Greenpeace pleit voor stopzetting nucleaire energie en investeringen in hernieuwbare energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Greenpeace pleit voor stopzetting nucleaire energie en investeringen in hernieuwbare energie"

Transcriptie

1 Greenpeace Clean Energy Now! Greenpeace pleit voor stopzetting nucleaire energie en investeringen in hernieuwbare energie Greenpeace betreurt ten zeerste dat Electrabel beslist heeft om twee stoomgeneratoren in de kerncentrale van Doel te vervangen. Niet alleen vinden wij elektriciteitsproductie door kernenergie een onverantwoord risico voor mens en milieu, de levensduur van Doel 2 (waar de generatoren vervangen worden) wordt volgend jaar overschreden en daarom moet deze reactor dicht, onmiddellijk, en niet binnen tien jaar zoals de beslissing rond de kernuitstap voorziet. Electrabel en de federale overheid zouden beter grootschalige investeringen in hernieuwbare energie en energie efficiëntie mogelijk maken. Niet alleen zijn deze veiliger en minder milieubelastend dan nucleaire en klassieke elektriciteitscentrales, ook hun rendement ligt hoger en ze brengen meer tewerkstelling met zich mee. Nieuwe stoomgeneratoren in Doel 2: overbodig In 2002 bestelde Electrabel twee stoomgeneratoren ter waarde van 82 miljoen euro bij Mitsubishi Heavy Industries in Japan. De nieuwe generatoren zullen in de loop van de maanden mei en juni in Doel 2 ingebracht worden. Doel 2 is één van de oudste kernreactoren van België, die in 1975 werd opgestart met een toen voorziene levensduur van 30 jaar. De centrale moet dus eigenlijk volgend jaar gesloten worden. De regeringsbeslissing rond de kernuitstap heeft de levensduur van Doel 2 met 10 jaar verlengd, tot Een stoomgenerator kan best vergeleken worden met een hele grote ketel waarin zich duizenden buizen of pijpjes met heet water (opgewarmd door de splijtingswarmte) bevinden. Het water in de stoomgenerator komt in contact met de buisjes en genereert zo stoom. De stoomgenerator bevindt zich in het reactorgebouw. Hij maakt deel uit van het nucleaire gedeelte van een kerncentrale. Door de binnenkant van de pijpjes stroomt water dat radioactief besmet is. Een afgedankte stoomgenerator is dan ook radioactief afval. De twee te vervangen stoomgeneratoren zullen, samen met de zes oude stoomgeneratoren van Doel 3 en 4, in een speciaal gebouw op de site van Doel opgeslagen worden en zullen mee verwijderd worden bij de latere ontmanteling van de kerncentrale. De vervanging van de generatoren is een ingrijpende operatie. De kerncentrale wordt stilgelegd voor een periode van twee maanden. De werkzaamheden spelen zich af in het zogenaamde primaire circuit, het radioactieve hart van de centrale. De brandstofelementen worden uit de centrale gehaald, de oude stoomgeneratoren die last hebben van corrosie worden uitgebroken en opgeslagen in een speciaal daarvoor voorzien gebouw. Omdat de vervanging van deze stoomgeneratoren niet voorzien was bij de bouw van de centrale dient er een gat gemaakt te worden in de koepel. Een reusachtige kraan doet het tilwerk van de 260 ton zware generatoren. Voor Greenpeace is kernenergie een verouderde energiebron die zo snel mogelijk (en liefst sneller dan de kernuitstap voorziet) moet afgebouwd worden. Kernenergie is allicht de grootste vergissing van de twintigste eeuw. Dertig jaar na de invoering van kernenergie in België is nog steeds geen oplossing gevonden voor het kernafval dat door de centrales wordt voortgebracht. De komende generaties zullen nog voor duizenden jaren opgescheept blijven met het niet te beheersen probleem van de kernafval. 1

2 Doel 2 is niet onmisbaar Doel 2 is een kleine centrale die ongeveer 400 MW produceert. Een sluiting van deze centrale kan vrij eenvoudig opgevangen worden door andere maatregelen, zoals rationeel energiegebruik, de bouw van warmtekrachtkoppelinginstallaties of offshore windprojecten op de Thorntonbank voor de Belgische kust. Een warmtekrachtkoppelinginstallatie produceert tegelijkertijd energie en warmte. De aanwending van dezelfde hoeveelheid brandstof genereert een hoger rendement bij een warmtekrachtkoppelinginstallatie. In de Antwerpse haven worden momenteel meerdere warmtekrachtkoppelinginstallaties gebouwd waaronder één van 400 MW bij het bedrijf BASF. Op 11 april verleende de Belgische regering een vergunning voor de bouw van een windmolenpark op de Thorntonbank. Het project dat voorzien is om volop te functioneren vanaf 2005 zou een vermogen hebben tussen de 200 en 300 MW. In totaal is er ruimte voorzien voor meerdere projecten op de Thorntonbank met een totale geschatte capaciteit van MW of 5,5% van de totale Belgische elektriciteitsproductie. Het belangrijkste alternatief voor kernenergie vormt het rationeel energiegebruik. België heeft zowat het hoogste gemiddelde energieverbruik per hoofd van de bevolking van heel Europa (de Europese Federatie van Isolatieproducenten riep België uit tot slechtst geïsoleerde land van Europa). Een studie uitgevoerd door het Duitse Fraunhofer Instituut in opdracht van de vorige federale regering toont dat dankzij energie-efficiëntie onze energie-noden in België met 18 tot 25% kunnen dalen. Het gaat hier om reducties die economisch neutraal zijn (dus zonder extra kosten). Deze internationale studie bevestigt dat België de Kyoto-doelstellingen zou kunnen halen zonder gebruik te moeten maken van de flexibele mechanismen en zonder schade voor de economie, indien het de maatregelen zou overnemen die in de buurlanden worden genomen om de vraag naar energie te beheersen. Nieuwe investeringen gaan in tegen de geest van de kernuitstap De vorige federale regering keurde op 1 maart 2002 de wet op de kernuitstap (voluit de Wet houdende de geleidelijke uitstap uit kernenergie voor industriële elektriciteitsproductie) goed. Deze wet werd door het parlement gestemd op 31 januari Daarmee werd beslist om op termijn van 20 jaar de werking van alle zeven nucleaire installaties in België stop te zetten. In de wet zit wel een ontsnappingsroute die voorziet dat in geval van een bedreiging van de bevoorradingszekerheid de wet kan herroepen worden. De wet stelt dat de eerste centrale (Doel 1) in principe dicht moet gaan in februari De sluiting van Doel 2 is gepland voor december De laatste centrale moet sluiten in Dan is de kernuitstap in België een feit. De kernuitstap voorziet dat elke kerncentrale 40 jaar in bedrijf zal zijn geweest. Dit is tien jaar langer dan tijdens de bouw werd voorzien. Na 2025 gaat de belastingsbetaler en elektriciteitsconsument nog enkele honderden jaren betalen voor de opslag van het radioactieve afval, de beveiliging van de uraniummijnen, de ontmanteling van de centrales en alle bijbehorende verzekeringen. Het hoogradioactief afval blijft nog tienduizenden jaren gevaarlijk radioactief, een probleem waar geen oplossing voor bestaat. Dit is de erfenis van de beleidsmakers die in de jaren '70 kozen voor kernenergie. Ondanks het feit dat de beslissing rond de kernuitstap ondertussen reeds meer dan twee jaar oud is, werden door de bevoegde minister, minister van Economie, Energie, Buitenlandse handel en Wetenschapsbeleid Fientje Moerman nog steeds geen stappen gezet om de kernuitstap in de praktijk waar te maken. Integendeel, vanwege kernenergieproducent Electrabel krijgen we duidelijke signalen dat zij hopen de beslissing alsnog te kunnen omkeren. De investering in twee nieuwe reactoren in Doel 2 moet dan ook in dat licht gezien worden, als een poging om de regeringsbeslissing rond de kernuitstap te omzeilen. Hoewel de stoomgeneratoren boekhoudkundig worden afgeschreven op 10 jaar hebben zij een levensduur van 20 tot 25 jaar. Dat Electrabel het aandurft om deze investering nu te doen toont aan dat ze de kernuitstap niet ernstig neemt. Dit wordt ook als dusdanig naar voor gebracht door 2

3 de leiding van Electrabel. De productie en investeringen in de vier reactoren van Doel gaan gewoon door. De eerste twee reactoren van Doel zouden in 2015 moeten sluiten, maar daar lijkt operationeel manager Patrick Moeyaert zich weinig zorgen over te maken: "We gaan door met investeren omdat we er niet van overtuigd zijn dat we in 2015 moeten sluiten aldus Moeyaert op een persconferentie van de kerncentrale in januari En in een persbericht van 28 februari 2003 stelt Electrabel: Electrabel is van oordeel dat er geen enkele technische, economische of ecologische reden is om vandaag de stillegging te beslissen van de Belgische kerncentrales vanaf Dit geeft duidelijk weer wat de politieke lijn van Electrabel is. Zo lang de regering en de bevoegde ministers bereid zijn om investeringen in kernenergie toe te laten zullen ze verder gaan met de uitbating van hun kerncentrales. Zo sluit Electrabel, ondanks de voorziene sluiting van Doel 1 in 2015 ook, op termijn, de vervanging van de stoomgeneratoren in Doel 1 niet uit. Minister Moerman laat begaan Dat Electrabel een dergelijke investering durft aan te gaan een jaar vooraleer haar 10-jaarlijkse vergunning voor de exploitatie van Doel 2 verloopt toont aan dat er voldoende garanties zijn vanwege de minister van Energie Fientje Moerman. Het is de minister die werk moet maken van een vernieuwend energiebeleid dat het juiste klimaat schept voor massale investeringen in hernieuwbare energie. Het is ook zij die een concreet scenario moet uitwerken voor de uitstap uit de kernenergie. Tot op heden blijven spraakmakende initiatieven echter uit. Belangrijkste obstakel voor een omslag van de traditionele elektriciteitsopwekking naar hernieuwbare energie is het blijvend monopolie van Electrabel. Ondanks de liberalisering van de energiemarkt blijft Electrabel een quasi-monopolie behouden op de elektriciteitsproductie in België. De liberalisering heeft dan ook noch een prijsverlaging met zich meegebracht, noch de consument de kans gegeven een keuze te maken voor de meest milieuvriendelijke en rendabele energieproductie: hernieuwbare energie. De regeringstop van Gembloux in februari 2004 besloot 25% van de productiecapaciteit te veilen, maar concrete stappen om dit te realiseren werden door Minister van Energie Fientje Moerman nog niet genomen. De sluiting van de verouderde kerncentrales biedt ons land de mogelijkheid om de elektriciteitsproductie op een andere leest te schoeien. Greenpeace is voorstander van een echte vrije elektriciteitsmarkt waar de producent de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de productie, het veiligheidsrisico en het afval. No nukes go wind In plaats van te investeren in de bestendiging van kernenergie zou Electrabel beter investeren in hernieuwbare energieproductie. Ook de Belgische regering zou een dergelijk signaal moeten geven. België ging in 2001, in het kader van de Europese richtlijn betreffende bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energie op de interne elektriciteitsmarkt de verbintenis aan om 6 % van haar elektriciteitsconsumptie uit hernieuwbare energie te halen tegen Hiermee hebben we de laagste doelstelling in Europa. Duitsland mikt op 12.5 %, Frankrijk op 21%, Nederland op 9% en het Verenigd koninkrijk op 20%. Van 1 tot 4 juni congresseert in Bonn de Johannesburg Renewable Energy Coalition (hierna JREC). Deze coalitie van meer dan 80 landen kreeg vorm in Johannesburg op initiatief van de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder. In het kader van het eerste wereldcongres van deze coalitie legden de Duitse, Franse en Deense regering een voorstel op tafel om binnen de Europese Unie een nieuw streefdoel voor de promotie van hernieuwbare energie te aanvaarden. Deze landen willen tegen 2020 ten minste 20% van de Europese energievoorziening uit hernieuwbare bronnen halen. Greenpeace vraagt dat ook de Belgische regering dit voorstel zal ondersteunen. Het Europees Parlement steunde dit voorstel reeds in haar resolutie van 1 april (Renewable Energy Resolution) waarin ze de lidstaten opdraagt de doelstelling om 20% hernieuwbare energieconsumptie te realiseren tegen 2020 te ondersteunen; de grote financiële instellingen 3

4 vraagt om prioriteit te geven aan investeringen in hernieuwbare energie en energie-efficiënte; en de Europese Commissie oproept om een wetgevend kader uit te werken dat de groei van de hernieuwbare energiesector kan bespoedigen, alsook een onderzoek te doen naar de impact van subsidies in de energiesector. In Europa werken vandaag de dag meer dan mensen in de hernieuwbare energiesector 1. Daarmee behoort de hernieuwbare energiesector, samen met de mobiele telefonie, tot de grootste economische groeisectoren in Europa. Volgens de Duitse leefmilieuminister Jurgen Trittin heeft de hernieuwbare energiesector een omzet van 10 miljard euro per jaar 2. Onderzoeken naar de mogelijkheden van hernieuwbare energie in ons land toonden aan dat er een meer dan behoorlijk potentieel is. Zo berekent de Ampère commissie 3 in een conservatieve berekening dat 10% van onze elektriciteit 4 uit hernieuwbare bronnen kan gewonnen worden. Een studie van de Organisatie voor Duurzame Energie (ODE) 5 in opdracht van de Vlaamse regering heeft het over 23% tegen 2020 in Vlaanderen (dit aandeel van hernieuwbare energie kan zelfs oplopen tot 45% van de elektriciteitsvraag indien deze daalt door investeringen in energieefficiëntie). Naast het potentieel aan land bieden met name de offshore windparken voor de Belgische kust een enorm potentieel.volgens een rapport van het Duitse Instituut voor Windenergie kunnen de offshore windparken op één generatie tijd een derde van de stroom leveren aan de Noordzeelanden. Het technisch potentieel voor windenergie aan hun kusten ligt twee keer hoger dan het gecombineerde stroomverbruik in België, Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken. 6 Investeren in hernieuwbare energie blijkt overigens niet alleen goed te zijn voor het leefmilieu, ze zijn ook goed voor de tewerkstelling en voor onze portemonnee. Een studie van de Britse overheid (Energy Review 7 ) kwam tot de vaststelling dat de kost per geproduceerde kilowattuur lager ligt bij elektriciteit uit windenergie dan bij elektriciteit uit nucleaire of klassieke centrales. (zie tabel 1). In deze berekening werd rekening gehouden met zowel de investerings- als de onderhoudskosten. Tabel 1: kostprijs elektriciteitsopwekking Technology 2020 unit cost cents/kwh End use efficiency Low Photovoltaic Wind onshore 2,3 3,8 Wind ofshore 3 4,5 Energy crops 3,8 6 Wave 4,5 9 Fossil with CO2 capture and sequestration 4,5 6,8 Nuclear 4,5 6 Combined cycle gas turbine 3 3,5 Coal gasification 4,5 5,3 Bron: UK Performance and Innovation Unit Een door de EU gefinancierde studie van het European Forum for Renewable Energy Sources 8 berekende de potentiële tewerkstelling van diverse formules van elektriciteitsproductie. Zij 1 Cijfers European Renewable Energy Council 2 speech minister Trittin op European Renewable Energy Conference, Berlijn, 19 januari De Ampère commissie is een studiegroep bestande uit Belgische wetenschappelijke experten die door de vorige federale regering gevraagd werden aanbevelingen te formuleren over de toekomstige keuze voor electriciteitsproductie in het licht van de maatschappelijke en milieueisen van de 21e eeuw. De commissie gebruikte in haar rapport van 2000 cijfers uit 1998 en is gekend omwille van de conservatieve inschatting van de mogelijkheden voor hernieuwbare energie in België 4 commissie AMPERE, executive summary p ODE Vlaanderen, De mogelijkheden en belemmeringen voor duurzame energie in Vlaanderen, september Offshore wind energy in the North Sea, Deutsches Windenergie-Institut, The Energy Review, Performance and Innovation Unit, Cabinet Office,

5 kwamen tot de conclusie dat hernieuwbare energie een veel groter tewerkstellingspotentieel heeft dan klassieke energieproductie, zowel in vergelijking met de financiële investering als in vergelijking met de geproduceerde kwh. En dit bovendien zowel in de productie als in het onderhoud van de installaties. (zie tabel 2) Uit een recente studie van het Franse onderzoeksinstituut Détente voor Greenpeace blijkt ook dat over een periode van 60 jaar een investering in windenergie vijf maal zoveel tewerkstelling met zich meebrengt als de investering van eenzelfde hoeveelheid geld in de constructie en het beheer van de modernste nucleaire centrales (EPR) 9. Tabel 2: tewerkstellingsopportuniteiten in de energiesector Actueel C&I O&M C&I O&M C&I O&M FTE/ m FTE/GWhFTE/ m FTE/GWhFTE/ m FTE/GWh Solar thermal heat 6,40 0,26 6,51 0,25 Solar photovoltaic 6,97 0,44 5,38 0,40 Wind offshore 7,48 0,22 6,71 0,22 Wind onshore 6,06 0,14 6,07 0,14 Hydro (small-scale) 5,17 0,09 5,21 0,09 Biomass liquid 6,08 0,86 6,08 0,86 Biomass anaerobic 7,99 0,24 8,31 0,24 Biomass combustion 4,41 0,08 4,52 0,08 Biomass gasification 6,11 0,09 5,93 0,10 Fuel production energy crops 11,05 0,42 11,05 0,42 Fuel production forest residues - 0,10-0,10 Fuel production agricultural- 0,36-0,36 wastes Conventional CHP 2,3 5,7 0,02 0,06 Conventional power 4,2 13,0 0,01 0,10 Conventional heating 3,5 15,9 0,01 0,06 C&I = construction and installation; O&M = operation and maintenance; FTE = Full Time Equivalent Bron: European Forum for renewable Energy Sources market prediction for 2020 (based on figures ) Veiligheid in het gedrang Recent onderzoek door de Duitse regering toonde aan dat al de Duitse kernreactoren kwetsbaar zijn voor de impact van een neerstortend vliegtuig. Maar in het bijzonder zijn de 5 oudste van de 18 nog operationele Duitse reactoren zodanig slecht beschermd zijn dat de Duitse overheidsinstelling BfS (Duitse dienst voor Stralingsbescherming) opriep om deze zo snel mogelijk te sluiten. De 5 Duitse reactoren zijn van hetzelfde type en leeftijd als de reactoren Doel 1 en Doel 2. Greenpeace gaat er dan ook van uit dat ook deze reactoren bijzonder kwetsbaar zijn. Zeker na de vervanging van de stoomgeneratoren waarbij de betonnen koepel van de reactor het meest kwetsbare deel van de bescherming - opengebroken wordt. Ondanks de onrustwekkende Duitse bevindingen gaf de Belgische regering nog geen signaal dat ook zij bekommerd zijn om de veiligheid van deze centrales. Greenpeace verwacht van de bevoegde Belgische minister, Patrick Dewael, minister van Binnenlandse Zaken, dat hij 8 European Commission (1999) The Impact of Renewables on Employment and Economic Growth, Project for the ALTENER programme, coordinated by a consortium led by ECOTEC Consulting 9 Wind vs. Nuclear 2003, Greenpeace France, 4 december

6 onmiddellijk een onderzoek gelast naar de veiligheid van alle Belgische centrales. Sinds 11 september 2001 heeft veiligheid een nieuwe betekenis gekregen. Onze controle instanties dienen deze nieuwe veiligheidsvereisten toe te passen. Concreet eist Greenpeace van minister Dewael dat de geplande 10-jaarlijkse herziening van de vergunningen van alle 7 Belgische reactoren op een grondige wijze gebeurt, met de mogelijkheid tot publieke inspraak en onderzoek door onafhankelijke experts. Hiertoe moet een maximum aan gegevens ter beschikking gesteld worden en moet de herzieningsprocedure op een transparante wijze plaatsvinden. In het verleden werd deze herziening voornamelijk georganiseerd door Electrabel zelf, met ondersteuning van een privaat erkend organisme. De nucleaire veiligheidsdienst beperkte zich tot een eerder oppervlakkige controle op afstand. Gezien de nieuwe risico s, de veroudering van de reactoren en de liberalisering van de markt (die Electrabel er toe aanzet om ook op vlak van nucleaire veiligheid te besparen) zou het onverantwoord zijn om deze werkwijze verder te zetten. Greenpeace is er van overtuigd dat de oudste reactoren en met name Doel 1 en Doel 2 geen enkele kans maken om verder in bedrijf te blijven indien de 10-jaarlijkse herziening van de vergunning op een grondige en onafhankelijke manier zou gebeuren. Greenpeace vreest dan ook dat vitale tekortkomingen zullen toegedekt worden of dat het FANC (Federaal Agentschap Nucleaire Controle) hiervan zelfs niet op de hoogte zal worden gebracht door Electrabel. De eisen: Greenpeace verwacht dat: 1. de federale regering garandeert dat de geplande 10-jaarlijkse herziening van de vergunningen van de reactoren op een onafhankelijke, grondige en transparante wijze wordt uitgevoerd. Het is de overtuiging van Greenpeace dat de oudste reactoren - en Doel1 en Doel2 in het bijzonder - geen enkele kans maken om deze test te passeren, met de onmiddellijke sluiting tot gevolg. 2. de Minister van Energie Fientje Moerman de sluiting van deze centrales gebruikt als een concrete bijdrage aan de verdere vrijmaking van de elektriciteitsmarkt. Door de sluiting van gevaarlijke en verouderde productiecapaciteit komt ruimte vrij voor investeringen in nieuw hernieuwbaar vermogen. Dit kan een belangrijke bijdrage zijn tot de regeringsdoelstelling om 25% van de productiecapaciteit ter beschikking te stellen van andere electriciteitsbedrijven. 3. de federale regering en in het bijzonder minister Moerman de Europese verklaring voor een objectief van minimaal 20% van de Europese energieproductie uit hernieuwbare energiebronnen ondersteunt. Dit moet gekoppeld worden aan concrete maatregelen van energie-efficientie zodanig dat door de daling van de energievraag, het aandeel hernieuwbare energie kan stijgen tot 25% tegen Greenpeace Belgium 29 april

Windenergie goedkoper dan kernenergie!

Windenergie goedkoper dan kernenergie! Go Wind - Stop nuclear Briefing 1 26 june 2002 Windenergie goedkoper dan kernenergie! Electrabel geeft verkeerde informatie over kostprijs van kernenergie en windenergie. Electrabel beweert dat windenergie

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Kernenergie: Kan België zonder?

Kernenergie: Kan België zonder? Kernenergie: Kan België zonder? Marktonderzoeks-, studie- & consultancy-bureau mbt hernieuwbare energie - Marktstudies over energiemarkten - Opleidingen over (hernieuwbare) energie - Haalbaarheidsstudies,

Nadere informatie

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen 28/09/2015 Kees van der Leun Klimaat raakt al ontwricht bron: John Mason, skepticalscience.com bron: Guardian 2 100% duurzaam? Energie-efficiëntie

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

Windenergie één derde van de elektriciteit in één generatie

Windenergie één derde van de elektriciteit in één generatie Briefing 2-1 st july 2002 Windenergie één derde van de elektriciteit in één generatie In de eerste briefing werd uiteengezet dat windenergie vandaag reeds goedkoper is dan kernenergie en in gunstige omstandigheden

Nadere informatie

Les Kernenergie. Werkblad

Les Kernenergie. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Kernenergie Werkblad Les Kernenergie Werkblad Wat is kernenergie? Het Griekse woord atomos betekent ondeelbaar. Het woord atoom is hiervan afgeleid. Ooit dachten wetenschappers

Nadere informatie

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Cutting Energy Related CO 2 Emissions Baseline Emissions 62 Gt BLUE Map Emissions 14 Gt 2030 Key aspects

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Dr. Walter Mondt, ECOREM 26 november 2013 1 Inhoud Voorstelling Ecorem NV Context van de studie Werkingsprincipe van het energieatol Opbouw van het energieatol

Nadere informatie

Macro-economische impact van hernieuwbare energie productie in België

Macro-economische impact van hernieuwbare energie productie in België Macro-economische impact van hernieuwbare energie productie in België SAMENVATTING Context van het onderzoek september 2014 Hernieuwbare energie is één van de belangrijkste oplossingen die door de beleidsmakers

Nadere informatie

ENERGIE? Beheer van Common Goods!

ENERGIE? Beheer van Common Goods! ENERGIE? Beheer van Common Goods! Fiene Biesbrouck & Daan Creupelandt Antwerpen 20 oktober 2015 Inleidende video 2 Overzicht 0. Inleidende video 1. Energietransitie 2. Energiedemocratie 3. REScoops 4.

Nadere informatie

Kernenergie in de Belgische energiemix

Kernenergie in de Belgische energiemix Kernenergie in de Belgische energiemix 1. Bevoorradingszekerheid De energie-afhankelijkheid van België is hoger dan het Europees gemiddelde. Zo bedroeg het percentage energie-afhankelijkheid van België

Nadere informatie

De veiligheid in en rondom de kerncentrale van Tihange

De veiligheid in en rondom de kerncentrale van Tihange De veiligheid in en rondom de kerncentrale van Tihange Informatiebijeenkomst Provincie Limburg (NL) 20 mei 2015 Nele Scheerlinck Ir. Simon Coenen Dr. Lodewijk Van Bladel Overzicht 1. Over het FANC 2. De

Nadere informatie

Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie. Resolutie: Energie

Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie. Resolutie: Energie Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie Resolutie: Energie Definitieve versie op het JOVD Najaarscongres van 3 en 4 december 2011 te s Gravenhage Maarten Oude Kempers, politiek commissaris Milieu en

Nadere informatie

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Persnota 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Inleiding België beschikt over een geïnstalleerde elektrische productiecapaciteit van

Nadere informatie

Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015

Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015 Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015 Electrabel, een groene & lokale speler Jan Caerels RES Dev Onshore Lokale verankering met een gediffentieerd productiepark Herdersbrug Doel Zandvliet Power 90

Nadere informatie

Maarten Timmerman. Offshore Windenergie. Staalbouwdag / 2 oktober 2014

Maarten Timmerman. Offshore Windenergie. Staalbouwdag / 2 oktober 2014 Maarten Timmerman Offshore Windenergie Staalbouwdag / 2 oktober 2014 Wat doet TKI Wind op Zee? SEmuleert en faciliteert de ontwikkeling en implementaee van offshore windtechnologie voor de industrie (MKB)

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

SEAGRIDS. Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio

SEAGRIDS. Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio SEAGRIDS Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio Noodzaak van de Seagrids investeringsprojecten Aansluiting van de internationale, onderzeese

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Aantal tegenstanders kernenergie toegenomen

Aantal tegenstanders kernenergie toegenomen Onderzoek Aantal tegenstanders kernenergie toegenomen Voor: Greenpeace Door: Synovate Datum: 19 april 2011 Project: 94014 Copyright: Synovate BV. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die u

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

De Economische Impact van een Kernramp In Doel

De Economische Impact van een Kernramp In Doel Executive Summary van het rapport De Economische Impact van een Kernramp In Doel door Ir. Bart Martens, Smart Matters studie in opdracht van Greenpeace Belgium December 2014 2 Executive Summary van het

Nadere informatie

ADVIES AR090506-043 ALGEMENE RAAD COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. over

ADVIES AR090506-043 ALGEMENE RAAD COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. over Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. : 02/289.76.11 Fax : 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS ALGEMENE

Nadere informatie

voor tegen gemaakt door: 2009

voor tegen gemaakt door: 2009 In oktober 2008 maakte De Argumentenfabriek in opdracht van De Volkskrant een overzicht van de argumente n - en het bouwen van nieuwe kerncentrales in Nederlan d. De Argumenten kaart Kernenergie is gefabriceerd

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

IDENTIFICATIE VAN ECONOMISCH POTENTIEEL/TEWERKSTELLING EN SLEUTELSECTOREN VOOR OFFSHORE TECHNOLOGIEËN

IDENTIFICATIE VAN ECONOMISCH POTENTIEEL/TEWERKSTELLING EN SLEUTELSECTOREN VOOR OFFSHORE TECHNOLOGIEËN IDENTIFICATIE VAN ECONOMISCH POTENTIEEL/TEWERKSTELLING EN SLEUTELSECTOREN VOOR OFFSHORE TECHNOLOGIEËN Identificatie +/- 250 ondernemingen werden geïdentificeerd met potentiële interesse voor windenergie:

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement

betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement ingediend op 342 (2014-2015) Nr. 1 29 april 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Robrecht Bothuyne, Andries Gryffroy, Willem-Frederik Schiltz, Jos Lantmeeters, Valerie Taeldeman en Wilfried Vandaele

Nadere informatie

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013 Persdossier Meest recente update: 18 oktober 2013 Contact: Katrien Denef of Ellien Stinissen +32 15 40 41 40 pressbelgium@eneco.com katrien.denef@eneco.com ellien.stinissen@eneco.com Inhoud In het kort

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Economie kernenergie versus andere opties

Economie kernenergie versus andere opties Economie kernenergie versus andere opties Bert Dekker KIVI NIRIA stuurgroep Energie Symposium De economie van kerncentrales 9 november 2007 Uitgangspunten SEM Maximalisatie van renderende besparingen (payback

Nadere informatie

INGEZONDEN BRIEF Is een capaciteitsmechanisme 'light' verstandig?

INGEZONDEN BRIEF Is een capaciteitsmechanisme 'light' verstandig? INGEZONDEN BRIEF Is een capaciteitsmechanisme 'light' verstandig? Wouter Hylkema w.hylkema@energeia.nl 16 juni 2015 AMSTERDAM (Energeia) Nederland kan als freerider meeliften op buitenlandse capaciteitsmechanismen.

Nadere informatie

Onderzoek bij de sectie PNR

Onderzoek bij de sectie PNR Onderzoek bij de sectie PNR De Zeer-Hoge Temperatuur Reactor (VHTR) De Hoge Temperatuur Reactor met extra hoge bedrijfstemperatuur (Very High Temperature Reactor-VHTR) is gevuld met enkele honderdduizenden

Nadere informatie

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T?

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? www.limburgwindt.be v.u.: Rik Van de Walle - nv - Trichterheideweg 8-3500 Hasselt WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? onderzoeken waar er in Limburg wind- molenparken kunnen komen bouwen en exploiteren van windenergie-

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

Persdossier. Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55

Persdossier. Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55 Persdossier Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55 Inhoud In het kort 3 De toekomst volgens Eneco 4 Duurzaam, Decentraal, Samen 4 Transitie 5 Het huis van de toekomst

Nadere informatie

Windenergie op zee: groen en rendabel

Windenergie op zee: groen en rendabel Windenergie op zee: groen en rendabel Inleiding Onderzoek van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) 1 toont aan dat vanaf 1 juli het tot nu toe grootste knelpunt bij de ontwikkeling van offshore

Nadere informatie

De zon. Meer energie heeft een mens niet nodig!

De zon. Meer energie heeft een mens niet nodig! De zon. Meer energie heeft een mens niet nodig! De zon straalt 3.000 keer meer energie naar de aarde dan de wereldbevolking dagelijks verbruikt. En dat nog 5 miljard jaar lang. Zonne-energie is de enige

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

BioWanze De nieuwe generatie

BioWanze De nieuwe generatie BioWanze De nieuwe generatie BioWanze in het kort De grootste producent van bio-ethanol in België met een jaarlijkse capaciteit van maximum 300.000 m³ bio-ethanol. Het nieuwe generatie proces verzekert

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2011 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2011 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Samen investeren in hernieuwbare energie Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Even opwarmen Wie kent Ecopower? Zijn er coöperanten? Zijn er klanten? 2 Overzicht 1. Ecopower 2. Coöperatief ondernemen 3. REScoop.eu

Nadere informatie

Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid. De uitdagingen in het energiebeleid. CD&V voorzitter Jo Vandeurzen

Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid. De uitdagingen in het energiebeleid. CD&V voorzitter Jo Vandeurzen Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid De uitdagingen in het energiebeleid CD&V voorzitter Jo Vandeurzen CD&V-studiedag, Vlaams Parlement 29 april 2006 Als ik zeg dat onze moderne westerse samenleving

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Essent en duurzame energieproductie in Nederland

Essent en duurzame energieproductie in Nederland Essent en duurzame energieproductie in Nederland Een manifest Essents inspanningen voor duurzame energie Essent is een leidend bedrijf bij de inspanningen voor duurzame energie, vooral op het gebied van

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Vereniging voor Zonnekrachtcentrales 30 nov. 2012 Energietransitie te belangrijk! Kohnstammhuis

Verslag bijeenkomst Vereniging voor Zonnekrachtcentrales 30 nov. 2012 Energietransitie te belangrijk! Kohnstammhuis Verslag bijeenkomst Vereniging voor Zonnekrachtcentrales 30 nov. 2012 Energietransitie te belangrijk! Kohnstammhuis Global Energy Assessment Naar Een Duurzame Toekomst samenvatting van de lezing van Wim

Nadere informatie

Persdossier. Persdienst: pressbelgium@eneco.com. Meest recente update: 13 mei 2014. Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75

Persdossier. Persdienst: pressbelgium@eneco.com. Meest recente update: 13 mei 2014. Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75 Persdossier Meest recente update: 13 mei 2014 Persdienst: pressbelgium@eneco.com Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75 Back-up: Vincent De Dobbeleer +32 485 08 37 16 Inhoud In het kort

Nadere informatie

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen Commissie voor de economische zaken, belast met het economisch beleid, de energie, het werkgelegenheidsbeleid en het wetenschappelijk

Nadere informatie

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren,

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID 24 februari 2011 WKK Electrabel EON - Degussa Mevrouw

Nadere informatie

Coöperatief ondernemen met windenergie. Waarom Vlaanderen nood heeft aan een winddecreet.

Coöperatief ondernemen met windenergie. Waarom Vlaanderen nood heeft aan een winddecreet. Coöperatief ondernemen met windenergie. Waarom Vlaanderen nood heeft aan een winddecreet. Tom Willems ENERGIEBELEID Dit artikel is geschreven in naam van REScoop.be, de federatie van verenigingen en coöperaties

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

DE 4 DE REVOLUTIE ENERGIE AUTONOMIE. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop.

DE 4 DE REVOLUTIE ENERGIE AUTONOMIE. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop.be REScoop REScoop.be, Federatie van groepen en coöperaties van burgers voor hernieuwbare energie A cooperative

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie?

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie? Windenergie ECN-facts 1. Wat is windenergie? Windenergie is de verzamelnaam voor technieken waarbij de bewegingsenergie die in wind zit, wordt omgezet in andere bewegingsenergie of in elektrische energie.

Nadere informatie

Goedkoopste alternatief op dit moment De grond onder de molens is gewoon te gebruiken Eigen coöperatie mogelijk (zelfvoorziening)

Goedkoopste alternatief op dit moment De grond onder de molens is gewoon te gebruiken Eigen coöperatie mogelijk (zelfvoorziening) WIND OP LAND 11% (10% BESCHIKBAAR LANDOPPERVLAK) VOORDELEN Goedkoopste alternatief op dit moment De grond onder de molens is gewoon te gebruiken Eigen coöperatie mogelijk (zelfvoorziening) NADELEN Bij

Nadere informatie

Eandis smart metering uitdaging en uitrol

Eandis smart metering uitdaging en uitrol Eandis smart metering uitdaging en uitrol Agenda 2 Visionair Seminarie 2010 10 05 Eandis Cijfers Eandis actief in 239 gemeenten 1.5 milljoen LP gasaansluitingen 2.5 milljoen LV elektriciteitsaansluitingen

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

My statement paper: Nodige veranderingen voor efficiënt energie gebruik in de toekomst.

My statement paper: Nodige veranderingen voor efficiënt energie gebruik in de toekomst. My statement paper: Nodige veranderingen voor efficiënt energie gebruik in de toekomst. Dries Bex &Pieter Bronzwaar! In de hedendaagse wereld is energie levensnoodzakelijk geworden. We gebruiken zelfs

Nadere informatie

Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering

Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering BELGISCH NUCLEAIR FORUM STANDPUNT Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering De vraag naar elektriciteit blijft toenemen. Tussen 1965 en 2013 zijn de productie

Nadere informatie

Goedkeuring plan Wathelet door kern

Goedkeuring plan Wathelet door kern Staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie, Mobiliteit en Staatshervorming Secrétaire d Etat à l'environnement, à l'energie, à la Mobilité et aux Réformes institutionnelles Melchior Wathelet Goedkeuring

Nadere informatie

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Aspiravi nv Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Agenda Aspiravi nv: onshore windenergie Evolutie windenergie in Europa en Vlaanderen Biogas-installaties

Nadere informatie

Windenergie in Vlaanderen groeit verder in 2012

Windenergie in Vlaanderen groeit verder in 2012 Persbericht Brussel, 15 januari 2013 Windenergie in Vlaanderen groeit verder in 2012 In 2012 groeide windenergie op land in Vlaanderen met 37 windturbines, goed voor een bijkomend vermogen van 78 MW. Daarmee

Nadere informatie

[r]evolutie in het elektriciteitsnet van de Noordzeelanden

[r]evolutie in het elektriciteitsnet van de Noordzeelanden [r]evolutie in het elektriciteitsnet van de Noordzeelanden DE STROOMPRODUCTIE VAN ONDERLING VERBONDEN OFFSHORE WINDMOLENPARKEN - EEN VISIE OP GEÏNTEGREERDE OFFSHORE WINDENERGIE LANGROCK/ZENIT/GREENPEACE

Nadere informatie

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen stuk ingediend op 1048 (2010-2011) Nr. 1 25 maart 2011 (2010-2011) Verzoekschrift over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen Verslag

Nadere informatie

Onze energietoekomst

Onze energietoekomst Onze energietoekomst - op weg naar een hernieuwbaar energiesysteem - Hoe kunnen we de kernuitstap realiseren én de CO2-uitstoot reduceren op een betaalbare manier? De milieuorganisaties Bond Beter Leefmilieu,

Nadere informatie

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN In het kader van de WETO-H2-studie is een referentieprognose van het wereldenergiesysteem ontwikkeld samen met twee alternatieve scenario's, een

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

WKK in een industrieel proces.

WKK in een industrieel proces. WKK in een industrieel proces. Erik DEVIS Bergerat Monnoyeur Afdeling Eneria Inhoud 1. Wie? Wat? 2. Waarom WKK met gasmotoren? 3. Inpassing bij Agfa Gevaert. 4. Resultaat 2 MONNOYEUR GROUP 1906 Bergerat

Nadere informatie

VEA - Draagvlak windenergie

VEA - Draagvlak windenergie Elke Van Hamme Significant GfK Februari 2011 VEA - Draagvlak windenergie Inhoud Achtergrond & doelstelling van het onderzoek 2 Is er anno 2011 een draagvlak voor windenergie? Attitude tov windenergie:

Nadere informatie

MIX. Van verantwoorde. herkomst

MIX. Van verantwoorde. herkomst Van verantwoorde MIX herkomst Het papier gebruikt in deze brochure is FSC gecertificeerd (Forest Stewardship Council). Dit certificaat staat voor een aantal mondiaal erkende principes en criteria op het

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

actueel FORUM #03/12.02.09

actueel FORUM #03/12.02.09 actueel 18 Straks zonder stroom? Binnenkort is een groot deel van de energiebedrijven in buitenlandse handen... Tekst: Remko Ebbers, Jiska Vijselaar Foto: Marcel van den Bergh/Hollandse Hoogte en Robin

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Bevindingen van de marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 11 september 2013 Inhoudsopgave Vraagontwikkeling Ontwikkelingen grootschalige productievermogen

Nadere informatie

Beheersing piekverbruik

Beheersing piekverbruik Beheersing piekverbruik Cis Vansteenberge Smart Building Congres 5 maart 2015 Beheersing piekverbruik 5/3/2015 1 Inhoud Inleiding Congestie Windprofiel Profiel zonne-energie Oplossingen DSM Opslag Besluit

Nadere informatie

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012 Van Overberghe Koen Wat Warmtenetwerk is een warmtenet? Nederland en Vlaanderen Breed platform voor alle organisaties die betrokken zijn bij collectieve warmte

Nadere informatie

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening?

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? 1 Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? Prof. dr. Machiel Mulder Faculteit Economie en Bedrijfskunde, RUG Economisch Bureau, Autoriteit Consument en Markt 2 e NLVOW

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele Regio-overleg milieu HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding Ingelmunster 14 maart 2013 Dominiek Vandewiele agenda 8:30 onthaal en inleiding 8:45 Inleiding: Europese, Vlaamse en lokale beleidsprioriteiten

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

Marktanalyse Powerhouse

Marktanalyse Powerhouse Voorraadtoename neemt af, hoop op hogere prijzen neemt toe. Afgelopen week De afgelopen week zagen we weer forse schommelingen in de olieprijs. De markt wordt omhoog geduwd door hedgefunds die massaal

Nadere informatie

Nuon Magnum. Een volgende stap in de energietransitie. Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum. Utrecht, 6 december 2006

Nuon Magnum. Een volgende stap in de energietransitie. Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum. Utrecht, 6 december 2006 Nuon Magnum Een volgende stap in de energietransitie Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum Utrecht, 6 december 2006 Nuon in het kort Nuon is een zelfstandig, internationaal energiebedrijf gevestigd

Nadere informatie