Een verandering van tijdperken: unieke kans voor Noord-Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een verandering van tijdperken: unieke kans voor Noord-Nederland"

Transcriptie

1 Een verandering van tijdperken: unieke kans voor Noord-Nederland Jan Rotmans Assen, 10 Oktober 2013

2 We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk

3 Kantelperiode periode waarin heel veel tegelijk verandert is zeldzaamheid in de geschiedenis voorbeeld: eind 19 de eeuw moderniseringsproces fundament Nederland onderwijs, kiesrecht, zorg, sociale opbouw

4 Indicaties voor Kantelperiode - collectief unheimisch gevoel dat verandering in lucht hangt - chaos door turbulentie, instabiliteit en onzekerheid - enorme dynamiek van onderop, nieuwe macht van onderop - geen duidelijke richting, weinig inzicht en overzicht - creatieve mensen breken door het systeem heen - steeds meer conflicten tussen bestaande en nieuwe orde

5 Raad van State Nederland bevindt zich momenteel in een overgangssituatie Crisis is niet van voorbijgaande aard, vergt structurele hervormingen Verhouding tussen staat en samenleving zal duurzaam wijzigen Voorkomen moet worden dat Nederland vastloopt in deze overgang Cumulatie van veranderingen heeft gevolgen voor functies van staat Nederland zal zich op deze vele veranderingen moeten instellen

6 Kantelperiode Opbouw van duurzame samenleving Transitie naar Samenleving 3.0 Voorontwikkelingsfase 25 jaar Doorontwikkelingsfase 25 jaar Verticaal Horizontaal Centraal Decentraal Top-down Bottom-up Tijd We zitten hier

7 Paradigma Wisseling oude wereldbeeld exploitatiemodel economisch rendement lineaire processen waarde ontlenen zelfredzaam nieuwe wereldbeeld co-operatiemodel maatschap. rendement kringlopen waarde creëren samenredzaam

8 Samenleving kantelt oude, verticale instituties lopen op hun einde vakbonden, omroepen, kerken, milieuorganisaties, politieke partijen nieuwe, horizontale verbanden ontstaan gemeenschappen, coöperaties, sociale & fysieke netwerken Opbouw en Afbraak

9 Sluipende Revolutie creatieve, innovatieve burgers breken uit systeem commerciële grootbedrijven van de markt bureaucratische grootbedrijven van de staat beweging van onderop vanuit passie en inspiratie glocalisering

10 Samenleving kantelt van: verticaal naar horizontaal centraal naar decentraal top-down naar bottom-up

11 Samenleving 3.0 do it ourselves society samenleving van onderop participatiesamenleving burgerkracht sociaal doe het zelven

12 Waarden Verschuiving Oude Waarden doelmatigheid efficiency controle, beheersing regelzucht kosten / baten Nieuwe Waarden aandacht / tijd vertrouwen ruimte keuzevrijheid kwaliteit

13 Waar zien we die verandering? energie bouw zorg welzijn van centraal, fossiel naar decentraal duurzaam van aanbod & product naar vraag & dienst van doelmatig & efficiënt naar mensgericht van zorgen voor naar zorgen dat

14 Economie 3.0

15 Biobased Economy

16

17

18 Green Chemistry Campus pearl of the biobased economy campus created by petrochemical company SABIC SABIC opens their laboratories for entrepreneurs results in biobased radical innovations biopolymers, biobased building materials, bio natural colours

19 Circulaire Economie

20

21 Van Houtum maakt papier van oud papier C2C deels doorgevoerd is duurzame koploper en in 2020 energieneutraal wil pad inslaan van circulaire economie papier van gras uit de regio [miscanthus] kan groeien op mijnheuvels in Limburg

22 Oppervlakte Ontwikkeling

23

24

25

26

27

28 Duurzaam (ver)bouwen

29

30

31

32 Nieuwe Maakindustrie

33 Nieuwe Maakindustrie nieuwe industriële revolutie digitale revolutie in de maakindustrie fundamentele verandering van: hoe wij dingen maken en vooral wie het maakt álles kan op een pc worden gemaakt! iedereen wordt producent

34

35 Consumenten worden Fabricenten prosument: nieuwe macht, digitaal georganiseerd prosument: wordt ontwerper, bouwer, fabrikant prosument: maakt eigen huis, kleding, voedsel van consument tot prosument tot fabricent

36 Samenleving 3.0

37 Zorg 3.0 mensgericht menslievend vanuit eigen kracht in eigen omgeving samenredzaam vanuit eigen kracht is begrensd door kwetsbaren

38 Thuiszorg 3.0 Buurtzorg brengt verpleging en verzorging weer bij de mensen zelfsturende buurtzorgteams: verpleegkundigen, ziekenverzorgenden zorg op maat in buurt op basis van behoeften zorgvrager integratie in netwerk van zorgvrager (gezin, vrienden, buurt) platte, horizontale organisatie met nauwelijks managers

39 Jeugdzorg 3.0 ACT pro-actieve aanpak, desnoods op straat opzoeken multi-disciplinair team: psychiater, verslavingsdeskundige, verpleegkundige en maatschappelijk werker brede maatschappelijke ondersteuning: scholing, werk zoeken, vinden onderdak, behandeling verslaving, opbouwen sociaal netwerk combinatie van verleiding, dwang en drang vinden, boeien, binden

40 Wijkontwikkeling 3.0 burgers als regisseur & overheid als facilitator activeren van burgerkracht via koplopers visie op wijk koppelen aan doorbraakplannen integrale wijkontwikkeling: school, thuis, buiten, wijk zelfredzaamheid & samenredzaamheid

41 School basisscholen fysieke vaardigheden (vakmanschap) weerbaarheid (fysiek, sociaal, mentaal) filosofie judo koken tuinieren vakschool en techniekles

42 Thuis ondersteuning bij multi-probleem gezinnen werving via scholen en vanuit wijkteam zorg programma s oudercoaching pedagogisch oudercoaching maatschappelijk

43 Buiten participatie in buitenruimte tuinman/-vrouw in de wijk in Carnisse: tuinieren op de Tennisclub Z 67 educatieve tuin klusdagen vakantieactiviteiten

44 Wijk wijkarena participatietraject gericht op innovatie transitie experimenten zelfbeheer wijkcentrum, ruilwinkel, etc. monitoring wat is maatschappelijke meerwaarde wetenschappelijke reflectie

45 Participatieve sessies

46 Wij zijn de buurt en de buurt zijn wij

47 Dutch Research Institute For Transitions Welkome Plein

48 Wat betekent dit nu voor de overheid?

49 Faciliterende Rol Overheid richting geven & innovatieruimte bieden

50 Richting Geven duidelijke, ambitieuze kaders stellen werken volgens heldere spelregels / principes afstemmen van ontwikkelingen in samenhang

51 Ruimte Bieden mentale, juridische, organisatorische, financiële ruimte belemmeringen wegnemen ongedachte coalities stimuleren

52 Faciliteren niet zelf organiseren, maar mogelijk maken dat anderen het zelf kunnen organiseren niet voor maar met mensen werken

53 Ambtenaar 3.0 zit niet meer achter zijn bureau maar trekt de wijk/buurt in heeft een loket in de wijk/buurt

54 Wat te Doen Morgen? niets reflecteren op laatste paar jaar bewust onbekwaam of onbewust onbekwaam? geschikt als verbinder, facilitator, stimulator? hanteert u nog wereldbeeld van command-and-control?

55 Verbinders zijn cruciaal werken aan de transitie: bundelen & versnellen van de beweging van onderop

56 Wat te Doen Overmorgen? stop met plannen maken kijk naar wijk/gebied vanuit complexiteitsbril waar zit de veerkracht en potentie van wijk/gebied ga op zoek naar koplopers [friskijkers, dwarsdenkers] start vernieuwingsproces vanuit smal & diep draagvlak

57 Wat betekent dat nu voor Noord-Nederland?

58 Verhaal van Noord-Nederland? Noord-Nederland heeft wenkend perspectief nodig waar zet Noord-Nederland op in en waarop niet? waar verdient Noord-Nederland geld mee over 20 jaar? waar zitten de kantelaars in Noord-Nederland? zit er voldoende leiderschap bij bestuurders?

59 Noordervisie 2040 geen sprankelend, enthousiasmerend verhaal traditioneel sectoraal opgebouwd kanteling ontbreekt 2040 is niet wezenlijk anders dan 2013 sterk houden wat al sterk is

60 Het Noorden uniek voor bio-economie - grote en kleine havens [Eemshaven, Delfzijl, Harlingen] - omvangrijke chemische industrie [Delfzijl, Emmen] - veel landbouwgrond [ 70% van grondoppervlak ] - energieproductie [ grote en kleine centrales ] - kennis & innovatie [ RUG, hogescholen, ondernemingen ]

61 Het Noorden proeftuin bio-economie - grote boerderijen: slimmer gebruiken van bestaande gewassen aardappelen - kleine proefboerderijen voor nieuwe gewassen vlas, hennep, lupine - kassencomplexen voor hoogwaardige gewassen medicinale stoffen - zeeboerderijen rondom de Eemshaven voor algen en zeewier - bioraffinaderijen in de regio Delfzijl

62 Wordt Noord-Nederland de proeftuin voor de bio-economie in Nederland?

63 Samenleving 3.0 glokaal decentraal horizontaal van onderop do-it-ourselves samenredzaam noaberschap

64 Noaberschap 3.0 wederkerigheid openheid vertrouwen netwerk sociale media

Een verandering van tijdperken: wat betekent dat voor de zorg?

Een verandering van tijdperken: wat betekent dat voor de zorg? Een verandering van tijdperken: wat betekent dat voor de zorg? Jan Rotmans Tilburg, 20 November 2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken

Nadere informatie

In het Oog van de Orkaan: waar staat het groen onderwijs?

In het Oog van de Orkaan: waar staat het groen onderwijs? In het Oog van de Orkaan: waar staat het groen onderwijs? Jan Rotmans Dronten, 24-04-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Herman

Nadere informatie

In het oog van de orkaan: waar staat u?

In het oog van de orkaan: waar staat u? In het oog van de orkaan: waar staat u? Jan Rotmans, RDM-campus 28 november 2012 www.twitter.com/janrotmans !!"#!$#%#&!&'#(!'&!)*+,#-.!%/&!%#-/&+#-'&0!!!!!1//-!'&!##&!%#-/&+#-'&0!%/&!)*+,#-.#&!!!!!!!!!!2#-1/&!3#-4/0#&!

Nadere informatie

In het Oog van de Orkaan: op weg naar nieuwe economie

In het Oog van de Orkaan: op weg naar nieuwe economie In het Oog van de Orkaan: op weg naar nieuwe economie Jan Rotmans Breda, Rotterdam, 26-03-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: een unieke Kantelkans

Verandering van Tijdperk: een unieke Kantelkans Verandering van Tijdperk: een unieke Kantelkans Jan Rotmans Etten-Leur, 12-11-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk Kantelperiode

Nadere informatie

Transitie naar Achterhoek 3.0: volgende stappen

Transitie naar Achterhoek 3.0: volgende stappen Transitie naar Achterhoek 3.0: volgende stappen Jan Rotmans Ulft, 05 Februari 2014 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Unieke Kanteling

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: Transitie van Zorg & Welzijn Cavent, Rotterdam, 25 September 2014. twitter.com/janrotmans

Verandering van tijdperk: Transitie van Zorg & Welzijn Cavent, Rotterdam, 25 September 2014. twitter.com/janrotmans Verandering van tijdperk: Transitie van Zorg & Welzijn Cavent, Rotterdam, 25 September 2014 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: Kantelen of Sneuvelen

Verandering van Tijdperk: Kantelen of Sneuvelen Verandering van Tijdperk: Kantelen of Sneuvelen Jan Rotmans SS-Rotterdam, 14-11-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk Kantelperiode

Nadere informatie

Transitie naar een duurzame zorg

Transitie naar een duurzame zorg Transitie naar een duurzame zorg Jan Rotmans Rotterdam, 21 Juni 2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode periode waarin

Nadere informatie

Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie

Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie Jan Rotmans 9 november 2012 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode periode

Nadere informatie

In het Oog van de Orkaan: van consument naar prosument

In het Oog van de Orkaan: van consument naar prosument In het Oog van de Orkaan: van consument naar prosument Jan Rotmans Capelle a/d IJssel, 20-02-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in )jdperk van verandering maar in een verandering van )jdperken

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: kantelt Gooi en Vechtstreek mee?

Verandering van Tijdperk: kantelt Gooi en Vechtstreek mee? Verandering van Tijdperk: kantelt Gooi en Vechtstreek mee? Bussum, 13 Februari 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: transitie van vakantieparken Harderwijk, 18 februari twitter.com/janrotmans

Verandering van tijdperk: transitie van vakantieparken Harderwijk, 18 februari twitter.com/janrotmans Verandering van tijdperk: transitie van vakantieparken Harderwijk, 18 februari 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Oude Samenleving

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor kunstenaars?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor kunstenaars? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor kunstenaars? Ede, 12 November 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee?

Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee? Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee? Amersfoort, 08 December 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Meervoudige Crisis 1. economische

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Zorgprofessionals?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Zorgprofessionals? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Zorgprofessionals? Den Haag, 21 November 2016 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken 1 SAMENLEVING

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor jeugdzorg?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor jeugdzorg? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor jeugdzorg? Amsterdam, 3 December 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: hoe orde te scheppen in chaos?

Verandering van tijdperk: hoe orde te scheppen in chaos? Verandering van tijdperk: hoe orde te scheppen in chaos? Zwolle, 26 November 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor de zorg?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor de zorg? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor de zorg? Soesterberg, 10 december 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Beroeps Onderwijs in Transitie: van initiatief naar beweging

Beroeps Onderwijs in Transitie: van initiatief naar beweging Beroeps Onderwijs in Transitie: van initiatief naar beweging Rotterdam, 04 Februari 2016 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken 19 de Eeuw

Nadere informatie

Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger

Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger Jan Rotmans DRIFT-congres, 31 Oktober 2013 www.twitter.com/janrotmans Beminde Gelovigen van de Kantelkerk gisteren ging ik naar de kantelkerk, u weet wel, zo

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

Inhoud Apeldoorn, 16 januari 2013

Inhoud Apeldoorn, 16 januari 2013 Inhoud Apeldoorn, 16 januari 2013 Invoegen foto ondertekening Van ontdekkingsreis naar infrastructuur Henk J. Scholten Waarom Clearinghouse? Informatie-visie van een groep enthousiaste Geo ICT ers National

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Vlaanderen?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Vlaanderen? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Vlaanderen? Gent, 08 Juni 2016 twitter.com/janrotmans Duurzame Doelstellingen Zijn Millennium Doelstellingen gehaald? 3 doelstellingen gehaald armoede gehalveerd

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: hoe kunnen we de zorg laten kantelen?

Verandering van Tijdperk: hoe kunnen we de zorg laten kantelen? Verandering van Tijdperk: hoe kunnen we de zorg laten kantelen? Houten, 08 Juni 2017 twitter.com/janrotmans We leven NIET in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Hengelo, 25

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor projectmanagement?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor projectmanagement? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor projectmanagement? Nieuwegein, 19 April 2016 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Het

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Zorgmanagers?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Zorgmanagers? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Zorgmanagers? Maarssen 25 November 2016 twitter.com/janrotmans We leven NIET in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Hengelo,

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: unieke kans voor glastuinbouw

Verandering van Tijdperk: unieke kans voor glastuinbouw Verandering van Tijdperk: unieke kans voor glastuinbouw Naaldwijk, 15 Oktober 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken 19 de Eeuw vs

Nadere informatie

De Sluipende Energierevolutie

De Sluipende Energierevolutie De Sluipende Energierevolutie ARN, Nijmegen 24 Mei 2013 Jan Rotmans www.twitter.com/janrotmans wie niet goed kijkt is verrast door de explosie aan lokale energie initiatieven, wie wel goed kijkt vindt

Nadere informatie

Stadshavens Rotterdam: van woestijn naar goudmijn

Stadshavens Rotterdam: van woestijn naar goudmijn Stadshavens Rotterdam: van woestijn naar goudmijn s.s. Rotterdam 7 juni 2012 www.twitter.com/janrotmans Stadshavens Rotterdam = 1600 ha van Rotterdam in transformatie = proeftuin voor vernieuwing van stad

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor recreatieparken?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor recreatieparken? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor recreatieparken? Groenekan, 09 Oktober 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor het toezicht?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor het toezicht? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor het toezicht? Nieuwegein, 08 April2016 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Transitie naar Nieuwe Economie: hoe die te versnellen? Clean Tech, Antwerpen, 04 December 2014. twitter.com/janrotmans

Transitie naar Nieuwe Economie: hoe die te versnellen? Clean Tech, Antwerpen, 04 December 2014. twitter.com/janrotmans Transitie naar Nieuwe Economie: hoe die te versnellen? Clean Tech, Antwerpen, 04 December 2014 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Meervoudige

Nadere informatie

Veerkrachtige wijken. transitie en transitiemanagement in actie. Dr. Derk Loorbach & Frank van Steenbergen 02-11-2012

Veerkrachtige wijken. transitie en transitiemanagement in actie. Dr. Derk Loorbach & Frank van Steenbergen 02-11-2012 Veerkrachtige wijken transitie en transitiemanagement in actie Dr. Derk Loorbach & Frank van Steenbergen 02-11-2012 DRIFT Actieonderzoeksinstituut aan de EUR met 20 mensen Transdisciplinair: denken vanuit

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor communicatie?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor communicatie? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor communicatie? Let s Reinvent Organizations, Utrecht, 26 November 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering

Nadere informatie

Hoe versnellen we de energietransitie in Brabant?

Hoe versnellen we de energietransitie in Brabant? Hoe versnellen we de energietransitie in Brabant? Breda, 30 November 2016 twitter.com/janrotmans We leven NIET in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Hengelo, 25 Augustus 2016

Nadere informatie

Energie Transitie: traagheid en versnelling

Energie Transitie: traagheid en versnelling twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk Wat betekent dat voor de Bouw?

Verandering van Tijdperk Wat betekent dat voor de Bouw? JANROTMANS Verandering van Tijdperk Wat betekent dat voor de Bouw? Nieuwegein, 22 September 2016 twitter.com/janrotmans twitter.com/janrotmans We leven NIET in tijdperk van verandering maar in een verandering

Nadere informatie

Roadmap Next Economy: wat betekent dat voor Rotterdam?

Roadmap Next Economy: wat betekent dat voor Rotterdam? JANROTMANS Roadmap Next Economy: wat betekent dat voor Rotterdam? Rotterdam, 19 Januari 2017 We leven NIET in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Hengelo, 25 Augustus 2016 Hengelo,

Nadere informatie

Changing the GAME. Expeditie Jeugdzorg Anders Dag van het Sociaal Werk 8 december 2015

Changing the GAME. Expeditie Jeugdzorg Anders Dag van het Sociaal Werk 8 december 2015 Changing the GAME Expeditie Jeugdzorg Anders Dag van het Sociaal Werk 8 december 2015 Wie zijn we? Georgette Kempink (Broosz) Suzanne de Ruig (Youké) Petra Elhalky (Gemeente Rotterdam) Changing the GAME

Nadere informatie

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Frontlijnsturing en uitvoering in de praktijk Situatie achterstandswijken (mensen) 60000 gezinnen leven langdurig in armoede 30000 gezinnen zijn omgevallen Gezin

Nadere informatie

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF. DR. JAN TELGEN ZORGINKOOP MET DE MENSELIJKE MAAT ALMELO, 25 NOVEMBER 2013

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF. DR. JAN TELGEN ZORGINKOOP MET DE MENSELIJKE MAAT ALMELO, 25 NOVEMBER 2013 ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF. DR. JAN TELGEN ZORGINKOOP MET DE MENSELIJKE MAAT ALMELO, 25 NOVEMBER 2013 AGENDA Attentiepunten Inkopen van zorg Enkele modellen Met voor- en nadelen 2 ATTENTIEPUNTEN 3

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT LETTER OF COMMITMENT BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT Vrijdag 2 oktober 2015, 2 e concept Leeswijzer en de relatie van dit document tot andere documenten 1. De afzender van een Letter of Commitment wordt aangeduid

Nadere informatie

Omgeving in transitie van beleid naar politiek van de ruimte. Prof. dr. Derk Loorbach, Den Bosch, 12-05-2016

Omgeving in transitie van beleid naar politiek van de ruimte. Prof. dr. Derk Loorbach, Den Bosch, 12-05-2016 Omgeving in transitie van beleid naar politiek van de ruimte Prof. dr. Derk Loorbach, Den Bosch, 12-05-2016 Kernpunten We worden in toenemende mate geconfronteerd met grote maatschappelijke transities

Nadere informatie

Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West

Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West Inleiding Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West Als portefeuillehouder Jeugd, zorg en welzijn in Amsterdam Nieuwe West wil ik heel bewust agenderen dat de groep jongeren of jongvolwassenen

Nadere informatie

Inleiding Jos van der Lans cultuurpsycholoog en journalist

Inleiding Jos van der Lans cultuurpsycholoog en journalist Inleiding Jos van der Lans cultuurpsycholoog en journalist Burgers, gementeraden en de #3d s: Bouwen aan een (decentrale) verzorgingsstad/staat Jos van der Lans DECENTRALISATIESDAG Zwolle, 20 september

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: Wat betekent dat voor jullie?

Verandering van Tijdperk: Wat betekent dat voor jullie? Verandering van Tijdperk: Wat betekent dat voor jullie? Nyenrode, 28 September 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Een nieuw perspectief Waardestromen

Een nieuw perspectief Waardestromen Een nieuw perspectief Waardestromen Arie Voorburg 06 2706 0749 arie.voorburg@arcadis.nl Jordy Daneel 06 2706 2414 jordy.daneel@arcadis.nl 1 Verandering ontstaat door inspiratie of wanhoop 2 Deel 1 Vertrekpunt

Nadere informatie

Op naar duurzame wijken en dorpen

Op naar duurzame wijken en dorpen Op naar duurzame wijken en dorpen Hilda Feenstra Wie ben ik? Lokale (veer-)kracht aanboren en benutten. Organisaties, overheden, gemeenschappen op weg helpen naar volledige duurzaamheid. Wat bedoelen we

Nadere informatie

Biobased Agenda Noord-Nederland. Eisse Luitjens. Workshop bio economie Lingen, 19 juni 2014

Biobased Agenda Noord-Nederland. Eisse Luitjens. Workshop bio economie Lingen, 19 juni 2014 Biobased Agenda Noord-Nederland Eisse Luitjens Workshop bio economie Lingen, 19 juni 2014 Biobased Economy Een economie die niet meer afhankelijk is van fossiele grondstoffen, maar haar energie en materialen

Nadere informatie

Health Campus Zeeland

Health Campus Zeeland Health Campus Zeeland Bundeling van kennis en kracht voor een vitale regio www.goes.nl 2 Wat is een campus? De filosofie van een campus is gebaseerd op het uitgangspunt dat het samenbrengen van activiteiten

Nadere informatie

20-05-2014. Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus. ICT of WMO. Warming up

20-05-2014. Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus. ICT of WMO. Warming up Emmen Revisited van 1.0 naar 3.0! Perspectief Eigenaarschap Wie regisseert wie? ER 3.0 en 4.0? Simon Henk Luimstra s.luimstra@emmen.nl Warming up Filmpje http://www.youtube.com/watch?v=9s3nzal hcc4 Casus

Nadere informatie

Coöperatie verbindend leiden

Coöperatie verbindend leiden Coöperatie verbindend leiden Document ter oprichting Versie 01-01-2016 Visie De verhouding van burgers tot de overheid, van werknemers tot hun werkgevers en van het individu ten opzichte van het collectief

Nadere informatie

Masterclass Duurzaam ondernemen: Businessplan Biobased Economy Zuidwest-Nederland

Masterclass Duurzaam ondernemen: Businessplan Biobased Economy Zuidwest-Nederland Masterclass Duurzaam ondernemen: Businessplan Biobased Economy Zuidwest-Nederland Paul Bleumink Managing Partner Gent, 30 maart 2011 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr :

Nadere informatie

ALGEMEEN WORKSHOP CARE EN CURE

ALGEMEEN WORKSHOP CARE EN CURE WERKCONFERENTIE WEST-BRABANT VERDIENT HET 12 november 2013 ALGEMEEN 1. Het Energieakkoord komt binnenkort met de nodige miljarden om de toekomstige energievoorziening van Nederland te borgen. Institutionele

Nadere informatie

Van verzorgingsstaat naar verzorgingsstad?

Van verzorgingsstaat naar verzorgingsstad? Van verzorgingsstaat naar verzorgingsstad? Naar een agenda voor de participatiesamenleving Prof.dr. Kim Putters Amsterdam, 23-01-2014 1 Opzet 1. De sociale staat van Nederland: van economische naar sociale

Nadere informatie

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving Breed Welzijn s-hertogenbosch Juvans Maatschappelijk Werk en Dienst verlening // Welzijn Divers //

Nadere informatie

Gemeentelijke aanpak van de circulaire stad. Bron: Week van de Stad

Gemeentelijke aanpak van de circulaire stad. Bron: Week van de Stad Gemeentelijke aanpak van de circulaire stad Bron: Week van de Stad Prof. dr. Jacqueline Cramer, Utrecht Sustainability Institute, 9 mei 2014 Wat betekent een circulaire stad? Uitgangspunt van een circulaire

Nadere informatie

Transitie Steden als politieke actor

Transitie Steden als politieke actor Transitie Steden als politieke actor 2 ARhus 3 Van tijdperk in verandering naar verandering van tijdperk 4 Recentste kantelmomenten 5 Recentste kantelmomenten 6 Huidige kantelbewegingen 7 Huidige kantelbewegingen

Nadere informatie

Shared decision making in zelforganiserende teams Driehoekskunde! April 2016, VMZ-congres, Erik Boerkamp

Shared decision making in zelforganiserende teams Driehoekskunde! April 2016, VMZ-congres, Erik Boerkamp Shared decision making in zelforganiserende teams Driehoekskunde! April 2016, VMZ-congres, Erik Boerkamp Even voorstellen De Twentse Zorgcentra bedient mensen met een verstandelijke beperking Fusiestichting

Nadere informatie

Paradigmashift in kantelperiode

Paradigmashift in kantelperiode Paradigmashift in kantelperiode Van aanbodgericht naar vraaggericht Van grootschalig naar kleinschalig Centraal naar Decentraal Van landelijk naar lokaal Van hiërarchisch naar zelforganiserend Van bureaucratisch

Nadere informatie

sociale teams In de stad Groningen

sociale teams In de stad Groningen sociale teams In de stad Groningen 11 november 2013 Samenwerken in de buurt Cjg Huisartsen Stip Buurtwerkers Corporaties Politie Wijkbewoners scholen Onze partners Visie Stad Groningen In de kern betreft

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

onderzoek in transitie?

onderzoek in transitie? Transitieonderzoek: onderzoek in transitie? Erik Paredis (UGent) Yves De Weerdt (VITO) Frank Nevens (VITO) Opstartworkshop INTRAP 31 mei 2012, Leuven www.steunpunttrado.be Opbouw 1. De uitdagingen waarvoor

Nadere informatie

Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw

Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw Prof.dr. Jacqueline Cramer Universiteit Utrecht Opzet lezing Wat zijn de grote opgaven in de bouw op het gebied van duurzaamheid? Hoe kunnen deze opgaven worden

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011 Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven Eric Lagendijk december 2011 Programma Wat is Welzijn Nieuwe Stijl (WNS)? Traject Schoonhoven Verkenning welzijnsbeleid Burgerkracht/ Eigen kracht: how to do? Regionale

Nadere informatie

Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Januari 2014

Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Januari 2014 Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Januari 2014 Van een klassieke verzorgingsstaat naar een participerende samenleving klonk het vanaf de troon op Prinsjesdag. Dat klinkt best mooi,

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat Kennis van de Overheid Maatschappelijk Zorg voor zorgen dat De decentralisaties voor elkaar In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente forse extra verantwoordelijkheden voor jeugd, mensen met een

Nadere informatie

2 de Werkbijeenkomst Gemeente Den Haag

2 de Werkbijeenkomst Gemeente Den Haag 2 de Werkbijeenkomst Gemeente Den Haag Decentralisatie AWBZ Verslag van de werkbijeenkomst van de Dienst Onderwijs Cultuur en Welzijn Stafgroep Maatschappelijke Ondersteuning 14 maart 2013 2 Inhoud Welkom

Nadere informatie

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams Wmo-werkplaats Zwolle startevenement Theorie & Praktijk Sociale wijkteams 2 april 2014 Opbouw Rondje voorstellen Theorie Sociale wijkteams (Eelke) Theorie Sociale wijkteams (Albert) Praktijk Sociale wijkteams

Nadere informatie

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch 21 juni 2013 Onze samenwerking Vijftien organisaties doen de gemeente s-hertogenbosch op 28 juni 2013 tijdens de jaarlijkse Godshuizenlezing een aanbieding in het kader

Nadere informatie

Jos van der Lans Hogeschool ZUYD 28 maart 2013 @josvanderlans

Jos van der Lans Hogeschool ZUYD 28 maart 2013 @josvanderlans Jos van der Lans Hogeschool ZUYD 28 maart 2013 @josvanderlans We leven niet in een tijdperk van veranderingen, we leven in een verandering van tijdperk Jan Rotmans november 2012 TRANSITIE Andere verhoudingen

Nadere informatie

Congres Sociaal Domein 2015 Deelsessie Sociale Wijkteams Annelies Kooiman

Congres Sociaal Domein 2015 Deelsessie Sociale Wijkteams Annelies Kooiman Congres Sociaal Domein 2015 Deelsessie Sociale Wijkteams Annelies Kooiman 11/9/2015 Aanleiding Transitie en Decentralisatie Wijkteams de oplossing? Hype of hefboom naar betere hulp? Sociale (wijkteams)

Nadere informatie

Wijkteams als heilige graal?

Wijkteams als heilige graal? E 2014.01 Wijkteams als heilige graal? Zes aandachtspunten voor gemeenten in transitie Gemeenten maken zich op voor de drie decentralisaties die per 1 januari 2015 worden doorgevoerd op het vlak van de

Nadere informatie

De werknemerscoöperatie voor thuiszorg. Joke van der Schoor 11 juli 2016

De werknemerscoöperatie voor thuiszorg. Joke van der Schoor 11 juli 2016 De werknemerscoöperatie voor thuiszorg Joke van der Schoor 11 juli 2016 Ontstaan werknemerscoöperaties Opgericht door Remmelt Schuuring in 2012 binnen schoonmaakmarkt Tegenlicht uitzending Nederland Kantelt

Nadere informatie

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken WELKOM Biobased Business Event Emmen Over natuurlijke oplossingen gesproken Natural Plastics Ontwikkelen, produceren en op de markt brengen van groene producten welke geen schade opleveren voor de natuur

Nadere informatie

Het belang van anders

Het belang van anders Het belang van anders 1 Perspectief Zutphen Zutphen Ontstaan Perspectief Zutphen Kengetallen Maatschappelijke opgaven Welzijn nieuwe stijl Aanpak Waar staan we nu Leren leren 2 Compact stadje aan de IJssel

Nadere informatie

Bedrijven in transitie. Dr. Derk Loorbach 13-06-2013

Bedrijven in transitie. Dr. Derk Loorbach 13-06-2013 Bedrijven in transitie Dr. Derk Loorbach 13-06-2013 Kernboodschappen 1. De wereld is in transitie en dat vraagt om radicale koerswijziging 2. Bedrijven zijn in toenemende mate leidend in transities 3.

Nadere informatie

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Aanpak van het USI Vraaggericht expertise mobiliseren om kennis te valoriseren ( integrating

Nadere informatie

WMO WERKPLAATS SOCIALE TEAMS. 11 november 2013

WMO WERKPLAATS SOCIALE TEAMS. 11 november 2013 WMO WERKPLAATS SOCIALE TEAMS 11 november 2013 We leven niet in tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk J. Rotmans 2013 Samenleving verandert van verticaal naar horizontaal centraal

Nadere informatie

Samen, duurzaam doen!

Samen, duurzaam doen! Samen, duurzaam doen! Een online platform voor duurzaamheid in de Kromme Rijn en Utrechtse Heuvelrug Transitie: We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Jan

Nadere informatie

Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg

Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg Toenemende druk door veranderde wensen omgeving Overheid eist nog steeds aantallen en fabrieksmatige productie Als tegenreactie wordt kwaliteits- en efficiency

Nadere informatie

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie.

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. RadarGroep Gemeenschapstuinen Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. Bureau voor sociale vraagstukken Wie zaait zal oogsten is een veelgehoord gezegde.

Nadere informatie

Rijnlands organiseren in de zorg

Rijnlands organiseren in de zorg Rijnlands organiseren in de zorg 16 januari 2014 Zitten we midden in een transitie? Of transformatie? Of paradigmaverschuiving? Jan Rotmans, professor transitiekunde en progressor Of zal het zo n vaart

Nadere informatie

Gewoon opvoeden in Groningen

Gewoon opvoeden in Groningen Gewoon opvoeden in Groningen Voorbeeld : gewoon opvoeden, alledaags opvoeden, alledaagse opvoedvragen Wat is dit? Start: Eigen voorbeeld geven. Voor iedereen verschillend, afhankelijk van de situatie van

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

Wendbaar organiseren. Een wendbare organisatie omarmt de onvoorspelbaarheid van de toekomst

Wendbaar organiseren. Een wendbare organisatie omarmt de onvoorspelbaarheid van de toekomst Wendbaar Organiseren Waar de samenleving voorheen relatief stabiel, eenvoudig en voorspelbaar was, is deze in de laatste decennia steeds wispelturiger, complexer en turbulenter geworden. Er is een andere

Nadere informatie

Masterclass Duurzaam Ondernemen

Masterclass Duurzaam Ondernemen Masterclass Duurzaam Ondernemen Gijsbrecht Gunter Projectmanager Mobiel: 06 52 123 146, e-mail: gijsbrechtgunter@impulszeeland.nl Terneuzen, 10 november 2011 Inhoudsopgave 1 Wat is Biobased Economy 2 Agenda

Nadere informatie

Samen, duurzaam doen!

Samen, duurzaam doen! Samen, duurzaam doen! Een E-platform voor duurzaamheid in de Utrechtse Heuvelrug Transitie: We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Jan Rotmans hoogleraar transitie-management,

Nadere informatie

Werken aan de nieuwe sociaal werker

Werken aan de nieuwe sociaal werker Werken aan de nieuwe sociaal werker Bijeenkomst OPOF, 17 november 2011, Utrecht Margot Scholte, lector maatschappelijk werk INHolland / senior medewerker beroepsontwikkeling MOVISIE De kracht van Maatschappelijk

Nadere informatie

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis - Beuningen - - donderdag 19 november 2015 1 Van Binnenhof naar Beuningen een beeld 2 Waar hebben we het over zelfzorg gebruikelijke zorg Informele zorg professionele

Nadere informatie

Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen

Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen Budgetaanvraag NIM - Tandem Linda Jansen ZZGzorggroep Els Bremer projectbureau MAAT Opzet van deze workshop Introductie : hoe transformeren Korte aftrap: wat

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

Thema-avond Duurzaamheid in de gemeente Donderdag 28 mei 2015

Thema-avond Duurzaamheid in de gemeente Donderdag 28 mei 2015 Thema-avond Duurzaamheid in de gemeente Donderdag 28 mei 2015 20.00 20.15 Erwin Keun 20.15 21.00 Bindert Kloosterman 21.00 21.30 Geurt van de Kerk Opening intro gasten Twitter: #ikbenduurzaam (#d66) https://kahoot.it:

Nadere informatie

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange Agri Investment Fund Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015 Marc Rosiers Nicolas De Lange Inhoudstafel 1. Agri Investment Fund 2. Actiedomeinen FromFarm tofood Smart Farming Sustainable Farming Biobased

Nadere informatie

Zonder U geen speeltuin!

Zonder U geen speeltuin! Zonder U geen speeltuin! Het belang van een speeltuin 22 september 2012 Speeltuinwerk Limburg 1 Pilot renovatie speeltuin t Heksenpretje Project omschrijving Huidige stand van zaken Wat is er al gebeurd?

Nadere informatie

vergrijzing kleurt de Kempen Een wenkend toekomstperspectief Bouwstenen voor duurzame zorg, wonen, werken Pierre van Amelsvoort

vergrijzing kleurt de Kempen Een wenkend toekomstperspectief Bouwstenen voor duurzame zorg, wonen, werken Pierre van Amelsvoort Voor een organisatie en De werk van betekenis vergrijzing kleurt de Kempen Een wenkend toekomstperspectief Bouwstenen voor duurzame zorg, wonen, werken Pierre van Amelsvoort Kempen/pva 1 De arbeidsmarkt

Nadere informatie

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma O Oasis Training, april 2014 De Oasisgame, een unieke manier om samen met bewoners, andere professionals en vrijwilligers aan de slag te gaan in een wijk. Het doel van een Oasis game is het realiseren

Nadere informatie

Herstel bij verslaving

Herstel bij verslaving 13-11- 12 Herstel bij verslaving Op de voordeur staat geschreven: hier werken wij samen aan herstel Visie op moderne verslavingszorg Jaap van der Stel Lector Geestelijke Gezondheidszorg Hogeschool Leiden

Nadere informatie