Omwille van de Solidariteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Omwille van de Solidariteit"

Transcriptie

1 Omwille van de Solidariteit Een christen- democratische visie op de Hypotheekrenteaftrek Een rapport van de CDJA- werkgroep Sociaal- economische zaken Onder redactie van: Wouter Bac Hans Van den Heuvel

2 INHOUDSOPGAVE Voorwoord... 2 De huidige situatie vanuit financieel perspectief... 3 Christendemocratische overwegingen... 5 Nuancering bij behandeling... 6 Aanpassen hypotheekrenteaftrek binnen het huidige belastingstelsel... 8 Conclusie Overzicht uitspraken

3 VOORWOORD Met de laatste verkiezingen nog vers in het geheugen, wil de werkgroep Sociaaleconomische Zaken kritisch kijken naar het standpunt dat het CD(J)A heeft aangenomen ten opzichte van de hypotheekrenteaftrek. Aan de hand van het christendemocratisch gedachtegoed wordt gekeken naar de huidige toepassing van de hypotheekrenteaftrek. Vervolgens wordt betwijfeld of het behouden van de huidige hypotheekrenteaftrek wel in lijn is met de grondbeginselen van onze partij. Opties voor de geleidelijke aanpassing van deze fiscale maatregel worden vervolgens ook gegeven. Om enig gevoel te krijgen voor de werking van de hypotheekrenteaftrek in zijn huidige vorm, eerst een (reken)voorbeeld: De rente die men betaalt voor een hypothecaire lening kan over 30 jaar volledig worden afgetrokken van het belastbare inkomen uit box 1 van de inkomstenbelasting. Wanneer men bijvoorbeeld een spaarhypotheek van met 5% rente afsluit, moet men jaarlijks aftrekbare rentelasten betalen. Iemand met een inkomen van heeft daardoor een belastbaar inkomen van euro. Dit verlaagt de belasting met 52% * = (zonder bijtelling van eigenwoningforfait). Voor een inkomen vanaf geldt namelijk een belastingtarief van 52%. In 2008 financierden bijna 3,5 miljoen huishoudens in Nederland hun woning met een hypotheek. De kosten bedroegen gemiddeld 680 euro per maand, waarvan deze huishoudens gemiddeld 240 euro terug kregen door de hypotheekrenteaftrek. Terecht mag de vraag worden opgeworpen in hoeverre deze situatie zich verhoud tot de eigen verantwoordelijkheid van de burger voor zijn eigen woning. De hypotheekrenteaftrek is, in principe, een sympathieke maatregel. Het is in het leven geroepen om eigen woning bezit te stimuleren, met name onder starters die doorgaans nog niet zoveel kapitaal hebben opgebouwd. Wat echter is gebeurd, is dat de hypotheekrenteaftrek door de hogere inkomensgroepen te heftig wordt gebruikt, binnen de wet. Door de hypotheekrenteaftrek wordt het namelijk aantrekkelijk om een hoge uitstaande hypotheekschuld te hebben, zeker als je een hoog inkomen hebt. Hoe hoger je marginale belastingtarief, hoe gunstiger de hypotheekrenteaftrek immers voor je is. Eigenaren van dure huizen die ook een hoog salaris hebben profiteren dan dus dubbelop: Ze kunnen veel hypotheekrente aftrekken en ze kunnen het ook nog eens van een hoog tarief aftrekken (52%). Aan die situatie zal een einde moeten komen. En dat is exact wat wij in dit visiestuk bepleiten! Namens de werkgroep SEZ en de schrijvers van dit stuk, Den Haag, september 2011 H.P.L. (Hans) Van den Heuvel Voorzitter Werkgroep Sociaaleconomische Zaken CDJA 2

4 DE HUIDIGE SITUATIE VANUIT FINANCIEEL PERSPECTIEF In Nederland was in 2009 de totale uitstaande hypotheekschuld groter dan het bruto binnenlands product in dat jaar, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is een uitzonderlijke situatie. Uit vergelijkend Europees onderzoek in blijkt namelijk dat alleen Ierland (90,3 % van het BBP) en het Verenigd koninkrijk (87,6 % van het BBP) enigszins in de buurt komen van de Nederlandse hypotheekschuld van maar liefst 105,6% van het BBP De Nederlandse hypotheekrenteaftrek behoort, zoals hierboven duidelijk te zien, tot de allerhoogste van Europa. Dat is een zorgelijke situatie. Het huidige volkshuisvestingsbeleid heeft dan ook grote gevolgen voor de overheidsfinanciën. Volgens berekeningen van het CPB subsidieert de overheid het eigenwoning bezit met miljard euro door gederfde belastinginkomsten. 2 In de huidige financiële- en economische situatie met een oplopend begrotingstekort en een toenemende vergrijzing is een aanpassing noodzakelijk. Zonder aanpassingen blijft de hypotheekrenteaftrek in de huidige vorm een groot beslag leggen op de schatkist. Het aandeel koopwoningen zal naar verwachting nog verder toenemen en als gevolg daarvan zullen nog meer mensen gebruik maken van de hypotheekrenteaftrek. Daarnaast zijn de kosten van hypotheekrenteaftrek moeilijk te voorspellen omdat de kosten gekoppeld zijn aan de hypotheekrente. De hypotheekrente kan namelijk sterk variëren en is moeilijk te voorspellen. Wanneer bijvoorbeeld een hoge hypotheekrente betaald moet worden is het beslag van de hypotheekrenteaftrek op de schatkist groter dan bij een lage hypotheekrente De hypotheekrenteaftrek is in de verkiezingstijd bekend geworden als het breekpunt van het CDA. Het is onwaarschijnlijk dat dit breekpunt gebaseerd is op eventuele negatieve economische gevolgen van de hypotheekrenteaftrek. De beperking van de hypotheekrenteaftrek 1 Toussaint, J. Elsinga, M., De woning als pensioenvoorziening In: ESB, 95 (2010) 4592 (3 sep), CPB (2010) Hervorming van het Nederlandse woonbeleid, No 84, april

5 leidt volgens het CPB rapport 3 namelijk tot een algehele welvaartstoename. Volgens hetzelfde CPB rapport leidt beperking van de hypotheekrente zelfs tot een structurele welvaartswinst van 4 tot 7 miljard euro. En dat terwijl de huidige hypotheekrenteaftrek resulteert in het rondpompen van geld : eerst wordt belasting geheven en vervolgens worden deze inkomsten weer gedeeltelijk teruggegeven via de huursubsidies en hypotheekrenteaftrek. De argumenten voor aanpassing van de hypotheekrenteaftrek moeten dan met name gelegen zijn geweest in electorale overwegingen. Uitspraak 1: De hypotheekrenteaftrek is omslachtig. Bij nieuwe gevallen is aanpassing daarom zowel om financiële redenen als vanuit het oogpunt van de woningmarkt noodzakelijk. 3 CPB (2010) Hervorming van het Nederlandse woonbeleid, No 84, april

6 CHRISTENDEMOCRATISCHE OVERWEGINGEN Het CD(J)A kiest momenteel in de discussie rondom de hypotheekrenteaftrek steevast voor een volledige bescherming van deze fiscale maatregel. Gemorrel aan hypotheekrenteaftrek is uit den bozen en zorgt voor onverantwoorde onrust op de woningmarkt. Het CDA formuleerde de regeling zelfs als breekpunt. Sommige mensen grappen inmiddels al dat eigenlijk niemand meer weet waar de christendemocratie voor staat, behalve dan voor de hypotheekrenteaftrek. Tegenover deze huidige situatie kunnen drie hoofdbezwaren worden ingebracht. Dit zijn puntsgewijs: * De huidige werking van de hypotheekrenteaftrek kent enkele perverse prikkels. De regeling is te ver doorgeschoten, haar oorspronkelijke en lovenswaardige doel voorbij. * Door de hypotheekrenteaftrek lijkt de woningmarkt te stagneren, zijn de huizenprijzen enorm gestegen en wordt het hebben van schuld gestimuleerd. Alle drie zijn onwenselijk, met name de laatste ook vanuit christendemocratisch oogpunt. * De hypotheekrenteaftrek legt een enorm beslag op de rijksbegroting en dreigt haast onbetaalbaar te worden. Dit dient zonder enige twijfel ook een rol te spelen in de afweging rondom de omgang met de hypotheekrenteaftrek. Ook hier speelt wederom een accurate christendemocratische overweging een rol. Dit alles in overweging genomen, kan er geen andere conclusie zijn dan dat het onvoorwaardelijk steunen van de huidige hypotheekrenteaftrek tegen belangrijke christendemocratische waarde indruist. Uitspraak 2: Het onvoorwaardelijk steunen van de hypotheekrenteaftrek is niet in overeenstemming met belangrijke christendemocratische waarden. 5

7 NUANCERING BIJ BEHANDELING In dit document besteden we als werkgroep uitsluitend aandacht aan de hypotheekrenteaftrek. Daarbij dienen we voor de goede orde wel vooraf enkele nuanceringen te maken. Deze hebben betrekking op facetten die we in dit document niet behandelen maar die wel van belang zijn binnen het totaalperspectief van de woningmarkt. Huurmarkt Wonen in Nederland kan in een koop- of huurhuis. Aanpassingen in de fiscale regeling bij de koopmarkt leidt ontegenzeggelijk tot veranderingen op de huurmarkt Bij aanpassing van de hypotheekrenteaftrek is bijvoorbeeld de kans aanwezig dat de huizenprijzen dalen, zo heeft ook het CPB berekend. 4 Dit kan weer gevolgen hebben voor de beweging op de huurmarkt, zeker wanneer de overheid de vastgestelde wettelijke maximumhuurprijs verhoogd. Dan wordt huren ten opzichte van kopen immers relatief duurder. Die situatie is echter weer gevaarlijk voor de betaalbaarheid van een huurwoning, met name voor de lagere inkomens. Dat is dus een discussie apart, die echter zoals aangegeven nauw samenhangt met de discussie rondom de hypotheekrenteaftrek. We zullen er desondanks niet op ingaan in dit stuk. Uitspraak 3: Door de veranderingen in de hypotheekrenteaftrek zullen er ook grote veranderingen op de huurmarkt optreden. Het CDJA vindt het essentieel dat deze worden opgevangen en in het beleid worden mee genomen. Lastenverzwaring De aanpassing van de hypotheekrenteaftrek kan eveneens niet los worden gezien van het huidige Nederlandse belastingstelsel. De werkgroep Sociaaleconomische zaken is geenszins voorstander van verdere lastenverzwaring of progressiviteit van het belastingstelsel. Dat dreigt met de hypotheekrenteaftrek echter wel te gebeuren, omdat een van de weinige maatregelen die het progressivisme in het belastingstelsel enigszins temperen wordt beperkt. Wij pleiten er dan ook voor dat, ter compensatie van het beperken van de hypotheekrenteaftrek, andere fiscale maatregelen worden genomen ter compensatie van de hypotheekrenteaftrek. Dit punt werken we echter in dit visiestuk niet verder uit omdat dit voorbij het onderwerp gaat. Desondanks dient ook hiermee rekening te worden gehouden bij behandeling. 4 CPB (2010) Hervorming van het Nederlandse woonbeleid, No 84, april

8 Sociale vlaktaks Het CDJA heeft zich in het raadsstuk overheidsfinanciën uit 2010 voorstander verklaard van de sociale vlaktaks. Deze uitspraak blijft overeind en leidraad voor het CDJA. Immers kent deze vorm van belastingheffing grote voordelen, zoals ook recent door het Wetenschappelijk Instituut van het CDA bepleit 5. Desondanks nemen we deze voorkeur voor de sociale vlaktaks verder niet mee in dit visiestuk. De reden is dat verdere uitwerking en explicitering van deze principe- uitspraak voor de vlaktaks uit 2010 noodzakelijk is. Dat past niet in dit visiestuk. Tot die tijd blijft de sociale vlaktaks een ideaal, een referentiepunt aan de horizon. Politiek biedt ons echter niet de luxe om halsstarrig de werkelijkheid tot dat referentiepunt is bereikt te negeren. Daarom geeft dit stuk een actueel antwoord op de hypotheekrenteaftrek, binnen de huidige kaders en wetgeving. Desondanks is het goed om de voorkeur van het CDJA voor de sociale vlaktaks, ook in dit stuk, te onderstrepen. Uitspraak 4: De uiteindelijke stip aan de horizon voor het CDJA is een sociale vlaktaks. Bij deze uitgebreide herziening van het belastingstelsel zal de hypotheekrenteaftrek op termijn, net als alle andere aftrekposten, geheel verdwijnen in ruil voor uniformering van de belastingschrijven. Tot die tijd zal de stellingnamen dat de hypotheekrenteaftrek beperkt zal moeten worden, zoals in dit visiestuk bepleit, geldig zijn. Samenhang, timing en prudentie Beperking van de hypotheekrenteaftrek is gunstig en gewenst voor het vitaliseren van de woningmarkt 6. Deze maatregelen moeten echter zorgvuldig, in samenhang met andere beleidsterreinen en vooral ook op het juiste moment doorgevoerd worden. Wanneer dit niet gebeurt zullen er immers significante inkomens- en welvaartsverschuivingen optreden, die de verschillen tussen sociale bevolkingsgroepen onnodig zou vergroten. Bovendien kan een slechte timing een enorm beslag leggen op de ontwikkeling in de woningmarkt en zelfs een recessie tot gevolg hebben. Dit toont de aanpassing van de hypotheekrenteaftrek in Zweden ook aan. 7 Als rode draad en wellicht overheersend element zullen we dus in dit document benadrukken dat een juiste samenhang, timing en prudentie met de omgang van aanpassing gewenst is. Uitspraak 5: Het is essentieel dat de beperking van de hypotheekrenteaftrek plaatsvindt in een economisch gunstige tijd via een goed uitgezet plan waarbij samenhang, timing en prudentie centraal staat. 5 Zie het uitvoerige rapport via: 6 Zie Elsevier, Dossier Wonen. Onder andere bereikbaar via 7 Zie wederom Elsevier, Dossier Wonen. Onder andere bereikbaar via 7

9 AANPASSEN HYPOTHEEKRENTEAFTREK BINNEN HET HUIDIGE BELASTINGSTELSEL Met voornoemde nuanceringen in ogenschouw genomen kiest de werkgroep voor een scenario waarbij de huidige belastingmethodiek wordt gehandhaafd. Binnen deze bestaande methodiek vindt vervolgens wel een beperking van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente plaats. Essentieel is daarbij de drie elementen zoals genoemd onder Nuancering bij behandeling ook in het achterhoofd mee te nemen. De context Binnen het huidige belastingstel is de werkgroep SEZ geen voorstander van het volledig afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Wel zal de werkgroep pleiten voor een beperking van de hypotheekrenteaftrek. De reden dat de werkgroep geen voorstander is van volledige afschaffing is gelegen in het feit dat de invloed op het netto besteedbaar inkomen voor met name gezinnen dan te groot is. Bij een volledige afschaffing van de hypotheekrenteaftrek is de verwachting dat de woonlasten uiteindelijk zullen stijgen tot 270,- euro per maand. Voor een gezin met een inkomen van driemaal modaal kan dit zelfs oplopen tot euro per maand. 8 In het huidige belastingstelsel kunnen deze bedragen slechts beperkt worden gecompenseerd. Het gevaar is dan dat een eigen woning onbetaalbaar dreigt te worden, met name voor starters. Bovendien brengt het met name gezinnen met kinderen in moeilijkheden, iets wat voor het CDJA onaanvaardbaar is. Immers; ouders worden dan welhaast gedwongen om beide fulltime te gaan werken om de hoge vaste lasten te kunnen ophoesten. Dat is nu al vaak het geval; met een stijging van 270 euro in de maand zal dat dus alleen nog maar erger worden. Doordoor wordt de hoeksteen van de samenleving volledig ge- economiseerd. Daarom kiest het CDJA voor een beperking van de hypotheekrenteaftrek, zonder volledige afschaffing ervan. Bovendien hebben we bij uitspraak 6 reeds gesteld dat er compensatie in wat voor vorm dan ook dient plaats te vinden voor de beperkingen die worden voorgesteld. Uitspraak 6: Van volledige afschaffing van de hypotheekrenteaftrek in het huidige belastingstelsel kan geen sprake zijn. De vaste lasten voor huishoudens neemt dan onaanvaardbaar toe. 8 Zie voor overzicht financiële gevolgen hypotheekrenteaftrek volgens Financiële Info op: 8

10 De beperking van de hypotheekrenteaftrek in twee stappen De beperking van de hypotheekrenteaftrek zal gebeuren in twee stappen. Deze twee stappen dienen na nader onderzoek gefaseerd te worden ingevoerd. Belangrijk hierbij is in ieder geval dat dit op een manier gebeurd waarbij de markt en de burgers met een hypotheek adequaat op de veranderingen kunnen anticiperen. De basis van ons voorstel tot beperking in twee stappen is de huidige wetgeving. In ons voorstel dus zo min mogelijk geschuif met boxen of fiscale regels. Dit scheelt veel tijd, overheidsgeld en arbeidskracht. Stap 1: Eigen positie voor het eigen huis in Box 1 Momenteel valt het eigen huis in box 1 van het huidige belastingstelsel (Inkomsten uit werk en woning). Verplaatsen naar box 3 (Inkomsten uit sparen en beleggen) is fiscaal wellicht het meest zuiver. Immers, het huis kan beter als eigendom dan als inkomsten worden gezien. Maar deze omschakeling vergt behoorlijk wat aanpassingen, zeker ook fiscaaltechnisch voor huizenbezitters. Makkelijker is het om in box 1 het eigen huis een eigen positie te geven. Je zou dit Box 1- Huis kunnen noemen. Het tarief van de inkomstenbelasting van Box 1- Huis krijgt voor ieder eenzelfde tarief, ongeacht het lage of hoge inkomen. Dit tarief kan vast worden gesteld rond de 40%. Dat betekent dat zowel hoge als lage inkomens 40% van de hypotheekrente kunnen aftrekken. Dit is met name ook voor de lagere inkomens een voordeel, omdat zij meestal uit lagere boxen volgens hun inkomsten kunnen aftrekken. Stap 2: Beperken hypotheekhoogte voor aftrekbaarheid Na het ondergebracht hebben van het eigen huis in een aparte box binnen box 1, is het goed om de aftrekbaarheid op termijn te beperken. Een redelijk bedrag zou euro zijn. Van alle bedragen die daar boven vallen is de rente niet meer aftrekbaar. Uitspraak 7: Het eigen huis dient in belastingbox 1 een eigen, zelfstandige positie te krijgen met een vast tarief van 40%. Uitspraak 8: De aftrekbaarheid van de woning dient beperkt te worden tot maximaal euro. Van alle bedragen die daar boven vallen is de rente niet meer aftrekbaar. 9

11 Definitief afschaffen overdrachtsbelasting De overdrachtsbelasting is een onnodige drempel die de beperkte mobiliteit op de woningmarkt verder doet afnemen. Het zou daarom goed zijn wanneer, naast de beperkende maatregelen inzake de hypotheekrenteaftrek, de overdrachtsbelasting definitief wordt opgeheven. Uitspraak 9: De tijdelijke opschorting van de overdrachtsbelasting zoals ingesteld door het kabinet Rutte/Verhagen dient permanent te worden. De overdrachtsbelasting dient definitief te worden afgeschaft. Gevolgen van de beperking via twee stappen 1. Positieve effecten voor starters De grote groep starters zal in een veel toegankelijkere huizenmarkt komen omdat zij (ongeacht hun inkomen) 40% mogen aftrekken. Nu trekken zij meestal slechts 33,45% af, omdat de meeste starters in de lagere inkomstenboxen zitten. Met een uniform tarief worden starters fiscaal bevoordeeld, wat gezien hun lastige positie in de woningmarkt alleszins redelijk is. 2. Extra kosten voor bestaande eigenwoningbezitters De aftrek van de hypotheek wordt, zoals reeds bij 1 vermeld, vastgesteld op 40%. Dat betekent dat huidige woningbezitters die een hoger salaris hebben en veelal in schijf 3 zitten minder kunnen gaan aftrekken. Zij mogen nu dus 42% van hun hypotheekrente aftrekken, in dit voorstel nog maar 40%. Zij mogen dus 2% minder aftrekken. Voor diegene in schijf 4 bedraagt de daling 12%, omdat zij nu geen 52% meer mogen aftrekken maar nog maar 40%. Wij verdedigen deze nadelen met het argument dat de nadelen direct omgezet worden in voordelen voor starters, die immers een betere positie krijgen op de woningmarkt krijgen. Zij bevinden zich vaak in lagere schijven, maar mogen desondanks voor hun hypotheekrente 40% aftrekken. 3. Rust voor reeds afgeloste woningen Diegene die hun huis reeds hebben afgelost hebben geen last van deze maatregelen. Zou het eigen huis echter naar box 3 worden verhuist (en dus vanaf dat moment worden beschouwd als bezit), zouden ook zij moeten gaan betalen voor hun eigen woning. Dat zou bijna lijken op het straffen van diegene die snel hun hypotheek hebben afgelost. Dit kan vanuit het principe van rechtvaardigheid niet worden verdedigd. 4. Meer flexibiliteit op de woningmarkt, bezuiniging voor overheid Met beperking van de hypotheekrenteaftrek vindt er enige flexibilisering op de woningmarkt plaats. Bovendien wordt door de beperking van de hypotheekrenteaftrek het bedrag wat de overheid aan inkomsten kwijt is sterk verminderd. Dat is voor het duurzaam op orde krijgen van zowel de woningmarkt als voor het op orde krijgen van de rijksbegroting een belangrijk facet van de beperking van de hypotheekrenteaftrek. 10

12 CONCLUSIE Sinds het voorjaar van 2011 is de werkgroep SEZ volop bezig geweest met dit visiestuk. Het onderwerp hypotheekrenteaftrek ligt gevoelig in geheel christendemocratisch Nederland, zo ook in onze werkgroep. Dankzij goede discussie en afstemming zijn we er uiteindelijk in geslaagd dit afgewogen stuk te produceren. Ook in de conclusie wil ik benadrukken dat een belangrijk hoofdstuk binnen dit visiestuk het hoofdstuk Nuancering bij behandeling is. In dit hoofdstuk wordt de hypotheekrenteaftrek in groter geheel geplaatst. Derhalve wordt in dit hoofdstuk verwezen naar de gevolgen voor de huurmarkt wanneer de hypotheekrenteaftrek wordt beperkt. Ook wordt het gehele belastingstelsel aangehaald, waarbij onze werkgroep nadrukkelijk wil stellen dat van verdere lastenverzwaring of toenemende progressiviteit van het belastingstelsel door de aftrek van de hypotheekrenteaftrek geen sprake kan zijn. Tenslotte sprake we over timing en prudentie bij de aanpassing van de hypotheekrenteaftrek. Al deze facetten zijn van groot belang alvorens inhoudelijk op het voorstel tot beperking van de hypotheekrenteaftrek in te gaan. Het doel van dit rapport is uiteindelijk verdere aanscherping van de hypotheekrenteaftrek. Dat is een scherpe aanpassing in het tot nu toe altijd gevolgde beleid inzake de hypotheekrenteaftrek bij het CD(J)A. Aanpassing van de hypotheekrenteaftrek is echter zeer nodig Omwille van de solidariteit, zoals ons visiestuk is getiteld. Omwille van de solidariteit tussen de generaties, omwille van een verantwoorde omgang met de gestagneerde woningmarkt en zeker ook vanwege een duurzame rijksbegroting. Gezien al deze facetten is het van essentieel belang om zelfs het H- woord aan een diepgaande discussie te onderwerpen en er op een open manier mee om te gaan. 11

13 OVERZICHT UITSPRAKEN Uitspraak 1: De hypotheekrenteaftrek is omslachtig. Bij nieuwe gevallen is aanpassing daarom zowel om financiële redenen als vanuit het oogpunt van de woningmarkt noodzakelijk. Uitspraak 2: Het onvoorwaardelijk steunen van de hypotheekrenteaftrek is niet in overeenstemming met belangrijke christendemocratische waarden. Uitspraak 3: Door de veranderingen in de hypotheekrenteaftrek, zullen er ook grote veranderingen op de huurmarkt optreden. Het CDJA vindt het essentieel dat deze worden opgevangen en in het beleid worden mee genomen. Uitspraak 4: De uiteindelijke stip aan de horizon voor het CDJA is een sociale vlaktaks. Bij deze uitgebreide herziening van het belastingstelsel zal de hypotheekrenteaftrek op termijn, net als alle andere aftrekposten, geheel verdwijnen in ruil voor uniformering van de belastingschrijven. Uitspraak 5: Het is essentieel dat de beperking van de hypotheekrenteaftrek plaatsvindt in een economisch gunstige tijd via een goed uitgezet plan waarbij samenhang, timing en prudentie centraal staat. Uitspraak 6: Van volledige afschaffing van de hypotheekrenteaftrek in het huidige belastingstelsel kan geen sprake zijn. De vaste lasten voor huishoudens neemt dan onaanvaardbaar toe. Uitspraak 7: Het eigen huis dient in belastingbox 1 een eigen, zelfstandige positie te krijgen met een vast tarief van 40%. Uitspraak 8: De aftrekbaarheid van de woning dient beperkt te worden tot maximaal euro. Van alle bedragen die daar boven vallen is de rente niet meer aftrekbaar.4 Uitspraak 9: De tijdelijke opschorting van de overdrachtsbelasting zoals ingesteld door het kabinet Rutte/Verhagen dient permanent te worden. De overdrachtsbelasting dient definitief te worden afgeschaft. 12

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013 Oktober 2012 Nieuws hypotheekrenteaftrek Zoals het er nu voorstaat zal er vanaf 2013 alleen aftrek worden genoten voor hypotheekrente bij minimaal een annuïtaire aflossing. Op dit moment mag je nog de

Nadere informatie

Belastingplan 2013: Wet herziening fiscale behandeling eigen woning

Belastingplan 2013: Wet herziening fiscale behandeling eigen woning Regelingen en voorzieningen CODE 3.2.3.30 verwachte wijzigingen Belastingplan 2013: Wet herziening fiscale behandeling eigen woning bronnen Informatieblad Woningmarkt 18.9.2012 Vragen en antwoorden over

Nadere informatie

Annemarie verdient 40.000,-- per jaar. Hans zorgt voor de kinderen en het huishouden.

Annemarie verdient 40.000,-- per jaar. Hans zorgt voor de kinderen en het huishouden. Voormalig taboe-onderwerp nu prominent in verkiezingpsprogramma s? Afschaffing van de hypotheekrenteaftrek! Wat zijn de inkomensgevolgen? Op woensdag 9 juni vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. De

Nadere informatie

Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt

Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt BIJLAGE C Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt 1. Eigen woning als beleggingsgoed (variant 1) Wat verandert er? In deze variant wordt de eigen woning beschouwd als vermogen

Nadere informatie

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning CPB Notitie Datum : 27 augustus 2004 Aan : de SP, de heer E. Irrgang SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning 1 Inleiding De SP-fractie heeft het CPB gevraagd de budgettaire en koopkrachteffecten te

Nadere informatie

Wat moeten we met de hypotheekrente-aftrek? Miljoenennota 2013

Wat moeten we met de hypotheekrente-aftrek? Miljoenennota 2013 Wat moeten we met de hypotheekrente-aftrek? - Een economisch perspectief - Miljoenennota 213 Scheveningen, 2 oktober 212 Prof. dr. Barbara Baarsma Vanaf 213: voor nieuwe hypotheken alleen recht op renteaftrek

Nadere informatie

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD CPB Notitie 3 mei 2011 Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD. CPB Notitie Aan: JOVD Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510

Nadere informatie

Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek. Ontwerp power point; Henk Douna

Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek. Ontwerp power point; Henk Douna Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek Ontwerp power point; Henk Douna De grootste financiële beslissing in een mensenleven 2 520.000.000.000,- ( 520 mrd) Totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 2)

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 2) De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 2) Fiscale behandeling eigen woning Nederland kent een lange traditie van woonbeleid. Betaalbaarheid (prijs), beschikbaarheid (aanbod, volume) en kwaliteit

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie

Om de bijleenregeling uit te leggen worden de volgende termen gebruikt:

Om de bijleenregeling uit te leggen worden de volgende termen gebruikt: De bijleenregeling: Deze regeling is in werking getreden per 1 januari 2004. Door deze regeling wordt het voor huiseigenaren ongunstig om de overwaarde te gaan gebruiken voor andere zaken dan de financiering

Nadere informatie

[pag. 33 uit Bruggen Slaan, Regeerakkoord VVD PvdA, 29 oktober 2012]

[pag. 33 uit Bruggen Slaan, Regeerakkoord VVD PvdA, 29 oktober 2012] [pag. 33 uit Bruggen Slaan, Regeerakkoord VVD PvdA, 29 oktober 2012] X. Woningmarkt De woningmarkt zit op slot. Dat is slecht voor onze economie en buitengewoon belemmerend voor mensen die willen kopen,

Nadere informatie

3 Effect van varianten zoals door de VROM-raad gevraagd

3 Effect van varianten zoals door de VROM-raad gevraagd belastingsderving (saldo HRA en EWF) tot 13,8 miljard doen toenemen in 2011. Daarbij is geen rekening gehouden met het drukkende effect van de rentestijging op de prijs van de woningen. 3 Effect van varianten

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw woning huren of kopen?

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw woning huren of kopen? DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw woning huren of kopen? 1 Met de vraag 'Een huis kopen of een huis huren?' kunt u op verschillende momenten in uw leven te maken krijgen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

De inkomstenbelasting en huizenprijzen: de case Nederland

De inkomstenbelasting en huizenprijzen: de case Nederland De inkomstenbelasting en huizenprijzen: de case Nederland Marietta Haffner Studienamiddag rond de woonfiscaliteit, Steunpunt Fiscaliteit en Begroting, Brussel 21 november 2012 IB en huizenprijzen in NL

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2009

COELO Woonlastenmonitor 2009 COELO Woonlastenmonitor 2009 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

VRAGEN WONINGMARKT / KOPEN VAN EEN WONING NOVEMBER 2012

VRAGEN WONINGMARKT / KOPEN VAN EEN WONING NOVEMBER 2012 VRAGEN WONINGMARKT / KOPEN VAN EEN WONING NOVEMBER 2012 ALGEMEEN 1. Wat gaat er veranderen voor de koper van een huis? 2. Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? 3. Op welke wijze wordt aflossing

Nadere informatie

Themabericht 2012/15. Keuzes in kaart op de woningmarkt

Themabericht 2012/15. Keuzes in kaart op de woningmarkt Themabericht 2012/15 Keuzes in kaart op de woningmarkt Vorige week heeft het Centraal Planbureau (CPB) de doorrekening van de verkiezingsprogramma s (Keuzes in Kaart) 1 gepubliceerd. Hierin worden de economische

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 3) Omvang hypothecaire schuld

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 3) Omvang hypothecaire schuld De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 3) Omvang hypothecaire schuld In de afgelopen tien jaar is een uitvoerig maatschappelijk debat gevoerd over de doelmatigheid van het gevoerde woonbeleid.

Nadere informatie

Wat zie je? Slides Video Chat Onderwerpen. Hoe bouw jij pensioen op? Slimme tips Financieel overzicht Voordeel voor jou als ondernemer Enquête

Wat zie je? Slides Video Chat Onderwerpen. Hoe bouw jij pensioen op? Slimme tips Financieel overzicht Voordeel voor jou als ondernemer Enquête 2014 Wat zie je? Slides Video Chat Onderwerpen Hoe bouw jij pensioen op? Slimme tips Financieel overzicht Voordeel voor jou als ondernemer Enquête Poll 1 Wat zie jij als jouw pensioen? Hoe bouw jij pensioen

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2012

COELO Woonlastenmonitor 2012 COELO Woonlastenmonitor 2012 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2012 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

Algemene informatie. Hypotheken - starter VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN

Algemene informatie. Hypotheken - starter VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN Algemene informatie Hypotheken - starter VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN Hypotheekvormen Er zijn verschillende vormen van hypotheken. Welke hypotheek het beste bij u past, is afhankelijk

Nadere informatie

Aanstaande wijzigingen in de fiscale afhandeling van hypotheekrenteaftrek per 01-01-2013

Aanstaande wijzigingen in de fiscale afhandeling van hypotheekrenteaftrek per 01-01-2013 Aanstaande wijzigingen in de fiscale afhandeling van hypotheekrenteaftrek per 01-01-2013 Op basis van de vandaag beschikbare kennis delen wij met u de aanstaande wijzigingen in de fiscale afhandeling van

Nadere informatie

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd?

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd? Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Er is een pakket van 6 miljard euro aan aanvullende bezuinigingen overeenkomen. De bezuinigingen worden hoofdzakelijk gevonden via uitgavenbeperkingen binnen

Nadere informatie

B E R A A D S G R O E P

B E R A A D S G R O E P Deze Beraadsgroep kent negentien deelnemers. Voor de pauze zal John van der Pauw de deelnemers aan deze Beraadsgroep informeren over de diverse overheidsbijdragen die het wonen betaalbaar houden. Na de

Nadere informatie

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren Een eigen huis mogelijkheden voor kopen of huren Een woning kopen of huren? Verschillende verantwoordelijkheden Wilt u een woning kopen of een woning huren? Dat is een afweging die u maakt. Een van de

Nadere informatie

Nederland belastingparadijs voor uw 2 e en 1 e woning

Nederland belastingparadijs voor uw 2 e en 1 e woning Nederland belastingparadijs voor uw 2 e en 1 e woning Second Home juni 2015 - Antwerpen Maurice De Clercq - Niek Op den Kamp - Harjit Singh ESJ Accountants & Belastingadviseurs Agenda 1. Een tweede woning

Nadere informatie

Draagvlak voor het regeerakkoord: woningmarkt. Flitspeiling in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Draagvlak voor het regeerakkoord: woningmarkt. Flitspeiling in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Draagvlak voor het regeerakkoord: woningmarkt Flitspeiling in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Resultaten Flitspeiling Draagvlak

Nadere informatie

[FA 01-26 stenen] huis & hypotheek. Help, mijn geld zit in de stenen!

[FA 01-26 stenen] huis & hypotheek. Help, mijn geld zit in de stenen! [FA 01-26 stenen] huis & hypotheek Help, mijn geld zit in de stenen! Als uw spaargeld vooral in de stenen van uw huis zit, is het niet altijd even gemakkelijk om het er weer uit te halen. Maar met wat

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met gemeenten in de regio COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2008

COELO Woonlastenmonitor 2008 COELO Woonlastenmonitor 2008 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt

Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 27.953 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 22 tot en met 28 augustus 2012. Over het

Nadere informatie

De Hypotheekrenteaftrek en de Huizenmarkt.

De Hypotheekrenteaftrek en de Huizenmarkt. De Hypotheekrenteaftrek en de Huizenmarkt. Naam: Refaya Hart Collegenummer: 0562246 Datum: 22-06-2010 Opleiding: Fiscale economie Beoordelaar: Dr. W. Kanning 1 Inhoudsopgaven 1. Inleiding 3 2. Eigen Woning

Nadere informatie

Hervorming van het Nederlandse woonbeleid

Hervorming van het Nederlandse woonbeleid Hervorming van het Nederlandse woonbeleid Gerbert Romijn CPB Programmaleider wonen en mobiliteit Opzet presentatie Karakterisering huidige woonbeleid Hervorming van het woonbeleid door een economische

Nadere informatie

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen.

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen. Welke hypotheekvorm past het beste bij uw specifieke situatie? Het is fijn om van tevoren al te weten welke basis hypotheekvormen er bestaan. Hieronder staan de hypotheekvormen een voor een kort beschreven

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

VRAGEN WONINGMARKT / KOPEN VAN EEN WONING VERSIE 10 APRIL 2013

VRAGEN WONINGMARKT / KOPEN VAN EEN WONING VERSIE 10 APRIL 2013 VRAGEN WONINGMARKT / KOPEN VAN EEN WONING VERSIE 10 APRIL 2013 ALGEMEEN 1. Wat gaat er veranderen voor de koper van een huis? 2. Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? 3. Op welke wijze wordt aflossing

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo II

Eindexamen economie 1-2 vwo II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Voorbeelden van een

Nadere informatie

argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt

argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt 10 argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt Woningmarkt heeft behoefte aan hervorming De fiscale hypotheekrenteaftrek is de afgelopen

Nadere informatie

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen.

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. Hypotheekgids 2014 Inleiding Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. De wijzigingen op het gebied van hypotheek en wonen zijn

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2015-2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) T BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Algemene informatie hypotheken (starter)

Algemene informatie hypotheken (starter) Algemene informatie hypotheken (starter) Wij zetten de belangrijkste begrippen voor u op een rijtje: Hypotheekvormen... 2 Annuïteitenhypotheek... 2 Lineaire hypotheek... 2 Leningvormen... 2 Doorlopend

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 140 Herziening Belastingstelsel Nr. 27 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Datum 25 mei 2012 Betreft Visie toekomstbestendigheid hypotheekrenteaftrek (reactie motie Kuiper c.s.)

Datum 25 mei 2012 Betreft Visie toekomstbestendigheid hypotheekrenteaftrek (reactie motie Kuiper c.s.) > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG Datum 25 mei 2012 Betreft Visie toekomstbestendigheid hypotheekrenteaftrek

Nadere informatie

Hypotheek in barre tijden

Hypotheek in barre tijden Regelingen en voorzieningen CODE 4.2.2.52 Hypotheek in barre tijden bronnen www.veh.nl, persbericht d.d. 3.11.2012 Geldgids juni 2012 N.B. Sinds de publicatie van onderstaand artikel is er voor huiseigenaren

Nadere informatie

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee.

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee. MILJOENENNOTA 2014 special De miljoenennota en uw portemonnee. inkomsten 249,1 miljard uitgaven 267,0 miljard Het kabinet heeft op Prinsjesdag bekend gemaakt hoe de begroting, met daarin het bezuinigingspakket

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde A1 Compex. Vragen 12 tot en met 17. In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer wel wordt gebruikt.

Examen VWO. wiskunde A1 Compex. Vragen 12 tot en met 17. In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer wel wordt gebruikt. Examen VWO 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei totale examentijd 3 uur wiskunde A1 Compex Vragen 12 tot en met 17 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer wel wordt gebruikt. Het gehele

Nadere informatie

De eigen woning anders belast

De eigen woning anders belast De eigen woning anders belast 2221 woorden Koen Caminada, Kees Goudswaard en Henk Vording De auteurs zijn werkzaam aan de Rechtenfaculteit, Fiscaal-economisch Departement, Universiteit Leiden Waneer de

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 03 33 405 Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 00 en enige andere wetten in verband met de herziening van de fiscale behandeling van de eigen woning (Wet

Nadere informatie

Beter Belast Voorstellen voor een doordachtere en eerlijkere fiscale behandeling van het eigen huis

Beter Belast Voorstellen voor een doordachtere en eerlijkere fiscale behandeling van het eigen huis Beter Belast Voorstellen voor een doordachtere en eerlijkere fiscale behandeling van het eigen huis Beter Belast Voorstellen voor een doordachtere en eerlijkere fiscale behandeling van het eigen huis Jona

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Suzan van Lierop Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning Onderneming B.V. Toelichting Basisgegevens

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2011

COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

Het einde van een tijdperk: voorbij de hypotheekrenteaftrek

Het einde van een tijdperk: voorbij de hypotheekrenteaftrek Het einde van een tijdperk: voorbij de hypotheekrenteaftrek Britt van der Deen Albert Cuypstraat 216-1 1073 BM Amsterdam UvA student nummer: 5829488 Opleiding: Bachelor Fiscale economie Universiteit van

Nadere informatie

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen CPB Notitie 4 mei 2011 Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen Op verzoek van het Ministerie van Financiën, Directie Algemene Financiële

Nadere informatie

Benodigde hypotheek 200.000 Hypotheekrente 5% WOZ-waarde 200.000

Benodigde hypotheek 200.000 Hypotheekrente 5% WOZ-waarde 200.000 Inleiding De inkt van het Kunduzakkoord is nog niet opgedroogd en de gevolgen worden al merkbaar. In slechts twee dagen tijd werd er een akkoord bereikt waar heel summier ook iets in stond over de woningmarkt.

Nadere informatie

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren.

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. 1. Inleiding Naar verwachting zal nivellering via de inkomensafhankelijke zorgpremie (IAP) worden vervangen door nivellering via het belastingstelsel. De IAP

Nadere informatie

VA S T G O E D. KOOPgarant is een product van Woondrecht Vastgoed

VA S T G O E D. KOOPgarant is een product van Woondrecht Vastgoed VA S T G O E D Koopgarant Kopen zonder zorgen! KOOPgarant is een product van Woondrecht Vastgoed 2 Veel mensen die nu een woning huren, zouden liever een woning kopen. Maar door de snel gestegen huizenprijzen

Nadere informatie

Eerste koopkracht-indicaties Kunduz-akkoord. Maatregelen

Eerste koopkracht-indicaties Kunduz-akkoord. Maatregelen de vakcentrale voor professionals Eerste koopkracht-indicaties Kunduz-akkoord Op 26 april jl. zijn de vijf fracties in de Tweede Kamer van VVD, CDA, D66, GL en CU tot een akkoord gekomen om maatregelen

Nadere informatie

Perspectief voor de markt van koopwoningen

Perspectief voor de markt van koopwoningen Perspectief voor de markt van koopwoningen Harry van der Heijden OTB Research Institute for the Built Environment / TU Delft Delft University of Technology Challenge the future Agenda Het oude verdienmodel

Nadere informatie

argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt

argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt 10 argumenten voor Nederland om de woningmarkt te hervormen met Bouwsparen de route naar een duurzame woningmarkt Woningmarkt heeft behoefte aan hervorming De fiscale hypotheekrenteaftrek is de afgelopen

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 compex vwo 2008-I

Eindexamen wiskunde A1-2 compex vwo 2008-I Tijdens dit examen werk je in Excel. Door in het openingsscherm op Excel werkbladen te klikken start Excel automatisch op. Je komt dan meteen in het eerste werkblad dat hoort bij het eerste deel van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 056 Voorstel van wet van het lid Hillen, houdende wijziging van de Wet Inkomstenbelasting 2001, inzake afbouw eigenwoningforfait bij aflossing

Nadere informatie

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

Het kopen en financieren van een woning

Het kopen en financieren van een woning Het kopen en financieren van een woning Beste heer/mevrouw, U staat op het punt om een (nieuwe) woning te kopen. Het kan zijn dat u zich als starter op de markt begeeft en dus voor het eerst een woning

Nadere informatie

Eindexamen havo economie 2013-I

Eindexamen havo economie 2013-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 bij (1) monopolie bij (2) toe

Nadere informatie

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel 1 Bij de koop van een woning krijgt de koopprijs veel aandacht. Natuurlijk is de prijs belangrijk. Maar de

Nadere informatie

Je eigen woning en de Belastingdienst in 2012

Je eigen woning en de Belastingdienst in 2012 Je hypotheek en de belasting in 2012 Hier vind je een toelichting op het jaaroverzicht van je SNS Hypotheek. Ook lees je hier de belangrijkste fiscale regels die in 2012 gelden voor de eigen woning, hypotheek,

Nadere informatie

Datum: 6 juli 2016 Betreft: Doorrekeningen varianten SDG werkgroep woningmarkt

Datum: 6 juli 2016 Betreft: Doorrekeningen varianten SDG werkgroep woningmarkt CPB/PBL Notitie Aan: Studiegroep Duurzame Groei (SDG) Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon Jan Möhlmann Datum: 6 juli 2016 Betreft:

Nadere informatie

Financieel Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's

Financieel Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's Financieel Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's de heer A. Maatwerk en mevrouw B. Maatwerk-Advies 31 januari 2009 Uitgerekend voor u Inhoudsopgave 1. Dit rapport in het kort...3 2. Achtergrond

Nadere informatie

Inkomstenbelasting. Module 7 hoofdstuk 2

Inkomstenbelasting. Module 7 hoofdstuk 2 Inkomstenbelasting Module 7 hoofdstuk 2 Verschillende vormen inkomen, verschillende vormen belasting Verschillende boxen Box 1 Bruto inkomen uit arbeid (denk aan brutoloon) Inkomen uit koophuis Aftrekposten

Nadere informatie

financiële dienstverlening

financiële dienstverlening Algemene gegevens cliënt Algemene gegevens partner Naam : Naam : Geboortedatum : Geboortedatum : Algemene Kennis en Ervaring 1. Wat weet u van hypotheken? 2. Wat weet u van beleggingsproducten? 3. Wat

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde A1,2 Compex. Vragen 11 tot en met 17. In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer wel wordt gebruikt.

Examen VWO. wiskunde A1,2 Compex. Vragen 11 tot en met 17. In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer wel wordt gebruikt. Examen VWO 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei totale examentijd 3 uur wiskunde A1,2 Compex Vragen 11 tot en met 17 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer wel wordt gebruikt. Bij dit

Nadere informatie

ook u kunt kopen met de Starters Renteregeling

ook u kunt kopen met de Starters Renteregeling ook u kunt kopen met de 2 3 uw eigen droomhuis dichterbij dé sleutel naar uw eerste koophuis! Droomt u ook van een eigen huis? Van zo n heerlijke woning die je kunt inrichten en vormgeven zoals je dat

Nadere informatie

Keuzes in kaart CPB (mei 2010)

Keuzes in kaart CPB (mei 2010) Keuzes in kaart CPB (mei 2010) Samenvatting woonbeleid politieke partijen CDA Het woningmarktprogramma van het CDA laat de fiscale subsidiëring van koopwoningen ongemoeid. Wel voorziet het in een aanpassing

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders?

Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders? Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders? De rente op een restschuld wordt langer aftrekbaar, de maximale hypotheekrente-aftrek gaat verder omlaag en elke huizenbezitter krijgt een energielabel.

Nadere informatie

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente een eigen huis De sleutel naar uw eigen huis 20% korting op uw hypotheekrente Koopwoning dichterbij U droomt ervan. Een eigen huis, een plek onder de zon... Wat is er mooier dan uw eigen woning? Deze kunt

Nadere informatie

Koopgarant. Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw

Koopgarant. Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw Koopgarant Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw Een koopwoning binnen handbereik Vanaf 2008 zijn de huizenprijzen flink gedaald. Daardoor is ook voor starters een koopwoning binnen

Nadere informatie

Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw

Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw De huizenprijzen zijn tot 2008 enorm gestegen. Daardoor lijkt een koopwoning vooral voor starters onbereikbaar. Om u als kandidaat-koper te helpen,

Nadere informatie

Grip op uw Vermogen. Aflossen, waarom goed voor u?

Grip op uw Vermogen. Aflossen, waarom goed voor u? Aflossen, waarom goed voor u? Agenda 1. Even voorstellen 2. Aanleiding presentatie 3. Hypotheken: hoe zit het ook alweer? 4. Waarom aflossen? - Voor uzelf - Voor uw kinderen - Voor later 5. Hoe werkt aflossen?

Nadere informatie

Vind je droomhuis bij Wonen Wateringen...

Vind je droomhuis bij Wonen Wateringen... Een eigen huis nu ook voor jou betaalbaar! Vind je droomhuis bij Wonen Wateringen... Je koopt de woning en huurt de grond Starters en jonge huishoudens hebben het moeilijk op de Westlandse woningmarkt.

Nadere informatie

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni

Nadere informatie

Lesbrief Europa 2 e druk

Lesbrief Europa 2 e druk Hoofdstuk 1. 1.13 1.14 1.15 1.16 A A B D Waar produceren? 1.17 a. Door loonmatiging dalen de productiekosten en kunnen de prijzen dalen. Dan verbetert de internationale concurrentiepositie en zal de export

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag 2511 DP Uw kenmerk

Nadere informatie

Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting

Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting Koopgarant, dat is kopen met korting De stap van een woning huren naar een woning kopen is voor veel mensen helaas moeilijk te maken. De

Nadere informatie

Toppositie Randstad in het geding

Toppositie Randstad in het geding Vergeten woningmarktdossier zorgt voor grote problemen Toppositie Randstad in het geding NVM introduceert WoningVoorraadMeter Nieuwegein, 4 juli De prijs van de gemiddelde verkochte woning in Nederland

Nadere informatie

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken De huizenprijzen zijn in Nederland sinds 2008 flink gedaald. Dat is goed nieuws voor starters die een huis willen kopen.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Welvaart en groei. 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten?

Welvaart en groei. 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten? 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten? 3) Wat zijn negatief externe effecten? 4) Waarom is deze maatstaf niet goed genoeg? Licht toe. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Uw kenmerk 2015Z14592

Nadere informatie

Checklist Eigen woning Van aankoop tot verkoop

Checklist Eigen woning Van aankoop tot verkoop Checklist Eigen woning Van aankoop tot verkoop 1. Aankoop van de eigen woning De inkomstenbelasting heeft een speciale fiscale regeling voor eigenwoningbezitters (de zogenoemde eigenwoningregeling). Men

Nadere informatie

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014 Verkoop van huurwoningen De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen Derde (geheel herziene) druk, april 2014 VERKOOP VAN HUURWONINGEN De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen

Nadere informatie

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Pagina 1/6 Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Momenteel bouwt u pensioen op bij uw eigen vennootschap. Dit betekent dat de vennootschap recht heeft op premieaftrek voor uw

Nadere informatie

Informatiedocument De Erfpachter BV

Informatiedocument De Erfpachter BV Informatiedocument De Erfpachter BV U staat op het punt om een woning te kopen. De Erfpachter BV. wil u via dit Informatieboek informeren over De Erfpachter BV. Hieronder zetten we graag voor u uiteen

Nadere informatie

Vermindering fiscaliteit eigenwoningbezit

Vermindering fiscaliteit eigenwoningbezit Effecten van de vermindering van de fiscale subsidiëring van koopwoningen Frans Schilder Johan Conijn 2015-02 Januari 2015 Effecten van de vermindering van de fiscale subsidiëring van koopwoningen Frans

Nadere informatie

Hypotheekvormen samengevat

Hypotheekvormen samengevat Hypotheekvormen samengevat Er bestaan in Nederland enkele honderden hypotheekvarianten. Dat lijkt heel veel, maar de meeste varianten zijn afgeleid van een aantal hoofdvormen. Uw eigen wensen en persoonlijke

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Frits Suzanne Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Indicatief overzicht lijfrente-uitkeringen Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning

Nadere informatie