De Connected Patiënt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Connected Patiënt"

Transcriptie

1 De Connected Patiënt Een casestudie naar de impact van mobiele connectiviteit op medische thuisbehandeling. Auteurs: Ir. Karin Smorenburg Martin de Jong MSc Status: Definitief Publicatiedatum: 8 juli 2014 Copyright: Vodafone Libertel bv

2 Samenvatting De kosten van de gezondheidszorg in Nederland blijven stijgen. Binnen de zorg en daarbuiten leven verschillende opvattingen over de manier waarop dit tegen kan worden gegaan, zonder kwaliteitsverlies. Een belangrijk onderdeel hiervan is het integreren van technologische oplossingen onder de naam e-health, vaak in combinatie met een vorm van mobiele connectiviteit. Huidaandoeningen zoals psoriasis en vitiligo kunnen worden behandeld met UVB-lichttherapie. Bij deze therapie wordt de huid een aantal keer per week gedurende enkele seconden tot enkele minuten blootgesteld aan UVB licht. Deze behandelingen kunnen in het ziekenhuis plaatsvinden, maar ook thuis. De technologie voor thuisbelichting bestaat al jaren maar in de praktijk wordt het nog weinig toegepast. Dermatologen geven aan dat de belangrijkste reden hiervoor de angst voor het verliezen van controle over de therapie is. Op afstand heeft de dermatoloog minder inzicht in de uitvoer van UVB-lichttherapie en ligt de verantwoordelijkheid bij de patiënt. Door het toevoegen van mobiele connectiviteit aan cabines geschikt voor thuisbelichting, wordt de mogelijkheid geboden om UVB-lichttherapie op afstand te monitoren. De belichtingstijden van de cabine worden verstuurd naar een online dossier waarin de patiënt aanvullende informatie kan noteren. Zowel het bedrijf dat de cabine levert als de dermatoloog hebben vervolgens inzage in dit dossier. Deze toevoeging draagt bij aan de verdere acceptatie van thuisbelichting. Thuisbelichting heeft voor een patiënt vrijwel alleen positieve gevolgen. Voor UVB-lichttherapie moet een patiënt gemiddeld 3 keer per week naar het ziekenhuis voor een behandeling van enkele seconden tot enkele minuten. Het bespaart de patiënt veel tijd wanneer de behandelingen thuis kunnen plaatsvinden omdat er niet op en neer naar het ziekenhuis hoeft te worden gereisd. Daarnaast kan een behandeling thuis worden uitgevoerd op een moment van de dag waarop het de patiënt goed uitkomt. Ook financieel is thuisbelichting voordelig voor een patiënt, UVB-lichttherapie wordt zowel thuis als in het ziekenhuis vergoed vanuit de basisverzekering, maar bij thuisbelichting worden er minder reiskosten gemaakt. Ondanks de voordelen voor de patiënt en de gelijke effecten van beide vormen van lichttherapie toont het voorbeeld van thuisbelichting aan dat de implementatie van e-health oplossingen moeizaam kan zijn. Voor dermatologen is het eenvoudiger de behandeling in het ziekenhuis voor te schrijven dan thuisbelichting voor een patiënt te organiseren. Ook lijkt dit voordeliger voor het ziekenhuis omdat de voorzieningen daar al aanwezig zijn en die kosten reeds zijn gemaakt. De belangen om tot thuisbehandeling over te gaan zijn dus niet aan alle kanten gelijk. Daarnaast kost het ook aanpassingen binnen de zorg om een dergelijke behandelmethode op te nemen in het systeem. Om toepassingen zoals thuisbelichting binnen de gezondheidszorg een kans te bieden zijn daarom fundamentele veranderingen nodig in het zorgstelsel. Alleen zo kan e-health worden geïntegreerd binnen de gezondheidszorg en bijdragen aan de benodigde kostenbesparingen. Pagina 2 van 27

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding Huidaandoeningen en lichttherapie Huidaandoeningen UVB-lichttherapie Thuisbehandeling Kostenstructuur Thuisbehandeling bij UVB-lichttherapie Machine-to-machine De impact van connectiviteit op UVB-lichttherapie Impact van thuisbelichting op de patiënt Impact van thuisbelichting op de dermatoloog Impact van thuisbelichting op de maatschappij Conclusies en toekomstperspectief Impact connectiviteit op UVB-lichttherapie Acceptatie van e-health Toekomst van connectiviteit in de zorg Bronnen Bijlage A Kostenberekeningen voor de patiënt Bijlage B Wat is M2M bij Vodafone? Pagina 3 van 27

4 1. Inleiding Een wereld zonder mobiele connectiviteit is voor de huidige generaties bijna onvoorstelbaar. Binnen korte tijd heeft connectiviteit een steeds belangrijkere rol ingenomen in ons dagelijks leven. Mobiel bellen, SMS maar zeker ook mobiel internet biedt de kans om als mens continu in verbinding te staan met anderen. Naast dit contact tussen mensen wordt het ook steeds gebruikelijker om producten of apparaten met elkaar te verbinden, zonder menselijke tussenkomst. Zo zijn er horloges die in verbinding staan met je smartphone en de metingen van je hartslag versturen, of kun je op afstand de temperatuur van je huiskamer instellen. Deze connected products brengen veel nieuwe informatie met zich mee en bieden naast de mogelijkheid om het levenscomfort van mensen te verhogen, ook mogelijkheden om het leven efficiënter en milieuvriendelijker te maken. Sinds 1972 zijn de zorguitgaven in Nederland in snel tempo gestegen van 8% naar 13% van het bruto binnenlands product (bbp). Het Centraal Planbureau voorspelde in 2011 dat deze kosten nog sneller zullen gaan oplopen in de komende jaren tot uitgaven van tussen de 19% en 31% van het bbp in Een modaal gezin in Nederland is op dit moment gemiddeld 25% van het inkomen kwijt aan zorg, maar dit zal in 2040 oplopen tot een bedrag tussen de 30% en 45% van het inkomen (Van Der Horst, Van Erp & De Jong, 2011). Binnen de zorg en daarbuiten bestaan verschillende opvattingen over hoe dit probleem moet worden aangepakt, zonder dat dit gepaard gaat met een kwaliteitsverlies van de zorg. Eén oplossing is het gebruik van technologie, ook wel e-health genaamd. De term e-health wordt gebruikt voor het aanduiden van informatie- en communicatietechnologieën om de gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren. Binnen deze term worden steeds meer oplossingen ontwikkeld om de zorg te optimaliseren. Een voorbeeld hiervan is een hartslagmeter voor thuisgebruik die de meetresultaten, via een mobiel netwerk, direct naar het ziekenhuis stuurt. Of een pleister die in verbinding staat met je smartphone en zo inzicht geeft in het herstel. E-health wordt vaak weer onderverdeeld in verschillende groepen zoals telemonitoring; het op afstand monitoren van patiënten, telebehandeling; het op afstand behandelen van patiënten, en vormen van e-consulten (Van der Velde, Cihangir & Borghans, 2008). Vaak zijn deze toepassingen gebaseerd op een vorm van connectiviteit, wat het mogelijk maakt om arts en patiënt met elkaar in contact te brengen. In deze case studie wordt specifiek gekeken naar de impact van mobiele connectiviteit op één vorm van telebehandeling. Huidaandoeningen zoals psoriasis, vitiligo en eczeem worden vaak behandeld met lichttherapie waarbij de huid wordt blootgesteld aan ultraviolet B straling (UVB). Deze UVBlichttherapie kan zowel in het ziekenhuis als thuis plaatsvinden. In deze casestudie wordt onderzocht wat de invloed is van connectiviteit op de ontwikkeling en acceptatie van behandeling thuis. Eerst zal een beeld worden geschetst van de behandeling van huidaandoeningen in het algemeen en het uitvoeren van UVB-lichttherapie. Vervolgens zal de impact van thuisbehandeling op de patiënt, de dermatoloog en de maatschappij worden onderzocht. Met behulp van deze resultaten wordt gekeken naar het toekomst van connectiviteit binnen de zorg en de acceptatie van e-health. Pagina 4 van 27

5 Deze casestudie heeft als doel het positieve effect van mobiele technologie, en mobiele connectiviteit geleverd door Vodafone, op de samenleving duidelijk te maken. Door een complexe en niet-zichtbare oplossing in kaart te brengen wordt inzichtelijk gemaakt wat de verbindingen zijn met ICT, en mobiele connectiviteit in het bijzonder. Deze casestudie makt deel uit van de connected reeks van Vodafone Nederland. De case is bedoeld als input voor stakeholdercommunicatie op het gebied van maatschappelijk belang van telecommunicatie en communicatie rondom duurzaamheid. Om de gekozen oplossing te onderzoeken, waarbij UVB-lichttherapie in de thuissituatie op afstand kan worden gemonitord, is een analyse uitgevoerd van het systeem en de betrokkenen. Centrale vraag in deze analyse was: Wat is de impact van mobiele connectiviteit op medische thuisbehandeling? Naast het raadplegen van openbare secundaire bronnen zijn interviews met experts binnen de context gehouden. Ook is een kleinschalige kwalitatieve enquête afgenomen onder patiënten met huidaandoeningen, die in aanmerking komen voor UVB-lichttherapie. Door het raadplegen van diverse bronnen wordt de impact van het systeem vanuit verschillende perspectieven belicht. Vodafone bedankt de volgende mensen voor hun medewerking: (op alfabetische volgorde) - Bertjan Hermelink, Sales Manager Medizorg - Hans Hopmans, Achmea Zorgverzekeringen - Vigfus Sigurdsson, Dermatoloog UMC Utrecht Pagina 5 van 27

6 2. Huidaandoeningen en lichttherapie 2.1 Huidaandoeningen Psoriasis kenmerkt zich door rode plekken en verschilferen van de huid. In Nederland zijn er ongeveer psoriasispatiënten, waarbij de aandoening in meer of mindere mate aanwezig is ( Feiten en Cijfers, n.d.). Vitiligo is een huidaandoening waarbij de huid depigmenteert waardoor er gekleurde vlekken op de huid ontstaan. Net als psoriasis is het een chronische aandoening die niet kan worden genezen. Er zijn circa vitiligopatiënten in Nederland ( Wat is Vitiligo?, n.d.). De derde huidaandoening die met lichttherapie kan worden behandeld is eczeem. Eczeem is een parapluterm voor diverse huidaandoeningen met verschillende kenmerken. De aandoening is het gevolg van een ontsteking van de huid en veroorzaakt roodheid, jeuk en verschilfering. Eczeem komt bij veel meer mensen voor in Nederland dan psoriasis of vitiligo, maar ook in meer of mindere mate. Zonlicht heeft een positief effect op eczeem en daarom kan het, indien in sterke mate aanwezig, net als psoriasis en vitiligo worden behandeld met UVB-lichttherapie. De huidaandoeningen komen bij mensen op verschillende leeftijden voor met een piek rond de puberteit (Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie, n.d.). 2.2 UVB-lichttherapie Als artsen een UVB-lichttherapiebehandeling voorschrijven betekent dit dat patiënten gedurende een bepaalde tijd een aantal keer per week zullen worden belicht. Dit gebeurt met een lamp die UVB licht uitstraalt. UVB is een deel van het spectrum van ultraviolette straling en is dat deel van natuurlijk zonlicht dat verbranding kan veroorzaken. Bij UVB-lichttherapie wordt de huid blootgesteld aan UVB door middel van lampen speciaal bestemd voor ledematen, of in een cabine waarin het gehele lichaam kan worden belicht. De behandeling vindt vaak plaats in een ziekenhuis of polikliniek, maar kan eventueel ook thuis gebeuren. Lichttherapie leidt bij psoriasis, vitiligo en eczeem niet tot genezing maar kan de symptomen van de aandoening wel in sterke mate verminderen. Bij de start van UVB-lichttherapie wordt bepaald hoe gevoelig de huid is voor het UVB licht. Dit is belangrijk voor het bepalen van de belichtingstijden gedurende de lichttherapie. Naarmate de kuur vordert, raakt de huid gewend aan het licht en worden de belichtingstijden langer. Therapietrouw is bij UVB-lichttherapie van cruciaal belang. Het overslaan van behandelingen kan leiden tot een verminderd effect van de totale behandeling. De behandelperioden voor psoriasis bedragen ongeveer 6 tot 12 weken, voor vitiligo kan het tot een jaar in beslag nemen en voor eczeem verschillen de behandelperioden afhankelijk van de ernst van de symptomen. Tijdens een behandelperiode worden patiënten ongeveer drie keer per week blootgesteld aan UVB licht. De duur van een belichting kan uiteenlopen van enkele seconden tot enkele minuten. Dit is afhankelijk van het huidtype van de patiënt, het stadium van de behandeling en de aandoening. Pagina 6 van 27

7 Percentage dermatologen De exacte belichtingstijden van UVB-lichttherapie zijn van groot belang, omdat er een risico is op het verbranden van de huid wanneer deze wordt blootgesteld aan te veel UVB licht. UVB licht is een onderdeel van zonlicht dat naast verbranding ook schade aan de huid en veroudering van de huid veroorzaakt. Als de huid gedurende UVB-lichttherapie verbrandt, moet de behandeling worden gestaakt en kan pas weer worden vervolgd wanneer de huid volledig is hersteld ( Lichttherapie, n.d. & Wat is lichttherapie, n.d.). 2.3 Thuisbehandeling Al sinds de jaren 70 is het technisch mogelijk om bij patiënten thuis een UVB lichtcabine te installeren. Hierdoor wordt het mogelijk voor patiënten om thuis belicht te worden en hoeven ze niet een aantal keer per week naar het ziekenhuis te reizen. Het niet hoeven reizen en de besparing van tijd is voor dermatologen de voornaamste reden om thuisbehandeling bij lichttherapie voor te schrijven aan patiënten, zie figuur 2.1. In 2005 kreeg gemiddeld 1 op de 20 patiënten met UVBlichttherapie thuisbelichting voorgeschreven door de dermatoloog. Dit zijn ongeveer 2500 patiënten met thuisbelichting per jaar Redenen om UVB lichttherapie voor thuis voor te schrijven Gemak(kelijk) Tijd, reizen, verplichtingen Therapiegerelateerde redenen Andere redenen Figuur 2.1 Redenen voor dermatologen om UVB-lichttherapie voor thuis voor te schrijven bij psoriasis patiënten. De steekproef bestond uit 343 dermatologen (Koek, Buskens, Bruijnzeel-Coomen & Sigurdsson, 2005). Pagina 7 van 27

8 Thuisbehandeling gebeurt met speciaal daarvoor ontworpen thuisbelichtingsapparatuur. Hierbij kan worden gekozen voor een deelbelichter, waarmee een deel van de huid kan worden belicht zoals de ledematen of het gezichtd, en een cabine waarin het hele lichaam kan worden belicht. Figuur 2.2 toont een veelgebruikte cabine met afmetingen en bediening. Figuur 2.2 Belichtingscabine met afmetingen en bediening 2.4 Kostenstructuur Sinds 1 januari 2013 wordt UVB-lichttherapie voor ernstige huidaandoeningen ook bij thuisbehandeling vergoed vanuit de basisverzekering. Dit betekent dat alle therapiegerelateerde kosten worden vergoed, waarbij wel eerst het eigen risico van minimaal 350,- moet worden verbruikt. Dit geldt zowel voor lichttherapie in het ziekenhuis als voor thuisbelichting. Een patiënt zal geen verschil merken in de kosten van de twee behandelingen. De vergoeding vanuit de zorgverzekeraar bestaat uit een diagnose-behandelcombinatie (DBC) voor bijvoorbeeld psoriasis en UVB-lichttherapie waarvoor een vaste prijs wordt afgesproken tussen verzekeraar en ziekenhuis. Voor de combinatie van psoriasis met UVB-lichttherapie ligt de DBC vergoeding rond 800,- (medewerker ziekenhuis, persoonlijke communicatie). Dit betekent dat het ziekenhuis een vergoeding van 800,- krijgt voor een patiënt, ongeacht waar de lichttherapie plaatsheeft en uit hoeveel behandelingen deze exact bestaat. Wanneer in overleg tussen dermatoloog en patiënt wordt gekozen voor thuisbelichting wordt een leverancier van lichtcabines ingeschakeld. Dit bedrijf regelt de cabine, verleent instructie aan de patiënt over het gebruik van de cabine en verzorgt de service rondom het gebruik van de cabine. Dit facilitaire bedrijf factureert direct aan het ziekenhuis. Een ziekenhuis ontvangt het bedrag voor de betreffende DBC van de zorgverzekeraar. Pagina 8 van 27

9 Percentage dermatologen 3. Thuisbehandeling bij UVB-lichttherapie Thuisbehandeling bij UVB-lichttherapie wordt door de patiënt zelf uitgevoerd aan de hand van een behandelschema. Dit schema wordt voorgeschreven door een dermatoloog en thuis uitgevoerd door de patiënt. In een dagboekje houdt de patiënt aantekeningen bij tijdens de lichttherapie. De patiënt voert volledig onafhankelijk de behandeling uit en mede daarom is de zorgvuldigheid bij het voorschrijven van thuisbelichting groot. Na het meegeven van het behandelschema heeft de arts geen zicht op de uitvoer van de behandeling totdat er een controleafspraak is ingepland. In 2005 beschouwde 55% van de Nederlandse dermatologen UVB thuisbelichting als minderwaardig ten opzichte van belichting in het ziekenhuis of polikliniek (Koek et al., 2005). Figuur 3.1 toont de voornaamste bezwaren van dermatologen bij het voorschrijven van UVB-lichttherapie voor thuis. Zorgen bij het voorschrijven van UVB lichttherapie voor thuis Figuur 3.1 Zorgen van dermatologen bij het voorschrijven van UVB-lichttherapie voor thuis. De steekproef bestond uit 343 Nederlandse dermatologen (Koek et al., 2005). Uit het onderzoek van Koek en collega s (2005) bleek dat de angst om de controle over de therapie te verliezen het grootste bezwaar is van dermatologen voor het voorschrijven van thuisbelichting, mede omdat er geen vertrouwen is in de patiënt. Tijdens de behandelperiode is er nauwelijks contact tussen patiënt en dermatoloog en alleen bij controles is er inzage in hoe de lichttherapie wordt uitgevoerd en vordert. Een eventuele complicatie of onjuist gebruik van de cabine is niet zichtbaar voor de dermatoloog. Dit gebrek aan inzicht lijkt het voornaamste probleem bij het voorschrijven van thuisbelichting. Pagina 9 van 27

10 Een manier om meer inzicht te bieden in het uitvoeren van de belichtingen door de patiënt in de thuisomgeving, is het toevoegen van een verbinding tussen patiënt en dermatoloog. Door een lichtcabine via een netwerk te verbinden wordt het mogelijk om de gebruiksdata van de cabine te versturen. Er wordt dan geregistreerd hoe lang een cabine aanstaat en deze informatie wordt via een netwerk verzonden naar een arts of verpleegkundige. Dit maakt het mogelijk om lichttherapie die thuis plaatsvindt op afstand te monitoren. Behalve dat het verzenden van de belichtingstijden van een cabine het mogelijk maakt om lichttherapie op afstand te monitoren, biedt het ook de mogelijkheid om contact op te nemen met de patiënt wanneer deze extreme belichtingswaarden heeft of meerdere keren een behandeling overslaat. De informatie over het gebruik van de cabine is namelijk direct beschikbaar. Deze directe feedbackcyclus kan voor een deel de angst bij dermatologen wegnemen voor het verliezen van de controle over de behandeling. Het geeft ook inzicht in het gedrag van de patiënt, waar de dermatoloog eventueel geen weet van heeft. De informatie over de belichtingstijden wordt verzameld in een online dossier. De patiënt kan dit dossier aanvullen met zijn ervaringen over de impact van de behandelingen op de huid. In dit dossier wordt ook automatisch de totale belichtingsenergie over een behandelperiode berekend, iets wat voorheen door een verpleegkundige gedaan moest worden. Door de beschikbaarheid van dit online dossier kan er direct een aanpassing in de lichttherapie worden gemaakt wanneer dit noodzakelijk is. Hiervoor is dan geen ziekenhuisbezoek nodig. 3.1 Machine-to-machine Om het mogelijk te maken dat een cabine zelf informatie over de belichtingstijden doorstuurt en opslaat is een netwerkverbinding nodig. Deze netwerkverbinding komt tot stand op basis van machine-to-machine technologie. Machine-to-machine technologie, kortweg M2M, verbindt machines of apparaten met elkaar en maakt hiermee informatieoverdracht mogelijk zonder menselijke tussenkomst. Apparaten en machines worden in staat gesteld relevante informatie te verzamelen en vervolgens via een mobiel netwerk te verzenden. M2M toepassingen kunnen bijdragen aan het verminderen van kosten, verhogen van efficiëntie, verbeteren van dienstverlening en het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen. Vodafone heeft als doel to empower everybody to be confidently connected. Naast mobiele telefoons kunnen dit dus ook apparaten of machines zijn die via het mobiele netwerk van Vodafone informatie uitwisselen. Vodafone heeft meer dan 20 jaar ervaring in de wereld van connected products en via een zelfontwikkeld platform worden gebruikers in staat gesteld eenvoudig hun aansluitingen te monitoren en beheren. Vodafone werkt op het gebied van M2M vanuit een wereldwijd team dat meewerkt aan de ontwikkeling en support van machine-to-machine oplossingen. Pagina 10 van 27

11 Het aantal M2M aansluitingen wereldwijd is de afgelopen jaren snel gegroeid en voorspellingen laten zien dat deze groei de komende jaren zal doorzetten. Het aandeel van non-human data binnen de telecommunicatie zal snel toenemen. Op dit moment domineert een aantal grote spelers de machine-to-machine markt en binnen Europe is Vodafone de provider met veruit de meeste M2M aansluitingen. Ook in Nederland is Vodafone marktleider op het gebied van M2M met een marktaandeel van meer dan 50%. Binnen veel van de toepassingen van machine-to-machine levert Vodafone alleen de connectiviteit. Steeds vaker wordt er echter actief samengewerkt met partners om gezamenlijk totaaloplossingen te kunnen aanbieden en verder te zoeken naar innovatieve toepassingen van machine-to-machine. Toepassingen van Vodafone machine-to-machine kunnen worden onderverdeeld in tien verschillende categorieën. Binnen deze categorieën zijn vele verschillende oplossingen mogelijk maar niet iedere categorie is op dit moment even ver ontwikkeld. Met name in de automotive, energy & utilities en transport & logistics industrie zijn op dit moment relatief veel actieve toepassingen van M2M te vinden (zie bijlage B). Machine-to-machine wordt een snel groeiende toekomst voorspeld met een toenemend aantal connected products De toepassingen zullen steeds meer van context verschuiven, van industrie naar de consument. Steeds vaker zullen consumentenproducten in staat zijn met elkaar te communiceren en gegevens uit te wisselen binnen een huis; het Smart Home. Zo zal je kopje koffie automatisch worden gezet wanneer je wekker afgaat, en bestuur je op afstand je elektrische apparatuur. Omdat er vele mogelijkheden zijn in het in verbinding brengen van machines en producten, zal een consument steeds meer verbindingen hebben om te managen. Naast de verschuiving van een toenemend aantal toepassingen van de industrie naar de consument, zal er ook een toename zijn van het aandeel van M2M in de stedelijke omgeving. Steden transformeren in smart cities die de bewoners ondersteunen in hun dagelijkse bezigheden en waarin dienstverlening wordt geoptimaliseerd. Slimme parkeersystemen, afvalmanagement en realtime informatie over het openbaar vervoer zijn voorbeelden van M2M toepassingen waarmee de leefbaarheid van de stad wordt vergroot. Onder mobiele connectiviteit wordt verstaan: het uitwisselen van gegevens via een mobiel netwerk. Deze uitwisseling kan via een simkaart (softwarematig of hardwarematig) en kan eenrichtings- of tweerichtingsverkeer zijn. Welke mobiele techniek gebruikt wordt, 2G, 3G of 4G maakt niet uit, echter de meeste mobiele connecties zijn 2G verbindingen. Specialist in thuisbehandelingen Medizorg, heeft connectiviteit in de lichtcabines ingebouwd met behulp van het imodem. Dit imodem, ontwikkeld door NetMedical, verstuurt de gegevens over belichtingen naar een patiëntendossier dat inzichtelijk is voor patiënt, dermatoloog en Medizorg zelf. De informatie over het gebruik van de cabine is dankzij een mobiele verbinding direct beschikbaar. De connectiviteit vervangt eigenlijk het dagboekje waarin de patiënt zijn lichttherapie bijhield. Dit gebeurt nu veel nauwkeuriger en een arts heeft de mogelijkheid om direct inzage te hebben in de belichtingstijden, legt Bertjan Hermelink van Medizorg uit. Pagina 11 van 27

12 Zoals eerder aangegeven bleek uit onderzoek van Koek et al. in 2005 dat 55% van de Nederlandse dermatologen UVB-lichttherapie thuis als minderwaardig beschouwde ten opzichte van behandeling in het ziekenhuis. Koek et al. (2009) tonen echter aan dat voor psoriasispatiënten UVB-lichttherapie thuis net zo effectief is als UVB-lichttherapie in het ziekenhuis. In dit onderzoek werd effectiviteit gemeten aan de hand van een index die de ernst van de psoriasis beoordeelt, alsmede door zelfbeoordeling van de patiënt. Voor beide indices scoorde thuisbehandeling bij UVB-lichttherapie gelijk aan ziekenhuistherapie. Het maakt dus voor het effect van de therapie niet uit waar de behandelingen hebben plaatsgevonden. Het onderzoek van Koek et al. (2009) naar thuisbelichting bij psoriasispatiënten toont ook aan dat het thuis uitvoeren van UVB-lichttherapie geen vergrote risico s met zich meebrengt op het gebied van patiëntveiligheid. De acute bijeffecten waren net zo talrijk bij de thuissituatie als bij behandeling in het ziekenhuis. Voor patiënten, alsmede dermatologen, is ook de perceptie van veiligheid belangrijk. In het ziekenhuis is er begeleiding bij de behandelingen aanwezig. In het ziekenhuis is het fijn dat je altijd direct bij iemand terecht kunt met je vragen, aldus een eczeempatiënt, behandeld met lichttherapie in het ziekenhuis. Om ook aan deze behoefte te kunnen voldoen bij thuisbelichting, heeft Medizorg verpleegkundigen in dienst. Deze verpleegkundigen monitoren tussentijds de therapie via de verzamelde informatie. Ook komt een verpleegkundige van Medizorg voor de eerste belichting een persoonlijke instructie geven over de cabine en het gebruik ervan. Zo wordt de patiënt in staat gesteld zelf aan de slag te gaan met UVB-lichttherapie en kunnen vragen direct worden beantwoord. Wetenschappelijk onderzoek toont dus aan dat thuisbelichting even effectief en veilig is als UVBlichttherapie in het ziekenhuis. Dit wordt ondersteund door het feit dat de richtlijn voor psoriasis voorschrijft dat de keuze voor thuisbehandeling in het geval van lichttherapie bij de arts ligt, in samenspraak met de patiënt (Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie, 2011). Door connectiviteit toe te voegen aan de belichtingsapparatuur hebben dermatologen de mogelijkheid om direct en precies de uitgevoerde lichttherapie te monitoren. Ondanks de voorzichtigheid bij dermatologen met het voorschijven van thuisbelichting, heeft het in verbinding brengen van de cabine met een online dossier de acceptatie van thuisbelichting wel vergroot. Met de toevoeging van het imodem kunnen we dermatologen meer inzicht verschaffen in het verloop van lichttherapie en betere service leveren aan patiënten, aldus Bertjan Hermelink van Medizorg. Pagina 12 van 27

13 4. De impact van connectiviteit op UVB-lichttherapie Mobiele connectiviteit zorgt voor verdere acceptatie van thuisbehandeling bij UVB-lichttherapie. Het uitvoeren van lichttherapie in de thuisomgeving brengt bepaalde gevolgen met zich mee voor de patiënt, de dermatoloog en de maatschappij. 4.1 Impact van thuisbelichting op de patiënt Aangezien connectiviteit zorgt voor een grotere acceptatie van thuisbelichting, kan een inschatting worden gemaakt van de impact hiervan op het dagelijks leven van een patiënt, het werk van een dermatoloog en de maatschappij. Voor patiënten biedt thuisbehandeling bij UVB-lichttherapie meer vrijheid en tijd, gemak en een kostenbesparing ten opzichte van het ziekenhuis. Meerdere keren in de week van en naar een ziekenhuis reizen kost tijd, en die kan worden bespaard wanneer lichttherapie thuis plaatsvindt. Voor 80% van de Nederlandse dermatologen is tijd, reizen en verplichtingen een belangrijke reden om thuisbelichting te overwegen. Ook voor patiënten is dit een belangrijke reden. Het grootste nadeel van belichting in het ziekenhuis is dat het me zoveel tijd kost, vooral door het reizen aldus een patiënt met ziekenhuisbehandeling. Tijdens een kuur van UVB-lichttherapie reist een patiënt gemiddeld zo n 3 keer in de week naar het ziekenhuis voor een behandeling van elke seconden tot enkele minuten. Afhankelijk van de aandoening is de kuur uitgespreid over een langere of kortere periode. Gemiddeld bestaat een kuur uit 50 behandelingen 1 waarvoor de patiënt van en naar het ziekenhuis moet reizen. Een ander groot voordeel voor patiënten bij thuisbelichting is dat de belichting kan worden uitgevoerd wanneer het hen uitkomt. Ziekenhuizen zitten vast aan bepaalde openingstijden van een behandelafdeling waardoor behandelingen vaak overdag plaatsvinden en patiënten hiervoor vrij van school of werk moeten nemen. Thuisbelichting maakt het mogelijk de behandelingen te ondergaan wanneer het de patiënt het beste uitkomt, bijvoorbeeld s avonds. Het feit dat dit bij behandeling in het ziekenhuis niet mogelijk is, is voor sommige patiënten een reden om niet met lichttherapie te starten. Ik zou lichttherapie alleen overwegen als het ook praktisch haalbaar is. Ik ben namelijk bang dat het niet te combineren zal zijn met mijn andere bezigheden zoals werk en hobby s, aldus een patiënt met atopisch eczeem die nog nooit lichttherapie heeft gehad maar die het wel heeft overwogen. Het feit dat thuisbelichting een lagere barrière heeft om mee te starten dan belichting in het ziekenhuis, wordt ook aangetoond door het onderzoek van Koek et al. (2009). 1 Psoriasis gemiddeld 42,3 (Koek et al., 2009) en vitiligo gemiddeld 58 (Wind et al., 2010). Pagina 13 van 27

14 Lichttherapie wordt vergoed vanuit de basisverzekering, maar toch levert thuisbehandeling voor patiënten een financieel voordeel op. Wanneer een patiënt niet naar het ziekenhuis hoeft te reizen worden er geen reis- en parkeerkosten gemaakt en dit scheelt circa 200,- ten opzichte van een behandeling in het ziekenhuis. De besparing indien de patiënt met het openbaar vervoer reist is vergelijkbaar met die van de auto (zie Bijlage A). Alleen wanneer een patiënt lopend of met de fiets naar het ziekenhuis gaat, zal er geen financieel verschil worden gemerkt tussen thuisbelichting en belichting in het ziekenhuis. Bij het niet hoeven reizen met de auto is er naast een kostenbesparing ook een vermindering mogelijk van de CO 2 -uitstoot, veroorzaakt door het verbranden van brandstof. Omdat de belichtingstijden erg kort zijn, zijn de stroomkosten voor het gebruik van de belichtingscabine in vergelijking tot de reiskosten verwaarloosbaar klein. Ondanks de grote voordelen van thuisbelichting vanuit het perspectief van de patiënt, zal het niet voor iedere patiënt in iedere situatie uitkomst bieden. De bediening van de cabines is niet ingewikkeld, maar indien een patiënt niet in staat is hiermee om te gaan, zal behandeling in het ziekenhuis nodig zijn. Ook kan ruimtegebruik thuis simpelweg een reden zijn voor een patiënt om af te zien van het gebruik van een cabine thuis. Echter met afmetingen van de cabine van ongeveer 2 meter hoog, 1 meter breed en een halve meter diep lijkt dit onwaarschijnlijk. Vanuit de patiënt gezien heeft thuisbelichting dus vele voordelen; niet hoeven reizen en behandelingen kunnen inplannen wanneer het de patiënt uitkomt. Thuisbelichting maakt het mogelijk voor patiënten om UVB-lichttherapie makkelijker in hun leven in te passen en bespaart veel tijd ten opzichte van behandeling in het ziekenhuis. Lichttherapie zal minder als last aanvoelen wanneer de behandeling kan worden ingepland wanneer de patiënt daar rustig de tijd voor heeft. Daarnaast ontstaat er een financieel voordeel voor de patiënt wegens het ontbreken van reiskosten. Ondanks al deze voordelen zijn er situaties voor te stellen waarin thuisbelichting toch minder geschikt is voor een bepaalde patiënt, en zal in die gevallen behandeling in het ziekenhuis de voorkeur hebben. 4.2 Impact van thuisbelichting op de dermatoloog Waar vanuit de patiënt voornamelijk voordelen zijn te vinden voor thuisbelichting, verschilt deze situatie voor de dermatoloog. In principe maakt het voor een dermatoloog niet uit waar UVBlichttherapie plaatsheeft; zoals aangetoond bij Koek en collega s (2009) is de therapie in beide omgevingen even effectief. Voor dermatologen is het echter vaak gemakkelijker om behandeling in het ziekenhuis voor te schrijven wanneer de apparatuur hiervoor aanwezig is. Dit is een intern proces, terwijl bij het aanvragen van thuisbelichting een externe partij moet worden ingeschakeld. Vaak kosten deze processen meer tijd en is het gemakkelijker om lichttherapie in het ziekenhuis voor te schrijven. Ook verzekeraars zien dit gebeuren. Systemen zoals thuisbelichting volledig integreren in de zorg vraagt aanpassingen van de consument maar ook van zorgverleners. Veel processen en protocollen moeten hiervoor worden aangepast, en dit kost tijd, aldus Hans Hopmans van verzekeraar Achmea. Pagina 14 van 27

15 Een ander belangrijk aspect voor dermatologen zijn de kosten. Zoals eerder aangegeven krijgt het ziekenhuis een vaste vergoeding per diagnose-behandelcombinatie. Wanneer thuisbelichting wordt voorgeschreven wordt de 800,- van het DBC grotendeels besteed aan de huur van een lichtcabine voor thuis. Wanneer de behandeling in het ziekenhuis plaatsvindt zal dit in verhouding minder lijken te kosten voor het ziekenhuis omdat de apparatuur reeds aanwezig is. Dit stimuleert de dermatoloog dus niet om thuisbelichting voor te schrijven, los van de vraag wat daadwerkelijk goedkoper is voor het ziekenhuis. Inzage in de exacte kosten van een belichtingskuur in het ziekenhuis is er amper, omdat deze ook bestaan uit overheadkosten en andere algemene kosten van het ziekenhuis die over verschillende behandelingen worden verdeeld. Dermatologen, en specialisten in het algemeen, worden zelf vergoed per consult. Dit houdt in dat artsen alleen een vergoeding ontvangen wanneer een patiënt fysiek langskomt of de arts consulteert via een officieel teleconsult. Deze teleconsulten vinden plaats via een speciale videobel oplossing voor de gezondheidszorg die voldoet aan de strengste veiligheidseisen. Het monitoren van UVB-lichttherapie die thuis wordt uitgevoerd is voor een dermatoloog echter een tijdsbesteding die niet wordt vergoed. Het op afstand behandelen van patiënten wordt hierdoor niet aantrekkelijker gemaakt voor specialisten. De grootste zorg bij het voorschrijven van thuisbelichting was volgens Koek et al. (2005) de angst om de controle op de therapie te verliezen. Dit lijkt een valide reden, omdat de lichttherapie thuis wordt uitgevoerd en daarom niet inzichtelijk is. Echter, wanneer de behandelingen worden uitgevoerd in het ziekenhuis heeft een dermatoloog hier ook nauwelijks zicht op. De behandelingen worden verricht door een verpleegkundige van het ziekenhuis, maar de dermatoloog ziet de waarden en resultaten van lichttherapie niet vaker in dan bij thuisbelichting. Deze reden is naar mijn idee minder belangrijk dan de daadwerkelijke reden dat thuisbelichting weinig wordt gebruikt, namelijk de vergoedingen en het gemak binnen het systeem, geeft Vigfus Sigurdsson aan, dermatoloog in het UMC Utrecht. Desalniettemin maakt connectiviteit het wel mogelijk voor dermatologen om lichttherapie op afstand te monitoren. Ook de verpleegkundigen van Medizorg kunnen tussentijds de behandelingen monitoren en zo wordt een deel van de controle uit handen gegeven. Daarnaast is de vergaarde informatie preciezer en completer dan wanneer patiënten hun belichtingstijden in een dagboekje moeten bijhouden. 4.3 Impact van thuisbelichting op de maatschappij De belangen van de dermatoloog en het ziekenhuis enerzijds zijn gedeeltelijk tegenstrijdig met de belangen van de patiënten anderzijds. Waar de patiënt voornamelijk voordelen heeft van thuisbelichting, geldt dit met het huidige systeem niet direct voor ziekenhuizen en dermatologen. Naast impact op de patiënt en de behandelende dermatoloog, is er ook nog een maatschappelijk effect van thuisbehandeling te identificeren. Pagina 15 van 27

16 Eerder is gebleken dat voor de patiënt thuisbelichting goedkoper is dan behandeling in het ziekenhuis in verband met reiskosten. Of dit op de lange termijn ook geldt voor een ziekenhuis, waar de apparatuur reeds aanwezig is, is niet helemaal duidelijk. De kosten van UVB-lichttherapie in het ziekenhuis zijn onduidelijk vanwege de variabele kostenposten zoals overheadkosten en de algemene kosten van het ziekenhuis. Ook de afschrijvingskosten van de apparatuur kunnen niet eenvoudig worden vastgesteld en de bezettingsgraad kan variëren. Dit kan dus niet gemakkelijk worden vergeleken met de kosten van thuisbelichting die wel inzichtelijk zijn. Deze zijn de afgelopen jaren gedaald door marktwerking. Naast de kosten van de therapie zelf, de directe medische kosten, zijn er ook indirecte kosten voor de maatschappij verbonden aan UVB-lichttherapie. Koek et al. (2010) onderzocht de directe en indirecte kosten van lichttherapie in het ziekenhuis en thuis. Wanneer een patiënt een belichtingskuur in het ziekenhuis ondergaat is hij op dat moment niet in staat om te werken. Wanneer de lichttherapie thuis wordt uitgevoerd kan dit buiten kantooruren om en hoeft dit geen productiviteitsverlies van de werknemer op te leveren. Voor de maatschappij zijn de kosten van thuisbelichting daardoor lager dan voor behandeling in het ziekenhuis. Los van de kosten, spelen er in de maatschappij overwegingen op het gebied van privacy wanneer het om e-health oplossingen gaat. Systemen voor telebehandeling zoals UVB thuisbelichting brengen privacyrisico s met zich mee. In principe lijkt de informatie omtrent lichttherapie niet erg privacygevoelig, toch is iedere vorm van patiënteninformatie relevant en zou qua privacygevoeligheid van belang kunnen zijn voor verzekeraars of betrokken bedrijven. Het belang van een veilig systeem is maatschappelijk breed gedragen en moet dan ook in acht worden genomen met telebehandelingssystemen. Voor patiënten ligt dit echter wat genuanceerder. Wanneer een patiënt voldoende voordelen ziet, wordt technologie al snel minder ervaren als inbreuk op privacy (Van de Velde, Cihangir & Borghans, 2008). Dit betekent dat de patiënt vooral de voordelen ervaart en voor hem daarmee het gevaar van privacyschending naar de achtergrond verdwijnt. Bij lichttherapie, wat niet erg privacygevoelig lijkt te liggen, zullen voor een patiënt dus snel de voordelen opwegen tegen het privacyrisico. Maatschappelijk gezien kost UVB thuisbelichting minder dan belichting in het ziekenhuis. Daarnaast wordt het leven van patiënten veel minder belast door thuisbelichting dan door lichttherapie in het ziekenhuis. Daarom zou het maatschappelijk gezien een logischere keuze zijn patiënten hun behandelingen thuis te laten uitvoeren. Zeker nu is gebleken dat de effectiviteit en risico s gelijk zijn in beide situaties. Het zorgsysteem is hier echter niet op ingericht wat betreft vergoeding en gemak. Voor het ziekenhuis lijkt thuisbelichting hogere kosten met zich mee te brengen. Daarom zal het voor een dermatoloog ook geen gemakkelijke keuze zijn om voor te schrijven wat voor vele patiënten het meest aantrekkelijk is. Pagina 16 van 27

17 5. Conclusies en toekomstperspectief In deze casestudie is de invloed van connectiviteit op UVB-lichttherapie onderzocht. Deze vorm van thuisbehandeling is een voorbeeld van de manier waarop connectiviteit een rol kan spelen binnen de medische wereld. Dit laatste hoofdstuk vat de invloed van connectiviteit op thuisbelichting samen en beschouwt de implicaties hiervan voor de acceptatie van e-health in het algemeen. 5.1 Impact connectiviteit op UVB-lichttherapie De toevoeging van connectiviteit aan thuisbelichtingscabines is een voorbeeld van een manier waarop bestaande technologieën kunnen worden geoptimaliseerd binnen de gezondheidszorg. De technologie voor het thuis uitvoeren van UVB-lichttherapie was reeds ontwikkeld, en connectiviteit draagt bij aan de verdere acceptatie hiervan. Het verschaft inzicht in het uitvoeren van thuisbehandeling wat een dermatoloog meer vertrouwen moet geven in het voorschrijven van thuisbelichting. Dit bespaart de patiënt vervolgens veel tijd, geld en moeite. De maatschappelijke kosten van thuisbelichting zijn lager, maar voor een ziekenhuis lijkt thuisbelichting kostbaarder te zijn. Mede hierdoor is het voor dermatologen lang niet altijd vanzelfsprekend om thuisbelichting voor te schrijven. De reden dat een dermatoloog controle verliest over de therapie lijkt dan ook niet de doorslaggevende factor achter de acceptatie van thuisbelichting te zijn. 5.2 Acceptatie van e-health De implementatie van technologische toepassingen binnen de zorg zoals thuisbelichting, maken de moeilijkheden rondom de acceptatie van e-health toepassingen in het algemeen zichtbaar. De voordelen van telemonitoring en telebehandeling zijn groot, maar daarbij komt ook een aantal issues naar boven waarmee rekening moet worden gehouden (Van Der Velde et al., 2008). Ten eerste is de thuissituatie niet altijd optimaal voor behandeling. Het kan een patiënt ontbreken aan expertise over het gebruik van de technologie en instellingsfouten van apparatuur in de thuisomgeving worden minder snel opgemerkt. Deze mogelijke problemen vormen precies de zorgen die werden aangegeven door dermatologen bij het voorschrijven van UVB-lichttherapie voor thuis. Het is zeer waarschijnlijk dat thuisbehandeling niet in alle situaties en voor alle patiënten de voorkeur heeft, wat ook blijkt uit deze case, maar voor een groot deel van de patiënten biedt het voordelen wat betreft reistijd, kosten, vrijheid en comfort. Ten tweede verplaatst bij e-health de verantwoordelijkheid van lichttherapie van de arts naar de patiënt. Dit betekent een verandering in de aanpak en opbouw van de behandelingen en een stuk minder controlemogelijkheden voor artsen. Connectiviteit kan hier uitkomst bieden. Het imodem biedt bij thuisbelichting de mogelijkheid voor dermatologen om ook op afstand inzicht te hebben in de uitvoer van lichttherapie, en dit kan gelden voor iedere andere toepassing van e-health. Dit kan gaan via data, zoals bij de lichtcabines, maar ook door middel van e-consulten. Pagina 17 van 27

18 Ten slotte spelen tegengestelde belangen op dit moment een belangrijke rol binnen de implementatie van e-health. De zorg moet steeds goedkoper maar de vraag is wie daarvoor gaat betalen. De ontwikkeling en invoering van e-health systemen kost tijd en geld. Wanneer er vanuit de arts of het ziekenhuis geen belang is bij deze ontwikkeling, zie het voorbeeld van thuisbelichting, dan zal het initiatief ergens anders vandaan moeten komen. Daarnaast is er een groot verschil in belang op de korte en op de langere termijn. Door deze moeilijkheden rondom de implementatie van e-health toepassingen loopt de zorg achter met het integreren van slimme ICT toepassingen ten opzichte van andere industrieën. De steeds uitgebreidere beschikbaarheid van mobiele connectiviteit kan hier echter een positieve wending aan geven. Connectiviteit vergroot de transparantie en kwaliteit van de zorg. Het is de aanjager van de implementatie van e-health oplossingen, zegt Hans Hopmans van zorgverzekeraar Achmea. Hij geeft aan dat veel systemen al langer beschikbaar waren, maar dat connectiviteit nu meer controle, inzicht en veiligheid kan bieden. Technische mankementen van apparatuur kunnen ook op afstand worden gemonitord en therapietrouw wordt inzichtelijk gemaakt wat de thuisomgeving interessanter maakt als zorglocatie. 5.3 Toekomst van connectiviteit in de zorg Om de implementatie van e-health verder te stimuleren hebben zorgverleners, zorggebruikers en zorgverzekeraars samen de Nationale Implementatie Agenda E-health opgesteld. E-health wordt hierin beschouwd als een mogelijkheid tot verbetering van de kwaliteit, doelmatigheid en betaalbaarheid van de gezondheidszorg. Opvallend hierin is de nadruk die wordt gelegd op het verplaatsen van de regie naar de patiënt, ook wel zelfmanagement genoemd. Dit is op dit moment juist één van de moeilijkheden binnen de implementatie van thuisbehandeling. In de agenda wordt ook opgemerkt hoe moeizaam systemen worden ingevoerd omdat artsen en specialisten er op dit moment geen belang bij hebben als hun wachtkamer leegstroomt. Juist vanwege deze verschillende belangen heeft e-health volgens de Nationale Implementatie Agenda alleen kans van slagen wanneer partijen samenwerken. Er zullen veranderingen moeten worden gemaakt op procesniveau, voordat er voor de patiënt een verschil kan worden gemaakt (Nationale Implementatie Agenda E-Health, 2012). Dat rondom ontwikkeling en implementatie van connectieve technologie moeilijkheden voorkomen was eerder te zien in de wereld van het onderwijs. Docenten waren in de jaren 90 sceptisch over het gebruik van ICT toepassingen in het onderwijs. Pioniers ontwikkelden echter al in 1995 de eerste online leeromgevingen, maar voordat dit in de gehele industrie was geaccepteerd waren er jaren verstreken. Toen echter duidelijk werd hoe groot de voordelen zijn van eenvoudig en snel kennis te kunnen delen is het snel gegaan met de ontwikkelingen. Dit alles aangejaagd door het algemeen wordende gebruik van internet. Inmiddels kunnen we ons geen onderwijs meer voorstellen zonder het gebruik van ICT. Pagina 18 van 27

19 Het punt waarop de gezondheidszorg nu staat, is het onderwijs echter al lang geleden gepasseerd. De ontwikkeling en met name de implementatie van e-health gaan te langzaam en om dit te versnellen zijn fundamentele veranderingen nodig binnen het zorgstelsel. Reeds in 2011 werd in de richtlijnen voor psoriasisbehandeling opgenomen dat thuisbehandeling qua kwaliteit gelijk staat aan behandeling in het ziekenhuis, en toch duurt het integreren van de behandeling in het zorgstelsel ook nu nog voort. Natuurlijk moet het menselijk contact niet uit het oog worden verloren, en net zoals de leraar in het onderwijs zal ook de dokter in de zorg niet overbodig worden. Maar om de kosten binnen de gezondheidszorg onder controle te houden, moet de implementatie van e-health worden versneld. Pagina 19 van 27

20 Bronnen Van Der Horst, A., Van Erp, F. & De Jong, J. (2011). Trends in de gezondheidszorg. Centraal Planbureau. Verkregen op 28 april 2014, van Feiten en Cijfers (n.d.). Verkregen op 21 februari 2014, van Koek, M.B.G., Buskens, E., Bruijnzeel-Coomen, C.A.F.M. & Sigurdsson, V. (2005). Home ultraviolet B phototherapy for psoriasis: discrepancy between literature, guidelines, general opinions and actual use. Results of a literature review, a web search and a questionnaire among dermatologists. British Journal of Dermatology, 154, pp Koek, M.B.G., Buskens, E., Van Weelden, B., Steegmans, P.H.A., Bruijnzeel-Koomen, C.A.F.M. & Sigurdsson, V. (2009). Home versus outpatient ultraviolet B phototherapy for mild to severe psoriasis: pragmatic multicentre randomised controlled non-inferiority trial (PLUTO study). British Journal of Dermatology, 2009;338:b1542. Koek, M.B.G., Sigurdsson, V., Van Weelden, H., Steegmans, P.H.A., Bruijnzeel-Coomen, C.A.F.M. & Buskens, E. (2010). Cost effectiveness of home ultraviolet B phototherapy for psoriasis: economic evaluation of a randomised controlled trial (PLUTO study). British Journal of Dermatology, 2010;340:c1490. Lichttherapie (n.d.). Verkregen op 21 februari 2014, van Nationale Atlas Volksgezondheid (2012). Afstand tot dichtstbijzijnde ziekenhuis Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Verkregen op 28 februari 2014, van Nationale Implementatie Agenda E-Health (Juni 2012). KNMG, NPCF & Zorgverzekeraars Nederland. Verkregen op 20 maart 2014, van Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (n.d.). Wat doet een dermatoloog? Verkregen op 21 februari 2014, van Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (2011). Richtlijn Psoriasis Verkregen op 28 februari 2014, van Van der Velde, F., Cihangir, S. & Borghans H.J. (mei 2008). E-health en domotica in de zorg: kans of risico? Prismant: Utrecht. Wat is Vitiligo? (n.d.). Verkregen op 21 februari 2014, van Pagina 20 van 27

21 Wat is lichttherapie (n.d.). Verkregen op 21 februari 2014, van Wind, B.S., Kroon, M.W., Beek, J.F., Van Der Veen, W.J.P., Nieuweboer-Krobotova, L., Meesters, A.A., Bos, J.D. & Wolkerstorfer, A. (2010). Home Versus Outpatient Narrowband UVB Therapy for the Treatment of Non-segmental Vitiligo: A Retrospective Questionnaire Study. British Journal of Dermatology, 162 (5), pp Pagina 21 van 27

22 Bijlage A Kostenberekeningen voor de patiënt Zoals eerder aangegeven wordt lichttherapie vergoed vanuit de basisverzekering, zowel thuis als in het ziekenhuis. De patiënt zal wat dat betreft geen financieel verschil merken tussen de twee behandelingen. Wat wel invloed heeft op de portemonnee van de patiënt is het feit dat er geen reiskosten worden gemaakt wanneer er niet naar het ziekenhuis hoeft te worden gereisd. Gemiddeld wonen Nederlanders 6,5 kilometer van een ziekenhuis vandaan (Nationale Atlas Volksgezondheid, 2012), maar ook hierbij moet weer worden aangetekend dat niet alle ziekenhuizen lichttherapie kunnen aanbieden en veel patiënten verder zullen moeten reizen. Uitgaande van een kuur met 50 behandelingen en een gemiddelde afstand tot het ziekenhuis van 8 kilometer, kan een patiënt 800 reiskilometers besparen met een thuisbelichting. Wanneer de patiënt deze kilometers met de auto aflegt, levert dit aan brandstof een verbruik op van gemiddeld 85,- per belichtingskuur ( 1,60 per liter brandstof met een verbruik van 1 op 15). Hierbij zijn de vaste lasten van een auto niet meegenomen. Bij veel ziekenhuizen in Nederland kan er alleen worden geparkeerd tegen betaling. Gemiddeld is een patiënt circa 2,50 per bezoek kwijt aan parkeren bij een ziekenhuis (Koek et al., 2010). Uitgaande van een kuur van 50 behandelingen die thuis plaatshebben, levert dit een besparing op van 125,- aan parkeerkosten. Indien een patiënt met de auto zou hebben gereisd, zal thuisbelichting al snel een besparing van zo n 200,- opleveren per kuur. Dit gaat natuurlijk niet op voor de patiënten die met het openbaar vervoer of de fiets naar het ziekenhuis kunnen reizen. Indien een patiënt met het openbaar vervoer reist, zal deze elke keer een basistarief en een tarief per kilometer moeten betalen. Het basistarief is landelijk vastgesteld op 0,87 in 2014, en het kilometertarief verschilt per vervoerder en regio maar is gemiddeld zo n 0,15. Met een reis van 8 kilometer naar het ziekenhuis, betaalt een patiënt (zonder kortingen) ongeveer 4,- retour. Ook dit komt bij een kuur van 50 behandelingen neer op een besparing van 200,- bij thuisbehandeling. Pagina 22 van 27

23 Bijlage B Wat is M2M bij Vodafone? B.1 Machine-to-machine & Vodafone Machine-to-machine technologie, of kortweg M2M, verbindt machines of apparaten met elkaar en maakt hiermee informatieoverdracht mogelijk zonder menselijke tussenkomst. Apparaten en machines worden in staat gesteld relevante informatie te verzamelen en vervolgens via een mobiel netwerk te verzenden. M2M toepassingen kunnen bijdragen aan het verminderen van kosten, verhogen van efficiëntie, verbeteren van dienstverlening en het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen. Vodafone heeft als doel to empower everybody to be confidently connected. Naast mobiele telefoons kunnen dit dus ook apparaten of machines zijn die via het mobiele netwerk van Vodafone informatie uitwisselen. Vodafone heeft meer dan 20 jaar ervaring in de wereld van connected products en via een zelfontwikkeld platform worden gebruikers in staat gesteld eenvoudig hun aansluitingen te monitoren en beheren. Vodafone werkt op het gebied van M2M vanuit een wereldwijd team dat meewerkt aan de ontwikkeling en support van machine-to-machine oplossingen. Het aantal M2M aansluitingen wereldwijd is de afgelopen jaren snel gegroeid en voorspellingen laten zien dat deze groei de komende jaren zal doorzetten. Het aandeel van non-human data binnen de telecommunicatie zal snel toenemen. Op dit moment domineert een aantal grote spelers de machine-to-machine markt en binnen Europe is Vodafone de provider met veruit de meeste M2M aansluitingen, zie figuur B.1. Ook in Nederland is Vodafone marktleider op het gebied van M2M met een marktaandeel van meer dan 50%. Binnen veel van de toepassingen van machine-to-machine levert Vodafone alleen de connectiviteit. Steeds vaker wordt er echter actief samengewerkt met partners om gezamenlijk totaaloplossingen aan te kunnen bieden en verder te zoeken naar innovatieve toepassingen van machine-to-machine. Figuur B.1 Aantal M2M aansluiting x1000 voor Europese operators (Ryberg, T. (2013). The Global Wireless M2M Market. Gotheburg, Sweden: Berg Insights). Toepassingen van Vodafone machine-to-machine kunnen worden onderverdeeld in tien verschillende categorieën. Binnen deze categorieën zijn vele verschillende oplossingen mogelijk maar niet iedere categorie is op dit moment even ver ontwikkeld. Met name de automotive, energy & utilities en transport & logistics industrie heeft op dit moment relatief veel actieve toepassingen van M2M. Pagina 23 van 27

Lichttherapie UVB-behandeling

Lichttherapie UVB-behandeling Lichttherapie UVB-behandeling Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 0550 Inleiding De dermatoloog heeft u verteld dat u lichttherapie gaat krijgen en in welke vorm. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

Lichttherapie. Afdeling Dermatologie

Lichttherapie. Afdeling Dermatologie Lichttherapie Afdeling Dermatologie Uw behandelend arts heeft u lichttherapie voorgeschreven. Lichttherapie wordt toegepast in de dermatologie voor de behandeling van huidaandoeningen zoals eczeem, psoriasis

Nadere informatie

Folder lichttherapie. Kuur

Folder lichttherapie. Kuur Folder lichttherapie Kuur In overleg met uw behandelend dermatoloog heeft u besloten met lichttherapie te beginnen. Lichttherapie is een behandeling met ultraviolet licht, een deel van het zonlicht. Mensen

Nadere informatie

UVB THERAPIE. Een beknopte uitleg over het gebruik van ultraviolet B lichttherapie bij huidziekten. - Patiëntinformatie -

UVB THERAPIE. Een beknopte uitleg over het gebruik van ultraviolet B lichttherapie bij huidziekten. - Patiëntinformatie - UVB THERAPIE Een beknopte uitleg over het gebruik van ultraviolet B lichttherapie bij huidziekten. - Patiëntinformatie - Wat is UVB fototherapie? UVB (ultraviolet B) licht is een gedeelte van het natuurlijke

Nadere informatie

Dermatologie. UVB lichttherapie. www.catharinaziekenhuis.nl

Dermatologie. UVB lichttherapie. www.catharinaziekenhuis.nl Dermatologie UVB lichttherapie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DER009 / UVB lichttherapie / 18-07-2014 2 UVB lichttherapie U heeft met uw

Nadere informatie

PUVA- behandeling lokaal voor handen en/of voeten locatie Amstelwijck

PUVA- behandeling lokaal voor handen en/of voeten locatie Amstelwijck PUVA- behandeling lokaal voor handen en/of voeten locatie Amstelwijck Albert Schweitzer ziekenhuis Polikliniek Dermatologie locatie Amstelwijck februari 2008 pavo 0602 Inleiding De arts heeft met u besproken

Nadere informatie

Dermatologie. Lichttherapie (UV-B)

Dermatologie. Lichttherapie (UV-B) Dermatologie Lichttherapie (UV-B) Inleiding Zonlicht kan een gunstige werking hebben op verschillende huidziekten, zoals psoriasis of eczeem. Voor de behandeling van deze aandoening kennen we daarom een

Nadere informatie

Lichttherapie hoe vindt de behandeling plaats? 1

Lichttherapie hoe vindt de behandeling plaats? 1 Lichttherapie Lichttherapie Bij lichttherapie wordt u behandeld met bepaalde ultraviolette stralen (UV-A of UV-B). Deze stralen maken ook deel uit van het zonlicht. Ze hebben een gunstig effect op verschillende

Nadere informatie

Kennis en ervaringen met e-health van mensen met een chronische longziekte

Kennis en ervaringen met e-health van mensen met een chronische longziekte Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Kennis en ervaringen met e-health van mensen met een chronische longziekte, J. Hofstede & M. Heijmans, NIVEL, november

Nadere informatie

Nieuwe technologie biedt meer vrijheid, zelfredzaamheid en veiligheid

Nieuwe technologie biedt meer vrijheid, zelfredzaamheid en veiligheid Nieuwe technologie biedt meer vrijheid, zelfredzaamheid en veiligheid De connected patient als regisseur in de zorg Ga voor meer informatie naar vodafone.nl/zorg of bel met één van de Vodafone zorgspecialisten

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. UVB-behandeling. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. UVB-behandeling. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie UVB-behandeling i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen De arts heeft u lichttherapie voorgeschreven. Het is bekend dat zonlicht een gunstig effect heeft op verschillende huidziekten.

Nadere informatie

UVB-lichttherapie, het hele jaar door. Effectief, veilig. Thuis. dermasun patiënten 1

UVB-lichttherapie, het hele jaar door. Effectief, veilig. Thuis. dermasun patiënten 1 dermasun patiënten UVB-lichttherapie, het hele jaar door. Effectief, veilig. Thuis. dermasun patiënten 1 voor welke aandoeningen Unieke UVB-lichttherapie DermaSun Medical laat Nederland kennismaken met

Nadere informatie

De alles-in-1 Zorgapp

De alles-in-1 Zorgapp De alles-in-1 Zorgapp Tevreden cliënten en medewerkers Impact van zorgapps op de zorgverlening Meerwaarde van zorgapps in het zorgproces De rol van de zorgverlener verandert in rap tempo door nieuwe technologie

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument voor gebruikte normen: constitutioneel eczeem

Verantwoordingsdocument voor gebruikte normen: constitutioneel eczeem Verantwoordingsdocument voor gebruikte normen: constitutioneel eczeem Keuze-items Normen per keuze-item: Uw wensen. Let op: dit zijn geen normen voor goede zorg. Dit zijn normen om te bepalen of er wordt

Nadere informatie

Bad-PUVA-behandeling Behandeling van de huid met medicinale baden en ultraviolet licht

Bad-PUVA-behandeling Behandeling van de huid met medicinale baden en ultraviolet licht U komt binnenkort naar het MCL om te beginnen met een serie gecombineerde bad- en lichtbehandelingen voor uw huid. Uw huidarts heeft met u besproken waarom deze behandeling voor u geschikt lijkt. In deze

Nadere informatie

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66.

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66. No show in de zorg Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Notitie Juli 2012 Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66 Inleiding De kosten van de gezondheidzorg stijgen hard. Dat komt voornamelijk

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (UVB)

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (UVB) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Lichttherapie (UVB) z 1 Lichttherapie Reeds lang is bekend dat zonlicht een gunstig effect heeft op verschillende huidziekten.

Nadere informatie

De expatriate Health Insurance. Wereldwijd verzekerd van de beste zorg

De expatriate Health Insurance. Wereldwijd verzekerd van de beste zorg De expatriate Health Insurance Wereldwijd verzekerd van de beste zorg Wereldwijde vergoeding van medische hulp Zorgverzekering speciaal voor Nederlanders die in het buitenland wonen en/of werken Bent u

Nadere informatie

Lichttherapie Bad PUVA behandeling

Lichttherapie Bad PUVA behandeling Lichttherapie Bad PUVA behandeling Inleiding De dermatoloog heeft u verteld dat u lichttherapie gaat krijgen en in welke vorm. In deze folder leest u meer over de lichttherapie en de gang van zaken op

Nadere informatie

UVB lichttherapie Lichttherapie bij huidklachten

UVB lichttherapie Lichttherapie bij huidklachten UVB lichttherapie Lichttherapie bij huidklachten Polikliniek dermatologie U heeft met uw arts afgesproken dat u binnenkort start met lichttherapie. U leest in deze brochure: wat lichttherapie inhoudt hoe

Nadere informatie

De expatriate Health Insurance. Wereldwijd verzekerd van de beste zorg

De expatriate Health Insurance. Wereldwijd verzekerd van de beste zorg De expatriate Health Insurance Wereldwijd verzekerd van de beste zorg Wereldwijde vergoeding van medische hulp Uw medewerkers wereldwijd verzekerd van de beste zorg Als werkgever voelt u zich verantwoordelijk

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Lichttherapie bij huidaandoeningen

Lichttherapie bij huidaandoeningen DERMATOLOGIE Lichttherapie bij huidaandoeningen BEHANDELING Lichttherapie Lichttherapie is een behandeling met ultraviolet licht. Mensen met chronische huidaandoeningen, vooral met psoriasis of eczeem,

Nadere informatie

Lichttherapie UVA-1 Radboud universitair medisch centrum

Lichttherapie UVA-1 Radboud universitair medisch centrum Lichttherapie UVA-1 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een afspraak te maken bij de afdeling Lichttherapie van het Radboudumc. Deze folder bevat informatie over therapie met langgolvig

Nadere informatie

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen.

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen. Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne Brabers & Judith de Jong. Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste

Nadere informatie

een goed begin is het halve werk

een goed begin is het halve werk een goed begin is het halve werk een goed begin is het halve werk Een oude wijsheid, maar een jong initiatief in de zorg: als zowel patiënt als dokter beter voorbereid zijn op het eerste consult in het

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Een zorgtransformatie door digitale innovatie. Jeroen Tas CEO, Healthcare Informatics.Solutions.Services

Een zorgtransformatie door digitale innovatie. Jeroen Tas CEO, Healthcare Informatics.Solutions.Services Een zorgtransformatie door digitale innovatie Jeroen Tas CEO, Healthcare Informatics.Solutions.Services Digitale technologieën Exponentiële groei in snelheid, aantal en gebruik 2 miljard mensen hebben

Nadere informatie

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Zelfmanagement en ehealth Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Stelling Alle zorgverleners krijgen vroeg of laat te maken met patiënten die zelf hun gezondheid (willen) managen.

Nadere informatie

Maatschap Dermatologie. Informatie over PUVA/UVB therapie

Maatschap Dermatologie. Informatie over PUVA/UVB therapie Maatschap Dermatologie Informatie over PUVA/UVB therapie Algemeen Reeds lang is bekend dat zonlicht een gunstig effect heeft op verschillende huidziekten. Deze folder geeft u informatie over lichttherapie

Nadere informatie

op afstand de beste zorg

op afstand de beste zorg op afstand de beste zorg op afstand de beste zorg Met CURIT Connect monitort u uw (cardiologische) patiënten op afstand, makkelijk en goed. Vitale gegevens als bloeddruk en gewicht of zelfs een ECG worden

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Fumaraten bij psoriasis

Fumaraten bij psoriasis Fumaraten bij psoriasis Inleiding In overleg met uw behandelend dermatoloog heeft u besloten Fumaraten te gaan gebruiken voor de behandeling van psoriasis. Uit onderzoek is gebleken dat Fumaraten voor

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

Zorgvrager doet mee? Onderzoek!

Zorgvrager doet mee? Onderzoek! Zorgvrager doet mee? Onderzoek! Verbeteren van de patiëntveiligheid door digitale patiënten participatie? Hersenletsel na een CVA, netwerk in beroering 20 maart 2013 Rolien de Jong MSc Programma 1. Context

Nadere informatie

Resultaten Gezondheidszorg

Resultaten Gezondheidszorg Resultaten Gezondheidszorg Conclusies Onbekendheid social media in de gezondheidszorg is groot; treffend is een quote van een zorggebruiker die stelt dat als je als patiënt nog niet of nauwelijks met een

Nadere informatie

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Léon Sigo Directeur ComputerPlan ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Onze organisatie Sinds 1982 32 jaar ICT ervaring 50 medewerkers Meer

Nadere informatie

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Tekst: Annemaret Bouwman Fotografie: Ingrid Alberti NPCF beschrijft visie op persoonlijk gezondheidsdossier Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Patiëntenfederatie

Nadere informatie

Dermatologie. Dagbehandeling voor patiënten met eczeem

Dermatologie. Dagbehandeling voor patiënten met eczeem Dermatologie Dagbehandeling voor patiënten met eczeem Dermatologie Inleiding In deze brochure kunt u meer lezen over een dagbehandeling voor patiënten met eczeem. Het behandeltraject is bedoeld voor patiënten

Nadere informatie

Highlights in ehealth

Highlights in ehealth Highlights in ehealth Hans C. Ossebaard KLM HEALTH SERVICES 23 JANUARI 2015 Center for ehealth Research and Disease management Kwaliteitsinstituut 1. Ontwikkeling kwaliteitstandaarden 2. Implementatie

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (PUVA)

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (PUVA) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Lichttherapie (PUVA) z 1 Lichttherapie Reeds lang is bekend dat zonlicht een gunstig effect heeft op verschillende huidziekten.

Nadere informatie

Lichttherapie bij huidziekten

Lichttherapie bij huidziekten Patiënteninformatie Lichttherapie bij huidziekten 1234567890-terTER_ Lichttherapie bij huidziekten U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Staatssecretaris verlengt concessie zorgkantoren

Staatssecretaris verlengt concessie zorgkantoren Zorgverzekeraars Nederland nr: 36 5 september 2012 Rouvoet: Ouderenzorg hoort bij zorgverzekeraars Vrijwel alle politieke partijen willen in de komende regeerperiode de ouderenzorg, inclusief verpleging

Nadere informatie

ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim VU PICA Kenniscentrum Patiëntenlogistiek 21 03 2011

ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim VU PICA Kenniscentrum Patiëntenlogistiek 21 03 2011 ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim 1 ehealth is mensenwerk Bedrijfskundige informatica 10 jaar in Telecom & Media bij KPN (Call Centers, doelgroepmarketing,

Nadere informatie

Lichttherapie UVB Radboud universitair medisch centrum

Lichttherapie UVB Radboud universitair medisch centrum Lichttherapie UVB In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een afspraak te maken bij de afdeling Lichttherapie van het Radboudumc. Deze folder geeft informatie over therapie met ultraviolet

Nadere informatie

De beste zorg vinden? Zorg of ondersteuning nodig? CZ helpt! 2013/2014. Uw verzekering snel en digitaal regelen?

De beste zorg vinden? Zorg of ondersteuning nodig? CZ helpt! 2013/2014. Uw verzekering snel en digitaal regelen? zorgwijzer 2013/2014 Zorg of ondersteuning nodig? CZ helpt! De beste zorg vinden? Uw verzekering snel en digitaal regelen? Medische vraag? Stel hem aan onze deskundigen Inhoudsopgave 4 Regel uw verzekering

Nadere informatie

Lichttherapie (PUVA) Radboud universitair medisch centrum

Lichttherapie (PUVA) Radboud universitair medisch centrum Lichttherapie (PUVA) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een therapie met ultraviolet (UV) licht in het Radboudumc. De PUVA-behandeling vindt plaats op de afdeling Lichttherapie van

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Aanleiding en achtergrond van het onderzoek Goede gezondheidszorg wordt steeds belangrijker: ook in Nederland nemen problemen als overgewicht, diabetes en hartproblemen

Nadere informatie

ICT in de gezondheidszorg

ICT in de gezondheidszorg pagina 1 van 6 ICT in de gezondheidszorg Met behulp van de computer is veel mogelijk. Ook in de gezondheidszorg. Voor u als patiënt kan het gebruik van computers ervoor zorgen dat u meer informatie heeft.

Nadere informatie

Lichttherapie. Dermatologie. Met UV-A en UV-B licht

Lichttherapie. Dermatologie. Met UV-A en UV-B licht Dermatologie Lichttherapie Met UV-A en UV-B licht Inleiding U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten om UVA of UVB lichttherapie te volgen. U krijgt hierover informatie van uw behandelend arts

Nadere informatie

Digitale ziekenhuiszorg en patiëntcommunicatie in Noord-Holland

Digitale ziekenhuiszorg en patiëntcommunicatie in Noord-Holland Digitale ziekenhuiszorg en patiëntcommunicatie in Noord-Holland Digitale ziekenhuiszorg en patiëntcommunicatie in Noord-Holland Zorgbelang Noord-Holland voert vanaf 0 projecten uit rond het thema ehealth.

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Live data, 24/7/365. Pharma & Healthcare

Live data, 24/7/365. Pharma & Healthcare 1 Live data, 24/7/365 Pharma & Healthcare 2 Dyzle Pharma & Healthcare Index 04 06 Vision Control Met behulp van DyzleLiveWare krijgt u meer inzicht in kritische processen die bepalend zijn voor de kwaliteit

Nadere informatie

Online Hulp voor ouderen. CONGRES ONLINEHULP 28-11-2014 1

Online Hulp voor ouderen. CONGRES ONLINEHULP 28-11-2014 1 Online Hulp voor ouderen. JOOP BLOM, VOORZITTER COMMISSIE ZORG EN WELZIJN EN WONEN NVOG. LID COMMISSIE ZORG EN WELZIJN EN WONEN CSO. UTRECHT 28 NOVEMBER 2014. CONGRES ONLINEHULP 28-11-2014 1 Wat is e-health?

Nadere informatie

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking VideoSamenwerking Met het oog op zakelijk succes Videosamenwerking (collaboration) is een snelle en effectieve oplossing voor face

Nadere informatie

dot or not? leidraad voor orthopedisch instrumentmakerijen en ziekenhuizen: is een orthese dot or not?

dot or not? leidraad voor orthopedisch instrumentmakerijen en ziekenhuizen: is een orthese dot or not? dot or not? leidraad voor orthopedisch instrumentmakerijen en ziekenhuizen: is een orthese dot or not? dot or not? Een gedeelte van de vergoeding van orthesen loopt niet meer via de Regeling Hulpmiddelen

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012 Inhoud Inleiding en leeswijzer... 4 1 Tevredenheid en vertrouwen van de consument... 5 2 Tevredenheid over

Nadere informatie

Wat is een melanoom. Wat zijn pigmentcellen. Wie krijgt een melanoom

Wat is een melanoom. Wat zijn pigmentcellen. Wie krijgt een melanoom Melanoom Wat is een melanoom In de huid bevinden zich talrijke pigmentcellen (melanocyten). Wanneer deze pigmentcellen ongeremd gaan groeien en daardoor een agressief groeiende tumor ontstaat, spreekt

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Vitiligo. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Vitiligo. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Vitiligo i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is vitiligo? Vitiligo is een aandoening waarbij de huid en het haar pigment verliezen en waarbij melkwitte plekken van verschillende

Nadere informatie

Minder diëtistische behandeling door grotendeels schrappen van dieetadvisering uit de basisverzekering

Minder diëtistische behandeling door grotendeels schrappen van dieetadvisering uit de basisverzekering Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (J.Tol, I.C.S. Swinkels, C.J. Leemrijse, C. Veenhof, Minder diëtistische behandeling door grotendeels schrappen diëtetiek

Nadere informatie

CoCo -zelfm@nagement in beweging

CoCo -zelfm@nagement in beweging CoCo -zelfm@nagement in beweging M. Vollenbroek-Hutten, R. Huis in t Veld 1 CoCo achtergrond Lichamelijke fitheid is een belangrijke peiler in preventie en behandeling van chronisch zieken. Huidige zorg

Nadere informatie

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things LoRa van KPN Connectiviteit voor Internet of Things Energie-efficiënt verbindingen maken Internet of Things is steeds meer een wezenlijk onderdeel van ons bestaan. Alles en iedereen kan tegenwoordig met

Nadere informatie

ZORGINKOOP EN E-HEALTH FYSIOTHERAPIE. Presentatie voor rondetafelbijeenkomst 2 oktober 2014

ZORGINKOOP EN E-HEALTH FYSIOTHERAPIE. Presentatie voor rondetafelbijeenkomst 2 oktober 2014 ZORGINKOOP EN E-HEALTH FYSIOTHERAPIE Presentatie voor rondetafelbijeenkomst 2 oktober 2014 Programma 13:00-13:10 uur 13:10-13:30 uur 13:30-13:45 uur 13:45-14:15 uur 14:15-14:30 uur 14:30-14.45 uur 14:45-15:00

Nadere informatie

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers. Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

Zelfzorg & zelfdiagnose. Dianne Prinsen Programmaleider ehealth& zelfmanagement

Zelfzorg & zelfdiagnose. Dianne Prinsen Programmaleider ehealth& zelfmanagement 1 Zelfzorg & zelfdiagnose Dianne Prinsen Programmaleider ehealth& zelfmanagement 2 3 Zorgt Zelfdiagnose en Zelfzorg voor eigen regie van de patiënt? Zelfzorg & zelfdiagnose kan tot (meer) eigen regie leiden

Nadere informatie

Voorbeeld adviesrapport MedValue

Voorbeeld adviesrapport MedValue Voorbeeld adviesrapport MedValue (de werkelijke naam van de innovatie en het ziektebeeld zijn verwijderd omdat anders bedrijfsgevoelige informatie van de klant openbaar wordt) Dit onafhankelijke advies

Nadere informatie

Van stapels papier naar digitaal machtigen. Informatie over het machtigingenportaal voor mondzorg

Van stapels papier naar digitaal machtigen. Informatie over het machtigingenportaal voor mondzorg Van stapels papier naar digitaal machtigen Informatie over het machtigingenportaal voor mondzorg Voor wie? Tandartsen, kaakchirurgen, implantoloog, tandprotheticus tandartsspecialist, centra bijzondere

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens Wat? In december 2011 zijn de organisaties van huisartsen(posten), apothekers en ziekenhuizen met de NPCF tot een akkoord gekomen

Nadere informatie

Wie is de Nederlandse huisarts?

Wie is de Nederlandse huisarts? 8 LHV jubileumboek onderhuids onderzoek 9 Wie is de Nederlandse huisarts? Eerst het goede nieuws: 4 van de 5 huisartsen hebben geen enkele spijt van hun beroepskeuze. Sterker nog: als ze opnieuw zouden

Nadere informatie

atopisch eczeem Eczeem

atopisch eczeem Eczeem atopisch eczeem Eczeem is een ziekte van de huid die bij veel mensen voorkomt. Atopisch eczeem is een aangeboren vorm van eczeem. Het wordt ook wel constitutioneel eczeem genoemd. Wat is atopisch eczeem?

Nadere informatie

Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor?

Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor? Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor? Anna van Poucke Voorzitter KPMG gezondheidszorg Nederland Er vindt een aantal fundamentele ontwikkelingen plaats binnen de gezondheidszorg De veranderende samenstelling

Nadere informatie

De slimme meter Klaar voor de toekomst

De slimme meter Klaar voor de toekomst De slimme meter Klaar voor de toekomst met de slimme meter bent u klaar voor de toekomst Endinet maakt haar energienetten klaar voor de toekomst. Net als de auto-, de telefoonen bankindustrie worden ook

Nadere informatie

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Sales als basis voor klantcontact stimuleert klanttevredenheid Meer dan 900 medewerkers van Transcom Nederland verzorgen dagelijks facilitaire

Nadere informatie

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door.

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma- van Rooijen, Anne Brabers en Judith de Jong. De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het

Nadere informatie

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik.

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiecontroller iungo Wat kost een wasbeurt? Of hoeveel energie verbruikt je vriezer? Energie is een belangrijke, maar vaak onzichtbare

Nadere informatie

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Rapport Cardiovasculair risicomanagement Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Colofon Auteur Daniëlla Theunissen, apotheker Met medewerking van Marianne Nijpels, apotheker Illustratie Len Munnik september

Nadere informatie

Tijdbesparing in de zorg met apps

Tijdbesparing in de zorg met apps De alles-in-1 Zorgapp Efficiënt en veilig Tijdbesparing in de zorg met apps Zorgapps maken al het coördinerende en administratieve werk eenvoudiger en efficiënter zodat tijd overblijft Moderne technologie

Nadere informatie

Radiuz maakt mobiliteit beheersbaar

Radiuz maakt mobiliteit beheersbaar Radiuz maakt mobiliteit beheersbaar September 2013 www.radiuz.nl Radiuz Total Mobility Full service mobiliteitsplatform met direct inzicht in complete mobiliteit per medewerker Op-maat-aansluiting bij

Nadere informatie

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Atlas Copco

Nadere informatie

3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg

3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg 3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg 12 maart, 9 april en 7 mei 2014 Locatie: Broederplein 39, 3703 CD Zeist Nascholing voor professionals in de gezondheidszorg Georganiseerd

Nadere informatie

ehealth en zelfmanagement, hoe worden we daar beter van?

ehealth en zelfmanagement, hoe worden we daar beter van? Medicinfo Kennisrapport ehealth en zelfmanagement, hoe worden we daar beter van? Mensen die zelf de verantwoordelijkheid nemen voor hun gezondheid en welzijn maken de beste keuzes. november 2012 Specialist

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 AGD

Nationale DenkTank 2014 AGD AGD Achtergrond en uitwerking Door versnippering van gegevens kan de potentie uit zelf gemeten gegevens niet benut worden Probleem Er wordt op dit moment heel veel gezondheidsinformatie gemeten maar door

Nadere informatie

Inhoud. Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot

Inhoud. Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot Onderzoek naar potentiële besparingen van innovatieve complexe wondzorg September 2014 Transform to the power of digital Inhoud Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor Februari 2016 Trends in Customer Service

Strategic Decisions Monitor Februari 2016 Trends in Customer Service Strategic Decisions Monitor Februari 2016 Trends in Customer Service In samenwerking met KIRC 2016 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische of andere

Nadere informatie

Current Temperature 5.2 C. Food & Retail

Current Temperature 5.2 C. Food & Retail 1 Current Temperature 5.2 C Food & Retail 2 Dyzle Food & Retail Index 04 06 Vision Control Met behulp van DyzleLiveWare krijgt u meer inzicht in kritische processen die bepalend zijn voor de voedselkwaliteit.

Nadere informatie

Lichttherapie met PUVA voor handen en voeten

Lichttherapie met PUVA voor handen en voeten Dermatologie Lichttherapie met PUVA voor handen en voeten Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Voor wie is deze behandeling bedoeld Deze behandeling

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Figuur 1 Model Operational Excellence

Figuur 1 Model Operational Excellence 1. Management samenvatting Ondanks de groeiende populariteit process redesign, is er maar weinig bekend over de strategieën die organisaties kunnen volgen om te bereiken. Een redesign strategie specificeert

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. 1. Printing & Document Management 2010. 2. De markt in cijfers. 3. Printing contracten. 4. Digitalisering. 5. Homogeen vs.

INHOUDSOPGAVE. 1. Printing & Document Management 2010. 2. De markt in cijfers. 3. Printing contracten. 4. Digitalisering. 5. Homogeen vs. Whitepaper INHOUDSOPGAVE 1. Printing & Document Management 2010 2. De markt in cijfers 3. Printing contracten 4. Digitalisering 5. Homogeen vs. heterogeen 6. Printing authorisaties 1. Printing & Document

Nadere informatie

Het nieuwe patiëntenplatform voor mensen met een chronische aandoening

Het nieuwe patiëntenplatform voor mensen met een chronische aandoening Het nieuwe patiëntenplatform voor mensen met een chronische aandoening Leven met een chronische aandoening is vanuit medisch oogpunt al een belasting. Zorgen dat je de zorg krijgt die je zoekt en je weg

Nadere informatie

Oostzaan Buiten gewoon

Oostzaan Buiten gewoon GESCAND OP Gemeente Oostzaan Buiten gewoon Gemeenteraad Oostzaan P/a Postbus 20 153OAA Wormeriand - 8 APR. Comeents Oostzaan Gemeentehuis ockadrcs Kerkbuurt 4, 1 511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1

Nadere informatie

Introductie Leidraad KvL Assessment in de Dermatologische Praktijk. Marinus van Praag St. Franciscus Gasthuis, Rotterdam

Introductie Leidraad KvL Assessment in de Dermatologische Praktijk. Marinus van Praag St. Franciscus Gasthuis, Rotterdam Introductie Leidraad KvL Assessment in de Dermatologische Praktijk Marinus van Praag St. Franciscus Gasthuis, Rotterdam Inhoud Inleiding - Een casus - Waarom KvL assessment? Organisatie KvL assessment

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

Behandeling Begrepen. SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S

Behandeling Begrepen. SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S Behandeling Begrepen SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S de actualiteit hoe het begon Het ontstaan van Behandeling Begrepen Patientenvoorlichting 2015 Waarom Behandeling Begrepen? Slechte informatie

Nadere informatie

Vitiligo Wat is vitiligo? Hoe ontstaat vitiligo? - De auto-immuuntheorie

Vitiligo Wat is vitiligo? Hoe ontstaat vitiligo? - De auto-immuuntheorie Vitiligo Wat is vitiligo? Vitiligo is een aandoening waarbij de huid en het haar pigment verliezen en waarbij melkwitte plekken van verschillende grootte en vorm ontstaan. Minstens 0,5% van de wereldbevolking

Nadere informatie

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar?

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? April 2011 Ir. T. Lekkerkerk, projectleider Juli 2011 Rapport meldactie Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar NPCF 2011-298/DSB/01.01.01/TL/hm

Nadere informatie