Kleine stapjes zijn onvoldoende om de markt echt in beweging te brengen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kleine stapjes zijn onvoldoende om de markt echt in beweging te brengen"

Transcriptie

1 Een uitgave van de Nederlandse Vereniging van Makelaars Jaargang 7 nr 4 juli 2013 zie ook: Taco van Hoek: Vooruitzichten voor woningmarkt zijn goed 2 Elco Brinkman: Bouw wordt een onderdeel van je leven 6 Voormalig VROM-minister Pieter Winsemius: Kleine stapjes zijn onvoldoende om de markt echt in beweging te brengen Het college van Ger Hukker in de media 7 Oud VROM-minister Pieter Winsemius vindt de maatregelen van het kabinet ten aanzien van de woningmarkt onvoldoende krachtig om die echt in beweging te krijgen. Op deze manier gaat het niet werken. Het zijn op zichzelf zinvolle stapjes die het kabinet zet, maar ze zijn te klein om de kloof tussen de sociale woningbouw, sociale huur, en de vrije huursector te dichten. Rubrieken Makelen in een moeilijke markt 4 Winsemius was minister van VROM van en kortstondig van 2006 t/m Hij ziet langzaam beweging op de woningmarkt. Heel voorzichtig, als parende egeltjes, wordt een diepgeworteld taboe tot op zekere hoogte doorbroken. Dat taboe heeft twee kanten. Van de linkerhoek van de politiek mocht je nooit aan de huren van de sociale woningbouwkant komen. De rechterhoek beschermde hevig en kunstmatig de hypotheekrenteaftrek. In dat laatste zie je nu wel wat beweging komen. Maar ik vind dat er aan beide kanten nog te weinig gebeurt om deze taboes echt grondig aan te pakken. Meer dynamiek Winsemius: De linkerhoek staart zich nog steeds ik begrijp niet waarom ze dat niet in de gaten hebben blind op de netto huren in de sociale huursector. Terwijl die vaak lager zijn dan de energielasten. Men bijt zich vast in de huren, terwijl je natuurlijk eigenlijk naar de woonlasten moet kijken. Het stijgen van de huren is taboe, maar het probleem van hoge energielasten wordt niet aangepakt. En juist daar is een enorme winst te behalen. Daarop zou ook het kabinetsbeleid nu gericht moeten zijn. Alleen een serieus nationaal energiebesparingprogramma kan daarin verandering brengen, meent Winsemius. Want daarmee zou je de kosten voor woonlasten voor grote delen van de bevolking fors naar beneden kunnen brengen. En dat resulteert in meer dynamiek op de woningmarkt. Lees verder op pagina 3 Faits divers 5 De eerste woning van Wouke van Scherrenburg 10 In de kantlijn: de prijsvechters in de hypotheekmarkt 10

2 VOORWOORD Herstel in zicht voor woningmarkt? De vraag is of de zon nu definitief gaat doorbreken op de woningmarkt. Soms lijkt het erop, zeker wanneer trends daarop duiden. Natuurlijk zijn er nog wel wolkjes aan de lucht, maar de zomerse omstandigheden zullen blijven overheersen. Het negatieve sentiment van de afgelopen jaren zal langzaam afnemen. Zoals ik al eerder meldde, zijn die omstandigheden nog niet van toepassing op het lopende jaar is en blijft een omslagjaar. Dit wordt ook bevestigd door de Woningmarktmonitor van het Economisch Bureau van ABN Amro. In de loop van 2014 zal er zich een bodem vormen. De combinatie van een betere betaalbaarheid, lage rente en huurstijging maakt de aanschaf van een koopwoning langzaam weer interessant, zo stelt ABN Amro. Een andere bank, de Rabobank, stelde in zijn kwartaalbericht over de woningmarkt dat de huizenprijzen in 2014 zich zullen stabiliseren. Taco van Hoek (EIB) verwacht verbetering woningmarkt De onderliggende vraag naar woningen zal zich uiteindelijk krachtig manifesteren Er is te veel nadruk op hervormingen op de woningmarkt gelegd De Marktindicator van Vereniging Eigen Huis, die de stemming onder consumenten weergeeft, steeg recent met 6 punten naar een stand van 63. Er was daarmee sprake van een trendbreuk. Ten opzichte van de neutraalwaarde van 100 is de situatie op de woningmarkt nog altijd moeizaam, maar de negatieve spiraal is hiermee doorbroken. Het was de grootste stijging sinds het begin van de metingen in april Wolkjes aan de lucht zijn de komende zware bezuinigingen van het kabinet, die consumenten mogelijk zwaar in hun portemonnee zullen treffen. Het consumentenvertrouwen zal daardoor opnieuw een knauw krijgen, waardoor ook de woningmarkt getroffen wordt. Andere wolken aan de lucht betreffen het nog altijd selectieve hypotheekbeleid van de banken en de restschuldproblematiek. Er staan heel veel huizen onder water en dat tast de verhuisbereidheid van veel woningbezitters aan. Maar al met al kun je van een keerpunt spreken. De positieve signalen gaan overheersen en zorgen ervoor dat we steeds meer de negativiteit achter ons kunnen laten. We kunnen uitkijken naar een blijvend herstel van de woningmarkt met stabiele prijzen. Ger Hukker, voorzitter NVM Taco van Hoek, directeur van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), voorziet dat de woningmarkt zich zal stabiliseren. De vooruitzichten voor de woningmarkt zijn structureel goed. Er is een onderliggende vraag die zich linksom of rechtsom zal gaan manifesteren. Van Hoek: Als je op dit moment naar de woningmarkt kijkt, dan is de vraag naar woningen enorm teruggevallen. Ook zie je dat de woningproductie flink achterblijft bij de huishoudensontwikkeling, de structurele groei van het aantal huishoudens in ons land. Om die groei van het aantal huishoudens op te kunnen vangen, zouden we jaarlijks ongeveer woningen moeten bouwen. Dat is een vrij simpele rekensom, zegt Van Hoek. De uitbreidingsbehoefte kun je bepalen aan de hand van het aantal huishoudens dat er bij komt. Momenteel bouwen we er nog geen woningen per jaar. De groei van de woningvoorraad blijft, zelfs al jaren, achter bij de structurele behoefte. Dat betekent dat zie je ook in het WoonOnderzoek 2012 dat onlangs is gepubliceerd dat de bezettingsgraad van woningen stijgt. Anders gezegd: er wonen meer mensen in een woning. Dat komt bijvoorbeeld doordat mensen langer in de sociale huursector blijven zitten en dus niet doorstromen. En dat betekent weer dat er minder ruimte komt voor jonge mensen om in de sociale huursector in te stromen. Die mensen blijven langer thuis wonen, delen een woning, of blijven in studentenhuisvesting zitten. Hypotheekrenteaftrek De kern van de zaak is dat er op dit moment een feitelijke vraag naar woningen is en een onderliggende vraag, meent Van Hoek. Die feitelijke vraag is nu heel laag. Dat heeft een aantal oorzaken. De economische crisis is daar één van. Het heeft ook te maken met restricties die er in de loop van de tijd zijn opgelegd rondom de hypothecaire financiering. Die is aanmerkelijk aangescherpt. En dan is er ook nog de beperkte hypotheekrenteaftrek. Het is uiteindelijk die onderliggende vraag die zich zal manifesteren en gaat zorgen voor een structurele verbetering op de woningmarkt, voorziet Van Hoek. Dat moet ook wel, want de groeiende bezettingsgraad van woningen kan zich niet eindeloos voortzetten. Die onderliggende vraag naar woningen dwingt zich met andere woorden naar boven. Als tweede argument voor een structureel herstel van de woningmarkt noemt hij en dat is met name voor starters van belang dat de woningprijzen inmiddels behoorlijk zijn gedaald. Zij gaan op een gegeven moment profiteren van de veel lagere woningprijzen. Hierbij, zegt Van Hoek, is het van groot belang dat er rust komt op de markt en het woningmarktbeleid niet opnieuw wordt aangescherpt. Dan komt de bodem van de huizenprijzen in zicht en zal die onderliggende vraag van zich doen spreken. Woningbouwproductie Van Hoek: Er komt een moment dat we toch weer naar een woningbouwproductie moeten die de trendmatige groei van het aantal huishoudens kan opvangen. Het is zelfs niet uitgesloten dat je tijdelijk een inhaalvraag naar woningen zal krijgen. Maar alleen al het toegroeien naar de structurele huishoudensgroei betekent een fors hoger aantal woningen die je moet bouwen in vergelijking met de huidige situatie. Er is de afgelopen jaren te veel nadruk op de hervormingen van de woningmarkt gelegd en een zeer overtrokken beeld opgeroepen van betalingsproblemen, schuldenbergen en een luchtbel in de prijzen, aldus de directeur van het EIB. Vanuit het oogpunt van de crisis is dat contraproductief geweest. Door midden in de crisis het mes in de hypotheekrenteaftrek te zetten, hebben we olie op het vuur gegooid. De vraag is al zwak, die wordt daardoor nog zwakker. De steeds strengere normen ten aanzien van hypotheken heeft opnieuw voor vraaguitval gezorgd. En die zorgt weer voor dalende prijzen. Daarom zeg ik: stop met nieuwe ingrepen in het woningmarktbeleid die de vraag verder onder druk zetten en geef het herstel nu eindelijk de ruimte. Taco van Hoek: De groei van de woningvoorraad blijft achter bij de structurele behoefte. 2

3 Kleine stapjes zijn onvoldoende om de markt echt in beweging te brengen had moeten zijn. Er moet iets gebeuren dat verder gaat dan het huidige woningmarktbeleid van het kabinet. INTERVIEW Toen ik onze minister-president een tijdje terug hoorde zeggen dat we met z n allen weer dingen moeten gaan kopen, omdat het goed is voor de economie, moest ik glimlachen. Want als je werkelijk gelooft dat we zo snel uit het dal komen, dan moet je als Rijk nu ook gaan investeren in infrastructurele projecten als woningbouw en wegenbouw. Dat leerde de oude Keynes ons al. Welke maatregelen moeten volgens u worden genomen om de woningbouw in beweging te zetten? Een grootschalig energiebesparingprogramma is één. Dat kun je verspreid over het hele land realiseren. Het is geen besluit zoals het aanleggen van een hogesnelheidslijn. Daar wordt eindeloos over gediscussieerd en het levert op korte termijn geen effect of resultaat op. Ik denk ook dat je op dit moment opnieuw moet kijken naar het terugploegen van uitkeringen. Indien je dat beperkt tot het realiseren van maatschappelijk vastgoed, is het binnen een vastomkaderd plan in de hand te houden en kun je verspreid over het land bouwen. Ook dat heeft een direct effect op de werkgelegenheid in de bouwnijverheid. Je zult je moeten concentreren op kleinschalige projecten, geen grote objecten, want dat is veel ingewikkelder. Vervolg van pagina 1 Sociale sector Een nationaal energiebesparingprogramma is bitter noodzakelijk, vindt Winsemius. Het komt de sociaal zwakkeren in onze samenleving te goede, is goed voor het milieu en geeft een impuls aan de economie, zegt de voormalig VROM-minister. De sociale sector vooral de inkomens net beneden modaal is gebaat bij zo n programma. Door woningrenovatie en energiebesparing kunnen de woonlasten van een modaal gezin met zo n 500 euro per jaar dalen. Daar zijn echt grote klappen mee te maken met op termijn alleen maar winnaars. Het besef dat daarmee winst valt te behalen ontbreekt bij politici. Dat energiebesparingprogramma zou grootschalig geïntroduceerd moeten worden, zegt hij. Het zou een krachtig effect hebben Nog even terug naar energiebesparing. Waarom zet het op de bouwnijverheid. Voordeel van zo n programma is dat je kabinet daar geen grootschalig en serieus programma op? het heel snel kunt uitvoeren. Het wordt niet vertraagd door Het blijkt op de een of andere manier onmogelijk voor de vergunningenprocedures. Daardoor ben je in staat om het heel verschillende ministeries om gezamenlijk zo n programma op te snel te kunnen opschalen. tuigen. Er is klaarblijkelijk onvoldoende onderlinge communicatie tussen departementen. Ministeries communiceren lastig. En je Is het niet heel complex om zo n nationaal moet ook samenwerken met de wooncorporaties. Die verhoudingen energiebesparingprogramma te realiseren? zijn op dit moment ook veel te ver verziekt. Den Haag ziet niet Winsemius: Het is zeker niet makkelijk om zoiets grootschalig voldoende de noodzaak van gezamenlijkheid en is kennelijk bereid neer te zetten. En het vraagt om een goede onderlinge een hoge prijs te betalen om in het volle licht van de schijnwerpers afstemming en coördinatie. Maar ik zou niet weten waarom het publiekelijk de corporaties op de poef te zetten. Dat is bijzonder niet mogelijk zou zijn. Ik vind ook dat zo n programma er al lang spijtig, we hebben ze nodig. Een nationaal energiebesparingprogramma is bitter noodzakelijk BOUWSECTOR IN BUITENGEBIED BOUWT RUSTIG DOOR De bouw in de agrarische sector heeft de laatste jaren niet stilgelegen. Dit in tegenstelling tot de publieke bouwmarkt die in de laatste jaren wel flink inzakte. In 2012 werden volgens cijfers van het CBS 2497 vergunningen afgegeven voor nieuwbouw en andere verbouwingen in het buitengebied. Dat verschilt niet veel van de cijfers van de jaren daarvoor en daardoor lijkt het platteland crisis-proof. Wetgeving en schaalvergroting zijn hiervan de oorzaak. En daarom gaat het bouwen in deze sector ook gestaag door. Maar er zijn ook heel veel stallen, die hier gewoon aan vervanging toe zijn. Het verschilt heel erg per sector en het is geen hausse, maar het klopt wel dat de bouw in de agrarische sector zich heeft voorgezet, stelt Joost Overbeek, directeur van ingenieursbureau Rombou. Dit bureau is vorig jaar ontstaan door een bundeling van activiteiten van Bouwadvies en Architectuur van LTO Vastgoed en Ruimtelijke Ordening en Milieuadvies van LTO Noord Advies. Het bureau biedt een integrale aanpak voor schaalvergroting en specialisatie in de agrarische sector. Volgens Overbeek is er wel zware concurrentie binnen de bouwsector in het buitengebied. Maar dat houdt voornamelijk verband met het feit dat er ander werk voor aannemers is weggevallen. Ze pakken al het werk aan, dat er nu binnenkomt. Milieueisen Het bureau van Overbeek is vooral actief in de veehouderij en daar merkt hij dat de markt goed is doorgelopen. Bij de intensieve veehouderij, varkens en pluimvee, heeft dit deels te maken met schaalvergroting en ook een stuk met wetgeving. De intensieve veehouderij moest de laatste jaren anticiperen op nieuwe wetgeving op het gebied van dierenwelzijn en milieueisen. Er zijn nogal veel eisen geweest, zoals op het gebied van ammoniakuitstoot. Via een combinatie van uitbreiding en schaalvergroting konden boeren hun emissierechten vasthouden. Ze konden hun kosten over meer dieren spreiden door een extra stal naast de bestaande stal te laten plaatsen. Dat is veel gebeurd, waardoor er ook veel uitbreiding heeft plaatsgevonden. Bij de melkveehouderij heeft de bouwlust te maken met het feit dat het melkquotum er in 2015 afgaat. De boeren anticiperen hierop en zijn al bezig met het vergroten van hun stallen. Overbeek: Ze zijn bezig met ruimte creëren, zodat ze kunnen uitbreiden op het moment dat het quotum vervalt. Er is zware concurrentie binnen de bouwsector in het buitengebied Juli

4 SERIE MAKELEN IN EEN MOEILIJKE MARKT In deze serie vertellen makelaars over hoe ze met ondernemerschap, innovaties, klantbenadering en nieuwe diensten succesvol opereren in deze moeilijke markt. In dit vierde deel een gesprek met Daniëlle Leerkes, makelaar Buitenwonen bij en mededirecteur van Vrielink Makelaars in Schalkhaar. De vijf makelaars van dit kantoor zijn allemaal aandeelhouder-eigenaar en bedienen samen een groot werkgebied tegen lage kosten. Met het door haar opgerichte label Buitenwonen richt Leerkes zich op wonen in het landelijk gebied. Het werk toen en nu Wat erg veranderd is in het werk van de makelaar, is de manier waarop je de klanten bereikt. Voorheen was alles verkopersgericht; je agenda was met name gevuld met enorm veel bezichtigingen. Als je voor een woning meer dan vijf bezichtigingen kon inplannen, dan zette je andere gegadigden op een lijstje, omdat je wist dat je de woning eigenlijk al verkocht had. Voor de bezichtigingen die je nu in je agenda hebt staan, moet je heel veel moeite doen. Daarnaast is er een enorme stap gemaakt in de automatisering en de communicatie naar klanten toe. We proberen als kantoor dan ook in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, daarin voorop te lopen. Zo hebben we in december bij heel veel verkopers elke zaterdag open huis gehouden, omdat het voor veel mensen aantrekkelijk was om te kopen voor de wijziging van de hypotheekregels. Daarnaast hebben we dit jaar op de beurs Eigen Huis (Ver)Bouwen en Inrichten gestaan om in contact te komen met kandidaat-kopers voor onze bouwkavels. Voor mensen die geïnteresseerd zijn in nieuwbouw, organiseren we regelmatig nieuwbouwdagen hier op kantoor. En een avond per week bellen we de mensen na die een brochure hebben aangevraagd of een pand hebben bezichtigd. Daniëlle Leerkes, makelaar Buitenwonen: Iedereen zou kopersgericht moeten gaan denken. De markt toen en nu Waar we in de huidige markt tegenaan lopen, is dat heel veel mensen wel willen kopen, maar worden teruggefloten door hun bank. Die willen eerst een getekende koopakte van de eigen woning zien, voordat ze praten over het verstrekken van een hypotheek voor een nieuwe woning. Kopers hebben dus veel onzekerheden. Dit ontbreken van consumentenvertrouwen zorgt ook voor een stilstand in de woningmarkt. Al merken wij dat de starters best wel kunnen financieren. Zo heeft ons kantoor op het moment een project van 35 starterswoningen in Olst waarvan we er binnen drie weken al dertig verkocht hebben. Dus ik denk dat starters veel meer kunnen dan ze zelf beseffen. Ik ben ook blij dat er nu wat meer duidelijkheid is gekomen over de hypotheekrenteaftrek. Want er moet iets gebeuren om het Nederlandse stelsel weer gezond te krijgen. Wel merken we de laatste maanden dat klanten zelf reëler worden. De meeste mensen beseffen nu wel dat ze de hoofdprijs niet gaan ontvangen, al is dat besef helaas nog lang niet bij iedereen aanwezig. Veel mensen worden teruggefloten door hun bank Ondernemen met nieuwe diensten Wat Vrielink Makelaars heel bijzonder maakt, is dat wij met vijf makelaars een kantoor hebben waarvan we allemaal aandeelhouder-eigenaar zijn. Ons concept is een kostengestuurde organisatie waarbij iedereen zijn eigen werkgebied heeft. Als makelaar Buitenwonen, een label dat ik zes jaar geleden heb opgericht en dat ook landelijk wordt gevoerd, houd ik me bezig met landelijk wonen. Je kunt daarbij denken aan woonboerderijen, maar ook aan boerderijen waarvan de grond al is afgekocht en die een functieverandering krijgen. Als kantoor overlappen we een heel groot werkgebied, terwijl wij daar weinig kosten voor hoeven te maken. We kunnen dan ook veel doen aan acties en advertenties, omdat we veel mensen tot onze beschikking hebben. Daarnaast laten wij al onze panden fotograferen door een professionele fotograaf en gaat er altijd een stylist mee, die de woning enigszins restylet. Maar we werken bijvoorbeeld ook samen met mensen die 3D-visualisaties maken en bedrijven die (gedeeltelijk) renoveren. Dit alles om mogelijkheden die panden hebben, inzichtelijk te maken voor kandidaat-kopers. Visie op de toekomst Qua huizenprijzen zijn we inmiddels op een heel behoorlijk niveau gekomen. Er staan natuurlijk nog steeds panden te koop waarbij verkopers met hun prijzen niet willen of kunnen zakken. Die gaan voor dat geld ook niet meer verkocht worden en vervuilen eigenlijk een beetje de markt. Wel merken we de afgelopen maanden dat er weer wat meer vertrouwen komt en dat er weer wat gebeurt. Ik hoop dat de woningmarkt volgend jaar weer aantrekt. Wat daaraan zou kunnen bijdragen, is een overheid die wat meer vertrouwen uitstraalt. Er zijn nu voorstellen gedaan die zo ingewikkeld zijn, dat niemand meer door de bomen het bos kan zien. Ik denk daarbij aan de Blok-hypotheek. Daarvan geven banken aan dat ze die helemaal niet gaan verstrekken. Banken zouden samen moeten kijken naar producten die ze kunnen ontwikkelen. Maar ook huizenpresentatiesites zouden beter op kopers afgestemd kunnen worden, want die zijn nog redelijk verkopersgericht. Als je precies weet wat kopers willen, dan kun je daar op vele manieren op inspelen. Dan kun je alle signalen uit de markt doorgeven aan belanghebbende partijen en aan gemeenten. Dan kan er ook weer gebouwd gaan worden wat kopers willen. Kortom, iedereen zou kopersgericht moeten gaan denken. 4

5 TIJD VOOR WONEN 5.0 Het was een opmerkelijk succes dat vier partijen op de woningmarkt de handen ineen konden slaan over de hervorming van de woningmarkt. Vereniging Eigen Huis, de Woonbond, Aedes en de makelaars onder aanvoering van de NVM hebben hun tegenstellingen overbrugd en kwamen een paar maanden voor de verkiezingen vorig jaar met WONEN 4.0. WONEN5.0? politiek dat de woningmarkt moet worden hervormd. Zo is een bijdrage geleverd aan het feit dat de politieke patstelling over de noodzaak de aftrekbaarheid van de rente af te bouwen, nu is doorbroken. Helemaal verwonderlijk is het niet dat WONEN 4.0 bij de kabinetsformatie niet de basis heeft gevormd voor het regeerakkoord over de woningmarkt. Er moest fors bezuinigd worden; dat was iedereen bekend. Waarom zou de woningmarkt in tegenstelling tot andere sectoren buiten de bezuinigingen moeten blijven? Al eerder had de Heroverwegingswerkgroep in 2010 aangegeven dat hervormingen op de woningmarkt goed gecombineerd kunnen worden met bezuinigingen om het overheidstekort te verminderen. Die werkgroep heeft daartoe ook concrete voorstellen op de korte termijn geformuleerd die voor een deel wel hun weg naar het regeerakkoord hebben gevonden. WONEN 4.0 schetste vooral een punt op de horizon waar de woningmarkt naar toe zou moeten gaan. Het plan van de vier partijen op de woningmarkt wilde expliciet geen bijdrage aan de bezuinigingen leveren. Als ingangsjaar voor de hervorming werd 2015 gekozen, als de woningmarkt naar verwachting weer hersteld zou zijn. De opstellers van WONEN 4.0 stelden zich op deze wijze in feite buiten de politieke realiteit en bleven zo met lege handen achter. staat er in de huursector een verhuurdersheffing op stapel en staan ingrijpende aanpassingen van het corporatiebestel in de steigers. Afwijzing van deze maatregelen door alleen te verwijzen naar WONEN 4.0 heeft niet zo veel zin. WONEN 4.0 biedt immers geen alternatief voor de vraagstukken waar het kabinet voor staat. Het is tijd voor WONEN 5.0. Een nieuw plan, deels gebaseerd op de doelstellingen van WONEN 4.0, maar ook op de nieuwe realiteit. Als de vier partijen invloed willen hebben op het rijksbeleid zullen ze niet om de harde noodzaak van bezuinigingen heen kunnen. Johan Conijn, buitengewoon hoogleraar Woningmarkt Universiteit van Amsterdam, verbonden aan de Amsterdam School of Real Estate COLUMN Belangrijke en moedige bouwstenen in dat plan zijn onder meer dat op termijn marktconforme huren en volledige afschaffing van aftrekbaarheid van de rente gerealiseerd zouden moeten worden. Er is al het nodige over geschreven dat WONEN 4.0 geen resultaat zou hebben opgeleverd. Dat is ten onrechte. Zeker, in het regeerakkoord is er weinig van terug te vinden. Het succes van WONEN 4.0 was vooral de totstandkoming ervan. Daarmee werd een luid signaal afgegeven aan de Het heeft geen zin om steeds maar weer naar WONEN 4.0 te verwijzen. Het heeft zijn nut gehad, maar is aan herziening toe. Sinds medio 2012 is er al weer veel veranderd. De crisis op de koopwoningmarkt heeft zich verder verdiept met nog steeds dalende prijzen. De doorstroming stagneert vooral vanwege de restschuldproblematiek. Ondertussen heeft het kabinet de eerste stappen gezet om de woningmarkt te hervormen, zoals koopstarters die alleen nog een dertigjarige annuïteit kunnen krijgen en boveninflatoire huurverhogingen. Verder Het heeft geen zin om steeds weer naar WONEN 4.0 te verwijzen DE RACE OM S WERELDS LANGSTE GEBOUW De duurste woning ter wereld ( m 2 ) kost 775 miljoen euro, zo hebben we u eerder in deze rubriek gemeld. Het staat in Mumbai (het voormalige Bombay) en de eigenaar is de Indiase zakenman Mukesh Ambani. Maar deze peperdure wolkenkrabber van 27 verdiepingen is verbazingwekkend genoeg niet het hoogste gebouw ter wereld. Dat is de Burj Khalifa, die met haar 162 verdiepingen welgeteld 828 meter hoog is. De toren in Dubai fungeert onder meer als kantoor en hotel. Hij heeft een zwembad (op de 78e verdieping), een observatiedek (op de 124e), een nachtclub ( s werelds hoogste, op de 143e) en een moskee (ook s werelds hoogste, op de 158e). Daarnaast bestaan de etages 37 tot en met 108 uit appartementen. Naar verluidt waren al deze woningen in slechts acht uur tijd verkocht. Voor een appartement van 152 m 2 in s werelds hoogste, met twee slaapkamers en twee haalbaarheid van dit project. Mocht de bouw wel slagen, dan zal dfa badkamers, betaalt u circa één miljoen euro. nog eind dit jaar de opening plaatsvinden. Met minder dan een 90FA De Burj Khalifa zal echter niet lang meer s werelds grootste half miljard euro aan kosten is de toren dan relatief goedkoop. blijven. In de Chinese sta o. die tien meter langer is verdiepingen moet in Het kan nog De toren krijgt de naam Sky City mee en moet mensen gekker. TSijzen? De Marina Bay Sands, het duurste gebouw ter wereld, huisvesten. Ook is ruimte voorzien voor bedrijven, winkels, kostte 4,5 miljard euro. De prijzen voor een overnachting zijn ziekenhuiz u in dit De flat projectdiv van dertig verdiepingen. Toch bestaan er twijfels over deersouw ERSeerste ge c j FAITS DIVERS FAITS DIVERS Juli

6 INTERVIEW Elco Brinkman: De verandering van tijdsgeest is ook aan de NVM niet voorbij gegaan. Elco Brinkman, voormalig voorzitter Bouwend Nederland: Bouw wordt een onderdeel van je leven Liefst achttien jaar is Elco Brinkman voorzitter geweest van Bouwend Nederland, de belangenorganisatie voor de bouwsector. Eind juni nam hij afscheid. De sector verkeert nog altijd in zwaar weer, waardoor het afscheid wat minder feestelijk werd dan voorzien. Brinkman is achttien jaar verknocht geweest aan Bouwend Nederland en heeft daarvoor zelfs twee vooraanstaande burgemeesterschappen afgewezen. Zelfs jongensdroom Rotterdam heeft hij laten schieten, geeft Brinkman toe. Brinkman kreeg in 1995 bij Bouwend Nederland als belangrijke taak mee om als boegbeeld van de organisatie te fungeren. Het is een heel grote bedrijfstak met heel veel vertakkingen naar de maatschappij en overheden. Men zocht iemand die als het ware op de uitkijk kon zitten en natuurlijk ook de belangen kon verdedigen. Tegelijkertijd moest ik het gesprek in de vereniging op gang houden en van nieuwe impulsen voorzien. Maar gaandeweg is er meer een verschuiving gekomen van het idee van een boegbeeld naar een meer interne dimensie. Ik moest me meer bezighouden met een aantal interne zaken dan ik had verwacht. Puzzel Dat de bouwsector momenteel nog geen duidelijke signalen van herstel laat zien, zit Brinkman duidelijk dwars. Het feit dat de bouwsector mensen kwijt is, is niet alleen dramatisch, maar zorgt ook voor een enorme puzzel. We weten allemaal dat we straks weer heel veel mensen nodig hebben voor het komende grootonderhoud van een groot aantal woningen, bruggen en kanalen. Er is aanbod genoeg, maar het probleem is nu de financiering. De vraag is nu hoe je de kennis voor de sector behoudt, want die kennis heb je binnenkort weer nodig. Maar Brinkman wil niet te veel somberen en ziet ook een positieve verschuiving in de houding tegenover steun aan de bouw. Iedereen ziet in dat de Nederlandse economie zo afhankelijk is van de bouw, dat daar iets moet gebeuren. Brinkman is inmiddels opgevolgd door zijn CDA-partijgenoot Maxime Verhagen. Die kun je wel om een boodschap sturen, meent hij. Brinkman zal zich de komende tijd meer gaan toeleggen op zijn talrijke andere functies. Een burgemeesterschap ambieert hij niet meer, zoals hij voorheen wel deed. Ik ben tijdens mijn Bouwend Nederlandvoorzitterschap benaderd voor zowel Den Haag als Rotterdam. Maar op een gegeven moment heb ik echt bewust gekozen voor de bouw. Dat wordt een onderdeel van je leven. Rotterdam was wel een jongensdroom, maar dan ben je ook weer zeven dagen in de week bezig. Dat zag ik niet zo zitten. Maar ik heb heus niets te klagen gehad in mijn leven. NVM Brinkman heeft met grote regelmaat tijdens zijn voorzitterschap contact gehad met de NVM. We zitten allemaal in deze keten. Iedereen natuurlijk met zijn eigen insteek, maar eigenlijk zijn we met hetzelfde soort product bezig. In allerlei grotere en kleinere groepen zijn we elkaar tegengekomen. Brinkman heeft ook bij de NVM een soort verschuiving geconstateerd van een intern gerichte organisatie naar een organisatie die meer in het maatschappelijke veld staat. Bij alle organisaties die ik in de lange bouwketen meemaak, valt op dat zij eerst vooral intern georiënteerd waren. Maar door de veranderende tijdsgeest, zoals de toenemende macht van consumenten, is de blik meer naar buiten gericht. Consumentenvoorkeuren spelen veel meer een rol dan vroeger. Dat vind ik een goede ontwikkeling, omdat bijvoorbeeld woonvoorkeuren vaak heel verschillend zijn. Deze verandering van tijdsgeest is ook aan de NVM niet voorbij gegaan. De NVM is veranderd van een intern gerichte organisatie naar een organisatie die midden in het maatschappelijke veld staat Marc de Moor, directievoorzitter Argenta Nederland: ER ZIT EEN GROTERE SPANNING OP ONZE HUIZENMARKT De afgelopen jaren is het Belgische Argenta aan een opmerkelijke opmars bezig op de Nederlandse hypotheekmarkt. Volgens bureau IG&H, dat elk kwartaal de ontwikkelingen op de hypotheekmarkt peilt, is Argenta nu qua marktaandeel gestegen naar de zevende plaats in de top-10 van hypotheekverstrekkers. Het heeft meer dan hypotheekklanten in ons land. Argenta bewijst dat een van oorsprong buitenlandse speler ook voor continuïteit kan zorgen. hypotheekmarkt actief. Marc de Moor, directievoorzitter van Argenta Nederland, vindt daarom de betiteling buitenlandse speler niet meer van toepassing. Als je al vijftien jaar actief bent in een land, dan kun je niet meer van een buitenlandse speler spreken. In België hebben we ook de ING Bank, maar er is geen enkele Belgische consument die de ING een buitenlandse bank vindt. Het marktaandeel van Argenta bedraagt momenteel tussen de 4 en 5 procent. De Moor: Vooral tussen 2002 en 2006 zijn wij heel sterk gegroeid. Wij hebben het in de periode wat rustiger Je kunt ons geen buitenlandse speler meer noemen aan gedaan, ook omdat wij vonden dat de markt wat oververhit raakte. In 2011 zijn we weer helemaal terug gekomen en stijgt ons marktaandeel weer gestaag. Dit heeft ook te maken met het feit dat de totale markt krimpt. Volgens De Moor is de rente van Argenta interessant voor de klanten. Maar wij hebben ook eenvoudige en transparante producten, die ook aanslaan bij de adviseurs. Argenta is een eenvoudige bank, die erg op de kosten let. Ik kan ons niet omschrijven als een prijsvechter, maar wij proberen wel aantrekkelijke tarieven te bieden. Marc de Moor, directievoorzitter van Argenta Nederland: We hebben eenvoudige en transparante producten. Spanning De Moor meent dat de hogere rentetarieven in Nederland, in vergelijking met Duitsland en België, verband houden met het feit dat er een grotere spanning op de huizenmarkt in ons land zit. De banken hebben portefeuilles die voor een groot deel bestaan uit afl ossingsvrije hypotheken, waardoor het terugbetalen van de hoofdsom door de consument langer wordt uitgesteld. Dat betekent dat die hoofdsom ook meer aangetast kan worden door infl atie, waardoor de banken daar ook meer rente voor moeten vragen. In het verleden hebben banken hoge verstrekkingen gedaan en daar is uiteraard ook meer risico aan verbonden. Dat wordt in de tarieven doorberekend. Daarnaast houden de hogere tarieven verband met het feit dat banken de hypotheken op de kapitaalmarkt fi nancieren, in plaats van met spaargeld. Dat laatste gebeurt wel veel meer in Duitsland en België. 6

7 Het college van Ger Hukker in de media De NVM heeft in de loop der jaren een prachtige database opgebouwd MEDIA Voor de NVM is een goede verstandhouding met de media van wezenlijk belang. Via de dagbladen, televisie en radio kunnen de standpunten en ideeën van de NVM over het voetlicht worden gebracht. Maar hoe vinden de media de manier waarop de NVM zich profileert en met de media omgaat? NVMagazine maakte een rondgang bij een aantal dagbladjournalisten, die de woningmarkt in hun portefeuille hebben. kan daardoor uitspraken doen over de woningmarkt, die gestaafd kunnen worden met cijfers. Daardoor zie je ook dat er heel veel media aanwezig zijn bij de presentatie van de kwartaalresultaten. Dat hebben ze op een goede manier afgedwongen. Vier belangrijke persmomenten van de NVM zijn de persconferenties, waarop in het Amsterdamse Hilton Hotel de kwartaalcijfers worden belicht. De NVM geeft geen maand- of weekcijfers, omdat die vaak bepaald worden door de waan van de dag. Ook de halfjaarlijkse Open Huizen Dag, in het voorjaar en in het najaar, is een ander persmoment. Ik heb regelmatig contact met de NVM rond bijvoorbeeld de kwartaalcijfers en de Open Huizen Dag. Ik gebruik ook vaak de NVM als vraagbaak rond de ontwikkelingen op de huizenmarkt. Dan bel ik spontaan met vooral Roeland Kimman. Ze hebben veel kennis in huis en los hiervan hebben ze ook vaak een onderzoekje of nieuwsfeit dat ze met de pers willen delen, zegt journalist Joris Polman van De Telegraaf. Polman is positief over de presentatie van de NVM in de media. Daarin profileren ze zich heel professioneel. Het komt heel geolied over, zelfbewust. Ze zijn over het algemeen goed bereikbaar. Zowel Kimman als Hukker is in staat om zijn boodschap over het voetlicht te brengen. Ze worden blijkbaar ondersteund door mensen die heel goed in staat zijn om de bijbehorende persberichten en presentaties op een professionele manier in elkaar te draaien. Inzichtelijk Tjerk Gualthérie van Weezel van de Volkskrant is zeer te spreken over de manier waarop de NVM de kwartaalcijfers publiek maakt. Daar heb ik een goede indruk van. Dat is voor journalisten inzichtelijk en ik vind Ger Hukker hierbij een goede docent. Hij maakt goed duidelijk hoe de verschillende woningmarktgebieden er in ons land bij staan. En als dat niet florissant is, schroomt hij niet om dat te zeggen en toe te lichten. Dus dat vind ik prettig. Het is een waardevolle bron. Ik heb het altijd over het college van Ger Hukker, waar ik bijna altijd iets van opsteek. Daar ben ik heel positief over. Ik heb begrepen dat de kwartaalcijfers vroeger vooral een enorm lobbyverhaal waren en dat is nu echt verbeterd. Volgens Gualthérie van Weezel maakt hij vaak dankbaar gebruik van het grote makelaarsnetwerk van de NVM, als hij voorbeelden voor artikelen zoekt. Uitgebreid Ook Hans Verbraeken van Het Financieele Dagblad noemt Ger Hukker, een docent, die de kwartaalcijfers met veel kennis van zaken presenteert. Hij behandelt de zaken altijd heel uitgebreid en dat doet hij heel goed. En hij is ook reëel, ik vind niet dat hij een veel te optimistisch verhaal afsteekt. Vooral de laatste twee jaar komt hij met een reëel verhaal naar buiten. In de persberichten worden de zaken vaak wel wat mooier voorgesteld dan ze in werkelijkheid zijn, maar daar moet je doorheen kijken. Sef Heldens van makelaarsmagazine Vastgoed: De NVM heeft door de jaren heen een prachtige database van woningmarktgegevens opgebouwd waar het ook nog eens goede en relevante analyses op loslaat. Dat heeft ervoor gezorgd dat de vereniging een autoriteit is geworden. De NVM Ger Hukker behandelt de zaken altijd heel uitgebreid. VERPLICHTE OVERSTROMINGSVERZEKERING VAN DE Huiseigenaren moeten zelf kunnen kiezen of zij bij de verplichte brandverzekering ook een verzekering tegen overstromingsrisico s willen afsluiten. Dat liet de Autoriteit Consument en Markt (ACM) onlangs weten, in reactie op de verplichte overstromingsdekking die het Verbond van Verzekeraars in 2014 wil introduceren. Het verbond vindt dat een verplichte collectieve dekking kan voorkomen dat burgers en bedrijven na een waterramp financieel in de problemen raken. Recente overstromingen in Duitsland en Tsjechië hebben veel schade aangericht bij huishoudens. Voor huishoudens en bedrijven betekent dit een extra lastenverzwaring Mededingingsrecht ACM zegt daarentegen dat een collectieve verzekering via de verplichte dekking op opstal- en inboedelverzekeringen in strijd is met het mededingingsrecht. Door een verplichte verzekering wordt de keuzevrijheid van consumenten en bedrijven beperkt en worden zij ongevraagd met een lastenverzwaring geconfronteerd, terwijl de voorgestelde verzekeringsconstructie niet in een behoefte voorziet, zegt Chris Fonteijn, bestuursvoorzitter van ACM. De NVM is tevreden met het bericht dat ACM een verplichte overstromingsverzekering afwijst. Huiseigenaren moeten zelf kunnen bepalen of zij hun woning tegen waterschade BAAN willen verzekeren. De NVM is gekant tegen een opgelegde verzekering die de helft van de Nederlandse woningeigenaren niet nodig heeft en niet wenst. Het Verbond van Verzekeraars wil een gedwongen verzekering tegen overstromingsschade invoeren voor eigenaren van woningen en gebouwen, terwijl burgers nu al via de inkomstenbelasting en waterschapslasten betalen voor veilige dijken en droge voeten. De premie van de verplichte verzekering moet worden betaald via een opslag op de inboedel- en opstalverzekering. Voor huishoudens en bedrijven betekent dit een extra en onnodige lastenverzwaring, stelt de NVM. Wie nu overstromingsschade heeft, kan een beroep doen op een regeling van de overheid. Met een verzekering weten particulieren en bedrijven vooraf precies waarvoor ze verzekerd zijn, stellen de verzekeraars. Het verbond vond dat iedereen moest meedoen met het betalen van de extra premie, ook mensen die niet in risicogebieden van watersnood zitten. Dat is noodzakelijk, anders wordt zo n verzekering onbetaalbaar. Solidariteit en betaalbaarheid gaan hier hand in hand, stelde een woordvoerder. Juli

8 PRIKBORD Duitse banken broodje aap-verhaal? Bank bleek dat zij van niets wisten. Het spoor van de Volkskrant: een consortium van Duitse rond het bericht leidde naar financieel adviseur banken wil de Nederlandse hypotheekmarkt Hanny Mons. Deze Nederlandse woont al een bestormen! Een heuse prijzenoorlog zou hierdoor aantal jaren in Duitsland en verkoopt onder meer ontketend worden. De oorlogskas van de Duitse hypotheken en verzekeringen voor Duitse banken. banken zou liefst 200 miljard euro bedragen. De In de Volksrant zegt ze dat het lijstje slechts een hypotheekrente zou ook heel aantrekkelijk worden. voorbeeld was van banken die in het consortium Hypotheekrentes van 2,8 procent voor tien jaar zouden kúnnen zitten. Ik heb nooit gezegd dat het vast zijn voor Duitse klanten op dit moment ook echt deze banken zijn. In de Volkskrant wil ze gebruikelijk en dat is 2 procent lager dan het vervolgens niet zeggen welke Duitse banken wel Nederlandse rentetarief. in Nederland willen gaan investeren. Dat gaat journalisten niets aan. Duitse prijsvechters op Maar al snel kwam er twijfel over het goede de Nederlandse hypotheekmarkt, het had zo mooi nieuws voor de consument. Uit een rondvraag bij kunnen zijn. Helaas lijkt hier een broodje aapverhaal hypotheekverstrekkers als Allianz en Deutsche geboren. NVM werkt mee aan totaalindicator De NVM heeft samen met een aantal andere partijen (CBS, Kadaster, BKR, WEW, HDN) een marktrapportage opgezet. Deze rapportage wordt samengesteld door het Expertisecentrum Woningwaarde OTB (TU Delft) op basis van informatie van genoemde partijen. Eind mei werd een voorzichtig positief beeld van de nabije toekomst van de markt (voor wat betreft het aantal transacties) geschetst. Een resultaat van deze samenwerking is ook de RTL Z Huizenindex. Die liet op 31 mei echter niet zo n positief beeld zien van het eerste kwartaal De index kelderde van 46 naar slechts 38 punten. In het vierde kwartaal stond de index al licht onder het neutrale niveau van 50, ondanks de flinke stijging destijds van 10 punten ten opzichte van het derde kwartaal. Inmiddels is de huizenindex teruggevallen. De index staat echter nog licht hoger dan in het derde kwartaal. Er zijn minder bestaande woningen verkocht, minder nieuwbouw, de prijzen zijn gedaald en er zijn fors minder hypotheken verstrekt; alles is teruggevallen, aldus Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt TU Delft. Veel ouderen met aflossingsvrije hypotheek Zestigplussers met een hypotheek in 2012 hebben veel vaker dan jongere huiseigenaren een aflossingsvrije hypotheek, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Ruim een derde van de woningeigenaren van 60 jaar en ouder heeft geen hypotheek meer op de woning. Ruim de helft van de huishoudens heeft een afl ossingsvrije hypotheek, eventueel in combinatie met een andere hypotheekvorm. Jongeren tot 30 jaar hebben vooral enkelvoudige, niet afl ossingsvrije hypotheken. De spaarhypotheek is de meest voorkomende vorm. Met de leeftijd neemt het aandeel aflossingsvrije hypotheken flink toe. Van de jongere woningeigenaren heeft 10 procent alleen een aflossingsvrije hypotheek, van de 60-plussers 43 procent. Mogelijk hebben veel 60-plussers een nieuwe hypotheek afgesloten om bijvoorbeeld de overwaarde van hun huis te verzilveren, waarbij zij vooral voor een aflossingsvrije hypotheek hebben gekozen. Zestigplussers bezitten de duurste woningen en hebben het laagste afgesloten hypotheekbedrag. De gemiddelde woningwaarde is ruim 300 duizend euro, het gemiddelde afgesloten hypotheekbedrag is 137 duizend euro. Zij kunnen eventuele openstaande hypotheekschulden bij verkoop van de woning eenvoudig afl ossen. Wat gebeurde er op Twitter? Een overzicht van een aantal spraakmakende berichten op Twitter van de afgelopen weken, met betrekking tot de woningmarkt. Daan 10 jun NVM voorzitter Hukker fel tegen stapelen van belastingen op energiegebruik woningen. Beter om energiebesparing te stimuleren. Huizenmarkt 10 jun Nederlandse huizenprijs stabiliseert in 2014 :#NVM ziet krapte op de woningmarkt ontstaan bit.ly/14nubln #huizenmarkt 9 Jun In mei staat de Eigen Huis Marktindicator tor op 63. Dat is 6 punten meer dan april. Vertrouwen in #woningmarkt stijgt! 4 jun De Rijn in actie. Hoevee eel huizen met een te hoge hypotheek komen nu ook echt onder water te staan? En betekent dat no og meer waardedaling? 3 jun NVM-voorzitte er Ger Hukke er 18e van Nederland in de Top 100 netwerkers 2013: vastgoedjournaal.nl/ news/7252/577 3 jun Vanochtend Nieuw ws nog eens gepleit om systeem #executieveilingeingen woningen ingrijpend te wijzigen.#woningmarkt 4 jun Mark Frequin Min BZK: alles is liefde, relaties maken de woningmarkt. #Provada 8

9 Jelle Vreman, eigenaar Huisover: Makelaar de ruimte geven bij tijdelijke verhuur Rabobank Huisover en de NVM zijn in februari jl. gestart met het Verhuurplatform. Bij de hypotheekverstrekkers ontbreekt nog de grootste hypotheekverstrekker, de Rabobank. Vreman: De Rabobank is een lastig verhaal. Deze bank heeft 137 autonome vestigingen, die hun eigen beleid kunnen bepalen. We zijn nu bezig om te kijken of het centraal via Rabobank Nederland geregeld kan worden. INTERVIEW Bij het dit jaar gelanceerde NVM Verhuurplatform werkt de NVM samen met het bedrijf Huisover, dat de ICT-applicatie voor dit platform beheert. Wij zijn het aanspreekpunt voor deze website, stelt Huisover-eigenaar Jelle Vreman. Hij meent dat een NVMmakelaar de gelegenheid moet hebben om zijn of haar klant zelf te begeleiden bij tijdelijke verhuur met toestemming van de hypotheekverstrekker. Het NVM Verhuurplatform biedt hiervoor de mogelijkheden. Huisover bestaat sinds Samen met mede-eigenaar Rutger van Hulzen en een medewerker wordt het Huisoverteam gevormd. In eerste instantie was Huisover erop gericht om de consument te helpen. Daarin kwam twee jaar geleden verandering. Toen ontstond er de behoefte om de makelaar zelf woningen te laten verhuren, met toestemming van de hypotheekverstrekker. Ons concept is vervolgens veranderd. We zijn naar de achtergrond getreden om de makelaar de ruimte te geven om de klant zelf te begeleiden. We vinden ook dat de verkoopmakelaar, die de woning al in zijn portefeuille heeft, eigenlijk de aangewezen persoon is om de woning te verhuren, zegt Jelle Vreman. Laagdrempelig In samenwerking met de NVM heeft Huisover vervolgens het NVM Verhuurplatform opgezet. Laagdrempelig en eenvoudig zijn de woorden die het Verhuurplatform typeren, meent Vreman. Een makelaar kan in drie stappen het proces doorlopen en beschikt over de documenten die een hypotheekbank voorschrijft. Huiseigenaren kunnen hiermee hun woning via een NVM-makelaar eenvoudig tijdelijk verhuren. De banken waren ook verheugd over dit initiatief, omdat het voor hen procesmatig gezien heel lastig was om alle NVM-kantoren af te handelen. Inmiddels zijn onder andere ING, ABN Amro en SNS aangesloten. Huisover fungeert nu voor de banken als aanspreekpunt bij het NVM Verhuurplatform. Als dingen mis gaan, of als documenten niet in orde zijn, nemen ze daarover contact met ons op. Als het nodig is leggen wij het voor aan de makelaar, aldus Vreman. Controle Per 1 juli zijn de mogelijkheden voor tijdelijke verhuur via de Leegstandwet verruimd. Vreman vindt dat het vinden van de juiste huurder het grootste obstakel is in het verhuurproces. Controle is buitengewoon belangrijk om problemen te voorkomen. De NVM Woontoets is hiervoor een mooi middel, waarbij een huurder wordt gecontroleerd op zijn identiteit en betalingsgedrag in het verleden. Wij adviseren makelaars altijd gebruik te maken van deze check. Jelle Vreman (rechts) en zijn mede-eigenaar Rutger van Hulzen: De Rabobank is een lastig verhaal. De markt In 2008 voorzag Vreman dat de verhuur van te koop staande woningen zou gaan groeien. Een klant zit natuurlijk in een moeilijke positie, tijdelijke verhuur kan een oplossing zijn om betalingsproblemen te voorkomen. Daarnaast kan het een makelaar helpen om een treintje op gang te krijgen. Inmiddels staat de teller op ruim 200 dossiers die behandeld zijn binnen het NVM Verhuurplatform. Nu we wekelijks nieuwe hypotheekbanken toevoegen, groeit ook het aantal aanvragen gestaag. Het vinden van de juiste huurder is het grootste obstakel in het verhuurproces NVM Business prominent aanwezig op Provada In de Amsterdamse RAI is van 4 t/m 6 juni de Provada gehouden. Dit driedaagse evenement wordt aangeduid als hét jaarlijks ontmoetingspunt van de vastgoedbranche. De Provada trok deze keer ruim bezoekers. Tijdens de Provada konden de deelnemers een groot aantal debatten, presentaties en workshops volgen. Ook kon er, zoals gebruikelijk, veel aan netwerken tijdens het evenement worden gedaan. NVM Business was prominent aanwezig met een representatieve stand. Voor het eerst had ook het Taxatie Management Instituut (TMI) een eigen gedeelte van de stand tot haar beschikking. De stand werd druk bezocht. Het congres dat NVM Business samen met PropertyNL organiseerde, Hoe organiseren wij de taxatiemarkt in Nederland?, was eveneens uitverkocht. De netwerkborrel, die gezamenlijk door de drie vakgroepen van de NVM was georganiseerd, was ook een hit. Die trok 400 personen, veelal uit de top van de Nederlandse Heel Vastgoed Nederland was te gast op de NVM-borrel vastgoedwereld. Mede dankzij het zomerse weer was de borrel op Strand Zuid een groot succes. Positief Wij kijken heel positief op de Provada terug, zegt Liesbeth Kramer, woordvoerster van NVM Business. Het delen van de stand met TMI was een succes en er waren veel mensen bij de netwerkborrel aanwezig, waaronder alle banken, ontwikkelaars, bouwers, aannemers en adviseurs. Dus heel Vastgoed Nederland was te gast op de NVM-borrel. Tijdens de Provada werd door NVM Business het rapport Kantoren in Cijfers gepresenteerd. Dit verschaft actuele statistische informatie over bijna alle aspecten van de Nederlandse kantorenmarkt, zoals de voorraad kantoorruimte, vraag en aanbod, de beleggingsmarkt, bouwkosten van kantoren, huurprijzen en rendementen. Het rapport vond gretig aftrek. Het is een soort traditie dat we dit uitreiken op de Provada, zegt Liesbeth Kramer. Overigens krijgen de leden dit rapport per post toegestuurd. Naast NVM Business waren er meerdere NVM-makelaars op de Provada aanwezig met een eigen stand. COLOFON NVMagazine is een periodieke uitgave van de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen NVM. NVMagazine biedt nieuws, achtergronden en opinies uit de wereld van onroerend goed in de markten wonen, business en agrarisch & landelijk vastgoed. Uitgever NVM, Postbus 2222, 3430 DC Nieuwegein, T: Hoofdredactie Roeland Kimman Bladmanagement & eindredactie PACT Public Affairs Redactie Anneke Bisschops, Alexander Haje, Liesbeth Kramer, Daan Keij, Sander Schilders, Peter Westhof Fotografie ANP, Sicco van Grieken, Hollandse Hoogte, PACT, NVM Vormgeving & opmaak Koos in Vorm Druk & distributie MediaCenter Rotterdam Abonnementen NVMagazine wordt toegezonden aan personen die beroepsmatig bij de vastgoedsector betrokken zijn. Aanvragen voor een (gratis) abonnement en adreswijzigingen kunnen worden gericht aan de uitgever. Overname van artikelen uitsluitend toegestaan na toestemming van de hoofdredactie. Juli

10 SERIE Journaliste Wouke van Scherrenburg Nu kopen, mits je financiële zekerheid hebt Wouke van Scherrenburg: Wij kochten onze eerste woning vlak voor de crisis van Het was een ruime eengezinswoning aan het Grietjeshof in Bennekom. Ik werkte destijds voor De Gelderlander in die omgeving. Bovendien woonden mijn ouders in Ede en zij hadden behoefte aan zorg. Dus de woning had een prima strategische ligging. Over de koop hebben we niet lang getwijfeld, we waren eigenlijk meteen weg van het huis. We kochten de woning voor gulden, een flink bedrag voor die tijd. Maar op dat moment waren alle huizenprijzen hoog. Mijn eerste woning In de rubriek Mijn eerste woning komen bekende Nederlanders aan het woord over de aankoop van hun eerste woning. Waarom werd de woning gekocht, hoe verliep de aankoop en hoe werd de woning gefinancierd? En welk advies wil de BN er potentiële kopers van een huis meegeven? In dit vierde deel het verhaal van journaliste Wouke van Scherrenburg, die haar eerste woning ooit in Bennekom heeft gekocht. Bovendien was volgens onze makelaar Adriaan Hartman van Hartman Makelaars uit Bennekom het huis bijzonder courant. Bennekom was in die tijd namelijk erg geliefd. Wageningen had te weinig woningen, dus iedereen die te maken had met de Landbouwuniversiteit trok naar Bennekom. Kantje boord De financiering was kantje boord. Bang dat we het huis niet zouden kunnen afbetalen zijn we echter nooit geweest. Je wist dat je salaris in de komende jaren nog zou stijgen. Een koophuis zag je bovendien als een goede investering. Huren was op dat moment voor ons geen optie. Je had de keuze uit heel hoge huren in de vrije sector of sociale woningbouw, en daar kwamen we niet voor in aanmerking. Het huis was gebouwd in de jaren zeventig en de kwaliteit ervan zou aan de huidige eisen beslist niet voldoen. Zo liet de isolatie nogal te wensen over. Ook was het erg gehorig. Als de buren op zondagmorgen verhaaltjes voorlazen aan de kinderen, konden wij alles letterlijk volgen. Restschuld Op het hoogtepunt van de crisis hebben we het huis verkocht met een restschuld. Ik kon in Den Haag gaan werken, dus stonden we voor de keuze: met een restschuld weg of mijn carrière niet voortzetten vanwege een huis. Toen hebben we dus toch gekozen voor die restschuld. En die was best fors. We hebben het huis uiteindelijk verkocht voor gulden. Onze hypotheekverstrekker, de WestlandUtrecht Bank, deed daar niet eens zo moeilijk over. We konden die restschuld eenvoudig meenemen naar een veel goedkopere woning in Den Haag. We waren pas van die restschuld af, toen we het huis in Den Haag verkochten. Maar we hebben dus bij elkaar zeker een jaar of tien met een flinke restschuld gezeten. Tegenwoordig wonen we weer in het oosten van land: in Doetinchem. Deze vrijstaande woning ligt vrij landelijk, maar toch dicht genoeg bij het centrum. Wouke van Scherrenburg: We hebben zeker een jaar of tien met een flinke restschuld gezeten. Financiële situatie Aan mensen die nu op het punt staan om hun eerste woning te kopen, zou ik het advies willen geven om eerst goed te kijken naar de eigen financiële situatie. Als die stabiel is en dat de komende tijd waarschijnlijk ook zal blijven, is het nu een goede tijd om te kopen. De prijzen zijn immers laag en er staat genoeg te koop. Een goede makelaar kan je daar prima bij helpen. De ligging van de woning was voor ons ideaal IN DE KANTLIJN HET AVONTUUR VAN DE BUITENLANDSE PRIJSVECHTERS Het is bijna niet meer voor te stellen, maar nog maar enkele jaren geleden waren buitenlandse prijsvechters heel actief op de Nederlandse hypotheekmarkt. Door een overmaat aan geld konden deze stuntbanken de concurrentie pijnigen, tot groot genoegen van de consument. Het ging dan om prijsvechters als BNP Paribas, Royal Bank of Scotland (RBS), het Belgische Argenta en het Amerikaanse GMAC. Alleen Argenta (zie pagina 6) is hiervan overgebleven, maar dat wil zich geen prijsvechter meer noemen. prijsvechter, ELQ Hypotheken, op de Nederlandse markt actief. Deze dochteronderneming richtte zich op een gat in de markt : mensen zonder vast inkomen, kleine zelfstandigen en mensen met een BKR-notering. Een groot deel van de hypotheken die ELQ aanbood, had een variabele rente. ELQ Hypotheken stopte als gevolg van de kredietcrisis in 2008 met het verstrekken van nieuwe hypotheken. Al snel kwam een donkere kant van deze prijsvechter naar boven. In een uitzending van Zembla bleek dat verschillende cliënten door de tussenpersonen niet goed waren voorgelicht over de risico s van de variabele rente. Daarnaast sloten tussenpersonen tegelijkertijd verzekeringen met hoge kosten af, waarover geen duidelijke afspraken waren gemaakt. Het gevolg was dat veel huizenbezitters met een ELQ-hypotheek in 2008 in de fi nanciële problemen kwamen. Ook GMAC trok zich, vanwege de kredietcris, in 2008 van de Nederlandse hypotheekmarkt terug. GMAC, een dochter van autobedrijf General Motors, onderscheidde zich in de markt door het aanbieden van hypotheken tegen zeer scherpe tarieven en hypotheken aan mensen op basis van afwijkende acceptatienormen. De hypotheken die GMAC aanbood, werden vervolgens in bundeltjes aangeboden aan (internationale) beleggers. Door de internationale hypotheekcrisis droogde de vraag naar deze hypotheekbundeltjes nagenoeg op, met als gevolg dat GMAC niet meer in staat was om nieuw geld aan te trekken. In 2011 werd de naam GMAC Hypotheken bijna geruisloos gewijzigd in CMIS Nederland en daarmee kwam ook definitief een eind aan het hypotheekavontuur van GMAC in ons land. De hypotheekmarkt in ons land heeft nu dringend behoefte aan buitenlandse prijsvechters. Zij kunnen de consument lagere rentetarieven bieden, wat positief is voor de gehele woningmarkt. Een impuls vanuit bijvoorbeeld Duitsland, waar men meer werkt met gedifferentieerde rentes, (zie ook pagina 8) zou meer dan welkom zijn. Belangrijk is wel dat deze prijsvechters voor continuïteit zorgen en op een faire manier klanten hypotheken aanbieden. 10

Woningmarkt blijft aantrekken in tweede kwartaal

Woningmarkt blijft aantrekken in tweede kwartaal STRIKT EMBARGO tot dinsdag 15 juli 2014 10.00 uur! PERSBERICHT Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen Betreft : NVM

Nadere informatie

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE 3 E KWARTAAL 211 Gemaakt voor NVM Wonen Gemaakt door NVM Data & Research Inhoudsopgave 1 Introductie enquête... 3 1.1 Periode... 3 1.2 Respons... 3 2 Staat van de woningmarkt...

Nadere informatie

Herstel woningmarkt laat op zich wachten

Herstel woningmarkt laat op zich wachten PERSBERICHT Aan Van Betreft : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen : Herstel woningmarkt laat op zich wachten Datum : Nieuwegein,

Nadere informatie

Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal

Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal Aantal woningverkopen bijna 5 procent hoger Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal Voor 2010 prognose: geen prijsstijging Dure segment blijft moeizaam Nieuwegein, 14 januari In het vierde

Nadere informatie

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 IG&H Consulting & Interim Make strategy work! Augustus 2012 IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 Geachte relatie, Hierbij ontvangt u de IG&H Hypotheekupdate voor het 2 e kwartaal van 2012. Wij wensen u veel leesplezier

Nadere informatie

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen.

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. Hypotheekgids 2014 Inleiding Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. De wijzigingen op het gebied van hypotheek en wonen zijn

Nadere informatie

De huizenmarkt in beweging: stappenplan huis kopen in 2015

De huizenmarkt in beweging: stappenplan huis kopen in 2015 De huizenmarkt in beweging: stappenplan huis kopen in 2015 De huizenmarkt en de nieuwste ontwikkelingen worden door veel makelaars nauwlettend in de gaten gehouden. Alhoewel het herstel van de markt nog

Nadere informatie

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE 2 e KWARTAAL 2013 Gemaakt voor NVM Wonen Gemaakt door NVM Data & Research Inhoudsopgave 1 Introductie enquête... 3 1.1 Periode en respons... 3 2 Staat van de woningmarkt... 3 3

Nadere informatie

Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst. Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort

Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst. Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort Onze diensten Van Santvoort Makelaars helpt al sinds 1976 bij transacties van: Bestaande

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM Data & Research 9 oktober 2014 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het derde kwartaal van 2014 een zeer sterke opwaartse

Nadere informatie

Hypotheken update Q1 2015

Hypotheken update Q1 2015 Hypotheken update Q1 2015 Hypotheekmarkt presteert wederom goed IG&H Consulting & Interim houdt u graag op de hoogte van de ontwikkelingen in de hypotheekmarkt. In deze hypotheekupdate informeren wij u

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM Data & Research 15 januari 2015 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het vierde kwartaal van 2014 nog steeds een opwaartse

Nadere informatie

Gevolgen kredietcrisis voelbaar op woningmarkt. Verbeterde betaalbaarheid biedt kans op herstel

Gevolgen kredietcrisis voelbaar op woningmarkt. Verbeterde betaalbaarheid biedt kans op herstel Gevolgen kredietcrisis voelbaar op woningmarkt Verbeterde betaalbaarheid biedt kans op herstel Nieuwegein, 15 januari 2009 Na een slecht vierde kwartaal komt de prijsdaling op de Nederlandse woningmarkt

Nadere informatie

Hypothekenexpress. Hypothekenexpress. Overstappen van groei naar excellent beheer. Overstappen van groei naar excellent beheer. Hypothekencongres 2012

Hypothekenexpress. Hypothekenexpress. Overstappen van groei naar excellent beheer. Overstappen van groei naar excellent beheer. Hypothekencongres 2012 Den Haag, 3 oktober 2012 Hypothekenexpress Overstappen van groei naar excellent beheer Hypothekencongres 2012 IG&H Consulting IG&H Consulting & Interim, & Interim, Utrecht Utrecht 2012 2012 Den Haag, 3

Nadere informatie

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013 Oktober 2012 Nieuws hypotheekrenteaftrek Zoals het er nu voorstaat zal er vanaf 2013 alleen aftrek worden genoten voor hypotheekrente bij minimaal een annuïtaire aflossing. Op dit moment mag je nog de

Nadere informatie

IG&H Hypotheekupdate jaaroverzicht 2011

IG&H Hypotheekupdate jaaroverzicht 2011 IG&H Consulting & Interim Make strategy work! Maart 2012 IG&H Hypotheekupdate jaaroverzicht 2011 Geachte relatie, Hierbij ontvangt u de IG&H Hypotheekmarktupdate over het jaar 2011. Wij wensen u veel leesplezier

Nadere informatie

Dalende trend in transacties en prijzen woningmarkt zet door

Dalende trend in transacties en prijzen woningmarkt zet door PERSBERICHT Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen NVM Betreft : NVM Woningmarktcijfers 4 e kwartaal 2011 Datum :

Nadere informatie

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het!

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! Starters Renteregeling van Mitros Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! De Starters Renteregeling is ontwikkeld door woning corporaties, de hypotheek service

Nadere informatie

Beweging op de woningmarkt:

Beweging op de woningmarkt: Beweging op de woningmarkt: de rol van overheidbeleid Taco van Hoek Directeur EIB Grip op vermogen Utrecht, 19 april 2013 1 Inhoud Drie vragen Wat zijn de ontwikkelingen op de woningmarkt? Wat is het beeld

Nadere informatie

NBG Finance: Uw hypotheek in 2012

NBG Finance: Uw hypotheek in 2012 NBG Finance: Uw hypotheek in 2012 NBG Finance blikt vooruit op de belangrijkste hypotheekontwikkelingen van het nieuwe jaar. In dit dossier leest u meer over de wijzigingen in de NHG-hypotheek, de hypotheektrend

Nadere informatie

Woningmarkt in rustiger vaarwater

Woningmarkt in rustiger vaarwater PERSBERICHT Van : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen NVM Betreft : NVM woningmarktcijfers 1 ste kwartaal 2015 Datum : Nieuwegein, 9 april 2015 Herstel zet door, maar prijzen

Nadere informatie

Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur

Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur Whitepaper voor hypotheekadviseurs die hun klanten op een verantwoorde manier willen blijven bedienen U biedt uw klanten graag een verantwoorde financieringsoplossing.

Nadere informatie

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-2 / Woningmarkt gemeente Rotterdam

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-2 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers 20102 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt pagina 1 van 7 Gemeente Rotterdam Gemeente Rotterdam Juli 2010 Inleiding U leest thans alweer de

Nadere informatie

Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur

Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur Whitepaper voor hypotheekadviseurs die hun klanten op een verantwoorde manier willen blijven bedienen U biedt uw klanten graag een verantwoorde financieringsoplossing.

Nadere informatie

Case Verslechtering woningmarkt

Case Verslechtering woningmarkt Case Verslechtering woningmarkt Lees het volgende artikel en beantwoord daarna de vraag. Prijs individuele woningen daalt Aantal woningverkopen blijft achter bij verwachtingen Vooral minder starterswoningen

Nadere informatie

Single op de woningmarkt

Single op de woningmarkt Krap aanbod, nieuwe eisen, één inkomen Single op de woningmarkt Alleenstaanden moesten al meer moeite doen om een huis te kunnen kopen. Dat wordt er de komende jaren niet eenvoudiger op. TEKST SANDER VAN

Nadere informatie

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012 7 januari 2013 NVM Data & Research Niveau (t.o.v.) 2012-3 (t.o.v.) 2011-4 Opmerking Aantal transacties 25.031 + 31,8% +13,9% Gemiddelde verandering t.o.v. 3 e kwartaal: +3,1%. Totale markt naar schatting

Nadere informatie

igg bouweconomie marktanalyse

igg bouweconomie marktanalyse igg bouweconomie marktanalyse indices en prognoses kwartaalbericht, - Het herstel van de bouwmarkt krijgt steeds duidelijker vormen. Na een periode van circa zeven jaar waarin de prijzen eigenlijk continu

Nadere informatie

argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt

argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt 10 argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt Woningmarkt heeft behoefte aan hervorming De fiscale hypotheekrenteaftrek is de afgelopen

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt pagina 1 van 8 Gemeente Rotterdam Gemeente Rotterdam Januari 2011 Inleiding Beste lezer, Voor

Nadere informatie

Herstel woningmarkt lijkt in zicht

Herstel woningmarkt lijkt in zicht PERSBERICHT Van : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen NVM Betreft : NVM woningmarktcijfers 2 e kwartaal 2013 Datum : Nieuwegein, 11 juli 2013 Herstel woningmarkt lijkt in

Nadere informatie

Huizenmarkt stagneert door tekort aan betaalbare woningen

Huizenmarkt stagneert door tekort aan betaalbare woningen Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen Betreft : NVM-woningmarktcijfers vierde kwartaal 2007 Datum : Nieuwegein,

Nadere informatie

Dieptepunt op woningmarkt lijkt bereikt

Dieptepunt op woningmarkt lijkt bereikt PERSBERICHT Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen Betreft : NVM-woningmarktcijfers eerste kwartaal 2009 Datum :

Nadere informatie

Woningmarkt komt op stoom

Woningmarkt komt op stoom PERSBERICHT Van : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen Betreft : NVM woningmarktcijfers 2 e kwartaal 2015 Datum : Nieuwegein, 9 juli 2015 Ook buiten stedelijk gebied begint

Nadere informatie

Stellingen over de Amsterdamse woningmarkt

Stellingen over de Amsterdamse woningmarkt http://maps.amsterdam.nl/woningwaarde/ Aanleiding UBS Global Real Estate Bubble Index Aanleiding woningprijs verhouding Amsterdam/Nederland Bron: UBS Global Real Estate Bubble Index Aanleiding percentage

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Woononderzoek Nederland 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Woononderzoek Nederland 2009 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-020 22 maart 2010 9.30 uur Woononderzoek Nederland 2009 Totale woonlasten stijgen in dezelfde mate als netto inkomen Aandeel en omvang aflossingsvrije

Nadere informatie

Belastingplan 2013: Wet herziening fiscale behandeling eigen woning

Belastingplan 2013: Wet herziening fiscale behandeling eigen woning Regelingen en voorzieningen CODE 3.2.3.30 verwachte wijzigingen Belastingplan 2013: Wet herziening fiscale behandeling eigen woning bronnen Informatieblad Woningmarkt 18.9.2012 Vragen en antwoorden over

Nadere informatie

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant VERSLAG BETREFT Bouwberaad West-Brabant DATUM 1 maart 2012 VOORZITTER J.P. Schouw VERSLAG Bijeenkomst Bouwberaad West-Brabant Opening en toelichting De voorzitter van het Bouwberaad, de heer J.P. Schouw,

Nadere informatie

Inhoud. 2 Hoe gaat het kopen in zijn werk? De overeenkomst Wettelijke bedenktijd Ontbindende voorwaarden Geen passende financiering?

Inhoud. 2 Hoe gaat het kopen in zijn werk? De overeenkomst Wettelijke bedenktijd Ontbindende voorwaarden Geen passende financiering? Kopen naar Wens Inhoud 1 Kopen naar Wens: wat betekent dit eigenlijk? Betaalbaar door een lager instapbedrag Wie kan een Kopen naar Wens woning kopen? Bijkopen of doorverkopen Wat kost Kopen naar Wens?

Nadere informatie

Monitor koopwoningmarkt 1 e kwartaal 2015 (samenvatting)

Monitor koopwoningmarkt 1 e kwartaal 2015 (samenvatting) Monitor koopwoningmarkt 1 e kwartaal 2015 (samenvatting) Expertisecentrum Woningwaarde OTB - Onderzoek voor de gebouwde omgeving Faculteit Bouwkunde Technische Universiteit Delft Harry Boumeester Harry

Nadere informatie

Koopstarters op de particuliere woningmarkt

Koopstarters op de particuliere woningmarkt Koopstarters op de particuliere woningmarkt Veel te doen over starters Starters moeten ondersteund worden, zodat de carrousel weer gaat draaien Peter Boelhouwer, 1 feb 2012 Heel Nederland heeft de starters

Nadere informatie

Monitor koopwoningmarkt 3 e kwartaal 2015 (samenvatting)

Monitor koopwoningmarkt 3 e kwartaal 2015 (samenvatting) Monitor koopwoningmarkt 3 e kwartaal 2015 (samenvatting) Expertisecentrum Woningwaarde OTB - Onderzoek voor de gebouwde omgeving Faculteit Bouwkunde Technische Universiteit Delft Harry Boumeester Harry

Nadere informatie

2010-2012 SAMENVATTING

2010-2012 SAMENVATTING 2010-2012 SAMENVATTING Samenvatting De Regionale woningmarktmonitor 2010-2012 beschrijft de ontwikkelingen op de woningmarkt in het gebied binnen de driehoek Waalwijk, Oss en Boxtel. De kredietcrisis

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Makelaar kan juist in deze zware tijden zijn meerwaarde bewijzen

Makelaar kan juist in deze zware tijden zijn meerwaarde bewijzen 02 december 2008 Ger Hukker, voorzitter NVM: Makelaar kan juist in deze zware tijden zijn meerwaarde bewijzen Dagelijks staan de kranten bol van zorgwekkende berichten over de gevolgen van de kredietcrisis

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 847 Integrale visie op de woningmarkt Nr. 118 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Noordervliet: Deze resultaten tonen dat de woningbezitter zich heel goed bewust is van de huidige situatie op de woningmarkt. Dat vooral starters zich

Noordervliet: Deze resultaten tonen dat de woningbezitter zich heel goed bewust is van de huidige situatie op de woningmarkt. Dat vooral starters zich Het vertrouwen in de woningmarkt is in het derde kwartaal gestegen naar 94 punten. Dit is de eerste stijging sinds het derde kwartaal van 2011. Zeven op de tien koopwoningbezitters denkt dat zijn huis

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

in een Vrije verkoopwoning

in een Vrije verkoopwoning in een Vrije verkoopwoning Inhoud 1 U koopt een vrije verkoopwoning bij thuis: wat betekent dit? Wie kan een vrije verkoopwoning kopen? Vraagprijs Bieden in onderhandeling Hoe komt de koop tot stand Vooraf

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 34 Afspraken over verkoop van sociale huurwoningen Sinds 1998 worden in Amsterdam sociale huurwoningen verkocht. Aanleiding was de sterk veranderde samenstelling en woningbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

Nadere informatie

U betaalt rente voor uw hypotheek. Hoe komt deze rente tot stand?

U betaalt rente voor uw hypotheek. Hoe komt deze rente tot stand? U betaalt rente voor uw hypotheek. Hoe komt deze rente tot stand? 1 Inhoud Wat is een hypotheek precies? 3 Goed om even te weten. 6 2 Wat is een hypotheek precies? U heeft een hypotheek. Dat is een geldlening.

Nadere informatie

Betreft: Verzoek tot behandeling en/of advisering van Huisvesting/Wonen/Woonlastenbehandeling van allen in onze samenleving.

Betreft: Verzoek tot behandeling en/of advisering van Huisvesting/Wonen/Woonlastenbehandeling van allen in onze samenleving. Amstelveen, zaterdag 9 september 2006 Aan: Commissie Gelijke Behandeling Kleinesingel 1-3 Utrecht Email-adres: info@cgb.nl Betreft: Verzoek tot behandeling en/of advisering van Huisvesting/Wonen/Woonlastenbehandeling

Nadere informatie

Daling huizenprijs in grote delen van Nederland gestopt

Daling huizenprijs in grote delen van Nederland gestopt PERSBERICHT Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen NVM Betreft : NVM woningmarktcijfers 1 ste kwartaal 2014 Datum

Nadere informatie

Memo. Algemeen. jm.van.geet@mvgm.nl. Marktontwikkelingen rapportage

Memo. Algemeen. jm.van.geet@mvgm.nl. Marktontwikkelingen rapportage Aan Memo Behandeld door MVGM Vastgoedtaxaties / +31(0)33 464 02 97 E-mail jm.van.geet@mvgm.nl Datum Kwartaal 3 van 2011 Stationsplein 121 Postbus 442 3800 AK Amersfoort T +31(0)33 464 02 97 F +31(0)33

Nadere informatie

Inhoud. Aandeel 65+, 2011-2060. Huishoudensontwikkeling 2011-2040. Huishoudensontwikkeling per gemeente; 2010-2025

Inhoud. Aandeel 65+, 2011-2060. Huishoudensontwikkeling 2011-2040. Huishoudensontwikkeling per gemeente; 2010-2025 Delft University of Technology Inhoud Trends op de woningmarkt Peter Boelhouwer 29-10-2013 Demografische ontwikkelingen Economische ontwikkelingen Sociaal-culturele ontwikkelingen Was de crisis op de Nederlandse

Nadere informatie

De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie

De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie De problemen op de wereldwijde financiële markten hebben de economie inmiddels meer dan twee jaar in haar greep. Vanaf oktober 28 zijn de gevolgen

Nadere informatie

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken De huizenprijzen zijn in Nederland sinds 2008 flink gedaald. Dat is goed nieuws voor starters die een huis willen kopen.

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Starters op de koopwoningmarkt na de crisis

Starters op de koopwoningmarkt na de crisis Starters op de koopwoningmarkt na de Samenvatting Tijdens de deed het Kadaster onderzoek naar starters op de koopwoningmarkt. Nu de koopwoningmarkt aantrekt en de prijzen stijgen, is de vraag hoe koopstarters

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente een eigen huis De sleutel naar uw eigen huis 20% korting op uw hypotheekrente Koopwoning dichterbij U droomt ervan. Een eigen huis, een plek onder de zon... Wat is er mooier dan uw eigen woning? Deze kunt

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Door de dalende woningprijzen groeit het aantal huizen dat onder water staat. Onder water staan betekent dat de waarde van de woning lager is

Nadere informatie

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren Een eigen huis mogelijkheden voor kopen of huren Een woning kopen of huren? Verschillende verantwoordelijkheden Wilt u een woning kopen of een woning huren? Dat is een afweging die u maakt. Een van de

Nadere informatie

U wilt een woning kopen

U wilt een woning kopen U wilt een woning kopen Beter Wonen verkoopt regelmatig verschillende type woningen in meerdere wijken van Almelo. De ruime koopwoningen zijn goed onderhouden, betaalbaar en naar eigen wensen in te richten.

Nadere informatie

Meepraten over hypotheken als u een huis wilt kopen

Meepraten over hypotheken als u een huis wilt kopen Meepraten over hypotheken als u een huis wilt kopen Inleiding Welkom bij ZO.nl 3 De beste rente 1.1 Kijk verder dan het laagste rentepercentage 5 1.2 De samenstelling van je maandlast 6 1.3 Pas op met

Nadere informatie

Ook in zomerkwartaal zet herstel woningmarkt door

Ook in zomerkwartaal zet herstel woningmarkt door PERSBERICHT Van : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen NVM Betreft : NVM woningmarktcijfers 3 de kwartaal 2014 Datum : Nieuwegein, 9 oktober 2014 Steden trekken aan, platteland

Nadere informatie

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKEL 1 Ook in juli 2013 worden de spaarrente's verder verlaagd Bron: financieel Dagblad d.d. 7 augustus 2013 De rentestijging op de kapitaalmarkt

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 De Hypotheek Index geeft ieder kwartaal inzicht in het consumentengedrag op het gebied van hypotheken. De kerncijfers zijn afkomstig van De Hypotheker die met ruim 10 procent

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014 Verkoop van huurwoningen De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen Derde (geheel herziene) druk, april 2014 VERKOOP VAN HUURWONINGEN De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen

Nadere informatie

Eigen huis. Overlijdensrisicoverzekering Woon+ / Zeker+

Eigen huis. Overlijdensrisicoverzekering Woon+ / Zeker+ Eigen huis Overlijdensrisicoverzekering Woon+ / Zeker+ Uw eigen woning Het kopen van een eigen woning is waarschijnlijk een van de grootste fi nanciële beslissingen in uw leven. Het is een investering

Nadere informatie

Vooral boven water huishouden lost extra af

Vooral boven water huishouden lost extra af Juli 2015 naar recordhoogte 96 punten Vooral boven water huishouden lost extra af De staat op zijn hoogste stand ooit. In het tweede kwartaal van 2015 steeg de barometer met maar liefst 5 punten van 91

Nadere informatie

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam thema; financiering van de woningmarkt Ik ben blij dat ik deze bijeenkomst kan bijwonen

Nadere informatie

Koopgarant Kopen met korting

Koopgarant Kopen met korting Koopgarant Kopen met korting KG201507 1 INHOUDSOPGAVE Een eigen huis... 3 Het woningaanbod van de Sleutels... 3 1. Een huis kopen... 3 De voordelen van kopen Als u een woning van de Sleutels koopt onder

Nadere informatie

Vertrouwen en lage rente verdere stimulans voor woningmarkt

Vertrouwen en lage rente verdere stimulans voor woningmarkt PERSBERICHT Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen Betreft : NVM woningmarktcijfers 3 de kwartaal 2015 Datum : Nieuwegein,

Nadere informatie

Monitor koopwoningmarkt 2 e kwartaal 2015 (samenvatting)

Monitor koopwoningmarkt 2 e kwartaal 2015 (samenvatting) Monitor koopwoningmarkt 2 e kwartaal 2015 (samenvatting) Expertisecentrum Woningwaarde OTB - Onderzoek voor de gebouwde omgeving Faculteit Bouwkunde Technische Universiteit Delft Harry Boumeester Harry

Nadere informatie

Eigen Huis Marktindicator

Eigen Huis Marktindicator Eigen Huis Marktindicator 3de kwartaal Harry Boumeester Paul de Vries Eigen Huis Marktindicator 3de kwartaal Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van: Vereniging Eigen Huis Auteurs: Harry Boumeester

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Aantal woningverkopen blijft achter bij verwachtingen

Aantal woningverkopen blijft achter bij verwachtingen 'Onzekerheid funest voor herstel woningmarkt' Aantal woningverkopen blijft achter bij verwachtingen Prijs individuele woningen daalt Vooral minder starterswoningen verkocht Nieuwegein, 8 juli In het tweede

Nadere informatie

Verlaging overdrachtsbelasting heeft positief effect

Verlaging overdrachtsbelasting heeft positief effect Verlaging overdrachtsbelasting heeft positief effect Door laag consumentenvertrouwen en schuldencrisis zijn kopers nog altijd schuw Aantal transacties stijgt in het derde kwartaal met 4% Banken moeten

Nadere informatie

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013 Persbericht Woningmarktcijfers.nl, Heerlen 21-01-2014 Nederlandse woningmarkt stabiel in tweede halfjaar 2013 De gemiddelde koopsom van de door het Kadaster geregistreerde woningtransacties kwam in december

Nadere informatie

ECGF/U200902279 Lbr. 09/124

ECGF/U200902279 Lbr. 09/124 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 uw kenmerk bijlage(n) 1 betreft Communicatie WOZ-beschikking 2010 ons kenmerk ECGF/U200902279 Lbr. 09/124 datum 5

Nadere informatie

[pag. 33 uit Bruggen Slaan, Regeerakkoord VVD PvdA, 29 oktober 2012]

[pag. 33 uit Bruggen Slaan, Regeerakkoord VVD PvdA, 29 oktober 2012] [pag. 33 uit Bruggen Slaan, Regeerakkoord VVD PvdA, 29 oktober 2012] X. Woningmarkt De woningmarkt zit op slot. Dat is slecht voor onze economie en buitengewoon belemmerend voor mensen die willen kopen,

Nadere informatie

Omgevingsrapport. Gemeente Texel

Omgevingsrapport. Gemeente Texel Omgevingsrapport Gemeente Texel 29 Aantal verkopen in gemeente & Marktaandeel NVM 175 aantal verkopen marktaandeel nvm 35% 17 165 16 3% 25% 155 2% 15 15% 145 14 135 1% 5% 13 22 23 24 25 26 27 28 % verkopen

Nadere informatie

Van huurder naar koper

Van huurder naar koper Van huurder naar koper Is het kopen van mijn huurwoning iets voor mij? U huurt een woning van Actium. U ontving van ons een aanbod om uw huurwoning te kopen. We kunnen ons voorstellen dat dit veel vragen

Nadere informatie

ALLE INFORMATIE OVER HET KOPEN VAN EEN HUIS BIJ WOONSTAD ROTTERDAM

ALLE INFORMATIE OVER HET KOPEN VAN EEN HUIS BIJ WOONSTAD ROTTERDAM ALLE INFORMATIE OVER HET KOPEN VAN EEN HUIS BIJ WOONSTAD ROTTERDAM WOONSTAD ROTTERDAM HEEFT DE WONING DIE JOU PAST! Koophuis? Huurhuis? Jouw huis! Bij Woonstad Rotterdam draait het vooral om jouw huis,

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2008

COELO Woonlastenmonitor 2008 COELO Woonlastenmonitor 2008 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Randstad prijst zich uit de markt

Randstad prijst zich uit de markt EMBARGO TOT DONDERDAG 4 OKTOBER 2007 10.00 UUR Kloof dure en goedkope woningen steeds groter Randstad prijst zich uit de markt Nieuwegein, 4 oktober De prijs van de gemiddelde verkochte woning in Nederland

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie