Sportbeurzen in de VS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sportbeurzen in de VS"

Transcriptie

1 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR Sportbeurzen in de VS Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master of Science in de Bedrijfseconomie Lynn Moonen onder leiding van Prof. dr. Bart Clarysse

2

3 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR Sportbeurzen in de VS Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master of Science in de Bedrijfseconomie Lynn Moonen onder leiding van Prof. dr. Bart Clarysse

4 PERMISSION Ondergetekende verklaart dat de inhoud van deze masterproef mag geraadpleegd en/of gereproduceerd worden, mits bronvermelding. Moonen Lynn

5 I. Voorwoord Deze masterproef werd gemaakt naar aanleiding van de studie bedrijfseconomie. Door mijn interesse in sport en diploma als licentiaat lichamelijke opvoeding en bewegingswetenschappen, besloot ik een scriptie-onderwerp te zoeken die aansluit bij mijn voorgaande opleiding. Door de mogelijke onderwerpen te bekijken ben ik bij Prof. Dr. Clarysse terecht gekomen om mijn scriptie te begeleiden. Na een gesprek hadden we beide indruk dat bij het verder studeren, sport op een de achtergrond verdwijnt. Zelf ben ik hier ook een voorbeeld van. Spijtig dat de studenten een keuze zouden moeten maken. Zou dit ook anders kunnen? Waarom blijven de studenten in de VS wel sporten tijdens het studeren en waarom lukt dit hier niet? Waar ligt het verschil tussen de VS en Vlaanderen? Na wat brainstorming kwamen we tot het onderwerp Sportbeurzen in de VS. In dit voorwoord zou ik graag mijn dank betuigen aan de mensen die bijgedragen hebben tot de realisatie van dit werk. Eerst en vooral wil ik Prof. dr. B. Clarysse bedanken voor het promoten en begeleiden van deze scriptie. Een woord van dank gaat ook uit naar mijn vrienden en familie. Voor het luisteren, adviseren en nalezen maar ook voor het ontstressen en op tijd en stond een duwtje in de rug te geven. Tot slot wil ik mijn vriend en ouders even apart bedanken voor hun onvoorwaardelijke liefde en steun. Voor het bijstaan, oneindig veel advies en de juiste woorden op de juiste momenten van mijn vriend specifiek. En dankzij mijn ouders heb ik de kans gekregen om verder te studeren en alle mogelijkheden te benutten om kennis en vaardigheden op te doen aan de Universiteit Gent.

6 II. Inhoudstafel I. Voorwoord... II. Inhoudstafel... III. Lijst met figuren en tabellen... Tabellen... Grafieken... Figuren... Inleiding Beurzen Wat is een beurs? Merit-based Need-based Private beurzen Grants Verschil tussen een grant en een beurs Student loans Sportbeurzen Wat is een sportbeurs? De belangrijkste organen National collegiate athletic association (NCCA) National association of intercollegiate athletics (NAIA) National junior college athletic association (NJCAA) Sportsubsidies in Amerika Subsidies aan de scholen Soorten sportsubsidies in de VS Subsidies voor sportinfrastructuren Vormen van subsidies Argumenten voor subsidies Effecten van sportsubsidies Effecten economische crisis Toekomst van de sportsubsidies... 13

7 3. Economie en sport in de VS Populariteit Aantal toeschouwers Tijd doorbrengen op wedstrijden Wedstrijden volgen via media Invloed van sport op economische activiteit De leveranciers in de sportindustrie De vrager van de sportindustrie Sportparticipatie in de VS Inactiviteit in de VS Inactiviteit over de jaren heen Inactiviteit per leeftijdscategorie Populairste sporten Invloed van sport op school Achtergrond competitiegevoel Sportsubsidies in Vlaanderen Lokaal sportbeleidsplan De sportsubsidies De structurele subsidies De projectsubsidies Subsidies voor sportevenementen Subsidies voor sportinfrastructuur Sport en economie in Vlaanderen Directe economische voordelen van sport in Vlaanderen Financiering en private bestedingen Sportparticipatie : de micro-economische impact van sport Indirecte economische voordelen van de sport Betekenis van de sport voor de industrie en de markt Betekenis van sport voor de werkgelegenheid en vrijwilligerswerk De economische impact van sportevenementen De economische betekenis van sportfaciliteiten Sportinfrastructuur in Vlaanderen De lange termijn bijdrage van sport aan de economie... 45

8 7. Sportparticipatie van de Vlamingen Lidmaatschap Populairste sporten Sportparticipatie volgens opleiding Sportparticipatie volgens leeftijd Sporten aan de universiteit te Gent Sporten aan Universiteit Gent Westrijden Seniorenkonvent Interfacultaire kampioenschappen Interuniversitaire kampioenschappen Hoe wordt alles gepromoot? Topsport aan de UGent Studeren in Amerika vanuit het oogpunt van studenten in België en Nederland Begeleiding van de studenten Mening en opmerkingen van de studenten Conclusie IV. Bibliografie V. Bijlagen Interviews... 68

9 III. Lijst met figuren en tabellen Tabellen Tabel 1: gegevens van scholen in 2012 en subsidies Tabel 2: Geschatte totale aanwezigheid op sportevenementen in Tabel 3: geschatte jaarlijkse uren gespendeerd aan het bijwonen van sportevenementen als toeschouwer in 2005(000,000s) Tabel 4: geschat aantal toeschouwers via televisie in Tabel 5: samenvattende statistieken van de bedrijven van de sportindustrie in Tabel 6: Tabel 6: bronnen van inkomsten voor firma s in sportindustrie in 2002 ($000,000s) Tabel 7: Consumentenuitgaven op geselecteerde sportitems in Tabel 8: aankoop van sportmateriaal door consumenten in 2005 (millions of dollars) Tabel 9: geschat aantal deelnemers bij sport in VS in Tabel 10: geschat aantal sportdeelnemers in 2000 (gebaseerd op BRFS Survey) Tabel 11: aantal sportbeleidsplannen en verenigingssportbeleidsplannen van de gemeenten Tabel 12: SBP/VSBP per provincie Tabel 13: aantal impulssubsidies (IS) Tabel 14: aantal ondernemingen en vestigingen actief in de sportsector Tabel 15: bezoldigde tewerkstelling in de sportsector Tabel 16: cijfers sportaccommodatie per provincie in Tabel 17: cijfers sportaccommodatie per provincie in Tabel 18: cijfers sportaccommodatie per provincie in Tabel 19: lidmaatschap per leeftijd Tabel 20: lidmaatschap per leeftijd Tabel 21: sportparticipatie volgens opleiding 2004, 2008 en Tabel 22: totaal activiteitsgraad in 2004 en Grafieken Grafiek 1: inactiviteitsgraad en aantal inactieven Grafiek 2: inactiviteitsgraad per leeftijdscategorie in Grafiek 3: invloed van LO tijdens kindertijd op activiteit Grafiek 4: sportparticipatie per opleiding in 2004, 2008 en Grafiek 5: sportparticipatie per leeftijd in 2004 en Figuren Figuur 1: Publieke geldstromen voor de sport in Vlaanderen in Figuur 2: sociale-statuspiramide... 49

10 Inleiding In deze scriptie wordt er eerst en vooral meer informatie gegeven over beurzen. Door het bestaan van sportbeurzen zijn er meer mogelijkheden in de Verenigde Staten om verder te studeren. Specifieke organisaties zijn in VS ontstaan om het sporten op de colleges en universiteiten te regelen. Ook zij kunnen beurzen uitdelen. Uiteindelijk is de vraag naar boven gekomen of het systeem van de sportbeurzen ook bij ons toepasbaar zou zijn. Om hier een antwoord op te kunnen geven heb ik meer informatie gezocht over de sportgewoonten en sportindustrie in de VS en Vlaanderen. Eerst en voor heb ik naar de steun van de overheid via subsidies voor de sportsector gekeken. Hierbij komen de verschillende subsidies aan bod als ook hun effect. In hoofdstuk drie heb ik de relatie tussen sport en economie onder de loep genomen. Zowel de populariteit van sport komt hier aan bod als de invloed op de economische activiteit. Er kan naar sport gekeken worden maar dit kan ook beoefend worden. Zijn de Amerikanen even actief in sport dan in het bijwonen van sportevenementen? Het antwoord op deze vraag wordt uitgewerkt in hoofdstuk vier. Dezelfde drie onderdelen werden ook voor Vlaanderen onderzocht in hoofdstuk vijf, zes en zeven. Het was echter niet zo makkelijk om informatie over exact dezelfde onderdelen als het stuk over de VS te vinden. Hierdoor zijn andere aspecten van bijvoorbeeld de economie beschreven maar het geeft wel een duidelijk algemeen beeld. Globaal is wel dezelfde structuur gevolgd bij zowel Vlaanderen als bij de VS. Tijdens het jaar was er gevraagd om een sportvoorstel uit te schrijven voor de universiteit Gent. Maar na meer informatie en een gesprek met de sportverantwoordelijken aan het GUSB te Gent, kon ik enkel concluderen dat het sportsysteem naar mijn mening goed zit. Natuurlijk zijn er nog altijd verbeteringen mogelijk en daar zijn ze zich ook van bewust. Hoe het sportsysteem nu juist in elkaar zit, wordt toegelicht in hoofdstuk acht. Het laatste hoofdstuk voor conclusie was mijn startpunt van deze thesis. Namelijk meer informatie verkrijgen hoe studenten van deze omstreken, het studeren in de VS ervaren en hun mening weten over het schoolsysteem. Ze hebben kennis van beide systemen en hun ervaringen kunnen helpen om eventueel de drop out bij ons, bij het verder studeren, tegen te gaan. In de conclusie wordt alles eens kort samengevat en een aantal suggesties gegeven over hoe we de sportparticipatie aan de universiteiten kunnen verhogen. 1

11 1. Beurzen 1.1 Wat is een beurs? Iedereen heeft al van de term beurs gehoord maar wat is juist de betekenis van dit woord? De eerste gedachte zal hoogstwaarschijnlijk uitgaan naar een link met aandelen, Wall Street, en dus DE beurs. Maar we kunnen ook spreken over een beurs die in verband staat met studies. Oxford dictionary omschrijft dit als volgt: a grant or payment made to support a student s education, awarded on the basis of academic or other achievement (Oxford English Dictionary, 1884). Echter niet iedereen komt in aanmerking voor het verkrijgen van een beurs. Er hangen voorwaarden en criteria aan vast die meestal reflecteren wat de waarden en doelen van de gever/stichter van de beurs zijn. De kandidaten moeten aan deze voorwaarden voldoen vooraleer ze kans maken op de beurs. Een beurs kan als een hulpmiddel aanzien worden omdat het de mogelijkheid biedt aan studenten om te kunnen verder studeren bij financiële problemen. Aan de hand hiervan kan hun studie gedeeltelijk of volledig gefinancierd worden. Verder kan nog gezegd worden dat bepaalde beurzen niet terugbetaald moeten worden maar het is echter niet zo makkelijk om zo n beurs vast te krijgen. Eén van de voorwaarden is meestal het behalen van goede cijfers, meer bepaald eindigen bij de top vijf tot tien procent van de klas. Dit geldt niet voor een keer maar de goede cijfers moeten behouden worden tijdens de hele studie en de duur van de beurs. Er kan dus gezegd worden dat ze meestal gegeven wordt op basis van een academische prestatie maar het kan ook gebaseerd zijn op een artistieke of atletische prestatie. De beurzen zijn niet afkomstig van één enkele bron maar hulp wordt geboden door onder andere hogere instituten, religieuze groepen, ondernemingen, de overheid, individuen en non-profit organisaties. Er is een groot assortiment van verschillende beurzen beschikbaar voor studenten. Deze kunnen onderverdeeld worden in meerdere categorieën Merit-based Dit is een soort beurs dat toegekend wordt op basis van individuele successen zoals academische, atletische, artistieke of andere prestaties. Meestal worden ze uitgereikt aan studenten met sterke academische prestaties en die sterk leiderschap vertonen. Betrokkenheid bij de gemeenschap werkt ook altijd in het voordeel van de student. Het is mogelijk om deze beurzen te vernieuwen voor enkele jaren zolang de student aan de academische eisen blijft voldoen. Een groot voordeel aan deze beurzen is dat ze niet terugbetaald moeten worden. 2

12 1.1.2 Need-based Deze beurzen worden toegekend op basis van de mogelijkheid van jou of je familie om verder studeren te kunnen betalen. Ze worden uitgereikt door de overheid, specifieke scholen en soms door private ondernemingen Private beurzen Private beurzen worden voorzien door verschillende organisaties, clubs, bedrijven, liefdadigheidsorganisaties en individuen. Deze beurzen hebben duidelijke objectieven en kunnen aan studenten toegewezen worden op basis van kwalificerende academische prestaties en financiële noden. Soms wordt dit soort beurs aan een student gegeven als deze een lid is van een specifieke organisatie of streeft naar toegang in een speciaal veld van expertise of aan andere richtlijnen voldoet die noodzakelijk zijn Grants Een grant is geld dat gegeven wordt door een non-profit organisatie die over het algemeen taksvrij is. Eén van de beste voorbeelden hierbij is de overheid maar ook bedrijven en stichtingen kunnen grants geven aan studenten. Ze worden meestal uitgereikt voor een project en in ruil brengt de student steeds verslag uit aan de gever (Exforsys, 2007). Grants variëren in hun eisen, hoeveelheden en verwachtingen. Er is vastgesteld dat er miljarden dollars mogelijk en beschikbaar zijn om uit te reiken. Bij interesse moet je bij de gever een voorstel indienen om kans te maken om één te kunnen bemachtigen. Ze kunnen onder verschillende omstandigheden gegeven worden zoals aan mensen die het slachtoffer zijn van natuurrampen. Het merendeel gaat wel naar ondernemers en kleine business. De overheid geeft geregeld grants als een resultaat van een fiscale onbalans. Zo hopen ze het verschil wat weg te werken en terug in evenwicht te herstellen. Dit wordt niet altijd aan iemand gegeven die verder gaat studeren maar zoals hierboven al eerder vermeld is, kan het ook iemand zijn die een onderneming aan het opstarten is of iemand die een tragedie heeft meegemaakt (Exforsys, 2007). Dit is in tegenstelling tot de vorige besproken beurzen die dichter betrokken zijn bij het studeren. Wanneer iemand een grant bekomen heeft, moet deze niet aan de eisen blijven voldoen. Wanneer ze de aanvraag en administratieve processen voorbij zijn, is het geld van hun en kan daar weinig aan veranderd worden. 3

13 Als laatste kunnen grants ook als een alternatief gezien worden van een beurs wanneer je niet voldoet aan de eisen voor het behalen van gewone beurs. Op deze manier kan je dan nog steeds proberen om de middelen te verkrijgen om het verder studeren mogelijk te maken Verschil tussen een grant en een beurs Eerst en vooral is de gelijkenis tussen deze twee mogelijkheden dat beide niet terugbetaald moeten worden. Aan de andere kant zijn grants in het algemeen eerder need-based en komen ze van de overheid terwijl beurzen zowel als need en merit-based aanzien kunnen worden en van meerdere bronnen afkomstig kunnen zijn. Beurzen zijn echt gericht op studenten die naar een hoger instituut willen gaan om te studeren terwijl grants een groter doelpubliek hebben. Kort samengevat is een grant dus geld die in het algemeen need-based zijn en toegekend worden door bijvoorbeeld de overheid. Ze kunnen ook op basis van academische prestaties toegewezen worden of de master die je nastreeft. Beurzen zijn daarentegen meer gericht op studenten en het mogelijk maken om verder te studeren Student loans Een studentenlening is geld van de scholen dat wel terugbetaald moet worden. De federale overheid zorgt er echter wel voor dat deze leningen betaalbaar zijn. Vele van deze studentenleningen moeten pas terugbetaald worden na je afgestudeerd bent. 1.2 Sportbeurzen Wat is een sportbeurs? Naast academische beurzen kunnen er ook sportbeurzen verdiend worden. Dit geeft je de mogelijkheid om op een college of universiteit te sporten zonder voor school te hoeven betalen of enkel een deel. Het is een meer voorkomend fenomeen dat studenten die sporten op een hoog niveau een keuze moeten maken tussen hun sport en hun studie. Het enige land waar dit niet zo blijkt te zijn, is de Verenigde Staten. De Amerikaanse scholen geven de mogelijkheid om studie en sport zo goed mogelijk te combineren. 4

14 Als student onderteken je een contract om de school in kwestie te vertegenwoordigen en in ruil hiervoor zal de universiteit jou een financiële ondersteuning bieden om het inschrijvingsgeld en andere relevante kosten te betalen. Dit kan door middel van een beurs zijn. Scholen bieden sportbeurzen aan om zich te laten vertegenwoordigen door atleten in de aangeboden sporten. Hierbij komen de atleten met een team uit tegen een team van een andere school. Dit zijn nationale competities en tornooien dat voor een goede publiciteit kunnen zorgen. Op deze manier kunnen scholen een status verwerven en hun netwerk uitbreiden. Eigenlijk is het dus een win-win situatie voor zowel de atleet als de school. Een beurs kan qua bedrag variëren van een percentage van het jaarlijkse inschrijvingsgeld tot een volledige beurs die alle kosten dekt. Het geeft je de mogelijkheid om jezelf volledig te ontwikkelen en te verbeteren als sporter, terwijl je van het Amerikaanse studentenleven kan genieten en werken aan het behalen van een hoger diploma. Hoe wordt er nu juist voor een goede combinatie van studie en sport gezorgd? De sporters worden getraind en begeleid door een fulltime coach. Algemeen wordt er tussen de twee en vier uur per dag getraind, afhankelijk van de gekozen sport. Het is voor een atleet ideaal om je sportief te kunnen ontwikkelen terwijl je ook de mogelijkheid krijgt om je diploma te behalen. Eenmaal afgestudeerd aan de universiteit of college kan je de droom om een professional te worden nog steeds verwezenlijken. Een sportbeurs wordt meestal niet gegeven aan sporters op clubniveau, een bepaald niveau is vereist. De studenten moeten niet alleen goed zijn in hun sport, ze moeten verder nog een hoofdvak kiezen in een ander vakgebied dan sport. Dit soort beurs kan ook gegeven worden door een atletische associatie waar de school mee geassocieerd is. Voor een academiejaar kan er van een paar duizend dollar tot 30,000 dollar gegeven worden. Er zijn wel strikte limieten bij de hoeveelheid beurzen die gegeven mogen worden per jaar. Een grote beurs mag wel opgesplitst worden in een paar kleine beurzen zodat er meer mogelijkheden zijn (The US-UK Fullbright Commission) De belangrijkste organen Atletische verenigingen in Amerika bepalen en regelen de college en universiteit sporten en stellen hier regels voor op, met name voor beurzen en atletenrekrutering. De belangrijkste verenigingen worden hieronder kort weergegeven. 5

15 National collegiate athletic association (NCCA) Bij deze organisatie worden de leden ingedeeld in drie verschillende categorieën waarvan divisie 1 de meest competitieve is. De standaarden liggen hoog waardoor enkel de studenten met de grootste mogelijkheden gerekruteerd kunnen worden. De lat wordt bij deze organisatie dus hoog gelegd om een selecte groep over te houden. Het behalen van gemiddeld een C (in GSCE-grades) of een drie (Scottish standards) en geslaagd zijn op minstens vijf vakken inclusief wiskunde, Engels, wetenschap en sociale studies (geschiedenis, aardrijkskunde, ) is een belangrijke vereiste. Ook is er een schuivende norm voor de minimum SAT scores. Hoe hoger je academisch gemiddelde is, hoe lager je SAT score moet zijn. Dus de studenten met een B als gemiddelde, moeten een minimum score halen van 620 punten op de SAT. Bij een B- moeten ze een score halen van 820 punten en met een C, een score van 1010 punten. Bij de divisie 2 is hier een score van 820 vereist (The US-UK Fullbright Commission) National association of intercollegiate athletics (NAIA) De meeste NAIA colleges hebben een uitstekend sportprogramma en bieden een paar sportbeurzen aan. Het niveau van de atleten moet nog altijd aan de voorwaarden voldoen maar de normen liggen minder hoog dan voor de NCAA teams. Een gemiddelde van een C of een drie is nodig of een alternatieve kwalificatie dat de school kan bevestigen dat zijn/haar scores bij de top van de klas zit. Als laatste moet de student een minimum score van achttien hebben op de ACT of een 860 op de SAT (The US-UK Fullbright Commission) National junior college athletic association (NJCAA) Ook bij deze organisatie wordt een onderverdeling gemaakt van drie divisies. Niet bij elke divisie is er de mogelijkheid om een beurs te geven. Dit privilege is enkel weggelegd voor de eerste en tweede divisie. Maar ook tussen deze divisies is er een verschil. De studenten die bij de eerste divisie geraken, hebben de kans op een volledige beurs. Wanneer ze bij de tweede divisie terecht komen, kunnen ze enkel een gedeeltelijke beurs behalen. Over het algemeen zijn er niet veel divisie 1 of 2 junior colleges dus internationale studenten moeten hun beste beentje voorzetten en bewijzen dat ze een zeer competitieve atletische en academische vaardigheid hebben om een junior college beurs te ontvangen. De getalenteerde individuen die bij de voorgaande organisaties uit de boot vielen hebben niet alle kansen op een beurs verloren maar kunnen steeds bij een junior college proberen. Deze hebben elk hun eigen toegangsvoorwaarden die misschien beter in lijn liggen met deze studenten. Er wordt wel een limiet van 25 procent gelegd op het aantal beurzen dat via deze organisatie aan internationale studenten gegeven kunnen worden (The US-UK Fulbright Commission). 6

16 2. Sportsubsidies in Amerika 2.1 Subsidies aan de scholen Nu de beurzen kort besproken zijn, moet er onderzocht worden van waar het geld voor deze beurzen vandaan komt en in hoeverre sport gesteund wordt door bijvoorbeeld subsidies. De Verenigde Staten spendeert meer belastingsgeld aan een studerende atleet dan aan bijvoorbeeld een studerende wiskunde student. Dit is een groot verschil in tegenstelling tot andere landen. Hoewel de atleten zelf geen loon krijgen, is er duidelijk wel veel geld mee gemoeid in de NCAA sport. Analyse toont aan dat subsidies gegeven worden aan de meest atletische afdelingen van publieke scholen. Gaat het belastingsgeld echter naar de juiste plaatsen? Dit is een vraag dat meer en meer gesteld wordt. Deze kwestie is een steeds meer voorkomend probleem ook in de professionele sport. De belastingsbetalers betalen om privéfaciliteiten te bouwen en de onderhouden en in ruil daarvoor worden hoge omzetten beloofd voor het publiek onder de vorm van economische ontwikkeling. Dit zijn mooie woorden en mooie beloften maar uiteindelijk is dit niet altijd waar. De kans bestaat dat de steden in kwestie in schulden achterlaten worden. In onderstaande tabel kunnen we kennis maken met de opbrengsten, kosten en verkregen subsidies van scholen in 2012 en de subsidies die ontvangen werden in

17 Tabel 1: gegevens van scholen in 2012 en subsidies 2011 (Berkowitz B., Brady E., Upton J.,2013) School Totale Totale kosten Verschil Totale Totale opbrengsten subsidies in subsidies in Texas A&M $119,702,222 $81,792,118 Texas $163,295,115 $138,269,710 Michigan $140,131,187 $115,200,187 Ohio State $142,043,057 $124,419,412 Arkansas $99,757,482 $82,470,473 LSU $114,787,786 $101,989,116 Florida $120,772,106 $105,102,198 Alabama $124,899,945 $108,204,867 Oklahoma $106,456,616 $96,250,328 Kansas State $63,271,615 $50,994,785 $32,710,104 $5,200,000 $9,856 $25,025,405 $0 $0 $24,672,115 $258,885 $272,684 $17,623,645 $0 $0 $15,337,829 $1,949,180 $1,850,500 $12,798,670 $0 $0 $11,313,451 $4,356,457 $4,367,071 $11,233,878 $5,461,200 $5,235,300 $10,206,288 $0 $0 $9,540,897 $2,735,933 $3,291,651 Hoe komt de school aan zoveel opbrengsten? Dit is voornamelijk gegenereerd door ticketverkoop, contributies, rechten/licenties, studiegeld, schoolfonds en nog dergelijke meer. Naast de opbrengsten zijn ook de uitgaven een belangrijk onderdeel. Deze worden voornamelijk gevormd door het uitbetalen van lonen aan de coaches en staf, het uitreiken van beurzen en het onderhouden en beheren van gebouwen en grond. Zelfs tijdens tijden van strikte budgetten voor hogere studies kregen de grote college atletische departementen, die zichzelf konden onderhouden, subsidies onder de vorm van studiegeld, school- of overheidssteun. In haalden slechts 23 van de 228 atletische departementen van de NCAA divisie 1 publieke scholen genoeg geld op van mediarechten, ticketverkoop, donaties en andere bronnen (niet inclusief subsidies van institutionele of overheidssteun of studiegeld) om hun kosten te dekken (Berkowitz B., Brady E., Upton J.,2013). 8

18 Van deze groep hebben er zestien een vorm van subsidie gehad. Tien van deze zestien hebben meer geld van subsidies gekregen in 2012 dan in Het gemiddelde van deze verhoging voor deze tien departementen was iets meer dan $160,000. Ten opzichte van de budgetten is dit maar een klein bedrag. De verhoging kwam als een gevolg van de grote stijging van de subsidies die voorzien worden voor grote college sport programma s in zijn geheel. Subsidies voor alle divisie 1 sporters is ongeveer $200 miljoen dollar gestegen ten opzichte van Niet alle scholen krijgen subsidies om hun te helpen de kosten te drukken (Berkowitz B., Brady E., Upton J.,2013). Atletische departementen krijgen dus subsidies wanneer ze zelfgenoegzaam zijn en dit brengt grote vragen naar boven over instituties die altijd proberen catch-up te spelen in het atletische rijk, vertrouwen op de instituties en de overheid subsidies en studiegeld om te voldoen bij tijden wanneer de bronnen gelimiteerd zijn (Anne D. Neal, president of the American Council of Trustees and Alumni) (Berkowitz B., Brady E., Upton J.,2013). Dertien departementen hadden een opbrengst over de $100 miljoen. Polls tonen aan dat de Amerikanen vinden dat instituties hun lesgeld moeten verminderen. De atletische programma s moeten op gang gehouden worden maar er wordt vooral meer institutionele fondsen en studiegeld gevraagd. 2.2 Soorten sportsubsidies in de VS Subsidies voor sportinfrastructuren Onderzoek heeft aangetoond dat er een dramatische stijging is in de bouw van nieuwe sportinfrastructuren tijdens de voorbije twintig jaar (Robertson, 2009). Dit gaat zowel van gebouwen voor professionele competitie tot colleges en recreatie faciliteiten. Tussen 1991 en 2006 zijn enkel en alleen voor competitie 64 nieuwe sportfaciliteiten gebouwd (Feng and Humphreys, 2008). Dit fenomeen lijkt een trend te zijn die niet snel zal stoppen. 9

19 De meeste kosten en renovaties van deze faciliteiten zijn gesubsidieerd. Degene die gesteund worden door subsidies geloven dat een nieuwe infrastructuur tot een positieve economische impact zal leiden door de steun van fans, creatie van jobs en fiscale ontvangsten. Hierdoor worden honderden miljoenen aan subsidies door de steden uitgegeven aan sportfranchise. Dit wordt voornamelijk gedaan door de uitgifte van obligaties. Hiervoor zijn verschillende taksen speciaal gemaakt met de bedoeling om deze obligaties af te betalen. Een mooi voorbeeld hiervan is de hoteltaks waarbij een deel of alles naar het terugbetalen van deze obligaties gaat. Ook verkoopbelastingen op bepaalde uitgaven kunnen gebruikt worden om deze obligaties af te betalen (Coats & Humphreys, 2004). Hoewel er nog veel debat is over de effecten van de sportfaciliteiten blijven de steden nog veel subsidies geven met amper een kleine aarzeling Vormen van subsidies De subsidies komen voor in drie verschillende vormen voor: fiscale voordelen, gesubsidieerde stadiums (het gebruik van de arena s aan een lage prijs) en verschillende sweetheart deals (Stanley Eitzen, 2000). Fiscale voordelen: wanneer een professioneel sport team verkocht wordt, beschouwt de fiscus de winst als kapitaalvoordelen voor de eigenaar. Volgens de huidige belastingswet wordt deze winst getaxeerd volgens een lager tarief dan andere bronnen van inkomen, bijvoorbeeld het loon van de conciërge die het stadium opruimt na de wedstrijd. Gesubsidieerde stadiums: de meest gekende vorm van overheidssteun voor sportteams is de mogelijkheid om aan een lage prijs te sporten in een sportfaciliteit. Arena s en stadiums zijn essentieel voor het financieel succes van professioneel sporten. Teameigenaars zoeken nieuwe en verbeterde infrastructuren, meestal ten koste van de belastingsbetalers, en krijgen ze meestal. Als ze dit niet krijgen, verplaatsen ze meestal het team naar een meer tegemoet komende plaats. Sweetheart deals: de subsidies eindigen niet met de kost van het stadium. Fans moeten naar de faciliteit kunnen rijden dus de federale overheid moet de kost van nieuwe wegen, snelwegen, viaducten en dergelijke betalen. Op de koop toe krijgen de teameigenaars meestal alles of een groot deel van de opbrengst van de parking, concessies en niet-sport evenementen die plaatsvinden in de nieuwe arena. Soms voorzien de steden de eigenaars van verplaatskosten, oefenvoorzieningen, kantoorruimte, land en speciale investeringsmogelijkheden om het team te verleiden om te blijven of te verplaatsen. Bijvoorbeeld: de Baltimore Ravens eigenaar, Art Modell, kreeg $105 miljoen over twintig jaar om de naam PSINet Stadium te geven aan de faciliteit die de stad Baltimore aan hem heeft geleverd. 10

20 2.2.3 Argumenten voor subsidies Een van de voordelen die aangekaart wordt om te investeren is de creatie van jobs. In het begin zijn dit voornamelijk jobs voor de constructie van de faciliteit en wanneer dit afgewerkt is, zijn individuen nodig om deze te runnen en draaiende te houden. Dit varieert van ticketverkopers tot vast personeel en een managementteam. Ten tweede, mensen die naar de wedstrijden gaan kijken of werken voor het team zorgen voor een verbreding van de lokale werkgelegenheid. Een derde voordeel is het spenderen van geld door fans en medewerkers in de lokale gemeenschap. De toeristische attractie zorgt voor voordelen door het geld dat in de gemeenschap uitgegeven wordt. Als laatste kan er gesproken worden van een multiplier effect door de uitgaven. Dit komt voornamelijk voor wanneer het verhoogde lokaal inkomen voor nog meer uitgaven en jobs zorgt (Feng & Humphreys, 2008). Tegenstanders betwisten dat het multiplier effect voor sport vaak aanzienlijk minder is dan voor andere entertainment uitgaven. De meeste inkomsten van sport worden gebruikt om spelers, managers, coaches en trainers te betalen. In tegenstelling tot de werknemers van lokale restaurants, theaters en winkels, leven vele van deze spelers, managers, coaches en trainers zelfs niet voltijds in de stad. Daardoor worden hun lonen ook uitgegeven in andere steden en dus andere staateconomieën (Coats & Humphreys, 2003). Nog een voordeel voor de teameigenaars is dat ze een deel van hun spelers lonen mogen aangeven als fiscale verliezen. Dit soort van takssubsidie is uniek aan professionele sport. Geen andere zaken in de Verenigde Staten verminderen de waarde van mensen als een kost van hun bedrijf Effecten van sportsubsidies De effecten op jobs, inkomen en fiscale ontvangsten zijn aangetoond bij onderzoeken maar de immateriële effecten worden meestal genegeerd. Sportfaciliteiten en teams zouden een impact hebben op de kwaliteit van het leven binnen de gemeenschap. Dit is dan weer gerelateerd aan de trots en burgerplicht, zichtbaarheid van de gemeenschap en de verbetering van de stad zijn imago. Hoewel deze effecten moeilijk te meten zijn, mogen ze niet vergeten worden (Coates & Humphreys, 2004). Een professioneel sportteam creëert een publiek goed, wat eigenlijk een voordeel wil betekenen waar de gebruikers die sport volgen van genieten, ongeacht of ze er mee voor betaald hebben of niet. De grootte van dit voordeel is ongekend en niet door iedereen gedeeld maar toch bestaat het wel. Als resultaat hiervan zullen sportfans accepteren dat ze hogere belastingen moeten betalen of een verminderde publieke service zullen hebben om een team aan te trekken of te behouden, ook al wonen ze de matchen niet zelf bij. 11

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Situering Onze maatschappij houdt ons graag een ideaalbeeld voor van een gezonde levensstijl, waarbij

Nadere informatie

THE OTHER SIDE OF THE GAME. Product Placement and Sponsor Voorstel

THE OTHER SIDE OF THE GAME. Product Placement and Sponsor Voorstel THE OTHER SIDE OF THE GAME Product Placement and Sponsor Voorstel A Mediatisation of Sport, Fashion, Entertainment and Education. SEYA COMPANY Unlock the Other Side of the Game The Other Side of the Game

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING VOORWOORD Content marketing is uitgegroeid tot één van de meest populaire

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Structurele ondernemingsstatistieken

Structurele ondernemingsstatistieken 1 Structurele ondernemingsstatistieken - Analyse Structurele ondernemingsstatistieken Een beeld van de structuur van de Belgische economie in 2012 en de mogelijkheden van deze databron De jaarlijkse structurele

Nadere informatie

SIRE. Rapport. "Geef kinderen hun spel terug" Jonneke Heins. C0521b 29 oktober 2007

SIRE. Rapport. Geef kinderen hun spel terug Jonneke Heins. C0521b 29 oktober 2007 Grote Bickersstraat 74 3 KS Amsterdam Postbus 247 AE Amsterdam t 2 522 54 44 f 2 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Rapport SIRE "Geef kinderen hun spel terug" Jonneke Heins C52b 29 oktober 27

Nadere informatie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie De Global Entrepreneurship Monitor (GEM) is een jaarlijks onderzoek dat een beeld geeft van de ondernemingsgraad van een land. GEM

Nadere informatie

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1 René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl Sinds giften aan culturele instellingen fiscaal gezien aantrekkelijker zijn geworden,

Nadere informatie

Sportdeelname volwassenen 2012

Sportdeelname volwassenen 2012 b In Eindhoven doet ongeveer twee derde deel van de bevolking (15-84 jaar) aan sport. De sportparticipatie ligt op 66%. In 2008 was de sportdeelname 67%. b Sporters voelen zich gezonder dan niet-sporters

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

SPORTUITGAVEN ONDERZOEK

SPORTUITGAVEN ONDERZOEK SPORTUITGAVEN ONDERZOEK Inleiding In de maand oktober heeft het NIBUD in samenwerking met de GPD-bladen en RTL-nieuws een onderzoek gedaan naar de sportuitgaven van consumenten. Het onderzoek is gedaan

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

Benchmark Betaald Voetbal

Benchmark Betaald Voetbal Perspresentatie Benchmark Betaald Voetbal Seizoen 2008/ 09 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Netto omzet Netto omzet vs. behaalde punten 4 Opbouw netto omzet 6 Trend netto omzet vs. behaalde punten 8 Netto

Nadere informatie

Dienst Sport Mechelen Stedelijk reglement inzake subsidie voor sportevenementen

Dienst Sport Mechelen Stedelijk reglement inzake subsidie voor sportevenementen Dienst Sport Mechelen Stedelijk reglement inzake subsidie voor sportevenementen Goedgekeurd door de gemeenteraad in zitting van 17 december 2013. Artikel 1: Kredieten Binnen de perken van de kredieten,

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel) Eerste deel Evolueert de werkloosheidsduur naargelang de leeftijd van de werkloze? Hoe groot is de kans

Nadere informatie

Studenten bewustmaken van hun studieschuld vrijdag, 09 oktober 2015 13:55

Studenten bewustmaken van hun studieschuld vrijdag, 09 oktober 2015 13:55 Tekst: Nelly Rosa Foto s: Ken Wong Volgens Juliette Chirino-Mendez, hoofd klantcontact van SSC bestaat er een perceptie dat het financieel nadeliger uitpakt als je met Stichting Studiefinanciering Curaçao

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

Informatie 2016. www.erasmussport.nl Facebook.com/erasmus.sport Twitter@ erasmussport Instagram @ erasmussport #eursport #makeithappen

Informatie 2016. www.erasmussport.nl Facebook.com/erasmus.sport Twitter@ erasmussport Instagram @ erasmussport #eursport #makeithappen Informatie 2016 www.erasmussport.nl Facebook.com/erasmus.sport Twitter@ erasmussport Instagram @ erasmussport #eursport #makeithappen Voorwoord Maart 2016, Rotterdam Dit informatiepakket is bedoeld voor

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel Page 1 of 6 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel en aan wat? door Phi-Rana di, 2013-11-12 15:45 Phi-Rana Er wordt vaak gezegd

Nadere informatie

Table 1 of lftklper by rybewys Controlling for sexe=mannelijk

Table 1 of lftklper by rybewys Controlling for sexe=mannelijk 4 Rijbewijsbezit Tabel 42: Verdeling van rijbewijsbezit volgens geslacht (personen vanaf 18 jaar) Table of sexe by rybewys rybewys (Bezit rijbewijs sexe (Geslacht) om auto te besturen) Col Pct Ja neen

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

VVG. GolfVlaanderen.be. slagkrachtig & doelgericht. VVG Junior Golf. Carrièrebegeleiding

VVG. GolfVlaanderen.be. slagkrachtig & doelgericht. VVG Junior Golf. Carrièrebegeleiding Vlaamse Vereniging voor Golf VVG GolfVlaanderen.be slagkrachtig & doelgericht VVG Junior Golf Carrièrebegeleiding INLEIDING Wat na de Topsportschool? 18+ programma INHOUD Eens de speler de leeftijd van

Nadere informatie

Beweeg in de juiste richting!

Beweeg in de juiste richting! Beweeg in de juiste richting! Inhoud Sport, bewegen, fysieke activiteit? Wat is UniefActief? o o o o Begeleidingstrajecten Exclusief aanbod voor KU Leuven personeelsleden Inschrijven Nieuwsbrief Vragen

Nadere informatie

Art. 4.5.2 Procedure berekening enkelklassement Zie Addendum onder Art. 4.5.2

Art. 4.5.2 Procedure berekening enkelklassement Zie Addendum onder Art. 4.5.2 38 Art. 4.5. Art. 4.5.1 Klassementsbepaling Algemeen a) Bij het jaarlijks (her)aansluiten van de tennisleden is de clubsecretaris verantwoordelijk voor het correct doorgeven van de klassementen van zijn

Nadere informatie

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 thema reeks Oktober 2014 Het agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen verzamelt via de rapporteringstool Bios2 al geruime tijd

Nadere informatie

1.1. Jeugdsport: sportparticipatie van kinderen en jongeren tot en met 18 jaar op 1 januari van het burgerlijk jaar.

1.1. Jeugdsport: sportparticipatie van kinderen en jongeren tot en met 18 jaar op 1 januari van het burgerlijk jaar. GEMEENTEBESTUUR WEVELGEM REGLEMENT IMPULSSUBSIDIE 2009-2013 (gecoördineerd in zitting van het college van burgemeester en schepenen van 30 maart 2011) Artikel 1: Definities 1.1. Jeugdsport: sportparticipatie

Nadere informatie

2. Simulatie van de impact van een "centen i.p.v. procenten"-systeem

2. Simulatie van de impact van een centen i.p.v. procenten-systeem Bijlage/Annexe 15 DEPARTEMENT STUDIËN Impact van een indexering in centen i.p.v. procenten 1. Inleiding Op regelmatige tijdstippen wordt vanuit verschillende bronnen gesuggereerd om het huidige indexeringssysteem

Nadere informatie

Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie. Seizoen 06/07

Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie. Seizoen 06/07 Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie Seizoen 06/07 Financiële Benchmark Eredivisie seizoen 06/07 Aanleiding Maart 2008 is het eerste financiële benchmarkonderzoek voor de Eredivisie afgerond.

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Aanmelding voor opleidingen tot vo docent steeds vroeger, pabo trekt steeds minder late aanmelders juni 2009 Inleiding Om de (toekomstige) leraartekorten

Nadere informatie

VERTROUWEN NEEMT TOE EN LOYALITEIT WORDT BELANGRIJKER

VERTROUWEN NEEMT TOE EN LOYALITEIT WORDT BELANGRIJKER Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Kien Het Nederlandse Donateurspanel METING MAART 2015 VERTROUWEN NEEMT TOE EN LOYALITEIT WORDT BELANGRIJKER

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org of fout 1. In Afrika bezuiden de Sahara is het aantal personen in extreme armoede gestegen tussen 1990 en 2010. 290 miljoen in 1990, 414 miljoen in 2010. 2. Tussen 2000 en 2011 is het aantal niet-schoolgaande

Nadere informatie

8 manieren om potentiële sponsors te vinden en te selecteren

8 manieren om potentiële sponsors te vinden en te selecteren 8 manieren om potentiële sponsors te vinden en te selecteren Deze minicursus (met een werkdocument voor jou als basis) is gecreëerd omdat er heel wat sportclubs, sportverenigingen, eventorganisatoren en

Nadere informatie

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Tekst: Twan Epe SPECIAL SPORTGEBOUWEN 57 SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Sportend Nederland krijgt het steeds drukker met als gevolg een toename van de tijdsflexibele en individuele

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

Informatiepakket Topsporters EUR 2014

Informatiepakket Topsporters EUR 2014 Informatiepakket Topsporters EUR 2014 Voorwoord Januari 2014, Rotterdam Dit informatiepakket is bedoeld voor topsporters die zich ingeschreven hebben of in willen schrijven bij Erasmus Topsport. Daarnaast

Nadere informatie

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH Alternatieve financiering Cultuurplatform Alternatieve financiering Sponsoring van profit bedrijven aan cultuurinstellingen Alle vormen van inkomsten /samenwerkingen die geen

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Doelgroep onderzoek. Quentin Jong A Tai, Nicky Roos, Justin van der Laan

Doelgroep onderzoek. Quentin Jong A Tai, Nicky Roos, Justin van der Laan Doelgroep onderzoek Naam: Vak: Klas: Quentin Jong A Tai, Nicky Roos, Justin van der Laan Marketing MM2C Inhoud Voorwoord... 3 Doelgroep Onderzoek... 4 IJKpersoon... 7 Voorwoord. Voor het bepalen van een

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding:

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding: Dossier regionale luchthavens 0. Aanleiding: In 2004 presenteerde het Vlaams Forum Luchtvaart een rapport en aanbevelingen aan de Vlaamse regering over de luchtvaart in Vlaanderen [2]. Belangrijk onderdeel

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Ledental NOC*NSF over 2012

Ledental NOC*NSF over 2012 Ledental NOC*NSF over 2012 Samenvatting In 2012 hadden de bij NOC*NSF aangesloten sportbonden en buitengewone leden exclusief de Nederlandse Christelijke Sport Unie (NCSU) en de Nederlandse Katholieke

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

Groninger Studenten Roeivereniging Aegir

Groninger Studenten Roeivereniging Aegir Groninger Studenten Roeivereniging Aegir G.S.R. Aegir is een vereniging om sporten en ontspanning te combineren. Het roeien gebeurt op zowel recreatief (competitieroeien) als topsport (wedstrijdroeien)

Nadere informatie

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichting Econometrie & Operationele Research Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Vier bacheloropleidingen Bedrijfskunde Econometrie & Operationele Research Economie en Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Sportparticipatie en fysieke activiteit

Sportparticipatie en fysieke activiteit Sportparticipatie en fysieke activiteit Gepensioneerden Het doel van deze vragenlijst is wat meer te weten te komen over uw eigen sportbeoefening. Graag hadden wij op uw medewerking gerekend. Deze vragenlijst

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN FEMKE DEKKER Voormalig roeister, driemaal actief op de Olympische Spelen Trainer Mentale Kracht bij de Politie

Nadere informatie

Eindexamen havo economie 2013-I

Eindexamen havo economie 2013-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 bij (1) monopolie bij (2) toe

Nadere informatie

FINANCIEEL PLAN. M1B Bram Niessink Yasemin Kleijne Charissa Schermer Sophie Vermeulen Bobby Vonk Romana Buitendijk 1

FINANCIEEL PLAN. M1B Bram Niessink Yasemin Kleijne Charissa Schermer Sophie Vermeulen Bobby Vonk Romana Buitendijk 1 FINANCIEEL PLAN M1B Bram Niessink Yasemin Kleijne Charissa Schermer Sophie Vermeulen Bobby Vonk Romana Buitendijk 1 MANAGEMENT SUMMARY Moleskine heeft als voornaamste doel simpele maar moderne mannenmode

Nadere informatie

Belgische Pro League 2014-2015

Belgische Pro League 2014-2015 Jan Van Haaren jan.vanhaaren@cs.kuleuven.be Prof. dr. Jesse Davis jesse.davis@cs.kuleuven.be Prestatie-analyse van de clubs in de Belgische Pro League 2014-2015 De reguliere competitie doorgelicht DTAI

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX Leerlingen BSO Slaagkansen hoger

Nadere informatie

Opleidings- en begeleidingscheques

Opleidings- en begeleidingscheques Opleidings- en begeleidingscheques De Maatregel Om werknemers ertoe aan te zetten een leven lang te leren, draagt de Vlaamse overheid financieel een steentje bij. Sinds september 2003 1 kunnen werknemers

Nadere informatie

Leeuwarden Lacrosse. Deze brochure zal u een gedetailleerd beeld geven van de mogelijkheden tot ondersteuning van Leeuwarden Lacrosse.

Leeuwarden Lacrosse. Deze brochure zal u een gedetailleerd beeld geven van de mogelijkheden tot ondersteuning van Leeuwarden Lacrosse. Sponsorbrochure Voorwoord Voor u ligt de sponsorbrochure van Leeuwarden Lacrosse. Deze vereniging is de allereerste Lacrosse vereniging van Friesland en is opgericht in november 2011. Om inwoners van Friesland

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Task Navigator - Voorbeeld rapport. Thomas Robinson 28.06.2014. Task Navigator - Voorbeeld rapport Thomas Robinson 28.06.2014 14:29 1.

Task Navigator - Voorbeeld rapport. Thomas Robinson 28.06.2014. Task Navigator - Voorbeeld rapport Thomas Robinson 28.06.2014 14:29 1. 28.06.2014 28.06.2014 14:29 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. Dit rapport geeft de diagnose resultaten weer aan de hand van vijf metingen: Contextual Scale

Nadere informatie

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000.

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De afgelopen tien jaar is het gemiddelde inkomen van de Belgische kinesitherapeut met 40% gestegen,

Nadere informatie

DNA van de Sportfan 2014

DNA van de Sportfan 2014 DNA van de Sportfan 2014 Van sportbeleving tot sportsponsoring in Nederland. preview port eleving De manier waarop fans sport beleven verandert continu. Er ontstaan nieuwe middelen om wedstrijden te bekijken

Nadere informatie

Coach Information Supply

Coach Information Supply Arenberggebouw Arenbergstraat 5 1000 Brussel Tel: 02 209 47 21 Fax: 02 209 47 15 Coach Information Supply AUTEUR VERTALING INSTITUUT PROF. DR. MANFRED MUCKENHAUPT PUT KOEN Katholieke Universiteit Leuven,

Nadere informatie

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo)

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo) Aantal gediplomeerden aan de lerarenopleidingen in Nederland Ondanks huidige en verwachte lerarentekorten is er geen sprake van een substantiële groei van aantal gediplomeerden aan de verschillende lerarenopleidingen.

Nadere informatie

Gebruik Olympische thematiek RIO 2016

Gebruik Olympische thematiek RIO 2016 BELGISCH OLYMPISCH EN INTERFEDERAAL COMITÉ VZW 1/2 Gebruik Olympische thematiek RIO 2016 Wakker het vuur aan voor de Olympische Spelen maar respecteer de merken! Op 5 augustus 2016 beginnen in Rio de Olympische

Nadere informatie

Burgerpanel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf

Burgerpanel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf Burgerpanel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf In juni 2012 is het panel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf. Dit is een verzamelnaam voor een aantal competities in verschillende sporten,

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Analyse van het Wereldkampioenschap Jeugd Jongens Volleybal 2007

Analyse van het Wereldkampioenschap Jeugd Jongens Volleybal 2007 Arenberggebouw Arenbergstraat 5 1000 Brussel Tel: 02 209 47 21 Fax: 02 209 47 15 Analyse van het Wereldkampioenschap Jeugd Jongens Volleybal 2007 Evaluatie van de spelonderdelen AUTEUR(S) VANMEDEGAEL STEVEN,

Nadere informatie

Gezondheid en (psycho)somatische klachten bij adolescenten in Vlaanderen 2014

Gezondheid en (psycho)somatische klachten bij adolescenten in Vlaanderen 2014 Gezondheid en (psycho)somatische klachten bij adolescenten in Vlaanderen 214 Inleiding Gezondheid in de internationale HBSC (Health Behaviour in School-aged Children) studie en in de Wereldgezondheidsorganisatie

Nadere informatie

Sponsoring 2011. www.ostendswimming.be

Sponsoring 2011. www.ostendswimming.be Sponsoring 2011 www.ostendswimming.be Rosc structuur ROSC zwemmen Kleuter - peuter zwemmen Zeesterren (vervolmaking schoolslag) Pinguïns Zeehondjes Regenboogvisjes Competitiezwemmers Conditiezwemmers Beloften

Nadere informatie

TECHNISCH REGLEMENT VLAAMSE SCHIETSPORTKOEPEL AFDELING DOELSCHIETEN

TECHNISCH REGLEMENT VLAAMSE SCHIETSPORTKOEPEL AFDELING DOELSCHIETEN TECHNISCH REGLEMENT VLAAMSE SCHIETSPORTKOEPEL AFDELING DOELSCHIETEN Art. 1. Dit landelijk technisch reglement bevat aanvullende bepalingen op het Technisch Reglement ISSF en de Nationale Reglementen en

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten ROI Driven Internet Marketing Yonego Affiliate Enquête 2012 Resultaten Maart 2013 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 SAMENVATTING... 4 VRAAG 1 SINDS WANNEER BENT U ACTIEF ALS AFFILIATE?... 6 VRAAG 2 HOEVEEL

Nadere informatie

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl Tewerkstelling In 2012e werkten in de sector meer dan 32.500 personen. Dat is 6,7 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,2 % van de totale tewerkstelling in de private sector.

Nadere informatie

Programma Zambia. 1. Context analyse. 2. Programmadoelstellingen

Programma Zambia. 1. Context analyse. 2. Programmadoelstellingen Programma Zambia 1. Context analyse Zambia is een land dat zwaar is getroffen door de HIV/aids epidemie. Ruim 21% van de bevolking is geïnfecteerd met het virus. Mede hierdoor heeft het land het hoogste

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Verslag kernteam overleg nr. 4 WISE Donderdag 5 juni 2014 10.00 12.00 uur Het Breedhuis, Het Breed 16

Verslag kernteam overleg nr. 4 WISE Donderdag 5 juni 2014 10.00 12.00 uur Het Breedhuis, Het Breed 16 Verslag kernteam overleg nr. 4 WISE Donderdag 5 juni 2014 10.00 12.00 uur Het Breedhuis, Het Breed 16 Aan het kernteam worden een aantal vragen voorgelegd naar aanleiding van de adviezen uit de zevende

Nadere informatie

Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw): legale term voor een non profit vereniging in België.

Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw): legale term voor een non profit vereniging in België. www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche T ATELIER (BELGIË) Opgericht in 2000 Rechtsvorm Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw): legale term voor een non profit vereniging in België. Sector Werkgebied

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Een economische perspectief op Limburg in 2015. Prof. Dr. Piet Pauwels Universiteit Hasselt

Een economische perspectief op Limburg in 2015. Prof. Dr. Piet Pauwels Universiteit Hasselt Een economische perspectief op Limburg in 2015 Prof. Dr. Piet Pauwels Universiteit Hasselt 0 De welvaart in Limburg 2001 welvaartskloof met Vlaanderen 15% 2011 welvaartskloof met Vlaanderen 20% Om de kloof

Nadere informatie

Sponsoring 2012. www.ostendswimming.be

Sponsoring 2012. www.ostendswimming.be Sponsoring 2012 www.ostendswimming.be Rosc structuur ROSC zwemmen Kleuter - peuter zwemmen zwemlessen Zeesterren (vervolmaking schoolslag) Pinguïns Zeehondjes Beloften Competitiezwemmers Piranha s Orka

Nadere informatie

Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering

Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering Achtergrondnotitie van de HBO-raad n.a.v. ideeën over een leenstelsel Den Haag, 3 september 2012 Inleiding In het recente debat over mogelijk

Nadere informatie

Beknopt financieel rapport Belgische Mucovereniging, boekjaar 2012-2013

Beknopt financieel rapport Belgische Mucovereniging, boekjaar 2012-2013 Beknopt financieel rapport Belgische Mucovereniging, boekjaar 2012-2013 Gebruikte kostenplaatsen: info In onze analytische resultatenrekening wordt tot op heden geen onderscheid gemaakt voor de kosten

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER VOOR SUBSIDIES SPORT

AANVRAAGFORMULIER VOOR SUBSIDIES SPORT AANVRAAGFORMULIER VOOR SUBSIDIES SPORT Goedgekeurd door de gemeenteraad 19 december 2013 Sportvereniging: Adres:. Contactpersoon: KWALITEITSCRITERIA (deel 1) A. Voor de trainers die jeugdreeksen begeleiden

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Slimmer werken met mensen

Slimmer werken met mensen Slimmer werken met mensen Paul Breman Mijn Bedrijf 2.0 wordt mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie, de Provincie Utrecht en de Gemeente

Nadere informatie

Hogescholen denken aan verhoging studiegeld

Hogescholen denken aan verhoging studiegeld De Morgen Hogescholen denken aan verhoging studiegeld Miljoen euro is het bedrag waar de hogescholen naar op zoek zijn. Oorzaak is het recordaantal inschrijvingen Nooit eerder studeerden er zo veel jongeren

Nadere informatie

Jeugdbeleidsplan Flipper Mortsel VZW 2014 2015

Jeugdbeleidsplan Flipper Mortsel VZW 2014 2015 Jeugdbeleidsplan Flipper Mortsel VZW 2014 2015 1 Visie Missie (waarvoor we staan) : Kinderen en jongeren leren zwemmen op hun eigen tempo en in een familiale sfeer. Visie (waarvoor we gaan): Kinderen en

Nadere informatie

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Irene Houtman & Ernest de Vroome (TNO) In het kort: Onderzoek naar de ontwikkeling van burn-outklachten en verzuim door psychosociale

Nadere informatie