RECON. t f RECON Marine and Industrial Designers and Engineers TECHNISCHE INSTALLATIES B.V

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RECON. t f RECON Marine and Industrial Designers and Engineers TECHNISCHE INSTALLATIES B.V"

Transcriptie

1

2 RECON TECHNISCHE INSTALLATIES B.V 21, Euvelgunnerweg 9723 CT Groningen The Netherlands Tel Fax Specialist in ontwerp en montage van werktuigbouwkundige installaties voor scheepvaart en industrie Gastanker 'Dollart Gas : complete enginercom installation t f RECON Marine and Industrial Designers and Engineers

3 COLOFON Schip en W erf de Z ee is het orgaan van de Stichting Schip en W erf de Z ee waarin participeren: de Nederlandse Vereniging van Technici op Scheepvaartgebied, de Koninklijke Nederlandse Redersvereniging, het M aritiem Research Instituut MAR1N, de Nederlandse Vereniging van Kapiteins ter Koopvaardij, de Vereniging Nederlandse Scheeps- 'bouwindustrie VNSI, het Koninklijk Nederlands M eteorologisch Instituut, de Afdeling M aritieme Techniek van het KIvI en de Vereniging van Kapiteins en Officieren ter Koopvaardij V KO. Verschijnt maandelijks R e d a c tie W. d e jo n g, J. d ejo n g h, Ir. F. Kok, Ir. A. de M ooy, D r. Ir. K.J. Saurwalt, J. M. Veltman, Hoofdredacteur R e d a c tie -a ssiste n te : Mevr. 'S. van D riel-naudé R e d a c tie A d v ie sra a d Drs. P. A. Th. van Agrmaal, Ir. P. J. Brandenburg, Ing. C. Dam, H. van H oek, M. dejong, Ir. W. J. dejong. Prof. Ir. J. Klein W oud, J. N. F. Lameijer, P. A. Luikenaar, Dr. Ir. G, van O ortm ersscn, E. Sarton, D r. Ir. W. Veldhuyzen, Ir. E. Vossnack, M r. Ir. G. de Vries Lentsch.J. K, van der Wiel. R e d a c tie -a d re s Mathenesserlaan 185, 3014 H A Rotterdam telefoon , fax A d v e rte n ti e -e x p l o ita t ie B u ro jet BV \ Postbus 1890, 2280 DW Rijswijk ZH telefoon fax Geldend advertentietarief: 1 januari 1991 A b o n n e m e n te n en losse n u m m e r s Uitgevers W yt & Z onen b. v. Postbus 268, 3000 AG Rotterdam telefoon fax postgiro bank Mees & Hope nr V oor België: posterijen nr A b o n n e m e n te n 1991 ƒ 85,00 (incl. 6% btw), Bfr 1525 rest buitenland ƒ 131,00. Losse num m ers: ƒ 8,80 (incl. 6% btw), Bfr 158 rest buitenland ƒ 9,00 Bij correspondentie betr. abonnem enten a.u.b. het 8-cijferige registratienum m er vermelden (zie adreswikkel). Annulering dient schriftelijk te geschieden, twee maanden voor het eind van de abonnementsperiode. V o rm g e v in g en d ru k Drukkerij W yt & Zonen b. v. ISSN INHOUD S C H IP EN W E R F EN N T T D E ZEE G A A N SA M E N V E R D E R 3 R E D E R S M A K E N Z IC H Z O R G E N O V ER B E M A N N IN G 4 N E W D E V E L O P M E N T S IN C O N T A IN E R S H IP D E S IG N 9 W E R K O M S T A N D l G H E D E N A A N B O O R D V A N S C H E P E N 15 Pleidooi om door meer aandacht voor veilig werken schade voor de mens, het materieel en het milieu te beperken M A K M E D IU M SPEED EN G IN E M C 18 Beschrijving van m otor met bijzonderheden U IT R O E P - EN VRAAGTEKENS B IJ OFFSHORE 21 IM O L E G IS L A T IO N 23 Een overzicht van de ÎMO voorschriften die tussen 1989 en 1994 van kracht w orden en andere belangrijke voorschriften die op 1 januari 1989 in behandeling waren M E T E O R O L O G IS C H E O N D E R S C H E ID IN G E N E N B E L O N IN G E N 27 B E M A N N IN G S V O O R S C H R IF T E N O P D E H E L L IN G? 29 Pleidooi voor het afschaffen van de koppeling Gross connage/bcnutnnmgsvoorschriften in Nederland M A A N D M A R IT IE M 39 L IT E R A T U U R 45 V ER EN IG IN G SN IEU W S 47 R e p ro re c h t O vernam e van artikelen is toegestaan m et bronverm elding en na overleg m et de uitgever. V oor het kopiëren van artikelen uit dit blad is reprorecht verschuldigd aan de uitgever. V oor nadere inlichtingen wende men zich tot de Stichting Reprorecht. Joop Eijlstraat 11, 1063 EM Amsterdam. F o to o m s la g Deepwater 1 1 SWZ1-91

4 A MARINE SERVICE NOORD B.V. Engineering Piping System s Engineroom installations Marine Service Noord B.V. - Korte Borgweg PV Foxhol - Postbus AE Hoogezand Telefoon Telefax PVESSELMANIA? Today a lot of information systems on-board of ships and also onshore, are based on patchw ork, which means several systems and not integrated, on the long term this leads to superfluity of information and therefore it is often more costly. To make shipping more cost efficient, 1SAC International offers a wide range of innovative solutions and consultancy. The total package of shipping solutions from ISAC International includes d.b.m.s. independent based applications to be used on board, as well as on shore and can be processed on several hardware platforms. Applications and systems offered for on board use: - M aintenance control system incl. purchase and spare-parts* - Load, strcnght and stability systems - Shipadm inistration and office autom ation solutions - D atacom m unication such as: telex, telefax and satcom - Unique III concept (4GL) based solutions - Type approved hardw are Applications offered for on shore use: - M aintenance m anagem ent system incl. purchase, spare-parts adm inistration and resource planning - Voyage calculation system, incl.: distance, ports, supplier register - D atacom m unication: telex, telefax, X25 etc. - Financial and m anagem ent inform ation systems - Office autom ation - Personnel planning & scheduling systems * Ship database ** Office database of all ships Choosing ISAC International as your partner, means only one information system supplier for the different applications within your company. And as ISAC International is a part of a multinational supplier, support facilities are offered worldwide. * For further information, please j O A P contact ISAC International B.V., P.O.-box 500, 3430 AM Nieuwegein. D H J T C O M A T I O N A I Tel , W f T C n lm M I I v / H H L Fax c0*5* ISAC Y O U R IN T E R N A T IO N A L S H IP P IN G PAR TN ER. A2

5 SCHIP EN WERF EN NTT DE ZEE GAAN SAMEN VERDER D e Stichting N T T de Zee en de N V T S sam en aan de riem en. leveren. H etgeen ook één van de doelstellingen van de m aritiem e verenigingen is. C. B. H. Stal Prof. Ir. S. Hengst W aarom deze sam enw erking en juist nu? In w elk kader m oet dit sam en verder gaan w orden geplaatst? E r zijn voor de hand liggende redenen bijvoorbeeld econom ische. V oor zowel de uitgever, de lezers van N T T de Zee en de leden van de N V T S. D aarnaast heeft zowel de scheepsbouw als de scheepvaart zich m eer toegelegd op technisch hoogw aardige tonnage, terw ijl de m aritiem officier die zowel in de technische als nautische discipline is opgeleid, zijn intrede heeft gedaan. Er zijn ook andere aspecten die tot een heroriëntatie dw ingen. In de eerste plaats de internationale ontw ikkelingen. D e grootste econom ische groei en daarmee handel en technologie verschuiven van de landen om de N o ord Atlantische oceaan naar de gebieden rond de Pacific. Bij deze veranderingen in de econom i sche structuren in de w ereld loopt de m a ritiem e sector, vaak noodgedw ongen, voorop. H et m aritiem e bedrijfsleven heeft, m eer dan ooit, een internationaal gezicht en wil de lezer goed geïnform eerd blijven, dan neem t de noodzaak tot een intensiever internationaal volgen van de m aritiem e ontw ikkelingen en de daarm ee sam enhangende uitw isseling van gedachten toe. B ovendien gaan de E uropese grenzen open en d it zal de m obiliteit van m ensen vergroten. D e voordelen van, en misschien wel de noodzaak tot, een com binatie van de bladen w aren reeds lang duidelijk. D e cultuurverschillen tussen een vereniging en een stichting leken op bepaalde m om enten echter groter te zijn en dieper te zitten dan was verw acht. H iervoor w aren oorzaken aan te geven m aar deze m ochten geen reden vorm en om een antw oord op de trends in het bedrijfsleven schuldig te blijven. D aarin past een hoogw aardig blad dat de m aritiem e onafhankelijke deskundigheid kan H et nieuw e blad geeft M aritiem N ederland een duidelijk gezicht in een groter verband. D it is in het belang van alle betrokkenen die w erken in een m aritiem e om geving en deze om vat vele sectoren. De lezers w orden aangetroffen in scheepvaart, scheepsbouw, reparatie van schepen, binnenvaart, offshore, visserij, defensie, de baggerindustrie, havens en havengebonden activiteiten. M et de bundeling van de sam enhangende onderw erpen op w etenschappelijk, nautisch, technisch o f ander gebied w ordt vorm gegeven aan een gem eenschappelijke belang: D e ondersteuning van de m aritiem e secto r die een herkenbare plaats in N ederland m oet innem en. De redactie w o rd t ondersteund door een raad van advies bestaande uit deskundigen. D e lezer krijgt daarm ee de beste inform a tie uit de eerste hand. Een ander doel is het stim uleren van w e tenschappelijke prestaties en daarm ee het bevorderen van de contacten tussen de verschillende disciplines in m aritiem N e derland. De toekom st van het m aritiem e bedrijfsleven, en daarm ee de taak van de m aritiem e verenigingen, w o rd t beïnvloed door de w etenschappelijke prestaties en vernieuw ingen. H et stim uleren daarvan staat hoog in het vaandel van de verenigingen geschreven die de N ederlandse kennis en kunde op m aritiem gebied kunnen uitdragen door een gecoördineerd beleid op het gebied van publikaties, zoals dit blad, lezingen voor leden en belangstellenden en het bevorderen van contacten. Wij stellen daarom suggesties van de lezers to t verbetering van het blad op hoge prijs. C. B. H. Stal Prof. Ir. S. H engst V oorzitter van de Stichting De Zee V oorzitter van de N ederlandse V ereniging van Technici op Scheepvaartgebied 3 SWZ1-91

6 REDERS MAKEN ZICH ZORGEN / z e e Ü abt? / JE ZIET M Tó MH 7EÏJ \n E HOOP. IK heio OVER BEMANNING D e N ederlandse reders zijn aangeland in het stadium w aarin zij zich zorgen m aken over het beeld dat de sam enleving heeft van de N ederlandse scheepvaart, m et als consequentie dat het steeds m oeilijker w ordt om zeevarend personeel te vinden. V oorzitter M ulock H ouw er van de K o ninklijke N ederlandse R edersvereniging (K NRV) zei het op de ledenvergadering van deze organisatie als volgt: E r is een kloof tussen beleid en w erkelijkheid. De zeevaart is van g root econom isch belang voor N ederland. O ns land is als handelsen zeevaartnatie g root gew orden. O ok nu hoort de zeevaart bij de top-tien van exporterende bedrijfstakken en m eer dan 80 pet van de opbrengsten van de zeevaart kom t uit het buitenland. H et is zonder m eer een duidelijke zaak dat een dergelijke deviezenbron, zelfs niet voor een deel, verloren m ag gaan. D e situatie is echter wel zo dat dit gevaar niet denkbeeldig is, om dat de onbekendheid van veel N ederlanders m et de zeevaart ertoe leidt, dat steeds m inder jo n g e ren kiezen voor een opleiding voor een zeevarend beroep. H et blijkt dat de zeescheepvaart ver achter de horizon van de huidige schoolgaande jeu g d ligt en het is dringend nodig dat daar iets aan gedaan w ordt. D e reders zijn geschrokken van de resultaten van een onderzoek w aaruit duidelijk naar voren is gekom en dat de schoolgaande jeu g d nauw elijks o f zelfs in het geheel niets w eet van de opleidings- en beroepsm ogelijkheden op zee. En deze te betreuren onw etendheid geldt niet alleen voor de jeugd, m aar in gelijke m ate ook v o o r de schooldecanen en beroepskeu- zen-adviseurs die schoolverlaters m oeten inlichten en adviseren bij de keuze van een beroep. H et is een m erkw aardige zaak dat de officier ter koopvaardij bij de beroepskeuze nauw elijks in beeld en dus aan bod kom t. Als het een beetje meezit, aldus M ulock H ouw er, krijgen leerlingen daarover hooguit inform atie, m aar alléén als ze daar zélf om vragen. N iem and denkt er klaarblijkelijk over om het zeevarend beroep naar voren te schuiven. V oor de overige lijken leerlingen m et een exact vakken-pakket voorbestem d voor het algem een technisch onderw ijs. Bovendien w orden beroepstesten - vaak onbew ust - aangew end om leerlingen naar opleidingen te sturen die in de b uurt voorhanden zijn. H et is de gem akkelijkste w eg, die van de m inste w eerstand, m aar ook gebaseerd op onw etendheid. Kan m en de schooldecanen o f adviseurs dit verw ijten? M ogelijk niet, m aar ze m oeten wel snel en duidelijk w orden ingelicht over de m ogelijkheden die een zeevarend beroep kan bieden. Z e m oeten daarbij ook het belang van het land inzien. Inm iddels heeft de K N R V w at dit aangaat niet stilgezeten. O m de beeldvorm ing over de zeevaart te verbeteren heeft het bestuur van de K N R V besloten een im agocam pagne te laten ontw ikkelen. Deze is niet slechts gericht op het onderwijs en de schoolgaande jeugd, m aar tevens op het grote publiek. D aarnaast w illen de reders hun betrekkingen m et de overheid en de politiek in D en Haag en ook in Brussel verder verbeteren. D e zeevaart is in bepaalde opzichten van de politiek afhankelijk. O m m et succes te kunnen concurreren hebben de N ederlandse reders gelijke voorw aarden nodig als hun buitenlandse concurrenten, en deze voorw aarden w orden via fiscale en steunm aatregelen veelal politiek bepaald. H et wel en w ee van de rederijen is daar in zekere zin van afhankelijk. U it recente onderzoekingen is bovendien duidelijk gebleken dat N ederland als distributiecentrum in E uropa m arktleider is. en dit legt de nadruk op de strategische betekenis van de zeevaart als een onm isbare schakel in de internationale logistieke keten. M ulock H ouw er refereerde in zijn uiteenzetting in dit verband ook nog aan de rol die de zeevaart heeft gespeeld bij het vervoer van m ensen en m a teriaal vanuit de VS naar het G olfgebied. H ieruit k o m t naar voren dat het belang van een efficiënte vloot ook uit een oogpunt van internationale veiligheid van groot belang is, niet alleen om conflictsituaties het hoofd te kunnen bieden, m aar ook vooral om deze te voorkom en. T enslotte is het overzeese vervoer één van de m eest energie-efficiënte vorm en van transport, om dat van het totale olieverbruik in de gehele w ereld slechts 5 pet voor de zeevaart w ordt gebruikt. D aarnaast is de zeescheepvaart relatief m ilieu-veilig. D e m oderne technische ontw ikkelingen betekenen dat de kans op m ilieucalam iteiten steeds geringer w ordt, en dit geldt zeker voor landen als N ederland m et een m oderne en goed iiitgeruste vloot. Deze vloot m oet echter ook m et vakm ensen bem and kunnen w orden, en hier schuilt m om enteel een adder onder het gras. H et is een probleem w aarm ee niet alleen N ederland zit. H et doet zich ook in andere zeevarende landen voor, zelfs in Engeland. H et probleem : er is w einig o f som s geen belangstelling v o o r het zeevarend beroep. H et lijkt erop dat de zeevaart haar aantrekkingskracht op de jeu g d op de een o f andere wijze is kw ijt geraakt. Als dit inderdaad het geval is zal de oorzaak van deze sterk verm inderde belangstelling m oeten w orden opgespoord. Pas dan zal het m ogelijk zijn plannen te m aken om deze aversie ten aanzien van het zeevarend beroep om te buigen. US OIL POLLUTION ACT D e tankvaartw ereld ziet niets in de US O il Pollution Act 1990, de nieuw e A m e rikaanse w et m et betrekking to t de olievervuiling. D e tankvaartrederijen zijn, terecht zo lijkt ons, bevreesd dat deze nieuw e w et het aanlopen van U SA -havens voor hen onrendabel zal m aken, ja zelfs geheel onm ogelijk. En otn hun ongenoegen kracht bij te zetten dreigen zij m et een speciale heffing bij het bedienen van A m erikaanse SWZl-91

7 havens. D e consequenties daarvan liggen duidelijk voor de hand: olieprodukten in de VS zullen staks aanzienlijk duurder w orden, w ant uiteindelijk is het als overal elders in de w ereld de consum ent die bij het presenteren van de rekening het gelag zal m oeten betalen. O f de soep zo heet gegeten zal w orden als ze straks zal w orden opgediend? In de VS zal m en uiteraard wel m oeten bedenken dat de stringente toepassing van deze nieuw e w et er in extrem e gevallen toe zal kunnen leiden, dat de aanvoer van olie onverm ijdelijk zal teruglopen, m et alle nare gevolgen daarvan v o o r de zo gecom pliceerde sam enleving. M en zou in dit verhand kunnen stellen dat de tank- vaart in dit alles een sleutelpositie bezet, en dus sterk staat. H et ongenoegen van de reders m.b.t. de nieuw e w et is aan de dag gekom en tijdens een in Londen gehouden sem inarie van International M aritiine Industrial Forum (IM IP). D e uitspraken tijdens dit sem inarie lieten aan duidelijk heid niets te w ensen over. E r w erd stevig de nadruk op gelegd dat m en in de USA niet m oest uitgaan van de gedachte, dat een goedkoop nationaal energiebeleid en een dure transportpolitièk niet op kosten van de tankvaart zullen kunnen w orden gerealiseerd. D e nieuw e O il P ollution Act voorziet onder m eer in de introducie van nieuw e n o rm en t.a.v. de b o u w van tankschepen die A m erikaanse havens aanlopen. Z o zouden in deze sam enhang in het jaar 2015 alle tankers een dubbelw andig casco m oeten hebben. In de tankvaartw ereld zijn echter heel w at vragen gerezen over de doeltreffendheid daarvan. E r w o rd t in sterke m ate aan getw ijfeld o f een dubbele rom pconstructie wel het beste alternatief is voor de bestaande scheepstypen. Intertanko, de organisatie van tankerre- ders, zal binnen afzienbare tijd m et eigen plannen kom en voor de bouw r van tankers. V ast staat evenw el, dat de b ouw van dubbelw andige schepen zo'n 15 pet boven de huidige nieuw bouw prijzen zal ko m en te liggen. Geen aantrekkelijk perspectief dus. N adeel van deze schepen is, dat ze als gevolg van de constructie m eer ballastruim te zullen hebben w aar corrosie kan optreden. Z e zouden tevens in gelijke m ate als thans to t g rote olieram pen kunnen leiden als bij stranding o f aanvaring beide w anden w orden doorboord. O f ze inderdaad veiliger zijn is dus zeer de vraag. De O il Pollution A ct legt ook de onbeperkte aansprakelijkheid vast van de reders. H et is begrijpelijk dat de clausule die daar betrekking op heeft, w eerstand oproept. Im m ers, zij zou de financiële w ereld ertoe kunnen brengen zich te o n t houden van de financiering van nieuw e tonnage. Een ander consequentie is, dat deze clausule de verzekeringsprem ies voor tankers die op U SA -havens varen snel en sterk doen stijgen. V oorzitter G eorge Livatios van de B IM - C O (The Baltic and International M ariti- m e C onference, s w erelds grootste scheepvaartorganisatie) stelde dat de m a ritiem e sector door de politici w o rd t m ishandeld en als zondebok gebruikt. Alle m ilieuproblem en w orden op de rug van de tankers geschoven. D e reders, en in het bijzonder de onafhankelijke, hebben alleen nog de keus tussen een tw eetal w einig hoopgevende initiatieven: de vaart op de grootste m arkt ter w ereld staken o f een enorm risico lopen dat hen tot faillisem ent zou kunnen drijven. H et blad Lloyds M aritim c Asia neem t geen blad voor de m ond: D e 1990 Oil Pollution Act is één van m eest stom pzinnige en onlogische beleidsvorm en die ooit op het overzeese vervoer van olie w erd toegepast. RSV EXCIT D e groep R ijn-schelde-v erolm c (RSV) is m et ingang van 1 januari ontbonden. M en zal zich herinneren dat dit concern, dat tijdens zijn bestaan zoveel sto f heeft doen opw aaien, in 1971 onder sterke druk van de overheid in het leven w erd geroepen. H et had een rum oerig bestaan dat gekenm erkt w erd door hoog oplopende ruzies en foutieve en dus m islukte investeringen. RVS w as een bonte verzam eling van tientallen w erven, m achinefabrieken en ander soortige bedrijven, w aarin zo n w erknem ers hu n brood verdienden. H et grote gebrek van deze gigant was echter ongetw ijfeld het feit, dat hij onbestuurbaar bleek. Alleen al o m deze reden zou een veel vroegere ontbinding noodzakelijk gew eest zijn, m aar in D en H aag w ilde m en daar niet van horen. W e m oeten doorgaan, zong eens een N ederlandse cabarettier. D it w as ook de lijfspreuk van de overheid w at RVS betrof. D oorgaan, en letterlijk coûte que coûte. V rijw el zonder ophouden w erd er geld in het logge m onster gepom pt. Politieke en sociale m otieven w erden daarvoor aangeroerd. U iteindelijk heeft deze te laken gedragslijn geleid tot een aderlating van 2,7 m iljard gulden w aar de schatkist voor opdraaide. H et w erd toen al gezegd, m aar her is wel duidelijk dat er bij de overheid geen sprake w as van een goed doordacht beleid. U it de chaos die binnen het concern heerste zijn tenslotte nog een dertigtal bedrijven m et een eigen bestaan tevoorschijn gekom en. Van het totale aantal arbeidsplaatsen. 28.(XX), zijn er vandaag de dag qngeveer 12.(XX) over. In 1983 hebben de foutieve beslissingen en investeringen van de overheid geleid tot een parlem entaire enquête. H et onderzoek heeft ruim zeven m aanden geduurd en kostte Van A rdenne zijn m inisterszetel. O ok de aandeelhouders kw am en er niet zonder kleerscheuren af, terw ijl zo n w erknem ers op straat kw am en te staan. H et m oge echter tot tevredenheid stem m en dat de w eer zelfstandig gew orden bedrijven, eens onderdeel van RVS, het redelijk goed tot zeer goed doen. D at is de w inst die de ondergang van RVS tenslotte heeft opgeleverd, en tevens een les voor de toekom st. Een belangrijk deel van de schuld aan de ondergang van RVS ligt echter in D en H aag dat te lang een in feite al failliete boedel financieel bleef steunen, al kan m en begrip hebben voor de sociale m otieven die daarin een rol hebben gespeeld. D oorgaan gebaseerd op politieke m otieven is echter niet verdedigbaar. Tijdens de laatste aandeelhoudersvergadering is het w oord w anprestatie gevallen, w aaraan de overheid zich zou hebben schuldig gem aakt. Van de zijde van de com m issarissen w erd dit evenw el betw ist en w erd de getroffen schikking die de ondergang bezegelde geprezen als de m eest logische en reële afsluiting. H et zij zo. H et doek is nu gevallen. Scheepsbouwsteun D e E uropese scheepsbouw industrie w eet w aar ze m et de zogenaam de zevende SWZ1-91

8 richtlijn van de EC aan toe is. N og drie jaar kan zij op fianciëlc steun van dc overheid rekenen. Deze steun zal echter geleidelijk w orden verm inderd - hierover zal jaarlijks w orden beslist - om dan over driejaar het absolute nulpunt te bereiken. Dc vorige regeling (de zesde richtlijn) had een looptijd van vier jaren. Een aantal EG-landcn had deze duur ook voor dc eerstkom ende jaren gehandhaafd willen zien, m aar landen als D enem arken, en N ederland waren daar m ordicus tegen. Deze tw ee landen wensen dc steunregeling voor dc scheepsbouw op zo kort m ogelijke term ijn geheel verdw ijnt. D c ondersteuning is vastgcsteld op basis van dc m arktsituatie in het EG -gebicd en tevens op het prijsverschil tussen de scheepsw erven in dit gebied en die in de goedkope scheepsbouw landen, zoals Japan en Z uid-k orea. D it prijsverschil bedraagt volgens de EC thans gem iddeld 11 pet. O p basis hiervan is berekend hoeveel de verschillende lidstaten van dc EG m o gen bijpassen in de vorm van overheidssteun. Deze financiële steun m ag niet m eer bedragen dan 13 pet van dc kostprijs van het schip, en zal in dc kom ende d rie ja a r geleidelijk aan w orden verm inder. V ergeleken m et de overige (6e) richtlijn betekent dit dat de steun aanzienlijk is verm inderd. V oor 1991 beloopt de steun m axim aal 13 pet van de bouw prijs als het om grote en 9 pet als het om kleine schepen gaat. V origjaar waren deze percentages resp. 16 en II pet. V oor een totale afbouw van deze percentages w ordt dus gedacht aan de kom ende periode van drie jaar voor w elke de 7c richtlijn geldt. Er zijn echter uitzonderingen. Spanje bijvoorbeeld - nog m aar v ijfja a r lidstaat van dc EG - dat over een om vangrijk seheepsnieuw bouw capaciteit en orderportefeuille beschikt, is niet verplicht zich te houden aan de E G -regeling, D it betekent dat dit land zijn scheepsnieuw bouw m éér financiële steun m ag verlenen. Deze uitzondering geldt tot ultim o De E G -com m issie vindt het redelijk dat daarnaast óók een exceptie gem aakt m ag w orden gem aakt voor de scheepsbouw in dc (voorm alige) D D R. In de praktijk kom t dit er op neer, dat B onn aan dc w erven in dit gebied m éér steun m ag geven dan in de oorspronkelijke B R D. H et zou echter alleen m ogen geschieden in een m ate w aardoor de concurrentie binnen dc EG niet w o rd t beïnvloed. H et is echter nog m aar dc vraag o f deze regeling in de praktijk uitvoerbaar is. V oorzitter ir. W. J. ter H art van de V N SI zegt in het w eekblad O n dernem ing van het V N O dat hij betw ijfelt o f de E uropese C om m issie alle lidstaten zover krijgt dat ze in d rie ja a r de financiële steun aan hun nationale scheepsbouw industrie afbouw en. M et nam e de zuidelijke EG - landen zullen in Brussel druk uitoefenen om hun m inder efficiënte w erven te m o gen blijven steunen, zeker als de m arkt w at terugloopt. D e N ederlandse overheid w o rd t daardoor gedw ongen ook de schatkist aan te spreken. V olgens hem kunnen de N ederlandse scheepsbouw ers wel uit de voeten m et de nieuw e richtlijn. Im m ers, de N ederlandse w erven hebben de hoogste produktiviteit van Europa, zeker w aar het dc m eer sophisticated schepen betreft, en m oeten op w ereldschaal alleen de Japanners voor laten gaan. O ok de kostprijs van nieuw bouw in N ederland behoort to t de laagste van de w ereld. O p dit gebied zijn slechts de Japanners en de K oreanen - de laatsten vooral door hun uiterst lage lonen - N e derland de baas. Bij een eerlijke vergelijking zouden de N ederlandse w erven helemaal geen overheidssteun nodig hebben om te kunnen concurreren. D e subsidie die in andere EG -landen, zoals m et nam e in Frankrijk. Italië en Spanje w o rd t verstrekt, dw ingt de N ederlandse overheid echter een greep in de schatkist te doen, w ant ze heeft toegezegd de w erven steeds te zullen bijspringen. N iet om ze in een gunstiger concurrentiepositie te brengen, m aar oin het verschil te m atchen dat ontstaat doordat andere overheden hun industrie financieel steunen. O p de lange term ijn is de scheepsbouw industrie voor afschaffing van steun aan de bedrijfstak. Ir. ter H art ziet echter een belangrijk praktisch bezw aar. Z olang er steun w ordt toegestaan door de EG bestaat in Brussel een controle-apparaat. N iet dat veel voorstelt, m aar het heeft in ieder geval een kleine preventieve w erking. Als er niets is bestaat het gevaar dat er oncontroleerbare steun w ordt verleend. W at de V NSI betreft m ag er dus best op een laag niveau w at w orden toegestaan. DE HGOjDïE prodücf/imit, ( iajcbiidlt OM TE. > AT.HÊN J WAABOM Z'JH WI) M1E.T DE. GROOTDTL acht PSbooW P5 TER WERELD? De m eeste N ederlandse w erven hebben vandaag de dag een goed gevulde orderportefeuille. Som m ige zitten vol tot ver in V oor de jaren daarna w o rd t rekening gehouden m et een terughoudender m arkt. H óe terughoudend hangt af van de ontw ikkeling van de w ereldeconom ie, aldus ir. ter H art in O ndernem ing. vh k SWZ1-91

9 ESAB Marathon Pac NON STOP kwaliteits-laswerk Esab biedt een ideale oplossing voor laswerk w aarbij hoge en onafgebroken produktiesnelheid de kritische factor is. M arathon Pac is het resultaat van intensieve studie en p ro duktontw ikkeling. Een toppro d u k t in een unieke verpakking. 200 kilo lasdraad, zodanig verpakt dat een rechte draadaanvoer o ntstaat. Lusvorm ing, en afw ijkingen tijdens de afwikkeling behoren to t het verleden. H et resultaat is verbluffend en uiterm ate geschikt voor onbem ande lasstations, gem echaniseerde lasinstallaties en serie-hand-lasw erk. Hoge en constante laskw aliteit dus optim aal ren dem ent van uw lasapparatuur met een reeks van voordelen zoals: * M inder procesonderbrekingen * M inder slijtage van de geleiders en m ondstukken * Een vaste positie van de lasdraad * M inder reparaties. Esab m aakt het m ogelijk. Stap over op M arathon Pac, laat u zich d o o r ons voorlichten. Bel voor inform atie: Esab N ederland BV, Neulronw eg 11, 3503 RD U trecht Tel , Fax ESAB Member of The Esab Group A7

10 p. p o i p Betimmeringen B.V. Pols Joinery and Fitting Ltd. Ontwerp en fabrikage van speciaal meubilair, betim m eringen en inrichtingen voor / Design and m anufacture of special furniture, joinery and interiors for / ~ u in n t J n v a a n * n f C» * v T «u Importeurs van o.a. Importers of a.o. Danacoustic ceilings B15-AO-A30-A60 deuren/doors H H H i I h h I Postbus AK Ridderkerk Nijverheidstraat AH Ridderkerk Telefoon Telefax TILLE SCHEEPSBOUW B.V. Bouwt vertrouwd modern, flexibel en doelmatig binnen- en zeevaartschepen overdekte bouw lengte tot 150 m. breedte tot 28 m. TILLS SCHEEPSBOUW B.V. BalkwarlO, Postbus 8 Telefoon: ZG KOOTSTERTILLE Telefax: Up AH tug supply vessel lid van de conosfnp-groep A8

11 NEW DEVELOPMENTS IN CONTAINERSHIP DESIGN h.j.m. Huisman & Jr. H. Vermeer R e c e n t l y N e d l l o y d o r d e r e d a n u m b e r o f c o n t a i n e r VESSELS O F A R E V O L U T IO N A R Y N E W D ESIG N. T H I S PAPER DISCU SSES T H E N E W FEA TU RES O F T H IS TY PE O F C O N TA IN E R VESSEL. T h e D E V E L O PM E N T S IN C O N T A IN E R VESSEL D E S IG N, T H E A SSO C IA T ED C O N S E Q U E N C E S A N D T H E REASONS W H Y T H IS N E W T Y PE OF C O N T A IN E R VESSEL HAS BEEN D EV E LO PE D ARE PR ESEN TED. A n O U T L IN E IS GIVEN OF T H E LEGAL BASIS, T H E PR O C E D U R E O F SEAKEEPING M O D E L TESTS A N D N E W R EG U LA T IO N S C O V E R IN G T H E SAFETY ASPECTS RELATED T O T H E PO SSIBLE INGRESS OF W A T E R. *tr cuao&s 1972 M V 5 t A 1 9 V 7 l -, , 3 2 \ 1978 y fig ' i u 8 ru - r r V ; I ) fig- 3 INTRODUCTION R ecently N edlloyd ordered tw o series container vessels o f the U C C (U ltim ate C ontainer C arrier) type. O n e series o f five vessels will have a capacity o f about 3100 T E U.th e other series o f tw o vessels will have a capacity o f about 400Ü T E U. T he design o f the vessels is different from that o f conventional container vessels due to a new approach to container h an d ling. In o rd er to understand the design philosophy and the associated new features this paper will start w ith the developm ents in containership design since CONTAINER VESSELS C o n trary to R o-r o ships and M ulti-p urpose ships w ith hori- zontal decks and tw een decks, container vessels are vertically subdivided. T he holds o f container vessels are fitted w ith a vertical guide system, in w hich containers are stow ed (see fig. 1). Basically container vessels for intercontinental trades do n o t have loading and unloading equipm ent on board. A typical m idship section o f a container vessel designed in the early seventies is show n in fig. 2. In the hold the containers are stow ed 9 high and 10 across. O n deck 3 layers o f 12 containers are positioned on hatchcovers. T here are 2 hatchcovers adjacent to each o th er athw artships. DEVELOPMENTS SINCE 1970 In order to reduce torsional stresses during loading and unloading the n u m b er o f hatchcovers has been increased from 2 to 3. T his change also im proved the accessibility to th e hold containers. B y reducing the distances betw een the containers on deck, the num ber o f row s could be increased from 12 to 13. D uring the seventies the depth o f container vessels w as reduced in order to achieve the follow ing advantages: - T he tonnage o f the vessels decreased, and consequently h arbour fees and canal fees. - T he container carrying capacity increased. A typical container vessel at the end o f the seventies is show n in fig. 3. As a result o f high fuel prices after the tw o oil crises the speed o f container vessels had to be reduced. Steam turbine propulsion system s w ere replaced by diesel engine system s. T he degree o f autom ation on board o f the vessels was increased and consequently the num ber o f crew m em bers could be reduced. RESULTS OF DESIGN CHANGES SINCE 1970 T he increase o f capacity is a result o f carrying m ore containers on deck. T his has the follow ing effects: - securing M ore deck containers have to be m anually secured w ith various types o f container securing m aterials such as tw istlocks, rods, turnbuckles, bridge fittings, etc. (see fig. 4). T his securing w ork has to be carried o u t by lashers, also during rain.s- n ow and hailstorm s. T his lashing w ork turns out to be a rather m edieval practice, contrary to the m odern im age o f container transport. A nyw ay less containers are stow ed w ithin the safe em brace o f the underdeck cell- guide structure. - porttim e A part from the slightly longer tim e in SWZ 1-91

12 fis- * port because o f the increase o f lashing w ork (m ost o f the lashing w ork is carried out during loading and unloading) the tim e in port increased because it takes m ore tim e to position a container on deck. E very deck container m ust be positioned exactly o ntop o f the tw istlocks, w hile hold containers can be lo w ered sm oothly betw een the cellgnides. - shifting T he planning o f container stow age positions is rather com plex in nature. T here are m any requirem ents to be fulfilled such as: sequence o f ports o f loading, sequence o f ports o f discharge, dangerous goods regulations, trim o f the vessel, strength o f the vessel, stability o f the vessel, w eight o f the container, type o f container (high ventilated, open top, overheight ). T his com plicated puzzle results in an o p tim u m stow age plan. T his optim um cannot avoid shifters. Shifters are unproductive container m oves during loading and unloading. A typical exam ple is the clearing o f a hatchcover and rem oving the hatchcover in order to get access to one particular container to be discharged from the car- gohold, A fter this, unloading the hatchcover and the deck containers have to be repositioned again. T aking into consideration that every m ove (w hether productive o r not) costs m ore than 100, a lot o f m oney is involved. W hen m ore deck containers are carried, it is unavoidable to have m ore shifters. - safety As m entioned above, deck containers have to be secured by lashers. G ood lashing is essential for the safety o f the cargo. T he quality o f securing is dependent on the w orkm anship o f the lashers. In the last tw o decades the num ber o f overboard losses and heavy-w eather box dam ages have increased considerably and consequently the claims from custom ers. It has been published that in 1986 a well know n insurer had to pay m ore than 75 m illion on indem nity for lost containers. A bout 20 years ago the transport o f boxes enclosed by cell guides seem ed to be the ideal transport m edium but the design o f container vessels has drifted aw ay from that concept. THREE NOVELTIES OF THE EIGHTIES All m ajor container shipping com panies have noticed the above m entioned trends. T he m atter w as studied and som e operators found their o w n solution, such as: - U nited States Lines Econvessels In 1984 the first Econvessel was delivered by D aew oo in Korea. In order to reduce fuel costs and m aintaining the sam e production m easured in ton-m iles, U SL designed the conbulk container vessels. The vessels have a relatively low speed but can carry m any boxes (4481 T E U ). The vessels w ere intended for a round the w orld service. It turned out very soon that the vessels suffered from som e technical problem s (torsional strength). T he com m ercial problem s o f U SL resulted in bankruptcy. N ow adays the vessels sail the N orth-a tlantic w ith a reduced container capacity. - American President Line oversized Panam a Vessels. In the spring o f 1988 APL received their first 4340 T E U giant from G erm any. APL had the courage to be the first com pany to take the barrier to build container vessels w ider than allow ed for passing the Panam a canal. W ider ships have better stability characteristics w hich result in the possibility to carry less w ater ballast and consequently m ore cargo. T he vessels are equipped w ith a novelty : Lashing bridges. Lashing bridges are steel structures on deck in order to raise the lashing points. By this feature it is possible, w ith the existing lashing m aterial, to carry one m ore layer o f deck containers. T he ships carry 8 layers 12 across in the cargohold and 5 (!) layers 16 across on deck. - A.P. M oller M -type vessels. Also in the spring o f 1988 O dense Shipyard delivered the first M -type container- vessel to M aersk. By reducing the space betw een the containers and reducing the w idth o f the double hull the vessels are able to carry 11 boxes across in a Panam ax hull. A lot o f strength calculations have been carried out in o rd er to m eet strength requirem ents. Lashing bridges are m ade in order to carry 6(!) layers on deck. M ore than 50 percent o f the cargo is carried on deck. Provisions have been m ade to carry 45 feet containers for w hich one hold has been m ade longer, but no 45 feeters are carried there yet. THE ULTIMATE CONTAINER CARRIER STUDY. D uring the 19-eighties the N edlloyd N ew building D epartm ent studied the history and possible future developm ents in container transport. T he study concentrated on cargo handling, port perform ance and last but not least care for cargo. A m ongst others, the follow ing aspects w ere investigated: - Positioning o f containers on deck and in the hold. - Lashing o f containers. - H a tch c o v er h andlin g. - N um ber o f shifters and h ow to avoid them. - D am ages and losses o f containers. - T he new phenom ena o f possible different container dim ensions in the (near) future. - T he introduction o f a new type o f tw istlock. - C onstructional details o f cellguide system s. T his study included consultation w ith container term inals and especially the Research and D evelopm ent D epartm ent and senior cranedrivers o f E urope C o m bined T erm inal (E.C.T.) in R otterdam provided very valuable inform ation. D etailed studies w ere focussed on: - T ry to stack as m uch containers w ithin cellguides in order to avoid lashing. to reduce porttim e to reduce the risk o f loss o f containers. to reduce th e racking forces on the container. to avoid the use o f the autom atic tw ist- locks. A utom atic tw istlocks change the lashing procedure in such a w ay that lashers do n o t need to clim b on top o f deck contain SWZ1-91

13 ers. H o w ever th e productivity o f loading decreases w ith m ore than 15 percent. - T ry to find a system that is flexible w hen the ratio o f 20 and 40 containers changes in order to reduce conversion costs w hen vessels are put in a different service. - T ry to m ake a hatchcover on top o f every container stack in order to reduce the n u m b er o f shifters, - T ry to find a hold arrangem ent w ith a m in im u m o f void space in order to carry as m any hold containers as possible. - T ry to find a hold arrangem ent th at is suitable for the present container dim ensions and for future container sizes in order to be able to convert the vessel w ith o u t changing the m ain w atertight subdivision. RESULTS OF STUDY T h e investigation resulted in som e new features w hich are incorporated in the U C C type vessels: - T he cellguides in the hold are extended upw ards to the fourth layer on deck (see fig. 5). T his m eans that all containers are em braced by cellguides. - T he cellguide structures are m ade m ovable. T w o 20 feet bays can be converted in one 40 feet bay. - T he handling o f hatchcovers betw een cellguide structures is very difficult and for this reason the hatchcovers w ere deleted. H atchcovers do n o t contribute to the stren g th o f a containervessel. From a strength point o f view the deletion o f hatchcovers w as a very sim ple decision. - B y reducing the space betw een the cellguides and deleting the longitudinal beam s o n w hich hatchcovers norm ally S V ' 12 J n \ 1 Jig I 9 J I 5 6 (. 3 2! I / rest it w as possible to stow 11 row s across in the hold instead o f 10 (see fig. 6). T he longitudinal beam s do contribute partly to the longitudinal strength o f the vessel, but their deletion can easily be com pensated by adding steel in the ship s sides. fig-7 i - C onventional holds in container vessels are arranged to carry longitudinally 2 40' containers o r ' containers or 4 20 containers. T his m eans that the effective' length o f a container hold is 80 feet. It is not k n o w n yet w hat the size o f the future container w ill be. W ithin the International Standardization O rganization figures have em erged o f 45 feet (already in use by A.P.M oller),48 feet (already in use by APL), 49 feet o r 53 feet. T he U C C -ty p e vessels will have som e holds w ith an effective length o f 100 feet in order to have flexibility to account for future developm ents. T his m eans that these holds are suitable for the present container sizes, hut conversion is possible to I 40' (2 20 ) + future container, w ith o u t replacing bulkheads. O th er features in the new vessels w hich have not been explained in this paper are: - An enclosed navigation bridge design. - A tw in funnel arrangem ent. - T herm al oil system for heating pu r poses. - An electric p o w er plant consisting o f tw o diesel generators and a shaft generator. - Integrated navigation system. - Integrated system o f contol and m onitoring w hich m ay be com pared w ith the electronics on the new type Jum bojet. HISTORY OF THE ULTIMATE CONTAINER CARRIER In the early seventies a well know n D utch operator o f heavy-lift vessels got the idea to m ake a vessel w ith o u t hatchcovers. T his idea w ould case the carriage o f volum inous cargo. T he so called dockships w ere born. A subsidiary com pany o f N edlloyd, M am m oet Shipping, is operating heavy lift vessels for alm ost 20 years. M am m oet is also using dockships. In 1983 a container friendly heavy lift ship H appy B uccaneer w as built. T his m eans that the vessel w as designed as a heavy lift ship, but the dim ensions o f the cargo holds were adjusted to container dim ensions. T his vessel w as the first step tow ards the U C C (sec fig. 7). T aking into consideration the proven feasability o f hatchless vessels, in 1985 the first U C C type containervessel was designed and extensively tested at M A R IN, H olland. U nfortunately that design w as n o t m aterialized (see fig. 8). In 1989 N edlloyd Lines announced their new building program m e consisting o f U C C type vessels. A contract was signed w ith tw o reputable Japanese yards (M it SWZ1-91

14 subishi H eavy Industries and fshikaw aji- m a-h arim a H eavy Industries) to build the first series o f five 3100 T E U vessels. T he vessels will be delivered by the end o f 1991 and in the beginning o f 1992 w ith a one m onth interval (see fig. 9). In 1990 the contract was signed for tw o post-panam a U C C type container vessels w ith the sam e yards as m entioned above. T hese vessels will be delivered in the w inter o f LEGAL MATTERS The deletion o f hatchcovers Generally speaking it is im possible to operate a ship o f which the cargo holds are not provided w ith hatchw ay covers, because it is contrary to the objectives o f the International C onvention on Load Lines (ILLC). T he w atertight integrity o f the hull up to the freeboard deck is also based on the obligation to have closing appliances on the openings in the freeboard deck. T he exem ptions are regulated in A rticle 6 exem ption under this A rticle shall com m unicate to the International M aritim e O rganization particulars o f the sam e and reasons therefore w hich the O rganization shall circulate to the C ontracting G overnm ents for their inform ation. T his m ay be supplem ented w ith the relevant provision in Article 16 w ith regard to certification; An International Load Line E xem ption C ertificate shall be issued to any ship to w hich an exem ption has been granted Linder and in accordance w ith A rticle 6. Sum m arizing this m eans to that deviations from ILLC are possible if the developm ent in question is o f an innovative character. T here is the stipulation that the A dm inistration (in this particular case the Head o f the N etherlands Shipping Inspectorate) establishes the conditions and gives effect to this by issuing an Exem p tion Certificate. In addition the A d m inistration shall notify LMO stating the m otives and the conditions for the exem ption. the obligation to carry o u t m odel tests in order to assess the m axim um draught from the behaviour in an irregular seaw ay and m ore in particular the aspect o f shipping o f w ater, IM O was inform ed about this exem ption and the associated procedure. C oncluding this brief outline o f the historical developm ent o f the past decades the follow ing conclusions m ay be draw n: 1. Based on an estim ate about 10 vessels, entitled to fly the N etherlands flag, have been built according to this concept. 2. T he experience gained in the m arket for the transport o f heavy cargo, in w hich the N etherlands has a great share, is generally very favourable both from the safety point o f view' and from the econom ical point o f view. 3. T his developm ent has been follow ed by other shipping nations only to a lim ited extent. In the m id-eighties the idea em erged to extend this concept to container ships in order to im prove the loading and unloading perform ance resulting in a reduction o f the thim e necessary for container handling and the associated p ort time. T his represented clearly a step further w ith respect to the concept previously described for the dock -ty p e heavy cargo vessel. These dock-type vessels w ere fitted anyw ay w ith a w atertight deck positioned above the w aterline w ith the ability o f natural discharge o f w ater w hereas the open to p container ship in principle has no (w atertight) decks above the tanktop in w ay o f the open cargo holds. fis- 8 o f that C onvention and the relevant passages are cited here: T he A dm inistration m ay exem pt any ship w hich em bodies features o f a novel kind from any o f the provisions o f this C onvention the application o f w hich m ight seriously im pede research into the developm ent o f such features and their incorporation in ships engaged on international voyages. T he A dm inistration w hich allows any H istorical developm ent In the early seventies the N etherlands A dm inistration applied the exem ption clause. T he occasion was the request o f a shipow ner to allow the operation o f ships for heavy (volum inous) cargo w here the obligation to have hatchw ay covers should be abandoned. Essentially this concept is com parable w ith a sailing dock. By far the m ost im portant condition was Safety aspects Such a concept is characterized by a num ber o f features w hich are different from the conventional closed container ship and m ay have an effect on the safety. In this context intact stability, w atertight subdivision/dam age stability and freeboard/reserve buoyancy w ill be discussed briefly in conjunction w ith sea- keeping m odel tests. T he intact stability o f the subject vessels shall be in accordance w ith the international established criteria. Free surface effects o f w ater in the open cargo hold shall be taken into account, w hich is relevant in the case o f very low G M -values. T he subject vessels have to com ply w ith international established criteria w ith respect to w atertight subdivision and dam age stability. F urtherm ore in the fully loaded condition w here all (open) cargo holds are considered to be flooded com pletely (up to the height o f the hatchcoaining), using an SWZ1-91

15 I fig - 9 average perm eability for the cargo hold o f 0.70, there shall be a positive residual stability. It should be noted that the standard deviation/variance o f the perm eability value o f a sam ple o f containers is very large. Experience has show n that generally this basic criterion can be easily com plied w ith because o f the alm ost com plete absence o f free surface effects. A lthough this basic criterion as such m ay be considered as being not very realistic it provides a considerable security in further safety considerations. For this particular reason the above 'basic criterion shall not be considered as a m andatory requirem ent but only as a recom m endation by the N etherlands A dm inistration. Seakeeping m odel tests W ithin the fram ew ork o f the procedure to be qualified for an exem ption certificate the obligation to carry out m odel tests is em phasized once m ore. These seakeeping m odel tests have evolved to the follow ing standard procedure: P rocedure seakeeping m odeltests T he m odel experim ents have to be carried o u t in longcrested, irregular waves. T he Pierson-M oskow itz w ave spectrum generated for the purpose o f these experim ents shall have a significant w ave height o f approx. 8.5 m and an average w ave period o f approx sec w hich corresponds to seastate 11 according to the scale o f B eaufort. T he effect o f w ind need n o t be sim ulated during the tests. T he m odel experim ents shall be carried out for at least the follow ing w ave directions: Follow ing seas (07360"), quartering follow ing seas (457315"), beam seas (907270"), quartering head seas ( "), head seas (180"). T h e m odel experim ents shall be carried o u t for at least the follow ing ship speeds: m axim um sustained ship speed in head seas, quartering head seas and beam seas; zero ship speed (dead ship condition) in beam seas; m inim um ship m anoeuvring speed in quartering follow ing seas and follow ing seas. The m odel experim ents shall be carried out w ith a self-propelled, unrestrained m odel w ithout the necessity to change course and the tim e period o f each experim ent should correspond to at least one hour real tim e. L oading condition: A t least at the m axim um intended draught w ith level trim. If trim values substantially different from level trim m ay be expected during the operation o f the vessel additional trim values have to be included in the model test program m e. T he K G -value selected shall correspond to the actual value m ost likely to be encountered during the vessel s service. If during the operation o f the vessel K G -values are expected substantially different from this selected K G -value additional K G -values have to be included in the m odel test program me. A t least one cargo hold is considered to be em pty, w hilst other cargo holds (each cargo hold as a separate entity) m ay be sim ulated as com pletely full-loaded. T he em pty cargo hold should correspond (for each test condition) to the m ost unfavourable hold in term s o f shipping o f w ater. C onstruction m eans to prevent shipping o f w ater, such as bulw arks and hatchcoam ings m ay be sim ulated. M easurem ents: In addition to the usual param eters (ship m otions, ship speed, relative m otions, rudder angles, etc.) the volum e o f w ater entering the holds has to J?e m easured for each experim ent. M oreover m easurem ent o f accelerations m ay be necessary upon the w ish o f the classification society involved. T he m odel tests shall he attended by an observer I) o f the N etherlands A dm inistration and a com prehensive report (in the English language) shall be subm itted to the N etherlands A dm inistration. As a further explanation o f the above m odel testing procedure the follow ing com m ent m ay be useful: 1. T he probability that a m ore stringent w ave spectrum (in term s o f significant w ave height) will be encountered is globally 0 to approxim ately 2 percent (depending upon the geographical location). 2. T he loading condition, w here a single cargo hold is assumed to be em pty, is determ ined by the fact that the loading rate is perm anently very high in w hich, to a certain extent m ainly above deck level, only variations in the longitudinal extent are possible. In such a case w here locally the height o f the container-stack does not exceed the height o f the hatchw ay coam ing the cargo hold m ay be considered entirely em pty for the purpose o f the m odel tests. 3. T he draught is very critical in term s o f shipping o f w ater (because this phenom enon will follow approxim ately a R ayleigh-distribution). T his means that there is no m erit to investigate ballast 1) Depending upon the circumstances the representative of the Administration may require additional experiments to be carried out. SWZ1-91

16 draughts and further this m ay im ply that the selection o f the m axim um draught goes by an iterative w ay. 4. T he m axim um am ount o f w ater m easured during the m odel tests is accounted for in the determ ination o f the required bilge pum p capacity. Regulations based on seakeeping model tests T he im portance o f the m odel tests is m ainly to assess the m axim um draught. A lthough the N etherlands Shipping Inspectorate has n o t stipulated the m axim um am ount o f shipped w ater it m ay be assum ed, in o rder to give an idea, that a very small percentage o f the volum e o f displacem ent (less than one percent) o r a few hundred tons o f w ater is considered to be acceptable. C onsiderations based on care for cargo m ay lead to an additional requirem ent o f the shipow ner w here the m axim um am ount o f shipped w ater should be less than the am ount o f w ater as a result o f a tropical rainshow er. This has been indeed the case for the N edlloyd designs in question. T he m axim um am ount o f w ater shipped during the m odel tests is taken into account in the determ ination o f the bilge pum ping capacitity. T he main objective o f the follow ing outline o f proposed legislation is based on the philosophy that the bilge pum ping capacity shall be sufficient for the discharge o f any ingress o f w ater into the intact ship. 1. T he bilge pum ping system shall be provided w ith at least tw o pow er pum p units. 2. O n e o f these bilge p um p units shall be placed in a separate space not being a part o f the engine room and shall be connected to the em ergency sw itchboard. 3. B oth this single bilge p um p unit connected to the em ergency sw itchboard and the other bilge pum p unit (or units in parallel) shall be capable o f pum ping either: a. the m axim um am ount o f shipped w a ter, m easured during the seakeeping m odel tests; o r b. th e am ount o f w ater ingress into the o p en cargo holds due to a tropical rainshow er w ith an intensity o f 90 m m /h r.; w hichever is the greater. 4. N o tw ithstanding this capacity requirem ent, the above m entioned single bilge pum p unit shall be capable o f p u m p in g the am o u n t o f shipped w ater m easured during the seakeeping m odel tests for the 'dead ship" condition in beam seas, m ultiplied by a safety factor F urtherm ore the total bilge pum p capacity shall not be less than: a. four thirds o f the am ount o f w ater required for fire fighting purposes in the largest hold. b. the international established criteria for closed cargo holds. T he safety factor o f 2, provided for in the degree o f duplication/redundancy, is introduced to account for statistical uncertainties inherent to the inform ation obtained from a lim ited series o f m odel tests and also for the probability o f the occurrence o f an even m ore unfavourable sea state. THE CARRIAGE OF DANGEROUS GOODS In the rules and regulations related to the carriage o f dangerous goods the w ording enclosed space occurs very frequently. For a U C C type container vessel this w ording becom es a topic in discussions. O n conventional ships the cargoholds are considered to be an enclosed space. These spaces are separated from the deck by hatchcovers. T he deckarea and the holdarea are treated as separate spaces in relation to the carriage o f dangerous goods. T he m ajority o f the dangerous goods are carried on deck. O n a U C C type vessel dangerous goods m ay leak into the cargohold. For that reason all containers in and above the cargohold are considered as being loaded in the sam e com partm ent. T his situation reduces the flexibility in the carriage o f containers w ith dangerous goods. Som e categories o f dangerous goods are not allow ed in the cargoholds because o f the existing fittings such as reefer connections (w hich are a possible source o f ignition). In order to im prove the flexibility in the carriage o f dangerous goods, the cargoholds N o. 1 and N o.2 arc constructed as conventional holds w ith hatchcovers. T hese tw o cargoholds are specially equipped w ith appendages to carry all ty pes o f dangerous goods except explosives. T he tw o forw ard holds will be used to carry special cargo as well. FIRE DETECTION AND FIRE EXTINGUISHING O n conventional ships fire detection system s are installed in the cargoholds. T he detectors are activated by heat, sm oke or ionisation. It w as very difficult to find a system that is applicable in w eather exposed areas, b ut eventually a system w as chosen that sucks air from several locations in the cargohold. T he air is tested on sm oke content in a sensing box in the alleyway next to the hold. Sm oke in the air activates the electronic system and a fire alarm is given. T he best prevention against a blaze on a container vessel is the container itself. By dividing the total cargo in small portions and putting those partitions in steel (incom bustible) boxes an excellent protection is established. T he authorities have never given any credit for this built-in fire protection device on container vessels. T he closed cargoholds o f a conventional container vessel are norm ally protected w ith a gas type (C 0 2 ) fire extinguishing system. T he C 0 2 replaces the oxygen in the air w hich results in an extinguishing o f the fire. T he deletion o f the hatchcovers m akes a gas type extinguishing system very unreliable as the C 0 2 m ay be blow n aw ay by the w ind. Basically there are tw o alternatives: foam and w ater. Finally a w ater spray system w as selected for fire fighting. Several nozzle arrangem ents and nozzle types w ere tested on the vessel N edlloyd D ejim a. T he spray system around every container bay can be activated separately. T he appropriate container bay is isolated by w ater from the rest o f the cargo and the ship. CONCLUSIONS T he U ltim ate C ontainer C arrier was designed after a careful and system atic study o f all aspects o f the loading and unloading process. T h e conclusions m ay be clear: T he carriage o f steel boxes betw een guidesystem s is considered to be the ideal m eans o f transport and the U C C is fulfilling this transport concept in the m ost effective m anner. T he U C C is not a result o f radical changes in thought, but a uncom m on com bination o f well know n and proven technologies w hich is by definition a kind o f innovation. T he D utch M aritim e A uthorities have anticipated well during the design process in order to arrive at a sound and safe vessel, w ithout affecting the concept. LITERATURE 1. E. Vossnack et al, Linerfleet Development, Design choice from a liner shipow ner s point o f view. 2. H. Vermeer: Prediction o f the am ount o f shipping water. Report R. 218, Netherlands Maritime Institute. Dec Background and Capabilities for Hatchcoverless Containerships, ABS Group, Aug SWZ1-91

17 WERKOMSTANDIGHEDEN AAN BOORD VAN SCHEPEN N a e e n b e s c h r i j v i n g v a n d e d i v e r s e o n g e v a l s c a t e g o r i e ë n A A N B O O R D V AN S C H E P E N, PLEIT D E A U TEUR V O O R EEN W E R K O M S T A N D IG H E D E N B E L E ID W A A R B IJ H ET R E D E R IJM A N A G E M E N T STERK W O R D T BETRO K K EN. B O V E N D IE N D IE N T H ET OVERLEG O P D IT P U N T TU SSEN W E R K N E M ER EN W ERK G EV ER M EER IN H O U D TF. K R IJG E N. D e REEDS V ER PL IC H T E V E IL IG H E ID SC O M M ISSIE AAN B O O R D VAN SCH EPEN IS N O G N IET ERG ACTIEF; D IT M O ET ZEKER VER A N D E R E N M E T N A M E V O O R D E O N G EV A LLEN PR EV E N TIE. M. Zoethout, adviseur Arbeidsonmstandigheden GA K / Adviesbureau voor arbeidsomstandigheden en verzuimpreventie. H e t ARTIKEL E IN D IG T M ET D E STELLING D A T EEN VEILIG W E R K E N D E B E M A N N IN G EEN K W A L IT A T IE F G O E D W E R K E N D E B E M A N N IN G IS, W A A R B IJ SC H A D E V O O R M EN S, M ATER IEEL EN M ILIEU M IN IM A A L Z IJN. Elk jaar besteden w erkgevers en w erknem ers, die w erkzaam zijn in het zeevarend bedrijfsleven, tientallen m iljoenen guldens aan directe kosten als gevolg van ziekten en ongevallen. D it uit hoofde van de ziektew et,\ w et op de arbeidsongeschiktheid en algem ene arbeidsongeschiktheidsw et. H iernaast spelen ook de indirecte kosten, als aflossing en repatriëring, geneeskundige h ulp aan de getroffenen en operationele kosten, een grote rol. D eze kosten drukken zw aar op elke rederij en elke afzonderlijke w erknem er in onze bedrijfstak. D e m aandelijkse gage-afrekeningen tonen dit voldoende aan. N aast de sociale problem en van een slachtoffer van een bedrijfsongeval o f een beroepsziekte, die iedereen zich wel kan indenken, is het goed ook de financiële gevolgen a f te w egen tegen de inspanning die w o rd t verricht om dit te v o o r kom en. w erk. D it artikel beoogt enige aspecten te belichten. 'SCHADE' DO O R HET WERK H et w o o rd schade behelst veel. T e denken valt aan m enselijke schade, o f gezondheidsschade, m aar ook aan m ateriële schade. D e oorzaak ligt echter altijd in een ongew enste gebeurtenis, een niet beheerst proces. Bij het aanpakken van vraagstukken rond w erkom standigheden, is het goed te denken in term en van procesbeheersing. D e m enselijke handelingen tijdens zijn w erk zijn in dit geheel slechts een onderdeel, zoals het laden en lossen van een tanker m eer is dan het opendraaien van een paar afsluiters. ONGEVALLEN Als gevolg van bedrijfsongevallen vielen er in doden in N ederland, w aren er ziekenhuisopnam en en ongevallen m et verzuim. Z o n keer had een ongeval alleen m ateriële schade van m eer dan duizend gulden tot gevolg. D eze aantallen zijn in het algemeen goed bekend. Ze duiden echter op de verschijnselen van een onveilig proces, w elke voor iedereen zichtbaar zijn. D it is het beste te vergelijken m et de bo- Ven w ater uitstekende top van een ijsberg; het grootste gedeelte ervan zit onder w ater en de afm eting van het onder w ater-gedeelte is niet bekend. D e top bestaat niet zonder het massale gedeelte onder w ater, en juist hierin zit het gevaar, in dit geval: de uiteindelijke oorzaak van genoem de verschijnselen, nam elijk de onveilige situaties, handelingen o f organisatie. Statistisch is aan te tonen dat een g root aantal incidenten, onveilige handelingen (O H ) o f onveilige situaties (O S), zal leiden to t een zw aar ongeval. Statistische opbouw van de verhouding tussen ongevaiscomponentcn. V oordat het echter zover is, hebben zij al geleid tot ergernis, tijdverlies, m ateriële O m de dru k op het gehele m aritiem e bedrijfsleven te beheersen c.q. te verlichten, is volop aandacht nodig voor het aspect van veilige w erkom standigheden. In de bedrijfstak scheepvaart, m et 315 grote en kleinere rederijen, en z o n w erknem ers, hebben m aar liefst m ensen een W A O -uitkering (1988) en w o rd en jaarlijks daglonen ziekengeld uitgekeerd! N atuurlijk is niet alles terug te voeren op onveilige w erkom standigheden, m aar het aandeel dat wel een rol speelt is belangrijk genoeg. K ortw eg gezegd: zoveel m ogelijk m o et w orden voorkom en dat m ensen schade ondervinden bij hun SWZ1-91

18 schade, en persoonlijk letsel. H et is dus zaak deze gevaarlijke condities zowel te herkennen als te onderkennen. Wil men het arbeidsproces beheersen, dan is system atische aandacht voor gevaarlijke condities, hoe klein ze ook m ogen lijken, beslist noodzakelijk. O ok in de koopvaardij, w aar jaarlijks ca. 2(X) ongevallen m et arbeidsverzuim plaatsvinden. De m ens is zich echter van nature niet voldoende bew ust van de dagelijkse risico s die m en loopt. H et feit dat de m eeste ongevallen thuis gebeuren in de privc-sfccr, is daar een duidelijk bew ijs van. D e aandacht voor veiligheid zal gestim uleerd m oeten w orden, en uiteraard w erkt dit topdow n '. V anaf het m anagem ent van de rederij, via de bedrijfsleiding aan boord tot en m et de gehele bem anning. H et realiseren van een ongevalspreventief beleid w ordt verderop in dit artikel besproken. VinoMAT til MIN AH Het risgraat-diagram (ishakawa diagram) is een oorzaak-gerolg diagram dat daar Dr, ls- hakawa is ontwikkeld, en oorspronkelijk stamt uit de kwaliteitsbeheersing. Op de hoofdpijl (rail links naar rechts) komen alle factoren samen die op de een of andere manier invloed hebben op een ongeval/incident. HET 'VERTRAAGDE' ONGEVAL Zoals eerder gezegd,hebben een g ro o t aantal m ensen door hun w erk gezondheidsschade geleden. Velen zijn er zelfs arbeidsongeschikt door gew orden. N iet echter bij alle W A O -uitkeringsgerechtigdeti is alleen hun w erk de oorzaak. U i teraard niet, vele m ensen zijn slachtoffer gew orden van ernstige ziekten, zw are verkeersongelukken, etc. In de koopvaardij krijgen jaarlijks zo n 2.(XX) m ensen voor enige tijd een ziektew et-uitkering, en zijn ongeveer 2.8(10 m ensen arbeidsongeschikt verklaard. D e voornaam ste oorzaken zijn aangetaste bew egingsorganen (25% ), zoals de rug, knieën en enkels. D aarnaast spelen psychische klachten als overspannenheid (20% ). klachten inzake het zenuw stelsel en zintuigen (8% ), en ongevallen en vergiftigingen (12% ) een grote rol. G ezondheidsschade veroorzaakt door het w erk is te onderscheiden in acuut-op- tredende en geleidelijk-optredende schade. Bij de acuut-optredende schade spreken we van een ongeval, terwijl bij gelci- delijk-optrcdendc schade veelal sprake is van ongezonde w erkom standigheden. H et verschil w ordt bepaald door de snelheid w aarm ee het gebeurt. In beide gevallen is er schade door een uit de hand gelopen proces, en de gevolgen zijn bekend. Er ligt veel verantw oordelijkheid bij de m ens zelf, m aar de organisatie w aarin hij w erkt geeft toch de doorslag. M en kan stellen, dat de gezondheidsschade in het algem een w ordt veroorzaakt door het langdurig o f veelvuldig overschrijden van de beperkingen van de w erkende m ens. N iet elk schip is gebouw d m et dezelfde dienstsnelhcid en gelukkig is ook elk m ens verschillend in zijn m ogelijkheden en beperkingen. N iet iedereen is even goed bestand tegen w erkdruk o f spanning. Z o ook kan niet iedereen even goed tegen zw are fysieke belasting, o f is iedereen zich even goed bew ust van zijn eigen gezondheidsrisico s. M et die kennis van gezondheidsrisico s hangt veel sam en. Een gew aarschuw d m ens telt im m ers voor twee. N iet voor niets dient bijvoorbeeld op de verpakking van chem icaliën en gevaarlijke stoffen een etiket te staan, dat onderm eer de gezondheidsschade die de sto f kan veroorzaken beschrijft. M et kennis van de risico s en het praktisch inzicht, dat aan boord altijd aanw e zig is, zijn vele risico s te verm ijden. Iedereen aan boord van schepen w eet wel om te gaan m et grote hitte in bijvoorbeeld m achinekam ers. M en neem t zouttabletten en h oudt m et w ater zijn vochtgehalte op peil. M aar kent m en ook de effecten van dam pconcentraties, geluidsniveaus, spanningen o f een onjuiste manier van tillen? En als die kennis aan boord aanw ezig is, w o rd t deze dan ook op een goede m anier overgedragen aan m ensen die dat nodig hebben bij hun werk? H et kenm erk van vertraagde gezondheidsschade is het sluipende karakter ervan, en alleen system atische aandacht hiervoor, brengt deze zaken aan het licht, zodat ze kunnen w orden bestreden. D it zal niet alleen gezondheidsschade v oorkom en, m aar ook de kw aliteit van het w erk verhogen. G oede voorlichting en instructie zijn derhalve een essentieel onderdeel van een doordacht w erk o m - standighedenbeleid. WERKOMSTANDIGHEDENBELEID D e zorg v o o r goede w erkom standigheden staat o f valt m et de betrokkenheid van het rederijm anagem ent. M et de k om st vande arbeidsom standighedenw et in de zeevaart, zal ook elk scheepvaartbedrijf een functioneel beleid m oeten voeren m et het oog op gezonde en veilige w erkom standigheden van het personeel. In het voorafgaande heb ik getracht duidelijk te m aken dat zeker niet alleen deze w et een reden voor zulk beleid is. H et eerder behandelde sociale en financiële belang, w o rd t slechts aangevuld m et een juridisch belang. O ogm erk m oet zijn voor elke rederij het op veilige en vertrouw de m anier w inst m aken. W erkom standighedenbeleid is daar een geïntegreerd onderdeel van. N iet alleen de nationale veiligheidsw etgeving zal w orden verruim d m et, naast technische, ook beleidsm atige/ organisatorische voorschriften. O o k internationaal is deze trend duidelijk w aarneem baar. D e IM O - richtlijnen uit Resolutie A. 647 (16), G uidelines on M anagem ent for Safe O perations o f Ships and Pollution Prevention geven dit aan. Enige classificatiebureaus nem en deze richtlijnen zelfs al ter hand als m anagem ent certification, m ede gebaseerd op de kw aliteitsnorm ISO H et SA FPO L -certification- systeem van Bureau V eritas is hier een voorbeeld van. D e stand van zaken bij veel ondernem ingen, ook in de scheepvaart, is dat structureel w erkom standighedenbeleid niet aan het licht kom t. Vaak bestaat het uit een verzam eling ad hoe activiteiten, is het achtertaf corrigerend, is het niet toetsbaar, o f staat het los van andere beleidsterreinen. T refw oorden bij een planm atig opgezet beleid zijn: - preventief - een sam enhangend geheel van activiteiten - schriftelijk vastgelegd - controleerbaar W erkom standighedenbeleid legt een aantal verantw oordelijkheden inzake dit beleid bij de rederij als w erkgever, m aar ook bij de w erknem er in dienst van die rederij. Een van de belangrijkste zaken hierbij is sam enw erking en overleg. En dit is uiteraard dan ook het m eest efficiënte instrum ent om problem en te on derkennen en aan te pakken. H et sim pelw eg opstellen van reglem enten en voorschriften inzake veiligheid betekent nog niet dat iedereen ze kent en naleeft. OVERLEG H et blijkt dat 70-80% van alle ongevallen aan boord van zeeschepen te w ijten zijn aan m enselijk falen. D esondanks ligt het 16 SWZ 1-91

19 gro o tste accent inzake ongevalspreventie vaak bij het schip en haar u itrusting, en voor een betrekkelijk gering deel bij operationele zaken en w erkom standigheden. H et houden van w erkoverleg aan boord van schepen heeft al op vele schepen z '11 v ruchten afgew orpen. H et verh o o g t de flexibiliteit en produktiv iteit van een (steeds kleinere w ordende) bem anning, m ede doord at de sam enw erking tussen m ensen verbetert. H et m otiveert m ensen d o o rd at er naar hen w o rd t geluisterd. H et verh o o g t h u n verantw oordelijkheid en daarm ee hun inzet. D aarnaast is het tevens een goed m iddel o m w erkproblem en inzake veiligheid o f gezondheid voor te zijn. d.m. v. een w aarschuw ing o f bespreking. N iet alleen v o o r de scheeps- leiding, m aar ook v o o r de uitvoerenden zelf. Een g ro o t voordeel hiervan is de opk o m st van de geïntegreerde opleidingen. H ierm ee is de kennis en het begrip voor eikaars w erk al en o rm gestegen hetgeen de onderlinge com m unicatie en sam enw erk in g belangrijk verbeterd heeft. O ok sam enw erking en overleg tussen het schip en de w alorganisatie is essentieel. Beide zijden m oeten elkaar kunnen voorzien van goede en bruikbare inform atie en elkaair op onderw erpen aanspreken. T echnische ontw ikkelingen inzake elektronische com m unicatiesystem en hebben veel m ogelijk gem aakt. Geen enkele bedrijfsorganisatie hoeft te verw achten dat een w erknem er onveilige situaties signaleert en doorgeeft als hij niet het idee heeft dat er iets m et zijn m elding gedaan w o rd t. Reeds eerder is vastgesteld hoe belangrijk ju ist die m elding is. Bij het sim pele korte w erkoverlegpraatje kan hij zijn o pm erking eenvoudig kw ijt. U it eigen ervaring w eet ik hoe goed dit systeem w erkt, m its de rederij en de scheepsleiding aan boord, hier actief in zijn. D e, reeds verplichte, veiligheids- com m issie (VC) aan boord is op veel schepen helaas niet erg actief. Veelal k o m t dit d o o rd at de bem anningsleden (vaak aangew ezen) in veel gevallan niet doordrongen zijn van het n u t van z o n V C, zij zien sim pelw eg het zinnige van hun taak niet. Vaak bestaat het gevoel dat als er problem en op het gebied van veiligheid aan boord zich voordoen, zij d o o r de bem anning k unnen w orden besproken en opgelost, dus w aarom nog een aparte veilig- heidscom m issie nodig? D it is natuurlijk w aar; onveiligheden die m en bij het w erk tegen kom t, m oeten m eteen w orden opgelost en daar is geen aparte veiligheidscom m issie v o o r nodig. D it is echter een achteraf-correctie en geen preventie. De taken van de veiligheidscom m issie liggen dan ook elders. D e veiligheidscom m issie vervult de system atische aandacht die nodig is v o o r de ongevallenpreventie. H et regelm atig houden van rondes m et daarin zaken als controle van gereedschap, persoonlijke bescherm ingsm iddelen, o fk ritisch bekijken van w erk m eth o den. In veel gevallen leidt zo n rondje over het schip niet to t het w eghalen van alle onveiligheden, m aar is het ju ist de structurele aandacht die op term ijn het gunstige effect geeft. D aarnaast heeft ook elk lid van de veiligheidscom m issie voor zichzelf een verantw oordelijkheid. Z o zal hij tijdens zijn w erk attent zijn op bruikbare signalen van anderen. V erder kan de rederij de veiligheidsconim issie aan b o o rd van haar schepen voeden m et inform atie over bijvoorbeeld bedrijfsongevallen op de vloot, zoals overzichten daarvan en oorzaak-reportages, en ander inform atief m ateriaal. A an boord m oet goed w orden beseft dat de rederij hier aandacht aan schenkt. O p deze w ijze kan de rederij ook inform atie verw achten van de vloot, en to t registratie hiervan overgaan. D it o m te bekijken o f het gevoerde beleid ook effect heeft, en te zien w aar de prioriteiten liggen. SAMENVATTING Bij het voeren van een w erkom standig- Werkomstandighedenbeleid is meer dan hel verschaffen van persoonlijke beschermingsmiddelen. hedenbeleid kunnen de taken als volgt w orden ingedeeld. Red erij m anagem ent: - m eeijarenbeleidsplan vaststellen inzake arbeidsom standigheden - vaststellen van een jaarplan als w erk docum ent - zorgdragen v o o rjaarlijk s verslag over het gevoerde beleid, ter evaluatie - het delegeren van taken en bevoegdheden naar de scheepsleiding en zorg v o o r goede ondersteuning vanuit de w alorganisatie - zorgdragen v o o r overlegstructuur aan b o o rd van de schepen en aan de wal. Scheepsleiding en V eiligheidscom m issie: - voorlichting en instructies betreffende regels en voorschriften, veiligheids-en gezondheidsrisico s - toezicht op de naleving van deze regels - h et uitvoeren van periodieke inspecties - het behandelen/doorgeven van gesignaleerde problem en en klachten - het rapporteren van ongevallen - h et bespreken van rederijongevallen o f bijna-ongevallen en veiligheidszaken - her stim uleren van w erkoverleg aan boord - h et delegeren van enige taken naar de veiligheidscom m issie. het goed uitoefenen van deze taken blijft echter een verantw oordelijkheid van de schecpsleiding. Schepelingen: - w erken volgens voorschriften en instructies - goed gebruik m aken van m achines, hulpm iddelen en persoonlijke bescherm ingsm iddelen - deelnem en aan w erkoverleg - risico s onm iddellijk m elden. H et is een ieder in de zeevaart bekend dat de m aritiem e regelgeving zeer uitbundig is; schepenw et, w etboek van koophandel, havenreglem enten, m ilieuw etten etc. V eiligheidsregels wijzen veelvuldig naar de kapitein als de verantw oordelijke. H et is m ijn m ening echter, en dit artikel m oge dit illustreren, dat structureel veiligheidsbeleid een zaak is van een rederij als geheel en niet bij enkelen in een organisatie m o et w orden ncergelegd. Een veilig w erkende bem anning is een kw alitatief goed w erkende bem anning, w aarbij ongevallen hetzij m et een m enselijk gevolg, hetzij m et schade aan m aterieel o f m ilieu een m inder g ro o t risico zijn. SWZ1-91

20 MAK MEDIUM SPEED ENGINE M 552 C IrC.J. Verkleij Recently a new engine program m e lias been introduced by M ak to m eet future dem ands. T his new program m e is designated by the present C -range com prising engines w ith a bore o f 240, 320, 450 and 580 m m and covering outputs o f 1-10 M W, see fig. 1. All types are available as in-line engines w ith 6 and 8 cylinders, w hilst 9 cylinder versions are only available for types M 453 and M 601. As V -engines are available 12 and 16 cyl. engines o f type M 453 and 12 cylinder engines o f type M 282. f'g- 1 Jig 2 ( ) K R U P P M ak / I 9 8 \ A M302 4 M.28? RPM C -E ngine Program C -E n g in e s Type Bore Stroke Speed MPS BMEP Rating kw (PI) mm mm rpm m/s bar PI P2 M tooo M 332 C M 453 C , M 552 C M 601 C. <2! Und*r Duvelopmfns KRUPP MaK , ,9 The la test Development of well proven M ak-fourstrokers (2) (2) <2) ( (2) 1160 (2) T he C -rangc is generally characterized by - increased specific o u tp u t - increased firing pressure to reduce specific fuel consum ption - increased utilization o f m aterials. As the type M 522 C can be regarded as a specim en having a significant im pact on the m edium speed engine m arket, som e m ore details are given hereafter. T he main data o f the M 552 C can be derived from fig. 2. T he current Pl-rating o f 675 kw /cyl w ith a B M E P o f 19.6 bar fii- * MaK M 552 C Cross Section Bed plate and Cylinderblock of N odular Cast Iron * Stiff support for main bearings and cylinder liners * Low vib ra tio n * Secure foundation f'g- 4 KRUPP M 552 C MaK Tem peratures o! Com ponents and a m ean piston speed 8.7 m /s can be regarded as m oderate figures giving room for future developm ent. A higher P2-rating is already in sight. Presum ably in the course o f 1991 a 10% higher will becom e available after sufficient on board experience w ith the existing Pirating has been obtained. In fig. 3 a cross section o f the M 552 C is represented. It show s a three piece engine arrangem ent consisting o f a bedplate w ith em bedded crankshaft, a box fram e w ith large crankcase doors and a cylinder block the w hole connected by steel stay- bolts. T he m entioned three pieces are n ow executed in tough nodular cast iron grade G G V 30 o f G G G 40. T he cylinder cover is also m ade o f this kind o f m aterial b u t o f a stronger quality nam ely G GG 60. T he reasons to choose these m aterials are: - to increase the capabilities against alternating stresses to provide the engine w ith a rigid construction suitable for a resilient m o u n t ing system to be fitted directly betw een the bedplate and the ship s top plate. In the com bustion space tem peratures on critical spots as exhaust valve searings, top cylinder liner, piston crow n are at a satisfactory low level to cope w ith the com bustion products and residues o f the heavy fuels o f to day (see fig. 4). In this w ay an am ple reserve is created for safe heavy fuel service under tropical conditions an d /o r turbo blow er fouling and increased propeller loading. For easy m aintenance purposes the exhaust valves are executed w ith valve cages. T o im prove the running behaviour o f pistons, nitrided cast iron cylinder liners are provided; piston ring running surfaces and the first piston ring grooves are chrom ium plated. F urtherm ore separate cylinder liner lubrication is provided. R egarding the operation o f the engine on heavy fuel, M ak prescribes regarding the purification system am ong others a

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

DECLARATION FOR GAD approval

DECLARATION FOR GAD approval Version 1.2 DECLARATION FOR GAD approval Declare that for the following central heating boilers Intergas Calderas de Calefacción S. L. Kombi Kompakt R 24, 28/24, 36/30 and Prestige The installation and

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Non-Obligatory information TO LET Shannonweg 15 Rotterdam Botlek

Non-Obligatory information TO LET Shannonweg 15 Rotterdam Botlek Non-Obligatory information TO LET Shannonweg 15 Rotterdam Botlek Pagina 1 Property Location To Let Shannonweg 15 in Rotterdam-Botlek. Distripark Botlek is excellently situated in the Rotterdam Port area.

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Brokers vision. VAT exempt. Netherlands

Brokers vision. VAT exempt. Netherlands Établissement: Vlaardingen (pays Bas du Ouest) Maastricht (pays Bas du Sud) Pont de Présentation Briare le Canal (France 45) www.courtierdebateaux.fr info@ courtierdebateaux.fr Palingaak 7.69 24.500 VAT

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS AGENDA q Skilledin introductie q Zin & Onzin van On-line process analyzers q Samenvatting TRAIN TO RETAIN TRAIN TO RETAIN -TRAINING Development

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE

Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE 6. Oktober 2011 Contract N o IEE/09/676/SI2.558233 Duration: 17th May 2010-16th May 2013 Project profiel Doel:

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW Range Features Range of high pressure sodium lamps with double arc tube construction Dual arc tube design guarantees immediate re-strike after a power interruption Doubled lamp life and reduced occurrence

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com Model A-360 Azimuth

Nadere informatie

Since 1987 Duurzaam, betaalbaar en op tijd!

Since 1987 Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Since 1987 Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Who we are? BCTN was the first intermodal barge operator in the Netherlands. With more than 25 years of experience BCTN is the leading intermodal barge operator

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209 25 (1996) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 209 A. TITEL Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Tsjechische Republiek tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding / User manual Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding klappers bestellen Voor het bestellen van klappers via de webshop moeten de

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Venneppark N207 Valutaweg ong. NIEUW-VENNEP

Venneppark N207 Valutaweg ong. NIEUW-VENNEP Venneppark N207 Valutaweg ong. NIEUW-VENNEP INFORMATION WITHOUT OBLIGATION Project: "Venneppark N207" is a new high-quality business park in Nieuw-Vennep Zuid with building plots as of approx. 1.500 sq.m

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Presentation Fire fighter safety switch

Presentation Fire fighter safety switch Presentation Fire fighter safety switch 20 september 2011 Elsbeth Faasse Cor Jansen Santon Holland BV AGENDA SANTON INTRODUCTION PRODUCTS NEW DEVELOPMENTS The Fire fighter Safety Switch Introductie Diverse

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Inspectie laadeenheden

Inspectie laadeenheden Inspectie laadeenheden Wat inspecteren we? Inspectie van de laadeenheid: Administratieve inspectie vooraf: - Inspectie van de begeleidende documenten. In de praktijk: - Visuele inspectie van de laadeenheid

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY [Type here] Press Release 25 November 2014 AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY ALE will be working alongside Belgium-based Aertssen to transport the Port

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1995 Nr. 252

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1995 Nr. 252 49 (1995) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1995 Nr. 252 A. TITEL Tweede Protocol bij de op 29 mei 1991 te s-gravenhage ondertekende Overeenkomst tussen het Koninkrijk der

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE SPREEK BEURT SPREEK BEURT IN GROEP 6 SPREEK BEURT IN GROEP 8.

INHOUDSOPGAVE SPREEK BEURT SPREEK BEURT IN GROEP 6 SPREEK BEURT IN GROEP 8. %DVLVVFKRRO+HW3DOHW +HWKRXGHQYDQ HHQVSUHHNEHXUW INHOUDSOPGAVE SPREEK BEURT SPREEK BEURT IN GROEP 5 SPREEK BEURT IN GROEP 6 SPREEK BEURT IN GROEP 7. SPREEK BEURT IN GROEP 8. HOE BEREID IK MIJ N SPREEK BEURT

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Risico s van CO2 leidingen

Risico s van CO2 leidingen takes gastransport further Risico s van CO2 leidingen Kennistafel buisleidingen T. Veenstra HSE coordinator Utrecht, 7 september 2010 Groningen, 9-9-2010 1 Inhoud Duurzaamheidsbeleid van Gasunie Ontwikkelingen

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter?

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Emiel Krahmer, Erwin Marsi & Paul van Pelt Site visit, Tilburg, November 8, 2007 Plan 1. Introduction: A short

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld.

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld. S H E E T M E T A L p a r t s a n d a s s e m b l i e s I n t r o d u c t i e Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de

Nadere informatie

Schiphol Airport Logistics Centre. 25,000 sqm built-to-suit development opportunity in Schiphol Airport. Is your logistics. ready for take-off?

Schiphol Airport Logistics Centre. 25,000 sqm built-to-suit development opportunity in Schiphol Airport. Is your logistics. ready for take-off? Schiphol Airport Logistics Centre 25,000 sqm built-to-suit development opportunity in Schiphol Airport Is your logistics ready for take-off? Schiphol Airport Logistics Centre Naritaweg, 1436 Aalsmeerderbrug,

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Informatiefolder Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Kinderbijschrijvingen worden afgeschaft Met ingang van 26 juni 2012 kunnen kinderen

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

TE HUUR TRADE PARK ZUIDOOST KEIENBERGWEG / HOOGOORDDREEF AMSTERDAM ZUIDOOST

TE HUUR TRADE PARK ZUIDOOST KEIENBERGWEG / HOOGOORDDREEF AMSTERDAM ZUIDOOST TE HUUR TRADE PARK ZUIDOOST KEIENBERGWEG / HOOGOORDDREEF AMSTERDAM ZUIDOOST COLLIERS INTERNATIONAL REAL ESTATE B.V. TE HUUR TRADE PARK ZUIDOOST AMSTERDAM ZUIDOOST Accelerating success COLLIERS INTERNATIONAL

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen.

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen. Groningen Research Institute of Purchasing Lecture 3: E-Contacts Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann NEVI-Chair Purchasing RUG Groningen, RuG Goal Potential EP New roles, opportunities & threats E-Contacts Electronic

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

TRIP SUMMARY AND RECEIPT

TRIP SUMMARY AND RECEIPT TRIP SUMMARY AND RECEIPT Confirmation number:kl H4PXSD E-ticket issue date:03mar Issued by:nl KLM NETHERLANDS Be sure to take the Trip Summary And Receipt with you. Some airports require a Trip Summary

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002 Keizerinlaan 66 B-1000 BRUSSEL Certificaat van prestatiebestendigheid 1148-CPR-20080603 Overeenkomstig de Verordening 305/2011/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 (de Bouwproductenverordening

Nadere informatie

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Belastingen: het dilemma van het betalen van een fair share en de verschillende voorkeuren van aandeelhouders en

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

Feedback WG System Operations 21 November 2012

Feedback WG System Operations 21 November 2012 Feedback WG System Operations 21 November 2012 User Group 06/12/2012 Wim Michiels Content Feedback IGCC Winter action plan Draft ENTSO-E winter outlook 2012 2013 Capaciteit noordgrens Overview of dynamic

Nadere informatie

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren 5082IMOP6Y maandag 16 november 2015 13:00 15:00 Schrijf je naam en studentnummer op de regel hieronder. Sla deze pagina niet om tot de surveillant vertelt dat het

Nadere informatie