicatie 150); Verifiëren van de stabiliteit van de ontgraving en van de bestaande weg tijdens aanleg: zo nodig dient de stabiliteit te worden gewaarborgd door toepassing van (tijdelijke) grondkerende constructies, of door toepassing geotextiel; Dimensioneren van een eventuele bouwputbemaling inclusief het bepalen van de invloed op de omgeving; Het verifiëren van de veiligheid tegen opbarsten van de bodem van de ontgraving bij aanleg; Voor beperking van vorstgevoeligheid en beperken van de effecten van peilverschillen in grondwater kan drainage worden toegepast. Belangrijk is dat voor een langdurige werking voorzieningen worden aangebracht om drainage te kunnen onderhouden en dat het materiaal hiervoor afgestemd is op langdurige werking; Toepassing van een cementgebonden lastspreidende laag direct bovenop de EPS laag is aan te bevelen in verhardingsconstructies die onderworpen worden aan zware verkeersbelasting zoals bij wegtype 1, 2 en 3; Een discontinuïteit in de EPS laag, bijvoorbeeld rondom straatkolken, leidt lokaal tot extra zettingen; Voor de overgang van EPS met een aansluitende constructie waarbij een conventionele ophoging toegepast is, is het aan te raden om de dikte van het EPS in de lengterichting geleidelijk te laten verlopen; Een fundering van EPS-blokken geeft een nauwelijks betere klankbodem dan de klankbodem van de ondergrond zelf. Dit betekent dat het materiaal direct boven de EPS niet optimaal kan worden verdicht. De verdichtingeisen die in de meeste bestekken zijn genoemd, zijn daarom niet haalbaar. In het ontwerp moet daarom rekening worden gehouden met lagere draagkrachtwaarden dan in theorie mogelijk is. De te behalen verdichtinggraad moet in het bestek lager zijn dan in ideale omstandigheden haalbaar is; Bij dimensionering wegconstructie rekening houden met lagere draagkrachtwaarden van de ongebonden materialen die op het EPS worden aangebracht. Het ongebonden materiaal kan op het EPS onder belasting nauwelijks steundruk ontwikkelen, waardoor de elasticiteits-modulus ervan tot 50% lager is dan gebruikelijk bij een draagkrachtige ondergrond; Het granulaire materiaal direct boven op de EPS laag mag niet te grof korrelig zijn of er moet eerst een zandlaag gelegd worden om beschadiging van EPS ten gevolge van te grote drukspanningen te voorkomen.

Balans. De integrale afwegingstool voor ophoogstrategieën. Voorproefje van de cursus

Balans. De integrale afwegingstool voor ophoogstrategieën. Voorproefje van de cursus Balans De integrale afwegingstool voor ophoogstrategieën Voorproefje van de cursus Welkom Workshop Balans Bernard van der Kolk Ontwikkelaars Deltares, DelftCluster en ISMH Wat is Balans Balans is een afweegmodel

Nadere informatie

Symposium Onderhoudsarme wegen in slappe ondergrond. Presentatie CROW-werkgroep

Symposium Onderhoudsarme wegen in slappe ondergrond. Presentatie CROW-werkgroep Symposium Onderhoudsarme wegen in slappe ondergrond Presentatie CROW-werkgroep Effectieve Overgangs Constructies (EOC) Inhoud - Doel van de werkgroep - Werkplan EOC - Resultaten literatuurstudie - Resultaten

Nadere informatie

Leonidas. Meebewegen of niet? Jos Kuppens Anne Mollema Dick Wilschut. 31 maart 2016

Leonidas. Meebewegen of niet? Jos Kuppens Anne Mollema Dick Wilschut. 31 maart 2016 Leonidas Meebewegen of niet? Jos Kuppens Anne Mollema Dick Wilschut 31 maart 2016 Leonidas Noordelijke maasoever vlak bij Brienenoordbrug 01-04-16 2 Vroeger sportvelden 01-04-16 3 Leonidas in het kort

Nadere informatie

Polystyreenschuim ophoging met belastingspreidende (schuim)betonplaat (evenwichtsconstructie)

Polystyreenschuim ophoging met belastingspreidende (schuim)betonplaat (evenwichtsconstructie) 41 Product-methodeblad nummer 3 Polystyreenschuim ophoging met belastingspreidende (schuim)betonplaat (evenwichtsconstructie) Inhoudsopgave 3.1 Algemeen 43 3.1.1 Principe methode 43 3.1.2 Technische levensduur

Nadere informatie

RAW0717-00184 Gemeente Ridderkerk Bruggen Van Peltterrein te Ridderkerk BESTEK A/25/2009 - Definitief

RAW0717-00184 Gemeente Ridderkerk Bruggen Van Peltterrein te Ridderkerk BESTEK A/25/2009 - Definitief Bladnr. 14 CATALOGUS verwerkingsinrichting 1152 Verhardingen 115210 307312 Opbreken betonstraatstenen. m2 250,00 N Betreft (op te hogen) verharding van de rijbaan t.h.v. de tijdelijke dam en de brug 3

Nadere informatie

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600.

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Ontwikkelingsverband Houten C.V. voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van de bouw van een parkeerkelder onder het nieuw realiseren

Nadere informatie

Gemeente Leiden Ingenieursbureau ing. J.E.M. Vermeulen. Postbus 9100 2300 PC LEIDEN. 1 Inleiding

Gemeente Leiden Ingenieursbureau ing. J.E.M. Vermeulen. Postbus 9100 2300 PC LEIDEN. 1 Inleiding Gemeente Leiden Ingenieursbureau ing. J.E.M. Vermeulen Postbus 9100 2300 PC LEIDEN datum Delft, 23 juni 2010 referentie B. Everts uw kenmerk betreft vervanging riolering Fruitbuurt te Leiden 1 Inleiding

Nadere informatie

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer Aan Gemeente Maassluis Behandeld door Richard Wilbrink T.a.v. De heer E. Zeeman E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van Richard Wilbrink MSc. T 015-7511854 Betreft Voorbereidende onderzoeken winkelcentrum

Nadere informatie

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.125 en Y = 455.100.

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.125 en Y = 455.100. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van de Gemeente Utrecht voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van het tot stand brengen van de Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) baan

Nadere informatie

Bodemgeschiktheidseisen stedelijk gebied

Bodemgeschiktheidseisen stedelijk gebied Bodemgeschiktheidseisen stedelijk gebied uit: Riet Moens / Bouwrijp maken http://team.bk.tudelft.nl/publications/2003/earth.htm Uit: Standaardgidsen (1999) 1.7.3 Uitwerking voor stedelijke functies De

Nadere informatie

Funderingen. Willy Naessens 7

Funderingen. Willy Naessens 7 Funderingen Willy Naessens 7 1. Funderingen op staal of volle grond Inleiding Aanzet van funderingen op draagkrachtige grond op geringe diepte. Hier kan men een onderscheid maken tussen prefab funderingen

Nadere informatie

Ter plaatse van de instabiliteiten treedt op sommige plaatsen water uit het talud

Ter plaatse van de instabiliteiten treedt op sommige plaatsen water uit het talud ., Project Havens Terneuzen Overleg stabiliteitsprobleem Datum:. Tijd: Deelnemers: Archiefnummer: Opsteller verslag 22-03-2006 10.00 Ruud Bosters (DWW), Wilbur van Beijnen (PBZ), Harrie van Gils (PBZ),

Nadere informatie

H.E. Lüning hc C.H.R.

H.E. Lüning hc C.H.R. Ellegoorsestraat 7 NL-7004 HC DOETINCHEM tel. : + 31 314 325 601 fax. : + 31 314 360 216 e-mail : mail@luning.nl website : www.luning.nl PROJECT : Vrijstaande berging met EPS-fundering ARCHITECT : OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

Oplossing Drainvoeg 1,5 jaar na aanleg, strak straatwerk, goede doorlatendheid

Oplossing Drainvoeg 1,5 jaar na aanleg, strak straatwerk, goede doorlatendheid 1 Oplossing Drainvoeg 1,5 jaar na aanleg, strak straatwerk, goede doorlatendheid Probleem Losliggende stenen, vervuild, dichtgeslibd en niet meer doorlatend 2 Drainvoeg wat is het? waterdoorlatende infiltratievoeg

Nadere informatie

Cofra. BeauDrain(-S) luchtdrukconsolidatie. Cofra. Building worldwide on our strength

Cofra. BeauDrain(-S) luchtdrukconsolidatie. Cofra. Building worldwide on our strength luhtdrukonsolidatie BeauDrain(-S) C Building worldwide on our strength BeauDrain luhtdrukonsolidatie Luhtdrukonsolidatie is voor het eerst geïntrodueerd door W. Kjellman, de uitvinder van de geprefabrieerde

Nadere informatie

Paalrot door lekke drainerende riolen

Paalrot door lekke drainerende riolen Stichting Platform Fundering Nederland (SPFN) Postbus 192 3300 AD Dordrecht e-mail: fundering@cs.com. internet: www.platformfundering.nl bankrek 10.22.67.847 KvK: 24370117 Paalrot door lekke drainerende

Nadere informatie

BETOMAT betonblokkenmat

BETOMAT betonblokkenmat BETOMAT betonblokkenmat 1 1. Inleiding Betomat, flexibel toepasbare betonblokkenmat. Systeem PE-G R Betomat kan in diverse soorten worden geleverd. In het algemeen worden de matten gebruikt om oevers en

Nadere informatie

Wegen met lange levensduur

Wegen met lange levensduur Water bergen in de weg, hoe kan dat? Waterberging in de weg met het Aquaflow systeem is voor waterberging en voor waterzuivering een goede optie. Is dat civiel technisch ook zo? Ja, want Aquaflow is uitgebreid

Nadere informatie

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 Funderingsherstelmethoden Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 1 Inleiding In deze publicatie vindt u een overzicht van mogelijke funderingsherstelmethoden voor een houten fundering of

Nadere informatie

De kunst van het alledaagse. IT-buizen

De kunst van het alledaagse. IT-buizen De kunst van het alledaagse IT-buizen De Kijlstra IT-buis: de complete oplossing tegen bodemverdroging. Op veel plaatsen in ons land worden hemel en aarde gescheiden door een verhard oppervlak. Bebouwing

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

1.2 Verhardingselement: straatbaksteen, betonstraatstenen, betontegels en (natuursteen)keien.

1.2 Verhardingselement: straatbaksteen, betonstraatstenen, betontegels en (natuursteen)keien. KWALITEITSNORMEN 1. BEGRIPPEN Standaard RAW 2010 31.41.01 Algemeen 1.1 Te verstaan is onder: a. straatlaag: laagje zand waarin wordt gestraat, eventueel van een andere samenstelling dan het materiaal waarop

Nadere informatie

Het centrum van het gebied is gelegen op de coördinaten: X = 168.480 en Y = 448.450

Het centrum van het gebied is gelegen op de coördinaten: X = 168.480 en Y = 448.450 Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van het Ontwikkelingsbedrijf Veenendaal-Oost voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van het bouwrijp maken van deelgebied De Buurtstede

Nadere informatie

MEMO Mogelijkheden bermverharding. 14 januari 2013 Arthur Ernste

MEMO Mogelijkheden bermverharding. 14 januari 2013 Arthur Ernste MEMO Mogelijkheden bermverharding 14 januari 2013 Arthur Ernste Inleiding In totaal zijn er drie typen bermverharding te onderscheiden. In de eerste plaats is er het aanvullen van bermen met ongebonden

Nadere informatie

Ondergrondse constructies

Ondergrondse constructies Ondergrondse constructies 2.1. Funderingen bouwputten prestatie-eisen funderingssystemen 2.2. Ingegraven constructies waterdichte bescherming drainage bekuiping 2.1. Funderingen BOUWPUTTEN stabiliteit

Nadere informatie

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Reparatie methoden Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Hierbij informeren wij u over de Total Wall Concept herstel methode voor gescheurd metselwerk. Door middel van het Total Wall Concept (TWC)

Nadere informatie

Uitgangspunten Kredietraming 02 Herinrichting Gasthof/Minister Ruijsstraat

Uitgangspunten Kredietraming 02 Herinrichting Gasthof/Minister Ruijsstraat Uitgangspunten Kredietraming 02 Kredietraming 02: handhaven bestaande fundering Ruimtelijk / dimensionering - Voor de ruimtelijke vormgeving zijn de volgende tekeningen en documenten gebruikt: - GBKN-

Nadere informatie

15 Kabels en leidingen 15.1 Inleiding

15 Kabels en leidingen 15.1 Inleiding 15 Kabels en leidingen 15.1 Inleiding Kabels en leidingen worden voor een grote verscheidenheid aan toepassingen aangelegd. Denk onder andere aan: elektriciteitskabels, gasleidingen, drinkwaterleidingen,

Nadere informatie

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen SAMENVATTING Aanleiding In het westelijke deel van het Schilderskwartier zijn de woningen gefundeerd op houten palen met betonopzetters. Uit onderzoeken in de jaren 90 is gebleken dat de grondwaterstand

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage naar het functioneren van de IT-Duiker Waddenweg te Berkel en Rodenrijs

Onderzoeksrapportage naar het functioneren van de IT-Duiker Waddenweg te Berkel en Rodenrijs Notitie Contactpersoon ir. J.M. (Martin) Bloemendal Datum 7 april 2010 Kenmerk N001-4706565BLL-mya-V02-NL Onderzoeksrapportage naar het functioneren van de IT-Duiker Waddenweg te Berkel en Rodenrijs Tauw

Nadere informatie

Opdracht : 1302019 Plaats : Gouda Project : Realisatie van parkeerterrein (Futselaar locatie) en een wegverlegging Herenstr. GOUDA.

Opdracht : 1302019 Plaats : Gouda Project : Realisatie van parkeerterrein (Futselaar locatie) en een wegverlegging Herenstr. GOUDA. Betreft : Ophoogadvies voor de wegverlegging van de Herenstraat en de aanleg daarlangs van een parkeerterrein te GOUDA Opdrachtgever : Gemeente Gouda T.a.v. de heer D. van den Heuvel Postbus 1086 2800

Nadere informatie

: _SRo_Notitie Verhardingsconstructies Zeewolde_definitief Datum : 18 maart 2014

: _SRo_Notitie Verhardingsconstructies Zeewolde_definitief Datum : 18 maart 2014 HaskoningDHV Nederland B.V. Logo MEMO Aan Van Kopie Dossier Project Betreft Controle RHDHV : F. Schuchard : ing. A.S. (Sander) Roselaar : Projectdossier : BC7025-101 : Strategische vraag wegbeheer & pilot

Nadere informatie

Kop van Overijssel heeft volwassen fietspad

Kop van Overijssel heeft volwassen fietspad Kop van Overijssel heeft volwassen fietspad In de kop van Overijssel is in 1992 een fietspad aangelegd in een gebied met zeer slechte draagkracht. Nu, 18 jaar later, is ter plaatse gekeken hoe dit inmiddels

Nadere informatie

1/7. bladnr: printdatum: 16-03-2012. Gemeente Heemstede bestek 640 Riolering Breitnerweg. Behoort bij 640. Riolering Breitnerweg

1/7. bladnr: printdatum: 16-03-2012. Gemeente Heemstede bestek 640 Riolering Breitnerweg. Behoort bij 640. Riolering Breitnerweg Geeente Heeede beek 640 1/7 Behoort bij 640 Inschrijvingsaat als bedoeld in artikel 01.01.03 van de Standaard RAW bepalingen (Standaard 2005) behorende bij het inschrijvingsbiljet van de ondergetekende(n):

Nadere informatie

Een weloverwogen fietspad is van beton

Een weloverwogen fietspad is van beton Duurzaam bouwen met beton Referentieprojecten infrastructuur Een weloverwogen fietspad is van beton Het AfwegingsModel Wegen (AMW) voor verhardingsconstructies, ontwikkeld door CROW, kan door alle disciplines

Nadere informatie

Drainage voorkomt grondwateroverlast. Ontwateren van uw perceel voorkomt grondwateroverlast in huis en tuin

Drainage voorkomt grondwateroverlast. Ontwateren van uw perceel voorkomt grondwateroverlast in huis en tuin Drainage voorkomt grondwateroverlast Ontwateren van uw perceel voorkomt grondwateroverlast in huis en tuin Inleiding Als gevolg van een hoge grondwaterstand kan grondwater overlast veroorzaken in huis

Nadere informatie

Steekkaart. Meer uitleg over de structuur en inhoud van de steekkaarten, vindt u in de leeswijzer.

Steekkaart. Meer uitleg over de structuur en inhoud van de steekkaarten, vindt u in de leeswijzer. INVENTARIS GRONDVERSCHUIVINGEN Steekkaart Meer uitleg over de structuur en inhoud van de steekkaarten, vindt u in de leeswijzer. De gegevens in dit rapport en in de steekkaarten worden enkel meegedeeld

Nadere informatie

Copyright SBR, Rotterdam

Copyright SBR, Rotterdam rapporteurs: ir. H. Hengeveld ir. W. de Wijs Tauw Infraconsult B.V. Snel bouwrijp maken Een zettingsvrije methode als alternatief voor integraal ophogen 119 Rotterdam, 1985 R(br Stichting Bouwresearch

Nadere informatie

1 Inleiding en projectinformatie

1 Inleiding en projectinformatie Project: Groenhorst College te Velp Onderwerp: hemelwater infiltratieonderzoek Datum: 9 november 2011 Referentie: 25.515/61341/LH 1 Inleiding en projectinformatie Het Groenhorst College, gelegen aan de

Nadere informatie

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Project : Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Projectnummer : NC8110503 Versie : definitief Datum : 15 juli 2008 Aanleiding Het terrein van de Tivolikerk en het naastgelegen Zusterhuis aan de Heezerweg

Nadere informatie

I N S C H R I J V I N G S S T A A T

I N S C H R I J V I N G S S T A A T RAW0067-88466 Groningen Seaports Bladnr. 1 van 8 Behoort bij: bestek 2013-41 I N S C H R I J V I N G S S T A A T Inschrijvingsstaat als bedoeld in artikel 01.01.03 van de Standaard RAW Bepalingen (Standaard

Nadere informatie

Uitgangspunten Kredietraming 01 Herinrichting Gasthof/Minister Ruijsstraat

Uitgangspunten Kredietraming 01 Herinrichting Gasthof/Minister Ruijsstraat Uitgangspunten Kredietraming 01 Kredietraming 01: inclusief nieuwe funderingen Ruimtelijk / dimensionering - Voor de ruimtelijke vormgeving zijn de volgende tekeningen en documenten gebruikt: - GBKN- Grootschalige

Nadere informatie

rib OOH4a Invloed bouwputten op de omgeving HRO ribooh4a Bouwputten 1

rib OOH4a Invloed bouwputten op de omgeving HRO ribooh4a Bouwputten 1 rib OOH4a Invloed bouwputten op de omgeving HRO ribooh4a Bouwputten 1 Damwand in bebouwde omgeving HRO ribooh4a Bouwputten 2 HRO ribooh4a Bouwputten 3 Bouwputten: Invloed op omgeving Invloed grondwater

Nadere informatie

Kennisdag Funderingen. Congres Aanpak Funderingsproblematiek. Techniek en funderingsherstel. Frits van Tol TU-Delft Deltares.

Kennisdag Funderingen. Congres Aanpak Funderingsproblematiek. Techniek en funderingsherstel. Frits van Tol TU-Delft Deltares. Kennisdag Funderingen Congres Aanpak Funderingsproblematiek Techniek en funderingsherstel Frits van Tol TU-Delft Deltares November 24, 2013 1 Vermelding Sectie GeoEngineering onderdeel organisatie Overzicht

Nadere informatie

Lekke kelder? Dd 27 februari 2006 Aanvulling A maart 2006. Dit was niet de bedoeling.

Lekke kelder? Dd 27 februari 2006 Aanvulling A maart 2006. Dit was niet de bedoeling. Lekke kelder? Dd 27 februari 2006 Aanvulling A maart 2006 Dit was niet de bedoeling. 1 A. Inleiding Een vochtige kelder is niet zo aangenaam, zowel voor de bewoners als voor de daarin geplaatste materialen.

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Berlagestraat/ Kramerstraat 12 mei 2011

Informatiebijeenkomst Berlagestraat/ Kramerstraat 12 mei 2011 Informatiebijeenkomst Berlagestraat/ Kramerstraat 12 mei 2011 Opening Joop van Wijnbergen, voorzitter en gastheer, opent de bijeenkomst namens de deelgemeente. Hij stelt de heer Henk Koedijk, de heer Turkay

Nadere informatie

Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf. Jelle Buma

Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf. Jelle Buma Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf Jelle Buma Inhoud - Voorstellen - Grondwatersysteem - Wetgeving - Maatregelen Waterschade Binnenhof (1998) Oorzaak: te diep gebaggerd Inhoud - Voorstellen - Grondwatersysteem

Nadere informatie

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast. Varianten funderingsherstel: - Plaat- en balkfundaties - Kelderbouw - Schuimbeton

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast. Varianten funderingsherstel: - Plaat- en balkfundaties - Kelderbouw - Schuimbeton Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast Varianten funderingsherstel: - Plaat- en balkfundaties - Kelderbouw - Schuimbeton Funderingsherstel bij woningen en andere gebouwen is niet

Nadere informatie

15 Kabels en leidingen 15.1 Inleiding

15 Kabels en leidingen 15.1 Inleiding 15 Kabels en leidingen 15.1 Inleiding Kabels en leidingen worden voor een grote verscheidenheid aan toepassingen aangelegd. Denk onder andere aan: elektriciteitskabels, gasleidingen, drinkwaterleidingen,

Nadere informatie

Tracé Boortunnel lange variant

Tracé Boortunnel lange variant DHV B.V. 3.5 Tracé Boortunnel lange variant 3.5.1 Beschrijving Vanaf de A13 gaat het Tracé Boortunnel lange variant (BTL) omlaag om de A4, alle aansluitingen van knooppunt Ypenburg en de Laan van Hoornwijck

Nadere informatie

Algemeen overzicht bewijsvoering Prestatie-termijnen Hoofdcode (Std. 2010)

Algemeen overzicht bewijsvoering Prestatie-termijnen Hoofdcode (Std. 2010) GRONDWERKEN 220321 220321 Leveren grond. Kwaliteitsverklaringen korrelverdeling - milieukwaliteit - bewijs van oorsprong - Zand in zandbed: < 63 um maximaal 15%; < 20 um max. 3%; org. stof max. 3% Zand

Nadere informatie

Uitvoeringsfiche Soil mix wanden Type 2: wanden opgebouwd uit panelen

Uitvoeringsfiche Soil mix wanden Type 2: wanden opgebouwd uit panelen Uitvoeringsfiche Soil mix wanden Type 2: wanden opgebouwd uit panelen a. Typering van het systeem De grond wordt in situ mechanisch vermengd met een bindmiddel. Deze menging met een frees resulteert in

Nadere informatie

PLUS cementgebonden gietvloermortel

PLUS cementgebonden gietvloermortel PLUS cementgebonden gietvloermortel De cementgebonden arbo-technische oplossing voor dekvloeren De plussen van PLUS cementgebonden gietvloermortel PLUS cementgebonden gietvloermortel is dé arbo-technische

Nadere informatie

: Ophoging tuin en inrit met EPS blokken. H.E. Lüning hc C.H.R.

: Ophoging tuin en inrit met EPS blokken. H.E. Lüning hc C.H.R. Ellegoorsestraat 7 NL-7004 HC DOETINCHEM tel. : + 31 314 325 601 fax. : + 31 314 360 216 e-mail : mail@luning.nl website : www.luning.nl PROJECT : Terreinophoging met EPS-blokken ARCHITECT : OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

Verzakkingen in De Lier. Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters

Verzakkingen in De Lier. Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters Verzakkingen in De Lier Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters AD 29-04-2015 Impressie Uitdagingen gemeente We hebben geen echt beleid voor zakkingen Hoe komt het? Tot hoever laten we het fysiek

Nadere informatie

5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering

5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering 5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering Kader Keur Deze beleidsregel gaat over keurartikel 3.1 eerste lid onder b: Zonder vergunning van het bestuur is het verboden gebruik

Nadere informatie

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. Versie 28 februari 2014 Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. 250 miljoen euro per jaar wordt geraamd als extra onderhoudskosten voor infrastructuur (wegen en rioleringen)

Nadere informatie

Handreiking Fundering op staal in een archeologievriendelijk bouwplan

Handreiking Fundering op staal in een archeologievriendelijk bouwplan Handreiking Fundering op staal in een archeologievriendelijk Handreiking Fundering op staal in een archeologievriendelijk 2 Handreiking Fundering op staal in een archeologievriendelijk De Handreiking Fundering

Nadere informatie

Project: Varianten rechterensedijk Opdrachtgever: Gemeente Dalfsen Projectnummer: 31047133 Betreft: Globale kostenraming variant 1, d.d.

Project: Varianten rechterensedijk Opdrachtgever: Gemeente Dalfsen Projectnummer: 31047133 Betreft: Globale kostenraming variant 1, d.d. 1 O P R U I M I N G S W E R K Z A A M H E D E N 11 VERWIJDEREN VERHARDINGEN 111 VERWIJDEREN BESTRATING Verwijderen grasbetontegels 400x600x120 mm, afvoeren m2 4,00 782 3.128,00 Verwijderen grasbetontegels

Nadere informatie

Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel

Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel De heer M.C.M. Sieben is voornemens een nieuwe rundveestal op te richten op het perceel, kadastraal bekend als gemeente Nederweert, sectie

Nadere informatie

Bouwrijp maken met schuimbeton;

Bouwrijp maken met schuimbeton; s tichting b ouwr esearch Bouwrijp maken met schuimbeton; een technisch-economische visie rapporteurs: ir. A. Boogert TAUW Intra Consult BV ir. W. de Wijs TAUW Intra Consult BV IJ Bouwrijp maken met schuimbeton;

Nadere informatie

Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid. Infiltratiekratten

Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid. Infiltratiekratten Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid Infiltratiekratten Eigentijds infiltreren De laatste decennia is er een aanzienlijke toename aan bebouwde oppervlakte (bebouwing en bestrating). Hierdoor

Nadere informatie

22.8 Ophoogmaterialen van kunststof. blad OPHOOGMATERIALEN VAN KUNSTSTOF

22.8 Ophoogmaterialen van kunststof. blad OPHOOGMATERIALEN VAN KUNSTSTOF blad 1 22.8 OPHOOGMATERIALEN VAN KUNSTSTOF Algemene toelichting blad 2 ALGEMENE TOELICHTING Inleiding Bij het opstellen van de teksten voor het onderdeel Grondwerken, ophoogmaterialen van kunststof is

Nadere informatie

Stromingsbeeld Rotterdam

Stromingsbeeld Rotterdam Rotterdam centraal en Provenierswijk Bert de Doelder 17-4-2014 Stromingsbeeld Rotterdam Z Maas Freatische grondwaterstand N diepe polders NAP 6,2 m holocene deklaag NAP -5 m 1e watervoerend pakket 1e

Nadere informatie

Wegonderzoek volgens de Wegenscanners

Wegonderzoek volgens de Wegenscanners Wegonderzoek volgens de Wegenscanners De Wegenscanners willen informatie over de weg verbeteren. Daarbij maken we gebruik van onze visie: onderzoek van globaal naar detailniveau en koppel daarbij puntinformatie

Nadere informatie

Parallelsessie 6. Fietspaden. Fietspaden vanuit de gebruiker Afweegmodel Fietspaden Van A naar F, van inspiratie naar ontwerp

Parallelsessie 6. Fietspaden. Fietspaden vanuit de gebruiker Afweegmodel Fietspaden Van A naar F, van inspiratie naar ontwerp Parallelsessie 6 Fietspaden Fietspaden Fietspaden vanuit de gebruiker Afweegmodel Fietspaden Van A naar F, van inspiratie naar ontwerp Sessievoorzitter: Paul van Weenen, Provincie Utrecht Tijd voor vragen?

Nadere informatie

Notitie Aanvullende uitwerking varianten

Notitie Aanvullende uitwerking varianten Aanleiding Bij de tussentijdse evaluatie van het GVVP heeft u op 12 september 2013 besloten (agendapunt 17 en amendement 2013A30) de Angsterweg in Vlodrop, Stationsweg en Waarderweg in Montfort separaat

Nadere informatie

Het centrum van het bouwrijp te maken gebied ligt op de coördinaten: X = , Y =

Het centrum van het bouwrijp te maken gebied ligt op de coördinaten: X = , Y = Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Ontwikkelingsbedrijf Vathorst voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van het bouwrijp maken van deelgebied Boulevard Oost van Vinex

Nadere informatie

Doorsnede parkeergarage en beschermingszone primaire kering (bron: bestemmingsplan)

Doorsnede parkeergarage en beschermingszone primaire kering (bron: bestemmingsplan) HaskoningDHV Nederland B.V. NoLogo MEMO Aan Van Interne toetsing Dossier Project Betreft : Arjan de Wit : Andries van Houwelingen : Jos Tromp : BD8043 : PG Kampen : Invloed parkeergarage op primaire kering

Nadere informatie

Geotechnics. Folies en geotextielen. Building worldwide on our products

Geotechnics. Folies en geotextielen. Building worldwide on our products Geotechnics Folies en geotextielen Building worldwide on our products Folies en geotextielen De jarenlange ervaring met de toepassing van kunststoffen in de civiele techniek heeft Geotechnics veel expertise

Nadere informatie

Bewonersbrief Wijziging start uitvoering voor werkzaamheden in uw buurt

Bewonersbrief Wijziging start uitvoering voor werkzaamheden in uw buurt Bewonersbrief Wijziging start uitvoering voor werkzaamheden in uw buurt Datum bewonersbrief: 15 februari 2017 Contactpersoon: L. Jongmans Telefoonnummer: 14 0 75 Inhoud bewonersbrief: In februari 2015

Nadere informatie

Voor de montage van de Bear County schutting Garden Design WPC

Voor de montage van de Bear County schutting Garden Design WPC MONTAGEHANDLEIDING BELANGRIJKE INFORMATIE Voor de montage van de Bear County schutting Garden Design WPC Lees de hele handleiding aandachtig. Als de hierin vermelde instructies niet worden opgevolgd, is

Nadere informatie

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast Funderingsherstel bij woningen en andere gebouwen is niet zelden zeer ingrijpend. In de regel moet de complete bestaande vloer worden verwijderd

Nadere informatie

De duiker bevindt zich globaal op de volgende coördinaten: X = en Y =

De duiker bevindt zich globaal op de volgende coördinaten: X = en Y = Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Projectbureau Leidsche Rijn voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van de aanleg van een duiker in de Veldhoenwetering, deelgebied

Nadere informatie

drainage en grondwater ontwateren van uw perceel voorkomt grondwateroverlast in huis en tuin

drainage en grondwater ontwateren van uw perceel voorkomt grondwateroverlast in huis en tuin drainage en grondwater ontwateren van uw perceel voorkomt grondwateroverlast in huis en tuin drainage voorkomt grondwateroverlast Als gevolg van een hoge grondwaterstand kan grondwater overlast veroorzaken

Nadere informatie

Voor wie. Probleemschets. Hoe herkent u funderingsproblemen?

Voor wie. Probleemschets. Hoe herkent u funderingsproblemen? Regeling funderingsherstel Klemmende deuren, ramen die niet meer goed dicht kunnen, scheuren in de muren en verzakkingen. Dit zijn typische kenmerken van funderingsproblemen, in de volksmond ook wel paalrot

Nadere informatie

INDELING INLEIDING (AANLEIDING?) GRONDWATERBEHEER IN DELEN DE WATERWET OVERLAST EN ONDERLAST: DE PROBLEMEN VERBONDEN.

INDELING INLEIDING (AANLEIDING?) GRONDWATERBEHEER IN DELEN DE WATERWET OVERLAST EN ONDERLAST: DE PROBLEMEN VERBONDEN. INDELING Grondwaterbeheer in de stad: een kans Peter den Nijs Inleiding Grondwaterbeheer in de stad: een kans Beleid grondwater stedelijk gebied Het wordt alleen maar slechter Afsluiting en vragen Grondwaterbeheer

Nadere informatie

De holle polypropyleen (PP) infiltratiemodules hebben tot doel de buffering en infiltratie van regenwater.

De holle polypropyleen (PP) infiltratiemodules hebben tot doel de buffering en infiltratie van regenwater. 100. Materialen voor ondergronds buffer- en infiltratiebekken in PP 100.1. Algemene bepalingen De holle polypropyleen (PP) infiltratiemodules hebben tot doel de buffering en infiltratie van regenwater.

Nadere informatie

De locatie Het ontwerp van het winkelcentrum en directe omgeving is opgenomen in figuur 1.

De locatie Het ontwerp van het winkelcentrum en directe omgeving is opgenomen in figuur 1. Notitie Datum: 17 juni 2015 Betreft: Afkoppelen nieuwbouw Handelstraat, Apeldoorn Kenmerk: BP30, NOT20150617 Bestemd voor: Bun Projectontwikkeling BV Ter attentie van: de heer J. Spriensma Opgesteld door:

Nadere informatie

Besteksomschrijving;

Besteksomschrijving; Besteksomschrijving; BELUmat beluchtingsmat Ter bevordering van de zuurstofvoorziening en om de bodemgassen af te voeren dient gebruik gemaakt te worden van een driedimensionale nylon structuurmat, dikte

Nadere informatie

PvE voor nieuwe wijk Lage Heide te Valkenswaard

PvE voor nieuwe wijk Lage Heide te Valkenswaard PvE voor nieuwe wijk Lage Heide te Valkenswaard Programma van eisen Gemeente Valkenswaard december 2010 definitief PvE voor nieuwe wijk Lage Heide te Valkenswaard Programma van eisen dossier : AC3113-002.001

Nadere informatie

CoP Slappe Bodem. 3 april 2014. Team Realisatie en Beheer. door Welmoed Visser

CoP Slappe Bodem. 3 april 2014. Team Realisatie en Beheer. door Welmoed Visser CoP Slappe Bodem 3 april 2014 Team Realisatie en Beheer door Welmoed Visser 1 Inhoud Voorstellen Ernst van de situatie in Woerden Programma Ontwikkeling Veengebied Ervaring bouwrijp maken en woonrijp houden

Nadere informatie

attest-met-productcertificaat Nummer K/01 Vervangt -- Uitgegeven d.d. -- Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 5

attest-met-productcertificaat Nummer K/01 Vervangt -- Uitgegeven d.d. -- Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 5 KOMO attest-met-productcertificaat Nummer K/01 Vervangt -- Uitgegeven 2016-03-01 d.d. -- Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 5 Naam VERKLARING VAN CI Dit attest-met-productcertificaat is op basis van BRL

Nadere informatie

KABELS EN LEIDINGEN. Criteria voor aanleg en beheer

KABELS EN LEIDINGEN. Criteria voor aanleg en beheer KABELS EN LEIDINGEN Criteria voor aanleg en beheer Stedin is als netbeheerder verantwoordelijk voor de aanleg en het beheer van het elektriciteits- en gasnet. In de grond liggen hiervoor talloze kabels

Nadere informatie

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Definitief Bouwfonds Ontwikkeling Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 6 april 2009 Verantwoording Titel : Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Subtitel : Projectnummer : 275039 Referentienummer

Nadere informatie

Volker Staal en Funderingen

Volker Staal en Funderingen Pagina: 1 van 8 INHOUDSOPGAVE PAG. 1 ALGEMEEN 2 1.1 Projectomschrijving 2 1.2 Wijziging beheer 2 1.3 Distributie 2 1.4 Bijbehorende documenten 2 2 UITGANGSPUNTEN DOCUMENTEN 3 2.1 Normen 3 2.1.1 Richtlijnen

Nadere informatie

Rioleringsplan. Plan Mölnbekke te Ootmarsum. Projectnummer: 2653. Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V.

Rioleringsplan. Plan Mölnbekke te Ootmarsum. Projectnummer: 2653. Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V. Rioleringsplan Plan Mölnbekke te Ootmarsum Projectnummer: 2653 Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V. Postbus 66 7630 AB Ootmarsum Status Concept Opgesteld door: Dhr. H.

Nadere informatie

EPS. in de GWW-sector LICHTGEWICHT ZETTINGSVRIJ ONDERHOUDSARM LOGISCH PROCES: GWW-CONSTRUCTIES MET EPS.

EPS. in de GWW-sector LICHTGEWICHT ZETTINGSVRIJ ONDERHOUDSARM LOGISCH PROCES: GWW-CONSTRUCTIES MET EPS. EPS in de GWW-sector LICHTGEWICHT ZETTINGSVRIJ ONDERHOUDSARM LOGISCH PROCES: GWW-CONSTRUCTIES MET EPS. Bij de keuze van infrastructurele oplossingen kijkt men steeds meer naar de integrale kostprijs van

Nadere informatie

Uitvoeringsfiche Berlijnse wanden Type 1: beschotting aangebracht tijdens de uitgraving

Uitvoeringsfiche Berlijnse wanden Type 1: beschotting aangebracht tijdens de uitgraving Uitvoeringsfiche Berlijnse wanden Type 1: beschotting aangebracht tijdens de uitgraving a. Typering van het systeem Beschoeiing, bestaande uit verticale profielen (figuur 1), die geplaatst worden voor

Nadere informatie

BODEMVERSTERKING EN STABILISATIE. Plaatsingsvoorschriften. nidagreen

BODEMVERSTERKING EN STABILISATIE. Plaatsingsvoorschriften. nidagreen BODEMVERSTERKING EN STABILISATIE Plaatsingsvoorschriften nidagreen nidagreen onderlaag voor sierkunstgras 1 - Algemeen nidagreen platen zijn honingraatplaten in polypropyleen die bedoeld zijn als stevige

Nadere informatie

Platdak systemen BauderTHERM - Partieel klevende dakbanen

Platdak systemen BauderTHERM - Partieel klevende dakbanen Platdak systemen - Partieel klevende dakbanen Dakbanen met recordtijden Op het dak telt vandaag de dag snelheid en rendement naast kwaliteit. Precies daarom heeft Bauder een eigentijds productengamma ontwikkeld,,

Nadere informatie

In hoofdstuk 2 zijn de gehanteerde uitgangspunten en randvoorwaarden opgenomen. Hoofdstuk 3 beschrijft tot slot de verhardingsconstructies.

In hoofdstuk 2 zijn de gehanteerde uitgangspunten en randvoorwaarden opgenomen. Hoofdstuk 3 beschrijft tot slot de verhardingsconstructies. Afbeelding 1.1. Toekomstige situatie In een rode lijn is de vrijliggende busbaan weergegeven. De gele lijn geeft de Tidal Flow halte weer. Het opstelvak en de extra rijstrook op de N247 zijn in groen weergegeven.

Nadere informatie

Infofiche 56.3 Palenwanden. Type 1 : in elkaar geplaatste palen (secanspalenwand)

Infofiche 56.3 Palenwanden. Type 1 : in elkaar geplaatste palen (secanspalenwand) Infofiche 56.3 Palenwanden. Type 1 : in elkaar geplaatste palen (secanspalenwand) Verschenen : juli 2012 Deze Infofiche over palenwanden van het type 1 waarbij de palen in elkaar geplaatst worden, is essentieel

Nadere informatie

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V.

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. Logo VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. Vergadering : Diepwandexcursie Datum vergadering : 29-5-2013 Plaats : Bergambacht/Schoonhoven Opdrachtgever : Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Project

Nadere informatie

Door palen naast elkaar uit te voeren, is het mogelijk om een wand te vormen die dienstdoet als beschoeiing (zie afbeelding 1).

Door palen naast elkaar uit te voeren, is het mogelijk om een wand te vormen die dienstdoet als beschoeiing (zie afbeelding 1). Infofiche 56.4 Palenwanden. Type 2 : Naast elkaar geplaatste palen die elkaar raken (tangenspalenwanden) Verschenen : juli 2012 Deze Infofiche over palenwanden van het type 2 waarbij de palen naast elkaar

Nadere informatie

Grondwater en de fundering van uw huis

Grondwater en de fundering van uw huis Grondwater en de fundering van uw huis Vlak onder de grond is de bodem verzadigd met water: dit is het grondwater. Als uw huis houten funderingspalen heeft of géén funderingspalen, dan kan een lage grondwaterstand

Nadere informatie

MFG 70. Bouwputten. HRO theorie MFG 70 1

MFG 70. Bouwputten. HRO theorie MFG 70 1 MFG 70 Bouwputten HRO theorie MFG 70 1 Ondiepe bouwput Ontgraving met taluds en bemaling HRO theorie MFG 70 2 Voorbeeld van verschillende grondwaterregimes open water zand klei zand HRO theorie MFG 70

Nadere informatie

Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren

Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren Montagejukafstanden De combinatie van plaatdikte, plaatwapening, vloerdikte en tralieliggers in een breedplaatelement bepalen de montagejukafstand ofwel de afstand

Nadere informatie

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda TNO Kennis voor zaken : Oplossing of overlast? Kunnen we zomaar een polder onder water zetten? Deze vraag stelden zich waterbeheerders, agrariërs en bewoners in de Middelburg-Tempelpolder. De aanleg van

Nadere informatie

DSI regenwater infiltratie.

DSI regenwater infiltratie. DSI regenwater infiltratie. De adequate oplossing van een actueel probleem. Klimaatverandering. Het klimaat verandert. Met als gevolg een toename van de duur en frequentie van wateroverlast, verkeersonveiligheid

Nadere informatie