Checkup. Huilbaby s: Samen op zoek naar rust. met AZ Sint-Maarten. 2-3 Baby s die teveel huilen. 4-5 MRI-geleide borstbiopsies

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Checkup. Huilbaby s: Samen op zoek naar rust. met AZ Sint-Maarten. 2-3 Baby s die teveel huilen. 4-5 MRI-geleide borstbiopsies"

Transcriptie

1 A Checkup met AZ Sint-Maarten Informatie voor zorgverstrekkers uit de regio oktober Baby s die teveel huilen 4-5 MRI-geleide borstbiopsies 6-7 Spierletsels bij (amateur)sporters 7 Start nieuwbouw AZ Sint-Maarten 8-9 Praktijkcasus: Mobiele knobbel in de borst 10 Obesitas te lijf en verder Even voorstellen Agenda Wetenschappelijke publicaties Huilbaby s: Samen op zoek naar rust CMYK Grijs =

2 Baby s die teveel huilen: samen op zoek naar rust Multidisciplinair traject biedt uitkomst In de zorgverlening voor baby s die overmatig huilen ondervinden we hiaten in de standaardbehandeling. Voor deze kinderen en hun ouders is het AZ Sint-Maarten in oktober 2013 een multidisciplinair traject gestart, waarbij ouders met hun baby een aantal dagen op de kinderafdeling verblijven. Dit verblijf is gericht op een beter inzicht in de situatie, een hernieuwd zelfvertrouwen van de ouders en het terugkeren van de rust binnen het gezin. Waarom huilt een baby? Huilen is het kenbaar maken van behoeften of ongemak. Hierop hoort een verzorgende reactie te volgen zoals voeden, knuffelen of verpamperen. Daarnaast is huilen voor baby s een manier om spanning, veroorzaakt door lichamelijke of emotionele stress, te ontladen. Wat is teveel huilen? Om te bepalen of er sprake is van overmatig huilen worden zowel objectieve als subjectieve criteria gehanteerd. Objectieve criteria zijn de Wessel-criteria. In de literatuur voldoet ongeveer 9% van de meldingen van overmatig huilen aan deze Huilbaby? Criteria van Wessel De regel van 3: Minimum drie uur per dag Drie dagen per week Drie weken op rij criteria. Bovendien zien we geen impact van geslacht, gestationele leeftijd bij geboorte of soort voeding (fles- of borstvoeding). Subjectieve criteria zijn de perceptie en draagkracht van de ouders. Wat zijn de oorzaken? We erkennen drie verklaringsmodellen: Organische oorzaken worden slechts in 5% van de gevallen teruggevonden (bv. refluxziekte, koemelkallergie, liesbreuk, ). Regulatiestoornis bij de baby (zichzelf niet tot rust kunnen brengen). Verstoorde ouder-kindrelatie. De communicatie verloopt moeizaam. Het huilsignaal wordt niet begrepen en zo kan er een affectieve mismatch ontstaan tussen baby en verzorger. Oorzaken van stress bij baby s: Traumatische bevalling Onvervulde behoeften Overprikkeling Ontwikkelingsfrustraties Lichamelijke pijn Beangstigende ervaringen V.l.n.r.: Leen Broone, Geert Van Lommen (pediater), Ariane Van den Bergh, Anke Waelbers (pediater), Hilde Audiens (pediater), Karolien Serneels, Geert Mertens (pediater), Anne Vermeulen, Marjan Deplancke (pediater). 2

3 Er kan een negatieve spiraal ontstaan waarbij ouders hun zelfvertrouwen en plezier in het kind verliezen, met hechtingsstoornissen als gevolg. Waarom een opname? Een opname op de kinderafdeling maakt het mogelijk om de acute emotionele crisis beter in te schatten en op te vangen. Tevens kunnen de nodige medische onderzoeken en gesprekken worden gebundeld. Een opname duurt gemiddeld drie dagen. Met ons team streven we naar rust binnen het gezin, een hernieuwd zelfvertrouwen van de ouders en een beter inzicht in de situatie. Tijdens het verblijf helpen we de ouders ook deze moeilijke, maar tijdelijke situatie te aanvaarden. Hiermee kan soms kinderpsychiatrische pathologie op termijn vermeden worden. Waarom een multi-disciplinaire aanpak? Zoals eerder vermeld zijn er verschillende, niet enkel medische, verklaringen voor het overmatig huilen. Dit vereist een georganiseerde samenwerking en overleg tussen kinderarts, verpleegkundigen, lactatiedeskundige, kinesitherapeut en orthopedagoog. Meer info Kinderartsen AZ Sint-Maarten Dienst pediatrie tel Afspraken Medisch secretariaat tel Multidisciplaire aanpak Lactatiekundige Leen Brone: Bij de frustratie die een huilbaby teweegbrengt, komt vaak ook nog een ontregeld (borst-) voedingspatroon. Veel baby s hebben een verkeerde drinktechniek, er is te veel of te weinig melk, de moeder ervaart pijn bij het aanleggen, etc. Overschakelen op flesvoeding is in deze omstandigheden bijna nooit aangewezen. Samen met de moeder bekijken we waar de problemen liggen en proberen we de voeding terug meer te structureren. Orthopedagoge Ariane Van den Bergh: Als orthopedagoge ondersteun ik de ouders dagelijks tijdens de opname. Enerzijds wil ik ruimte maken voor hun verhaal. Door te luisteren en begrip te tonen tracht ik hun crisisgevoel op te vangen en te begrijpen. Anderzijds wil ik zicht krijgen op de opvoedingssituatie, op de draagkracht en de draaglast van de ouders. Samen met hen bekijk ik hoe een positieve ouder-kind interactie kan heropgebouwd worden. En hoe we hun pedagogisch aanbod kunnen afstemmen op de pedagogische vraag van de baby. Dit doen we bijvoorbeeld door samen een dagprogramma op te stellen, dat is gebaseerd op rust en regelmaat. Ook help ik de ouders omgaan met bronnen van steun en stress vanuit de omgeving. Mijn doel is dat ouders het vertrouwen in zichzelf terugvinden en opnieuw kunnen genieten van hun baby. Wanneer ouders kampen met persoonlijke problemen die een evenwichtige opvoedingsrelatie belemmeren, zoek ik samen met hen naar gepaste hulpverlening. Hoofdverpleegkundige Anne Vermeulen: De pediatrisch verpleegkundigen op de afdeling staan de ouders terzijde bij de dagelijkse verzorging van de baby, zoals het geven van een fles, en het bed- en badritueel. Daarnaast observeren wij de baby en de interactie met de ouders. Daarbij wordt gekeken naar het huilgedrag, de voeding en eventuele andere klachten. Verder evalueren we het effect van het huilen op de ouders. Samen met de ouders zoeken we naar een manier om de baby rustig te krijgen en geven we adviezen die verband houden met de slaaphouding en beïnvloedende omgevingsfactoren. De verpleegkundigen communiceren hun bevindingen naar de andere disciplines. Kinesitherapeute Karolien Serneels: Wij leren de ouders aan hoe ze via babymassage op een fijne manier met hun kind in contact kunnen komen. Bovendien geven we tips over inbakertechnieken en manieren om de baby op te pakken en te dragen, bijvoorbeeld in geval van buikkrampen of reflux. 3

4 MRI-geleide borstbiopsies Nieuw MRI-toestel brengt borstletsels sneller en scherper in kaart Het AZ Sint-Maarten is in oktober als eerste ziekenhuis in de provincie Antwerpen gestart met MRI-geleide borstbiopsies, dankzij een volledig nieuw en geavanceerd MRI-toestel. Doordat dit toestel nog preciezere beelden levert, kunnen nog kleinere borsttumoren worden teruggevonden en met MRI-geleide borstbiopsies worden gekarakteriseerd. In Vlaanderen bieden een paar grote ziekenhuizen MRI-geleide borstbiopsies aan. Om lange wachttijden en verwijzing naar een verafgelegen ziekenhuis te vermijden heeft het radiologisch team van het AZ Sint-Maarten besloten een extra, substantiële investering te doen in een MRI-toestel van het allernieuwste type, waarmee het ziekenhuis de borstbiopsies zelf kan uitvoeren. Zeldzame gevallen MRI-geleide biopsies worden toegepast in specifieke en zeldzame gevallen, wanneer het letsel niet via echografie en mammografie terug te vinden is in het borstklierweefsel. Dit soort letsels is gelukkig vrij zeldzaam, maar vooral bij jongere patiënten met een verhoogd familiaal risico is het belangrijk deze vroegtijdig op te sporen. Dr. Katrien Vanwambeke, radioloog bij het AZ Sint-Maarten: Via een MRI-onderzoek van de borsten kunnen we bij patiënten met een hoog risicoprofiel kwaadaardige borstletsels sneller en preciezer vinden. Ook kunnen we de verspreiding beter inschatten. Tissue is the issue Het is slechts mogelijk na anatomopathologisch onderzoek van borstweefsel definitief te zeggen of een letsel al dan niet goedaardig of kwaadaardig is. Alvorens de beslissing wordt genomen om een borstletsel te behandelen met chirurgie of andere therapie is het absoluut noodzakelijk de identiteit van een letsel te kennen, omdat de behandeling grondig verschilt. De meeste borstletsels worden gevonden tijdens een echografisch onderzoek en kunnen onder echografie-geleide worden gebioptieerd. Een kleiner deel van de borstletsels, voornamelijk letsels die zich uiten door het vormen van minuscule verkalkingen (microcalcificaties) wordt eerder waargenomen met mammografie en onder mammografische geleide (stereotactisch) gebioptieerd. Enkel zichtbaar via MRI Een nog kleiner aantal letsels is enkel terug te vinden met een MRI-onderzoek. Het gaat hier voornamelijk om letsels die veel minder een knobbel vormen, maar zich eerder manifesteren door een grotere lokale toevoer van bloed, door de aanwezigheid van talrijke kleine bloedvaatjes in en rond het letsel. Dit wordt neovascularisatie genoemd. Indien men deze moeilijk vindbare letsels wil bevestigen, moet de biopsie onder MRI-geleide gebeuren. Het contrastmiddel dat men inspuit tijdens het MRI-onderzoek gaat preferentieel en snel naar deze letsels, zodat zij zichtbaar worden tijdens het MRI-onderzoek. De techniek De patiënte wordt op de buik op een specifieke coil gepositioneerd. De borst wordt gefixeerd tussen twee drukplaatjes. Na het toedienen van MRI-specifiek contrast wordt het letsel aangeduid in het gescande borstvolume. Een apart softwareprogramma berekent de coördinaten van het letsel in de ruimte. Na het bepalen van de X- en Y-coördinaten kent de arts de punctieplaats. Vervolgens wordt de borst verdoofd en maakt de arts 4

5 een kleine incisie. De mammotoomnaald wordt ingebracht tot op de juiste diepte (Z-coördinaat). In een cirkelvormige, geautomatiseerde beweging worden de weefselstaaltjes centraal uit het verdachte borstweefsel weggenomen. Terwijl de naald ter plaatse blijft worden deze weefselstaaltjes door een sterke aspiratie rechtstreeks verwijderd. Aan het einde van de procedure plaatst de arts een kleine titanium clip in de kleine holte waar de weefselfragmentjes zijn verwijderd. Hierdoor is het steeds mogelijk om later te vinden waar een letsel zich bevond, mocht meer uitgebreide chirurgie nodig zijn. Het onderzoek eindigt met een goede hemostatische compressie van de borst om nabloeden te vermijden. Er wordt aan dames gevraagd om voor het onderzoek een lichte tranquilizer te nemen en 24 tot 48 uur na het onderzoek een stevige BH te dragen. Minder invasief Dr. Patrick Berteloot (coördinator borstkliniek): Het nemen van een biopsie vóór een chirurgische ingreep is om meerdere redenen belangrijk. Het stelt ons in staat om het aantal operaties voor goedaardige letsels te beperken. Door een accuratere preoperatieve diagnose van de uitgebreidheid van de letsels kunnen we de beste chirurgische techniek hierop afstemmen. Op die manier kunnen we herhaal ingrepen vermijden. Dr. Katrien Vanwambeke besluit: Door steeds betere onderzoekstechnieken en de mogelijkheid om biopsies te nemen kan de diagnose van borstkanker sneller worden gesteld met een gunstige invloed op het ziekteverloop, de noodzakelijke behandelingen en finaal de overleving. Investering in borstkliniek De aanschaf van het toestel betekent een investering in zowel de dienst medische beeldvorming als de borstkliniek van het AZ Sint-Maarten. Deze door het ministerie erkende borstkliniek bestaat uit een multi-disciplinair team van specialisten met een uitgesproken bekwaamheid in borstpathologie. Daarnaast heeft de borstkliniek een team van borstverpleegkundigen, psychologen en sociaal werkers paraat om borstkanker patiënten met alle zorg en steun bij te staan. Meer info dr. Katrien Vanwambeke tel Afspraken Radiologie - campus Leopoldstraat tel praktijkcasus: Mobiele knobbel in de borst Mammografie: schuine opname Echografie: cranio-caudale compressie Een 42-jarige vrouw consulteert voor een pijnloze, harde mobiele knobbel vlakbij de tepel van de rechterborst. Het letsel bestaat sinds geruime tijd en groeit traag. De patiënte vermeldt dat er op jonge leeftijd reeds een goedaardig gezwel werd verwijderd. Er zijn geen risicofactoren voor een verhoogde incidentie op borstkanker. Er zijn geen eerstegraads- of tweedegraads familieleden met een verleden van borstkanker. Klinisch onderzoek bevestigt deze knobbel van ongeveer 15 mm, maar laat niet toe een diagnose te stellen. Bij de aanvullende investigatie met beeldvorming wordt een mammografie en echografie uitgevoerd. De vraag 1. Wat is uw voorkeursdiagnose? 2. Welke verdere diagnostische onderzoeken of therapeutische stappen stelt u voor? Het antwoord vindt u op blz. 8 en 9 5

6 Spierletsels bij de (amateur)sporter Het belang van correcte diagnostiek, revalidatie en preventie Een plotse dolksteek in de hamstrings, een zweepslag met pijnlijke knap in de kuit. Heel wat sporters maken zoiets mee. Pees- en spierletsels blijven een plaag bij zowel de amateur- als de elite-sporter. De vraag naar betere diagnostiek, behandeling én preventie is dan ook groot. De cijfers Meer dan één op drie voetballers (37%) loopt elk seizoen een spierletsel op. Een topvoetbalploeg mag daardoor per seizoen rekenen op een werkverzuim van 223 dagen en 37 gemiste matchen. Voor topsportclubs betekent dit een belangrijk economisch verlies, naast de sportieve implicaties. Maar uiteraard verliest de (amateur)sporter hierdoor ook tijdelijk of recidiverend sociale contacten, benefits van sport en zijn of haar geliefde hobby. Bij sportletsels lopen voornamelijk de spieren rondom het bovenbeen (hamstrings 37%, adductoren 23%, quadriceps 19%) en de kuiten (13%) schade op door hun hoog intense en repetitieve excentrische krachtbelasting. Bovendien staan deze spierletsels met voorsprong op nummer één bij de risico s op recidief (32%) en ver boven letsels die als klassiekers worden beschouwd om te hervallen, zoals enkeldistorsies (15%). Correcte diagnose cruciaal Een correcte diagnose is cruciaal voor de inhoud, prognose en timing van revalidatie. Scheuren aan spiervezels kunnen vele gradaties vertonen. Dit laatste heeft medisch geen belang, maar het beïnvloedt wel het revalidatie-proces en ook de timing voor return-to-sport. Alhoewel spierweefsel op zich snel geneest omdat spiercellen zich snel reproduceren, duurt het toch lang vooraleer een gescheurde spier globaal hersteld is en deze weer inzetbaar is voor competitie-sport. Als je na één dag aan een gescheurde spier trekt, zal deze opnieuw scheuren ter hoogte van dezelfde plek. Doe je dat na tien dagen, dan zal de spier altijd scheuren op andere plaatsen door een deconditionering van de gehele spiergroep. Dit weinig gekende fenomeen verklaart het fors aantal (frustrerende) recidieven bij spierletsels. Nieuwe shockwave therapie Een recent ontwikkelde en veelbelovende therapie ter behandeling van tendinopathieën (peesblessures) is ESWT (Extracorporeal Shock Wave Therapy): een niet-invasieve behandeling die een positief effect heeft op het vlak van pijn en peesfunctie. Deze therapie wordt onder andere toegepast bij tendinosen en calcifiërende peesletsels (bijvoorbeeld van de rotatoren cuff). Ook het AZ Sint-Maarten biedt sinds kort ESWT-behandelingen aan. De afdeling fysische geneeskunde & revalidatie beschikt hiertoe sinds kort over een nieuw en performant (gefocusseerd) ESWT-apparaat. Patiënten kunnen hier terecht voorbehandelingen in reeksen van drie sessies, met één week interval. 6

7 Herkennen risicofactoren Diagnostiek houdt uiteraard ook het herkennen van risicofactoren in, die uitgebreid gescreend en in kaart gebracht worden. Ook met het oog op preventie is hier veel aandacht voor. Op basis van screening zal de behandelend geneesheer het risico op spierletsels optimaal trachten te beperken door een aangepast advies te formuleren. Bijvoorbeeld op het vlak van sport-/trainingsinhoud, -materialen of advies dat verband houdt met mechanische en statiek-parameters (zoals statiek-afwijkingen en articulaire verhoudingen). Daarnaast is het belangrijk om neuromusculaire stoornissen te herkennen. Die vergen een totaal andere aanpak. Het herwinnen van lenigheid is hier tijdens het revalidatieproces het voornaamste. Neuromusculaire stoornissen zijn met eenvoudige klinische testen vast te stellen. Behandeling De behandeling van spierletsels vereist een goed begrip van timing en inhoud van het pathofysiologisch proces. Door correct in te spelen op de verschillende fasen van het herstelproces kan de behandelend arts zorgen voor een optimale revalidatie. Een spierscheur noodzaakt niet alleen herstel, maar vooral het herwinnen van kracht van de gehele spiergroep. Dat vraagt tijd en gerichte revalidatie. Veel geblesseerde sporters beginnen opnieuw te sporten op het moment dat ze dénken genezen te zijn, terwijl bij metingen de spierkracht en spierkrachtsverhoudingen nog 20 tot 30% te laag liggen. Vanzelfsprekend is dit de ideale voedingsbodem voor een recidief van spierletsels. Naast de acute spierletsels stellen ook de eerder chronische peesletsels de sportarts voor grote uitdagingen. Ook de peesoverbelastingsletsels kennen een grote prevalentie en vereisen een correcte en specifieke aanpak. Voor een betere systematiek in behandeling is het belangrijk dat men een correcte terminologie hanteert. Zo zal de courante doch onterechte term tendinitis vaak aanleiding geven tot het voorschrijven van ontstekingsremmers (NSAI s), terwijl hier enkel aangepaste stretch- en belastingsoefeningen zijn die op termijn succes zullen garanderen. Meer info dr. Pieter Theuniers Fysisch geneesheer, revalidatie-arts en sportarts tel Afspraken Campus Zwartzustersvest tel Werkzaamheden nieuwbouw gestart Op 1 oktober jl. zijn de (ondergrondse) werkzaamheden gestart voor het nieuwbouwziekenhuis van het AZ Sint-Maarten. Op 2 oktober werden omwonenden geïnformeerd over de laatste stand van zaken en de praktische implicaties die de bouw voor hen met zich meebrengt. De ruwbouw vangt aan in januari Bouwbedrijf MBG, die in augustus de opdracht formeel kreeg toegewezen, neemt behalve de bouw ook de volledige projectcoördinatie ter harte. De aannemer staat met een projectteam klaar voor de realisatie van de gesloten ruwbouw, parkeer- en omgevingsinfrastructuur en groenaanleg gedurende drie jaar. Daarnaast verzorgt MBG gedurende vijf jaar de coördinatie van alle afwerkingen, technieken, vaste en medische uitrustingen. Meer informatie over het nieuwbouwproject vindt u op 7

8 Mobiele knobbel in de borst Bespreking praktijkcasus Het antwoord In dit artikel bespreken we de praktijkcasus zoals beschreven op blz. 5 van deze Check-up. Mammografie De eerste stap in de diagnostiek van een borstknobbel bij een vrouw ouder dan 40 jaar bestaat uit een mammografie (craniocaudale en schuine opnames). Het klierweefsel is bij deze dame zeer dens. Er zijn nog geen duidelijke tekens van involutieve lipomateuze verkaveling. Op de schuine opname van de rechterborst wordt, onmiddellijk boven de tepel, een ovaalvormig vrijwel isodense homogene massa herkend. Het letsel is scherp afgelijnd en omgeven door een halo (afb. 1 - witte pijlen). Op de craniocaudale opname is het letsel nauwelijks zichtbaar (afbeelding 2, witte pijlen). Het gaat om een solitair letsel dat geen microcalcificaties bevat. Er is geen distortio of stellaire configuratie van het klierweefsel. Echografie Indien de diagnostische mammografie een letsel aantoont, wordt onmiddellijk een echografie (afb. 3 en 4) vervaardigd. Dit onderzoek toont een zeer scherp omschreven en ovaalvormig letsel, met een lengtediameter ratio > 2. De interne structuur is homogeen, licht hypo-echogeen ten opzichte van het subcutane vetweefsel. De as van het licht comprimeerbaar letsel verloopt evenwijdig met het huidoppervlak. Perifeer is er een dun hyper-echogeen pseudokapsel herkenbaar (afb. 3 - witte pijlen). Er is geen retro-akoestische schaduw, noch hypervascularisatie bij kleuren Doppler-onderzoek (afb. 4). Omwille van de mammografische en echografische kenmerken, de afwezigheid van risicofactoren voor borstkanker en de blanco familiale voorgeschiedenis is een onderzoek door Magnetische Resonantie (MRI) niet aangewezen*. Diagnose Op basis van de mammografische en echografische kenmerken kan met vrij grote zekerheid een diagnose van een fibroadenoma worden gesteld. Dit letsel is goedaardig en bestaat uit fibreus en glandulair weefsel. Een fibroadenoma ontstaat ter hoogte van de terminale ductale lobulaire eenheid van de borstklier en is de meest frequente goedaardige tumor van de borst van de pre-menopausale vrouw (incidentie 25%). De meeste letsels worden gediagnosticeerd voor de leeftijd van 30 jaar. De frequentie neemt af met de leeftijd. Slechts een klein aantal letsels wordt gevonden na de menopauze. Bi-RADS classificatie Op basis van de kenmerken bij beeldvorming heeft de American College of Radiology een classificatie ontwikkeld (Bi-RADS) die het beleid en behandeling van letsels afb. 1: Mammografie: schuine opname afb. 2: Echografie: cranio-caudale compressie afb. 3: Echografie Klasse Beeldvorming Letselgradering Bi-RADS 0 Niet voldoende interpreteerbaar Aanvullend onderzoek nodig Vergelijking vorige onderzoeken Bi-RADS 1 Negatief onderzoek Normaal Bi-RADS 2 Goedaardige bevinding Zeker goedaardig Bi-RADS 3 Waarschijnlijk goedaardige bevinding < 2% kans op maligniteit Bi-RADS 4 Verdacht zeer suspect op maligniteit < 95% Bi-RADS 5 Hoge verdenking voor maligniteit > 95% kans op maligniteit Bi-RADS 6 Bewezen maligniteit Bioptisch bevestigd Bi-RADS classificatie afb. 4: Echografie met kleurendoppler 8

9 bepaalt (zie tabel). Volgens deze indeling is het letsel in deze casus een Bi-RADS 3. De kans op maligniteit van dergelijke letsels is < 2%. Beleid De aard van het letsel (Bi-RADS-klasse) bepaalt het beleid. Bi-RADS 3 en 2 Bij Bi-RADS-3 letsels* bestaat het beleid uit biopsie (true-cut biopsie of core biopsie) of uit een korte termijn follow-up met een unilaterale mammografie en echografie na zes maanden. In beide gevallen vindt na 12 maanden een tweede controle met mammografie en echografie plaats. Pas wanneer het letsel volledig onveranderd voorkomt bij het derde controle-onderzoek (na 24 maanden) kan besloten worden tot goedaardigheid. In dat geval wijzigt de classificatie van Bi-RADS 3 naar Bi-RADS 2: goedaardig. Beeldvorming van een Bi-RADS 3-letsel geeft geen volledig uitsluitsel over de goedaardige natuur. Bovendien is de korte termijn follow-up eerder omslachtig en brengt deze in zeldzame gevallen uitstel van diagnose van een kwaadaardig letsel met zich mee. Om deze redenen wordt vaak onmiddellijk een echogeleide biopsie gevraagd door arts of patiënt. Hierbij worden, na het toedienen van een lokale anesthesie, verschillende kleine weefselcilinders verwijderd met een biopsienaald en aangeboden voor histologisch onderzoek. Deze biopsiename vergt geen specifieke voorbereiding In een notendop Fibroadenoma is de meest frequente goedaardige tumor van de borst bij de pre-menopausale vrouw. De combinatie van mammografie en echografie laat meestal een nauwkeurige diagnose toe. Het letsel is goedaardig en maligne ontaarding is zeer zeldzaam. De leeftijd is een belangrijk element in de beslissing tot biopsiename. Een vastweefselletsel dat na de menopauze ontstaat dient als verdacht te worden beschouwd en moet histologisch op punt gesteld worden. en is volledig veilig. Verwikkelingen zoals bloeding worden vrijwel steeds vermeden door goed nadrukken. Een infectie met abces of mastitis tot gevolg is zeer zeldzaam. Bi-RADS 4 Vertoont een gelijkaardig letsel een meer afgeronde vorm, een minder scherpe of gelobde contour of een toegenomen vascularisatie, dan neemt de classificatie toe naar Bi-RADS 4. In dat geval dient steeds een diagnostische biopsie te gebeuren. Korte termijn follow-up is dan niet aangewezen. Ook de leeftijd waarop het letsel wordt gevonden zal de beslissing tot biopsiename beïnvloeden. Bij patiënten jonger dan 35 jaar neemt men eerder een afwachtende houding aan, terwijl na 35 jaar biopsie de regel is. Maligne transformatie van een fibroadenoma is zeer zeldzaam*. Een vastweefselletsel dat ontstaat na de menopauze dient steeds als verdacht te worden beschouwd. Een eenvoudig fibroadenoma bij een patiënte die geen familiale risicofactoren vertoont (in 2/3 van de gevallen) leidt niet tot een verhoogd borstkankerrisico op lange termijn*. Patiënten met een histopathologisch complex fibroadenoma, multiple fibroadenoma s of fibroadenoma s met histologisch begeleidende tekens van hyperplasie met of zonder atypie worden best opgevolgd met jaarlijkse klinisch onderzoek, mammografie en aansluitende echografie. *Referenties naar wetenschappelijke artikelen zijn aan te vragen bij de redactie. Contact Dienst medische beeldvorming dr. Katrien Vanwambeke dr. Sofie Dekeyzer prof. dr. Filip Vanhoenacker tel Dienst gynaecologie-verloskunde dr. Ingrid Wittevronghel tel

10 Obesitas te lijf Heelkundige ingrepen op lange termijn succesvol Obesitas is wereldwijd een erkende ziekte die als een ware epidemie om zich heen grijpt. We zien dan ook een dramatische toename in het aantal obese patiënten en obesitas-gerelateerde gezondheidsproblemen. In tegenstelling tot veel conservatieve behandelmethodes blijken heelkundige (bariatrische) ingrepen zeer effectief in het realiseren van blijvend gewichtsverlies. Conservatieve methodes Het aantal mensen met overgewicht (BMI>25) wordt geschat op 1,5 miljard; het aantal mensen met obesitas op 500 miljoen (BMI>30). Als één van de belangrijkste gevolgen van obesitas zien we een dramatische toename in type-2 diabetes mellitus (DM). Ook in Noord-Europa en meer specifiek in België wordt deze stijgende trend waargenomen. Het natuurlijke verloop van deze ziekte is weinig hoopgevend. Uit de Swedish Obesity Study onder meer dan 4000 patiënten, waarvan conservatief en operatief behandeld die inmiddels 15 jaar gevolgd worden is overduidelijk gebleken dat conservatieve behandeling niet resulteert in enig blijvend gewichtsverlies. Bovendien is er sprake van een duidelijk lagere sterfte in de operatief behandelde groep. De belangrijkste aan overgewicht gerelateerde gezondheidsproblemen zijn DM, hypertensie, slaapapnoe, cardiovasculaire en orthopedische aandoeningen, verhoogd risico op kwaadaardige ziekten, infertiliteit en psychische problemen. Talloze studies hebben aangetoond dat een dieet bij morbide obese patiënten (BMI>40) slechts zeer beperkte en zeer tijdelijke resultaten geeft. Ook medicamenteuze therapie is weinig succesvol en zelfs onveilig gebleken. Succesratio s heelkunde Vele studies tonen aan dat heelkunde zeer effectief is om de gekende co-morbiditeit onder controle te krijgen of zelfs op te lossen. Type-2 DM verdwijnt bij bijna 80% van de patiënten met BMI>40, binnen het jaar. Maar ook in de behandeling van hypertensie, slaapapnoe, hypercholesterolemie en orthopedische problemen zijn er succesratio s tot 85%. Het mortaliteitsrisico op lange termijn daalt met 90% terwijl dat van de procedure zelf slechts 0,2% bedraagt. Hoewel deze ingrepen relatief duur zijn, tonen kosten-baten analyses een duidelijk kostenbesparend effect aan. In zoverre zelfs dat er studies lopen om ze toe te passen als primaire behandeling voor type-2 DM. De indicaties voor bariatrische heelkunde werden voor het eerst beschreven door de NIH in In België zijn de terugbetalingsvoorwaarden vastgelegd in een Koninklijk Besluit. Langetermijneffect chirurgie In de literatuur worden talloze bariatrische ingrepen beschreven, elk met hun specifieke indicaties en specifieke bijwerkingen. De gastric bypass, de sleeve gastrectomie en de gastric banding zijn de best gedocumenteerde en lijken de tand des tijds te doorstaan (Een toelichting op deze ingrepen vindt u op de website van de obesitaskliniek; zie infokader onderaan deze mail, red.). De twee eerstgenoemde hebben het beste effect op lange termijn. Dit succes is niet alleen te verklaren door het volume-reducerend effect (kleinere porties voeding) maar voornamelijk door de hormonale veranderingen die ze teweeg brengen. Een verlies van appetijt door uitschakeling van het honger-hormoon ghreline en een verandering en optimalisatie in het glucose metabolisme (hindgut hypothese) zorgen voor het succes op lange termijn (75% overgewichtsverlies). Obesitaskliniek AZ Sint-Maarten De aanpak van obesitas blijft een grote uitdaging die vraagt om een multidisciplinaire aanpak met nauwkeurige follow-up en begeleiding. Binnen de obesitaskliniek van het AZ Sint-Maarten staat een team van chirurgen, endocrinologen, psychiaters, revalidatieartsen en diëtisten paraat. Tezamen onderzoeken zij of een patiënt fysiek en mentaal geschikt is voor een chirurgische ingreep. Komt de patiënt niet in aanmerking komt voor een operatie, dan wordt een alternatief programma onder begeleiding voorgesteld. Meer info dr. Joris Ceulemans Algemene en abdominale heelkunde Of kijk op obesitaskliniek. Campus Leopoldstraat tel Campus Rooienberg tel

11 Even voorstellen... Agenda Werkzaam op CL CR CZ Naam: Ine Degol Dienst: Spoedgevallen Teamleden: dr. L. Tack, dr. K. Kindt, dr. K. Baggerman, dr. M. Choukry, dr. R. Oonk, dr. J. Du Caju, dr. B. Jespers, dr. W. Lauwers, dr. P. Peeters, dr. R. Vanderwegen en dr. E. Sinjan Bereikbaarheid: Spoedgevallen campus Leopoldstraat en campus Rooienberg Werkzaam op CL CR CZ Naam: Oscar Semeraro Medische discipline: Cardiologie Teamleden: dr. E. Raymenants, dr. H. Rombouts, dr. C. Scheurwegs, dr. G. Vervoort, dr. T. Vydt Tom, dr. M. Delvigne Bereikbaarheid: Secretariaat cardiologie Symposium Radiotherapie & oncologie Zaterdag 16 november 2013 Congrescentrum De Kleiput, Duffel Meer info? professionals activiteiten of communicatiedienst tel Info-avond oncoreva Donderdag 21 november 2013 Congrescentrum De Kleiput, Duffel Meer info? professionals activiteiten of communicatiedienst tel Symposium Inwendige ziekten Zaterdag 22 maart 2014 Montreal, Mechelen Op pensioen Werkzaam op CL CR CZ Naam: Erik Sinjan Dienst: Spoedgevallen - Urgentiearts dr. Rudi Van Driessche Medische beeldvorming Teamleden: dr. L. Tack, dr. K. Kindt, dr. K. Baggerman, dr. M. Choukry, dr. R. Oonk, dr. J. Du Caju, dr. B. Jespers, dr. W. Lauwers, dr. P. Peeters, dr. R. Vanderwegen en dr. I. Degol Bereikbaarheid: Spoedgevallen campus Leopoldstraat en campus Rooienberg Mededeling Werkzaam op CL CR CZ Naam: Anton Veyt Medische discipline: Neurochirurgie Teamleden: dr. R. Herz en dr. J. Vangeneugden Bereikbaarheid: campus Rooienberg afsprakencentrale Raadpleging Neuroloog dr. Nelly Govers Sinds vrijdag 6 september 2013 houdt dr. Nelly Govers, geneesheerspecialist in de neurologie, ook raadpleging op campus Leopoldstraat. Deze raadpleging gaat door op de vrijdagvoormiddag, om de 14 dagen. Afspraken kunnen gemaakt worden via telefoonnummer

12 Ontvangt u deze Check up graag per mail, laat het ons dan weten: Think Pink kleurt Antwerpen roze Op 29 september 2013 organiseerde Think Pink de 5de editie van Race for the Cure. Om sympathie te tonen aan mensen die vechten tegen borstkanker en goede doelen rond deze patiëntengroep te steunen, kon men een tocht van 6 km lopen of 3 km wandelen. Ook dit jaar nam de borstkliniek van het AZ Sint-Maarten het initiatief om met vrijwilligers, medewerkers, patiënten en entourage te trainen aan de hand van een aangepast start-to-run-schema. Het doel: 6 km lopen. Dit resulteerde in maar liefst 186 deelnemers van het AZ Sint-Maarten aan de startlijn. Dankzij sponsors vzw De Vlinder en WIVIPRIM konden deelnemers nadien genieten vaneen hapje en drankje. Eindredactie: dr. Erwin Schroyens Verantwoordelijke uitgever: dhr. Jan Ennekens Vragen bij deze nieuwsbrief? Natalie Wiesenekker communicatiedienst Leopoldstraat Mechelen Vragen-opmerkingen-suggesties over de zorgverlening of diensten: mail naar Wetenschappelijke publicaties Tijdschriftartikels Vernal keratoconjunctivitis in school children in Rwanda: clinical presentation, impact on school attendance and access to medical care S. K. De Smedt, J. Nkurikiye, Y. S. Fonteyne, S.J. Tuft, C.E. Gilbert, P. Kestelyn. Ophthalmology, Sept 2012;119(9): p Vernal keratoconjunctivitis: an update S. K. De Smedt, G. Wildner, P. Kestelyn. Br J Ophthalmol. Jan 2013; 97(1): p Skin diseases among schoolchildren in Ghana, Gabon and Rwanda A. Hogewoning, A. Amoah, J.N. Bouwes Bavinck, D. Boakye, M. Yazdanbakhsh, A. Adegnika, S. K. De Smedt, Y. Fonteyne, R. Willemze, A. Lavrijsen. Int J Dermatol. May 2013; 52(5): p Orbital dermoid B. Denoiseux, J. Denekens, F. Van den Bergh, F.M. Vanhoenacker. Images in Clinical Radiology JBR BTR, 2013, 96: p. 260 Lyme neuroborreliosis M. Eyselbergs, B. Tillemans, P. Pals, D. De Vuyst, F.M. Vanhoenacker. JBR BTR, 2013, 96: p Een voetbalspeler met liespijn E. De Smet, F.M. Vanhoenacker, G. De Praeter, J. M.L. Bosmans, K. L. Verstraete Ortho-Rhumato, ISSN ), 2013, 11(3): p. 6-7 https://interactivepdf.uniflip.com/2/61981/309372/pub/ Acute chest pain while exercising: a case report of Bochdalek hernia in an adolescent N. Kurniawan, L. Verheyen, J. Ceulemans Acta Chir Belg, 2013, 113, p Conferenties Geographic differences in the combined-modality treatment of stage III unresectable non-small cell lung cancer: Results from a global phase III trial of tecemotide (L-BLP25) C. Bogedain, M. Lambrechts, C. Butts, S. Ocinskima, F. Shepherd, A. Parades, M. Thomas, J. Kollmeier, H. Martins, M. Zemanova, P. Sadjadian, N. Ramu. Oral presentation at WCLC (27-30 okt in Sydney) The Belgian experience in treatment of persons who used drugs with the new standard of care in genotype 1 infected patients: an interim analysis - ID # A. Arain, S. Bourgois, C. De Gallocsy, P. Deltenre, F. d Heygere, C. Georges, B. Bastens, L. Van Overbeke, R. Verrando, L. Bruckers, C. Mathei, F. Buntinx, H. Van Vlierberghe, W. Laleman, C. Moreno, G. Robaeys. Presented at the AASLD Annual Meeting, okt 2013, Washington Online publicaties Intraosseous sacral schwannoma F.M. Vanhoenacker, M. Camerlinck, I. Samson, E. De Smet, M. Posadzy (2013, Aug. 5) (A3) Subxiphoid herniation of the liver E. De Smet, K. De Cuyper, F.M. Vanhoenacker (2013, Jul. 12) De vermelde publicaties betreffen een selectie. De volledige lijst en publicatiegegevens kunt u terugvinden op de website onder de rubriek professionals publicaties Vragen over elektronische berichtenstroom: mail naar Het AZ Sint-Maarten overkoepelt 3 campussen Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2, 2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25, 2570 Duffel Campus Zwartzustersvest Zwartzustersvest 47, 2800 Mechelen AZ Sint-Maarten maakt deel uit van de vzw Emmaüs. Deze nieuwsbrief zenden wij u toe op basis van uw persoonlijke gegevens zoals opgenomen in onze bestanden. Het AZ Sint-Maarten respecteert uw privacy en we behandelen uw persoonsgegevens dan ook strikt vertrouwelijk en met de grootste omzichtigheid. Overeenkomstig de wet van 8 december 1992 betreffende de verwerking van persoonsgegevens kan u uw gegevens inkijken, verbeteren of verwijderen. 12

Patiënteninformatie. Centrum Over Gewicht

Patiënteninformatie. Centrum Over Gewicht Patiënteninformatie Centrum Over Gewicht 1. Centrum Over Gewicht Een multidisciplinaire aanpak voor overgewicht en obesitas Heelkundig en conservatief programma Behandeling op maat Begeleide opvolging

Nadere informatie

Een borstafwijking: het stellen van een diagnose

Een borstafwijking: het stellen van een diagnose Een borstafwijking: het stellen van een diagnose Als u een verdachte knobbel voelt, moeten verdere onderzoeken uitgevoerd worden om meer informatie te krijgen over de soort en de ernst van het gezwel.

Nadere informatie

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008 Project Kwaliteitsindicatoren 2007-2008 De borstkliniek: Iedere nieuwe diagnose van een borsttumor dient door de borstkliniek te worden geregistreerd bij het Nationaal Kankerregister. Het Project Kwaliteitsindicatoren

Nadere informatie

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Onderzoek naar een borstafwijking P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Verwijzing door huisarts of via het bevolkingsonderzoek Uw huisarts heeft u verwezen naar de locatie Delfzicht van de Ommelander

Nadere informatie

De indicatoren over borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn:

De indicatoren over borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn: Indicatoren VIP²-project Oncologie In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen (20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009

Nadere informatie

Borstchirurgie: tumorectomie

Borstchirurgie: tumorectomie AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: tumorectomie

Nadere informatie

Onderzoek naar een borstafwijking

Onderzoek naar een borstafwijking Onderzoek naar een borstafwijking Inleiding Uw huisarts heeft u verwezen naar de Ommelander Ziekenhuis Groep (OZG) in verband met een afwijking in uw borst. Het kan ook zijn dat u via het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

J. Mamma aandoeningen. Inhoudsopgave 01 J 02 J 03 J 04 J 05 J 06 J 07 J 08 J 09 J 10 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J

J. Mamma aandoeningen. Inhoudsopgave 01 J 02 J 03 J 04 J 05 J 06 J 07 J 08 J 09 J 10 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J J. Mamma aandoeningen nhoudsopgave 1 J 2 J 3 J 4 J 5 J 6 J 7 J 8 J 9 J 1 J 11 J 12 J 13 J 14 J 15 J 16 J 17 J 18 J 19 J Screening: vrouwen jonger dan 4 jaar zonder genetisch risico... 1 Screening: vrouwen

Nadere informatie

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Status bepaling: 99,4% Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Vóór het starten van de behandeling

Nadere informatie

Wat is een borstkliniek?

Wat is een borstkliniek? Wat is een borstkliniek? Een borstkliniek bestaat uit een multidisciplinair team van gespecialiseerde artsen, borst verpleegkundigen, borst psychologen, sociale assistenten die zich bezighouden met de

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Deze brochure informeert u over de gang van zaken bij een afwijking (knobbeltje) in de borst. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

PUNCTIES MAMMO BIOPSIE VAN DE BO

PUNCTIES MAMMO BIOPSIE VAN DE BO PUNCTIES MAMMO RST BIOPSIE VAN DE BO INHOUDSTAFEL Inleiding 2 1. Wat is een biopsie? 3 INLEIDING U vernam van uw arts dat u een biopsie van de borst moet ondergaan. Deze brochure geeft u meer achtergrondinformatie

Nadere informatie

WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het?

WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het? WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het? Oncologie/0145 1 Deze informatiebrochure is voor personen met een weke delen sarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn: familie, vrienden We geven

Nadere informatie

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend zijn.

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend zijn. WELOVERWOGEN BESLISSEN OF U EEN SCREENINGSMAMMOGRAFIE LAAT NEMEN. DE INFORMATIE IN DEZE FOLDER HELPT U DAARBIJ. 1. WAT IS BORSTKANKER? Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend

Nadere informatie

Bo r s t i n g r e p e n. Gy n a e c o l o g i e

Bo r s t i n g r e p e n. Gy n a e c o l o g i e Bo r s t i n g r e p e n met sentinel-procedure Gy n a e c o l o g i e Campus Rooienberg Mevrouw, U wordt in het ziekenhuis opgenomen voor een borstoperatie. In deze brochure willen wij u hierover meer

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Vooraf Borstafwijkingen bij vrouwen komen veel voor. Vaak zijn dit onschuldige afwijkingen, slechts in een minderheid van de gevallen hebben we met kwaadaardige gezwellen te maken.

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²

Vlaams Indicatoren Project VIP² Vlaams Indicatoren Project VIP² Op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Icuro, Zorgnet Vlaanderen en de Vlaamse overheid, is het Vlaamse VIP 2 -indicatorenproject opgericht. Samen met

Nadere informatie

St. Anna Borstzorg (mammapoli)

St. Anna Borstzorg (mammapoli) St. Anna Borstzorg (mammapoli) Uw huisarts heeft u doorverwezen naar St. Anna Borstzorg (mammapoli), van het St. Anna Ziekenhuis. In deze folder geven wij u meer informatie over de werkwijze binnen St.

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008)

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren van AZNikolaas. Hierbij

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( )

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren van AZNikolaas. Hierbij

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²

Vlaams Indicatoren Project VIP² Vlaams Indicatoren Project VIP² Het initiatief voor het Vlaams Indicatoren Project VIP² gaat uit van de Vlaamse overheid, de Vlaamse vereniging van hoofdartsen en de ziekenhuiskoepels Zorgnet en Icuro.

Nadere informatie

KNOBBELTJE IN DE BORST

KNOBBELTJE IN DE BORST KNOBBELTJE IN DE BORST Inleiding Deze folder informeert u over de gang van zaken bij een afwijking (knobbeltje) in de borst. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn

Nadere informatie

Hoe borstkanker opsporen?

Hoe borstkanker opsporen? Borstkliniek Hoe borstkanker opsporen? Inhoud 1 Zelfonderzoek... 3 2 Klinisch onderzoek... 3 3 Beeldvorming... 4 3.1 Mammografie... 4 3.1.1 Het onderzoek... 4 3.1.2 Screeningsmammografie voor vrouwen tussen

Nadere informatie

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen In onze bevolking heeft iedere vrouw een risico van ongeveer 10% om in de loop van haar leven borstkanker te krijgen en 1,5% om eierstokkanker

Nadere informatie

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen In onze bevolking heeft iedere vrouw een risico van ongeveer 10% om in de loop van haar leven borstkanker te krijgen en 1,5% om eierstokkanker

Nadere informatie

BORSTCENTRUM DIEST. Tel. 013/31 39 40

BORSTCENTRUM DIEST. Tel. 013/31 39 40 Algemeen Ziekenhuis Diest Statiestraat 65 3290 Diest t 013 35 40 11 f 013 31 34 53 post@azdiest.be www.azdiest.be BORSTCENTRUM DIEST Tel. 013/31 39 40 Mevrouw, mijnheer, Er werd bij u een mammografie en/of

Nadere informatie

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: mastectomie

Nadere informatie

Nederlandse Obesitas Kliniek

Nederlandse Obesitas Kliniek 2 Nederlandse Obesitas Kliniek Bijna 2 miljoen mensen in Nederland hebben overgewicht. Fors overgewicht wordt obesitas genoemd. Obesitas is erkend als chronische ziekte. Op dit moment komen ruim 800.000

Nadere informatie

B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K. Inhoudsopgave 01 B 02 B 03 B 04 B 05 B 06 B 07 B 08 B 09 B 10 B 11 B 12 B 13 B

B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K. Inhoudsopgave 01 B 02 B 03 B 04 B 05 B 06 B 07 B 08 B 09 B 10 B 11 B 12 B 13 B B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K Inhoudsopgave 1 B 2 B 3 B 4 B 5 B 6 B 7 B 8 B 9 B 1 B 11 B 12 B 13 B Palpabele schildkliernoduli en euthyreotische struma... 1 Lange

Nadere informatie

Als je het niet meer ziet zitten...

Als je het niet meer ziet zitten... Infobrochure Als je het niet meer ziet zitten... Omgaan met een huilende baby mensen zorgen voor mensen Inhoud Als je het niet meer ziet zitten...4 Huilen...5 Als huilen een probleem is...6 Voeden...6

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren

Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren Op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Icuro, Zorgnet Vlaanderen en de Vlaamse overheid, is het Vlaamse VIP 2 -indicatorenproject

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011 Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht

Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht De Nederlandse Obesitas Kliniek, het centrum voor patiënten met morbide obesitas De Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK) is hét centrum van

Nadere informatie

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: segmentectomie

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst 2 Uw behandelend arts heeft u voor een knobbeltje in de borst naar de mammapoli of chirurg van het CWZ verwezen. Deze folder geeft u informatie over goedaardige knobbeltjes in de

Nadere informatie

Tenniselleboog en golfelleboog. informatie voor patiënten

Tenniselleboog en golfelleboog. informatie voor patiënten Tenniselleboog en golfelleboog informatie voor patiënten WAT ZIJN EEN TENNISELLEBOOG EN EEN GOLFELLEBOOG? De tenniselleboog is de meest voorkomende diagnose bij elleboogpijn. Typische pijnklachten zijn

Nadere informatie

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen)

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) Inleiding Deze brochure informeert u over de gang van zaken op de mammapoli (mamma is de medische term voor borst ). U bent hier naar verwezen omdat

Nadere informatie

Mijn pathologieverslag begrijpen

Mijn pathologieverslag begrijpen Mijn pathologieverslag begrijpen Deze brochure bevat zeker niet alle gedetailleerde informatie over uw pathologieverslag. We geven u vooral de belangrijkste en juiste informatie mee over de resultaten

Nadere informatie

Chirurgie. Ductaal carcinoma in situ (DCIS)

Chirurgie. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) Chirurgie Ductaal carcinoma in situ (DCIS) 1 Inleiding Wanneer u deze folder ontvangt, heeft u zojuist een gesprek gehad met de chirurg/ verpleegkundig specialist. Uit onderzoek is gebleken dat u een ductaal

Nadere informatie

Geachte collega. Er naar uitziend u opnieuw talrijk te mogen verwelkomen, namens de Wetenschappelijke Commissie, dr. Joris Arts voorzitter

Geachte collega. Er naar uitziend u opnieuw talrijk te mogen verwelkomen, namens de Wetenschappelijke Commissie, dr. Joris Arts voorzitter SYMPOSIA 2013-2014 Geachte collega Het voorbije academiejaar was een groot succes. De opkomst op de verschillende symposia was beduidend hoger dan de vorige jaren. De nauwere samenwerking met HABO was

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST INLEIDING U heeft van uw huisarts of via het bevolkingsonderzoek het advies gekregen om u verder te laten onderzoeken op

Nadere informatie

Borstkliniek UZ Gent

Borstkliniek UZ Gent Borstkliniek UZ Gent De Borstkliniek van UZ Gent werd in 2007 erkend door de Belgische overheid als multidisciplinaire Borstkliniek. Waarvoor kan u terecht in de Borstkliniek? 1 U kan er terecht voor allerhande

Nadere informatie

Investigatie van microcalcificaties dmv mammotoom dr. W. Aertsens dr. S. Dekeyzer

Investigatie van microcalcificaties dmv mammotoom dr. W. Aertsens dr. S. Dekeyzer Investigatie van microcalcificaties dmv mammotoom dr. W. Aertsens dr. S. Dekeyzer Beeldvormende technieken bij borstpathologie 20 november 2010 Indicaties Techniek Voordelen en nadelen Resultaten van eerste

Nadere informatie

Echografie + biopsie

Echografie + biopsie Proces Chirurg/verpleegkundige anamnese en lichamelijk onderzoek Mammacare verpleegkundige geeft uitleg over de gang van zaken en begeleidt Mammografie/ echografie en zo nodig direct echogeleid histologisch

Nadere informatie

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum.

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum. Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen meander medisch centrum www.meandermedischcentrum.nl Inleiding Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de mammapoli van

Nadere informatie

Een borstamputatie. Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:..

Een borstamputatie. Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:.. 1 Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:.. U meldt zich aan bij opname: aan kassa K1 K2, gelijkvloers NUCHTER (niet eten en drinken vanaf 24u, de dag voor

Nadere informatie

Gerichte niet-invasieve borst-biopsies

Gerichte niet-invasieve borst-biopsies Gerichte niet-invasieve borst-biopsies Dr. Bart Claikens Dienst Radiologie NMR AZ Damiaan Oostende www.radiologie-azdamiaan.be Inhoud -Borstkanker -Het doel van borst biopsies -Wat wordt van radioloog

Nadere informatie

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: sentinelklierprocedure

Nadere informatie

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker INDICATOR B1 Proportie van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie een systeembehandeling voorafgegaan werd door ER/PR-

Nadere informatie

Nederlandse Obesitas Kliniek. Visie. Verkort behandeltraject

Nederlandse Obesitas Kliniek. Visie. Verkort behandeltraject 2 Nederlandse Obesitas Kliniek Bijna 2 miljoen mensen in Nederland hebben overgewicht. Fors overgewicht wordt obesitas genoemd. Obesitas is erkend als chronische ziekte. Op dit moment komen ruim 800.000

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit 1 Inhoud Inleiding... 3 Body Mass Index (BMI)... 3 Obesitas en fysieke activiteit... 3 Dieettherapie... 4 Operatie... 5 Onze obesitastraining Eat-Fit... 5 Het

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker

Borstsparende operatie bij borstkanker Chirurgie Borstsparende operatie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 De opname... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Mogelijke

Nadere informatie

3.3 Borstkanker bij de man

3.3 Borstkanker bij de man 3.3 Borstkanker bij de man Bij u is zojuist de diagnose borstkanker vastgesteld. Alle patiënten die voor borstkanker worden behandeld in het Catharina-ziekenhuis ontvangen een Persoonlijke Informatie Map.

Nadere informatie

Mammacare poli. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Mammacare poli. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Mammacare poli Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de mammacare poli (mamma = borst). Deze poli is er op gericht zo snel en goed mogelijk uit te zoeken of u een borstafwijking heeft waarvoor behandeling

Nadere informatie

communicatie indicatoren borstkanker

communicatie indicatoren borstkanker communicatie indicatoren borstkanker Dr. Stevens Ellen De Vos 8/1/2015 De Sint-Jozefkliniek neemt zoveel mogelijk deel aan nationale en internationale initiatieven om de kwaliteit van zorg te verbeteren.

Nadere informatie

Punctie van de borst Radboud universitair medisch centrum

Punctie van de borst Radboud universitair medisch centrum Punctie van de borst In overleg met uw behandelend arts is besloten tot een punctie (biopsie). Bij een punctie wordt een stukje weefsel uit de borst genomen. Deze biopsie vindt plaats op de afdeling Radiologie

Nadere informatie

Behandeling van DCIS. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl

Behandeling van DCIS. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl Behandeling van DCIS Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is DCIS 3 Borstsparende behandeling 4 Ablatio: verwijdering van de gehele borstklier en borst 5 Preventieve

Nadere informatie

MRI spoort prostaatkanker nauwkeurig op

MRI spoort prostaatkanker nauwkeurig op MRI spoort prostaatkanker nauwkeurig op Prostaatkanker is een van de meest voorkomende vormen van kanker bij mannen. Een op de zes mannen krijgt er last van. Maar het is ook een erg lastig op te sporen

Nadere informatie

99,6% % 99,4% Het Vlaams Indicatorenproject: Behandeling van borstkanker Resultaten AZ Maria Middelares

99,6% % 99,4% Het Vlaams Indicatorenproject: Behandeling van borstkanker Resultaten AZ Maria Middelares Het Vlaams Indicatorenproject: Behandeling van borstkanker Resultaten Interpretatie grafieken In de grafieken wordt ons ziekenhuis voorgesteld door de rode stip. De horizontale grijze lijn verwijst naar

Nadere informatie

PCA3. www.urologischcentrum.be

PCA3. www.urologischcentrum.be PCA3 www.urologischcentrum.be De PCA3 test, een eenvoudige urinetest die kan helpen bij de diagnose van prostaatkanker en de keuze van therapie. Over prostaatkanker Prostaatkanker is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

BARIATRISCHE CHIRURGIE

BARIATRISCHE CHIRURGIE BARIATRISCHE CHIRURGIE Toename chirurgie voor MA in the US 1992-2003 criteria voor operatie bmi > 40 kg/m 2 bmi > 35 kg/m 2 en ernstige comorbiditeit meerdere afvalpogingen compliance gang van zaken wordt

Nadere informatie

Mastopathie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Mastopathie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Mastopathie Uw arts heeft bij u de diagnose mastopathie gesteld. In het Grieks betekent mastos borst en pathos aandoening. Mastopathie is een verzamelnaam voor allerlei goedaardige klachten aan uw borsten.

Nadere informatie

> Overgewicht bij volwassenen

> Overgewicht bij volwassenen www.azstlucas.be > Overgewicht bij volwassenen Multidisciplinair obesitasteam Overgewicht bij volwassenen Inhoudstafel 1. 3 Wat is obesitas? 3 Is mijn gewicht normaal? 4 De lendenomtrek bepalen 4 Gevolgen

Nadere informatie

INLEIDING kwaliteitsindicatoren.

INLEIDING kwaliteitsindicatoren. INLEIDING Om objectief zicht te krijgen op de resultaten en de geleverde kwaliteit van onze patiëntenzorg, heeft het A.Z. St.-Dimpna in 2013 besloten in het Vlaamse indicatorenproject voor patiënten en

Nadere informatie

Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb

Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb Inleiding Zoals bij alle soorten kanker, is er bij borstkanker sprake van cellen met een ontregelde

Nadere informatie

Borstkankerindicator 1 statusbepaling

Borstkankerindicator 1 statusbepaling In januari 2015 werden de borstindicatoren met betrekking op de periode 2009-2011 vrijgegeven. Op initiatief van de Vlaamse overheid worden in diverse medische domeinen indicatoren bepaald en gemeten,

Nadere informatie

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Bezoekadressen: Meander Medisch Centrum Maatweg 3 3813 TZ Amersfoort Locatie Baarn Molenweg 2 3743 CM Baarn Locatie Barneveld

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Overmatig huilen. (excessief huilen) Opname van baby s

PATIËNTEN INFORMATIE. Overmatig huilen. (excessief huilen) Opname van baby s PATIËNTEN INFORMATIE Overmatig huilen (excessief huilen) Opname van baby s 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding U bent met uw kind bij de kinderarts gekomen omdat het erg veel huilt en er is geadviseerd om

Nadere informatie

Oncorevalidatieprogramma

Oncorevalidatieprogramma Oncorevalidatieprogramma Mijn leven terug op het juiste spoor na borstkanker Inleiding Doel van het oncorevalidatieprogramma Kan u zich nog voorstellen dat er iemand rondloopt die nog nooit van kanker

Nadere informatie

Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²)

Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) Resultaten behandeling borstkanker Recent werden de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) gepubliceerd met betrekking

Nadere informatie

Operatie ten adviezen na een hernia-operatie. borstkanker. ZorgSaam

Operatie ten adviezen na een hernia-operatie. borstkanker. ZorgSaam Operatie ten adviezen gevolge na een van hernia-operatie borstkanker ZorgSaam 1 Algemeen Er is bij u borstkanker vastgesteld. De diagnose borstkanker brengt veel emoties en onzekerheden met zich mee. Deze

Nadere informatie

Mastopathie en mastodynie/mastalgie

Mastopathie en mastodynie/mastalgie Chirurgie Mastopathie en mastodynie/mastalgie De specialist heeft geconstateerd dat u mastopathie hebt. In deze folder kunt u lezen wat deze aandoening inhoudt, waardoor mastopathie veroorzaakt wordt,

Nadere informatie

Het oncologisch begeleidingsteam

Het oncologisch begeleidingsteam 0000/157/1 - GZA - juni 2015 campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen tel. + 32 3 285 20 00 Het oncologisch

Nadere informatie

Het Congres Morbide Obesitas wordt mede mogelijk gemaakt door:

Het Congres Morbide Obesitas wordt mede mogelijk gemaakt door: Het Congres Morbide Obesitas wordt mede mogelijk gemaakt door: Bariatrie: (n)iets voor de 1 e lijn? Bariatrie, diabetes en de NHG standaard dr. Dingeman Swank, bariatrisch chirurg NOK drs. Françoise Langens,

Nadere informatie

Heelkunde van de borstklier

Heelkunde van de borstklier Dit Patienten Informatie Formulier kan U ook bekomen op de KBGH-website : www.belsurg.org 21 Heelkunde van de borstklier Eenvoudige tumorectomie Recent werd bij u een massa in de borst ontdekt door middel

Nadere informatie

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg Borstcentrum Bernhoven Yvonne Paquay Chirurg Klachten van de borst? Verwijzing naar het borstcentrum voor analyse en zonodig behandeling 2 3 4 Verwijsredenen: > Knobbeltje voelbaar > BOBZ (de bus) > Controle

Nadere informatie

Multidisciplinaire aanpak van IBD

Multidisciplinaire aanpak van IBD Antwerpse Geneeskundige Dagen 12/09/2014 Multidisciplinaire aanpak van IBD Tom Moreels UCL Cliniques Universitaires Saint-Luc Hépato-Gastroentérologie tom.moreels@uclouvain.be Inflammatoir darmlijden dunne

Nadere informatie

INLEIDING kwaliteitsindicatoren.

INLEIDING kwaliteitsindicatoren. INLEIDING Om objectief zicht te krijgen op de resultaten en de geleverde kwaliteit van onze patiëntenzorg, heeft het Borstcentrum Zuiderkempen (ziekenhuizen Geel-Mol) in 2013 besloten in het Vlaamse indicatorenproject

Nadere informatie

COLOSCOPIE EN PREVENTIE VAN DARMKANKER. Hoe kan darmkanker voorkomen worden? - Patiëntinformatie -

COLOSCOPIE EN PREVENTIE VAN DARMKANKER. Hoe kan darmkanker voorkomen worden? - Patiëntinformatie - COLOSCOPIE EN PREVENTIE VAN DARMKANKER Hoe kan darmkanker voorkomen worden? - Patiëntinformatie - Wat is darmkanker? Kanker van de darm (colorectale kanker) is de 3de meest voorkomende kanker bij mannen,

Nadere informatie

campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11

campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 0000/157/1 - GZA - juni 2015 campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen tel. + 32 3 285 20 00 campus Sint-Jozef

Nadere informatie

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma.

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Dienst voor Perinatale Zorg Hôpital du Vésinet Frankrijk 1 ? Verloskunde? wanneer de medische zorg verzwaart door : dan. een belangrijke co morbiditeit

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER Inleiding Op initiatief van de Vlaamse Overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Zorgnet Vlaanderen en ICURO (de koepel van Vlaamse ziekenhuizen

Nadere informatie

GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST

GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST GOEDAARDIGE AFWIJKINGEN VAN DE BORST 1226 Inleiding Uw arts heeft bij u een goedaardige afwijking aan de borst vastgesteld. In deze folder vindt u meer informatie over de functie en bouw van de borst en

Nadere informatie

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Zorgpad Casus Cervixcarcinoom Follow up Supportive care Soorten zorg in de psychosociale ondersteuning

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Regionalisatie Haarlem

Regionalisatie Haarlem Regionalisatie Haarlem Verwijsstructuur Sportgezondheidszorgketen Haarlem (VSG7699) Schouderklachten Uitgangspunten obv multidisciplinaire richtlijn Sub Acromiaal Pijn Syndroom 2013 1. Diverse zorgverleners

Nadere informatie

Uitleg over de interpretatie van de grafiek : De resultaten worden weergegeven via een trechtertechniek (= Funnel plot).

Uitleg over de interpretatie van de grafiek : De resultaten worden weergegeven via een trechtertechniek (= Funnel plot). Het H.-Hartziekenhuis scoort bij het Vlaams Indicatoren Project! Het initiatief voor het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) gaat uit van de Vlaamse overheid, de Vlaamse vereniging van hoofdartsen en de

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over magnetische resonantie (MR) enteroclyse en video capsule endoscopie (VCE). Deze twee minimaalinvasieve onderzoeksmethoden

Nadere informatie

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade Dr. C. Jadoul Neuroloog AZ Nikolaas 1 Casus: recidief slikpneumonie Dame 75 jaar Spoed: algemeen achteruit (mentaal en fysiek) Antec: Parkinson

Nadere informatie

Borstkanker. Celdeling

Borstkanker. Celdeling Borstkanker In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 12.000 vrouwen borstkanker (mammacarcinoom) ontdekt. Daarnaast wordt bij ongeveer 1.300 vrouwen in Nederland een voorstadium van borstkanker (ductaal

Nadere informatie

Het nazorgtraject. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven

Het nazorgtraject. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Het nazorgtraject Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven In de afgelopen periode bent u behandeld voor borstkanker. Nu uw behandeltraject is afgesloten begint het nazorgtraject. Hieronder vindt u informatie

Nadere informatie

Polsartroscopie. informatie voor patiënten

Polsartroscopie. informatie voor patiënten Polsartroscopie informatie voor patiënten WAT IS EEN POLSARTROSCOPIE? De polsartroscopie is een moderne chirurgische techniek die minimaal invasief is. Hierdoor kunnen we steeds vaker polsproblemen behandelen

Nadere informatie

Wat is mastopathie? Cyste

Wat is mastopathie? Cyste Mastopathie De specialist heeft geconstateerd dat u mastopathie heeft. In deze folder kunt u lezen wat deze aandoening inhoudt, waardoor mastopathie veroorzaakt wordt, welke behandelingen er mogelijk zijn

Nadere informatie

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2 Take home messages Een 59 jarige vrouw met mammacarcinoom en diabetes. An Reyners Internist-oncoloog UMCG Kankerbehandeling: houd rekening met bijwerkingen op korte en langere termijn Stem af wie waarvoor

Nadere informatie