VERKIEZINGSKRANT. provinciale statenverkiezingen. Gedeputeerde Staten Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland.) flevoland editie MAART

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VERKIEZINGSKRANT. provinciale statenverkiezingen. Gedeputeerde Staten Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland.) flevoland editie MAART"

Transcriptie

1 VERKIEZINGSKRANT Provinciale Statenverkiezingen provinciale statenverkiezingen flevoland editie Weten welke politieke partij bij u past? Geef uw mening over de stellingen op www. 18 MAART 12 provincies wijzer.nl en ontdek met welke politieke partij u veel overeenkomsten heeft. (Alleen voor provincies Drenthe, Flevoland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Overijssel, Gedeputeerde Staten Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland.) Waterschappen EERSTE KAMER Commissaris van de Koning Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en de waterschappen. Maar waarover gaat de provincie eigenlijk? En wat hebben deze verkiezingen te maken met het kiezen van de Eerste Kamer? In deze krant vindt u informatie over de verkiezingen en nog veel meer.

2 Door uw uit te brengen heeft u invloed op wat er in uw provincie gebeurt. Maar wat doet de provincie eigenlijk? De provincie heeft zeven belangrijke taken. Uw telt dubbel! Als u gaat men voor de Provinciale Staten, dan heeft u ook invloed op de samenstelling van de Eerste Kamer. De leden van de Provinciale Staten kiezen in mei de leden van de Eerste Kamer. Zo telt uw dus dubbel. De provincie... investeert in de economie van de provincie door bijvoorbeeld te zorgen dat bedrijven goed bereikbaar zijn; Wat doet de provincie? zorgt voor de aanleg en het onderhoud van provinciale wegen en bruggen; 6 1 let goed op dat gemeenten niet te veel geld uitgeven. De provincie moet de begroting van gemeenten goedkeuren. 7 2 geeft geld om monumenten op te knappen en het landschap van de provincie te behouden; regelt het regionale openbaar vervoer; bepaalt waar in de provincie bedrijven, windmolens, natuurgebieden en huizen mogen komen; zorgt voor een veilige en schone omgeving door bijvoorbeeld subsidies te geven aan milieuprojecten; Auke Bijlsma Fryske Nasjonale Partij - Friesland Roelie Goettsch pvda - DrenthE Lloyd Ferdinand ChristenUnie - Flevoland Ik ben Statenlid voor de Fryske Nasjonale Partij. Mijn partij laat zich niet sturen door de landelijke politiek. Naast mijn Statenlidmaatschap ben ik brugwachter. In de zomer ligt het werk van de Staten stil en is het juist druk op de brug. In de rest van het jaar is dat andersom. Ik wil graag opnieuw volksvertegenwoordiger zijn in de provincie Drenthe om de belangen van alle inwoners te behartigen. Als woordvoerder Financiën dacht en besloot ik mee over bezuinigingen, maar ik kon ook kiezen voor extra investeringen. Het is ons gelukt om de werkgelegenheid in Drenthe te verbeteren ondanks de economische crisis. Ik stel me weer kandidaat voor de ChristenUnie in Flevoland. Ik ben niet iemand die aan de kant staat en van alles vindt en roept. Ik wil graag meedenken over ontwikkelingen en veranderingen in mijn provincie. De jeugdzorg gaat nu van de provincie naar de gemeente. Ik vind dat kwetsbare kinderen geen last mogen hebben van deze overgang. Daar zet ik me voor in! 2

3 inkomsten DE PORTEMONNEE VAN de provincie Algemene uitkeringen De regering stopt geld voor de provincies in het provinciefonds. De provincies krijgen in 2015 samen ongeveer 950 miljoen euro uit dat fonds. Dat is gemiddeld iets meer dan 56 euro per inwoner. Maar niet elke provincie krijgt evenveel geld. Hoeveel geld een provincie krijgt hangt onder meer af van het aantal inwoners en de oppervlakte van de provincie. De provincie mag zelf bepalen waar ze dit geld aan uitgeeft. Specifieke uitkeringen Bij een specifieke uitkering bepaalt de regering waar de provincie het geld aan mag uitgeven. Zo geeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu geld aan de provincies. De provincies moeten dat aan wegen en openbaar vervoer uitgeven. Ze mogen het geld bijvoorbeeld niet gebruiken om museumbezoek gratis te maken. De provincies ontvangen veel meer geld via deze specifieke uitkeringen dan uit het provinciefonds. Motorrijtuigenbelasting De provincie krijgt ook geld van mensen die een auto of motor hebben. Deze mensen betalen motorrijtuigenbelasting. Een deel van deze belasting gaat naar de provincie. Dit gedeelte van de motorrijtuigenbelasting wordt opcenten genoemd. Overige eigen middelen Provincies ontvangen bijvoorbeeld rente van een spaarrekening. Sommige provincies hebben veel geld verdiend doordat ze energiebedrijven hebben verkocht. Waar komt het geld vandaan? Algemene uitkeringen Waar gaat het geld naartoe? wegen en openbaar vervoer natuur en milieu economische ontwikkeling Specifieke uitkeringen Motorrijtuigenbelasting cultuur en sport organisatie van de provincie Eigen middelen uitgaven Provincies geven het meest uit aan bereikbaarheid: wegen en openbaar vervoer. Daarnaast besteden de provincies hun geld aan natuur en milieu, aan economische ontwikkeling en aan cultuur en sport. De ene provincie geeft meer uit aan de aanleg van natuurgebieden, de andere provincie steekt meer geld in de economie. Ten slotte geven alle provincies natuurlijk geld uit aan de organisatie van de provincie: ambtenaren moeten betaald worden en het provinciehuis heeft onderhoud nodig. Kiezen De Provinciale Staten bepalen waar de provincie geld aan uitgeeft. Wilt u dat uw provincie in 2016 meer geld uitgeeft aan natuur en milieu? Stem dan op een partij die dat ook wil. Vindt u het belangrijker dat bedrijven zich gemakkelijk in uw provincie kunnen vestigen? Stem dan op een partij die daar meer geld aan wil besteden. Iedere provincie is anders. Als u wilt weten hoe het in uw provincie zit, kunt u dat vinden op de website van uw provincie. 3

4 Wat speelt er IN... Friesland Overijssel Limburg duurzame energie Openbaar vervoer Wonen en werken Friesland wil dat in % van de energie op een duurzame manier wordt opgewekt. Bijvoorbeeld door zonne-energie, windenergie of biomassa. Partijen: CDA, ChristenUnie, D66, FNP, Friese Koers, GroenLinks, PvdA, PVV, SP, VVD, Fractie-Buisman, Fractie-Van der Galiën Overijssel moet 18 miljoen euro bezuinigen op het openbaar vervoer. Sommige partijen willen dit doen door op sommige lijnen bussen minder vaak te laten rijden of zelfs helemaal te schrappen. Dit zorgt voor veel discussie in de Provinciale Staten, want niet alle partijen vinden dit de beste oplossing. Partijen: CDA, PvdA, VVD, PVV, SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, 50PLUS De verkiezingscampagne in Limburg gaat over wonen en werken in Limburg. Het aantal inwoners van Limburg daalt door vergrijzing en doordat jongeren uit de regio wegtrekken vanwege werk of studie. De Provinciale Staten zetten zich in om mensen te stimuleren om in Limburg te blijven wonen en werken. Bijvoorbeeld door de kwaliteit van woningen te verbeteren. Partijen: CDA, VVD, PVV, PvdA, SP, GroenLinks, D66, 50PLUS, Onafhankelijke Statenfractie Limburg, Partij voor Leefbaarheid en Democratie, Universele Seniorenpartij, Statenfractie Krebber Flevoland economie Flevoland wil dat de provincie een aantrekkelijke plaats wordt voor ondernemers en bedrijven om zich te vestigen. Daarom ontwikkelt de provincie nieuwe projecten, zoals een overslaghaven bij Lelystad. Ook stimuleert Flevoland agrarische bedrijven en ondersteunt ze de groei van Almere. Partijen: VVD, PvdA, PVV, CDA, SP, ChristenUnie, D66, GroenLinks, SGP, PvdD, 50PLUS, InwonersBelang 4 Zeeland Noord-Brabant Openbaar vervoer Intensieve veehouderij Ook in Zeeland is openbaar vervoer een belangrijk onderwerp de komende verkiezingen. De provincie wil betrouwbare en snelle busverbindingen tussen de steden en dorpen. Op trajecten met weinig passagiers kunnen bijvoorbeeld belbussen worden ingezet. Partijen: VVD, PvdA, CDA, PVV, SGP, SP, ChristenUnie, Partij voor Zeeland, D66, GroenLinks, Natuurlijk Zeeland Een belangrijk thema in Noord-Brabant is de intensieve veehouderij. Als veehouderijen willen groeien, moeten zij voldoen aan de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij. Dit is een pakket maatregelen dat er voor moet zorgen dat veehouderijen aandacht hebben voor volksgezondheid, dierenwelzijn en leefomgeving. Partijen: VVD, CDA, SP, PVV, PvdA, D66, GroenLinks, 50PLUS, PvdD, OSN Wie mogen men voor de Provinciale Staten? 1. U bent Nederlander 2. U bent 18 jaar of ouder 3. U woont in de provincie waar het om gaat

5 ...de provincies? Utrecht Groningen Bereikbaarheid Aardbevingen Utrecht ligt in het midden van het land en is een belangrijk knooppunt voor automobilisten, maar ook voor treinreizigers. Utrecht wil dat de provincie goed bereikbaar is voor fietsers, openbaar vervoer en auto s. Daarom is de provincie bezig met het mobiliteitsplan Om er voor te zorgen dat Utrecht ook in de toekomst goed bereikbaar blijft. Partijen: VVD, PvdA, CDA, D66, PVV, GroenLinks, SP, ChristenUnie, SGP, 50PLUS, PvdD De winning van aardgas zorgt voor aardbevingen in Groningen. Hierdoor is er veel schade aan huizen ontstaan. De opbrengst van het aardgas gaat naar de Rijksoverheid. De provincie Groningen heeft met het kabinet een akkoord gesloten. Hierin staan afspraken om de veiligheid van de inwoners te vergroten, schade te vergoeden en de economie in Groningen te verbeteren. Partijen: PvdA, CDA, D66, SP, VVD, ChristenUnie, GroenLinks, PvdD, PVV, Vrij Mandaat Drenthe Mkb Meer dan 95% van het Drentse bedrijfsleven bestaat uit midden- en kleinbedrijf (mkb). De provincie gaat het mkb in Drenthe extra ondersteunen en stimuleren. Bijvoorbeeld met hulp voor startende ondernemers en netwerkbijeenkomsten. Partijen: PvdA, VVD, CDA, PVV, SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks De partijen die we noemen zitten op dit moment in Provinciale Staten. Bij het drukken van deze krant was nog niet bekend welke partijen er meedoen aan de Provinciale Statenverkiezingen Zuid-Holland Gelderland Noord-Holland Rijnlandroute Bankrekening Kustversterking In Zuid-Holland zijn onlangs belangrijke besluiten genomen over de Rijnlandroute. Dit is een nieuwe provinciale weg tussen de kust bij Katwijk en de A4 bij Leiden. Inwoners van de betrokken gemeenten hebben meegedacht over hoe de Rijnlandroute er uit zal komen te zien. Zij hebben er voor gezorgd dat op een deel van de route tunnels worden aangelegd. Partijen: VVD, PvdA, PVV, CDA, SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie en SGP, 50PLUS, PvdD, Fractie Erbas, Fractie Jansen/Brands De provincie Gelderland heeft veel geld op de bank staan. Dit geld heeft de provincie verdiend met de verkoop van haar aandelen in het energiebedrijf Nuon in Van de rente worden projecten in de provincie betaald. Verschillende partijen vinden dat het geld niet op de bank moet blijven staan, maar moet worden uitgegeven aan zaken die goed zijn voor de Gelderse bevolking. Partijen: VVD, PvdA, CDA, PVV, SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie, SGP, 50PLUS, PvdD, Groep-Wullink In Noord-Holland zorgt het project Kust op Kracht voor een sterke en veilige kust. Met behulp van inwoners en ondernemers heeft de provincie een plan bedacht om de duinen te versterken en stranden te verbreden. De kustversterking zorgt ook voor meer natuur, toerisme en economie in het gebied. Partijen: VVD, PvdA, D66, CDA, SP, GroenLinks, PVV, ChristenUnie, PvdD, 50PLUS, OBP, Ouderenpartij NH, Fractie Boer, Forza!N-H 9 9

6 De Provinciale Staten en de Eerste Kamer Foto: ANP Met een op de Provinciale Staten t u indirect ook op de Eerste Kamer. Hoe zit dat? Eerste Kamerverkiezingen De 75 leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de leden van de twaalf Provinciale Staten. We noemen dit indirecte verkiezingen: burgers kiezen eerst de Provinciale Staten, en de leden van de twaalf Provinciale Staten kiezen daarna de Eerste Kamerleden. De verkiezingen voor de Eerste Kamer zijn op 25 mei Zetelverdeling Alle Statenleden brengen op 25 mei hun uit op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Niet elk Statenlid heeft een even zware. De van een Statenlid uit een provincie met veel inwoners weegt zwaarder dan die van een Statenlid uit een provincie met weinig inwoners. De meeste Statenleden men op een kandidaat van hun eigen politieke partij, maar dat hoeft niet. Wat doet de Eerste Kamer? Zodra een wetsvoorstel is aangenomen door de Tweede Kamer gaat het naar de Eerste Kamer. Alle wetsvoorstellen moeten namelijk ook door de Eerste Kamer worden goedgekeurd. Dat lijkt dubbel werk, maar de Eerste Kamer controleert nog eens goed of het wetsvoorstel wel logisch in elkaar zit. En ze kijkt nog eens extra naar de gevolgen van de De Eerste Kamer controleert nog eens goed of het wetsvoorstel wel logisch in elkaar zit. wet voor verschillende groepen burgers. Maar die nadruk op de kwaliteit van wetsvoorstellen leidt er niet toe dat de partijen in de Eerste Kamer het altijd met elkaar eens zijn. Ook met een wet die logisch in elkaar zit kan een partij het oneens zijn. Als de Tweede Kamerleden van een partij tegen een wetsvoorstel den, doen de Eerste Kamerleden van die partij dat vaak ook. De Eerste Kamer heeft daarnaast nog een taak. Ze controleert net als de Tweede Kamer of de ministers en staatssecretarissen hun werk goed doen. Daarbij stelt de Eerste Kamer zich meestal terughoudend op, het meeste werk wordt overgelaten aan de Tweede Kamer. Waarom zijn deze verkiezingen extra spannend? De huidige regering bestaat uit VVD en PvdA. In de Tweede Kamer hebben zij samen een kleine meerderheid van 77 zetels. Als de regering een wetsvoorstel indient kan ze (meestal) rekenen op de steun van deze 77 Kamerleden. Maar in de Eerste Kamer ligt dit anders. VVD en PvdA hebben in de Eerste Kamer 30 zetels, te weinig voor een meerderheid. De regering heeft dus altijd steun nodig van andere partijen. De laatste tijd overlegt de regering daarom vaak met D66, ChristenUnie en SGP. Maar ook met andere partijen wordt gepraat om een meerderheid voor elk wetsvoorstel te krijgen. Dat betekent dat de regering haar plannen vaak moet aanpassen. Als VVD en PvdA voldoende zetels winnen, kunnen ze zonder de andere partijen een meerderheid krijgen in de Eerste Kamer. Maar als ze zetels verliezen, wordt het voor de regering nog moeilijker om haar wetsvoorstellen goedgekeurd te krijgen. 10

7 waterschaps- verkiezingen Op 18 maart zijn er twee verkiezingen: één voor de Provinciale Staten en één voor de waterschappen. Daarom krijgen de meeste mensen twee passen thuis gestuurd. Voor de Provinciale Statenverkiezingen krijgt u een blauwe pas. Voor de waterschapsverkiezingen krijgt u een groene pas. Wist u dat veel waterschappen in Noord-en Zuid- Holland ook wel hoogheemraadschap worden genoemd? Wat is een waterschap? Er zijn 24 waterschappen in Nederland. Een waterschap is een gebied waar het waterschapsbestuur zorgt voor ons waterbeheer. Denk bijvoorbeeld aan: Wie mogen men voor het waterschap? 1. U bent 18 jaar of ouder 2. U woont in het gebied van het waterschap stevige dijken schoon water onderhoud van duinen goede stand van het grondwater Wat zou u beslissen? Waarom men voor uw waterschap? Voor de natuur is het belangrijk dat er genoeg grondwater is, maar voor de landbouw is dit niet zo goed. Moet het grondwaterpeil hoog of laag zijn? Ook in het waterschap worden politieke beslissingen genomen. Door uw kunt u invloed uitoefenen op zulke besluiten. Foto: Birgit Speulman Foto: flick-arthur Foto: Remco van Dokkum Op wie kunt u men in het waterschap? U t op het algemeen bestuur. De meeste bestuursleden worden op 18 maart bij de verkiezingen door u gekozen. Er zijn ook een paar plekken in het bestuur gereserveerd voor vertegenwoordigers van boeren, bedrijven en natuurbeschermers. grondwaterpeil Natuurbeschermers willen een hoog grondwaterpeil. De boeren zijn hier niet blij mee. Zij willen juist een laag grondwaterpeil voor hun gewassen. Waar kiest u voor? Hoog grondwaterpeil Laag grondwaterpeil dijken Op sommige plekken moet de dijk versterkt worden. Je kunt de dijk verbreden. Dat is een relatief goedkope oplossing, maar de mensen die net achter de dijk wonen moeten dan verhuizen. Je kunt ook een damwand plaatsen. Dan hoeft er niemand te verhuizen, maar het is wel een relatief dure oplossing. Waar kiest u voor? Verbreden van de dijk Damwand plaatsen Ijs Het vriest. De IJsbond wil graag dat het ijs dikker wordt, zodat er toertochten kunnen worden geschaatst. Deze bond wil dat er geen boten meer mogen varen over de rivieren. De bedrijven zijn het hier niet mee eens. Ze verliezen dan veel inkomsten. Waar kiest u voor? Vaarverbod Geen vaarverbod 11

8 Schuilt er een Statenlid in u? 1. Waar wilt u graag over meepraten en meebeslissen? A Over de OV-chipkaart of de hervorming van het belastingstelsel. B Over de inrichting van het landschap of de toeristische ontwikkeling van de regio. C Over hoe vaak de stadsbus rijdt of over de hoogte van de hondenbelasting. Wat doet u met uw op 18 maart? 2. Hoeveel vrije tijd heeft u te besteden? A Meer dan 15 uur. B Tussen de 10 en 15 uur. C Minder dan 10 uur. 3. kunt u dingen bedenken die spelen in uw provincie? A Als ik mijn best doe, maar ik kan vooral veel dingen bedenken die in mijn eigen wijk spelen. B Natuurlijk! De provincie gaat over natuurgebieden, streekbussen en provinciale wegen. Ik kan nog wel meer bedenken. C Nee, volgens mij speelt er in mijn provincie niet zo veel. 4. Welke uitspraak is volgens u van toepassing? A Statenwerk is een baan. B Statenwerk is een hobby. C Statenwerk is een baan én een hobby. 5. Spreekt u gemakkelijk onbekenden aan? A Ja, ik vind het leuk om nieuwe mensen te ontmoeten. B Nee, ik wacht tot iemand op mij afkomt. C Soms. Ik ben geen haantje de voorste, maar soms spreek ik wel met onbekenden. 6. kunt u goed meerdere dingen tegelijk doen? A Een beetje. Ik vind het wel leuk om verschillende dingen te doen, maar ik raak snel het overzicht kwijt. B Ja, ik kan goed multitasken. Ik combineer verschillende banen, mijn gezin en andere activiteiten. C Nee. Ik kan me niet goed concentreren als ik naast mijn werk ook nog veel te doen heb. 7. hoe gedraagt u zich in een verhitte discussie over een onderwerp waar u veel van weet? A Ik doe mijn uiterste best iedereen te overtuigen van mijn gelijk. B Ik luister aandachtig naar ieders mening, maar zeg zelf niet zo veel. C Ik luister aandachtig naar ieders mening en laat ook mijn standpunt weten. Karel de Rijk 74 jaar, gepensioneerd beroepsmilitair Provincie: Gelderland (Ede) Cem Terlemis 25 jaar, student Provincie: Zuid-Holland (Zoetermeer) Ik wil graag men op iemand die ik ken. En ik moet het wel met iemand eens zijn natuurlijk. Ik lees stukken in de krant en praat met politici op straat. Iemand moet iets uitstralen en hij moet kunnen verbinden. Ik houd niet van extreme standpunten. Mijn voor de Provinciale Statenverkiezingen bepaal ik vooral aan de hand van de landelijke thema s. In veel landen worden democratische regels niet gerespecteerd, en strijden burgers om hun te laten horen. In Nederland hebben we gelukkig wel een kans om onze te laten horen. de uitslag Heeft u vooral gele antwoorden? Dan bent u geknipt voor de Provinciale Staten! U vindt het leuk om met lokale politiek bezig te zijn, mee te beslissen in de provincie en daar met mensen over te praten. Heeft u tijd en zin om Statenlid te worden? Neem dan eens contact op met een politieke partij die bij u past. Heeft u vooral blauwe antwoorden? Het Statenlid in u komt al aardig naar boven, maar u heeft zo uw twijfels. Misschien bent u druk met andere dingen of treedt u niet graag op de voorgrond. Of heeft u meer belangstelling voor de gemeentelijke politiek? Helaas zijn er vorig jaar net verkiezingen voor de gemeenteraad geweest, maar u kunt altijd contact opnemen met een gemeenteraadslid. Heeft u vooral groene antwoorden? Het Statenlid in u zit nog erg diep verscholen. U heeft eigenlijk geen tijd, of de politieke agenda van de provincie past niet bij uw interesses. U zou uw mening ook op andere manieren kunnen laten horen, bijvoorbeeld door mee te doen aan petities of acties. En door te gaan men natuurlijk! Jacomien VoorhorsT 55 jaar, journalist en mede-eigenaar melkveebedrijf Provincie: Gelderland (Wapenveld) Wij hebben een eigen boerenbedrijf en de provincie heeft heel wat te zeggen over natuur, milieu en ruimtelijke inrichting. De provincie gaat over de vraag waar wegen moeten komen en over waterbeheer. Daar hebben we met ons bedrijf veel mee te maken. Ik dan ook op een partij die past bij hoe wij ons bedrijf leiden. Samenstelling en tekst: ProDemos Vormgeving: Tot en met ontwerpen Druk: Rodi Rotatiedruk, Broek Op Langedijk ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T E I 12

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport Vrouwen in de Provinciale Staten Onderzoeksrapport April 2015 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2015 in de Provinciale Staten gekozen? Op 18 maart waren er in Nederland verkiezingen voor de Provinciale

Nadere informatie

Doe mee aan de Scholierenverkiezingen! Van 11 tot en met 17 maart zijn de Scholierenverkiezingen. Schrijf je in met je school!

Doe mee aan de Scholierenverkiezingen! Van 11 tot en met 17 maart zijn de Scholierenverkiezingen. Schrijf je in met je school! Provinciale Statenverkiezingen Provinciale Statenverkiezingen Doe mee aan de Scholierenverkiezingen! Van 11 tot en met 17 maart zijn de Scholierenverkiezingen. Schrijf je in met je school! Op woensdag

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten

Diversiteit in Provinciale Staten Diversiteit in Provinciale Staten In aanloop naar de verkiezingen van 2 maart inventariseerde E-Quality, hét kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit, de kandidatenlijsten (zie werkwijze) van

Nadere informatie

stemmen Koning Provinciale Statenverkiezingen Gedeputeerde Staten Provinciale Staten MAART Commissaris Provinciale Statenverkiezingen Waterschappen

stemmen Koning Provinciale Statenverkiezingen Gedeputeerde Staten Provinciale Staten MAART Commissaris Provinciale Statenverkiezingen Waterschappen Provinciale Statenverkiezingen stemmen Provinciale Staten Doe mee aan de Scholierenverkiezingen! Van 11 tot en met 17 maart zijn de Scholierenverkiezingen. Schrijf je in 12 stem met je school! 18 MAART

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2016. Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2016. Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Belangen: Provinciaal formatiespel

Belangen: Provinciaal formatiespel Belangen: Provinciaal formatiespel Korte omschrijving werkvorm Onderhandelingen rondom de vorming van een nieuw provinciaal bestuur (College van Gedeputeerde Staten) nemen vaak veel tijd in beslag. Soms

Nadere informatie

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom LIMBURG Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom Politieke uitspraak van het jaar - Limburg 3) Ik ben op alles voorbereid maar niet op politici die glashard

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat

Nadere informatie

2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden.

2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden. Provinciale Stellingen Stellingen 2007-2008 1. Landbouw en woningen moeten wijken voor waterberging. 2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden. 3. Overheid moet bedrijven

Nadere informatie

1 Hoe lang bent u werkzaam als makelaar? 2 Bent u de enige makelaar in het bedrijf waar u werkt?

1 Hoe lang bent u werkzaam als makelaar? 2 Bent u de enige makelaar in het bedrijf waar u werkt? Bijlage: Onderzoeksresultaten 8 7 1 Hoe lang bent u werkzaam als makelaar? 7 6 5 4 3 2 1 1% 6% Korter dan 2 jaar 2-5 jaar 5-10 jaar Langer dan 10 jaar 18% 7 6 5 4 2 Bent u de enige makelaar in het bedrijf

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst Demi Smit Sarah Lingaard Atlas van de toekomst 1 Introductie: Wij hebben de Atlas van onze toekomst gemaakt met daarin onze ideeën voor Nederland in 2040. Hierin hebben wij geprobeerd weer te geven hoe

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2014 Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2014 Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN?

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? STEM JIJ OOK? Kijk voor meer informatie op: www.stemjijook.nu WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WOENSDAG

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

StemWijzer in de provincie

StemWijzer in de provincie StemWijzer in de provincie Verslag van een enquête onder gebruikers van de provinciale StemWijzers bij de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart 2007. April 2007 Dr. M. Boogers TILBURGSE SCHOOL VOOR

Nadere informatie

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Rapport Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Slechts zwakke stijging opkomstintentie, meerderheid VVD, PvdA en C3 ver weg De spanning voor de Provinciale Statenverkiezingen van woensdag

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

BESTUURLIJKE VERNIEUWING?

BESTUURLIJKE VERNIEUWING? BESTUURLIJKE VERNIEUWING? De rol van de provincie en de Eerste Kamer 11 maart 2015 Nederlanders willen leden Eerste Kamer direct kunnen kiezen 1 I&O Research vroeg in haar laatste peiling 2 naar een aantal

Nadere informatie

Rust en onrust Beperkte vernieuwing van het Provinciaal bestuur in 2015

Rust en onrust Beperkte vernieuwing van het Provinciaal bestuur in 2015 Rust en onrust Beperkte vernieuwing van het Provinciaal bestuur in 2015 Stichting Decentraalbestuur.nl 13 november 2015 Colofon Onderzoeker Dr. P. Castenmiller (Stichting DecentraalBestuur.nl) Contactgegevens

Nadere informatie

WIE BESLIST WAT? DE WERKVORM IN HET KORT WAT HEB JE NODIG? LEERDOEL HOE LANG DUURT HET? MAART 2015 AAN DE SLAG MET #2

WIE BESLIST WAT? DE WERKVORM IN HET KORT WAT HEB JE NODIG? LEERDOEL HOE LANG DUURT HET? MAART 2015 AAN DE SLAG MET #2 WIE BESLIST WAT? MAART 2015 AAN DE SLAG MET #2 WAT HEB JE NODIG? De powerpoint met de onderwerpen en bestuurslagen: http://www.prodemos.nl/co ntent/download/18824/942 58/file/Aandeslagmet_hoelo ssenweditop.ppsx

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer Kamer e Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen 19 maart 2015 Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Zo werkt de provincie Gelderland. De werkwijze van het bestuur

Zo werkt de provincie Gelderland. De werkwijze van het bestuur Zo werkt de provincie Gelderland De werkwijze van het bestuur Op bezoek Basisschool Vuurvogel uit Malden op bezoek bij de provincie Gelderland. Een klas kinderen, hun onderwijzer en zes ouders kregen een

Nadere informatie

Vrouwen in politiek en openbaar bestuur. Voortgangsrapportage 2003

Vrouwen in politiek en openbaar bestuur. Voortgangsrapportage 2003 Vrouwen in politiek en openbaar bestuur Voortgangsrapportage 2003 1. Inleiding Voor u ligt de elfde rapportage Vrouwen in politiek en openbaar bestuur. Sinds 1993 worden de streefcijfers en ontwikkelingen

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE PROVINCIE? De ondertitel

WIE BESTUURT DE PROVINCIE? De ondertitel PROVINCIE NOORD-HOLLAND chapeau WIE BESTUURT DE PROVINCIE? De ondertitel 2 PROVINCIE NOORD-HOLLAND INLEIDING Noord-Holland is één van de twaalf provincies van Nederland. Net als het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Website Benchmark. Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK

Website Benchmark. Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK Website Benchmark Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK Provinciale Statenverkiezingen 2015 Provinciale Statenverkiezingen betekent: campagnes. Uiteraard van politieke partijen,

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 Inhoud De ervaring Leert! 3 Workshops 4 1. Krachtenveld Provincie 2. Simulatie Statenvergadering 3. Rollen en instrumenten 4. Integriteit

Nadere informatie

Besluiten Provinciale Staten 24 juni 2015 Algemene Beschouwingen bij de Voorjaarsnota 2015

Besluiten Provinciale Staten 24 juni 2015 Algemene Beschouwingen bij de Voorjaarsnota 2015 p e r s b e r i c h t e-mail: website: statengriffie@provinciegroningen.nl www.provinciegroningen.nl PS-besluitenlijst, nr. 123, 25 juni 2015 Besluiten Provinciale Staten 24 juni 2015 Algemene Beschouwingen

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Q1 Loopt uw indicatie voor een Wmovoorziening. huishoudelijke hulp) binnenkort af? (dit staat in het indicatiebesluit dat u ontvangen heeft)

Q1 Loopt uw indicatie voor een Wmovoorziening. huishoudelijke hulp) binnenkort af? (dit staat in het indicatiebesluit dat u ontvangen heeft) Q1 Loopt uw indicatie voor een Wmovoorziening via de gemeente (bijv. huishoudelijke hulp) binnenkort af? (dit staat in het indicatiebesluit dat u ontvangen heeft) Beantwoord: 2.458 Overgeslagen: 9 Ik maak

Nadere informatie

De intermediair voor verantwoord lenen. Leef met je hart, leen met verstand.

De intermediair voor verantwoord lenen. Leef met je hart, leen met verstand. De intermediair voor verantwoord lenen. Leef met je hart, leen met verstand. Nationaal Leenonderzoek Analyse van tienduizenden lening aanvragen in 2015 Onlangs is door Geldshop een grootschalig onderzoek

Nadere informatie

Jubileumonderzoek Maurice de Hond

Jubileumonderzoek Maurice de Hond Ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum van Maurice de Hond als opiniepeiler zijn er 100 vragen gesteld, die zijn ingebracht door leden van Peil.nl. Hier staat een selectie van deze vragen. Op http://bit.ly/40jrpeiler

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

WAT DOET DE PROVINCIE?

WAT DOET DE PROVINCIE? WAT DOET DE PROVINCIE? MAART 2015 POLITIEK IN PRAKTIJK #1 WAT HEB JE NODIG? Kleurenprints van de afbeeldingen van gemeente, provincie en Tweede Kamer. 9 geprinte pictogrammen Powerpointpresentatie: http://www.prodemos.nl/co

Nadere informatie

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

Uitkomsten vragenlijst nulmeting Statenverkiezingen 2015

Uitkomsten vragenlijst nulmeting Statenverkiezingen 2015 Uitkomsten vragenlijst nulmeting Statenverkiezingen 2015 Respons Eind augustus 2014 zijn 3500 vragenlijsten naar willekeurige adressen gestuurd met het verzoek mee te werken aan het onderzoek. In totaal

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK!

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Doe de test op www.stemwijzer.nl. Op woensdag 15 maart zijn er Tweede Kamerverkiezingen.

Nadere informatie

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting De begroting van de provincie Utrecht voor 2012 Een samenvatting Hoeveel gaat de provincie Utrecht in 2012 uitgeven? Waaraan en waarom? Dat leest u in deze samenvatting. U zult zien dat wij voor 2012 duidelijke

Nadere informatie

Verkort verkiezingsprogramma. Provinciale Statenverkiezingen 2011

Verkort verkiezingsprogramma. Provinciale Statenverkiezingen 2011 Verkort verkiezingsprogramma Provinciale Statenverkiezingen 2011 2 maart 2011 Inhoud 1 Fryslân blijft een zelfstandige provincie Pagina 3 2 De Friese Cultuurpas Pagina 3 3 Agrarisch ondernemen pagina 4

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Margot Tempelman Kenniscentrum (Kust)toerisme

Hartelijk welkom. Margot Tempelman Kenniscentrum (Kust)toerisme Hartelijk welkom Margot Tempelman Kenniscentrum (Kust)toerisme Harry van Waveren Gedeputeerde Recreatie & Toerisme Toeristische cijfers 2008 Marcia Besems Kenniscentrum (Kust)toerisme Cijfers van nu. Vakantiegedrag

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens van Wethouders

Persoonlijke gegevens van Wethouders Persoonlijke gegevens van Wethouders Dit document bevat de volgende gegevens van wethouders: Aantal wethouders naar gemeentegrootte 1998-2014 Aandeel wethouders naar politieke partij 1998-2014 Aandeel

Nadere informatie

Profielen kandidatenlijst Partij voor de Dieren Tweede Kamerverkiezingen 2012

Profielen kandidatenlijst Partij voor de Dieren Tweede Kamerverkiezingen 2012 Profielen kandidatenlijst Partij voor de Dieren Tweede Kamerverkiezingen 2012 1. Marianne Thieme (Utrecht, Maarssen) Marianne Thieme (1972) is één van de oprichters van de Partij voor de Dieren en zij

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

Aanhangwagens en caravans trekken. Rijbewijs B of BE? Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen

Aanhangwagens en caravans trekken. Rijbewijs B of BE? Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen Aanhangwagens en caravans trekken Rijbewijs B of BE? Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen Bestuurders van een combinatie van een personenauto of bestelauto met aanhangwagen beschikken niet altijd over

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten

Onderzoeksresultaten Onderzoeksnaam Grote Moraalenquête 2009 Selectie alle vragen Selectiedatum 10-8-2009-25-9-2009 Onderzoeksresultaten - 22-09-2009 1. Hieronder staan zes zaken die mensen belangrijk kunnen vinden. Wilt u

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek vuurwerkverbod. Standaard rapportage, Rapportage gesloten vragen. Amsterdam, 01-02-2013. slim en snel online onderzoek

Rapportage. Onderzoek vuurwerkverbod. Standaard rapportage, Rapportage gesloten vragen. Amsterdam, 01-02-2013. slim en snel online onderzoek Rapportage Amsterdam, 01-02-2013 Onderzoek vuurwerkverbod Standaard rapportage, Rapportage gesloten vragen Onderzoekstatistieken Afgeronde vragenlijsten 420 Waarvan met openlink 0 Laatste deelname 1 feb.

Nadere informatie

Democratie en Restzetelverdeling bij d Hondt en Hare geen lijstcombinaties. Provinciale Verkiezingen 18 maart Datum 15 juni 2016

Democratie en Restzetelverdeling bij d Hondt en Hare geen lijstcombinaties. Provinciale Verkiezingen 18 maart Datum 15 juni 2016 Onderzoek: Onderzoeker: Democratie en Restzetelverdeling bij d Hondt en Hare geen lijstcombinaties Drs. C. Kruijmer (Kees) Onderzoeksmateriaal: Het resultaat van de Provinciale Verkiezingen 18 maart 2015

Nadere informatie

Resultaten Enquête Campagne verbetering regionale wegen (TNS-NIPO in opdracht van Bouwend Nederland )

Resultaten Enquête Campagne verbetering regionale wegen (TNS-NIPO in opdracht van Bouwend Nederland ) Enquête Campagne verbetering regionale wegen (TNS-NIPO in opdracht van Bouwend Nederland ) Zoetermeer, februari 12 Algemeen Decentrale overheden (provincies, waterschappen en gemeenten) zijn samen verantwoordelijk

Nadere informatie

Ookjij kan meebeslissen - Lesboek. Ookjij kan. Meebeslissen. Lesboek. Een programma over politiek en staatsinrichting

Ookjij kan meebeslissen - Lesboek. Ookjij kan. Meebeslissen. Lesboek. Een programma over politiek en staatsinrichting Ookjij kan meebeslissen - Lesboek Ookjij kan Meebeslissen Lesboek Een programma over politiek en staatsinrichting 2 Ookjij kan meebeslissen Ookjij kan Meebeslissen Lesboek Een programma over politiek en

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

Verkiezingen Provinciale Staten

Verkiezingen Provinciale Staten praktijkinfo Friesland Gelderland Groningen Utrecht Drente Noord Holland Zeeland Noord Brabant Limburg Overijssel Zuid Holland Flevoland Verkiezingen Provinciale Staten 2 Verkiezing provinciale staten

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincies van Nederland. Iedereen

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 (Amsterdam, Rotterdam en de hoofdsteden van de twaalf provincies)

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 (Amsterdam, Rotterdam en de hoofdsteden van de twaalf provincies) Wijziging van de Kieswet in verband met het afschaffen van de mogelijkheid voor politieke groeperingen om lijstencombinaties te vormen (wetsvoorstel 34 377) Bijlage bij NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst www.verheidinnederland.nl ERSBERICH - Friesland -nderzoek (4): nderzoek naar de stand van de partij naar aanleiding van Zeer forse steun aan kabinet Rutte VVD verdeeld over samenwerking met VV nu en in

Nadere informatie

Wat is een politieke partij?

Wat is een politieke partij? Wat is een politieke partij? 2 Nederland is een democratie. Dat betekent onder meer dat er regelmatig verkiezingen worden gehouden voor organen die de bevolking vertegenwoordigen. De mensen die in deze

Nadere informatie

Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven

Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven Minderheid (14%) steekt af, gemiddeld voor 30 à 40 euro Afsteektijden goed bekend; één op de vijf afstekers houdt zich er niet aan Meerderheid voor algeheel

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen

Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen Figuur B11.1 Woningvoorraad naar eigendom, en naar provincie, 1 januari 2008 % 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Groningen Friesland Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam DirectResearch Herengracht 454 1017 CA Amsterdam 020 770 75 79 info@directresearch.nl www.directresearch.nl Rapportage Amsterdam, 17-06-2016 Oekraïne Oekraïne referendum referendum (meting 2) Standaard

Nadere informatie

VAN EUNEN MARKETING. Nederlanders en geld: verslag van een onderzoek

VAN EUNEN MARKETING. Nederlanders en geld: verslag van een onderzoek FILOSOFIE MAGAZINE Nederlanders en geld: verslag van een onderzoek Augustus 2009 Boomberglaan 81-1217 RP Hilversum - TEL 035 623 19 47 - FAX 035 621 60 88 - GSM 06 532 109 85 - Info@vaneunen.nl www.vaneunen.nl

Nadere informatie

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN INLEIDING Foto: Timo Tijhof, Creative Commons OP PEIL BRENGEN Voor iedereen is het belangrijk dat er genoeg schoon water

Nadere informatie

1. Belangrijkste uitkomsten... 5. 2. Inleiding... 7 2.1 Aanleiding voor het onderzoek... 7 2.2 Onderzoeksvragen... 7 2.3 Verantwoording...

1. Belangrijkste uitkomsten... 5. 2. Inleiding... 7 2.1 Aanleiding voor het onderzoek... 7 2.2 Onderzoeksvragen... 7 2.3 Verantwoording... Rapport VUURWERK Draagvlak voor gemeentelijke vuurwerkshow in combinatie met vuurwerkverbod particulieren Onderzoek i.o.v. Binnenlands Bestuur, december 2015 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research

Nadere informatie

Draagvlak vuurwerkverbod 2013

Draagvlak vuurwerkverbod 2013 Rapportage Amsterdam, 08-01-2014 Draagvlak vuurwerkverbod 2013 Standaard rapportage, Gesloten vragen Onderzoekstatistieken Verstuurde e-mails 8802 Afgeronde vragenlijsten 1668 Waarvan met openlink 0 Laatste

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Kamer Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Derde Kame Derde Kam Wie is de baas van Nederland? Hoe werken de verkiezingen? Wat is een Grondwet? En waarom is Prinsjesdag zo belangrijk? In het lespakket

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Gemeenteraadsverkiezingen 19 maart Zet de daling in opkomst zich door? En is er in de regio ook winst voor de lokale partijen en D66 te zien? Het Onderzoekcentrum zet in deze factsheet

Nadere informatie

De PVV in het land en in de peiling

De PVV in het land en in de peiling De PVV in het land en in de peiling Zowel in als in is de PVV in de laatste peilingen van Peil.nl lager uitgekomen dan bij de verkiezingen zelf. Een analyse naar de reden hiervan geeft een beter beeld

Nadere informatie