Handboek Inkoop en Uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst. Redactieleden: Ing. P.J. Jurg Ir. T.W. van der Heijde Mevr. Ir. I.M.P.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handboek Inkoop en Uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst. Redactieleden: Ing. P.J. Jurg Ir. T.W. van der Heijde Mevr. Ir. I.M.P."

Transcriptie

1 Handboek Inkoop en Uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst Redactieleden: Ing. P.J. Jurg Ir. T.W. van Mevr. Ir. I.M.P. Meuwissen 1 Inleiding 2 Beleid- & strategievorming in inkoop 3 De inkooporganisatie 4 Inkoopethiek 5 Het inkoopproces 5.1 Specificeren 5.2 Selecteren 5.3 Contracteren 5.4 Bestellen / afroepen 5.5 Bewaken: risicoanalyse- en beheersing 5.6 Evaluatie 6 Elektronisch inkopen 7 Investeringen 8 Inkoop & Logistiek 9 Samenwerkingsvormen 10 Juridische aspecten van inkoop 11 Algemeen

2 1 Inleiding Met de banden twee tot en met vijf van het Handboek Inkoop en Uitbesteden hebben wij gepoogd u een overzicht te geven van de trends, visies en ontwikkelingen die zich na, en wellicht mede dankzij, het verschijnen van band 1, Inkoop en uitbesteden van diensten en projecten hebben voorgedaan. Sindsdien zijn er ruim twintig aanvullingen verschenen met daarin een grote schat aan informatie en wijsheden van diverse auteurs. Deze informatie werd u aangereikt opdat u zelf kunt bepalen op welke manieren u uw eigen inkooporganisatie kunt aanpassen en/of verbeteren. Veel onderwerpen zijn de revue gepasseerd, dus wellicht duizelt het u intussen. Om die reden hebben wij dan ook gemeend u in een laatste afsluitend artikel voor dit handboek nog eenmaal een kort overzicht te moeten geven van de verschillende onderwerpen die zijn besproken. Ditmaal zijn de artikelen daarbij handig gerubriceerd naar hoofdonderwerpen, zodat u snel het onderwerp van uw interesse en de daarbij behorende artikelen kunt terugvinden in ons handboek. Wij wensen u veel succes in de uitvoering van uw functie en hopen dat ons handboek u daarbij ook in de nabije toekomst nog regelmatig van dienst zal zijn. 2 Beleid- & strategievorming in inkoop Inkoop draagt voor veel bedrijven in belangrijke mate bij aan het resultaat, de winst die aan het einde van het jaar onder aan de streep overblijft. Daarom is het belangrijk dat inkoop, als functie en als proces, voldoende aandacht krijgt in het beleid en de strategie van de onderneming. Minstens net zo belangrijk is het dat de wijze waarop producten en diensten worden ingekocht de inkoopstrategie wordt aangepast aan de aard van het product, de inkoopmarkt waarop het verkrijgbaar is en de positie die het inkopende bedrijf daarin ten opzichte van andere afnemers inneemt. De artikelen die in dit hoofdstuk zijn opgenomen, geven u inzicht in de reden waarom, de wijze waarop en de hulpmiddelen waarmee u zelf het inkoopbeleid en de inkoopstrategie binnen uw onderneming kunt bepalen. Tevens wordt ingegaan op het belang van communicatie over het ingezette beleid aan uw leveranciers: door hen duidelijk te vertellen wat u van ze verwacht, kunnen zij hier in hun aanbiedingen rekening mee houden en heeft u al een belangrijk deel van uw doel bereikt. 2 Beleid- & strategievorming in inkoop Artikelnummer Auteur Het belang van strategisch inkoopmanagement gaat uitgebreid in op de 1.8 Mevr. Ir. A. logistieke, initiële en strategische oriëntatie van inkooporganisaties. Deze Poupaert zin, die als een rode draad door het artikel loopt, geeft de inkoopstrategie weer als een afgeleide van de ondernemingsstrategie, waaruit inkoopdoelstellingen worden geformuleerd die vertaald worden in activiteiten en het bestaan van een strategische inkoopafdeling noodzakelijk maken. Dat de inkoper een minstens net zo'n grote winstmaker is als de verkoper 5.9 Ing. P.J. Jurg zal voor ingewijden niet onbekend zijn. Jurg geeft in zijn verhaal Inkopers bemoeien zich steeds meer met de business van de onderneming aan dat een besparing van 15% op de inkoopkosten mogelijk is. Hierbij wordt aangegeven het toenemend belang van professioneel inkoopmanagement, trends in het inkopen van goederen en diensten en het verlagen van de inkoopkosten in het algemeen. In een stagnerende economie gaan bedrijven op zoek naar mogelijkheden 3.10 Ing. P.J. Jurg om kosten te besparen of de kwaliteit van hun eindproduct te verbeteren om daarmee hun concurrentiepositie te versterken. Een goede inkoopstrategie kan daarbij een belangrijke rol spelen. Het bepalen van die strategie begint veelal met een inkoopportfolioanalyse. De inkoopportfoliobenadering van Kraljic is een praktisch hanteerbaar instrument om de inkoopfunctie verder te professionaliseren. Jurg beschrijft dit als een hulpmiddel om de inkoopstrategie te formuleren en daarmee het inkoopbeleid per inkooppakket te verbijzonderen.

3 Een praktijkvoorbeeld van de toepassing van de portfolioanalyse van Kraljic, deze keer toegepast in de bouwsector, maar net zo gemakkelijk te vertalen naar andere bedrijfstakken, wordt beschreven in het artikel Portfolioanalyse in de bouw. Aan de hand van een tot in detail uitgewerkte praktijkcase bij een bouwonderneming met meerdere vestigingen wordt duidelijk gemaakt hoe de inkoopportfolio kan worden samengesteld op basis van in de administratie aanwezige informatie, de problemen die zich daarbij kunnen voordoen en op welke wijze deze problemen overwonnen kunnen worden. In de bijdrage Het communiceren van de wijze van inkoop naar (potentiële) leveranciers wordt aandacht geschonken aan de wijze waarop opdrachtgevers door middel van een brochure aangeven hoe het inkoopbeleid bij hen is georganiseerd. Zij beogen hiermee duidelijkheid te scheppen over wat zij van hun leveranciers verwachten en zo leveranciers eenvoudiger toegang te verschaffen tot de onderneming. 6.7 Mevr. Ir. I.M.P. Meuwissen 2.3(.1) Ir. T.W. van 3 De inkooporganisatie Om een goed functionerend inkoopproces te waarborgen dat optimaal bijdraagt aan het resultaat van de onderneming, is het van belang de inkooporganisatie goed in te richten. Hierbij gaat het met name om de toedeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen de eigen organisatie. Hierbij speelt ook het vraagstuk van centralisatie / decentralisatie: leg ik de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van inkooptaken laag in de onderneming of organiseer ik het centraal? Op een dergelijke vraag is geen pasklaar antwoord te geven, aangezien het sterk afhankelijk is van: de grootte van de onderneming: Hoe groter de onderneming, des te meer men specialistische kennis in huis kan halen, waarmee het meer voor de hand ligt inkoop centraler te organiseren de aard van haar productieproces: Wordt er proces- of projectmatig gewerkt? Procesmatige productieprocessen lenen zich veelal makkelijker voor een centralere aanpak dan projectmatige en de aard van haar inkoopmarkt: Worden er voornamelijk standaardproducten ingekocht en is er veel keuze in alternatieve leveranciers, dan is een centrale aanpak eenvoudiger te realiseren, dan wanneer men zeer klant- of projectspecifieke producten inkoopt bij enkele specialistische leveranciers, waarbij het contact met de leverancier een belangrijke rol speelt bij het realiseren van de juiste kwaliteit eindproduct. Aan de hand van een aantal concrete voorbeelden wordt weergegeven hoe andere bedrijven de inkooporganisatie hebben ingedeeld en hoe zij omgaan met veranderende omstandigheden die noodzaken tot aanpassing van werkwijzen. Tevens wordt besproken hoe de prestatie van de inkoopafdeling in kaart gebracht kan worden door benchmarking, met behulp van een inkoopaudit of door gebruik te maken van de balanced scorecard. Deze methoden bieden belangrijke stuurinformatie om u te ondersteunen om de effectiviteit en efficiëntie van uw inkoopafdeling verder te verbeteren en daarmee ook uw concurrentiepositie te versterken. En natuurlijk wordt een beeld geschetst van de ideale inkoper, de man of vrouw die u helpt uw doelen te verwezenlijken. 3 De Inkooporganisatie Artikelnummer Auteur Het artikel De ideale inkoper en zijn organisatie is een korte bespreking 1.1 Ir. T.W. van van de veranderingen in het inkoopproces en de rol die de inkoopfunctie hierin speelt. De inkoopfunctie kan niet langer meer gezien worden als een administratieve functie, maar als een organisatie die van vele markten op de hoogte moet zijn. Volgens de auteur moet de ideale inkoper beschikken over de nodige eigenschappen die een bijdrage kunnen leveren aan de winstgevendheid van de onderneming. Dit artikel wordt afgesloten met een checklist waaraan de ideale en professionele inkoper moet voldoen. Het artikel De veranderde rol van de inkoper in relatie met ICT 5.10 Ing. P.J. Jurg behandelt een hoogst actueel onderwerp. Mede door de invoering van e- procurement verandert de klassieke wijze van inkopen en daarmee ook de rol en functie van de inkoper. Dat zijn/haar activiteiten zullen afnemen blijkt duidelijk uit de beschrijving. Inkoopmanagers nieuwe stijl zullen een ondersteunende rol in de totale keten van het inkoopproces spelen. Hij/zij zal zich sterker gaan richten op de strategische en tactische inkooptaken: denken en werken in netwerken. Het profiel van de e-inkoper staat centraal in dit artikel.

4 Dynamiek in decentraal inkopen gaat aan de hand van een voorbeeld van een bedrijf in de chemische industrie met meerdere werkmaatschappijen in op de voor- en nadelen van centraal versus decentraal inkopen en hoe hierin door op productniveau onderscheid te maken in de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden een goede mix in te vinden is. Daarbij wordt het huidige functioneren op basis van een inkoopaudit beoordeeld en wordt op basis van de bevindingen daaruit een voorstel voor de toekomstige organisatie gedaan, dat rekening houdt met de afzonderlijke belangen van het management van de holding resp. de werkmaatschappijen. In De procurementorganisatie in een ingenieursbureau: Inkopers ambassadeurs van opdrachtgevers wordt het werk binnen een ingenieursbureau beschreven met de nadruk op de inkooporganisatie, waarbij het de koppeling is tussen de interne organisatie en de externe leveranciersmarkt. De projectinkopers beschrijft de verantwoordelijkheden en de taken van projectinkopers tijdens de verschillende fasen van de projectontwikkeling als de engineering, de overgangsfase van engineering naar constructie en de constructiefase. In De illustere wereld van de inkoopfunctie in een productiebedrijf worden problemen beschreven in zowel financieel als organisatorisch opzicht die spelen wanneer verschillende productiebedrijven in een holding moeten gaan samenwerken op het gebied van inkoop. Het praktijkgerichte artikel Veranderingen in de inkoopfunctie bij engineering contractors besteed aandacht aan de gevolgen voor de opdrachtgever, de veranderingen in de inkoop- en procurementfunctie bij engineering contractors en de risicovollere taak, met name voor commerciële, administratieve en contractuele en juridische aspecten en de doorberekening van extra kosten en risico's verbonden aan het door de engineering contractor inkopen van goederen en diensten op eigen naam. Traditioneel koopt de engineering contractor, als de hoofdaannemer voor investeringsprojecten en als agent van de opdrachtgever, projectgebonden goederen en diensten in naam en voor rekening en risico van de opdrachtgever in. De relatie tussen opdrachtgever en engineering contractor is de laatste jaren sterk verbeterd, steeds meer projectactiviteiten worden uitbesteed, leidend tot ingrijpende veranderingen in de contractingstrategie en het inkoopbeleid van de engineering contractor. De gevolgen hiervan zijn onder andere dat de engineering contractor niet langer meer inkoopt in naam en voor rekening en risico van de opdrachtgever, maar op eigen naam. De Balanced Scorecard voor de facilitaire inkoop is een praktisch instrument om de bedrijfsvoering binnen de inkoopafdeling transparant en bestuurbaar te maken. Daarnaast is het ook een praktisch middel om de resultaten van uitgevoerde inkoopdiensten te controleren, de kwaliteit te meten en de dienstverlening van de inkoopafdeling te evalueren. Een Balanced scorecard geeft sturing aan de (facilitaire) inkoopfunctie en is in feite een meet- en verbetersysteem om hetgeen men in staat is daadwerkelijk te realiseren, te vertalen naar strategie en actiecomponenten. Sturing vindt plaats op vier soorten visies, waarmee doelstellingen bekeken en gemeten kunnen worden. Doelstellingen worden meetbaar gemaakt met behulp van zogeheten Key Performance Indicatoren, die een belangrijke graadmeter vormen om het verschil tussen visie en realisatie te meten en vervolgens de inkoopafdeling te besturen. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld wordt de werking van de Balanced scorecard voor een facilitaire inkoop (leverancier van een schoonmaakbedrijf) uitgewerkt. Het uitvoeren van een inkoopaudit heeft tot doel de prestaties van de inkoopafdeling in kaart te brengen. De auteur stelt dat een inkoopaudit objectief dient te gebeuren, bij voorkeur door een externe organisatie. Het artikel bespreekt onder andere welke systemen en procedures door inkopers worden gebruikt. De crediteurenadministratie speelt hierbij een Ing. P.J. Jurg 1.5 Ing. P.J. Jurg Ir. T.W. van 6.3 Ing. P.J. Jurg 1.7 Ing. P.J. Jurg 3.15 M.A. Rommers cfm 1.2 Ir. T.W. van

5 belangrijke rol omdat de factuur van leveranciers veelal een goede omschrijving geeft van de levering en de daaraan verbonden condities. In deze bijdrage wordt niet alleen ingegaan op het nut van een inkoopaudit, maar ook op het uitvoeren ervan met behulp van een checklist. Succesvolle ondernemingen onderscheiden zich van minder succesvolle ondernemingen: hoe maken zij dat waar? Benchmarking is het proces van identificeren van de eigenschappen van world class prestaties. Door toepassing van benchmarking kunnen ervaringsgegevens van ondernemingen die de 'best-in-class' prestaties leveren worden vergeleken. De resultaten worden vertaald in benchmarks en uitgedrukt in kengetallen. Kengetallen geven inzicht in de resultaten van de onderneming en geven een indicatie van marktconforme prijzen. Aan de hand van deze gegevens kunnen werkwijzen worden aangepast en vergroot u de concurrentiepositie van uw onderneming. De auteurs reiken hiermee hun ervaringen aan waarmee inkopers hun inkoopfunctie kunnen verbeteren. In Het meten van het werk van de inkooporganisatie wordt door Van der Heijde aangegeven hoe men benchmarking kan toepassen voor een inkoopafdeling en welke elementen daarbij een rol spelen. Een goed gecontroleerde besparingsrapportage is hierbij één van de meest aansprekende methoden om de effectiviteit van de inkooporganisatie als geheel te beoordelen. Het artikel Benchmarking in inkoop: meten om te verbeteren gaat uitgebreid in op een benchmarkmethode voor het verbeteren van de inkoopfunctie. Door toepassing van benchmarking worden de prestaties en bedrijfsprocessen zichtbaar gemaakt, gemeten en vergeleken met de 'best in class' marktleiders in soort gelijke ondernemingen. Aan de hand van een praktijk case, als gevolg van een recent gehouden onderzoek op het gebied van inkoopmanagement, is de relatie tussen afnemer en leverancier belicht. Daarnaast is een benchmarkonderzoek uitgevoerd, een vergelijkend onderzoek met andere concurrerende bedrijven in de branche, waarbij de stelling geldt: meten is weten. Het artikel eindigt met het resultaat van het onderzoek naar Inkoopmanagement in de relatie tussen afnemer en leverancier. 3.3 Ing. P.J. Jurg 3.4 Ir. T.W. van 3.7 Ir. F.J. Balder 4.23 Ing. P.J. Jurg 4 Inkoopethiek In de huidige maatschappij wordt er steeds meer op elkaar gelet. Ethisch handelen wordt daardoor een steeds belangrijker fenomeen, ook voor de inkoopfunctie. Diverse auteurs geven u in hun bijdragen aan dit handboek handreikingen om te voorkomen dat uw organisatie geconfronteerd wordt met langslepende processen zoals de bouwfraudezaak. Ook worden een aantal leuke voorbeelden besproken van hoe het niet moet. 4 Inkoopethiek Artikelnummer Auteur Zaken doen met leveranciers op een eerlijke wijze wordt in de huidige 3.2 Ir. T.W. van maatschappij steeds belangrijker, want de omgeving kijkt en oordeelt - mee. In Het onderzoek naar afwijkingen in de inkoopactiviteiten worden een aantal richtlijnen en voorbeelden gegeven voor het bepalen van de bedrijfspolitiek en de gedragscode in zakelijke verhoudingen met leveranciers. Daarnaast worden enkele voorbeelden gegeven van onregelmatigheden tijdens de offertefase. Omdat bedrijven vaak te maken hebben met onregelmatig gedrag van hun werknemers verdient integriteit de aandacht. Integriteit, zo stellen de auteurs, wil zeggen dat mensen besef en respect moeten hebben voor waarden en normen. Het hebben van een op schrift gestelde bedrijfscode, een gestandaardiseerde manier van doen, kan een belangrijk middel zijn om integriteit te verankeren. De integere organisatie - Het nut van een bedrijfscode gaat hier nader op in. Aan de hand van een model en praktijkvoorbeelden kunnen bedrijven zelf een code opstellen. 1.3 Dr. S.P. Kaptein, mr. Drs. H.K. Klamer en J.C.J. ter Linden

6 Zakenethiek blijkt een steeds lastiger onderwerp te worden, waar velen geen gevoel voor hebben. In een bijdrage over Zakenethiek worden kartels en informatiemakelaardij behandeld. Het blijkt dat inkopers bij het bedrijfsleven een sterke machtspositie bekleden waar externe adviseurs niet meer omheen kunnen. KLM zette vorig jaar drastisch het mes in het aantal adviseurs waarmee zij zaken doet. In Aan het lijntje van de inkoper: Hoe machtig is de inkoper van advies? wordt aangetoond dat opdrachtgevers, zowel bij de overheid als in het bedrijfsleven, steeds vaker strikte regels bij het inhuren van externe adviseurs / de inkoop van diensten hanteren en meer controle willen op de aanbesteding van diensten. Het advies dat gegeven wordt is: huur geen consultant in voor zaken waar je zelf veel van afweet Ir. T.W. van 4.13 B. van Lammeren 5 Het inkoopproces Figuur 1 Het inkoopproces. Specificeren Selecteren Contracteren Bestellen / afroepen Bewaken Evaluatie Op basis van het welbekende inkoopproces van Van Weele hebben we de artikelen die direct betrekking hebben op het inkopen van producten ingedeeld conform de verschillende fasen: specificeren, selecteren, contracteren, bestellen / afroepen, bewaken en evaluatie. De bijdragen van diverse auteurs geven u een schat aan informatie om de verschillende fasen van het inkoopproces te doorlopen en te optimaliseren, hier en daar doorspekt met voorbeelden zoals ze zich in de praktijk van de auteur hebben voorgedaan. 5 Het inkoopproces Artikelnummer Auteur In een introductieartikel wordt Het Inkoopproces beschreven. Het beschrijft kort de elementen die een rol spelen tijdens het inkoopproces en 0.1 Ir. T.W. van geeft aan waaraan moet worden gedacht op de momenten dat die elementen een rol spelen. 5.1 Specificeren Artikelnummer Auteur In de meeste organisaties wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen productiegebonden of BOM (Bill of Material) materialen en nietproductiegebonden goederen en diensten. Naargelang de omzet en het kritisch karakter van de in te kopen producten dienen andere inkoopstrategieën gehanteerd te worden. Ook de orderprocedures verschillen naargelang de complexiteit van de productportfolio. Vooral voor de producten met een lage waarde en grote diversiteit kan men z'n voordeel halen uit het bundelen ervan. Er wordt een wegwijs geboden in de enorme verscheidenheid aan NPR materialen en helpt u strategieën ontwikkelen die een gerichte focus en efficiënte aanpak binnen het inkoopvak bewerkstelligen. Het bundelen van inkoop ten aanzien van niet-productiegebonden goederen en diensten gaat hier nader op in. Productiebedrijven concentreren zich bij een krimpende economie op verbetering van de efficiëntie en inkrimping van het aantal medewerkers. Bedrijven stoten activiteiten met betrekking tot technologische ontwikkelingen en/of productie van strategische producten af. Daardoor worden zij afhankelijk van externe kennisinstituten en innovatieve leveranciers. Gespecialiseerde leveranciers nemen dientengevolge het ontwikkelingsproces, innovaties en de productie over en winnen enorm aan belang. Helaas spelen leveranciers nog onvoldoende in op deze nieuwe kansen. In het artikel Nieuwe kansen voor als strategisch aangeduide leveranciers: innoveren en produceren van nieuwe producten wordt de nadruk gelegd op samenwerking met leveranciers in productontwikkeling, innovatie en fabricage van nieuwe producten. Ook worden de ingrijpende gevolgen voor het productiebedrijf door het verlies van vitale technologische kennis belicht. Het artikel wordt afgesloten met een checklist voor een 'make or buy'-beslissing Mevr. Ir. A. Poupaert 4.21 Ing. P.J. Jurg.

7 In een artikel over het Opzetten van de inkoopstrategie wordt de weg gewezen om een goede uitvoering van een order van hoge waarde zeker te stellen. Dit kan gebeuren middels het inkoopplan of procurementplan. Een belangrijk deel hiervan is de keuze die de optimale strategie geeft en tevens leidt tot de selectie van de juiste leverancier voor de levering. Aangezien de inkoper nauw betrokken is bij het maken van zo n plan, wordt een beschrijving van de inhoud van het inkoopplan gegeven. Hoe groter en gecompliceerder de aankoop hoe meer tijd en geld zal moeten worden besteed om het plan zo gedetailleerd mogelijk te maken teneinde risico's van overschrijding van budget en tijdschema te minimaliseren. De uitwerking van het plan zal eindigen met de selectie van en het plaatsen van de order bij de gekozen leverancier. 1.6 Ir. T.W. van 5.2 Selecteren Artikelnummer Auteur Van een inkoper mag worden verwacht dat hij de interactie tussen de 4.11 Ir. T.W. van onderneming en de leveranciers goed kent. In De marktplaats worden typen marktplaatsen en strategieën van leveranciers behandeld en aangegeven waar men zoal informatie omtrent leveranciers kan verkrijgen. Het inkopen van goederen en uitbesteden van diensten vergt niet alleen kennis van de leverancier in het algemeen, maar ook of de leverancier financieel is staat is zijn contractuele verplichtingen kan nakomen. In het artikel Financiële beoordeling van leveranciers worden criteria behandeld die vereist zijn voor de financiële beoordeling van leveranciers. Via een beoordelingsstappenplan en benchmarking van financieringskengetallen van soortgelijke leveranciers wordt een beeld verkregen van de financiële situatie van de leverancier. Belangrijk hierbij is het analyseren van het werkkapitaal, de solvabiliteit en de winstverhouding van de leverancier. Prijzen die door leveranciers worden aangeboden voor hun producten worden veelal bepaald door vraag en aanbod en hangen in sterke mate af van de marktomstandigheden en de omstandigheden waarin leveranciers zich bevinden. Dit betekent dat aangeboden prijzen niet altijd een directe relatie hebben met de kosten die leveranciers hebben om hun producten te maken. Een voorbeeld van een commercieel onvriendelijke verkoper geeft in het artikel Relatie prijs - kosten aan dat door bepaalde verkooptechnieken toe te passen, de inkoper het product niet van de concurrentie betrekt, meer koopt dan nodig is en de gevraagde prijs betaalt. In de case Agipetco wordt een knap staaltje van onderhandelen beschreven, waarbij de aangeboden prijs aanzienlijk kon worden verlaagd door de leverancier mede te delen wat de prijs is die de onderneming maximaal wenste te betalen voor te leveren goederen. In het artikel Open begroting worden de methode en werkwijze beschreven om bijvoorbeeld civieltechnische en bouwkundige werkzaamheden uit te besteden aan één leverancier of een combinatie van leveranciers. De aanbesteding van de verbreding van de Schipholtunnel is een bekend voorbeeld van een open-boekaanbieding. Het houden van een debriefingvergadering met aanbieders aan wie de opdracht niet is gegund vereist een goede voorbereiding om ervoor te zorgen dat beide partijen er hun voordeel mee kunnen doen. 4.1 Ir. T.W. van Ir. T.W. van 6.2 Ing. P.J. Jurg 3.12 Ir. T.W. van 4.4 Ir. T.W. van 5.3 Contracteren Artikelnummer Auteur Het artikel Contract of vertrouwen bevat een uitgebreide beschrijving van 4.6 Ing. P.J. Jurg de vernieuwde relatie tussen inkoper en leverancier. Onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende soorten en vormen van relaties met leveranciers. De auteur heeft recentelijk de opleiding Master of Business Marketing 3.1 J.H. Ortjens gevolgd aan de Technische Universiteit Eindhoven. Zijn onderzoeksrapport is voornamelijk gericht op de organisatorische structuur van uitbestedingen van diensten en de verdeling van taken tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, verantwoordelijkheden, bevoegdheden en risico's, oftewel het contractmodel. In zijn artikel Contractmodellen - Van projectmanagement naar contractmanagement wordt aandacht besteed

8 aan de haalbaarheid van contractuele doelstellingen, die de opdrachtgever wenst te hanteren, die in sterke mate beïnvloed wordt door de keuze van het contractmodel. Het contractmodel, zoals beschreven in dit artikel, is nauw gerelateerd aan de uitbestedingsstrategie en de organisatievorm van het investeringsproject. Op het gebied van contractmodellen is in de literatuur en vaktijdschriften weinig op de markt gekomen, echter heeft de auteur in zijn onderzoek, zes elementaire contractmodellen gedefinieerd. Het gebied contractmodellen is nog relatief jong. Daardoor zijn er momenteel nog onvoldoende praktijkvoorbeelden om de voor- en nadelen van contractmodellen te belichten. Opmerkelijk is dat het begrip contractmodel duidelijk verder strekt dan het meest dominante contracttype. Achter in het artikel staat een register met gebruikte termen, begrippen, afkortingen en een literatuurlijst. Het artikel Service level agreements behandelt een vernieuwde vorm van samenwerken met leveranciers waarin de opdrachtgever alleen nog maar de kaders aangeeft waarbinnen de leverancier zijn werkzaamheden verricht op basis van een overeengekomen serviceniveau. Contracten met standaardtijd laat aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden zien hoe op basis van standaard- of eenheidstijden diensten kunnen worden uitgevoerd. Af te sluiten contracten hebben een financiële consequentie die de inkoper niet altijd kan overzien. Dit komt aan de orde in het artikel Contractonderzoek vanuit financieel oogpunt. 3.6 Ing. P.J. Jurg 3.8 Ir. T.W. van Ir. T.W. van 5.4 Bestellen / afroepen Artikelnummer Auteur In De optimale bestelhoeveelheid wordt aan de hand van een eenvoudig 3.5 Ir. T.W. van voorbeeld beschreven hoe men de optimale bestelhoeveelheid kan bepalen en wat de mogelijkheden zijn om de voorraad bij de leverancier te laten. Het artikel getiteld De inkoopkredietkaart: delegeren van 3.14 Ing. P.J. Jurg inkoopbevoegdheden zonder tussenkomst van Inkoop gaat over de inkoopkaart die het mogelijk maakt papierloos facilitaire goederen en diensten in te kopen bij een beperkt aantal geautoriseerde leveranciers, mits deze zijn aangesloten bij een kredietmaatschappij. Inkopen met de kredietkaart is een efficiënt en eenvoudig alternatief voor de klassieke wijze van inkopen en betalen. Kaarthouders kunnen deze kaart uitsluitend gebruiken voor zakelijke transacties, bestellingen plaatsen zonder daarvoor het traditionele inkoopproces te hoeven doorlopen en zonder tussenkomst van inkoop. Uitgebreid wordt ingegaan op de voor- en nadelen ervan. Voor een goed overzicht van het traditionele inkoopproces en het inkoopkredietkaartproces wordt verwezen naar de figuren 1 en 2, waarin de onderwerpen zoals beschreven in onderlinge samenhang staan weergegeven. Het artikel eindigt met een toepasselijk praktijkvoorbeeld. Sinds 1 januari 2003 is de levering van energie (gas en elektriciteit) aan de consument volledig geliberaliseerd. Tot die tijd was de liberalisering nog beperkt tot industriële ondernemingen. In de case Het inkopen van energie wordt een overzicht gegeven van de energiemarkt en de wijze waarop energie kan worden ingekocht. Het artikel Het inkopen van organisatieadvies geeft een heldere toelichting op hoe men binnen overheidsorganisaties organisatieadvies kan inkopen. Er wordt ingegaan op de wijze waarop moet worden omgegaan met de Europese aanbestedingsregels en er worden een aantal handzame voorbeelden gegeven van modelovereenkomsten voor een raamcontract en een afroepcontract op basis van nacalculatie dan wel op basis van een vaste prijs. 6.4 Ir. R. van der Honing Ir. R. van der Honing 5.5 Bewaken: risicoanalyse en beheersing Artikelnummer Auteur De bijdrage Risicomanagement gaat in op de risico's die bestaan bij 1.4 Ing. P.J. Jurg uitbesteding van diensten of werken en de wijze waarop bepaalde van deze risico's worden gedeeld met of overgedragen aan leveranciers of door een risicoverzekering kunnen worden afgedekt.

9 In Beheersing van projectgebonden risico's wordt op duidelijke wijze beschreven dat door optimale uitbesteding van werkzaamheden en diensten aan derden, die voorheen in eigen beheer werden uitgevoerd, de risico's voor de uitbesteder toenemen. Doordat uitbesteders hogere kwaliteitseisen aan de te leveren producten stellen, groeit de behoefte om in een coöperatieve samenwerking met leveranciers gezamenlijke aanvaardbare risico's te nemen en te delen. In dit artikel wordt ingegaan op de risico s en de wijze waarop deze kunnen worden gedeeld en waar mogelijk gereduceerd, hoe deze contractueel kunnen worden afgedekt en welke invloed deze kunnen hebben op de investeringskosten. Tevens wordt ingegaan op de achtergrond en het belang van alliantie, een samenwerkingsverband met gespecialiseerde leveranciers, en de toepassing van een beloningssysteem contract incentives. Nauwkeurigheid van de zachtgeldevaluatie gaat over de nauwkeurigheid van de zachtgeldevaluatie op aanbiedingen, waarbij gebruik wordt gemaakt van de (risico) analysemethodiek van Kepner-Tregoe. Het resultaat van de analyse wordt uitgedrukt in punten en wordt dan vervolgens vertaald in geld. Het artikel Informatietechnologie en recht; Licht op: inkoopmanagement en risicomanagement gaat over een virtuele onderneming IRIS Systems Services, waarin de beide auteurs u uitnodigen kennis te maken met loss control management, ook wel verliesbeheersing genoemd. Op duidelijke wijze wordt de relatie leverancier versus inkoper uitgelegd, die elkaars denkwereld moeten kennen en waar mogelijk over en weer met elkaar meedenken. Een verbinding wordt gelegd vanuit theoretische kaders naar de dagelijkse praktijk, waarbij aan de hand van een aantal specifieke bedrijfssituaties die de virtuele onderneming heeft meegemaakt beschreven worden. Het artikel wordt afgesloten met een handreiking hoe medewerkers van de virtuele onderneming op een verantwoorde wijze met klanten en opdrachtgevers kunnen omgaan. Bij het uitbesteden van projecten spelen verzekeringen een belangrijke rol. Een inkoper dient een gevoel te hebben welke verzekeringen relevant zijn en welke punten hierbij aan de orde komen. In Verzekeringen bij uitbesteden van projecten wordt hierop ingegaan Ing. P.J. Jurg Ir. T.W. van 6.8 R.F. Lever, Mr. Dr. H.J.A. Mentink 3.11 Ir. T.W. van 5.6 Evalueren Artikelnummer Auteur Optimale uitbesteding van diensten en werken aan derden is de laatste 4.15 Ing. P.J. Jurg jaren een gevleugelde term, soms wel tot meer dan 60% van de inkoopomzet, leidend tot de invoering van leveranciersmanagement en de ontwikkeling van een methode waarmee de prestatie van een leverancier kan worden gemeten. Prestatiemeting is toepasbaar voor alle activiteiten die door een leverancier worden verricht. Een goede prestatie van een leverancier is een goede basis voor het continueren van de samenwerking. Het artikel Prestatiemeting bij leveranciers voor diensten gaat hierop in. In het artikel Customer service: bindmiddel tussen leverancier en 4.19 Ing. P.J. Jurg afnemer wordt aandacht besteed aan de wijze waarop afnemers van eindproducten de kwaliteit van de door de leverancier geleverde prestaties beoordelen. In de praktijk blijkt dat customer service op een brede marketingbenadering wordt ingevuld. Customer service omvat alle aspecten als levertijd, leverbetrouwbaarheid, klachtenafhandeling, orderaccuraatheid en kwaliteitscontrole. Een praktijkcase laat zien hoe de koppeling wordt gelegd tussen theorie en praktijk. Verbeteringen in de relatie met leveranciers kunnen leiden tot een betere Ir. T.W. van prijs of beter product. De auteur geeft in het artikel Kostenreductie in de relatie met leveranciers een gedetailleerde lijst om alle stappen in de relatie met leveranciers te onderzoeken om tot een betere samenwerking te komen en daardoor kosten van het gehele inkoopproces te kunnen reduceren. Er is een checklist opgenomen die de inkoper in staat stelt om prijsverhogingen eenvoudig te kunnen controleren.

10 6 Elektronisch inkopen Met de opkomst van computers en de ontwikkeling van communicatie tussen die computers via EDI, intra- en internet zijn er volledig nieuwe mogelijkheden ontstaan voor informatieverstrekking, - verwerking en communicatieprocessen. Gegevens worden hierdoor eenvoudiger te bundelen en te verwerken tot stuurinformatie en communicatie wordt hiermee versneld en verduidelijkt. E-commerce kan zo leiden tot aanzienlijke kostenbesparingen. Door de betere informatievoorziening en kortere communicatielijnen kunnen inkoopbehoeften worden gebundeld, kan het gebruik van contracten beter worden bewaakt en waar nodig zelfs afgedwongen, wordt de controle op het nakomen van afspraken door de leverancier eenvoudiger, kunnen voorraden worden verlaagd en worden kostbare communicatiefouten verminderd. Maar door de gevraagde grotere flexibiliteit wordt de druk op de organisatie en het logistieke proces aanzienlijk hoger. Dit leidt vaak tot noodzakelijke aanpassingen in de wijze waarop de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen uw bedrijf zijn georganiseerd. In een aantal heldere bijdragen krijgt u inzicht in de (on-)mogelijkheden van deze nieuwe ontwikkelingen voor inkoop en hoe e-procurement kunt inzetten in uw eigen organisatie. Tevens krijgt u een kijkje in de keuken hoe Wehkamp de afgelopen jaren is omgegaan met deze belangrijke ontwikkelingen, waarbij u meteen een goed beeld krijgt van hoe inkoop, marketing en verkoop via e-commerce met elkaar lijken te versmelten, bijvoorbeeld door het gebruik van online catalogi met bestel- (en betaal-)faciliteit. 6 Elektronisch inkopen Artikelnummer Auteur Het belang van informatietechnologie (IT) in de toenemende 7.3 Ing. P.J. Jurg internationalisering van zaken doen is een algemeen aanvaard gegeven maar pas begin jaren negentig een algemeen bekend begrip geworden. Sinds de jaren zeventig worden vormen van elektronisch inkopen en verkopen door ondernemingen toegepast. De meest bekende is waarschijnlijk Electronic Data Interchange (EDI). De toepassing van EDI heeft een grote invloed op de interne en externe organisatie van ondernemingen en maakt een verregaande internationalisering van handelstransacties mogelijk. De meeste EDI-gebruikers bevinden zich in de sectoren detailhandel (inkoop en verkoop), transport en opslag van inkomende - en uitgaande goederenstromen, gezondheidsdiensten en supermarkten. Hierbij vergeleken is EDI in de chemische en petrochemische industrie een (nog) een weinig gebruikt communicatiemiddel. Uit onderzoek is gebleken dat inkoopafdelingen en business units van sommige chemische ondernemingen nog onvoldoende gebruik maken van de mogelijkheden van EDL Ondernemingen die EDI op de afdeling Inkoop reeds ingevoerd hebben, zijn met name de ondernemingen die gekozen hebben voor de kostenleiderschapsstrategie. In There is no business like e-business wordt de rol, betekenis en 7.5 Ing. P.J. Jurg ontwikkelingen van e-business beschreven. Tevens worden de verschillende verschijningsvormen van elektronisch zakendoen behandelt, zowel op het gebied van inkoop van goederen als van verkoop van eindproducten, die telkens gekoppeld zijn aan de Kraljic-matrix. Elektronisch zakendoen, ook wel e-business genoemd, stelt ondernemingen in staat om op allerlei gebieden in alle delen van de organisatie verbeteringen van de business performance te realiseren. Daarvoor zullen wel nieuwe businessmodellen moeten worden ontwikkeld. Ook zal in bepaalde gevallen de relatie met de afnemer van eindproducten volkomen veranderen omdat producenten nu iets kunnen bieden dat tot voor kort nog onmogelijk was. Het artikel Meer grip op het inkoopproces door e-procurement 7.1 Ir. J. Kleingeld applicaties gaat in op praktische aspecten inzake de invoering van e- procurement: elektronisch inkopen van producten en diensten waarbij gebruikgemaakt wordt van internettechnologie, leidend tot lagere proceskosten, tijdsbesparing, meer grip op de uitgaven en reductie van strategische leveranciers. E-procurement, een praktisch overzicht gaat in op E-procurement vanuit 7.2 R.P. Nagel een vergaande integratie met Enterprise Resource Planning (ERP) systemen waardoor de koppeling gemaakt kan worden naar alle vitale functies in een onderneming door middel van één geautomatiseerd

11 systeem met functies voor productie, financiële administratie, voorraad- en productieplanning, inkoop, verkoop en projecten. In beide artikelen stellen de auteurs dat bij toepassing van e-procurement de operationele inkoopactiviteiten, zoals het bestellen en bewaken van orders, dan niet langer meer de taak en verantwoording van de inkoper is. Dit biedt de volgende voordelen: het voorkomen van inkopen buiten contracten om; bundeling van inkoopomzet; reductie van het aantal leveranciers; doorlooptijdverkorting van het inkoopproces en inkoopkostenbesparingen in de gehele keten. De invoering van een e-procurementtraject zal de gehele organisatie in alle facetten raken. E-procurement is een actueel thema, dat in toenemende mate veel aandacht vraagt van het top management bij de implementatie in de gehele organisatie. In ICT - Van Clickcontact naar Internetcontract wordt de aandacht gericht op het elektronisch inkopen van goederen en diensten. Door toepassing van elektronisch handel (e-commerce) kan de gebruiker bestellingen plaatsen hij leveranciers, zonder tussenkomst van de inkoopafdeling. Het artikel beschrijft aan de hand van Kraljic's inkoopportfoliomatrix welke goederen en diensten geschikt zijn om elektronisch in te kopen en de mogelijkheden die de moderne technologie biedt (zoals Informatie- en Communicatie Technologie ICT). Ook het belang van supply chain management komt aan de orde en neemt steeds meer toe. Meer en beter uitwisselen van informatie over de totale keten is daar een belangrijk onderdeel van. Betere samenwerking tussen ondernemingen en leveranciers in de vorm van supply chain management kunnen resulteren in besparen van kosten en verkorten van levertijden. De verwachting is dat binnen enkele jaren veel industriële ondernemingen hun goederen en diëtisten inkopen via het Internet Ook zullen alle verkopen van eindproducten via het Internet plaatsvinden. Hoewel elektronisch inkopen moeizaam van de grond komt, blijkt dat ook inkopende consumenten surfen op het World Wide Web (WWW) naar leveranciers en aantrekkelijke koopjes. De communicatie geschiedt veelal via en/of EDI. Door invoering van elektronisch inkopen voor zowel de strategische als de facilitaire producten en diensten zal de functie van de inkoper zich gaan ontwikkelen tot een meer strategische inkoopfunctie. In dit artikel worden de meest gebruikte begrippen verklaard zoals content manager, reverse marketing, enzovoort. In het artikel E-procurement stroomlijnt inkoop facilitaire diensten stellen de auteurs dat e-procurement niet meer weg te denken is in facilitaire inkoop. Op heldere wijze beschrijven zij dat iedereen in de onderneming zelf inkoper wordt. Echte inkopers moeten hun tijd besteden aan het bedenken hoe elektronisch zakendoen een strategische bijdrage kan beteken voor onder meer samenwerking met leveranciers in virtuele netwerken. E-procurement is een van de toonaangevende producten van het op elektronische wijze van inkopen. Met e-procurement zijn verbeteringen en besparingen in de inkoop van goederen en diensten te bereiken door een verhoogde efficiëntie van de operationele inkoopprocessen. Ondernemingen zien in e-procurement hét middel om hun inkoopproces te professionaliseren en verwachten kostenbesparingen op de inkoop- en verwervingskosten te kunnen realiseren. Daarnaast kan het op elektronische wijze selecteren van leveranciers, het aanvragen van offertes en het proces van het plaatsen van opdrachten inzichtelijker en sneller uitgevoerd worden. Echter, de invoering van e-procurement op de inkooporganisatie wordt niet of onvoldoende overzien. Slechts enkele ondernemingen zijn er tot nu toe in geslaagd om succes te behalen. In het artikel Adoptie van e-procurement leest u onder meer over de betekenis die e-procurement heeft voor inkoop, wat het precies inhoudt, de belemmeringen tot succesvolle invoering - met name de adoptie door medewerkers - en wat de gevolgen zijn voor de gehele organisatie. Het artikel geeft onder andere een beschrijving van de moeilijkheden om de voordelen voor het efficiënter en effectiever inrichten van de inkoopfunctie 7.1 / 7.2 Ir. J. Kleingeld / R.P. Nagel 2.8(.1) Ing. P.J. Jurg 7.4 A.M. Goossens. Drs. W. Ploos van Amstel CPIM 7.7 M. Reunis, S. Santema

12 te realiseren bij het adoptiegedrag van de medewerkers die nauw betrokken zijn bij de invoering. Het woord catalogus roept het beeld op van een dik boekwerk met veel producten, vaak vergezeld van een plaatje, waarin je eindeloos kan bladeren op zoek naar het gewenste product. Veel leveranciers van onder meer kantoorartikelen of technische materialen en componenten werken met een catalogus. Dit beeld van de catalogus behoeft herziening. Catalogi worden al wel elektronisch via de cd-rom aangeboden, maar met internet krijgt het begrip catalogus pas echt nieuwe inhoud. De bijdrage over Elektronische catalogi in het bestelproces gaat hier nader op in. Op het eerste gezicht lijkt een catalogus zich uitstekend te lenen voor e-business. Wat is er eenvoudiger dan al die productinformatie met fraaie plaatjes op internet te zetten en daar een automatische bestelmogelijkheid aan te hangen. Dan spreken wij van een ordering catalogus. Een andere functie van een catalogus kan zijn het zoeken naar producten in de markt; dat heet een sourcing catalogus. Ook voor die functie is het internet, met zijn bijna onbegrensde informatieaanbod, natuurlijk prima geschikt. In het artikel De relatie tussen inkoop en marketing bij Wehkamp wordt een overzicht gegeven van de ontwikkeling binnen Wehkamp. In de zestigerjaren was er nog sprake van schaarste. Het aanbod van consumentenproducten was beperkt. De consument was afhankelijk van de winkelier en de winkelier van de producent. De financiële middelen van de consument waren gering. De nadruk lag op de relatie tussen inkoop en leverancier. Er werd in die tijd nauwelijks aandacht besteed aan de klant. In de zeventiger jaren begon de welvaart zich af te tekenen. Er kwamen steeds meer luxe producten en door de technologische ontwikkeling werden de productietechnieken steeds beter en de productievolumes groter. De consument kreeg steeds meer geld ter beschikking. Men begon meer aandacht te krijgen voor de klant. Begrippen als voorraadbeheer en assortimentsbeleid deden hun intrede. Daartoe werden eind jaren zeventig / begin jaren tachtig voor die tijd geavanceerde ondersteunende systemen ontwikkeld. Ook werd de inkoper steeds uitdrukkelijker verantwoordelijk gesteld voor alle factoren die van belang waren voor de winst. In de jaren negentig begonnen zich geleidelijk de contouren af te tekenen van een nieuwe fase. Voorraadbeheer werd supply chain management en in 2000 werd de eerste stap gezet van inkoop naar category management. Wehkamp, waarin e-commerce een grote rol speelt, heeft het belang van category management als oplossing voor de hedendaagse situatie van overvloed in aanbod en aanbieders onderkend, en is met de invoering ervan begonnen. Het artikel De gevolgen van e-business voor het inkoop-, verkoop en marketingbeleid belicht de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van zakelijke handelingen die via internet op elektronische wijze worden uitgevoerd. Elektronisch zakendoen heeft met name grote invloed op het inkoop-, verkoop- en marketingproces, alsmede op de interactierelatie tussen de inkoper van de afnemer enerzijds en de verkoper van de leverancier anderzijds. De door Kraljic ontwikkelde inkoopportfolio blijkt ook een praktisch instrument te zijn waarmee verkopers hun verkoopstrategie kunnen bepalen. Daarmee kunnen zij vaststellen welke rol de producten innemen in het inkoopproces van de afnemer van eindproducten. Ook verschillende betaalvormen die op internet toegepast worden, komen uitgebreid aan bod. Het artikel wordt afgesloten met enkele veelgebruikte definities en termen. 7.6 Dr. Ir. J. van Eerden, Ir. A. Valstar 6.6 Drs. M.A. van Osch 7.8 Ing. P.J. Jurg

13 7 Investeringen Een bijzondere vorm van inkoop is het doen van investeringen. Investeringen zijn inkopen die niet opgenomen worden in het eindproduct, maar die wel gedurende de komende jaren een belangrijke bijdrage aan het proces zullen leveren. En daarom is het voor deze inkopen wellicht nog belangrijker de kosten-/kwaliteitsverhouding ook over lagere termijn goed in balans is. Doordat het hierbij meestal gaat om inkopen die niet regelmatig gedaan worden, is het risico van fouten veelal hoger dan bij normale inkopen. Daardoor worden vaak externe partijen, zoals ingenieursbureaus en engineering contractors betrokken bij de specificatie en het ontwerp van investeringsmiddelen zoals machines en fabrieken. De betrokkenheid van deze partijen wordt besproken in een aantal artikelen van de hand van Jurg. Daarnaast wordt ingegaan op de rol van de inkoper in het projectteam, waar het gaat om investeringsprojecten. In een separaat artikel wordt ingegaan op de kostenberekening bij investeringsprojecten, waarmee ook een accuratere berekening voor de terugverdientijd gemaakt kan worden. Tenslotte wordt in een artikel ingegaan op de milieuaspecten die een rol kunnen spelen bij het inkopen van productiemiddelen. 7 Investeringen Artikelnummer Auteur De meeste multinationale industriële ondernemingen besteden ontwerp, 4.16 Ing. P.J. Jurg inkoop van apparatuur en materialen en de bouw van nieuwe fabrieken of uitbreiding van capaciteit voor bestaande productielijnen uit aan ingenieursbureaus. Deze kunnen bepaalde taken beter, goedkoper en sneller uitvoeren, omdat zij beschikken over specialistische kennis. Ingenieursbureaus beschikken over zeer ervaren technische en commerciële mensen, zij hebben meestal voldoende mensen in huis met de juiste kennis en ervaring in het ontwerpen, inkopen en bouwen van grote en complexe fabrieken en installaties. De auteur geeft een overzicht van De betrokkenheid van ingenieursbureaus bij het ontwikkelen van projecten. Het artikel Van ontwerp en inkoop naar de bouwplaats: de 4.18 Ing. P.J. Jurg betrokkenheid van de engineering contractor in de bouwfase is vooral gericht op de bouw van industriële investeringsprojecten en de rol die de engineering contractor daarin speelt. Het artikel sluit af met een case van een investeringsproject uitgevoerd door een engineering contractor. Tijdens de procurementfase vinden de inkoop, inspectie en logistiek van 4.17 Ing. P.J. Jurg projectgebonden apparatuur en materialen plaats. De projectinkoper dient mee te denken in het totale projectgebeuren, toe te zien op een zorgvuldige selectie van leveranciers, de nodige voorbereiding te treffen voor de offerteaanvraag en te zorgen voor de juiste vastlegging van commerciële voorwaarden en condities in een order of contract. Het artikel De projectinkoper als integraal onderdeel van het projectteam voor investeringsprojecten maakt duidelijk dat het inkopen van investeringsgoederen, het contracteren van dienstverleners en het beheersen van de inkomende goederenstroom verre van eenvoudige zaken zijn. Het uitbesteden van de bouw van modules gaat over uitbesteding van 3.9 Ir. T.W. van geprefabriceerde onderdelen (modules) bijvoorbeeld van een installatie. Modules kunnen op verschillende plekken worden gebouwd. Deze worden geassembleerd op de locatie waar de installatie uiteindelijk moet komen. Bij het evalueren van offertes op basis van integrale kosten zal mede in overweging worden genomen, de kosten die worden gemaakt tijdens de levensduur (life cycle) van het product. In Kostenevaluatie op termijn worden aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden methodieken aangereikt om de contante waarde, dus de waarde van geld in de tijd, vast te stellen om tot investeringsbeslissingen te komen. In de bijdrage Milieugerichte inkoop van productiemiddelen wordt beschreven hoe de inkoop van productiemiddelen milieuvriendelijker gemaakt kan worden. Voor de milieugerichte inkoop kan gebruik worden gemaakt van een vragenlijst die inkopers en leveranciers gebruiken om milieuaspecten van de in te kopen productiemiddelen systematisch in kaart te brengen. Deze lijst kan met enige aanpassingen door elk bedrijf dat te maken heeft met de inkoop van machines worden gebruikt Ir. T.W. van 2.5(.1) W. Baars

14 8 Inkoop & logistiek Inkoop en logistiek worden vaak in één adem genoemd, omdat inkoop veelal leidt tot transport en opslag van goederen. In een aantal artikelen wordt ingegaan op diverse aan inkooplogistiek gerelateerde onderwerpen, zoals Supply Chain Management, Vendor Managed Inventory, Just in time leverantie, interne- en externe distributielogistiek. Ook wordt ingegaan op het optimaliseren van de materiaalbeschikbaarheid. Tenslotte wordt ook aandacht besteedt aan de verschillende transportmodaliteiten die bestaan voor extern transport, en wordt als voorbeeld ingegaan op het transport van zware apparaten en de dingen die daarvoor allemaal geregeld moeten worden. 8 Inkoop & Logistiek Artikelnummer Auteur Het artikel Supply Chain Management: van bron tot afnemer geeft een 4.22 Ing. P.J. Jurg gedetailleerde beschrijving van het gecompliceerde proces van grondstof tot eindproduct, een gezamenlijk productieproces van meerdere partijen in alle schakels van de gehele integrale leveringsketen. SCM tracht het hele proces en het ketenbeheer van toeleverende bedrijven zodanig te optimaliseren, dat kosten dalen en doorlooptijden korter worden. Het blijkt namelijk dat hoe efficiënter de keten, hoe beter aan de behoefte van de afnemers van eindproducten kan worden voldaan. Want die afnemers komen steeds meer tot het inzicht dat zij verantwoordelijk zijn voor de samenstelling van het productassortiment en zijn daarom geneigd om de logistieke activiteiten, zoals transport en voorraadbeheer, over te laten aan logistieke dienstverleners die ervoor zorgen dat er voldoende voorraad van producten op de werkvloer beschikbaar is. Een uiterste vorm hiervan is Vendor Managed Inventory (VMI), een eerste stap op weg naar Supply Chain Management. In Vendor Managed Inventory wordt een voorbeeld gegeven van de 6.1 J. Vandekerckhove nieuwe wijze van voorraadbeheer. De klant hoeft niet meer te kijken naar zijn voorraad grondstoffen, daar deze door de leverancier in zijn hoofdkantoor nauwlettend in de gaten wordt gehouden en de tankwagens uit laat rukken zodra de tank bij de klant moet worden bijgevuld. De meeste industriële ondernemingen hebben te maken met logistiek. Dit 6.5 Ing. P.J. Jurg geldt niet alleen voor productiebedrijven en hun leveranciers, maar ook voor handelsbedrijven, de detailhandel en de retailsector. In Veranderde logistieke aansturing van inkoop: Betere materiaalbeschikbaarheid wordt hier nader op ingegaan. Het artikel gaat over de besturing en beheersing van inkomende en uitgaande goederenstromen van producten. In het algemeen geldt dat ondernemingen de effectiviteit en de efficiency van hun organisatie kunnen verbeteren door een systematisch logistiek beleid te voeren. Ook leveranciers worden in toenemende mate door hun opdrachtgevers onder druk gezet om hun logistiek beter te organiseren. Grote productiebedrijven willen dat afnemers van hun eindproducten, veelal groothandelaren en detaillisten, zich bewust worden van de voordelen van een goede logistieke samenwerking. De gevolgen hiervan zijn dat alle partijen hun kosten kunnen verlagen en daardoor concurrerend zijn en blijven. Dit artikel beschrijft een casestudy die is uitgevoerd in het kader van een onderzoek naar de materiaalbeschikbaarheid en de logistieke aansturing van inkoop. In het artikel Het beheer van materiaaloverschotten wordt ingegaan op de belangrijkste aspecten en verschillende oorzaken van het ontstaan van overschotten of overtollig materiaal na beëindiging van een project. In dit artikel wordende verschillende stappen van een project belicht die met het beheren van overschotten te maken hebben. Just in time-strategie: een verbeterde logistieke beheersing van goederenstroomprocessen leidend tot kostenbesparingen gaat over de (weder) invoering van het just in time-principe. Mede veroorzaakt door gewijzigde markt-omstandigheden, als gevolg van vertraagde economische groei, en stijgende internationale concurrentie, zijn veel ondernemingen gedwongen tot een hardere bedrijfsstrategie, met name het inkoopbeleid ten aanzien van strategische producten zodanig bij te stellen, waarmee zij 3.13 Ir. T.W. van 4.14 Ing. P.J. Jurg

15 de efficiency van hun productieprocessen kunnen verhogen en de kosten kunnen verlagen. Het merendeel van de productiebehoefte wordt toegeleverd door een klein aantal gespecialiseerde leveranciers, die zorg dragen dat het juiste product moet arriveren precies op het moment dat ze in de productie nodig zijn: niet te vroeg, niet te laat. Het streven hierbij is alle producten die nodig zijn voor de vervaardiging van het eindproduct, voortdurend in beweging houden en naar een nulvoorraad bij de afnemer, zowel van producten als van eindproducten. Het artikel Inkoop en logistiek: een kwestie van logisch organiseren gaat in op de besturing, de integrale goederenstroombeheersing en organisatie van zowel de inkoop-, de productie-, als de distributielogistiek bij industriële productiebedrijven, maar ook bij leveranciers. De besturing van de goederenstroom speelt zich voornamelijk af tussen twee bedrijven, daar waar de goederen van het ene bedrijf naar het andere overgaan. Logistiek staat nu volop in de belangstelling, reden dat bedrijven veel aandacht besteden aan het verbeteren en organiseren van hun logistieke prestaties. Hierdoor kunnen zij hun kosten verlagen, de voorraadhoogten reduceren en concurrerend blijven. Afnemers selecteren steeds vaker leveranciers op hun logistieke prestatie, en verwachten dat producten sneller, op tijd en op de juiste plaats worden geleverd. Dit artikel geeft een duidelijk overzicht van de logistieke doelstellingen, en behandelt het logistieke proces aan de hand van een aantal praktische voorbeelden. Het artikel wordt afgesloten met veel gebruikte logistieke begrippen. In het artikel Logistiek in onderhoud: een kwestie van logisch organiseren wordt aandacht besteed aan logistieke systemen, met name de aanvoerstromen in de gehele toeleveringsketen van materialen en reserveonderdelen en welke rol onderhoudsbedrijven spelen voor de werkzaamheden in het onderhoudsproces. Doordat productiebedrijven uitvoerende taken afstoten, zullen de activiteiten van onderhoudsleveranciers niet meer beperkt zijn tot de uitvoering van onderhoud alleen, als co-maker zijn zij direct betrokken bij het totale logistieke traject, waaronder begrepen de werkvoorbereiding, de planning, inspecties en levering van materialen en / of reserveonderdelen die gezamenlijk een integraal onderdeel vormen van het onderhoudscontract. Eigenlijk in de toekomst gezien een logische volgende stap. In het artikel Multimodaal goederenvervoer: optimaal gebruik bespaart u kosten wordt ingegaan op de verschillende vervoersmodaliteiten die ons ter beschikking staan om goederen (en diensten) op de plaats van bestemming te krijgen. De kenmerken en ontwikkelingen in het weg-, spoor-, zeevaart-, binnenvaart-, luchtvaart- en pijpleidingenvervoer en hun onderlinge voor- en nadelen worden uitgebreid behandeld. Daarbij wordt tevens aandacht besteedt aan de door de overheid gewenste modal shift van wegvervoer naar spoor- of binnenvaartvervoer, die moet bijdragen aan het rijdend houden van wegvervoer in het belang van onze economie. De in dit artikel verstrekte informatie is bedoeld om u meer inzicht te geven in de verschillende vervoersmogelijkheden die u heeft en u daarmee wellicht handvaten te geven om te besparen op uw eigen distributielogistiek. In het artikel Transport van zware apparaten worden de elementen besproken, waar men aan moet denken indien men zware apparaten heeft ingekocht, die naar de plaats van bestemming getransporteerd moeten worden. Dit vraagt veel coördinatie en overleg met onder andere verkeerspolitie en elektriciteitsmaatschappijen, dit laatste om verkeersbelemmerende straatverlichting te verwijderen Ing. P.J. Jurg Ing. P.J. Jurg Mevr. Ir. I.M.P. Meuwissen Ir. T.W. van 9 Samenwerkingsvormen Eén van de belangrijke peilers onder ons handboek Inkoop & Uitbesteden wordt behandeld, is wel het onderwerp samenwerkingsvormen. In de relatie tussen inkoper en leverancier zijn er veel verschillende vormen van samenwerking te onderscheiden. Van het leveren op contract tot het creëren van win-win situaties vanuit partnership en allianties. De redactie van het handboek is groot

16 promotor van met name deze laatste vormen van samenwerking, waarin de basis van vertrouwen en wederzijdse afhankelijkheid leidt tot kostenefficiëntie en kwaliteitsverbetering. Er is dan ook een grote keur aan artikelen beschikbaar die u helpen een dergelijke samenwerking vorm te geven en tot het maximum uit te nutten. Uw successtory vernemen we graag! 9 Samenwerkingsvormen Artikelnummer Auteur In Partnerships en allianties beschrijft de auteur hoe de manier van 4.3 Ing. P.J. Jurg samenwerken tussen uitbesteder en leverancier wijzigt en een steeds belangrijker rol gaat spelen. Uitbesteders kiezen bewust voor een intensieve samenwerking meteen beperkt aan tal leveranciers, om er zodoende meer voordelen uit te halen. Partnership of alliantie kan tot grote investeringsbesparingen leiden, maar ook tot verkorting van levertijden en grotere leveringsbetrouwbaarheid. Uitbesteders zoeken naar hechtere samenwerkingsrelaties met een kleiner Los dossier Ing. P.J. Jurg aantal leveranciers als noodzaak en middel om te overleven in een sterk concurrerende markt die steeds hogere eisen stelt. De conventionele verhouding tussen opdrachtgever en leverancier wankelt, sluit niet langer aan op de eisen en wensen van de afnemer, en is in feite reeds achterhaald. Twee vormen van samenwerking, partnership en alliantie, bieden dan mogelijkheden. Het dossier Het belang van partnerships en allianties zet helder uiteen wat de begrippen partnership en alliantie inhouden, waarin zij van elkaar verschillen, wat de voor- en nadelen zijn, en hoe een dergelijke relatie met leveranciers succesvol tot stand kan worden gebracht. Samenwerken wordt samen ondernemen. In het artikel Alliantie werkt kostenbesparend: Het ultieme partnership 4.7 Ing. P.J. Jurg in contracting wordt uitgelegd hoe nieuwe vormen van samenwerking ontstaan uit de tendens tot het afstoten van meer taken en verantwoordelijkheden aan leveranciers. Daarbij wordt ook ingegaan op welke graad van integratie het meest is aangewezen om te komen tot een win-winsituatie voor beide partijen. De geschiktheid van de alliantie, de meest vergaande samenwerkingsvorm, is daarbij sterk afhankelijk van het project. Het artikel De opbouw van allianties tussen afnemers en leveranciers bestaat uit vier delen. Deel 1 geeft een algemene beschrijving, de kenmerken, de doelstellingen Ing. P.J. Jurg en hoe strategische allianties tussen fabrikanten en afnemers van eindproducten opgebouwd worden. Allianties stellen fabrikanten in staat hun productiekosten te verlagen, levertijden te verkorten en hun kwaliteit te verhogen, om daarmee een concurrentievoorsprong op te bouwen. Het uitgangspunt van een strategische alliantie betekent het aangaan van een optimale, hechte, langdurige samenwerking tussen betrokken partijen. Met enkele praktijkvoorbeelden wordt aangetoond dat alliantie voor beide partijen werkelijk tot succes leidt, vergeleken met de klassieke wijze van zaken doen. Deel 2 gaat over samenwerkingsverbanden tussen de verschillende betrokken partijen en het beheren van de leveringsketen. Deel 3 gaat over de beheersing van permanente verbetering van Ing. P.J. Jurg Ing. P.J. Jurg producten, zoals kwaliteit, kosten en doorlooptijden door alliantieleveranciers die een belangrijke bijdrage leveren aan kwaliteit en waarde van het eindproduct, en baat hebben bij een grotere omzet. Vervolgens wordt aan de hand van voorbeelden uit de praktijk geïllustreerd hoe in verschillende situaties gebruik gemaakt wordt van specifieke inkoopmethodieken teneinde de balans onder leveringsallianties in evenwicht te houden. In deel 4 zijn als uitgangspunten gekozen de samenwerking met leveranciers en het succesvol toepassen van allianties. De structuur in de alliantie is een weerspiegeling van de samenwerking met en het evenwicht in de relatie tussen beide bedrijven. Samen zijn zij wezenlijk afhankelijk van het vertrouwen in de mensen met wie zij samenwerken. Belangrijk bij de opbouw van allianties is vast te stellen welke relaties bijdragen aan het creëren van de meeste meerwaarde, aan de deskundigheidsbevordering en Ing. P.J. Jurg

17 of partners dezelfde marktdoelen zijn toegedaan. Moeten allianties niet slechts voortduren zolang ze elkaars beste partners zijn en zolang elke partner zich er optimaal bij betrokken voelt? In vergelijking met traditionele vormen van samenwerking impliceren allianties intensieve interacties, een duidelijk inzicht in elkaars werkwijzen en cultuurverschillen. Aan de hand van vele praktijkvoorbeelden worden de verschillende vormen van samenwerkingsverbanden binnen een alliantie belicht. Het artikel Co-makership: De do s en dont s gaat over 'Co-makership'; een vorm van samenwerking met leveranciers. De auteur van dit artikel vergelijkt de status van de co-maker met die van een goed huwelijk: een uitstekende en boeiende beschrijving van partijen die elkaar een verdergaande vrijheid toestaan op basis van vertrouwen en wederzijds respect. Relaties tussen de afnemer en de leverancier bij de uitvoering van het contract zijn van groot belang. Zeker bij de levering van strategische goederen of diensten kan het gewenst zijn dat beide partijen investeren in de relatie. Een checklist ter beoordeling van een relatie completeert de bijdrage Relatie tijdens de uitvoering van het contract. De auteur heeft zich in het artikel Kwaliteitsverbetering van het inkoopproces in relatie met de leverancier geconcentreerd op de kwaliteit van de werkwijze van in te kopen goederen en diensten en het belang van goede relaties met leveranciers die kunnen bijdragen aan het succes van de onderneming. De auteur stelt in zijn artikel dat de huidige inkoopfunctie en het inkoopproces zal moeten veranderen: van een bestelfunctie naar een meer strategische management inkoopfunctie. Het artikel wordt afgesloten met een uitgebreide checklist bedoeld om ondersteuning te bieden in verbeteringen in de relaties en de omgang met leveranciers, resulterend in betere prijzen en hogere kwaliteit van goederen en diensten. Het artikel Inkoopmanagement in facilitaire omgevingen: Stevig faciliteren noodzakelijk is vooral gericht op relatiemanagement en het streven naar duurzame en hechte relaties met een beperkt aantal leveranciers, met het oogmerk de continuïteit voor beide organisaties te verzekeren. Doelen van de samenwerking zijn onder meer: vergaande specialisatie, verlaging van kosten, verbetering van kwaliteit, levertijdverkorting en verlaging van leveranciersselectie- en contractkosten. Een voorbeeld van een overeenkomst met een alliantie engineering contractor voor EPCM services geeft een handreiking welke elementen in zo'n contract moeten worden opgenomen. 4.5 Mevr. Ir. I.M.P. Meuwissen 4.2 Ir. T.W. van Ir. T.W. van 2.4(.1) R.E. Lennartz, drs. A. Trompetter, drs. R.A.F. Veeke Ing. P.J. Jurg 10 Juridische aspecten van inkoop Aan inkoop zitten diverse juridische aspecten verbonden. Van geheimhouding tot eigendomsrechten, van faillissementen van leveranciers tot akelige rechtszaken of de meer minnelijke vorm van mediation. U leest er meer over in deze artikelen uit ons handboek. Juridische aspecten van inkoop Artikelnummer Auteur Het artikel Bescherming van uw producten behandelt de bescherming 2.9 Mw. C.H. Colivan nieuwe producten of de uitgave van een boek, door een octrooi of via Molenaar het auteursrecht. Tezamen heten die rechten de intellectuele eigendomsrechten. Dit artikel gaat uitgebreid in op de aanvraagprocedures van het octrooirecht op een uitvinding, en voor welke landen u uw vinding kunt laten beschermen. Daar waar contracten worden afgesloten met leveranciers, waarbij men bepaalde informatie confidentieel wil houden is het nuttig te beschikken over geheimhoudingsverklaringen. In Geheimhoudingsverklaringen worden voorbeelden gegeven van een geheimhoudingsverklaring van de leverancier, van de employé van de leverancier en van een onderaannemer van de leverancier Ir. T.W. van

18 In Leverancier (bijna) failliet, inkoper wat nu? wordt informatie gegeven over surseance van betaling en faillissement van een leverancier en suggesties om de risico's hiervoor te reduceren en in te spelen op een dreigend dan wel reeds voltrokken faillissement. Met het artikel Inkoper stapt naar de rechter, maar dan... wordt beoogd de lezer een beeld te schetsen van de civiele procedure van het juridische proces, en hoe de burgerlijke rechtspraak in zijn werk gaat. Inkopers krijgen vroeg of laat allemaal wel eens te maken met een gerechtelijke procedure waar zij hun rechten kunnen halen. Om kennis te maken met de rechterlijke macht en de rechterlijke instanties in Nederland is op begrijpelijke wijze een tour door een gerechtsgebouw beschreven, met name wie men daar tegenkomt, wie daar werken, welke bevoegdheden zij hebben en hoe zij benoemd worden. Tenslotte zal de eisende partij moeten weten bij welke rechter hij/zij moet zijn. Omdat een vonnis via de rechter niet altijd leidt tot een voor partijen bevredigende oplossing, wordt momenteel de hulp ingeroepen van mediation: een gezamenlijke vorm van conflictoplossing door bemiddeling van een onafhankelijke en onpartijdige mediator. In dit artikel worden tal van juridische termen gebruikt die in de bijlage worden toegelicht. Het artikel Mediation: het gedegen alternatief naast de traditionele rechtspraak, ook wel conflict- of geschilbemiddeling genoemd, is een welkome aanvulling op de traditionele gerechtelijke procedure en sluit goed aan bij artikel Aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden kunt u zich een goed beeld vormen hoe mediation in de praktijk werkt. Ter afsluiting is een mediation- en een vaststellingsovereenkomst opgenomen. Het artikel Oplichterspraktijken gaat over oplichting in de advertentiebranche, een boeiende casebeschrijving van hoe malafide uitgeverijen en advertentiebureaus nepadvertenties plaatsen waarvoor ondernemers nooit een opdracht hebben gegeven. Stichting Eerlijk Zaken Doen (EZD) is een organisatie gespecialiseerd in het voeren van gerechtelijke procedures tegen dergelijke malafide praktijken. Aan gedupeerde deelnemers van de stichting geven zij juridische ondersteuning en zij bestrijden misleidende advertentieverkoop. Een aantal tips laat zien hoe gedupeerden kunnen voorkomen dat zij in een advertentiefuik stappen. 4.8 Drs. H.J.H.M. van Teeffelen Ing. P.J. Jurg E.W. Lopes Cardozo BNA, P.A.M. van Berkel Bc 4.9 Mevr. Mr. K. Kist 11 Algemeen Tot slot hebben we de inhoud van ons handboek voor uw gemak gerubriceerd en de veelvoorkomende termen en begrippen opgenomen in een overzichtelijke woordenlijst. Algemeen Artikelnummer Auteur Het artikel Handboek Inkoop en Uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst geeft een compleet overzicht van alle artikelen die in deel 2 tot en met 5 van het handboek de revue zijn gepasseerd. Handig gerubriceerd op hoofdonderwerp vindt u snel het artikel van uw gading terug. Ing. P.J. Jurg, Ir. T.W. van, mevr. Ir. I.M.P. De bijdrage veel voorkomende termen en begrippen bij inkopen en uitbesteden is een handig naslagwerk met definities voor de meeste in het handboek gebruikte termen en begrippen. Deze bijdrage is aanvullend op gebruikte termen, die is opgenomen in Band 1, en een aantal termen is aangescherpt. Meuwissen 0.2 Ir. T.W. van

Handboek Inkoop en uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst

Handboek Inkoop en uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst Handboek Inkoop en uitbesteden: 0.3 1 Handboek Inkoop en uitbesteden: handig naslagwerk voor de toekomst Ing. P. J. Jurg & Ir. I. M. P. Meuwissen 1 Inleiding 0.3 3 2 Beleid- & strategievorming in inkoop

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Facilitair inkopen Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Inhoud Voorwoord Eeuwige spagaat bij duurzaam inkopen Outsourcing: integraal uitbesteden van facilitaire diensten

Nadere informatie

Checklist E-procurement

Checklist E-procurement Checklist E-procurement CA 1.20-1 CA 1.20 Checklist E-procurement Wat is e-procurement? E-procurement is letterlijk elektronisch inkopen, oftewel het inkopen van producten en diensten door bedrijven of

Nadere informatie

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel pag.: van 7 code: STR-BEN-vra-00-bl versie. Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel Hieronder vindt u voor elk van de negen elementen uit het inkoopvolwassenheidsmodel (zie afbeelding) een aantal mogelijke

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Wat is inkoop? Dit artikel geeft een eenvoudige uitleg van de basiselementen van de inkoopfunctie en de inkooporganisatie.

Wat is inkoop? Dit artikel geeft een eenvoudige uitleg van de basiselementen van de inkoopfunctie en de inkooporganisatie. Ir. ing. D. Mostert, DME Advies Dit artikel geeft een eenvoudige uitleg van de basiselementen van de inkoopfunctie en de inkooporganisatie. Definities inkoop terminologie Definitie inkoop: Inkoop is alles

Nadere informatie

Inkoop in Strategisch Perspectief

Inkoop in Strategisch Perspectief Analyse H O O F D S T U K Inkoop als schakel in de voortbrengingsketen 1 Programma Inleiding Plaats van de inkoopfunctie in de waardeketen Definiëring en begripsafbakening Het belang van de inkoopfunctie

Nadere informatie

Inkoopprocedures worden in detail uitgewerkt in het inkoophandboek om de uniformiteit zowel intern en als extern te bewerkstelligen.

Inkoopprocedures worden in detail uitgewerkt in het inkoophandboek om de uniformiteit zowel intern en als extern te bewerkstelligen. Hoofdstuk 3 het inkoopmanagement proces Vier primaire taken van de inkoopfunctie: 1. Foutloze en tijdige levering van producten en diensten 2. Reduceren van inkoopuitgaven 3. Verminderen risico s in toeleveringsketen

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007 Inleiding Inleiding Logistiek Inleiding Logistiek in het leven van alledag Doel van de cursus Wat is logistiek? Plannen en beheersen Waarom logistiek? Logistiek is maatwerk Kosten en baten van logistiek

Nadere informatie

Standaarden voor gegevensuitwisseling

Standaarden voor gegevensuitwisseling Standaarden voor gegevensuitwisseling Afspraken over informatie-uitwisseling Wereldwijde afspraken binnen de ict om hard- en software met elkaar te kunnen laten communiceren noemen we standaarden voor

Nadere informatie

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Bas Terlingen en Guus van Schöll Themamiddag Kovon, 26-10-2005 1 Niveaus van managementinformatie Inzomen op detail informatie Gegevens verzamelen PM Strategisch

Nadere informatie

Contractmanagement en contractbeheer

Contractmanagement en contractbeheer Ir. ing. D. Mostert, DME Advies If you are not in control of your contracts, you are not in control of your business (Gartner) Uitbesteding op diverse gebieden neemt een grote vlucht. Steeds vaker wordt

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

Analyse van de inkoopfunctie

Analyse van de inkoopfunctie Ir. ing. D. Mostert, DME Advies Inkoopgebonden kosten zijn vaak een aanzienlijk deel van de totale kosten, hierdoor vormt de inkoopfunctie een belangrijke potentiële winstbron. Niet alleen door de invloed

Nadere informatie

Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot

Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot pag.: 1 van 8 Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot De onderstaande vragenlijst is gebaseerd op Stalenhoef et al. (2007). U kunt deze vragenlijst gebruiken voor een zelfanalyse WCP

Nadere informatie

Ervaringen Inkoopadministratie. Vastlegging van middagbijeenkomst op Kasteel Woerden 19 september 2013

Ervaringen Inkoopadministratie. Vastlegging van middagbijeenkomst op Kasteel Woerden 19 september 2013 Ervaringen Inkoopadministratie Vastlegging van middagbijeenkomst op Kasteel Woerden 19 september 2013 1 Agenda 14.00 14.15 Introductie 14.15 14.30 Jullie doelstelling voor vanmiddag? 14.30 14.45 Presentatie

Nadere informatie

RSZK INKOOP. September 2014, Bas De Kinder

RSZK INKOOP. September 2014, Bas De Kinder RSZK INKOOP September 2014, Bas De Kinder INHOUD Deze presentatie bevat de volgende onderwerpen: INKOOPBELEID PIJLERS UITGANGSPUNTEN VERANTWOORDELIJKHEDEN INKOOPPROCES STRATEGISCH TACTISCH OPERATIONEEL

Nadere informatie

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H o e k o m t h e t d a t g r o t e e n c o m p l e x e p r o j e c t e n v a a k u i t l o p e n e n budget t e n o v e r s c

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Sterker in samenwerking

Sterker in samenwerking Intrakoop-strategie 2014 2016 Sterker in samenwerking Intrakoop helpt zorginstellingen al meer dan vijftig jaar de meeste waarde uit het leveranciersaanbod te realiseren, door kennis, ervaring en inkoopvolume

Nadere informatie

Back to the Future Business Alignement in Publieke Inkoop? Aan de hand van de inkooporganisatie van de Gemeente Amsterdam toen, nu en straks

Back to the Future Business Alignement in Publieke Inkoop? Aan de hand van de inkooporganisatie van de Gemeente Amsterdam toen, nu en straks Back to the Future Business Alignement in Publieke Inkoop? Aan de hand van de inkooporganisatie van de Gemeente Amsterdam toen, nu en straks 23 januari 2015 2 Inhoud 1. Trends: Toen Nu Straks 2. Hoe kun

Nadere informatie

Contractmanagement onder de loep. Gemeente Zaanstad 5 juni 2014

Contractmanagement onder de loep. Gemeente Zaanstad 5 juni 2014 Contractmanagement onder de loep Sanne van Kamp / Justine Schlatmann NEVI-PIANOo congres Gemeente Zaanstad 5 juni 2014 Wie zijn wij? Gemeente Zaanstad Bevolking: circa 150.000 inwoners Organisatie: bijna

Nadere informatie

Meerwaarde van een professionele inkoopbenadering

Meerwaarde van een professionele inkoopbenadering Meerwaarde van een professionele inkoopbenadering NEVI Al ruim 55 jaar hét netwerk van en voor inkoopprofessionals Netwerk van ruim 9.000 inkoopprofessionals: leden, cursisten en relaties Circa 6.000 leden

Nadere informatie

Supply Chain Management in nieuw Europees perspectief

Supply Chain Management in nieuw Europees perspectief Supply Chain Management in nieuw Europees perspectief Dr.ir. Rob Kwikkers 02-06-2004 Fontys Hogescholen 1 Inleiding SCM is samenwerken in ketens van bedrijven taakverdeling communiceren partnerschap 02-06-2004

Nadere informatie

BOM s horen niet in spreadsheets

BOM s horen niet in spreadsheets BOM s horen niet in spreadsheets Innoveer met vertrouwen, wetende dat iedereen de juiste versie heeft van de BOM. Alles wat je nodig hebt om je product te bouwen De bill of materials (BOM) bevat de onderdelen

Nadere informatie

Kansrijke E-business toepassingen

Kansrijke E-business toepassingen Kansrijke E-business toepassingen 2001-03 / WhitePaper E-business kan op verschillende manieren toegepast worden. In deze whitepaper wordt een kort overzicht gegeven van de verschillende soorten E-business

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Versie 2016

Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Versie 2016 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Versie 2016 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID 3 3. ETHISCHE UITGANGSPUNTEN & DUURZAAMHEID 3 4. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN

Nadere informatie

Commodity Strategy Development (CSD-traject)

Commodity Strategy Development (CSD-traject) Commodity Strategy Development (CSD-traject) Productgroep Strategie Ontwikkeling Jurgen Keijzer Senior Inkoper 5 juni 2014 1 5 juni 2014 2 Agenda Wat doet Evides Waterbedrijf? Aanleiding CSD-traject Wat

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Doel: Zicht op: Begrippen en Definities Hoe in de eigen organisatie CM te bepalen Hoe: Stappenplan CM voor contracten

Nadere informatie

Contractmanagement, wat is dat?

Contractmanagement, wat is dat? Contractmanagement, wat is dat? Contractmanagement van diensten Ted Knoester Gemeente Lansingerland 1 Contractmanagement Kenmerken van diensten Wat doet een contractmanager? Wat is een contract? Hoe om

Nadere informatie

1 en 2 Inleiding Logistiek. Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl )

1 en 2 Inleiding Logistiek. Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl ) 1 en 2 Inleiding Logistiek Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl ) 1 Belangrijkste leerdoelen ILO In kaart kunnen brengen van de personen- en goederenstromen

Nadere informatie

Managed Service Provider Grip op inleen van extern personeel

Managed Service Provider Grip op inleen van extern personeel Managed Service Provider Grip op inleen van extern personeel Eerste druk, augustus 2010 2010 drs. ing. Peter Bargon Redactie: drs. Maria Anna te Riele, Customized Language Services, De Bilt Vormgeving:

Nadere informatie

Professionaliseren inkoopfunctie. Een praktijkvoorbeeld

Professionaliseren inkoopfunctie. Een praktijkvoorbeeld Professionaliseren inkoopfunctie Een praktijkvoorbeeld Even voorstellen Hans de Krijger Interim inkoopadviseur Ruime inkoopervaring Inrichten inkoopfunctie 18 jaar werkzaam in publieke sector Nu werkzaam

Nadere informatie

Hoe volwassen is uw inkooporganisatie in de keten?

Hoe volwassen is uw inkooporganisatie in de keten? Hoe volwassen is uw inkooporganisatie in de keten? Ken de keten Ken jezelf Nikki Bruggeling & Remco Kramers Nevi Inkoopdag, 24 juni 2014 1 Ken jezelf Hoe volwassen is uw inkooporganisatie? Knowing yourself

Nadere informatie

Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen

Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen Green Deal Circulaire Inkoop Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Utrecht, 16 januari 2014 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

PRESTATIE-INKOOP in de praktijk

PRESTATIE-INKOOP in de praktijk Inleiding Programma Aanmelden Route Uitnodiging workshop Donderdag 13 september 2012 fhi - leusden PRESTATIE-INKOOP in de praktijk Welke aanbieder steekt boven het maaiveld uit? Prestatie-inkoop in de

Nadere informatie

Inkoopbeleid- en aanbestedingsbeleid

Inkoopbeleid- en aanbestedingsbeleid CS Vincent van Gogh Inkoopbeleid- en aanbestedingsbeleid 2013 Bas Groenwold 15-4-2013 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Stagiair Facility Management April 2013, Assen In opdracht van de CS Vincent van Gogh

Nadere informatie

Het uitbesteden van inkoop in de zorg. De 8 dingen Die je wilt weten. Bas Bouwman en Jeroen Meijer Partners bij Coppa

Het uitbesteden van inkoop in de zorg. De 8 dingen Die je wilt weten. Bas Bouwman en Jeroen Meijer Partners bij Coppa De 8 dingen Die je wilt weten Bas Bouwman en Jeroen Meijer Partners bij Coppa De afgelopen jaren hebben wij de belangstelling voor het uitbesteden van inkoopprocessen zien groeien. Zoals vaker bij inkoop

Nadere informatie

E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 4 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - case met 10 open vragen (maximaal 100 punten)

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Wij helpen u graag Onze medewerkers staan voor u klaar om u een goede reis te bezorgen Agenda Even voorstellen Wat is contractmanagement Hoe heeft NS dit

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Even voorstellen: Historie

Even voorstellen: Historie Postbus 33 5160 AA Sprang-Capelle T 0416 280 880 F 0416 273 322 E info@vanscholladvies.nl I www.vanscholladvies.nl BTW-nr NL8057.27.826.B.01 K.v.K. Tilburg nr. 18047302 Rabobank 33.42.24.578 Even voorstellen:

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

Aanbestedingen winnen en klanten behouden

Aanbestedingen winnen en klanten behouden Aanbestedingen winnen en klanten behouden Duurzaamheid als onderscheidend vermogen Scherpenzeel, 12 december 2014 Alexander Reuvers Agenda Opening & introductie Aanbesteden (30 minuten) Eerste workshop

Nadere informatie

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner In 8 stappen naar bedrijfskundig FM Van FM-specialist tot strategisch businesspartner Inhoud STAP 1. Maak een businessplan voor FM STAP 2. Zorg voor een optimale werkomgeving STAP 3. Zorg voor een flexibele

Nadere informatie

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Inkoop Functiecode: 0701

Functieprofiel: Medewerker Inkoop Functiecode: 0701 Functieprofiel: Medewerker Inkoop Functiecode: 0701 Doel Afsluiten van (raam)contracten en overeenkomsten alsmede het voorbereiden en uitvoeren van eenmalige opdrachten, op basis van de behoefte van de

Nadere informatie

Ted Knoester. Contractmanagement in de praktijk

Ted Knoester. Contractmanagement in de praktijk Ted Knoester Contractmanagement in de praktijk Ted Knoester Contractmanagement in de praktijk Derde druk ISBN 978-90-368-0384-7 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media 2013 Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Hoofdstuk 2 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Hoofdstuk 2 13 april 2007 Comptenties Inleiding Logistiek Hoofdstuk 2 Logistieke concepten Na het bestuderen van dit hoofdstuk kun je vertellen wat: een regelkring is; het doel is van logistiek; wat Value-Added Partnership inhoudt;

Nadere informatie

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig!

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Executive Platform Supply Chain Excellence Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Breukelen, 27 februari 2013 Leadership

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Online besparen voor betere zorg

Online besparen voor betere zorg Online besparen voor betere zorg Intrakoop online: online besparen voor betere zorg Intrakoop E-inkopen Een unieke manier van elektronisch inkopen: makkelijk, goedkoop en efficiënt. Met Intrakoop E-inkopen

Nadere informatie

Inkoopmanagement en Ketenintegratie. 18 september 2008

Inkoopmanagement en Ketenintegratie. 18 september 2008 Inkoopmanagement en Ketenintegratie 18 september 2008 Van Schöll Advies In de huidige vorm ontstaan in 2003 Kernactiviteiten Begeleiden van veranderingsprocessen Optimaliseren van het sproces Inkoop management

Nadere informatie

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument U wilt klanten geen nee verkopen. Maar ook niet blijven zitten met voorraad. Een efficiënte goederen-, geld- en informatiestroom tussen fabrikant, groothandel, winkelier en klant voorkomt voorraadtekort

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Automatiseer uw Purchase-to-Payproces voor een betere afstemming tussen Inkoop en Finance Uw

Nadere informatie

Opzetten van een inkooporganisatie

Opzetten van een inkooporganisatie Opzetten van een inkooporganisatie Schakelen naar de volgende fase in uw inkoopvolwassenheid Apeldoorn, 5 juni 2008 NEVI: netwerk- en kennisorganisatie CLUSTERS Netwerk Kennis Marketing & Communicatie

Nadere informatie

Service Level Agreement (SLA)

Service Level Agreement (SLA) Service Level Agreement (SLA) Marcel Spruit Wat is een SLA Een SLA (Service Level Agreement) is een schriftelijke overeenkomst tussen een aanbieder en een afnemer van bepaalde diensten. In een SLA staan,

Nadere informatie

Mobility....sleutel tot actueel voorraadbeheer en meer efficiency. Whitepaper

Mobility....sleutel tot actueel voorraadbeheer en meer efficiency. Whitepaper Mobility...sleutel tot actueel voorraadbeheer en meer efficiency Whitepaper UNIT4 Software B.V., 2013 Mobiel ondernemen: altijd en overal toegang tot bedrijfsgegevens Door nieuwe toetreders en afzetmarkten

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis

Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis r Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA o o o k a l e Symposium Het nieuwe werken, een schone taak Kaatsheuvel, 6 oktober

Nadere informatie

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem PBM PBM s Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group 5 maart 2009 De Montil - Affligem PreBes vzw Diestersteenweg 88 3510 Kermt Hasselt Tel. 011/28 83 40 Fax. 011/28 83 49 info@prebes.be

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

3D SUPPLY CHAIN VISIBILITY TRENDS & CHALLENGES IN THE HIGH TECH WORLD IR. EMILE VAN GEEL

3D SUPPLY CHAIN VISIBILITY TRENDS & CHALLENGES IN THE HIGH TECH WORLD IR. EMILE VAN GEEL 3D SUPPLY CHAIN VISIBILITY TRENDS & CHALLENGES IN THE HIGH TECH WORLD IR. EMILE VAN GEEL CONTENTS 1. trends in high tech supply chain management... 3 1. trends & uitdagingen... 3 2. omgaan met de huidige

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules Kracht door samenwerking VDL Industrial Modules IN DE HIGH-TECH WERELD WAARIN U EN WIJ OPEREREN, DRAAIT ALLES OM EFFICIENCY: STREVEN NAAR REDUCTIE VAN KOSTEN EN UITBESTEDING VAN NIET KERNCOMPETENTIES.

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID... 3 3. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN... 4 4. BEPALING AANBESTEDINGSPROCEDURE...

Nadere informatie

Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing. Peter Muilwyk. Waar elke euro telt

Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing. Peter Muilwyk. Waar elke euro telt Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing Peter Muilwyk Waar elke euro telt 1 Managementondersteuning Advisering Training Waar elke euro telt 2 Missie InkooPManagement is gespecialiseerd

Nadere informatie

Uw specialist in technisch management

Uw specialist in technisch management IP-Solutions Het technisch beheer van installaties staat onder druk. De toenemende concurrentie, kostendruk en veranderende wet- en regelgeving vraagt om grotere transparantie, flexibiliteit en efficiency.

Nadere informatie

Winstgevend inkopen met

Winstgevend inkopen met Winstgevend inkopen met De winst van professioneel inkopen Voor het organiseren van een professioneel inkoopproces is inkoopkennis niet voldoende Want: hoe wordt het aantal leveranciers teruggebracht,

Nadere informatie

European Logistics Association

European Logistics Association European Logistics Association Certification for Logistics Professionals Module Overview ELA Standards Senior management 1.1. Basic Supply Chain Concepts Basisconcepten logistieke keten (verplicht) 1.1.1.

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

Kennismiddag: Demand Management

Kennismiddag: Demand Management Kennismiddag: Demand Management Agenda Agenda Even voorstellen Inleiding FM FM en uitbesteden Een praktijkvoorbeeld Pauze Wat is Demand management? Borrel 9-10-2014 Kennismiddag: Demand Management Even

Nadere informatie

Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop

Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Het eerste internationale Interim Management Congres Ede, 28 november 2008

Nadere informatie

Verkopen van Inkoop. Hoe bereik en betrek ik de interne klant uit het primaire proces?

Verkopen van Inkoop. Hoe bereik en betrek ik de interne klant uit het primaire proces? Verkopen van Inkoop Hoe bereik en betrek ik de interne klant uit het primaire proces? Agenda Voorstellen Visie Verkoop van inkoop Waarom inkoopmarketing? Hoe inkoop verkopen? Inkoopresultaat delen Do s

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

Het inhuurproces en uw inkoopdoelstellingen. 17 punten van aandacht bij uitbesteding.

Het inhuurproces en uw inkoopdoelstellingen. 17 punten van aandacht bij uitbesteding. Het inhuurproces en uw inkoopdoelstellingen. 17 punten van aandacht bij uitbesteding. De trend waarbij werk in meerdere flexibele vormen wordt aangeboden en vormgegeven, zet zich voort. Er vindt een duidelijke

Nadere informatie

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Gasunie inkoopproces 2012

Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Of het nu gaat om het optimaliseren van het gastransport of om het beheren en aansturen van onze leveranciers, bij Gasunie zijn we continu op zoek naar

Nadere informatie

ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN

ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN VAN AGENDEREN NAAR DOEN Terwijl u dit leest, voltrekt zich een revolutie in het zakelijk landschap. Het Nieuwe Werken (HNW) staat volop in de aandacht. En niet zonder reden:

Nadere informatie

Masterclass Raamovereenkomsten. Externe Inhuur. 7 oktober 2008. The Procurement Solutions Company

Masterclass Raamovereenkomsten. Externe Inhuur. 7 oktober 2008. The Procurement Solutions Company Masterclass Raamovereenkomsten Externe Inhuur 7 oktober 2008 The Procurement Solutions Company Agenda Welkom/opening Korte introductie Diversiteit Raamovereenkomsten 8 stappenplan Raamovereenkomsten met

Nadere informatie