Herstelbemiddeling in Argentinië en Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Herstelbemiddeling in Argentinië en Nederland"

Transcriptie

1 PRAKTIJKBERICHTEN Herstelbemiddeling in Argentinië en Nederland Van theorie naar praktijk Janny Dierx Tussen 2003 en 2008 werkte ik samen met de Argentijnse strafrechtmediator Ulf- Christian Eiras Nordenstahl. Hij schreef een handboek over de mediationpraktijk die hij vanaf 1996 opbouwde in San Martin, aan de rand van Buenos Aires. 1 Zijn boek heeft deels de titel de la práctica a la teoría: van de praktijk naar de theorie. Precies zo verliep de ontwikkeling in Argentinië. Men begon daar vijftien jaar geleden zonder al te veel theoretische onderbouwing aan een bloeiende praktijk voor mediation strafrecht inbegrepen. De Argentijnse praktijk: verwijzing naar mediation wettelijk geregeld Net als in Nederland werd mediation in de jaren negentig in Argentinië van buitenaf geïmporteerd. Toen er een eind kwam aan het militaire bewind van generaal Videla ( ) moest er een nieuwe democratische rechtsorde worden geconstrueerd. Noord-Amerikaanse mediators hebben in die tijd veel invloed gehad op de koers die het land insloeg. Rechters, advocaten, mediators en ambtenaren van het ministerie van Justitie formuleerden in een beleidsplan het concept Tribunal/Casa Justicia Multipuertas: Rechtbank/Huis van Justitie met vele deuren. 2 Het doel van de rechtspleging was zodoende niet beperkt tot het waarborgen van de toegang van partijen tot de rechter. Ingezet werd op het realiseren van een systeem dat toegang geeft tot de oplossing van een conflict. Door middel van het faciliteren van een geïnformeerde keuze door belanghebbenden uit een menukaart van advies/hulp door gespecialiseerde organisaties, mediation, advocaat, arbitrage, faciliteren, mini-trial of de rechter. Het Argentijnse ministerie van Justitie begon in 1990 met het in het leven roepen van centra voor mediation met gratis service en opleiding van mediators. Vervolgens trad in 1996 een federale wet met een vorm van verplichte pre-mediation in werking, voorafgaand aan de toegang tot de rechter in alle arbeidszaken, echtscheidingskwesties en handelszaken. 3 Het doel van deze verplichting is dat 1 U.C.E. Nordenstahl (2005) Mediación Penal, de la práctica a la teoría Buenos Aires: Librería-Editorial Histórica Emilio. J. Perrot. 2 S. Abreveya (2008) Mediación Prejudicial Buenos Aires: Libreria Histórica, Collección Visión Compartida, p Wet , Ley de Mediación y Conciliación, 4 oktober 1995, Boletín Oficial, 27 oktober Door de federale staatsstructuur had deze wet een bepaalde werkingssfeer en zijn de provincies bevoegd op de terreinen die de wet niet regelde: onder andere het strafrecht. Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1 63

2 Janny Dierx iedereen kennisneemt van deze mogelijkheid en persoonlijk een afweging maakt over het wel of niet accepteren van het mediationaanbod. 4 Deelname van partijen aan het mediationproces zelf is verder vrijwillig. Het betekende dat van de ene dag op de andere duizenden aanhangige rechtszaken werden verwezen naar mediation. Het verzet tegen deze wet, vooral van de advocatuur, was in het begin overigens groot. Abreveya signaleert in zijn evaluatie dat dit wettelijke ingrijpen een cultuurverandering in gang heeft gezet die nog steeds doorwerkt. Ook advocaten raken in toenemende mate gefocust op het bereiken van overeenstemming tussen partijen. 5 De verplichte pre-mediation zou in beginsel tien jaar van kracht blijven, maar het stelsel bestaat anno 2011 nog steeds. Er zijn inmiddels meer dan een miljoen mediations uitgevoerd via dit prejudiciële systeem. Er zijn ruim 5000 prejudiciële mediators actief. Inmiddels overtreft het aantal vrijwillige mediations de hoeveelheid prejudiciële. De route langs de mediator, alvorens je naar de rechter gaat, is ingeburgerd. De (federale) wet over pre-mediation is niet van toepassing op het strafrecht. Het federale stelsel van verplichte pre-mediation heeft wel grote gevolgen gehad voor de gelijktijdige inburgering van strafrechtelijke mediation. Provinciale overheden die bevoegd zijn om strafwetgeving te ontwerpen namen allerlei initiatieven voor met het federale stelsel vergelijkbare systemen voor court-connected mediation naast strafrecht. Een voorbeeld van zo n succesvol court-connected systeem is de strafwetgeving in de provincie Buenos Aires, die het Openbaar Ministerie opdraagt zicht te ontfermen over mediation in het strafrecht. 6 De wet wijst een reeks delicten met een gevangenisstraf tot zes jaar aan voor verwijzing naar mediation. Daarbij hoort fraude, diefstal, vernieling en bedreiging, maar bijvoorbeeld ook het plegen van obstructie bij de uitvoering van omgangsregelingen na scheiding. Slachtoffer en dader worden opgeroepen door de officier van justitie om langs de mediator te gaan. Ook hier zijn verdachte en slachtoffer verplicht om te reageren op de eerste oproep van de mediator. 7 Deelname aan de strafrechtelijke mediation zelf is ook weer vrijwillig. De officier en de rechter houden rekening met de uitkomsten van de mediation. Een door de dader uitgevoerde mediationovereenkomst kan leiden tot strafvermindering en ook tot sepot. Jaarlijks worden in dit systeem duizenden strafzaken per jaar via mediation afgedaan. 4 Zie hierover uitgebreid, J. Dierx (2008) Advocaat en mediator: niet scheiden. NJB, 13, Abrevaya 2008, Zie wetten nr , B.O.P en nr , B.O.P De laatstgenoemde wet was de codificatie van een sinds 1998 bestaande praktijk die tot dat moment verspreid in verschillende wetten was neergelegd. Zie voor een uitgebreide beschrijving van de Argentijnse praktijk ook B. Avila & J. Dierx (2007) Nederlandse beginselen en Argentijnse praktijken. Tijdschrift voor Herstelrecht, 2, 28-49; J. Dierx (2009) Mediation en strafrecht: een proces naast een proces. PROCES, 6, B. Avila (2006) La Urgencia y la Necesidad de la Mediación Penal. Buenos Aires: Editorial Dunken, p Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1

3 Herstelbemiddeling in Argentinië en Nederland Snelheid van afdoen Cruciaal is snelheid. De mogelijkheid om vroeg in het proces een aanbod voor mediation te doen, is de belangrijkste succesfactor. De mediation kan in de provincie Buenos Aires als het moet meteen beginnen. De mediationkamers bevinden zich in het politiebureau. Er zijn altijd bemiddelaars aanwezig. Het is dus gemakkelijk om het justitiële onderzoek tijdelijk stil te leggen en een gesprek te organiseren. Advocaten worden vanaf het begin bij de mediaton betrokken en kunnen de verdachte zo nodig adviseren tijdens de mediation. Ook het slachtoffer wordt op die manier ondersteund. Deze werkwijze maakt zowel mogelijk dat meteen krachtig wordt ingegrepen (de dader wordt aangehouden en soms ook vastgezet), als dat zo snel mogelijk een interventie gericht op herstel wordt ingezet. De wet gaat ervan uit dat een mediation in principe binnen drie maanden wordt afgerond. In veel gevallen lukt dat sneller. Een andere succesfactor is dat de wet voorschrijft dat een professioneel team van strafrechtsmediators minimaal bestaat uit een jurist, een psycholoog en een sociaal werker. De afspraak is ook dat men bij strafrechtelijke mediation bij voorkeur in comediation werkt. Dit teamwork komt de methodiekontwikkeling, de snelheid van afhandeling en dus de resultaten ten goede. Politie, OM, mediators en slachtofferhulp vullen elkaar aan. Dat komt de resultaten ten goede. De mediation kan bijvoorbeeld tijdelijk worden stilgelegd als een therapie wenselijk is. Zodoende zijn methodieken ontwikkeld waarbij mediation wordt ingezet bij huiselijk geweld. Dat werkt in die gevallen waarin het slachtoffer graag wil dat het geweld ophoudt en het bestraffen van de dader niet de prioriteit heeft (bijvoorbeeld omdat het slachtoffer en diens gezinsleden daardoor zelf ook zouden worden gestraft). Het ineenschuiven van de keten door middel van gelijktijdig handelen, dicht bij elkaar werken en snel op elkaar inspelen leidt tot kostenbesparingen. De Argentijnse federale structuur maakt mogelijk dat iedere provincie haar eigen accenten legt en dit heeft een scala van interessante toepassingsmogelijkheden van mediation opgeleverd. Zo staat in de wetgeving van de provincie Chaco dat de politie verplicht is om slachtoffers en daders te informeren over de mogelijkheid van mediation. 8 Er zijn andere factoren die in Argentinië ook bijdragen aan het succes van mediation in de context van het strafrecht: de structurele aandacht die er is voor opleiding van mediators, en de gelegenheden om te observeren en ervaring op te doen. Zo leidt de systematiek van comediation ertoe dat mediators snel ingewerkt worden en zelf ook voortdurend bijleren door samenwerken. In de opleiding van juristen en psychologen wordt al jaren veel aandacht besteed aan mediation. De universiteit van Buenos Aires houdt samen met de rechtbank een project in stand waar alle rechtenstudenten en ook psychologiestudenten een stage kunnen lopen. Onderdeel daarvan is een echte mediation gadeslaan, daaronder ook strafrechtelijke mediations. Zowel de Argentijnse balie (advocatuur) als universiteiten dragen hieraan bij. Het opleidingsinstituut van de federale politie in Buenos Aires 8 Ibid. Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1 65

4 Janny Dierx beschikt over drie met camera s uitgeruste mediationkamers. Via de videobeelden kunnen politieagenten in opleiding (en tijdens permanente educatieactiviteiten) live mediations gadeslaan en nabespreken met de mediators. In dat geval gaat het om kwesties die door de politie worden doorverwezen, waarbij de volgende stap een aangifte zou kunnen zijn. Bijvoorbeeld jongeren die dreigen te ontsporen en agressief zijn, burenruzies die door zouden kunnen escaleren naar strafbare feiten, onenigheid over onbetaalde rekeningen en dergelijke. Door middel van het vroegtijdige mediationaanbod wordt getracht verdere escalatie en onnodige strafrechtelijke procedures te voorkomen. 9 Nederland: het spiegelbeeld van Argentinië De Argentijnse praktijk laat zien dat effectief is ingezet op het verlagen van de schotten tussen hulpverleners, politie, Openbaar Ministerie en rechters. De interventie naar slachtoffer en dader is niet meer zo sterk georganiseerd vanuit de organisatiedoelstellingen van het strafrechtssysteem. Voordat repressief strafrecht wordt toegepast, worden slachtoffer en dader in staat gesteld hun persoonlijke belang te dienen met ondersteuning vanuit het systeem. Daardoor komen voor de hand liggende interventies en oplossingen eerder in beeld. Mediators fungeren als een soort oliemannetjes en vrouwtjes om afspraken te maken die in het belang zijn van slachtoffer en dader allebei. De weg die Nederland aflegt is een beetje het spiegelbeeld van de Argentijnse marsroute. Er is in dit tijdschrift en mede dankzij de zuiderburen volop gewerkt aan de theoretische onderbouwing van strafrechtelijke mediation, herstelbemiddeling en andere herstelgerichte praktijken. Het vestigen van een stevige praktijk blijft achter. John Blad is in dit tijdschrift de chroniqueur van vijftien jaar Nederlandse praktijkervaringen. Uit zijn werk blijkt hoeveel degelijke projecten zijn opgezet en vaak ook weer verloren zijn gegaan. Herstelrechtelijke praktijken zijn in Nederland altijd vrijwel los blijven staan van het strafrechtssysteem. Het veelbelovende Justitie in de Buurt (JIB) is eigenlijk niet lang genoeg volgehouden om een plaats te veroveren. Het doortrekken van de ervaringen naar een massieve praktijk van strafrechtsmediation: dat moet nog worden verwezenlijkt. Het Maastrichtse voorbeeld van parketmedewerkers die in ruim 300 strafzaken per jaar bemiddelen, is op dit moment een van de effectiefste herstelrechtelijke interventies die binnen het strafrechtssysteem plaatsvinden. 10 De verse start van een proefproject in de rechtbank van Amsterdam en de oprichting van Restorative Justice Nederland zijn nieuwe aanknopingspunten om alsnog een court-connected mediationpraktijk te verwezenlijken. Daarbij kan het Argentijnse voorbeeld helpen om de richting te bepalen: het is belangrijk dat dan zowel bij de politie (voor 9 Het zogenoemde SURCO-project; zie voor meer informatie Avila & Dierx Dit valt deels samen met wat in Nederland in het kader van buurtbemiddeling en Eigen Kracht Conferenties wordt gedaan. Buurtbemiddeling wordt in Argentinië ook gedaan in de Centra voor Mediation. Buurtbemiddeling heet daar Mediación Comunitaria. 10 J. Dierx (2010) De blauwe plekken moeten liefst nog niet zijn verkleurd. Strafrechtelijke bemiddeling in Maastricht. Tijdschrift voor Herstelrecht, 3, Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1

5 Herstelbemiddeling in Argentinië en Nederland en na aangifte van strafbare feiten) als bij het OM en de rechterlijke macht zowel sensitiviteit voor bemiddeling ontstaat als zicht op de resultaten die daarmee kunnen worden bereikt. Veilige Publieke Taak In mijn dagelijkse werk als adviseur op het gebied van agressie en veiligheid zie ik dat er in de praktijk behoefte bestaat aan herstelgericht werken. Dat is bijvoorbeeld een gemis bij het effectief omgaan met agressie tegen publieke dienstverleners. Het overheidsbeleid in het kader van het programma Veilige Publieke Taak is gericht op het verhogen van de aangiftebereidheid en het in werking brengen van het strafrecht als oplossing bij agressieve incidenten. Veel publieke dienstverleners hebben te maken met agressie, bedreiging en erger. Uit onderzoek blijkt dat het percentage publieke figuren dat met verbaal geweld of erger te maken heeft bijna 70 procent bedraagt. De aangiftebereidheid is tegelijkertijd laag: gemiddeld doet 20 procent (1 op de 5) van de publieke dienstverleners en publieke ambtsdragers aangifte na incidenten. 11 Angst voor represailles en berusting ( je kunt wel bezig blijven ) kunnen de lage aangiftebereidheid verklaren. Daarnaast stoot ik in de praktijk op een andere factor: het gebrek aan vertrouwen dat aangifte iets oplost. Dat vertrouwen kan toenemen als de wisselwerking tussen eigen interventies, politie-interventies en het strafrecht verbeterd wordt. Ik heb dat nu verschillende malen meegemaakt in het kader van projecten rondom de veiligheid in en om scholen, (wijk)welzijnsorganisaties en dergelijke. Alleen al door het leggen van contact tussen de politie, werkgevers en werknemers die ermee te maken hebben (en eventueel de kring van professionals eromheen) wordt het makkelijker om rekening te houden met de onderliggende belangen van de organisaties die te maken hebben met agressie. Organisaties hebben baat bij zowel snel handelen na aangifte als effectieve eigen interventies na aangifte. Vaak is er immers sprake van bekende daders die ook weer terugkomen (op school, aan de balie, in de spreekkamer). Er is zowel sprake van een behoefte aan een straf die markeert dat een grens is overschreden, als van een behoefte aan interventies die tot werkelijk herstel van de schade en het geschonden vertrouwen leiden. Betrokkenen zijn vaak bereid een rol te spelen bij het uitvoeren van een interventie die zinvol wordt geacht. Dat kan bijvoorbeeld het snel organiseren van een ordegesprek zijn (eventueel met de politie erbij) en daarna een mediation tussen dader en slachtoffer. Als dat tot een succesvolle uitvoering en zelfs tot gedragsverandering leidt, hebben de betrokkenen er doorgaans weinig bezwaar tegen als daar in een strafproces rekening mee wordt houden. Zowel het een als het ander is helaas niet vanzelfsprekend of gemakkelijk te organiseren. Het beleid dat het ministerie van BZK in het kader van het programma Veilige Publieke Taak heeft ontwikkeld, leent zich voor verrijking met herstelgerichte interventies. Door politie en OM zijn in dit soort zaken zogenoemde Eenduidige 11 Zie onder meer het onderzoek Staat van het bestuur 2010 van het ministerie van BZK, te downloaden via <www.rijksoverheid.nl>. Zie ook <www.veiligepublieketaak.nl>. Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1 67

6 Janny Dierx Landelijke Afspraken gemaakt, in aanvulling op de al bestaande interne strafvorderingsrichtlijn van het OM. 12 Tot nu toe wordt bij de uitvoering het lik-opstukkarakter van de justitiële reactie en het snel en hoog straffen benadrukt. Juist de genoemde afspraken maken het gemakkelijk om ook snel te komen tot een op maat gesneden herstelrechtelijke interventie na incidenten. Een bemiddelingsaanbod zou deel uit moeten maken van de mogelijkheden. 13 Dit kan door middel van een algemene maatregel van bestuur op basis van het nieuwe artikel 51h Sv ook nog relatief snel worden geregeld. Buschauffeurs in de vloeibare samenleving In mijn praktijk zie ik volop aanknopingspunten voor herstelrechtelijk intervenieren op dit soort maatschappelijke terreinen. Er kan nog veel beter worden geanticipeerd op het voorkómen van strafbare feiten dan nu wordt gedaan. In mijn adviespraktijk werk ik bijvoorbeeld mee aan het experimentele Utrechtse De stadsvervoerder werkt samen met scholen voor voortgezet onderwijs die gevestigd zijn aan buslijnen waar veel overlast wordt geregistreerd. Er zijn met de hulp van een jongerenorganisatie die op de scholen werkt workshops georganiseerd op scholen waar buschauffeurs en jongeren in een mediationachtige setting elkaars zienswijze toelichten. 14 Het resultaat is dat jongeren en buschauffeurs in elkaars ogen een menselijk gezicht krijgen. Het resultaat is ook dat de stadsvervoerder in de periode na zo n workshop minder incidenten op de buslijnen registreert op de tijden dat scholieren er gebruik van maken. Het zijn praktijkresultaten die met relatief eenvoudige middelen kunnen worden gerealiseerd en ze kunnen worden uitgebreid naar andere beroepsgroepen die last hebben van agressie in hun dagelijkse werk, zoals ambulancepersoneel en brandweer. Deze manier van werken sluit aan bij de analyse van Hans Boutellier (conferentie 3 december). In onze complexe samenleving zijn we op zoek naar nieuwe ordening. Het helpt om van onze complexe organisaties lerende organisaties te maken. In het maken de mensen in organisaties die vluchtig met elkaar in aanraking komen samen een hedendaagse invulling van het begrip gastvrijheid. Het levert een zoektocht op naar manieren om een mentale houding te bewerkstelligen die ervan uitgaat dat de openbare ruimte, inclusief de bus, niet van de straat is maar van iedereen. En dat je, op welke plek dan ook, zowel te gast bent als gastheer of -vrouw kunt zijn. Zo wordt in de vloeibare samenleving al doende een nieuwe ordening ontwikkeld. 12 Ook wel de Bos-Polaris richtlijnen genoemd; zie Stcrt. 2006, 221, 0: de ELA s zijn per 1 april 2010 in werking getreden en te downloaden via <www.rijksoverheid.nl>. 13 Zie J. Dierx (2009) Mediation naast strafrecht: een proces naast een proces. PROCES, 6, Zievoor een impressie van zo n workshop <www.uceestation.nl/utrecht/kanaleneiland/kanaleneiland/overlast-ov-in-utrecht/4751>. 68 Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1

7 Herstelbemiddeling in Argentinië en Nederland Van theorie naar praktijk Toen ik Ulf Christian Eiras Nordensthahl de Argentijnse mediator met wie ik deze bijdrage begon vertelde van het congres van 3 december waarmee we in Nederland het tienjarig jubileum van het Tijdschrift voor Herstelrecht hebben gevierd en hij hoorde dat mijn bijdrage daaraan gepubliceerd zou worden, moest hij lachen. Jullie produceren dus nog altijd meer artikelen over strafrechtsmediation dan mediationovereenkomsten, constateerde hij met enig leedvermaak. Van zijn eigen handboek verscheen onlangs de tweede geheel herziene druk. Hij heeft aan zijn praktijkhandboek inmiddels een aantal hoofdstukken met theoretische onderbouwing toegevoegd. In Nederland loopt de ontwikkeling inderdaad andersom. We hebben de theoretische onderbouwing ruimschoots voorhanden. Laten we nu de praktijkhoofdstukken maken. Tijdschrift voor Herstelrecht 2011 (11) 1 69

De invoering van mediation naast rechtspraak in Nederland

De invoering van mediation naast rechtspraak in Nederland Premediation: verplicht vrijwillig naar de mediator Voordat een conflict aan de rechter wordt voorgelegd eerst verplicht langs de mediator? In Italië en Argentinië moet dat, in bepaalde zaken, en de resultaten

Nadere informatie

Aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie De heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie De heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH Den Haag Parkstraat 83 Den Haag Raad voor Strafrech tstoepassing Correspondentie: Postbus 30137 en Jeugdbescherming 2500 CC Den Haag ~ Telefoon (070) 361 93 00 Fax algemeen (070) 361 9310 Fax rechtspraak (070)

Nadere informatie

Herstelgerichte politie

Herstelgerichte politie Herstelgerichte politie Peter van Os, programmamanager Ontwikkeling gebiedsgebonden politie Ontwikkelingen politieregio s Kerntakendiscussie Wijkagent doet te veel aan dienstverlening Doelloos vriendschappelijke

Nadere informatie

Gespreksleider: Paulien Defoer, Paulien Defoer Mediation

Gespreksleider: Paulien Defoer, Paulien Defoer Mediation 1.7 Mediation in strafrecht, ervaringen in de pilots: aan tafel! Jent Bijlsma Trickster Toaufik Elfalah Politie Utrecht Klaartje Freeke Freeke & Monster Judith Uitermark Rechtbank Noord-Holland Gespreksleider:

Nadere informatie

Stel dat we die verwijzingspraktijk nu al zouden hebben! Een voorbeeld.

Stel dat we die verwijzingspraktijk nu al zouden hebben! Een voorbeeld. 1 Aanbieding eerste exemplaar van Mediation in Strafzaken aan PG Annemarie Penn te Strake op 8 oktober 2012 in Dudok Den Haag, door Janny Dierx Aan mij de eer om namens de groep van 5 auteurs van het boek

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

HERSTELBEMIDDELING (slachtoffer- dader bemiddeling)

HERSTELBEMIDDELING (slachtoffer- dader bemiddeling) HERSTELBEMIDDELING (slachtoffer- dader bemiddeling) DIENST Gent - Oudenaarde EEDVERBONDKAAI 285 9000 GENT DIENST Dendermonde OLV KERKPLEIN 30 9200 Dendermonde OOST-VLAANDEREN Voor wie? Slachtoffer/ daders

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

De blauwe plekken moeten liefst nog niet zijn verkleurd

De blauwe plekken moeten liefst nog niet zijn verkleurd PRAKTIJKBERICHTEN De blauwe plekken moeten liefst nog niet zijn verkleurd Strafrechtelijke bemiddeling in Maastricht Janny Dierx In Maastricht vinden op het parket jaarlijks ongeveer 300 bemiddelingsgesprekken

Nadere informatie

Slachtoffer-daderbemiddeling: wie is partij in een strafrechtelijke context? Ivo Aertsen Leuvens Instituut voor Criminologie

Slachtoffer-daderbemiddeling: wie is partij in een strafrechtelijke context? Ivo Aertsen Leuvens Instituut voor Criminologie Slachtoffer-daderbemiddeling: wie is partij in een strafrechtelijke context? Ivo Aertsen Leuvens Instituut voor Criminologie Vragen Is bemiddeling tussen slachtoffer en dader wel mogelijk? Wenselijk? Wie

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming September 2009 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Met de meeste kinderen en jongeren

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Projectplan Veilige Publieke Taak Twente

Projectplan Veilige Publieke Taak Twente Projectplan Veilige Publieke Taak Twente Februari 2014 Algemeen Drie op de vijf medewerkers met een publieke taak krijgen geregeld te maken met agressie en geweld tijdens de uitvoering van hun werkzaamheden.

Nadere informatie

De toepassing van herstelbemiddeling binnen het strafrecht

De toepassing van herstelbemiddeling binnen het strafrecht De toepassing van herstelbemiddeling binnen het strafrecht Initiatiefnota van het lid Recourt 25 november 2014 Inleiding De laatste decennia is geprobeerd om de positie van het slachtoffer in het strafproces

Nadere informatie

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG Gemeente Tilburg en werkgevers in de (semi)publieke sector 1 Inleiding Ambulancepersoneel, buschauffeurs, medewerkers van zorginstellingen, gemeentes,

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 093 Initiatiefnota van het lid Recourt: «De toepassing van herstelbemiddeling binnen het strafrecht» Nr. 2 INITIATIEFNOTA Inleiding De laatste

Nadere informatie

Resolute Mediation - onderzoek 2015

Resolute Mediation - onderzoek 2015 Resolute Mediation - onderzoek 2015 10 Februari 2015 Nieuw dashboard voor Resolute Mediation 2 Nieuw dashboard voor Resolute Mediation 3 Nieuw dashboard voor Resolute Mediation 4 Nieuw dashboard voor Resolute

Nadere informatie

Aanwijzing. Slachtofferzorg. Parket Curaçao

Aanwijzing. Slachtofferzorg. Parket Curaçao Aanwijzing Slachtofferzorg Parket Curaçao Samenvatting Deze aanwijzing stelt regels betreffende de bejegening van slachtoffers van misdrijven, zoals zeden, geweld- en verkeersmisdrijven. Daarbij worden

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE

ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE FACTSHEET 1: OMVANG, AARD & GEVOLGEN VAN GEWELDSINCIDENTEN De Vrije Universiteit Amsterdam doet onderzoek naar geweld in de psychiatrie. Aan hulpverleners werkzaam

Nadere informatie

Driedaagse Training Mediation in Strafzaken

Driedaagse Training Mediation in Strafzaken Driedaagse Training Mediation in Strafzaken De Mediation Academie Groningen is opgericht met als doel trainingen aan te bieden voor en vanuit de beroepspraktijk. Wij zijn verheugd dat mevr. Kitty Duell

Nadere informatie

Verkeersongeluk. Misdrijf. Calamiteit. Praktisch. Slachtofferhulp Nederland Veelzijdig deskundig

Verkeersongeluk. Misdrijf. Calamiteit. Praktisch. Slachtofferhulp Nederland Veelzijdig deskundig Misdrijf Verkeersongeluk Calamiteit Juridisch Emotioneel Praktisch Veelzijdig deskundig biedt juridische, praktische en emotionele hulp aan slachtoffers van een misdrijf, calamiteit of verkeersongeluk.

Nadere informatie

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen.

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen. Slachtoffer zijn van een misdrijf is ingrijpend. Het draagt bij aan de verwerking van dit leed als slachtoffers het gevoel hebben dat zij de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat zij zo goed mogelijk

Nadere informatie

MERLIJN LEERGANG MEDIATION IN STRAFZAKEN (18 PE) specialisatietraining

MERLIJN LEERGANG MEDIATION IN STRAFZAKEN (18 PE) specialisatietraining MERLIJN LEERGANG MEDIATION IN STRAFZAKEN (18 PE) specialisatietraining Merlijn Leergang Mediation in Strafzaken Doelgroep Deze vaardigheidstraining is ontwikkeld voor (MfN register) mediators die regelmatig

Nadere informatie

Delinquent gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking

Delinquent gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking DC 72 Delinquent gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking Dit thema is een bewerking van het krantenartikel uit NRC Handelsblad Vroeger een debiel, nu een delinquent. In dit artikel zegt

Nadere informatie

Rechtbank Amsterdam draait proef met mediation in strafzaken

Rechtbank Amsterdam draait proef met mediation in strafzaken PRAKTIJKBERICHTEN Rechtbank Amsterdam draait proef met mediation in strafzaken Janny Dierx & Stijn Hogenhuis Van oktober 2010 tot mei 2011 is in de Rechtbank Amsterdam een pilot uitgevoerd waarbij door

Nadere informatie

Samenwerking met de politie. Door Hans Slijpen, Accountmanager gezondheidszorg, Eenheid Midden Nederland, 20 november 2013.

Samenwerking met de politie. Door Hans Slijpen, Accountmanager gezondheidszorg, Eenheid Midden Nederland, 20 november 2013. Samenwerking met de politie Door Hans Slijpen, Accountmanager gezondheidszorg, Eenheid Midden Nederland, 20 november 2013. Inleiding Samenwerking waarom? Samenwerking hoe? Knelpunten: Informatie uitwisseling,

Nadere informatie

...arbeidsconflict? mediation!

...arbeidsconflict? mediation! ...arbeidsconflict? mediation! De persoonlijke aanpak van een Mediatior werkt vele malen sneller en leidt minder vaak tot kostbare en langdurige beroepszaken en hoorzittingen. Bron: Laatste nieuws (Novum/ANP)

Nadere informatie

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 604 Integraal Veiligheidsprogramma Nr. 8 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen vwo 2015-II

maatschappijwetenschappen vwo 2015-II Opgave 2 Rondhangen Bij deze opgave horen de teksten 2 en 3 en tabel 1. Inleiding De Kamer ontvangt elk jaar een rapportage van de minister van Justitie over de voortgang van de aanpak van problematische

Nadere informatie

Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. GGD/ Ambulances. in de Regio Haaglanden

Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. GGD/ Ambulances. in de Regio Haaglanden Plan van aanpak en Protocol pilot camera s op GGD/ Ambulances in de Regio Haaglanden 1 Inhoudsopgave pag 1. Aanleiding 3 2. Doel en reikwijdte 3 3. Organisatie 4 4. Aanpak en planning 4 5. Financiering

Nadere informatie

Eenduidige Landelijke afspraken Bij agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak

Eenduidige Landelijke afspraken Bij agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak Eenduidige Landelijke afspraken Bij agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak Inleiding In het programma Veilige Publieke Taak van 18 oktober 2007 1 hebben de ministers van Binnenlandse

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

Help voor het Verjaringsprogramma zeden

Help voor het Verjaringsprogramma zeden Help voor het Verjaringsprogramma zeden Inleiding Het is voor de professional in het zedenvakgebied steeds gecompliceerder geworden om de verjaring van een zedenzaak te berekenen. Dit is het gevolg van

Nadere informatie

Groepstraining Kinderen uit de Knel

Groepstraining Kinderen uit de Knel Groepstraining Kinderen uit de Knel Ouders en kinderen uit de klem van de vechtscheiding start. Startpunt! Over ons Startpunt! is een associatie van vier ervaren mediators met hun wortels in de psychologie,

Nadere informatie

Samenwerking tussen Flevoziekenhuis en politie/ justitie KNMG Symposium Huizen 21 november 2013. Katrijn Broekman, jurist Flevoziekenhuis

Samenwerking tussen Flevoziekenhuis en politie/ justitie KNMG Symposium Huizen 21 november 2013. Katrijn Broekman, jurist Flevoziekenhuis Samenwerking tussen Flevoziekenhuis en politie/ justitie KNMG Symposium Huizen 21 november 2013 Katrijn Broekman, jurist Flevoziekenhuis Samenwerking politie en justitie Convenant gegevensuitwisseling

Nadere informatie

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding Rijksrecherche Rijksrecherche Voor objectieve waarheidsvinding Dagelijkse realiteit De Rijksrecherche stelt een onderzoek in. Het is misschien wel de meest gebruikte zin in openbare nieuwsberichten over

Nadere informatie

Directe Hulp bij Huiselijk. U staat er niet alleen voor!

Directe Hulp bij Huiselijk. U staat er niet alleen voor! Directe Hulp bij Huiselijk Geweld U staat er niet alleen voor! U krijgt hulp Wat nu? U bent in contact geweest met de politie of u heeft zelf om hulp gevraagd. Daarom krijgt u nu Directe Hulp bij Huiselijk

Nadere informatie

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken.

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken. Dames en heren, De kliniek waar ik nu 6 jaar verblijf, heeft helaas voor een impasse gezorgd door een behandelcoördinator van de long stay afdeling, Ed Schutguns, een risico taxatie in het kader van de

Nadere informatie

Recht en bijstand bij juridische procedures

Recht en bijstand bij juridische procedures Recht en bijstand bij juridische procedures In deze folder leest u meer 0900-0101 (lokaal tarief) over de juridische bijstand door Slachtofferhulp Nederland en de rechten van slachtoffers. Een wirwar van

Nadere informatie

Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland

Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland Majone Steketee Sandra ter Woerds Marit Moll Hans Boutellier Een evaluatieonderzoek naar zes pilotprojecten Assen 2006 2006 WODC, Ministerie van Justitie.

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating

Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating Bij de aanpak van huwelijksdwang en gedwongen achterlating dient het belang van het slachtoffer centraal te staan. De in Nederland geldende wet-

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Plan- en procesevaluatie van de scholing van gevangenispersoneel in Verbal Judo Het onderzoek Verbal Judo (Thompson, 1984) is een methode waarbij mensen anderen op een kalme

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer van een misdrijf, zoals een

Nadere informatie

Slachtoffer-dadergesprekken hebben hun meerwaarde

Slachtoffer-dadergesprekken hebben hun meerwaarde Pilots met mediation in strafzaken: een eerste evaluatie Bepaling 51h Sv van de in 2011 ingevoerde Wet ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces bevordert bemiddeling tussen

Nadere informatie

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Debat Kiezen voor kinderen 26 september 2013 De Balie wie ben ik en waarom sta ik hier? Annet Kramer Landelijk parket, cluster kinderporno en

Nadere informatie

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen Voorstelling project Bemiddeling op School Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen 1. Inleiding: het verhaal van PIVA 2. De werking van ADAM algemeen 3. Het project Bemiddeling

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

De stand van mediation

De stand van mediation De stand van mediation Onderzoek bij gemeenten naar de stand van zaken rond mediation 30 november 2007 1 Inleiding Steeds meer gemeenten ontdekken mediation als manier om conflictsituaties op te lossen.

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

Ik heb geen pasklare antwoorden

Ik heb geen pasklare antwoorden Ik heb geen pasklare antwoorden door Johan de Koning Mensen met een licht verstandelijke beperking komen vaker in aanraking met justitie dan anderen. Hoe worden zij begeleid? Lector Hendrien Kaal wil dat

Nadere informatie

33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012

33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 Nr. 75 Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Rapportage. Politie in aanraking met veteranen. Stuurgroep Politie in aanraking met veteranen

Rapportage. Politie in aanraking met veteranen. Stuurgroep Politie in aanraking met veteranen Rapportage Politie in aanraking met veteranen Stuurgroep Politie in aanraking met veteranen Doorn 9 juni 2011 1 Aanleiding en opzet van het onderzoek In de uitvoering van haar taak komt de politie ook

Nadere informatie

2014D36200 LIJST VAN VRAGEN

2014D36200 LIJST VAN VRAGEN 2014D36200 LIJST VAN VRAGEN De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft over de beleidsdoorlichting slachtofferzorg (Kamerstuk 33 199, nr. 4) de navolgende vragen ter beantwoording aan de Staatssecretaris

Nadere informatie

Agressieprotocol. Veilig en respectvol werken, met klanten en met elkaar

Agressieprotocol. Veilig en respectvol werken, met klanten en met elkaar Agressieprotocol Veilig en respectvol werken, met klanten en met elkaar Publieksversie, April 2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 De norm: agressie wordt niet geaccepteerd... 3 3 Het voorkomen van agressie...

Nadere informatie

Conflicthantering Mediation 1 Mediation proces 1 Taken mediator 1 Oplossing? 1. Re-integratie 2 Groepen / Teams 2

Conflicthantering Mediation 1 Mediation proces 1 Taken mediator 1 Oplossing? 1. Re-integratie 2 Groepen / Teams 2 ALGEMEEN 1 Conflicthantering Mediation 1 Mediation proces 1 Taken mediator 1 Oplossing? 1 SOORTEN MEDIATION TRAJECTEN 2 Re-integratie 2 Groepen / Teams 2 WERKWIJZE MEDIATION 3 Aanmelding 3 Intake 3 Eerste

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming Februari 2004 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Als ouders bij een scheiding conflicten

Nadere informatie

U bent hier om kennis op te doen en met elkaar te delen. Graag. geef ik de aftrap met een praktijkvoorbeeld.

U bent hier om kennis op te doen en met elkaar te delen. Graag. geef ik de aftrap met een praktijkvoorbeeld. Toespraak van Peter Peerdeman, adviseur Sociale Veiligheid en landelijk projectleider Veiligezorg, op het Veiligezorg Symposium Een agressie-incident en dan? 20 september 2010, Driebergen Geachte aanwezigen,

Nadere informatie

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Nieuwsbrief NGR 14.03.03 De Nederlandse Gezinsraad (NGR) constateert dat er een breed maatschappelijk draagvlak is voor verplichte scheidingsbemiddeling.

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200018 2500 EA..DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) vergroot het vertrouwen in de Nederlandse rechtspraak door het waarborgen van een constante hoge

Nadere informatie

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort De bestrijding van huiselijk geweld is een van de taken van gemeenten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO, nu nog prestatieveld

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

8 Mediation en arbitrage in belastingzaken

8 Mediation en arbitrage in belastingzaken 8 Mediation en arbitrage in belastingzaken Mediation in belastingzaken is relatief nieuw. Naar aanleiding van een pilot met mediation in 2003 heeft de Belastingdienst mediation in de gereedschapskist opgenomen

Nadere informatie

Gemeentelijke handhaving en strafrecht

Gemeentelijke handhaving en strafrecht Gemeentelijke handhaving en strafrecht Prof. mr.dr. A.R. Hartmann Erasmus Universiteit Rotterdam d.d. 14 april 2011 Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam Overzicht: 1 Inleiding 2 Strafrechtelijke afdoening

Nadere informatie

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict ...wel eens gedacht aan mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict Wat is Mediation? Samen tot een oplossing komen met behulp van een procesbegeleider: de Mediator

Nadere informatie

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict ...wel eens gedacht aan mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict Wat is Mediation? Samen tot een oplossing komen met behulp van een procesbegeleider: de Mediator

Nadere informatie

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling.

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Rapport Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Auteurs: F.J.M. van Leerdam 1 K. Kooijman 2 F. Öry 1 M. Landweer 3 1: TNO Preventie en Gezondheid Postbus

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal: Samenvatting Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende

Nadere informatie

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling SOVOR Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Maart 2014 1 Inleiding Het bevoegd gezag van de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Roosendaal (SOVOR) overwegende dat a. SOVOR verantwoordelijk

Nadere informatie

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voorlopig vastgesteld door directeur-bestuurder 9 februari 2012 instemming PGMR 8 maart 2012 definitief

Nadere informatie

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71 Mediation bij UWV brochure bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Waarom deze brochure? Wij doen ons best om u altijd zo goed mogelijk van dienst

Nadere informatie

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Scheiden? Uit elkaar? Wat dient er allemaal geregeld te worden?

Scheiden? Uit elkaar? Wat dient er allemaal geregeld te worden? Scheiden? Uit elkaar? Wat dient er allemaal geregeld te worden? Bij scheiden dient u samen afspraken te maken op welke wijze u uw bestaande gemeenschap wenst te verdelen. Ook als u onder huwelijkse voorwaarden

Nadere informatie

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland Nulme&ng Nulme7ng. In het landelijk programma Veilige Publieke Taak worden er door het ministerie van Binnenlandse Zaken acht maatregelen genoemd die belangrijk

Nadere informatie

Protocol veilig klimaat

Protocol veilig klimaat Protocol veilig klimaat Onze school wil een veilige school zijn voor iedereen. Kernwoorden hierbij zijn respect voor en acceptatie van elkaar. Een goede samenwerking tussen personeel, ouders/verzorgers

Nadere informatie

5 Vervolging. M. Brouwers en A.Th.J. Eggen

5 Vervolging. M. Brouwers en A.Th.J. Eggen 5 Vervolging M. Brouwers en A.Th.J. Eggen In 2012 werden 218.000 misdrijfzaken bij het Openbaar Ministerie (OM) ingeschreven. Dit is een daling van 18% ten opzichte van 2005. In 2010 was het aantal ingeschreven

Nadere informatie

Bemiddeling tussen slachtoffers en daders van misdrijven

Bemiddeling tussen slachtoffers en daders van misdrijven Bemiddeling tussen slachtoffers en daders van misdrijven INHOUD De handtas van Marie-Claire werd van haar schouder gerukt. Ze vindt dat de dader gestraft moet worden, maar ze heeft ook heel wat vragen

Nadere informatie

Mediation bij Onderwijsgeschillen

Mediation bij Onderwijsgeschillen Mediation bij Onderwijsgeschillen In goed overleg tot een oplossing komen Onderwijsgeschillen biedt mediation aan bij alle soorten conflicten in het onderwijs. Alle scholen die bij Onderwijsgeschillen

Nadere informatie

Halt-straf Veilige Publieke Taak

Halt-straf Veilige Publieke Taak Halt-straf Veilige Publieke Taak Inleiding De verontwaardiging bij agressie tegen medewerkers met een publieke taak is groot. Wat bezielt deze jongeren? En belangrijker nog, hoe veranderen we hun gedrag?

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DGOBR Directie Organisatie- en Personeelsbeleid Rijk www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE: 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5

INHOUDSOPGAVE: 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5 Agressieprotocol Omnia Wonen INHOUDSOPGAVE: Hfd.stuk Paginanr. 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5 2 1. VOORWOORD Van tijd tot tijd is

Nadere informatie

Jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in Groningen

Jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in Groningen FACTSHEET Jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in Groningen In deze factsheet worden trends en ontwikkelingen ten aanzien van de jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in de provincie Groningen behandeld.

Nadere informatie

WATERS; NO. 2014.21733 1 8 SEP 2014 I N ( Ä

WATERS; NO. 2014.21733 1 8 SEP 2014 I N ( Ä Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Dijkgraaf Datum 15 september 2014 fc WATERS; NO. I N ( Ä Betreft monitor Openbaar Bestuur 2014

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Eval uat i e Camer at oezi cht Gouda Ei ndr appor t Samenvatting en conclusies De gemeente Gouda is begin 2004 een proef gestart met cameratoezicht in de openbare ruimte op diverse locaties in de gemeente.

Nadere informatie

Mediation als alternatief

Mediation als alternatief Mediation als alternatief Mediation als alternatief Bemiddeling door hulp- en dienstverleners Bert la Poutré Michael Boelrijk Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE Opsporen en vervolgen Wie doet dat eigenlijk? De ene moord is nog niet gepleegd of je ziet alweer de volgende ontvoering. Politieseries en misdaadfilms zijn populair

Nadere informatie

Mediation. Conflictoplossing als alternatief voor een juridische procedure.

Mediation. Conflictoplossing als alternatief voor een juridische procedure. Conflictoplossing als alternatief voor een juridische procedure. Mediation is een vorm van conflicthantering waarbij de betrokken partijen zélf onderhandelen over het oplossen van hun geschil onder procesbegeleiding

Nadere informatie

Psychologische en psychiatrische rapportage in civiele zaken. Informatie voor betrokkene

Psychologische en psychiatrische rapportage in civiele zaken. Informatie voor betrokkene Psychologische en psychiatrische rapportage in civiele zaken Informatie voor betrokkene Psychologische en psychiatrische rapportage in civiele zaken Deze brochure bevat informatie voor personen die in

Nadere informatie

Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering

Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering Tien minuten voor een inhoudelijk verhaal over de voorgenomen modernisering strafvordering is niet veel, maar in een tijd waarin commentaren op beleid en

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie