Dilemma's rondom de water en sanitatiegerelateerde. ontwikkelingsdoelen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dilemma's rondom de water en sanitatiegerelateerde. ontwikkelingsdoelen"

Transcriptie

1 Dilemma's rondom de water en sanitatiegerelateerde duurzame ontwikkelingsdoelen GroenLinks en de Sustainable Development Goals, 4 Okt 2014 Stef Smits, Senior Programme Officer, IRC Supporting water sanitation and hygiene services for life

2 Waar staan we nu? Source: WHO/UNICEF, 2014

3 Waar staan we nu? Source: WHO/UNICEF, 2014

4 Kritiek op de water en sanitatie MDGs Te laag ambitie niveau: verminderen van percentage van mensen zonder toegang - niet universele toegang

5 Kritiek op de water en sanitatie MDGs Nadruk toegang, niet op daadwerkelijk gebruik van een service, die aan eisen voldoet wat betreft kwaliteit, continuïteit en betaalbaarheid van water, of toepasselijkheid van sanitatie

6 Kritiek op de water en sanitatie MDGs Vanwege focus op toegang niet zo interessant voor gebieden waar toegang al redelijk hoog was, en niet gefocust op problemen en behoeftes in bijvoorbeeld Europa

7 Kritiek op de water en sanitatie MDGs Milieu effecten niet meegenomen, bijv rondom afvalwater lozing of competitie tussen drinkwater gebruikers en anderen

8 Wat wordt voorgesteld? Goal 6. Ensure availability and sustainable management of water and sanitation for all by 2030, achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all by 2030, achieve access to adequate and equitable sanitation and hygiene for all, and end open defecation, paying special attention to the needs of women and girls and those in vulnerable situations by 2030, improve water quality by reducing pollution, eliminating dumping and minimizing release of hazardous chemicals and materials, halving the proportion of untreated wastewater, and increasing recycling and safe reuse by x% globally by 2030, substantially increase water-use efficiency across all sectors and ensure sustainable withdrawals and supply of freshwater to address water scarcity, and substantially reduce the number of people suffering from water scarcity by 2030 implement integrated water resources management at all levels, including through transboundary cooperation as appropriate by 2020 protect and restore water-related ecosystems, including mountains, forests, wetlands, rivers, aquifers and lakes by 2030, expand international cooperation and capacity-building support to developing countries in water and sanitation related activities and programmes, including water harvesting, desalination, water efficiency, wastewater treatment, recycling and reuse technologies. support and strengthen the participation of local communities for improving water and

9 Een eerste reflectie op het voorstel Aantal kritiekpunten wordt opgepakt Ambitieuze en verder gespecificeerde doelstellingen Gaat verder dan toegang Water en sanitatie als onderdeel van de bredere water cyclus Dilemma s zullen zich vooral voordoen rondom hoe de doelstellingen te behalen Investeren in toegang of duurzaamheid Toezicht op karakteristieken van de water en sanitatie voorzieningen Afvalwater behandeling

10 Per capita investment costs (US$/person) Dilemma 1: Investeren in toegang of in duurzaamheid? Diegenen zonder toegang leven vaak in de kleinste en meest afgelegen dorpen waar de aanleg van water systemen relatief duur is Sistemas New systems nuevos Ampliación Extensions Reposición Replacement Combinados Combined projects Population size Source: Smits, Gil and Rojas, 2014

11 Dilemma 1: toegang vs duurzaamheid 1 op de 3 pompen in Afrika functioneert niet Behoefte aan ondersteuning van bestaande systemen in management en (groot) onderhoud Nederland loopt daarin voorop (o.a. motie El-Fassed); maar vooral op EC niveau nog veel te doen

12 Dilemma 1: toegang vs duurzaamheid Balans in investeren tussen hen die nog geen toegang hebben en onderhoud van bestaande systemen Tipping point threatening achievement of SDGs??

13 Dilemma 2: Toezicht op de (kleine) voorzieningen De voorgestelde SDG geeft meer kwalificaties waaraan drinkwater en sanitatie moeten voldoen: veilig, betaalbaar en adequaat Dat brengt met zich mee ook monitoring en toezicht op die aspecten Binnen de EC is dat maar deels geregeld kleine en individuele systemen vallen niet onder Drinking Water Directive, alhoewel lidstaten hun eigen regelingen kunnen treffen voor dit segment Op dit moment zo n 30 miljoen drinkwater gebruikers van kleine systemen in Europa, maar zonder toezicht op kwalitieit Vereist ook eensluidende afspraken op toezicht over bijvoorbeeld betaalbaarheid

14 Toezicht op de (kleine) voorzieningen Echter veel van de kleine voorzieningen zijn op dorps- of huishoudniveau georganiseerd Net naleven van alle regelgeving kan kostbaar zijn, en moeilijk te controleren zijn (duizenden kleine bedrijfjes en miljoenen individuele bronnen) En moeten ook kleine putten of waterleidingen aan dezelfde voorwaarden voldoen als een groot drinkwater bedrijf? Balans moet gezocht worden in het garanderen van minimum standaarden

15 Dilemma 3: Afvalwater behandeling Positief dat afval water (behandeling) en hergebruik nu als sub doel wordt genoemd. Ook de EC heeft water hergebruik als een van haar speerpunten Geen gedeeld beleid in de EU voor milieu en gezondheidsstandaarden voor hergebruikt water (nieuwe regulering verwacht op dat punt eind 2015) Sommige nationale wetgeving verbiedt hergebruik zelfs De onderhandelingen over de nieuwe landbouwpolitiek kijken niet of nauwelijks naar water-gerelateerde zaken. Kosten overwegingen, met name om moeilijk te behandelen afvalwater te zuiveren Gezondheidsoverwegingen, milieu overwegingen, landbouw politiek en water schaarste strijden hier om voorrang.

16 Stellingen 1. Europa moet alleen investeren in de aanleg van nieuwe systemen, en alle kosten van gebruik en onderhoud moeten volledig door gebruikers betaald worden 2. GroenLinks moet een voortrekkersrol spelen in de herziening van de Drinking Water Directive, zodat ook de kleine systemen in Europa voldoen aan de eisen van de nieuwe SDGs 3. Toegang tot veilig drinkwater en toiletten moet zo georganiseerd zijn, en met dusdanig toezicht, dat het veilig is en blijft. 4. Europa moet inzetten op het volledig zuiveren van al het afvalwater zelfs als dat betekent dat de lasten voor burgers en gemeentes verdubbelen 5. Het principe van de vervuiler betaalt moet verder worden doorgevoerd binnen de nieuwe afvalwater regeling, zodat ook bijv farmaceutische middelen kunnen worden aangepakt

17 Visiting address Bezuidenhoutseweg AV The Hague The Netherlands Postal address P.O. BOX EH The Hague The Netherlands T Supporting water sanitation and hygiene services for life

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

Conferentie Geld als Water

Conferentie Geld als Water Conferentie Geld als Water Welkom! 28 oktober 2014, dagvoorzitter Lennart Silvis, directeur Netherlands Water Partnership Doelen van de dag U bent beter geinformeerd over bestaande funding/finance mogelijkheden

Nadere informatie

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen?

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? James.Leten@siwi.org Wereldwijds Opportuniteiten Regionaal - Stroomgebied Lokaal: checklist 2000 2015 millennium ontwikkelingsdoelstellingen 2000 2015

Nadere informatie

De toekomst van de ouderenzorg is al begonnen: alleen nog maar de innovaties verspreiden. Lezing op woensdag 9 november 2011 te Doetinchem

De toekomst van de ouderenzorg is al begonnen: alleen nog maar de innovaties verspreiden. Lezing op woensdag 9 november 2011 te Doetinchem De toekomst van de ouderenzorg is al begonnen: alleen nog maar de innovaties verspreiden. Lezing op woensdag 9 november 2011 te Doetinchem Ontwikkelingen in omgeving 1. Vraag naar klinische geriatrische

Nadere informatie

Voedselverspilling: kans of uitdaging voor agrifoodtech?

Voedselverspilling: kans of uitdaging voor agrifoodtech? Voedselverspilling: kans of uitdaging voor agrifoodtech? AgriFoodTech Platform Congres Toine Timmermans, 14 December 2016 Voedselverspilling: probleem of indicator? We moeten in de toekomst meer mensen

Nadere informatie

Vooruitgang naar de duurzameontwikkelingsdoelstellingen

Vooruitgang naar de duurzameontwikkelingsdoelstellingen 21/6/2016 Vooruitgang naar de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN Middag van de duurzame ontwikkeling Alain Henry Structuur van de presentatie 1. The 2030 Agenda for Sustainable Development 2.

Nadere informatie

Workshop MJSP BENIN. Water and Development Cooperation September 2011

Workshop MJSP BENIN. Water and Development Cooperation September 2011 Workshop MJSP BENIN Water and Development Cooperation September 2011 Mission Team: Joop de Schutter, mission leader Huub Muntstege, water and food security Adjinacou Cyriaque, water supply and sanitation

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Kunst(raad) en Samenleving Evert Bisschop Boele,

Kunst(raad) en Samenleving Evert Bisschop Boele, Kunst(raad) en Samenleving Evert Bisschop Boele, 17-12-2014 Lectoraat Lifelong Learning in Music Kenniscentrum Kunst & Samenleving, Hanzehogeschool Groningen Abigail Gilmore Raising our Quality of Life:

Nadere informatie

Regionale maatregelen voor adaptatie aan klimaatverandering in de zoetwatervoorziening in NL INLEIDING

Regionale maatregelen voor adaptatie aan klimaatverandering in de zoetwatervoorziening in NL INLEIDING Regionale maatregelen voor adaptatie aan klimaatverandering in de zoetwatervoorziening in NL INLEIDING Ad Jeuken, Climate proof fresh water supply (CPFWS) Inhoud Onderzoek vanuit kennis voor klimaat De

Nadere informatie

Water Stewardship Journey Water Use Efficiency tijdens de productie van gewasbeschermingsmiddelen

Water Stewardship Journey Water Use Efficiency tijdens de productie van gewasbeschermingsmiddelen Water Stewardship Journey Water Use Efficiency tijdens de productie van gewasbeschermingsmiddelen May 28 th, 2015 Tom Vereijken Water-uitdagingen en -risico s Water Stewardship EWS: Hoe betrokken te raken

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

PUM Netherlands senior experts and NBA

PUM Netherlands senior experts and NBA PUM Netherlands senior experts and NBA Wim Boone, sectorcoördinator accountancy,financial & admin. management 14 maart 2013 Agenda Why SMEs need support About PUM Sector Accountancy etc. Cooperation PUM-NBA

Nadere informatie

Schaarste van grondstoffen. Energie en grondstoffen. Politieke doelen. Klimaatverandering 10-10-2011

Schaarste van grondstoffen. Energie en grondstoffen. Politieke doelen. Klimaatverandering 10-10-2011 Energie en grondstoffen Bas Eickhout Europarlementarier Schaarste van grondstoffen Energieschaarste beheerst de politieke agenda Maar de agenda is breder: water en vruchtbaar land Hoe dit breed aan te

Nadere informatie

Betreft: kinderen en jongeren binnen de SDG s

Betreft: kinderen en jongeren binnen de SDG s Betreft: kinderen en jongeren binnen de SDG s 1 februari 2016 Geachte heer Smits, Kinderen en jongeren spelen een essentiële rol bij de Sustainable Development Goals. Zij zijn de makers and markers van

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp Themasessie vluchtelingen Frans van Hoek Marieke Hanekamp Wat in deze sessie? Strategisch Kader Terugkoppeling sessie in Brussel Brainstormen in subgroepen Strategisch Kader EU-beleid en doelstellingen

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Organizational Change Driven by Vision & Courage

Organizational Change Driven by Vision & Courage Organizational Change Driven by Vision & Courage Breda, 26 Maart 2013 12 Juni 2006 H R U P D A T E H O T L I N E : ++ 4 1 2 1 6 1 8 6 1 1 8 2 Why do we need to change? All affiliates have full fledged

Nadere informatie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie 25/02/2013 Olav Luyckx Project Officer Uitvoerend Agentschap voor concurrentievermogen en innovatie (EACI) Brugge, 26 Februari 2013 EACI IEE - STEER

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Titelstijl van model bewerken

Titelstijl van model bewerken Titelstijl van model Sudan Dairy Sector Potential or dead-end street? Martin de Jong Sudan Business Seminar, The Hague - 27th October 2016 Content Country Profile Dairy farming sector Titelstijl van model

Nadere informatie

Authorised Economic Operator

Authorised Economic Operator Authorised Economic Operator De internationale Douanewereld heeft het afgelopen decennium zijn scope ingrijpend gewijzigd. Was de focus voorheen vooral gericht op fiscaliteit, sinds de aanslagen in de

Nadere informatie

Smart Cities Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt

Smart Cities Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt Smart Cities Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt Pieter Ballon Directeur Living Labs, iminds & Professor, Vrije Universiteit Brussel 1 I. De slimme stad als 2 Smart cities are places

Nadere informatie

AquaPath Module 5 WATERGEBRUIK IN HUISHOUDENS

AquaPath Module 5 WATERGEBRUIK IN HUISHOUDENS AquaPath Module 5 WATERGEBRUIK IN HUISHOUDENS SAMENVATTING Deze module gaat dieper in op een deel van ons dagelijks leven dat eigenlijk vlak voor onze ogen plaatsvindt watergebruik in huishoudens. Toch

Nadere informatie

Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados. Inter-American Development Bank

Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados. Inter-American Development Bank Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados Inter-American Development Bank Colofon Naam marktscan Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados Contactpersoon Opgesteld

Nadere informatie

Potentiële samenwerking werkprocessen drinkwater

Potentiële samenwerking werkprocessen drinkwater Potentiële samenwerking werkprocessen drinkwater Symposium UvW en VNG Samenwerking in de praktijk 29 september 2011 Programma De kunst van het maken van drinkwater Samenwerking drinkwater, gemeenten en

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015.

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015. Prikkelen tot leren door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming Presentatie bij: V&VN-congres 2015 Lokatie: De Reehorst, Ede Datum: 29-01-2015 Dr. W.J.Trooster Drs. E. Ploeger Domein

Nadere informatie

Geleerde lessen Compliance. Utrecht, 19 januari 2017 Mr. Stijn Sarneel MBA CIPP/E. Agenda

Geleerde lessen Compliance. Utrecht, 19 januari 2017 Mr. Stijn Sarneel MBA CIPP/E. Agenda Geleerde lessen Compliance Toegepast op WP 29: Guideline DPO Utrecht, 19 januari 2017 Mr. Stijn Sarneel MBA CIPP/E Agenda Kennismaken met VCO Ontwikkeling van Compliance in NL WP 29 Triggers Lessons learned

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models 9 februari 2012 2011 - All rights reserved Noventum Service Management Consultants Ltd. 1 Low Cost High Value Service Delivery Models Low cost delivery

Nadere informatie

Rechtszekerheid en adaptability onder de programmatische aanpak in het waterrecht

Rechtszekerheid en adaptability onder de programmatische aanpak in het waterrecht 1 Rechtszekerheid en adaptability onder de programmatische aanpak in het waterrecht EEN PLEIDOOI VOOR ONDERZOEK NAAR DE RUIMTE OM DE DOELTREFFENDHEID VAN DIT INSTRUMENT TE VERBETEREN EN EEN PLEIDOOI OM

Nadere informatie

"De Europese ambitie van internationaal multimodaal goederenvervoer"

De Europese ambitie van internationaal multimodaal goederenvervoer "De Europese ambitie van internationaal multimodaal goederenvervoer" Kansen provinciale/regionale projecten CEF/TEN-T subsidie? Thierry de Wit / Pepijn Koops Directie Maritieme Zaken, DGB RVO.nl dag CEF/TEN-T

Nadere informatie

Priorities in People-Centred Health Systems in Europe: considerations for Belgium

Priorities in People-Centred Health Systems in Europe: considerations for Belgium Priorities in People-Centred Health Systems in Europe: considerations for Belgium Dr Hans Kluge Director, Division of Health Systems and Public Health WHO Regional Office for Europe Academische zitting:

Nadere informatie

Kansendossier EU - Turkije. Sector Milieu

Kansendossier EU - Turkije. Sector Milieu Kansendossier EU - Turkije Sector Milieu De Europese Unie investeert veel in kandidaat-lidstaat Turkije om het land voor te bereiden op toetreding. Voor Nederlandse bedrijven ontstaan zo veel kansen voor

Nadere informatie

Ontwikkelingen. e-portfolio: een esperanto voor meer mobiliteit en een betere match op de arbeidsmarkt

Ontwikkelingen. e-portfolio: een esperanto voor meer mobiliteit en een betere match op de arbeidsmarkt e-portfolio: een esperanto voor meer mobiliteit en een betere match op de Ontwikkelingen NEN - e-portfolio next StePS 22 september 2010 Prof. Ton Wilthagen ReflecT www.tilburguniversity.nl/reflect wilthagen@uvt.nl

Nadere informatie

Naam van de organisatie: Datum: Handtekening (naam + functie):

Naam van de organisatie: Datum: Handtekening (naam + functie): The Shift wil het Belgisch verzamelpunt worden voor mensen en organisaties die samen de maatschappij van morgen willen vormgeven en duurzame projecten willen realiseren die het verschil kunnen maken voor

Nadere informatie

Snel naar ISO20000 met de ISM-methode

Snel naar ISO20000 met de ISM-methode Snel naar ISO20000 met de ISM-methode Cross-reference Datum: 16 oktober 2012 Versie: 1.0 Auteur: J. van Bon Integrated Service Management Snel naar ISO20000 met de ISM-methode! Organisaties moeten, door

Nadere informatie

Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO

Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO Eelco Smit Philips Consumer Lifestyle 29 maart 2012 Een sterke diverse industriële groep leading

Nadere informatie

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein De kansen voor de - met oog op recycling - The Limits to growth Verscheen in 1972 Uitgangspunt: Één wereld Overshoot Exponentiële groei Actie (o.a.): Systeemveranderingen Resource efficiency Recycle Vervangen/Substitutie

Nadere informatie

Worldwide Alumni Network

Worldwide Alumni Network Worldwide Alumni Network Good practices internationale onderwijs instellingen ISS, UNESCO-IHE, IHS, ITC INTERNATIONAL INSTITUTE FOR GEO-INFORMATION SCIENCE AND EARTH OBSERVATION Deze sessie: Inleiding

Nadere informatie

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Milieuzorg voor contractors Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Onze grootste uitdaging Werken aan een duurzame toekomst Wij zijn mede de oorzaak van het milieuprobleem maar wij werken

Nadere informatie

How sustainable is sustainability?

How sustainable is sustainability? How sustainable is sustainability? Compliance Tuesday at ProductIP 13 December 2016 Toon van Harmelen (toon.vanharmelen@tno.nl) Inhoud Historische achtergrond van duurzaamheid Aanpakken om duurzaamheid

Nadere informatie

Supply services of personnel including temporary staff

Supply services of personnel including temporary staff Supply services of personnel including temporary staff Generell Informasjon Versjon 2 Url http://com.mercell.com/permalink/33283966.aspx Ekstern anbuds ID 307196-2012 Konkurranse type: Tildeling Dokument

Nadere informatie

underground container systems metro, chiplock and winconsyst

underground container systems metro, chiplock and winconsyst underground container systems metro, chiplock and winconsyst vconsyst VConsyst specialises in manufacturing and exporting underground waste collection systems. With twenty years of experience and an installed

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL

FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL UNIVERSITEIT UTRECHT 22 JANUARI 2014 AGENDA 1. Opening 2. Licentiesysteem 3. Licentie-eisen 4. Financieel kader PAGINA 2 VAN 17 OPENING Even voorstellen Jan Peter Dogge

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Pet insurance: Open business model generation in services

Pet insurance: Open business model generation in services Pet insurance: Open business model generation in services Wim Vanhaverbeke Hasselt University ESADE Business School Vlerick Leuven Gent management School Fortis venturingcase: icarepet Insurance Fortis

Nadere informatie

Het ontrafelen van sustainability en haar drivers: waarom sustainable product development maatwerk is

Het ontrafelen van sustainability en haar drivers: waarom sustainable product development maatwerk is Het ontrafelen van sustainability en haar drivers: waarom sustainable product development maatwerk is Dr. Kristian Peters, Dr. Alex Alblas, Prof. dr. Hans Wortmann Faculty of Economics and Business, University

Nadere informatie

Micro Water Facility. Beleidsplan. Frederik Claasen. In opdracht van Bestuur MWF. December 2013 Projectnummer 1564

Micro Water Facility. Beleidsplan. Frederik Claasen. In opdracht van Bestuur MWF. December 2013 Projectnummer 1564 Micro Water Facility Beleidsplan Frederik Claasen In opdracht van Bestuur MWF December 2013 Projectnummer 1564 Micro Water Facility C/o Aidenvironment Barentszplein 7 1013 JN Amsterdam The Netherlands

Nadere informatie

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl Duurzaamheid begint bij jezelf! 11 september 2012 Alumni jan.blom@keyknowledge.nl Hoe oud is duurzaamheid?? Duurzaamheid is maar vijfentwintig jaar oud! 16 juni 1987: Gro Harlem Brundtland biedt haar rapport

Nadere informatie

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Zuidoost om zich bij de Soa-polikliniek van de GGD Amsterdam te laten Testen op Soa s en Hiv A Qualitative Research

Nadere informatie

Overzicht O&O ICT. oproepen/opportuniteiten. 31/1/2008 PiCToR Info Sessie

Overzicht O&O ICT. oproepen/opportuniteiten. 31/1/2008 PiCToR Info Sessie Overzicht O&O ICT oproepen/opportuniteiten 2008 FP7 oproepen FP7 Cooperation - Thema 3 ICT FP7-ICT-2007-3 Challenge 2: Cognitive Systems, Interaction, Robotics (97 M) Challenge 4: Digital Libraries and

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

Interactie met zaal: wie woont er in de stad? Waarom? Is uw stad slim? Waarom? Wie werkt er voor een stad?

Interactie met zaal: wie woont er in de stad? Waarom? Is uw stad slim? Waarom? Wie werkt er voor een stad? Jene start met intro en aanloop naar ISO37120 Interactie met zaal: wie woont er in de stad? Waarom? Is uw stad slim? Waarom? Wie werkt er voor een stad? Duur: +/- 8 minuten presentatie bevat veel slides;

Nadere informatie

Management van retour-logistieke ketens

Management van retour-logistieke ketens Management van retour-logistieke ketens Erwin van der Laan RSM Erasmus Universiteit EVO dag 30 mei 2006 Duurzame Supply Chains Meet the needs of the present without compromising the ability of future generations

Nadere informatie

Wereldgemeenten: daar draait het om! Ambtenarenbijeenkomst over internationale aspecten van gemeentelijk beleid. 5 november 2015

Wereldgemeenten: daar draait het om! Ambtenarenbijeenkomst over internationale aspecten van gemeentelijk beleid. 5 november 2015 Wereldgemeenten: daar draait het om! Ambtenarenbijeenkomst over internationale aspecten van gemeentelijk beleid 5 november 2015 Ontwikkelingen in internationaal beleid en blik op de toekomst voor gemeenten

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

De beleving van afval e-waste materials Milgro, R dam. Thomas Marinelli Philips Lighting Sustainability / WEEE Management 19 september 2012

De beleving van afval e-waste materials Milgro, R dam. Thomas Marinelli Philips Lighting Sustainability / WEEE Management 19 september 2012 De beleving van afval e-waste materials Milgro, R dam Thomas Marinelli Philips Lighting Sustainability / WEEE Management 19 september 2012 Een sterke diverse industriële groep leidend in health and well-being

Nadere informatie

VAN WETENSCHAP CONSUMENT KATHELIJN VAN ELK VOEDINGSKUNDIGE, UNILEVER NEDERLAND. 3 december 2015

VAN WETENSCHAP CONSUMENT KATHELIJN VAN ELK VOEDINGSKUNDIGE, UNILEVER NEDERLAND. 3 december 2015 VAN WETENSCHAP CONSUMENT KATHELIJN VAN ELK VOEDINGSKUNDIGE, UNILEVER NEDERLAND 3 december 2015 WIE BEN IK? R&D Vlaardingen: India: Nederland: WAAR WERK IK? UNILEVER IS EEN WERELDWIJD OPEREREND BEDRIJF

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus Inhoud Compliance vakgebied en organisatie CMMI software en systems engineering

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Building with Nature in the Delta. Inzetten van natuur en natuurlijke processen voor medegebruik

Building with Nature in the Delta. Inzetten van natuur en natuurlijke processen voor medegebruik Building with Nature in the Delta Inzetten van natuur en natuurlijke processen voor medegebruik april 24, 2015 Ministry of Infrastructure and the Environment endorses BWN 26-04-2013 Minister Schultz van

Nadere informatie

Social work and related services

Social work and related services Social work and related services Generell Informasjon Versjon 1 Url http://com.mercell.com/permalink/44240137.aspx Ekstern anbuds ID 122900-2014 Konkurranse type: Tildeling Dokument type Kontraktstildeling

Nadere informatie

Workshop 3. Digitale inclusie. E-inclusion. Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa. Brussel, 11.10.2011

Workshop 3. Digitale inclusie. E-inclusion. Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa. Brussel, 11.10.2011 Workshop 3 Digitale inclusie Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa Brussel, 11.10.2011 2 E-inclusion e-inclusie (of digitale inclusie) verwijst naar alle beleidslijneninitiatieven die een inclusieve

Nadere informatie

Nieuwe Raamovereenkomst & Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen

Nieuwe Raamovereenkomst & Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen Nieuwe Raamovereenkomst & Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen KVNW Ledenvergadering Den Haag 4 oktober 2012 Cees de Mol van Otterloo Directeur Afvalfonds Verpakkingen Raamovereenkomst Producentenverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Hoe krijg ik mijn management in de juiste houding en gedrag, en de medewerkers in beweging?!

Hoe krijg ik mijn management in de juiste houding en gedrag, en de medewerkers in beweging?! Hoe krijg ik mijn management in de juiste houding en gedrag, en de medewerkers in beweging?! De Kracht van Open-Book Management - Connecting People & Numbers - 23 augustus 2016 1 MARTIN 70% source Gallup

Nadere informatie

Sarbanes-Oxley en de gevolgen voor IT. Daniel van Burk 7 november 2005

Sarbanes-Oxley en de gevolgen voor IT. Daniel van Burk 7 november 2005 Sarbanes-Oxley en de gevolgen voor IT Daniel van Burk 7 november 2005 Even voorstellen... Daniel van Burk Voorzitter van de afdeling Beheer van het NGI Senior Business Consultant bij Atos Consulting Veel

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

Competenties en skills. Verbreding van de horizon of een doodlopende weg?

Competenties en skills. Verbreding van de horizon of een doodlopende weg? Competenties en skills Verbreding van de horizon of een doodlopende weg? Taxonomie van Benjamin Bloom (1956) Paradigmawisseling Onderwijs in een industriële samenleving Gericht op kennisoverdracht Leerkracht

Nadere informatie

Water is onmisbaar! actieve mkb/kmo s. Dankzij EU-beleid meer banen en groei in de watersector. JOUW MENING TELT EN JOUW ACTIES OOK

Water is onmisbaar! actieve mkb/kmo s. Dankzij EU-beleid meer banen en groei in de watersector. JOUW MENING TELT EN JOUW ACTIES OOK Dankzij EU-beleid meer banen en groei in de watersector. 9 000 actieve mkb/kmo s bijna 500 000 banen JOUW MENING TELT Met het waterbeleid en de maatregelen van de EU krijgt iedereen inspraak door middel

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Best Practice Seminar 15 OKTOBER 2015

Best Practice Seminar 15 OKTOBER 2015 Best Practice Seminar 15 OKTOBER 2015 13.30: Welkom Best Practice Seminar 13.35: Opdracht: binnen 8 weken Principal Toolbox implementeren Taco Roest, MN Services 14.20: Koffie 14.45: De verandering heeft

Nadere informatie

Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen (AGIV)

Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen (AGIV) GIS Day 2006 Ten years of regional GIS collaboration in Flanders Bart Cosyn, Programme Manager SDI 22/11/2006 Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen (AGIV) The collaborative framework GIS Flanders

Nadere informatie

Keynote CPTED t.b.v. Workshop SBM Leuven 26-2-2015. Henk Neddermeijer MSc. Henk Neddermeijer MSc

Keynote CPTED t.b.v. Workshop SBM Leuven 26-2-2015. Henk Neddermeijer MSc. Henk Neddermeijer MSc Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) CPTED -een te beperkte naam voor een groots concept inleiding ter gelegenheid van de vakbeurs New Security in de Brabanthal Leuven 26 februari 2015

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Data? Informatie? Kennis! Wijsheid!

Data? Informatie? Kennis! Wijsheid! Data? Informatie? Kennis! Wijsheid! Ivo Cré, Polis Wat is Polis? Netwerk 70 Europese steden en region s Innovatie Uitwisseling van kennis en ervaringen Europese en internationale initiatieven Europese

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Y Kamer der Staten-Generaal Binnenhof Y Den Haag

Aan de Voorzitter van de Y Kamer der Staten-Generaal Binnenhof Y Den Haag Aan de Voorzitter van de Y Kamer der Staten-Generaal Binnenhof Y Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland Datum 2 december 2010 Betreft IOB-impactevaluatie van door Nederland

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Verslag Jongerenconsultatie Post 2015 Ontwikkelingsagenda

Verslag Jongerenconsultatie Post 2015 Ontwikkelingsagenda Verslag Jongerenconsultatie Post 2015 Ontwikkelingsagenda Datum: 14 maart 2013 Locatie: NJR Beeldmateriaal: Ed Lonnee Tekst: Rob de Jeu Introductie De wereld zag er anders uit toen dertien jaar geleden

Nadere informatie

Duurzaam zorgvastgoed

Duurzaam zorgvastgoed Duurzaam zorgvastgoed Jessica Roelofs Duurzaam zorgvastgoed Wat is duurzaam vastgoed? Duurzame ontwikkeling is ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige

Nadere informatie

Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden.

Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden. Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden. Inhoud Introductie Achtergrond wetgeving Verleden Nu Praktische voorbeelden Samenvatting Vragen / Discussie 2 Introductie Presentatie bevat: Fiscale wetgeving

Nadere informatie

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Belastingen: het dilemma van het betalen van een fair share en de verschillende voorkeuren van aandeelhouders en

Nadere informatie

Telephone switchboards

Telephone switchboards Telephone switchboards Info Version 2 Url http://com.mercell.com/permalink/32390489.aspx External tender id 186502-2012 Tender type Contract Award Document type Contract award Procurement procedure Open

Nadere informatie

Lloyd s Volume Claims Service (VCS)

Lloyd s Volume Claims Service (VCS) Lloyd s Volume Claims Service (VCS) Rotterdam, 19 maart 2014 Februari 2008: Lloyd s Market Strategic Claims Review. Dit is bekend geworden onder de naam Claims Transformation Programme (CTP). Hierbij is

Nadere informatie

Evaluatie van de kankerplannen van de EU landen

Evaluatie van de kankerplannen van de EU landen 1 Evaluatie van de kankerplannen van de EU landen Overzicht van analyses en resultaten Renée Otter, MD, PHD, IKNL De bestaande analyses 2007: «Evaluation and integration of National Cancer plans»; EUROCAN+PLUS;

Nadere informatie

Security, Legal and Compliance

Security, Legal and Compliance SharePoint Online Security, Legal and Compliance Voorstellen Harald van Leeuwen IT Consultant EIC Verantwoordelijk voor SharePoint portfolio www.linkedin.com/in/haraldvanleeuwen Harald.van.leeuwen@eic.nl

Nadere informatie

Doelmatige Zorg. Drs R.H.A.M. Simons, MBA-MBI, apotheker. Pharos conferentie, Amsterdam, 7 maart

Doelmatige Zorg. Drs R.H.A.M. Simons, MBA-MBI, apotheker. Pharos conferentie, Amsterdam, 7 maart Doelmatige Zorg Drs R.H.A.M. Simons, MBA-MBI, apotheker Pharos conferentie, Amsterdam, 7 maart Doel Matigen Doel Matigen is niet in overeenstemming met ambities!! Nog 14 minuten Achmea divisie Zorg & Gezondh

Nadere informatie

Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen

Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen Samenwerkingsverband tussen IWT Vlaanderen en het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie van het Ministerie

Nadere informatie

Management van baten Evolutie in denken

Management van baten Evolutie in denken Management van baten Evolutie in denken IPMA interessegroep procesmanagement Versie 0.1 jd0912 Management van baten Setting the direction high Relative market share low low Growth potential high Strategic

Nadere informatie

Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice

Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice Agenda 1. Introductie 2. What drives the world: Globale trends in Voedingsmiddelenwereld 3. Drives what we do: Intro

Nadere informatie

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Samenvatting ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Coordinator: DTV Consultants, Mr. Willem Buijs, PO Box 3559, 4800 DN, Breda Tel: +31 76 513 66 00 ENERQI@dtvconsultants.nl Start van het

Nadere informatie