Kwartaalblad van de Hervormde Gemeente de Rank in de

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwartaalblad van de Hervormde Gemeente de Rank in de"

Transcriptie

1 De 'SCHAKEL' Kwartaalblad van de Hervormde Gemeente de Rank in de BONIFATIUSKERK - Elden Meditatie & Gemeentewerken: Ds. P. Vermaat. Blz. 3 & 5 Hans Boer: Kerstfeest Blz. 10 Theo van loenen: Werenfried: Blz. 11 Achtergrond: Liederen: Blz. 13 Orthodoxie: Blz. 22 Nr: 4 Winter 2013

2 Inhoudsopgave Op blz.: 3. Meditatie, Ds. P. Vermaat 5. Gemeentewerken Ds. P. Vermaat 10 Hans Boer: 'Licht tot openbaring voor de heidenen.' 11. Theo van Loenen: Werenfried 13. Achtergrond liederen 14. Financiële zaken 15. Wordingsgeschiedenis van het Orgel 16. Varia (waaronder Bedrijf Hulp Verlening (BHV!) 22. Orthodoxie 24. Gedichten 26. Pastorale eenheden 26. Overige gegevens De Schakel - 2

3 Meditatie Ds. Vermaat Lichttherapie voor een selfie Maar voor wie Mijn Naam vreest, zal de Zon der gerechtigheid opgaan Mal.4:2 De laatste terrasjes Het is de laatste maand. In Nederland zakken de temperaturen. Soms kleurt de nieuwe dag wit. In Spanje hebben de bergen ook al een witte hoed. Toch zijn daar de temperaturen overdag nog boven de achttien graden. Dan stromen de terrasjes weer vol. Als ik er langs loop met m n hondje hoor ik de taal. Noren, Engelsen, Nederlanders, Spanjaarden. Iedereen z n eigen favoriete restaurantje. Als het even kan, zitten de mensen buiten. Daarvoor ga je toch naar Spanje? De zon, je botten, je spieren en niet te vergeten: je buitenkant. Het is ze nog steeds aan te zien. Hoog bruin, soms buitensporig bruin. Korte broeken, zelfs in december. Maar de huid wordt wel steeds meer craquelé. Het valt niet te ontkennen. De jaren gaan tellen. Je buitenkant kleurt.én krimpt! De laatste maand Het is de laatste maand. We sluiten een jaar af. Voor velen is dit een feestmaand. De versiering hangt in de straten. Vrolijke muziek helpt bij het winkelen. Maar het valt niet te ontkennen. Er is veel gebeurd dit jaar. Om ons heen. Voor velen werd 2013 hun laatste jaar. Er waren rampen, windhozen, watervloeden. In het Midden Oosten ging het moorden verder. Israël wordt politiek steeds eenzamer. Veilige grenzen bestaan niet meer. Ook niet in ons privé leven. Overal worden we afgeluisterd. Niemand is meer te vertrouwen. Ondanks de hoge vlucht van de techniek. Ondanks nieuwe medische uitvindingen. Het valt niet te ontkennen. De wereld wordt craquelé. De haarscheurtjes worden groter. De problemen ingewikkelder. We kunnen het niet meer verbergen. Een laatste jaar Het is de laatste maand. Het terugblikken is begonnen. Elke krant heeft z n eigen jaaroverzicht. Engeland koos al hét nieuwe woord van Een selfie. Iemand maakt een foto van zichzelf. En zet dit vervolgens op het internet. De Schakel - 3

4 In een mum van tijd gaat jouw gezicht over de hele wereld. Miljoenen mensen kennen je. Craquelé of niet. Hoe eenzaam je ook was, toen je die foto nam. Het valt niet te ontkennen. De schreeuw om aandacht. Ook het sociale leven wordt craquelé. De aandacht voor elkaar. Soms is het ver te zoeken. Mijn laatste Kerst? Het is de laatste maand. Als kerk zingen we meer dan anders. Want zingen is dubbel bidden. En wie heeft daar geen behoefte aan? In deze gebroken wereld met mijn ouder wordende leven. Aandacht van Boven. God, Die méér dan een foto van Zichzelf naar deze wereld stuurde. Zijn eigen Zoon. Jezus Christus, onze Redder, onze Heiland. Het Licht van deze donkere wereld. Ik denk aan het laatste hoofdstuk van de laatste profeet. Maleachi sluit het Oude Testament af. Aangrijpende woorden over een krakende wereld. Een foto, waar je van schrikt. Beelden, die zó van het journaal kunnen komen. Een wereld vol mensen met méér dan wat haarscheurtjes. En dan ineens, dat prachtige woord. Voor wie Zijn Naam vreest, zal de Zon der gerechtigheid opgaan en..zal er genezing zijn. Wie zoekt déze Zon? Die is ook buiten Spanje te vinden! Lichttherapie, aanbevolen door een laatste profeet! Neen, niet voor iedereen. Alleen voor mensen, die niets meer te verbergen hebben. Voor God niet en voor elkaar niet. Voor mensen, die genezing zoeken. Voor al hun pijn. Voor al hun wonden. Voor al hun zonden. Wordt dit mijn laatste Kerst op aarde? P. Vermaat, v.d.m. Zie heel mijn hart staat voor U open, doe intocht Heer, in mijn gemoed! Gemeentewerken: Ds. Vermaat Gemeentewerken Ditmaal speelde een groot deel van de gemeentewerken zich voor mij in Spanje af, ook al probeerde ik op een afstand toch mee te blijven doen in Arnhem. Dankbaar ben ik voor wat ds Kamp heeft willen overnemen en dat de kerkenraad en de vele vrijwilligers zich spontaan ook bleven inzetten. Ook was het goed om van tijd tot tijd mailcontact te hebben en zo goed op de hoogte te blijven. Mijn bijdrage De Schakel - 4

5 voor deze Schakel is deze keer nog wat dubbel en incompleet, maar ik hoop dat br Hans Boer mijn lacunes zal opvullen en in de komende maanden u weer helemaal op de hoogte te houden. Preken over David In gemeenten, waar ik voltijds predikant ben geweest (Ooltgensplaat, Vlaardingen, Veenendaal, Maassluis en Scheveningen) preekte ik graag vervolgstoffen. Het voordeel daarvan is, dat je niet elke week naar een tekst hoeft te zoeken en dat op die manier ook minder bekende Bijbelgedeelten aan de orde komen. Zo preekte ik over Genesis, Exodus, Psalmen, grote en kleine profeten, maar ook over boeken en brieven uit het Nieuwe Testament en over het laatste Bijbelboek. Nu ik weer eens drie maanden achtereen in dezelfde gemeente (hoe wisselend de kerkgangers er ook zijn) mocht voorgaan, waagde ik me er weer eens aan. Dertien keer over een andere bladzijde uit het levensboek van David uit 1 en 2 Samuel. Omdat de gemeente zeer verschillend is, is het belangrijk om eenvoudig en duidelijk te preken en niet teveel bekend te veronderstellen. Dat deed mij ook al een aantal jaren eerder besluiten om in Spanje aan het einde van de dienst een samenvatting van preek op één A-viertje mee te geven, om alles, wat in die dienst aan de orde kwam nog eens rustig te kunnen overdenken. Wat heeft David, de man naar Gods hart, een bijzondere levensweg gehad en wat waren er veel momenten van herkenning met de tijd, waarin wij nu leven. Wat heeft David in zijn leven veel zegenrijke dingen mogen doen, maar wat heeft hij ook van tijd tot tijd de plank volledig misgeslagen. Wat had hij veel gaven (als musicus, als politicus, als manager, als echtgenoot en vader), maar wat heeft hij op al die terreinen (behalve de eerste) ook ernstige fouten en zonden begaan. Mede daardoor leerden we zijn Psalmen nader kennen en de rijke inhoud daarvan beter begrijpen. Van tijd tot tijd sloot ik de preek over een donkere bladzijde uit zijn leven, af met een gedicht. Eén daarvan geef ik op verzoek ook op deze plaats nog weer eens door, als een hartelijke groet aan de man van wie ook ik weer veel heb mogen leren. 1. Heer, dat ik zomaar komen mag, met al mijn fouten, al mijn zonden met al mijn pijn, met al mijn wonden, die niemand in mijn leven zag. 2. Heer, dat ik zomaar komen kan, met wat ik niemand durf te zeggen met wat ik ook niemand uit kan leggen, maar U weet er toch alles van?! 3. Heer, dat U mij in Christus ziet, alsof ik nooit kwaad had bedreven, dat U mij in Uw gunst doet leven ik weet het, maar begrijp het niet! NB: Zie onze website: Ook heeft de Mannenvereniging in Kampen besloten om ze te gaan gebruiken voor het nieuwe vergaderseizoen. De mannen uit Kampen hebben onze site met de waarvolle inhoud toch maar gevonden. Zoals ds. Vermaat opmerkte: 'Soms is het Internet net als de oude dorpsomroeper...'! De Schakel - 5

6 De Schakel - 6

7 Afscheid van Spanje en terugblik op de periode 'Benidorm' Het zit er weer op. De drie maanden zijn omgevlogen. Leni en ik hebben het weer buitengewoon naar onze zin gehad, ook al hadden we het wel nodig om van tijd tot tijd te whatsappen, mailen, of facetimen met de (klein)kinderen, vrienden en de eigen gemeente in Arnhem, de Rank. We hebben weer veel mooie dingen mogen meemaken, maar helaas waren er ook verdrietige dingen. Kerkgangers of gemeenteleden, die onverwachts eerder naar huis moesten, vanwege zorgen thuis of problemen met de eigen conditie. We kwamen ook weer in verschillende ziekenhuizen, en mochten ook thuis op de camping, in het appartement of in de verschillende woningen (na een korte of soms langere zoektocht!) hartelijke gesprekken hebben. Een dertiental gemeenteleden zij ons dit jaar ontvallen. Op de eeuwigheidszondag noemden we hun namen, ontstaken familie of vrienden een apart drijfkaarsje in de dienst en dachten we in de voorbede aan hun naaste familie en vrienden. Ditmaal was ik ook betrokken bij een tweetal rouwdiensten. Met Fred Noorlander en zijn Mali van de Finca Dominga in Alfaz trok ik een aantal maanden heel intensief op. Hij (en zijn broers!) werd voor mij mijn muzikale David in deze Spanje-periode. In de laatste maanden van zijn leven vond hij de God terug met Wie hij thuis in Overschie was opgegroeid en leerde hij Psalmen en liederen van vroeger nu van binnen uit kennen. Hij ontsliep op zondag plotseling, kort na zijn laatste kerkbezoek in onze gemeente. Hij was 69 jaar. Ook voor Willem en Elly Kropf, die met hun caravan op zijn Finca staan, is zijn heengaan (en de weg, die daaraan voorafging!) heel ingrijpend, maar ook bijzonder zegenrijk geweest. Ook daarom beveel ik hen en ook de Thaise Mali, die voor Fred een grote steun en verrijking van zijn leven is geweest, hartelijk in uw voorbede en meeleven aan. Via via werd ik ook gevraagd voor een meditatief moment in de rouwdienst van Anna Gerarda van Zoeren-Beckers, die als eigenaar van de supermarkt, die bekend staat als de Hollandse winkel in Albir bij velen van ons niet onbekend bleek te zijn. Afkomstig uit Limburg, waar in haar jeugd de kerk nog een grote plaats had, was haar wens om niet zonder Woorden van God en uitzicht op het eeuwige leven haar bewogen aardse levensreis te beëindigen. Zij was nog maar 52 jaar, toen een ernstige ziekte dat naderende einde aankondigde. Haar man Michel en haar kinderen (waarvan er enkele ook in de zaak werkzaam zijn) beveel ik in uw hartelijkheid en meeleven aan. Eind oktober zijn we ook weer gestart met de Bijbelkring. Ditmaal hebben we aan de hand van een PowerPoint stilgestaan bij de brieven aan de zeven gemeente uit Openb. 2 en 3. Helaas kon ik dat niet afronden, maar ik hoop dat een volgende keer te kunnen doen. Wij maakten de gemeentedag 2013 mee en dat was werkelijk geweldig. De opkomst, de hartelijkheid, de buitengewoon gevarieerde lunch, het Benidorm Zingt, de wandeltocht naar Santiago, de kwis en vooral de vele fijne ontmoetingen met bekende en minder bekende en met nieuwe (!) gemeenteleden. Kostbaar en mooi! Helaas konden we ditmaal niet meedoen aan één van de wandeltochten. Toen die begonnen was de agenda al dichtgeslibd. We zien opnieuw terug op een mooie en intensieve periode. Van harte wens ik ook mijn opvolger ds Ties Prins een goede en zegenrijke periode toe. De Schakel - 7

8 Als Leni en ik daarvoor de tijd en de gezondheid krijgen, hopen we dat dit niet ons laatste kwartaal in uw midden was. Op deze plaats wil ik ook nog de kerkenraad hartelijke danken voor de uiterst plezierige samenwerking en dat geldt natuurlijk ook voor Rein en Ria (wat een zegen, dat haar krachten weer gaan toenemen) en de vele vrijwilligers, die zich zo enthousiast voor de gemeente inzetten. Iemand gaf ons voor de terugreis nog wat bemoedigende woorden mee, die ik graag op deze manier aan iedereen doorgeef (ook te zingen op de wijs van Gez, 434): Ga dan op weg en laat hoop en verwachting je leiden, ook al zijn pijn en verdriet voor geen mens te vermijden, wees niet bevreesd, ga en vertrouw op de Geest, Die je van angst zal bevrijden. In memoriam Jan van Beek Vaak is zijn naam in de afgelopen maanden in de voorbede genoemd. We wisten dat Jan van Beek, Arnhemseweg 102 in Rheden ernstig ziek was. Toch is er lange tijd de hoop geweest, dat hij weer herstellen mocht. Maar in de afgelopen weken werd het steeds duidelijker dat zijn aardse levensweg ten einde liep. Dinsdagmiddag is hij in Rijnstate in de vrede, die God hem schonk ontslapen. Zaterdag was in onze kerk de dienst van Woord en gebed, die door ds Kamp werd geleid, die hem gelukkig in de afgelopen tijd (ook op zijn sterfdag!) nog heeft kunnen bezoeken. Daarna is hij in het familiegraf in Veenendaal begraven twee dagen voordat hij 75 jaar zou worden. Jan was al jaren een trouwe bezoeker van onze diensten, zelfs op de camping via het internet. In de afgelopen jaren heb ik hem, en ook Frank, zijn huisgenoot, leren kennen en heel intensief met hem opgetrokken. In alle bescheidenheid zat hij altijd achterin de kerk en was meestal snel vertrokken, zodat het niet gemakkelijk was met hem persoonlijk contact te krijgen. Dat lukte wel bij hem thuis en in het ziekenhuis. Zoals elk mens bladzijden in zijn levensboek heeft, die je niet zo graag door anderen laat lezen, zo was dat ook bij hem. Maar voor God is ons hele levensboek open en daarover konden we van hart tot hart spreken. Hij dacht klein van zichzelf maar groot (ook door zijn opvoeding!) over God en de ernst van het leven met Hem. Tegelijk wist hij ook van de grote liefde van Christus voor zondaren en zo kon hij in alle vrede heengaan, door de genade van God. Voor onze beide diakenen Dikkie en Joke, die hem tot het einde toe hebben bijgestaan, is het omgaan met Jan een bijzondere invulling geworden van hun diakenambt. Ook dat stemt tot dankbaarheid in het midden van onze gemeente. Van harte condoleren we Frank en de familie van Jan en hopen zeer, dat de plaats die hij in onze gemeente leeg laat, door anderen mag worden opgevuld. Onze laatste reis Lieverd, weet jij nog wat de lievelingsjurk van je moeder was?. We moeten er even aan wennen, dat de uitvaartbranche zich nadrukkelijker in de markt gaat zetten. Was het vroeger slechts een bescheiden advertentie met een duidelijk telefoonnummer dag en nacht bereikbaar, nu kunnen we met pakkende plaatjes op prime time kennis maken met de vele mogelijkheden, die er zijn om aan een afscheidsplechtigheid een zeer persoonlijke invulling te geven. De Schakel - 8

9 Een verandering, die zich laat vergelijken met de totale andere inhoud die het woord euthanasie in onze tijd krijgt. Vroeger had het alleen te maken met de geestelijke voorbereiding op het levenseinde: het afscheid van mensen en de ontmoeting met God. Nu slaat het op de lichamelijke en medische kanten van een actieve of passieve levensbeëindiging. Hoe dan ook: aan onze laatste reis wordt meer (reclame) tijd besteed dan vroeger. Toch deed de KRO bij een enquête onlangs een opmerkelijke ontdekking. Eén derde van de Nederlanders vindt, dat je voor je laatste reis wel belangrijke wensen moet vastleggen, maar tachtig procent blijkt dat dan toch weer niet te doen. En dat ondanks alle aandacht ook in TV programma s ( zoals ik mis je, en de wandeling ). Blijkbaar is het ermee, als met een codicil, veel mensen vinden het goed om bruikbare organen te doneren, maar velen komen er toch niet aan toe, om dat vast te leggen. Als gemeentepredikant kwam ik er uiteraard vaak mee in aanraking. Meer dan eens maakte ik de familieperikelen mee als er niets geregeld was en was er getuige van hoe divers binnen gezinnen en families over dit onderwerp wordt gedacht. Gesprekken over hoe zou Pa het gewild hebben? verlopen niet altijd geruisloos. In onze tijd worden steeds meer alternatieve mogelijkheden aangeboden voor een persoonlijke uitvaart, maar ook zulke gesprekken vinden vaak laat en niet met de persoon zelf plaats. Vanwege allerlei wildgroei, waardoor een eigen christelijke levensstijl ook bij onze laatste reis zou moeten blijken, worden er steeds vaker brochures en boekjes uitgegeven door kerkelijke gemeenten, maar ook door uitvaartleiders om een zorgvuldige voorbereiding van onze laatste reis te bepleiten. Het Boekencentrum vroeg me om Bijbelse lijnen en gedachten over dit onderwerp te bundelen en daarbij te putten uit een rijke bron van ervaringen van heel wat jaren pastoraat. Tegelijk was de vraag om het zo praktisch en concreet mogelijk te houden. Wat is er in een halve eeuw op dit terrein veel veranderd en ook steeds minder vanzelfsprekend geworden. Wie zelf als hulpverlener (medisch of pastoraal) regelmatig mag meelopen met mensen, die bezig zijn aan het laatste deel van hun aardse levensreis, weet hoe moeilijk het is om laatste wensen ter sprake te brengen. Het gesprek over tere zaken wordt nogal eens uitgesteld, omdat we denken dat mensen daar nog niet aan toe zijn. Dat maakt zieken en stervenden soms onnodig eenzaam. Daarom is dit boekje ook bedoeld als een handvat om onnodige stilten te doorbreken en de laatste reis niet met nogal wat open einden te laten aflopen. Aan het einde van zijn leven kon de reisapostel Paulus zeggen ik heb de goede strijd gestreden, ook al wist hij van zichzelf dat hij niet altijd goed gestreden had. Als martelaar in Rome heeft hij over het laatste stukje van zijn levensreis weinig zeggenschap gehad. Gelukkig kunnen wij dat (nog) wel hebben, maar laten we er daarom ook tijd en zorg aan besteden. Het is tenslotte de enige reis, die we allen zeker zullen maken. In de serie geloof en praktijk verschijnt het boekje van ongeveer 50 pagina s onder de titel voorbereiden op de laatste reis één dezer dagen bij het Boekencentrum. Adventsreis Al een aantal jaren geven Leni en ik mede leiding aan de Advents Rijnreis, die in Arnhem van start gaat en vijf dagen later daar ook weer hoopt aan te meren. De Schakel - 9

10 Ditmaal onder de gasten verschillende gemeenteleden! Voor ons kwamen de data nu wat ongelukkig uit, maar goed.het zij zo. Vrijdag aan boord en dinsdag weer terug, het is te overzien. Aan voorgaande reizen bewaren we heel fijne herinneringen en we hopen dat het ook dit keer zo zal zijn. Wat is er mooier dan zingend en samen met gekwalificeerde musici de adventstijd in te gaan? Toch hoop ik dat ook de Avondmaalsdienst in de Bonifatius op deze eerste Adventszondag zegenrijk mag zijn en dat de hernieuwde kennismaking met ds F. Wijnhorst, inmiddels helemaal vanuit Katwijk aan Zee, goed zal zijn. Bijbelkring Op dinsdagmiddag 10 december hopen we weer bij elkaar te komen voor de Bijbelkring. We zijn nu toe aan het prachtige hoofdstuk 10 over de Goede Herder, waarmee we ook alvast in de velden van Efratha zullen vertoeven en Bijbelse lijnen van de herderkoning David willen doortrekken naar de grote Zoon van David, de Here Jezus. Ik zie ernaar uit om weer velen in het verwarmde ds van Oosterzeehuis te mogen ontmoeten. We beginnen om twee uur en gaan om vier uur weer uiteen. Belijdenisdienst Ook een bijzondere zondag om naar toe te leven is 15 december. Dan hopen een aantal gemeenteleden belijdenis van hun geloof af te leggen en zullen ook sommige worden gedoopt. Dankbaar ben ik, dat de voorbereidingen daarop ook in de afgelopen maanden door br Hans Boer op verschillende adressen is verder gegaan en natuurlijk hoop ik dat ook de komende ontmoetingen, waaronder die met de kerkenraad voor hen en voor ons als gemeente inspirerend en zegenrijk zullen zijn. Uiteraard beveel ik hen en allen om hen heen in uw medeleven en voorbede aan. In de Zondagsbrieven van de komende weken volgen nog wat details. Tot besluit We gingen op weg met Psalm 121 en hopen met deze Psalm inmiddels ook weer terug te zijn en met vreugde allerlei taken in de gemeente weer ter hand te hebben genomen. Mede namens mijn vrouw groet ik u allen en wens u een zegenrijke laatste maand van het jaar toe. Uw P.Vermaat, v.d.m. Bijdrage Hans Boer: Kerstfeest! Ook in 2013, de geboorte van Jezus: Licht tot openbaring voor de heidenen. De oude Simeon, zo was hem door de Heilige Geest beloofd, zou met zijn eigen ogen de beloofde Messias zien. En nu heeft hij in zijn armen een baby tje, waar voor de toevallige voorbijganger niets bijzonders aan te zien is. Maar iemand, van wie de ogen van het hart geopend zijn, ziet meer. En Simeon profeteert van dit kleine kind, dat het een licht is om de heidenen te verlichten en om Gods volk Israël te verheerlijken. De Schakel - 10

11 Zitten die heidenvolken dan op het Licht te wachten? Om, zoals de evangelist Johannes het zegt, met je werken in het Licht te kunnen gaan opdat zal blijken dat deze werken de hemel welbehaaglijk zijn? Zitten wij heidenen, u en ik op dit Licht te wachten? Nu, in het oosten, het oude Perzië in elk geval wel. Had de Here niet eeuwen tevoren de heidense koning Kores, bekend gemaakt met zijn almacht: Ik ben de HERE, en er is geen ander, Die het licht formeert en de duisternis schep (Jes 45: 7) De heidenen worstelde met de strijd tussen goed en kwaad, tussen licht en duister. Ook aan de heidenen heeft God openbaring geschonken. De religie van het oosten volgde de leer van Zarathustra. Dat was een één godendom en daar tegenover de boze macht. Een priester van deze godsdienst heetten magoi, magiër. Zij waren de geleerden, de wijzen van hun tijd. Deze priesters bewaarden de profetie van Zarathustra, dat de ster van de Verlosser, de Saoshyant in het oosten zou opgaan als zijn geboorte was aangebroken. Aan de wijzen wordt een ster geopenbaard en ze volgen gehoorzaam deze openbaring. Dat kan niet gezegd worden van Herodes, de koning die in Jeruzalem op de troon zit. Die troon heeft hij door geweld en bedrog bemachtigd. Herodes is een Edomiet, een nakomeling van Esau. Heeft Rachel al niet ervaren dat Jacob en Esau al vochten in de baarmoeder? De Edomieten, de nakomelingen van Esau, zijn de vijanden van de nakomelingen van Jacob. Nu komen de wijzen hem vertellen van de geboorte van de koning der joden. En Herodes beseft dat het hier om de Messias gaat, want Herodes kent z n Bijbel. Maar hij laat zich door dit hemelse getuigenis niet gezeggen. Hij meent met geweld de komst van de Heiland te kunnen tegenhouden. Geheel anders de wijzen. Zij worden door de glans van de ster, door openbaring geleid naar het huis en vinden daar het Kind. Daar wordt hun, evenals later de oude Simeon, door openbaring duidelijk dat dit je de geboren koning der Joden is. Het betekent, dat de komst van de Messias ook bedoeld is voor de heidenen, niet alleen en uitsluitend voor Israël. Maar dan moeten de wijzen met hun hele wezen erkennen en tot uitdrukking brengen dat dit Kind het Licht der wereld is, Die in de strijd met de duisternis zal overwinnen. Ook over de duisternis die in het mensenhart leeft. Zij werpen zich daarom voor het Kind neer in aanbidding. Het is de groet aan een koning zoals die in het oosten gebruikelijk was. Dan leggen zij hun kostbaarheden aan zijn voeten. Wat zou een mens God kunnen geven? Zijn de drie geschenken niet drie gebeden? Om dat Licht waar Simeon over sprak. In de oude mythologie wordt het goud gezien als een uitdrukking van gestold hemellicht. Met de wierook, wordt de bede uitgedrukt om de zuivering van de geestelijke atmosfeer, de zuivering van de kwade machten. Met mirre werd het lichaam verfraaid en gezuiverd. Ja, ook het lichaam zal delen in het heil, door de wederopstanding. Goud, wierook en mirre, het zijn in feite 3 gebeden om de volkomen verzoening, de volkomen verlossing, die God door genade aan de mens wil schenken. Zouden wij dan ook niet die Koning aanbidden en tot Hem onze gebeden richten, die ons volkomen kan behouden? Bijdrage Drs. Theo van Loenen Werenfridus, een heilige in de buurt. De vorige keer hebben we het over Bonifatius gehad: vandaag willen we stilstaan bij Werenfridus, de patroonheilige van Elst en Westervoort. Hij leefde rond 700 De Schakel - 11

12 want in het jaar 690 is hij met Willibrord en tien andere zendelingen vanuit Engeland op de Nederlandse kust geland: dat getal was opzet: Christus met de 12 discipelen. Werenfridus kreeg als zendingsgebied het tegenwoordige West-Friesland toegewezen: de taal was geen probleem want alle zendelingen uit Engeland spraken Fries (of Saksisch) maar dat was juist een voordeel. De zendelingen uit het Frankische rijk spraken moeilijk of geen Fries en werden om politieke redenen gewantrouwd. In ieder geval wijst de overlevering Wervershoof aan als de woonplaats van Werenfridus, n.l. Werenfridus hoeve. Later verhuist hij naar Dorestad en de laatste tijd van zijn leven werkte hij in Elst en wijde omgeving. Na zijn dood is zijn gebeente in een sarcofaag bijgezet onder de kerk, die gebouwd was over twee Romeinse tempels. Later is zijn gebeente door Balderic van Kleef, de bisschop van Utrecht in een relikwieënschrijn geplaatst en werd zijn verering nog meer vergroot. Bij leven was hij al populair onder de mensen, na zijn dood ontstond er een hevige strijd tussen de inwoners van Elst en Westervoort. Waar mocht hij begraven worden? De legende verhaalt, dat beide partijen overeenkwamen om Werenfridus stoffelijke resten in een boot te plaatsen en deze te laten varen: waar de boot landde zou hij worden begraven. Tegen de stroom in, dreef de boot naar de Betuwse oever. Omdat men nog geen duidelijkheid had, werd de kist op een wagen met twee ossen geplaatst, welke ossen nog nooit onder het juk waren geweest. Waar de ossen stopten, zou Werenfried worden begraven. De parallel met de Ark des Verbonds (1 Sam. 6:7 vv.) is opmerkelijk; in ieder geval brachten de ossen de wagen met de kist naar de kerk in Elst. Eeuwenlang hebben de resten van Werenfridus in deze kerk gelegen en werden ze vereerd. Vanaf 1488 werd de kerk van Elst aan hem toegewijd. In de woelige dagen van de 80-jarige oorlog zijn de overblijfselen van Werenfridus eerst naar Nijmegen en Goch gebracht. Uiteindelijk kwamen ze in 1644 in de Jezuïetenkerk in Emmerik terecht. Door oorlogshandelingen in 1944/45 is deze kerk verwoest en de resten van Werenfridus, op een enkel stuk bot na, vernietigd. De gotische (Hervormde) kerk van Elst is dus aan Werenfridus gewijd; in 1908 kregen de katholieken een kerk, die ook aan Werenfridus is gewijd. In Westervoort zien wij hetzelfde: de gotische Hervormde kerk is aan Werenfridus gewijd en de veel latere roomskatholieke kerk is ook aan dezelfde heilige gewijd. Het gemeentewapen van Elst is interessant omdat het herinnert aan Werenfridus. Voor de hand zou hebben gelegen om iets van fruit in het wapen af te beelden, maar dat is niet gebeurd. In het wapen links boven staat een kruis van het bisdom Utrecht. Rechts boven staat een klimmende leeuw, n.l. van het hertogdom Gelre. Aan de onderkant van het wapen is een bootje afgebeeld met daarin de kist van Werenfridus. Gij zijt ons Licht, ons eeuwig leven, Gij redt de wereld van de dood; Gij hebt Uw Zoon aan ons gegeven; Zijn lichaam is het levend brood. (Gez. 488A: 4) Dit Licht dat Werenfridus dertien eeuwen geleden predikte; die Boodschap wordt nog steeds aan mensen verteld: in Elst in Arnhem, Elden, ja, over de hele wereld; tot in onze dagen toe. Drs. Th. D. van Loenen De Schakel - 12

13 Achtergrond van bekende liederen: deze keer: 'Zoals ik ben' Zoals ik ben, 'k heb anders niet (Just as I am, without a plea) 1. Zoal ik ben, 'k heb anders niet dan 't offer ook voor mij geschied en dat U zelf mij roepen liet, o Lam van God, ik kom, ik kom. 3 Zoals ik ben, ofschoon altijd in twijfel in opstandigheid, van binnen vrees, van buiten strijd, o Lam van God, ik kom, ik kom. 5 Zoals ik ben, ontvangt U mij, verwelkomt, reinigt, spreekt U vrij; daar ik op uw beloften pleit, o Lam van God, ik kom, ik kom. 7. Opdat in mij uw liefde blijkt, zo hoog, zo diep, zo vol, zo vrij, nu hier, straks bij U in uw rijk, o Lam van God, ik kom, ik kom. 2. Zoals ik ben, niet meer gewacht of 'k iets vermag in eigen kracht; tot U, die alles hebt volbracht, Lam van God, ik kom, ik kom. 4. Zoals ik ben, arm, ziek en blind, opdat 'k in U mijn rijkdom vind en U mijn wonden weer verbindt, o Lam van God, ik kom, ik kom. 6. Zoals ik ben uw liefde, Heer, wierp elke hinderpaal terneer - om slechts te zijn van U, o Heer, o Lam van God, ik kom, ik kom. C. Elliot ( ) Vertaling: H. van 't Veld (1932) Zo op het oog lijkt het lied 'Zoals ik ben' met het refrein 'O, Lam van God, ik kom' alleen maar een stukje geloofsleer op rijm: je mag komen tot Jezus, het Lam Gods, zoals je bent. Maar het wordt anders als men weet dat Charlotte Eliot, toen zij dit lied op 45-jarige leeftijd dichtte, al twaalf jaar invalide was. Toen zij dat werd, was de levenslustige, jonge vrouw heel verdrietig geworden, nu eens depressief, dan weer opstandig. Enerzijds was ze nu vaak in zichzelf gekeerd, anderzijds bekommerde zij zich ook om andere lijders en leeddragenden. Opstandig was ze ook geweest, toen ze nog maar net gehandicapt was en ds. Caesar Malan, de bekende Zwitserse Réveilpredikant, thuis in de pastorie van haar vader in Londen op bezoek kwam. Hij had haar gevraagd, of ze met al haar leed al naar het Lam van God was gegaan. Boos was ze geworden: waar bemoeide die man zich mee! Maar de vraag was haar blijven achtervolgen. Een paar dagen later had ze haar excuses aangeboden en aan ds. Malan gevraagd: 'Hoe moet ik tot Jezus gaan?' Zijn antwoord was kort geweest: 'Kom tot Hem, zoals je bent'. Zo had ze vrede voor haar hart gevonden en meer vrede met haar bestaan. Twaalf jaar later wordt het: 'Zoals ik ben'. Ze logeert bij haar broer, die predikant in Brighton is. Met heel zijn gemeente organiseert hij een bazaar ten bate van een kostschool voor arme domineesdochters. Ze ziet iedereen bezig en voelt zich als achtergebleven logee nutteloos, vooral als alle huisgenoten naar de opening van de bazaar zijn. Eenzaam blijft ze achter. Wat maakt langdurig lijden vaak moedeloos en hoe dikwijls komt in een toestand van depressiviteit geloofstwijfel op! Heeft God haar afgeschreven? Heeft hij voor haar dan niets te doen? Dan herinnert zij zich plotseling de woorden van ds. Malan weer en schrijft ze in het stille huis haar lied, zes coupletten lang. De Schakel - 13

14 Eerst verwoordt ze, waarom we tot Jezus mogen komen: Hij was het offerlam, dat alles volbracht en Hij nodigt Zelf. Dan belijdt ze, hoe ze tot Hem komt: in twijfel, in opstandigheid, van binnen vrees, van buiten strijd. Vanaf het vijfde couplet bezingt zij, wat wij mogen verwachten als wij tot het Lam Gods komen. Vier jaar later voegt ze er nog een slotvers aan toe met als inhoud: zo komt U, o God, in mij aan Uw eer. Uw liefde mag in mij openbaar worden. Haar lied, in vele talen vertaald, is velen die gebogen door het leven gaan, tot steun geweest, zoals bleek uit meer dan duizend dankbrieven in haar nalatenschap. Ik zou Charlotte Eliot de Nel Benschop van het negentiende-eeuwse Engeland willen noemen. Wat heeft God veel voor haar te doen gehad. Ze is 82 geworden en altijd invalide gebleven. In haar dagboek schreef ze: 'Alleen mijn hemelse Vader weet, wat het is om elke dag weer te moeten vechten tegen zwakte en uitputting. Soms wordt het bijna te veel. Maar Hij heeft mij in staat gesteld om niet toe te geven aan zwaarmoedigheid. Elke morgen is er Zijn woord: als je achter Mij wil komen, mijn Kind, verloochen dan jezelf, neem je kruis op en volg Mij'. Ze droeg vele liederen bij aan een Liedboek voor invaliden. In haar eigen bundel Blijheid en troost in uren van verdriet zijn liederen opgedragen aan bijvoorbeeld 'iemand die vanwege doofheid in de kerk niet kan horen' of 'een moeder bij de dood van haar veelbelovend Kind'. Op haar grafsteen is een lam uitgebeeld en daaronder de staan de woorden: 'O Lamb of God, I come'. Bijdrage René Vos: Financiële zaken De Rank financieel Zoals inmiddels bekend zijn de kosten om onze gemeente in stand te houden ongeveer euro per jaar. Deze kosten zijn voor pastoraat, onderhoud en verwarming van de gebouwen, afdrachten aan de landelijke kerk en alle overige kosten. Hieronder staat een overzicht van de werkelijke inkomsten in 2012 en een inschatting van de inkomsten in 2013 (gebaseerd op de inkomsten in de eerste 10 maanden): Vrijwillige bijdrage Rente Huur Collecten Extra VB Vrienden Giften Schakel Verjaardagsfonds Overige bijdragen* Totaal Benodigd Nog nodig * o.a. Rentambt en Gelredome De Schakel - 14

15 Detail huur Apostolisch per maand Pentecostal per week wijkkas 900 koffietafels 861 begrafenissen Overig per maand Het verwachte tekort is ongeveer gelijk als in de vorige Schakel begroot was. We houden de stijgende lijn dus vast. Als deze verwachting uitkomt dan hebben in 2013 ongeveer euro meer bij elkaar gebracht dan in Voor onze kleine gemeente is dat een hele prestatie(!). Als we op deze manier ieder jaar het tekort kunnen verlagen dan kunnen we er samen voor zorgen dat het geluid van de Rank gehoord blijft worden binnen de Protestantse gemeente van Arnhem. Wordingsgeschiedenis van het huidige orgel Het is wellicht aardig om te weten dat het eerste instrument dat een orgel genoemd kan worden, stamt uit het jaar 246 v Chr. en wel in Alexandrië in het huidige Egypte, nl. het 'waterorgel'. Er moest tenslotte onder druk lucht in de pijpen komen: een zogenaamd hydraulisch orgel. Duidelijk is dat deze eerste orgels geen liturgische functie hadden. Het waren gewoon 'wereldse instrumenten'. Later kreeg je instrumenten met 'handbalgen'. Bekend is een orgel uit het jaar 228 met vier registers van elk 13 tonen. Omdat het orgel van oorsprong een 'werelds' instrument was, stonden de eerste kerkvaders zonder uitzondering afwijzend tegenover het gebruik hiervan in de eredienst: fraai gezang vond uiteraard wel instemming. Pas in de 14 e eeuw verschijnt het orgel als instrument in de Christelijke kerken. Maarten Luther (hij leefde van ) zou zeker een bewonderaar van orgelspel geweest zijn: hij beschouwde muziek als een Godsgeschenk, 'na Gods Woord de grootste schat op aarde'. Hij ruimde in de eredienst veel ruimte in voor muziek alsook voor het orgel. Zijn enige voorwaarde was, dat men weet dat het om liederen gaat die tot eer van God zijn geschreven. Calvijn (die leefde van ) zocht het meer in gezongen Bijbelwoorden die hij vond in de Psalmen en die we nu nog steeds zingen. In zijn tijd echter zonder orgel. Pas in 1756 werd er met orgel gezongen in de kathedraal St. Pierre te Genève. In de loop der tijd zijn er schitterende orgels gebouwd in Europa en uiteraard ook in Nederland. Het is echter aan de stadsbesturen te danken geweest dat orgels konden klinken. De synode van Dordrecht (1578) sprak zich nog tegen het orgel uit! Maar de stadsbestuurders hadden zeggenschap over de instrumenten én over de bespelers daarvan. Die behoorden in die tijd tot het wereldlijke domein. Daardoor zijn de orgels in de kerken gebleven en in veel steden werden er op weekdagen bespelingen gehouden. Uiteindelijk werd dat ook door de kerkelijke overheden gesteund, met als gevolg dat na enige tijd vóór en na de kerkdiensten orgelspel klonk. Pas in de I7 e eeuw is het orgel langzamerhand gaan dienen als instrument voor begeleiding van de gemeentezang. Mede dankzij Constantijn Huygens die in 1641 een De Schakel - 15

16 traktaat schreef over het gebruik en ongebruik van het orgel in de kerk van de Verenigde Nederlanden. In de jaren daarna wordt er uiteraard veel geschreven over het kerkelijk orgelspel en de functie van organist. Er komt een Liturgische Beweging en een Organistenvereniging. Wat nog wel vermeld mag worden is het bezoek van de bekende theoloog Noordmans aan de Eusebiuskerk in Arnhem, toen hier nog het door de gebroeders Wagner gebouwde orgel hing. Hij hoorde De Wolf het Preludium en de Fuga in A-moll van J.S. Bach spelen. Hij vond dit zo mooi en later sprak hij over het zonlicht in de kerk, de klanken van het orgel en dat hij nog nooit in zijn leven zo'n sensatie had meegemaakt. Hij noemde het 'de met het oor waarneembare voetstappen Gods'. Zo'n indruk maakte het orgelspel, het zonlicht in de kerk, de ruimte op hem. Jacques Ros VARIA: uit de pers en ander berichten c.q. bijdragen Bedrijf Hulp Verlening (BHV) In de kerkenraad hebben we ons bezig gehouden met wat gebeurt als er een ongeval plaats vindt of iemand onwel wordt in de kerk. Door Jack Theunissen en ondergetekende is geïnventariseerd wat er aan hulp- en verbandmiddelen in de kerk aanwezig is. Daarna is een plan gemaakt wat te doen bij calamiteiten. Joke Schoonderwaldt heeft haar zwager Henk Schoonderwaldt benaderd om ons een BHV cursus te geven. Met onze enthousiaste kerkleden, elf welgeteld, zijn we met deze cursus begonnen. Eerst wat elementaire voorbereiding over het menselijk lichaam en daarna werden we losgelaten op 'Annie en Frits'. Jullie zullen wel begrijpen dat het wel wat inspanning kost om Annie en Frits te reanimeren.: Annie en Frits waren poppen om het reanimeren op te oefenen. We hopen maar dat het nooit nodig zal zijn, maar als het zich onverhoopt aandient dan zijn we nu voorbereid. En dat behoort ook tot onze zorg voor elkaar! In de laatste lessen hebben we ons bezig gehouden met vragen over en toepassingen van verband en hulpmiddelen. En alle cursisten zijn geslaagd voor deze opleiding BHV. Gefeliciteerd! Piet Rosseel. HSV-Jongerenbijbel Deze unieke uitgave bevat de complete Bijbeltekst van de HSV, met daarbij heel veel extra's voor jongeren. Waaronder enkele honderden stukjes met uitleg, verwerking en verdieping, die de jongere handvatten geven om de Bijbel beter te begrijpen. In ieder Bijbelboek een of meerdere landkaartjes en illustraties. En tientallen kleurenfoto's. De complete Heidelbergse Catechismus is achterin opgenomen. De HSV- Jongerenbijbel zal ook beschikbaar komen als Android app voor telefoon en tablet. Na aankoop van de HSV-Jongerenbijbel kun je de app aanschaffen voor 9,99. Toelichting bij de presentatie: het Woord van God moet niet met een lichtbundel De Schakel - 16

17 worden vergeleken, waardoor je kilometers ver vooruit kunt zien, maar met een looplamp. De volgende stap wordt bijgelicht! Als zodanig : een Bijbel voor jong én oud! Leven zonder het licht van het Woord, dat vol is van Jezus, is levensgevaarlijk. Daarmee raak je van de weg en eindig je in de eeuwige nacht. Maar wie Hem volgt, reist veilig. Die dwaalt niet in het duister, die raakt niet van de weg, die komt veilig op de plaats van bestemming, die komt eeuwig Thuis. Geen levensangst, geen stervensnood; dat is de kracht, waar ik in sta van eerste stap tot aan de dood leidt Hij de weg waarop ik ga. Van de hand van A.J.K. (Bert) Klei: (voormalig journalist dagblad Trouw) De gereformeerde dominee J.C. Jonkers ( ) hanteerde tijdens de oorlogsjaren de herdersstaf in het Gelderse Scherpenzeel: een orthodox dorp, waar de gereformeerden "licht" waren, vergeleken bij de "zware" hervormden ter plaatse en de nog "zwaardere" mensen van wat werd genoemd de zwarte-kousenkerk. De echtgenote van dominee Jonkers was van lutherse komaf maar daar tilde de gemeente niet zwaar aan: ze kon dat immers niet helpen en bovendien zag je 't niet aan haar. De betrekkelijke "lichtheid" der gereformeerden verhinderde het niet pal te staan voor een strikte zondagsheiliging - een bezigheid die zij ondanks de oorlog niet verzaakten. En zo ontstond opschudding toen een zondagse wandelaar met scherpe ogen liet weten dat hij bij het passeren van de pastorie achter een venster mevrouw Jonkers had waargenomen, terwijl ze bezig was met een haakwerkje. Hoe pakken we dit geval van zondagsontheiliging aan, vroegen de bekommerde gereformeerden zich af. Moest de domineese berispt worden of kon je volstaan met haar te verzoeken het haakwerkje voortaan op een doordeweekse dag ter hand te nemen? Na brede discussie werd besloten het bij een vriendelijk verzoek te laten. Want, zo luidde de redenering, mevrouw was van huis uit luthers..(!) CALVIJN DARWIN (Overgenomen uit Tijding. Informatieblad van de IZB. Door Ds. W Dekker). Kan een aap bidden? Religie is vandaag weer in. Dat is wel eens anders geweest. Calvijn lijkt dit jaar ook weer in. Waarom? Dat weet je zelden precies met een hype. Misschien heeft al die belangstelling meer met het woord calvinistisch te maken dan met de persoon van Calvijn zelf. Te pas en te onpas wordt immers over calvinisme gesproken. Het woord calvinistisch wordt gebruikt wanneer het gaat over hard werken, perfectionisme, zuinigheid en ook wel bekrompenheid. Behalve dat Calvijn zelf heel hard werkte, heeft dit alles niet veel met hem te maken. De directe aanleiding voor het Calvijn-jaar is, dat hij 500 jaar geleden geboren werd. De Schakel - 17

18 Een kleine stap voor een aap, een grote stap voor de evolutie Ook nog een heel andere naam kom je dit jaar steeds tegen, namelijk die van Darwin, die 200 jaar geleden geboren werd. Zo is 2009 het Calvijn-jaar én het Darwin-jaar. Calvijn tegen Darwin? Een interessante vraag is: wat zou Calvijn van Darwin hebben gevonden? Zo'n vraag is lastig, want Calvijn leefde 300 jaar eerder. Toch leefde Calvijn niet meer in de Middeleeuwen. Hij stond aan het begin van een nieuwe tijd in Europa. De tijd waarin hij leefde, was de tijd van Renaissance en Humanisme, van de opkomende wetenschap, ook de natuurwetenschap. Calvijn was daar niet afkerig van. Voor de sterrenkunde had hij bijvoorbeeld grote bewondering. En alsof hij al iets vermoedde van de hedendaagse discussies tussen orthodoxe christenen over schepping en evolutie, over Andries Knevel en de EO, schreef hij dat we Genesis 1 niet helemaal letterlijk moeten lezen, maar dat Mozes zich in de beschrijving van de schepping heeft aangepast bij het begrip van eenvoudige mensen. Al dat spreken over 'letterlijk' met betrekking tot de Bijbel, als betrof het Bijbels onderricht exacte wetenschappelijke informatie, is van veel later tijd. Calvijn had grote eerbied voor de wetenschap en hij was tegelijk diep gelovig. Hij zou ook vandaag behoren tot die mensen, die niet op voorhand een tegenstelling maken tussen geloof en wetenschap. De gedachte dat de Bijbel exacte wetenschappelijke informatie zou bevatten over het ontstaan van hemel en aarde, die vind je bij hem absoluut niet. Biddende aap? Calvijn zou intussen wel zeer tekeer gegaan zijn tegen mensen, die op grond van Darwins evolutietheorie de conclusie zouden trekken, dat de mens niet veel meer is dan een veredelde aap. In dat geval zou Calvijn zeggen: heb je dan wel eens een aap zien bidden? Nee, natuurlijk niet. En heb je wel eens van mensen gehoord die niet bidden? 'Zeker Calvijn, die zijn er genoeg', zijn wij dan misschien geneigd te antwoorden. 'Klopt dat echt? ', zou Calvijn antwoorden. Let eens op alle godsdiensten, die er in de wereld zijn. Overal wordt gebeden. En de mensen, die zeggen: bidden is onzin? Houden ze dat vol? In hun diepste nood roepen ze ineens weer om hun moeder én om God. Bij een ramp die op de televisie te zien is, is het 'O my God' niet van de lucht. De mens is geen veredelde aap. De mens is een heel bijzondere schepping van God en dat merk je daaraan dat godsdienst onuitroeibaar is. Calvijn zegt het zó: God heeft het zaad van de godsdienst (semen religionis) in ieder mens uitgestrooid. Vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw waren er onderzoekers die dachten: misschien verdwijnt de religie in het moderne West-Europa wel helemaal. In zeker opzicht kregen ze gelijk. Steeds minder mensen in West-Europa gaan naar de kerk. In een ander opzicht kregen ze echter geen gelijk, want intussen noemt wel 60% van de bevolking in Nederland zich 'ietsist'. Men zegt: ik ben niet echt christelijk of moslim, maar ik geloof wel, dat er 'Iets' is, een hogere macht, een oergeheim ach- De Schakel - 18

19 ter alle dingen. Vreemd. 'Vooral ook erg halfslachtig', zei onze minister Ronald Plasterk eens. Wie niet meer in God gelooft moet consequent durven zijn en atheïst worden, 'iet-sisme' als gebrek aan lef om zonder God te leven. Maar Calvijn zou zeggen: het zit anders. Het zaad van de godsdienst ontkiemt steeds weer op een of andere manier, omdat God zelf dat heel diep in de diepste lagen van de ziel heeft gestrooid, toen Hij de mensen schiep. Bijbels fundament? Is het Bijbels wat Calvijn beweerde? De uitdrukking 'het zaad van de godsdienst' komen we zo letterlijk in de Bijbel niet tegen. Maar de gedachtegang wel. Bijvoorbeeld in Handelingen 17, de rede van Paulus op de Areopagus. Paulus maakt een wandeling door Athene met al z'n afgodsbeelden, wordt daar inwendig boos over, maar zegt vervolgens niet tegen de Atheners: jullie zijn bezig met onzin. Hij zegt: jullie zijn allemaal op zoek naar God of je Hem ook al tastende zou kunnen vinden. Dat is niet vreemd, want wij horen van nature allemaal bij God. Wij zijn zelfs van zijn geslacht (Hand. 17:22-28). Dat lijkt wel behoorlijk op wat Calvijn zegt. Calvijn haalt zijn gedachten verder vooral ook uit Romeinen 1:18-23 en Romeinen 2: Kan Calvijn ons helpen? Is het voor ons vandaag belangrijk naar Calvijn te luisteren? Mijn antwoord is, dat we hem niet zonder meer in alles hoeven te volgen. Maar Calvijn heeft in zijn tijd, waarin alles op z'n kop stond, houvast gezocht bij de Bijbel en is daar toen als geen ander opnieuw doorheen gekropen. Het zou wel heel dom en hoogmoedig zijn wanneer wij zouden zeggen, dat wij daar niet iets van zouden kunnen leren. Natuurlijk zijn we dan niet meer in alles geïnteresseerd. De uitvallen naar de Rooms- Katholieke Kerk van zijn dagen ervaren wij bijvoorbeeld als behoorlijk tijdgebonden. Dat komt omdat die kerk intussen niet meer dezelfde is als toen. Maar de mens zelf is niet zoveel veranderd. Wat Calvijn opmerkt over het religieuze zoeken van mensen, het menselijk verlangen naar God en tegelijk de blijkbaar onuitroeibare neiging om in plaats van de ware God allerlei andere goden en machten te gaan dienen, dat alles is nog hoogst actueel. Calvijns gedachten hierover kunnen ons daarom juist ook vandaag helpen. Het is immers niet denkbeeldig, dat onze buurman moslim is, aan de overkant een hindoe woont, een vriendin van ons de laatste tijd aan boeddhistische meditatie doet en een collega op het werk zegt, dat hij eigenlijk niet gelooft, maar soms denkt, dat er misschien toch wel 'iets is. Hoe kijk je dan vanuit je eigen geloof tegen al deze mensen aan? Calvijn zou zeggen: je moet het zó zien, dat God die de Schepper is van al deze mensen, het zaad van de godsdienst in hun harten heeft gestrooid. Niemand is los van de ene ware God, de Schepper van alle mensen. Thuis komen Ik vind dat een belangrijke gedachte. Nu we als christenen een minderheid worden in de samenleving dreigt namelijk het gevaar, dat we denken, dat onze God ook de God is van een minderheid en dat Hij met al die andere mensen, die zeggen niets met Hém te hebben, ook Zelf niets heeft. Soms kopt een krant: 'Het gaat niet goed met God in Nederland'. In het artikel dat volgt, staat dan bijvoorbeeld dat de kerkgang weer heel sterk is teruggelopen. Dat laatste is bijzonder jammer, want door de kerkgang na te laten ontnemen mensen zich een belangrijke kans om God echt te leren kennen en een relatie met Hem op te bouwen. Maar de kop van het artikel is onzin. God was de God van Nederland al lang voor de zendelingen hier kwamen. Wanneer de mensen, die hier toen woonden niet Zijn mensen waren geweest, hadden ze De Schakel - 19

20 nooit de boodschap over Hem begrepen, waren ze zeker geen christen geworden. Wanneer nu vandaag mensen het christelijk geloof de rug toekeren, blijven ze daarmee evengoed Gods mensen. God heerst in oordeel en genade. Hij plant en Hij rukt uit. Hij geeft perioden van geloofsbloei en ook de geloofsafval gaat niet buiten Hem om. Calvijn zou zeggen: dat is Zijn verkiezend handelen. Het is soms om van te huiveren. Want afval en ontrouw blijven niet ongestraft. Maar in en door alles heen blijven mensen Gods schepselen met wie Hij een plan heeft. Dat vooral moeten we in onze tijd van afval en multireligiositeit niet vergeten. In feite is al die hele en halve religiositeit in zichzelf niet zo interessant. Interessant is Hij, die ons geschapen heeft en de kiem van godsdienst in ons heeft gelegd. Aan ons intussen de taak om deze enige God, Vader en Schepper te blijven verkondigen. Dat dit zin heeft bewijst de praktijk. Dan is er bijvoorbeeld iemand op een Alphacursus, die is aan komen waaien uit het 'niets', zeggen wij dan. Maar dat is natuurlijk niet zo. Het was de wind van God, die haar of hem dreef. Op een gegeven moment komt de vraag: is dit nu allemaal nieuw voor jou wat je hier hoort? Het antwoord is: ja, aan de ene kant wel, een heleboel feiten en namen ken ik niet. Anderzijds voelt het ook vertrouwd; net alsof nu eindelijk in mijn leven het kwartje valt. Net alsof ik antwoord krijg op datgene waar ik al heel lang naar op zoek was. Calvijn zou zeggen: dat is ook zo. Nu kom je eindelijk thuis bij die God die al zo lang naar jou op zoek was. Predikant: terug naar 'bijbels ABC' "Er heeft zich een geestelijke aardbeving voorgedaan in Nederland. We gaan richting een religie zonder zonde. Verlossing wordt een horizontaal begrip," zegt Dr. A. A. A. Prosman. Hieronder gedeelten uit zijn toespraak. Kerkverlating Het valt Prosman op dat secularisatie en kerkverlating vaak worden gebruikt als synoniemen. "Maar kerkverlating is een verschijnsel van een dieper liggend probleem. Secularisatie is niet op te hangen aan kerkbezoek. Het is breder. Ook is secularisatie iets anders dan atheïsme, dat het geloof in God bestrijdt. Iemand die de kerk verlaat, is nog geen atheïst. Daarmee heeft kerkverlating iets ongrijpbaars. Ook de sociale druk om wel te gaan is steeds meer naar de achtergrond verdwenen. Er heeft zich een geestelijke aardbeving voorgedaan. Bovendien lijkt het erop dat Europa de ballast van de christelijke beschaving van zich wil afschudden." Religie zonder zonden De dominee ziet een religie zonder zonden opkomen. "Er zal wel religie zijn, maar het zal een religie zijn zonder zonde. En dat is beslissend. Als uit de religie de zonde verdwijnt, wordt ook de verzoening overbodig. Verlossing wordt een horizontaal begrip. Er wordt verlossing verwacht van wetenschap en van welvaart. De religiezonder-zonde is een religie als een vorm van inspiratie en zingeving. In die samenleving zal de kerk moeten overleven, haar weg moeten vinden en haar geloof moeten behouden." Volgens Prosman is het noodzakelijk dat de kerk verdiept en volhardt. Brongericht preken De predikant maakt duidelijk dat kerken weer "het Bijbels ABC" moeten leren: intens luisteren naar het Woord van God dat verdiepend en vernieuwend is. "De laatste decennia is prediking minder brongericht en meer gemeentegericht. De vraag was of mensen zich aangesproken zullen voelen door de preek? Wie De Schakel - 20

21 hierop inspeelt, ontkomt niet aan preken waarin de gemeente zich bevestigd weet. Maar we hebben uitleg nodig. Niet om de gemeente te vermoeien, maar om net zolang met de Bijbel bezig te zijn totdat er licht valt over kerk en wereld." Bidden is schuilen achter Christus Het gebed is niet alleen overgave, maar ook ontmoeting en gesprek. Deze ontmoeting gaat geheel van de Heere uit. Voor het gebedsleven betekent dit dat het verstomt en afsterft als we niet luisterend leven, schrijft dr. A. de Reuver. Hoogstens blijft er dan een sleurgebed over dat in feite is afgestompt tot een dorre formule. We zullen deze verbastering van het gebed wel uit ervaring kennen. Je bidt zonder te bidden, zonder ontmoeting en omgang met de Hoorder van het gebed. Soms verzandt je gebed in afgesleten termen. En met een schok kom je tot de ontdekking dat je, ondanks je gebogen knieën, je gevouwen handen en je gesloten ogen, helemaal niet bidt. Waar ben ik toch mee bezig? Tegen deze kwaal is maar één remedie bestand: ophouden met zulk bidden en beginnen met zwijgen en luisteren. Evenwel met de zucht: O Heere, maak me stil en horig.' En zo moeten we dan maar de gehoorzaal binnenkruipen, waar het geloof wordt gewekt, zittend aan Jezus' voeten, hangend aan Zijn lippen. Geen hechter grondslag voor het gebed', vindt Calvijn, dan het Woord van God. Het gebed rust op het Woord. Het is alsof God de mensen verbiedt te bidden, tenzij Hij ons de woorden voorspreekt.' Ik denk dat de reformator gelijk heeft. Wie op Gods beloften pleit, komt bij Hem nooit ongenodigd en daarom evenmin ongelegen. Bidden is dus niet alleen ogen dicht en handen samen', maar vooral het oog op de Heere richten en de vinger leggen bij Zijn Woord. Wie God houdt aan Zijn Woord, maakt Hem om zo te zeggen weerloos. De Heere kan om een bidder die Hem zijn eigen belofte voorhoudt niet heen. Vandaar dat Luther zei: Bidden is de volle buidel van Gods beloften voor Hem leegschudden.' Een kind moet je lang niet in alles zijn zin geven, maar als het kan zeggen: Vader, u hebt het beloofd', dan kom je er niet onderuit. Zo vangen we in de gebedsomgang de Heere op Zijn eigen woorden. Zoals die Kananese vrouw uit het Evangelie deed. Als Jezus haar met een hondje vergelijkt, pakt ze dat beeld onmiddellijk op: zelfs die onreine dieren mogen toch eten van de kruimeltjes onder de tafel! Groot' noemt Jezus haar geloof. Orthodoxie Het kwam al een aantal malen binnen onze gemeente ter sprake: waarom worden wij als gemeente 'Orthodox' genoemd. Vaak zo'n beetje als: die mensen lopen nog wat achter met hun denkbeelden, c.q. geloof. Vandaar dat het goed is om in het kort - na te gaan wat orthodoxie betekent en inhoud. Het woord orthodoxie betekent letterlijk 'juiste aanbidding' of 'juiste leer'. Synoniem hieraan is het woord: rechtzinnig. In de loop van de eeuwen heeft het woord orthodoxie de volgende betekenissen gekregen: 1. Enerzijds kan het toegepast worden op elke naam van een bepaalde religie of De Schakel - 21

22 ideologie. In zo'n geval betekent het dat de aangeduide persoon of groep vasthoudt aan de traditie van de eerder genoemde stroming. Dit dan in tegenstelling tot de vrijzinnigen. 2. Orthodox-protestantisme is een (reformatorische) protestants-christelijke stroming, die de Bijbel beschouwt als het (onfeilbare) Woord van God met exclusieve, absolute en universele zeggingskracht inzake heil en onheil van mens en wereld. Een tegenpool is het vrijzinnig-protestantisme. 3. Orthodoxie versus fundamentalisme: sceptici spreken, waar de term orthodoxprotestantisme wordt gebruikt, dikwijls (in negatieve zin) over christelijk fundamentalisme. Fundamentalisme is in feite echter een geradicaliseerde en gemobiliseerde activiteit, die zich dikwijls uit in actief, militant verzet. Daar is bij orthodoxie geen sprake van. Ook nooit geweest. 4. Oecumene van het hart Er tekent zich onder orthodoxe christenen de tendens af om kerkspecifieke gewoontes en secundaire leringen en opvattingen minder gewicht toe te kennen, en elkaar 'over kerkmuren heen' op te zoeken om samen het geloof te beleven en uit te dragen. 5 Modaliteit De Gereformeerde Bond vormt een modaliteit, een stroming, oorspronkelijk in de Hervormde Kerk en tegenwoordig in de PKN. Omdat de Gereformeerde Bond een modaliteitorganisatie is en geen zelfstandig kerkgenootschap, is men niet automatisch lid van de Gereformeerde Bond wanneer men ingeschreven staat in wat vaak een 'Bondsgemeente' wordt genoemd. Daardoor zit er een groot verschil tussen het aantal leden van de Bond en het aantal gemeenteleden dat tot de achterban van de Bond gerekend wordt. In onze Hervormde Gemeente de Rank voelen wij ons als 'orthodoxen' veilig bij het Woord van God en nemen afstand van leringen van mensen. Wij bidden om de leiding van Gods Geest om Hem in waarheid en afhankelijkheid te dienen. Hervormingsdag 31 oktober 1517: Luther publiceert zijn 95 stellingen tegen de misstanden in de toenmalige kerk van Rome. Hij wilde de centrale boodschap van het Evangelie, namelijk de vergeving der zonden door het bloed en offer van Jezus Christus, weer centraal stellen. De theologie van Luther wordt daarom soms wel de theologie van het kruis genoemd. Zijn poging werd door Paus Leo X ten enenmale niet onderkend. Het heeft Luther verrast dat zijn stellingen binnen de kortste keren en over een breed front in de samenleving weerklank hebben gevonden. Ook vandaag heeft Luther ons nog veel te zeggen. ATHANASIUS Athanasius wordt geboren aan het einde van de derde eeuw (296) en maakt de laatste grote vervolgingen nog mee. Hij groeit op in Alexandrië en wordt eerst diaken en later bisschop in die stad. De Schakel - 22

23 Als diaken neemt hij deel aan het concilie van Nicea. Deze kerkelijke vergadering was door keizer Constantijn, de eerste christelijke heerser over het Romeinse rijk, bijeengeroepen. De aanleiding hiervoor was een groot conflict over de identiteit van Jezus Christus. Een zekere Arius leerde dat Jezus Christus niet God is. Hij ging uit van absoluut monotheïsme, waarbij de eenheid van God sterk wordt benadrukt. De Zoon zag hij als het eerste schepsel die de bron is van alle andere schepselen. Vanwege de bijzondere positie van de Zoon kan Hij wel goddelijk genoemd worden. Athanasius en anderen met hem zagen op grond van de Bijbel daar grote problemen in. Voor de verlossing van mensen is het nodig dat Jezus én God én mens is. Op het concilie van Nicea werd op deze wijze ook beleden. De strijd tegen de Arianen zou het leven van Athanasius geheel en al beïnvloeden. Vrij spoedig na het concilie verandert de politieke situatie in het Romeinse Rijk en dit heeft ook weer gevolgen voor de positie van Athanasius en zijn partij. Hij wordt namelijk verbannen naar Trier. Zijn verblijf aldaar betekent overigens dat hij ook grote invloed krijgt in het westelijke deel van het Romeinse rijk. Door nieuwe veranderingen aan het hof kan Athanasius weer terugkeren naar Alexandrië. In totaal zou hij vijf keer worden verbannen en een kleine twintig jaar van zijn leven doorbrengen in ballingschap. Onder andere door zijn onvermoeibare inzet wordt de belijdenis van Nicea uiteindelijk op het concilie van Constantinopel (381), na wat aanpassingen, aanvaard als het gezaghebbende belijdenisgeschrift in de kerk. Athanasius zelf maakt het niet meer mee. Hij overlijdt in 373. Schipbreuk: God, hoe kunt U mij dit aandoen? De enige overlevende van een schipbreuk strandde op een klein onbewoond eiland. Hij bad koortsachtig tot God om hem te redden en elke dag keek hij langs de horizon om te kijken of er al hulp aankwam. Maar niemand leek te komen Uitgeput, lukte het hem uiteindelijk om een kleine hut te bouwen, om hem te beschermen tegen regen, hitte en zon. En om de weinige dingen die hij had op te slaan. Maar toen hij op een dag terug kwam, na een zoektocht naar eten, zag hij zijn hut in vlammen opgaan. De rook verdween in de lucht Het allerergste wat had kunnen gebeuren, was gebeurd! Alles wat hij bezat was weg. Verdwaasd stond hij er naar te kijken en werd overvallen met woede en verdriet. God, hoe kunt U mij dit aandoen! schreeuwde hij met tranen in zijn ogen. De volgende dag, vroeg in de ochtend, werd hij gewekt door het geluid van een schip dat richting zijn eiland voer. Het was gekomen om hem te redden. Hoe wisten jullie dat ik hier was?, vroeg de man lusteloos aan zijn redders. We zagen je rooksignaal, antwoordden ze. Het is gemakkelijk om ontmoedigt te raken als dingen slecht gaan. Maar we moeten niet opgeven! Want God is aan het werk in onze levens Zelfs in een tijd van pijn en lijden. De volgende keer dat je kleine hut tot de grond toe afbrand, bedenk je dan, dat het misschien een rooksignaal is, dat de genade van God oproept!!! De Schakel - 23

24 1. Ons die met Christus sterven wacht leven voor altijd, volharden in geloven brengt ons tot heerlijkheid, wij mogen eeuwig heersen over zijn koninkrijk samen met de Messias in volle majesteit. Gedichten Tekst: Ds. A. Romein (wijze: Gezang 117 of Gezang 90) 3. Toch zal Hij niet verlaten hen die onzeker zijn, tot ontrouw zijn vervallen, tot twijfelen geneigd, zijn trouw zal nooit bezwijken, wat Hij in ons ook ziet immers: zichzelf verloochenen dat kan de Here niet. 2. Maar wie de Heer negeren, verloochenen zijn naam, zal Hij de rug toekeren om van hen weg te gaan. Die willens afgeweken zijn nodiging weerstaan - Hij zal de band verbreken, Hij laat hen buiten staan. Jan Luyken ( ) is al bekend als dichter en illustrator als hij op 26-jarige leeftijd tot bekering komt. Dit verandert zijn werk. Gaat zijn eerste bundel vooral over de frivole kant van het leven, de bekende uitspraak van Augustinus lijkt de leidraad voor zijn verdere werk: 'Gij zet ons aan om er vreugde in te vinden U te loven, want Gij hebt ons gemaakt naar U, en onrustig is ons hart totdat het zijn rust vindt in U' Van de rust der zielen 1. Al ruisen alle wouden, Al bruist het wilde meer, Al beeft het al van donder, Al straalt de bliksem neer, Mijn hart blijft zonder vrezen In zijn wezen. 3. Als Jezus zich in 't harte, Te ruste heeft gezet, Laat eens een onweer komen dat deze rust belet. Al 't kwaad versmelt in vrezen Voor Zijn wezen. 2. Het kan ons niet verschrikken, Al wat van buiten woelt, Wanneer men maar van binnen, De schoonste ruste voelt. Die schoonste rust van binnen Kan 't verwinnen. 4. O mensen wilt u leren Waar in uw heil bestaat. 't Is hier in, dat gij weelde En aardse rijkdom haat, En dat gij trachtte winnen Rust van binnen. De Schakel - 24

25 Bloemengroet vanuit de kerk: info Jack Theunissen 10 nov. Mevr. K. Geldof Teteringenstraat = 89 jaar Mevr. C. Hesselink = 61 jaar 17 nov. Fam. Akkerman Keulse slag 94 Vrienden van De Rank 24 nov. Mevr. Wagenaar Klaaswaalpad = 83 jaar 08 dec. Dhr. Th. van Loenen Jachthoorrnlaan 118 Vrienden van De Rank 15 dec. Fam. J. Ros Eerenewoudeweg jaar getrouwd 22 dec. 25 dec. Mevr. R. Kramp Mevr. Hessing Dhr. H. Boer Meester merkxstr.46 Haya.v. Someren 85 Heideweg = 69 jaar = 74 jaar = 66 jaar 29 dec. Dhr. Quartel Alkmenegaard = 80 jaar Mevr Elzinga Ezingestraat = 77 jaar Bloemendienst. Zoals u weet worden elke week gemeenteleden verrast met een bos bloemen als daar aanleiding voor is. Bv. bij verjaardagen, huwelijk, jubilea, ziekte of anderszins. Weet u dat we dit jaar ongeveer 83 bossen bloemen mochten weggeven? We zijn blij en dankbaar dat we dit mogen doen. Het is ook het vermelden waard dat alleen al deze zomer er ongeveer 25 bossen bloemen uit de tuin van Herman Albertus kwamen. Herman schonk deze bloemen aan de kerk waarvoor we hem natuurlijk willen bedanken. Ook gemeenteleden van ouder dan 85 jaar krijgen altijd een bloemetje, evenals die thuis komen vanuit het ziekenhuis. Deze bloemen worden door Fam. DHont, Fam. Schipper, Fam. Hartgers of Ouderling Hans Boer bezorgd. Soms ook door andere mensen die dichtbij de gegadigde(n) wonen. Mocht u nog vragen of opmerkingen hebben laat het mij a.u.b. dan even weten. Jack Theunissen Bericht van de Redactie In de recent door de Rank uitgegeven brochure is aangegeven hoe belangrijk het aantal Pastorale Eenheden (PE) is. Wat is een PE? Op de site van de PKN staat onder meer: 'Een Pastorale Eenheid (afkorting PE) is een groep geregistreerden die pastoraal een eenheid vormen (deze personen kunnen eventueel op verschillende adressen wonen). Meestal is dit een gezin. Dit kan ook een gezin zijn waarbij mensen inwonen (bijvoorbeeld een ouder, pleegkind), of met kinderen die buitenshuis studeren'. Een voorbeeld: een getrouw echtpaar is dus één PE. Ook geregistreerden die samenwonen kunnen een pastorale eenheid vormen. Op basis van onze ledenlijst is het aantal PE's nu: 69. Echter, alleen de betalende leden tellen mee. In 2012 stond in het fin. jaarverslag nog 47. Hoeveel PE's leden zullen er in het fin. verslag van 2013 aangegeven worden? De Schakel - 25

26 Interessant is ook te weten hoe de opbouw van onze gemeente is. Opbouw qua leeftijd zoals genoemd in onze ledenlijst: tussen 1 en 5 jaar: 2 tussen 6 en 40: 5 tussen 41 en 55: 12 tussen 56 en 65: 6 tussen 66 en 75: 33 tussen 76 en 85: 29 tussen 86 en 100: 9 tussen 100 en Leeftijd onbekend: 11 Totaal: 109 totaal De grootste groep bevindt zich tussen 41 en 85 jaar: 80 leden Vrijwilligers Als we naar de kerk of naar het Ds. van Oosterzeehuis gaan is het er meestal al lekker warm en schoon en staat de koffie of thee al klaar. Binnen onze kleine kerkgemeenschap zijn ca. 26 mensen als vrijwilliger actief: tijdens de kerkdienst, oppassen, koffie schenken, schoonmaken. De vrijwilligers doen dat met veel plezier, waarvoor de kerkenraad en anderen erg dankbaar zijn. We danken de Here God voor de vele mogelijkheden die we als gemeente de Rank hebben! Zingen rond de Kerstdagen Mensen die graag zingen kunnen rond de Kerstdagen volop aan hun trekken: ter gelegenheid van hun 70 jarig jubileum op vrijdagavond 20 december geeft Chr. Gem. Zangvereniging IRENE haar jaarlijkse kerstconcert In de Luckaskerk te Elden aanvang uur de kerk is vanaf open; op zondag 22 december is de jaarlijkse Kerstsamenzang in de Eusbiuskerk. Aanvang uur de kerk is vanaf uur open. Koor is The New Creation, uit Ede. De meditatie zal worden gehouden door Ds. G. Hutten uit Arnhem. Van harte aanbevolen en graag tot ziens! Wij wensen u allen gezegende feestdagen rondom het gedenken en vieren van de komst van onze Here Jezus. Wij hopen dat u het in gezondheid zal mogen meemaken en hopen u te ontmoeten in de Bonifatiuskerk, het Ds. Van Oosterzeehuis en/of tijdens de zangavonden op diverse plekken. Van harte Gods zegen gewenst! Kerstmiddag de Rank op donderdag 19 december a.s. U bent welkom vanaf uur. De middag wordt afgesloten met een 'aangeklede' broodmaaltijd. Deelname gaarne opgeven aan de diaconie. De Schakel - 26

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

Matteüs 1,18-2,12 - Kerst: God verrast gelovigen en buitenstaanders

Matteüs 1,18-2,12 - Kerst: God verrast gelovigen en buitenstaanders Matteüs 1,18-2,12 - Kerst: God verrast gelovigen en buitenstaanders Eerste Kerstdag Liturgie Zingen - LB 138,1.3.4 Komt allen te zamen - LB 139 Komt verwondert u hier mensen - LB 145,1.3 Nu zijt wellekome

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk Witte Donderdag 24 maart 2016 19 uur in de Protestantse Zionskerk DEEL 1: DIENST VAN DE VOORBEREIDING Orgelspel: variaties op Mijn ziel, aanvaard uw luister (Crüger) Welkom en mededelingen door de ouderling

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

Zondag 17 november 2013

Zondag 17 november 2013 Zondag 17 november 2013 aansteken tafelkaarsen lichtlied Stilte Welkom v Onze hulp is in de naam van de Heer a DIE HEMEL EN AARDE GEMAAKT HEEFT v in de naam van de Heer die de weerstand van de nacht wil

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring )

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Protestantse gemeente Haaksbergen Buurse i.o.

Protestantse gemeente Haaksbergen Buurse i.o. Protestantse gemeente Haaksbergen Buurse i.o. 8 e zondag van de zomer 9 augustus 2015 een Griekse, een vrouw uit Syro-Fenicië voorganger: ouderling: diaken: organist : koster: ds. Bob Wijnbergen Gert Stam

Nadere informatie

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Bijbel voor Kinderen presenteert DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible for

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ LIEDBUNDEL HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ De liedbundel is ook te vinden op de website: www.hervormdhoogblokland.nl

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

DIENST VAN DE VOORBEREIDING

DIENST VAN DE VOORBEREIDING Eredienst in de Morgensterkerk 15 juli 2012 Dienst van Schrift en Tafel Muziek bij binnenkomst DIENST VAN DE VOORBEREIDING Welkom door de ouderling Stilte (gemeente gaat staan) Bemoediging en drempelgebed

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 6 juli 2014, 3 e zondag van de zomer Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Ad Huetink Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Morgendienst zondag 12 juni 2016, Gereformeerde Kerk, Wierden, Aanvang: 9.30 uur. voorganger: ds. Gerhard ter Maat, Aalten organist:

Morgendienst zondag 12 juni 2016, Gereformeerde Kerk, Wierden, Aanvang: 9.30 uur. voorganger: ds. Gerhard ter Maat, Aalten organist: Morgendienst zondag 12 juni 2016, Gereformeerde Kerk, Wierden, Aanvang: 9.30 uur. voorganger: ds. Gerhard ter Maat, Aalten organist: DIENST VAN DE VOORBEREIDING welkom en mededelingen ps. 72:1,4 1. Geef,

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

DUINZICHTKERK zondag 30 september 2012

DUINZICHTKERK zondag 30 september 2012 Zijn wij in U één, samen op uw wegen, dan wordt ons tot zegen lachen en geween. DUINZICHTKERK zondag 30 september 2012 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL Hartelijk welkom in de Duinzichtkerk.

Nadere informatie

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Liturgie: Welkom EL 142: Majesteit, groot is zijn majesteit Begroeting Psalm 47: 2,3 Gedicht Luisterlied Gebed Lezen: Lucas 24: 36-53 Psalm 93:

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 22 (08-06)

De Bijbel Open 2013 22 (08-06) 1 De Bijbel Open 2013 22 (08-06) Vanmorgen bespreken we een vraag van een luisteraar over de geschiedenis van de Emmausgangers uit Lukas 24. Het gaat om wat twee volgelingen van Jezus meemaakten, toen

Nadere informatie

Axel, 19 juli Protestantse Kerk

Axel, 19 juli Protestantse Kerk Axel, 19 juli Protestantse Kerk Voorganger deze zondag is Ds. Overduin uit Hulst. Organist is de heer Ed van Essen. Vandaag lezen we: Jeremia 23: 1 8 Markus 6: 30-44 De uitgangscollecte is bestemd voor

Nadere informatie

Orgelspel. Welkom en afkondigingen

Orgelspel. Welkom en afkondigingen RUST BIJ DE VADER Biddag voor gewas en arbeid t Harde, 9 maart 2016 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. G.G. Kunst Medewerking: kinderen zondagsschool en jeugdclubs Aanvang; 9.30 uur 1 Orgelspel Welkom

Nadere informatie

Ds. A.W. van de Griend uit Kloosterhaar

Ds. A.W. van de Griend uit Kloosterhaar Liturgie voor de gezinsdienst op zondag 1 mei 2016 in de Hervormde Kerk te Den Ham aanvang: 19.00 uur. Thema: Wat er ook gebeurt. Voorganger: Ouderling van dienst: Muzikale inbreng: Organist: Ds. A.W.

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

handleiding 18.2 DE PREEK

handleiding 18.2 DE PREEK handleiding 18.2 DE PREEK leerdoel wat je gaat behandelen bijbelstudie Rom. 10:8,14-21 lesstof Een belangrijk onderdeel van de dienst Een kerkdienst bestaat uit meer dan een preek, het geheel van de eredienst

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

Terug naar de Essentie

Terug naar de Essentie 40-dagendagboek Terug naar de Essentie De gemeente als beweging van de Geest Kees de Vlieger Een Kerygma studie Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen Tel. 0342-475048

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

PASEN. 31 maart 2013 Protestantse Gemeente Edam. Grote Kerk. Thema: Houd me (niet) vast

PASEN. 31 maart 2013 Protestantse Gemeente Edam. Grote Kerk. Thema: Houd me (niet) vast PASEN 31 maart 2013 Protestantse Gemeente Edam Grote Kerk Thema: Houd me (niet) vast Voorganger ds. Juup van Werkhoven-Romeijn Organist Frans Koning m.m.v. Projectkoor o.l.v. Frans Koning Gerro de Boer,

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Wat is de ware eredienst? (Romeinen 12:1 startpreek jaarthema Eredienst )

Wat is de ware eredienst? (Romeinen 12:1 startpreek jaarthema Eredienst ) 1 Wat is de ware eredienst? (Romeinen 12:1 startpreek jaarthema Eredienst ) Liturgie zondagmiddag 12 september 2010 te Hardinxveld-Giessendam: Belijdenis van afhankelijkheid Vredegroet van God (1 Tim.1)

Nadere informatie

Orde van de doopdienst. op zondag 20 december 2015. in de Hervormde kerk te Sellingen. waarin. Jarno Godlieb. gedoopt wordt

Orde van de doopdienst. op zondag 20 december 2015. in de Hervormde kerk te Sellingen. waarin. Jarno Godlieb. gedoopt wordt Orde van de doopdienst op zondag 20 december 2015 in de Hervormde kerk te Sellingen waarin Jarno Godlieb gedoopt wordt Voorganger : Ds. J.W. Baan. Organist : Mevrouw M. Withaar-Boomsma. Medewerking : Kinderen

Nadere informatie

Inleiding over het kernwoord zonde

Inleiding over het kernwoord zonde Inleiding over het kernwoord zonde Door Eline Lezen: Mattheüs 5 : 21 t/m 48 Zingen: Psalm 6 : 1 en 4 1. Waarom moeten wij weten wat zonde is? Toen ik deze inleiding begon te maken vroeg ik me af wat ik

Nadere informatie

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden?

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Scholen die door Samuel zijn gesticht. Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Psalm 23:3 3 Hij verkwikt mijn ziel, Hij leidt mij in het spoor van de gerechtigheid, omwille van Zijn Naam. De Here zelf

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Twee beelden van Jeruzalem: bij Jesaja en bij Mattheüs.

Twee beelden van Jeruzalem: bij Jesaja en bij Mattheüs. Gemeente van Christus, Twee beelden van Jeruzalem: bij Jesaja en bij Mattheüs. In Jesaja 60 een stralend visioen. Vrouwe Jeruzalem, ze schittert en blinkt in het gouden licht van de Eeuwige. De glans van

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 14 september 2014, eerste viering, 9.30 uur Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Koster: Hendrie Arnold Organist: Wim Pardoen Ouderling van dienst: Herma Schepers Zondagskind:

Nadere informatie

Kennismaking met de bijbel

Kennismaking met de bijbel Kennismaking met de bijbel 1. De Bijbel, wat is dat voor boek? 2. Wat heb ik met God te maken? 3. Wie is Jezus Christus? 4. Hoe kom ik in de hemel? 5. Wat is de christelijke doop? 16 Wat heb ik met God

Nadere informatie

Refrein: Wij zingen hosanna de koning ter eer; Gezegend die komt in de naam van de Heer.

Refrein: Wij zingen hosanna de koning ter eer; Gezegend die komt in de naam van de Heer. 1 Teksten Palmzondag (Deze teksten zijn in stroken geknipt en worden op de desbetreffende tafels gelegd.) GvL 525 (t. H.Beex/m. Fl.van der Putt) Toen Jezus naar zijn stede ging Toen Jezus naar zijn stede

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 47 (30-11)

De Bijbel open 2013 47 (30-11) 1 De Bijbel open 2013 47 (30-11) Zie, hij bidt. Dat lezen we in Hand. 9 over Paulus. Zie hij bidt., het wordt verteld na zijn bekering op de weg naar Damascus. En het wordt gezegd alsof het iets heel bijzonders

Nadere informatie

Orde van dienst voor de kerkdienst waarin 10 mensen belijdenis van het geloof zullen afleggen uit wijk 3. 3 april 2016 Oude Kerk in Barneveld

Orde van dienst voor de kerkdienst waarin 10 mensen belijdenis van het geloof zullen afleggen uit wijk 3. 3 april 2016 Oude Kerk in Barneveld Orde van dienst voor de kerkdienst waarin 10 mensen belijdenis van het geloof zullen afleggen uit wijk 3 3 april 2016 Oude Kerk in Barneveld Predikant: ds. M. P. D. Barth Organist/pianist: R. van Middendorp

Nadere informatie

Kerstfeest 2015. Ds. W.E. den Hertogschool

Kerstfeest 2015. Ds. W.E. den Hertogschool Kerstfeest 2015 Ds. W.E. den Hertogschool Lichtjes, lichtjes overal Kerstfeest is het nu Jezus is geboren Zeggen zij aan U Groep 1/2 Welkom Kim & Jake Openingsgebed Gebed door groep 6 (1) Lieve Here God,

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars,

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, HC zondag 32 en 33 Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, Ik vind de vraag van zondag 32, en dan bedoel ik de eerste vraag (86) een beetje raar. Of eigenlijk: wel begrijpelijk maar

Nadere informatie

Jaarthema Wilhelminakerk: Volg mij. Week 2: Geroepen om... *******

Jaarthema Wilhelminakerk: Volg mij. Week 2: Geroepen om... ******* Jaarthema Wilhelminakerk: Volg mij Week 2: Geroepen om... Bij het thema: Het thema van deze week is een vervolg op het thema van de vorige keer. Toen hebben we stil gestaan bij het thema 'Geroepen' en

Nadere informatie

Zingen Kinderen, nu is de tijd gekomen De kinderen verlaten de kerkzaal.

Zingen Kinderen, nu is de tijd gekomen De kinderen verlaten de kerkzaal. Liturgie II Orde van dienst Van zondag 11 oktober 2015 Laan van Meerdervoort 955 2564 AJ s-gravenhage 070 325 07 79 remgem@hetnet.nl www.uytenbogaert.nl kerkdienst zondag 10.30 uur Voorganger: ds. Reinhold

Nadere informatie

Vooruit, blik terug!

Vooruit, blik terug! Vooruit, blik terug! Liturgie voor de kerk/schooldienst op dankdagmorgen 4 november 2015 met de kinderen van de hervormde basisscholen in de Oude Kerk van Barneveld. Voorganger: ds. L.P. Blom Ouderling

Nadere informatie

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help!

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Zondag 16 februari 2014 Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema Pianist en dirigent schoolkoor: dir. Adriaan Stuij Welkom -

Nadere informatie

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest Themaoverzicht Groep 1 1. In het begin 2. Noach 3. God belooft 4. Abraham 5. Isaak 6. Jakob en Esau 7. Jakob 8. Jozef 9. Dromen 10. Jozef de onderkoning 11. Mozes 12. Mozes naar de farao 13. God straft

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren

Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren 1 Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren Voorgangers: Pastoraal werker Alice van Veen en dominee Jan Willem Overvliet Organist: Henk Hortensius en medewerking van

Nadere informatie

Orde van dienst voor de slotdienst van de aangepaste catechese van Barneveld en Voorthuizen. 14 april 2013 Goede Herderkerk te Barneveld

Orde van dienst voor de slotdienst van de aangepaste catechese van Barneveld en Voorthuizen. 14 april 2013 Goede Herderkerk te Barneveld Orde van dienst voor de slotdienst van de aangepaste catechese van Barneveld en Voorthuizen. 14 april 2013 Goede Herderkerk te Barneveld THEMA: Goed Nieuws!! Voorganger: ds. M.P.D. Barth Organist: P.J.

Nadere informatie

Het sacrament van. De ziekenzalving. Sacramenten

Het sacrament van. De ziekenzalving. Sacramenten Het sacrament van De ziekenzalving Sacramenten Sacramenten In de Bijbel Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap

Nadere informatie

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente,

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente, Lieve Gemeente, Waar woont God? Waar is God thuis? Die vraag hebben we hier wel eens besproken n.a.v. ons mooie kerkgebouw. Een mooi huis van God is hier gebouwd. Maar zoals de eerste predikant van deze

Nadere informatie

Jezus en jij. Tekst: Willem de Vink. Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink

Jezus en jij. Tekst: Willem de Vink. Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink Jezus en jij Tekst: Willem de Vink Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink Vooraf Jezus en jij Minidagboek Vink, Willem de ISBN 978-90-8601-101-8 NUR 248, 707 Boekverzorging: Marian

Nadere informatie

Sterzingen 2016 Viering

Sterzingen 2016 Viering Sterzingen 2016 Viering Bouwen aan een wereld Sterzanger Vandaag vieren we dat wijze mensen hoopvol op weg wilden gaan. Zij lieten zich leiden door een ster, hadden aandacht voor het nieuwe dat zich aandiende.

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Sieds de Jong

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Sieds de Jong Welkom in de Hoeksteen Voorganger: ds. Sieds de Jong Lezen : Handelingen 7 : 8-15, 44-60 Tekst : Handelingen 7 : 55-56 Psalm 73 : 10 Lied 44 : 1, 2 en 3 Opwekking 672 Opwekking 569 Lied 473 : 1, 2, 3,

Nadere informatie

Zondagmorgen 6 maart

Zondagmorgen 6 maart Zondagmorgen 6 maart 4 e zondag 40dagentijd, kleur paars Voorganger: Ds. J.E. Schelling Organist: Jan van der Meulen Piano: Judith Schep Ouderling van dienst: Joop van den Dool Lector: Emiel de Jager Kosters:

Nadere informatie

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet.

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet. 5 e zondag van Pasen - Een woning met vele kamers Bij Johannes 14 : 1-14 Hoe dorsten wij te weten wie Gij zijt. Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen

Nadere informatie

Antwoorden 18.1: De wonderbare visvangst

Antwoorden 18.1: De wonderbare visvangst Antwoorden 18.1: De wonderbare visvangst a. De mensen komen naar de Heere Jezus om het Woord van God te horen. b. Het Woord van God is belangrijk in het leven van deze mensen. Door Bijbellezen en bidden

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Kingdom Faith Cursus KF02 ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Colin Urquhart ----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Wat is een kerkdienst?

Wat is een kerkdienst? Inhoudsopgave Welkom...3 Wat is een kerkdienst?... 4 Liturgie...5 Schema liturgie... 6 Begrippen... 8 Ruimte voor uw aantekeningen... 9 Contact...10 Routebeschrijving... 11 2 Welkom Allereerst hartelijk

Nadere informatie

Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten. zondag 22 maart 2015

Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten. zondag 22 maart 2015 Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten zondag 22 maart 2015 voorganger: organist: ds Jessa van der Vaart Erik Visser Orde van de dienst. orgelspel Johann Sebastian Bach, Fantasie en fuga in C. luiden

Nadere informatie

Zondag 28 februari 2016. Welkom in De Regenboog!

Zondag 28 februari 2016. Welkom in De Regenboog! Zondag 28 februari 2016 Welkom in De Regenboog! Voorganger: kand. J.H. van Wijk, Zwolle Ouderling van dienst: Gerhard Nijhoff Organist: Rien Hoekjen Lector: Heleen Rutterkamp Koster: Ria op den Dries Liturgisch

Nadere informatie

De Levensbron, Rilland Kerkdienst van Woord en Sacrament, zondag 14 februari 2016 Eerste zondag in de Veertigdagentijd: Invocabit

De Levensbron, Rilland Kerkdienst van Woord en Sacrament, zondag 14 februari 2016 Eerste zondag in de Veertigdagentijd: Invocabit De Levensbron, Rilland Kerkdienst van Woord en Sacrament, zondag 14 februari 2016 Eerste zondag in de Veertigdagentijd: Invocabit Voorganger: ds. W. Lolkema Mmv van Gospelband Vision, Tholen De VOORBEREIDING

Nadere informatie

VIERING VAN SCHRIFT EN TAFEL IN DE PETRAKERK

VIERING VAN SCHRIFT EN TAFEL IN DE PETRAKERK VIERING VAN SCHRIFT EN TAFEL IN DE PETRAKERK 21 april 2011 WITTE DONDERDAG Voorganger Orgel Diaken Ds. Marja Terlouw-Sterk Bert Wisgerhof Gerrie de Vries Welkom Psalm 107 : 1, 3 Verstilling, bemoediging

Nadere informatie

Orde voor de ingebruikneming van een orgel of ander muziekinstrument

Orde voor de ingebruikneming van een orgel of ander muziekinstrument Orde voor de ingebruikneming van een orgel ander muziekinstrument Het orgel muziekinstrument wordt tot aan het moment van het zegengebed nog niet bespeeld. De liederen die voordien worden aangegeven, zullen

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom Naam: Het Christendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden

Nadere informatie

Zondag 27 juli 2014 Bethelkerk Wijkgemeente Ambacht-Oost. : Ds. Guus A.V. Fröberg : Kees van den Berg

Zondag 27 juli 2014 Bethelkerk Wijkgemeente Ambacht-Oost. : Ds. Guus A.V. Fröberg : Kees van den Berg Zondag 7 juli 014 Bethelkerk Wijkgemeente Ambacht-Oost. Voorganger Organist : Ds. Guus A.V. Fröberg : Kees van den Berg De kaarsen worden aangestoken Wij bereiden ons in stilte voor op de dienst In de

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden Toets 1 - antwoorden Geloof (1-11) Lesstof: Hoofdstuk 1 1. Wat is noodzakelijk om van God te kunnen ontvangen? Geloof [1] 2. Noem vier uitingen van geloof. - Geloof voor redding [1.2] - Geloof en werken

Nadere informatie

Ontmoetingskerk 12 e zondag na Pinksteren

Ontmoetingskerk 12 e zondag na Pinksteren Ontmoetingskerk 12 e zondag na Pinksteren bijeen in de Dorpskerk te Maarssen 7 augustus 2016 A.D. Voorganger: ds. Piet Vellekoop Organist: Cees van Wijk Lector: Kees van Rooden Orgelspel voor de dienst

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen Muziek Allen gaan staan. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer!

OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen Muziek Allen gaan staan. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer! WILHELMINAKERK SOEST 27 september 2015 Voorganger: Ambtsdrager: Lector: Organist: ds. Sj. van der Zee, Gorinchem Fred Heidinga, Dênise Smit Loes Paul Theo van der Woude OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes, Het Kerstpakket Liturgiesuggesties: Gezang 124: 1-5; Gezang 145: 1-3 Gezang 146: 1, 2, 4 en 6 Gezang 26: 1, 3 en 4 Jesaja 8:23-9:6 Zingende Gezegend 135: 1 en 2 Johannes 3:16-21 Gezang 160: 1 en 2 Na verkondiging:

Nadere informatie

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen ijn lieve engel, bewaar en help mij altijd goed. God heeft U aan mij gegeven, als een helper in dit leven. Mocht ik verkeerde wegen gaan, haal me daar dan vlug vandaan. Leid mij veilig aan Uw hand, zodat

Nadere informatie

Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods

Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods Romeinen 10: 17 Toelichting op de gang van zaken in de eredienst Informatie voor onze gasten Op pagina 4 vindt u de volgorde van de

Nadere informatie

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en 1 De Bijbel open 2013 5 (02-02) Vandaag bespreken we een vraag over de betekenis van de Wet die God aan Israel gaf voor de christelijke gemeente van het Nieuwe Testament en dus voor ons. Is het zo dat

Nadere informatie

Liturgie voor de gedachtenisdienst op zondag 24 november 2013. God valt mee. De protestantse gemeente van Jubbega en Hoornsterzwaag

Liturgie voor de gedachtenisdienst op zondag 24 november 2013. God valt mee. De protestantse gemeente van Jubbega en Hoornsterzwaag Liturgie voor de gedachtenisdienst op zondag 24 november 2013 God valt mee De protestantse gemeente van Jubbega en Hoornsterzwaag Voorganger: Organist: ds. Piet Hulshof Jan Heins Welkom en het aansteken

Nadere informatie

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus.

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. De engel zei: God zal jou een kind geven. God zal jou Zijn Kind geven. God zal jou Jezus geven.

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer,

Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer, 1 Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer, Ik erken: U, Heer, bent God met blijdschap in mijn hart. en ik behoor U toe. Ik wil

Nadere informatie

Witte Donderdag Duinzichtkerk, 17 april 2014

Witte Donderdag Duinzichtkerk, 17 april 2014 Witte Donderdag Duinzichtkerk, 17 april 2014 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE ARCHIPEL/BENOORDENHOUT Hartelijk welkom in de Duinzichtkerk Vandaag beginnen wij de viering van de drie dagen van Pasen. Wij gedenken

Nadere informatie