Ontwerp van een optimale Supplier Managed Inventory strategie in geval van stochastische stabiele vraag en eindige bevoorradingscapaciteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwerp van een optimale Supplier Managed Inventory strategie in geval van stochastische stabiele vraag en eindige bevoorradingscapaciteit"

Transcriptie

1 Ontwerp van een optimale Supplier Managed Inventory strategie in geval van stochastische stabiele vraag en eindige bevoorradingscapaciteit Mark Vandepitte Promotor: prof. dr. El-Houssaine Aghezzaf Begeleiders: Carles Sitompul, Yiqing Zhong Masterproef ingediend tot het behalen van de academische graad van Master in de ingenieurswetenschappen: bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek Vakgroep Technische bedrijfsvoering Voorzitter: prof. dr. ir. Hendrik Van Landeghem Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar

2 Design of an optimal Supplier Managed Inventory -strategy in the case of stochastic stable demand and finite supply capacity Mark Vandepitte Supervisor(s): Prof. dr. El-Houssaine Aghezzaf Abstract This article analyzes the SMI-model for a stochastic stable demand when capacity constraints are introduced for the distribution center. Furthermore the influences of the clusters and timetables on the inventory of the supplier are analyzed and improvements are being introduced. Keywords Supply Chain Management; Supplier Managed Inventory; Vendor Managed Inventory; Capacitated distribution center; Timeschedules; Clusters I. INTRODUCTION THE continuously growing competition and globalization during recent years emphasizes more and more the importance of an optimal supply chain which leads to minimal total costs. In this context, many studies are related to the Supplier Managed Inventory (SMI) / Vendor Managed Inventory (VMI). Both are aiming at reducing the total costs by combining costs caused by the clients and by the supplier. With the Supplier Managed Inventory -strategy the stocks of the clients are managed by the supplier and consequently the supplier takes full responsibility of the clients stocks. An important aspect of the SMI-strategy is the Inventory Routing Problem (IRP) where the inventory problem at the clients and the distribution problem from the supplier to the clients, are considered together. This IRP considers the distribution of a single product from one distribution center to many clients. The objective of the IRP is to determine a distribution plan that minimizes total costs, which are the sum of the costs listed below. fixed vehicle cost inventory costs at the clients distribution cost (loading, delivery, transport) It is important to notice that the IRP considers a uncapacitated distribution center and assumes that there are always products available at the distribution center. Because of this stockouts at the distribution center are not considered and clusters and timetables are created with the intention of minimizing the sum of above costs and are regarded as fixed for the whole time horizon. The objective of this thesis is to analyses the influences of these clusters and timetables on the stock of the supplier and the related costs. Improvements for both clusters and timetables will be introduced. II. INITIAL MODEL In the thesis a realistic example problem is introduced and the initial model is gradually built up by adding the different cost factors. Each step is demonstrated by applying it to the example problem. The initial model consist of following steps: location problem only transport, delivery and loading costs making clusters making optimal routes Traveling Salesman Problem (TSP) adding inventory costs at the clients calculating the optimal cycle time, T cycle and the minimal and maximal time between two deliveries of a tour: T min respectively T max implementing multi-tours and multiple frequencies construction of the timetables for the vehicles; fixing the delivery moments of the tours considering stochastic demand III. NEW MODEL: APPLYING A FINITE SUPPLY CAPACITY In the new model the view is extended with the management of the stock of the supplier. The assumption of an infinite supply capacity of the initial model is replaced by the assumption of a capacitated inventory at the supplier. Because of this this stockouts at the distribution center can exist, causing following costs: backordering costs : extra cost if a product is not available at the distribution center stockout costs : extra cost when the client suffers a stockout Decreasing the chance of a stockout at the distribution center (and consequently decreasing the two above costs) can be obtained by increasing the safety-stock of the distribution center and/or making more frequent orders. This could however result in higher total costs because of the two following costs at the distribution center: the inventory costs the order costs To minimize total costs trade-off s between the seven cost functions have to be made. In the new model the seven cost functions are considered together; also two different supply policies are compared with each other, the causes of the variance of the demand at the distribution center are examined and this variance is calculated in the case of the example problem. Furthermore the influences between the variance of the demand at the distribution center and the clusters and the timetables are analyzed and improvements are proposed.

3 .1 comparing two different supply policies In this thesis the periodical review supply policy with fixed supply amount is compared to the Q(S,s) supply policy. In the first deliveries are made at fixed time intervals and a fixed amount is delivered. The Q(S,s)-policy continuously checks the inventory and an order is placed (with leadtime two days) when the inventory drops below a certain reorder point (s) and the amount ordered is equal to S-s. The comparison resulted in the cost comparison, in the case of the example problem, and we can conclude that the Q(S,s)-policy has a slight advantage because of lower total costs. In the next figure 2 the daily demand at the distribution center is shown after improvements were made to the timeschedules and the clusters. These improvements aimed at spreading the daily demand at the distribution center over all days..2 calculation of the variance of the demand at the distribution center For the initial model, the average daily demand at the distribution center and his variance are calculated as in 1 respectively 2 50 µ dc = µ[dag i] i =1 = producten/dag 610 producten/dag (1) 50 σdc 2 i =1 = (µ[dag i] µ dc) = (2) σ dc = 486 (3).3 Influences of the clusters and timeschedules on the supplier s inventory In figure 1 we can see a part of the daily demand at the distribution center resulting from the initial model. It can be seen that this demand is far from optimal for the distribution center: days without demand alternate with days with very high demand. Because of this high safety-stock levels will be needed if we want to prevent stockouts at the distribution center. Fig. 2. new daily demand at the distribution center after improvements to the clusters and the timeschedules We can see immediately that these improvements will lead in a smoother inventory and, as a result, in a smaller needed safety-stock. In formula 5 we can see the new variance of the daily demand at the distribution center. n σdc 2 i =1 = (µ[dag i] µ dc) 2 n 1 50 i =1 (µ[dag i] 610)2 = = (4) 50 1 σ dc = 130 (5) Because of this lower variance, a smaller safety-stock is necessary for the same service-levels and in figure 3 we can see de costs for the initial Q(S,s)-policy and the Q(S,s)-policy in case of the improved clusters and timetables. These costs can be obtained after 1000 simulations of the model. Fig. 3. improvement of the total costs by improved clusters and timeschedules We can conclude that the improved clusters and timeschedules result in a total costs saving of 6,2% Fig. 1. initial daily demand at the distribution center

4 i Auteur en promotor geven de toelating deze scriptie voor consultatie beschikbaar te stellen en delen ervan te kopiëren voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik valt onder de beperkingen van het auteursrecht, in het bijzonder met betrekking tot de verplichting uitdrukkelijk de bron te vermelden bij het aanhalen van resultaten uit deze scriptie. The author and promoter give the permission to use this thesis for consultation and to copy parts of it for personal use. Every other use is subject to the copyright laws, more specifically the source must be extensively specified when using from this thesis. Gent, Juni 2009 De promotor De begeleider De auteur Prof. dr. El-Houssaine Aghezzaf Carles Sitompul, Yiqing Zhong Mark Vandepitte

5 Woord vooraf Deze thesis werd in Juni 2009 opgemaakt door Mark Vandepitte met het oog op het behalen van de academische graad Master in de ingenieurswetenschappen: bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek voor het academiejaar Dit aan de Universiteit van Gent (Ugent), faculteit Ingenieurswetenschappen, vakgroep Technische bedrijfs-voering. Graag bedankten we promotor prof. dr. El-Houssaine Aghezzaf voor de steun bij het onderzoek van de thesis en de begeleider Carles Sitompul voor de introductie en de hulp bij het gebruik van AMPL. Ook An Vandepitte en Bart Wydaeghe hielpen mee door het nalezen van de thesis, het aanbrengen van suggesties en corrigeren van spellingsfouten. Mark Vandepitte Gent 1 Juni 2009 ii

6 Samenvatting In de literatuur werd tot op heden bij het opstellen van de clusters en tijdschema s geen rekening gehouden met hun invloeden op het voorraadverloop bij het distributiecenter. De clusters en tijdschema s werden opgesteld met als doel een minimale som van de transport-, vrachtwagen-en voorraadkost bij de klanten, maar konden een klonterig voorraadverloop bij het distributiecenter tot gevolg hebben. Dit zorgde dan voor hoge voorraadkosten en/of hoge kans op een stockout bij het distributiecenter. Het doel van deze thesis is het ontwerp van een optimale Supplier Managed Inventory -strategie in geval van een stochastische vraag bij de klanten en een eindige voorraadcapaciteit bij het distributiecenter. Hiervoor wordt onder andere de invloeden tussen het voorraadverloop bij het distributiecenter en de clusters en tijdschema s onderzocht en worden twee bevoorradingspolitieken voor de leverancier met elkaar vergeleken. Eerst wordt gestart met de opbouw van een initieel model dat rekening houdt met de transport-, vrachtwagen-en voorraadkosten bij de klanten bij eerst een deterministische vraag en later ook een stochastische vraag. Vervolgens wordt een nieuw model voorgesteld waarbij een eindige voorraadcapaciteit bij het distributiecenter wordt geïntroduceerd. Volgende kosten worden hierdoor toegevoegd aan het initiële model: voorraadkost bij het distributiecenter backorder -kost bij het distributiecenter stockout -kost bij de klant bestelkost bij het distributiecenter Twee bevoorradingspolitieken voor het distributiecenter, namelijk de periodieke bevoorradingspolitiek met vaste bestelhoeveelheid en de Q(S,s)-bevoorradingspolitiek, worden met elkaar vergeleken en de optimale safety-stocks worden bepaald door een kostenafweging. Hieruit blijkt dat de grootte van de safety-stocks sterk toeneemt indien de variantie van de vraag per dag bij het distributiecenter toeneemt. Deze variantie wordt slecht licht beïnvloed iii

7 Hoofdstuk 0. Samenvatting iv door de variantie van de vragen bij de klanten en wordt voornamelijk bepaald door de wijze waarop de clusters en de tijdschema s gevormd worden. Aan de hand van een voorbeeldprobleem worden de gemiddelde totale kosten gesimuleerd en wordt geconcludeerd dat door een verbetering van de tijdschema s, die rekening houdt met de invloed op het voorraadverloop, en dus ook de variantie van de vraag per dag, bij het distributiecenter, er voor dit voorbeeldprobleem een verlaging van de gemiddelde totale kosten van 6,21% kan verwezelijkt worden. Verder wordt er ook een opbouw van een algoritme voorgesteld voor het opstellen van clusters die eveneens de variantie van de vraag per dag bij het distributiecenter trachten te verminderen. Keywords: Supply Chain Management; Supplier Managed Inventory; Vendor Managed Inventory; Capacitated distribution center; Timeschedules; Clusters

8 Inhoudsopgave Samenvatting Lijst van figuren iii vii 1 Inleiding Opbouw van de thesis Hoe het begon CMI versus SMI/VMI Client Managed Inventory (CMI) Supplier Managed Inventory (SMI)/Vendor Managed Inventory (VMI) Inventory Routing Problem (IRP) Literatuurstudie Vehicle Routing Problem (VRP) Exacte oplossingsmethodes Heuristieken Meta-heuristieken Inventory Routing Problem (IRP) Deelproblemen van het IRP Probleemstelling, doel en structuur van het onderzoek Probleemstelling Doel van het onderzoek Structuur het onderzoek Opbouw van het initieel ontwerp Verschillende invloedsfactoren Introductie voorbeeldprobleem Locatieprobleem Transport-, afleverings- en laadkosten One to one v

9 Inhoudsopgave vi One to many Verdelen van de klanten in clusters Traveling Salesman Problem Many to many Toevoegen van voorraadkosten T cycle one to one one to many Multi-tours en meerdere tour-frequenties Toevoegen tijdschema s Toevoegen stochasticiteit van de vraag Voorraadverloop initieel model Samenvatting initieel model Nieuw model voor VMI met eindige bevoorradingscapaciteit Eindige bevoorradingscapaciteit en extra kosten Vraaggemiddelde en -variantie bij het distributiecenter Backlogging Bevoorradingspolitieken bij de klanten Bevoorradingspolitieken bij het distributiecenter Periodieke bevoorradingspolitiek met vaste bestelhoeveelheid Q(S,s) bevoorradingspolitiek Vergelijking beide bevoorradingspolitieken Interacties tussen voorraadverloop dc en clusters en tijdschema s Aanpassing tijdschema s Aanpassing clusters Mogelijke uitbreidingen Samenvatting nieuw model A De AMPL-bestanden 100 A.1 het data-bestand A.2 het model-bestand A.3 het run-bestand Bibliografie 193

10 Lijst van figuren 1.1 transport- en voorraadkost apart geminimaliseerd (links) - som van beiden geminimaliseerd (rechts) de 4 kostenfuncties voorraadpolitiek S,B voorraadpolitiek S,R voorraadpolitiek Q,R cruciale zones bij de S,B-bevoorradingspolitiek vlak voorraadverloop klonterig voorraadverloop met een laag order-up-to level klonterig voorraadverloop met een hogere order-up-to level invoerparameters afstanden tussen de klanten onderling en tussen de klanten en het dc distributie bij one to one voorraadverloop klant (one-to-one met transport-, aflevering- en laadkosten) het VRP voor het voorbeeldprobleem opsplitsing VRP in bepalen clusters (links) en TSP per tour (rechts) opsplitsing VRP in bepalen clusters (links) en TSP per tour (rechts) De posities van de klanten bij het bezoeken van de tour (links) en de TSPafstanden in km (midden) en de cumulatieve vragen (rechts) de gebruikte wegen voor tour T min, T max en T cycle hoeveelheid die de vrachtwagens moeten meenemen per tour de tijdschema s voor de vrachtwagens tot dag verwacht voorraadverloop bij klant 16 op basis van deterministische vraag stochastisch vraagverloop bij klant de gemiddelde en de stochastische vragen voorraadopbouw bij klant 8 in het geval van stochastische vraag grafische voorstelling van het voorraadverloop bij klant vii

11 Lijst van figuren viii 5.1 de gemiddelde vragen bij de klanten en de varianties gemiddelde vraag per dag bij het distributiecenter gemiddelde bestelhoeveelheid en variantie van de tours vraag per dag bij het distributiecenter en hun varianties de safety-stocks bij de klanten voorraadverloop klant voorraad dc op basis van de verwachte, gemiddelde vragen en met een periodieke bevoorrading, zonder safety stock voorraad dc op basis van de verwachte, gemiddelde vragen en met een periodieke bevoorrading, met safety stock voorbeeld voorraad dc op basis van de stochastische vragen en met een periodieke bevoorrading, met safety stock parameters voor de Q(S,s)-bevoorradingspolitiek bij het distributiecenter voorraadverloop bij het dc bij een Q(S,s)-bevoorradingspolitiek en op basis van de verwachte, gemiddelde vragen voorraadverloop bij het distributiecenter met een Q(S,s)-bevoorradingspolitiek en op basis van stochastische vragen service-levels en kostenfuncties [euro] voor EOQ- en Q(S,s)-bevoorradingspolitiek gemiddelde vraag per dag bij het distributiecenter invloed van de tijdschema s op het vraagverloop bij het distributiecenter (1/2) invloed van de tijdschema s op het vraagverloop bij het distributiecenter (2/2) eerste verbetering tijdschema s 1/ eerste verbetering tijdschema s 2/ bestelhoeveelheid en bestelpunt voor de Q(S,s)-bevoorradingspolitiek, met de eerste verbeterde tijdschema s service-levels en kostenfuncties [euro] voor Q(S,s)-bevoorradingspolitiek bij de eerste verbetering van de tijdschema s vraagverloop per dag bij het distributiecenter na de eerste verbetering van de tijdschema s voor de vrachtwagens T cycle, T min en T max invloed van de 2de verbetering van de tijdschema s op de kostenfuncties service-levels en kostenfuncties [euro] voor Q(S,s)-bevoorradingspolitiek bij de tweede verbetering van de tijdschema s vraagverloop per dag bij het distributiecenter na de tweede verbetering van de tijdschema s voor de vrachtwagens tweede verbetering tijdschema s 1/ tweede verbetering tijdschema s 2/ verbetering van het voorraadverloop bij het distributiecenter door een betere keuze clusters met gelijkaardige bestelhoeveelheden

12 Lijst van figuren ix 5.29 kritieke zones bij het voorraadverloop van het distributiecenter

13 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Opbouw van de thesis In deze thesis wordt een optimale Supplier Managed Inventory Strategie ontworpen in het geval van een stochastische stabiele vraag en in het geval van een eindige bevoorradingscapaciteit. In dit hoofdstuk geven we een korte inleiding tot het Supplier Managed Inventory (SMI) / Vendor Managed Inventory (VMI) waarna in hoofdstuk 2 een literatuurstudie wordt gedaan over de onderwerpen die relevant zijn voor de SMI-strategie. In hoofdstuk 3 definiëren we de probleemstelling, het doel en de structuur van het onderzoek van deze thesis. Het initiële model voor de SMI-strategie wordt opgesteld in hoofdstuk 4 waarna in hoofdstuk 5 het nieuwe model met eindige bevoorradingscapaciteit geïntroduceerd wordt. Tenslotte vatten we in hoofdstuk 6 onze conclusies samen. In de appendices zijn de ampl-bestanden voor het model terug te vinden. 1.2 Hoe het begon In de vrije markteconomie heeft de consument, mede door de groeiende globalisering, steeds een ruime keuze uit een groot aantal leveranciers voor gelijkaardige producten gehad. Hierdoor werden de leveranciers gedwongen hun producten continu te verbeteren om zo hun concurrenten steeds een stap voorop te blijven. Deze harde concurrentiestrijd leidde onverbiddelijk tot het elimineren van verspillingen ( waste ). Hierbij werden alle processen die leidden tot de verkoop van het product als het ware gezeefd met als doel enkel de processen met toegevoegde waarde ( added value ) over te houden. Tal van methodes focussen op het elimineren van waste op productieniveau; hierbij denken we spontaan aan Lean, 6-sigma, Business Process Management (BPM),... Recent groeide het besef dat ook het voorraadbeheer bij de klanten hierin een belangrijke 1

14 Hoofdstuk 1. Inleiding 2 rol kan spelen. Niet alleen zorgt een efficiënter voorraadbeheer voor een lagere kost (die logischerwijze resulteert in een lagere prijs voor de consument en/of een grotere winstmarge voor de klant), maar zorgt ze ook voor een toegevoegde waarde voor de klant in de vorm van productbeschikbaarheid, snellere en tijdige leveringen,... en andere vormen van klantenservice. Voor een efficiënter voorraadbeheer is het noodzakelijk dat de voorraadpolitiek bij een klant zich als een proactieve politiek gedraagt ipv de reactieve politiek zoals vroeger gebruikt werd. Met een proactieve politiek wordt een politiek bedoeld die al reageert op zaken voor die zich voordoen. De reactieve politiek reageert in tegenstelling tot de proactieve politiek enkel op de zaken wanneer die zich voordoen. Kort samengevat is het doel van de producenten het verkrijgen van een efficiënter voorraadbeheer en het middel hiervoor is het omschakelen van een reactieve (verkoop, lever) naar een proactieve (voorspel, lever, verkoop) voorraadpolitiek. Ook werden vroeger de voorraad- en distributiekosten als twee verschillende onderdelen gezien: enerzijds beheerden de bedrijven hun eigen voorraden en optimaliseerden ze hun safety-stocks, voorraadcapaciteiten, bestelperiodes,... zodanig dat de voorraadkosten voor het bedrijf minimaal waren. Op basis van deze optimalisatie verstuurden zij hun orders. Anderzijds waren er de leveranciers die deze orders ontvingen en die op hun beurt een zo laag mogelijke distributiekost probeerden te behalen door het samennemen van klanten in eenzelfde tour, kortste routes tussen de klanten,.... Deze werkwijze noemen we Client Managed Inventory (CMI) en het bleek al snel dat deze afzonderlijke behandeling van het voorraad- en distributieprobleem in de meeste gevallen niet tot een globale, kostenoptimale oplossing leidde. De laagste voorraadkosten bij de klanten gaan immers niet altijd gepaard met lage distributiekosten bij de leveranciers en omgekeerd. Wanneer nu echter de klanten en de leveranciers gingen samenwerken met als doel het minimaliseren van de som van de voorraad- én de distributiekosten, kan een lagere totale kost bereikt worden, waarbij zowel de klanten als de leveranciers voordeel hebben. Supplier Managed Inventory (SMI) of Vendor Managed Inventory (VMI) was geboren. Bij VMI staat een goede samenwerking tussen de klant en de leverancier centraal. Opdat de bevoorrading bij de klanten optimaal zou kunnen gebeuren, moet de leverancier over een continue weergave van de voorraadniveau s bij de klanten beschikken. Een van de grote succesfactoren bij de doorbraak van SMI/VMI is dan ook zonder twijfel het stijgende gemak en de dalende kost van de technologie die deze communicatie mogelijk maakt. Tegenwoordig is het meest gebruikte communicatiesysteem tussen de leverancier en zijn klanten EDI ( Electronic Data Interchange ). Hieronder worden beide strategieën, Client Managed Inventory (CMI) en Supplier/Vendor Managed Inventory (SMI/VMI), verder besproken en worden hun sterktes/voordelen en zwaktes/nadelen concreet in kaart gebracht.

15 Hoofdstuk 1. Inleiding CMI versus SMI/VMI Client Managed Inventory (CMI) Bij de CMI-strategie wordt de voorraad bij de klant door de klant zelf gemanaged. De klant streeft naar een zo laag mogelijke voorraadkost en bepaalt hiervoor de optimale orderhoeveelheden en -tijdstippen. Hierna belt de klant deze orders door en komt de leverancier bevoorraden. Deze strategie houdt verschillende nadelen in: indien de leveringstermijn kort wordt gekozen, is de leverancier vrijwel verplicht tot directe leveringen ( direct shipments ) waarbij telkens slecht één klant per tour bevoorraad wordt. Dit leidt tot hoge distributiekosten bij de leverancier (die logischerwijze doorgerekend worden aan de klant). Indien de leveringstermijn wordt vergroot om zo de leverancier toe te laten meerdere klanten in eenzelfde tour te bezoeken en bijgevolg de distributiekosten te laten dalen, heeft dit echter onvermijdelijk een stijging van de voorraadkosten bij de klanten tot gevolg. Client Managed Inventory (CMI): Klant: beheerst eigen voorraad plaatst orders naar leverancier Leverancier: maakt/koopt product levert en probeert in mate van mogelijke routing te optimaliseren Nadelen: onnodige transportkosten grote variantie in de vraag geen cyclische oplossing mogelijk op lange termijn geen gebalanceerde workload geen verschil tussen dringende en niet-dringende orders; er kunnen geen prioriteiten gesteld worden

16 Hoofdstuk 1. Inleiding Supplier Managed Inventory (SMI)/Vendor Managed Inventory (VMI) Zoals hierboven besproken werd het bij de Client Managed Inventory al redelijk snel duidelijk dat kleine toegevingen bij de klant tot een iets hogere voorraadkost leiden, maar voor een enorme besparing bij de distributiekosten kunnen zorgen. Omgekeerd kan door een lichte stijging bij de transportkosten een enorme besparing bij de voorraadkosten verwezenlijkt worden. Bij Supplier Managed Inventory komt het erop neer dat beide kosten samen bekeken worden. SMI heeft dan ook als doel de som van beiden te minimaliseren. In figuur 1.1 zien we dat er in de linker grafiek gestreefd wordt naar het minimaliseren van de voorraadkosten (met maximale transportkosten tot gevolg)enerzijds en het minimaliseren van de transportkosten (met maximale voorraadkosten tot gevolg)anderzijds. In de rechter grafiek zien we dat er een optimale verhouding voorraadkost transportkost kan gevonden worden zodanig dat de totale kost (voorraadkost + transportkost) minimaal is. Dit is de basisgedachte van SMI/VMI. Figuur 1.1: transport- en voorraadkost apart geminimaliseerd (links) - som van beiden geminimaliseerd (rechts) Bij de SMI-strategie komt de verantwoordelijkheid voor het beheren van de voorraden van de klanten geheel bij de leverancier te liggen. Deze laatste wordt door middel van een communicatiesysteem ( bv dmv Electronic Data Interchange, EDI) op de hoogte gehouden van het niveau van de voorraden bij de klanten. Op basis hiervan bepaalt de leverancier zelf wanneer en met hoeveel hij welke klanten zal bevoorraden zodanig dat de totale kost (transportkost + voorraadskost) geminimaliseerd wordt. Supplier Managed Inventory (SMI) / Vendor Managed Inventory (VMI): Klant: houdt leverancier continu op de hoogte van het voorraadniveau

17 Hoofdstuk 1. Inleiding 5 Leverancier: beslist welke klanten, op welk tijdstip en met hoeveel producten bevoorraad wordt probeert door deze beslissingen de totale kosten (voorraadkosten + transportkosten) te minimaliseren Voordelen: klant heeft een hogere zekerheid dat zijn producten aanwezig zullen zijn wanneer hij ze nodig heeft (minder stock-outs, hogere service-graad) door hogere vrijheid van de leverancier kan er een optimale oplossing gevonden worden voor de trade-off tussen voorraad- en transportkosten; de totale kosten worden geminimaliseerd Inventory Routing Problem (IRP) Een vraagstuk dat door het SMI ontstaat is het integreren van het managen van de voorraad bij de klanten, met het opstellen van zo efficiënt mogelijke routes voor de leveringen. Beiden zorgen immers opnieuw voor een trade-off tussen elkaar: de optimale leveringstijdstippen en -hoeveelheden voor een zo laag mogelijke voorraadkost kunnen immers tegenstrijdig zijn met de leveringstijdstippen en -hoeveelheden die leiden tot optimale routes voor een zo laag mogelijke transportkost. De integratie van beiden in één vraagstuk noemt met het Inventory Routing Problem (IRP). Bij het IRP beschouwen we de levering van één product van één distributiecenter naar N verschillende klanten, over een tijdshorizon van T periodes. Bij elke klant is er een vaste vraag per periode en verder worden alle gebruikte vrachtwagens homogeen (zelfde capaciteit, uurroosters, snelheden,...) beschouwd. Verderop in dit eindwerk wordt stap voor stap beschreven hoe we tot een optimale oplossing voor het IRP komen. In het volgende hoofdstuk wordt aan de hand van een literatuurstudie de nodige basiskennis en achtergrondinformatie voor een volledig begrip van het probleem meegegeven. Ook komen zaken aan bod die niet verder behandeld worden in deze thesis, maar waar het nuttig van kan zijn dat de lezer ook van deze zaken nota heeft genomen.

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Bewijzen en Technieken 1 7 januari 211, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe.

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 6 januari 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te.

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te. De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te Stoppen The Influence of the Innovation Characteristics on the Intention of

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Life (KH-LOGIST-PROC-02)

Life (KH-LOGIST-PROC-02) Farmanager 2009-20102010 Kwaliteitshandboek Les 3: Logistiek Prof. dr. Nico Vandaele Gewoon Hoogleraar Operations Management & Operations Research nico.vandaele@econ.kuleuven.be Uittreksel Pharmacy Life

Nadere informatie

Een model voor personeelsbesturing van Donk, Dirk

Een model voor personeelsbesturing van Donk, Dirk Een model voor personeelsbesturing van Donk, Dirk IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below.

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

Operational Excellence & Lean. De belofte van Lean Management Prof.dr.ir. M.F. van Assen 逆 説

Operational Excellence & Lean. De belofte van Lean Management Prof.dr.ir. M.F. van Assen 逆 説 Operational Excellence & Lean De belofte van Lean Management Prof.dr.ir. M.F. van Assen 逆 説 Eén pet? Belang van consistente definities en het hebben van een gemeenschappelijke verbetertaal Bron onbekend

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Uitwerkingen oefenopdrachten or

Uitwerkingen oefenopdrachten or Uitwerkingen oefenopdrachten or Marc Bremer August 10, 2009 Uitwerkingen bijeenkomst 1 Contact Dit document is samengesteld door onderwijsbureau Bijles en Training. Wij zijn DE expert op het gebied van

Nadere informatie

Non Diffuse Point Based Global Illumination

Non Diffuse Point Based Global Illumination Non Diffuse Point Based Global Illumination Karsten Daemen Thesis voorgedragen tot het behalen van de graad van Master of Science in de ingenieurswetenschappen: computerwetenschappen Promotor: Prof. dr.

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Sleutel tot voorraadverlaging

Sleutel tot voorraadverlaging pag.: 1 van 5 Sleutel tot voorraadverlaging Periodic Order Review Bron: Business Logistics, december 2005 Auteur: B. Desmet Bij de herbevoorrading van een supply chain moeten we een aantal beslissingen

Nadere informatie

Modererende Rol van Seksuele Gedachten. Moderating Role of Sexual Thoughts. C. Iftekaralikhan-Raghubardayal

Modererende Rol van Seksuele Gedachten. Moderating Role of Sexual Thoughts. C. Iftekaralikhan-Raghubardayal Running head: momentaan affect en seksueel verlangen bij vrouwen 1 De Samenhang Tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen van Vrouwen en de Modererende Rol van Seksuele Gedachten The Association Between

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Geïntegreerde optimalisatievraagstukken

Geïntegreerde optimalisatievraagstukken in stedelijke logistiek Birger Raa, El-Houssaine Aghezzaf, Rodrigo Amaral, Ehsan Yadollahi, Le Tam Phuoc Department of Industrial Management Supply Networks & Logistics Research Center (SNLRC) Bij het

Nadere informatie

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit 1 Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit Nicola G. de Vries Open Universiteit Nicola G. de Vries Studentnummer 838995001 S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Samenvatting. Beginselen van Productie. en Logistiek Management

Samenvatting. Beginselen van Productie. en Logistiek Management Samenvatting Beginselen van Productie en Logistiek Management Pieter-Jan Smets 5 maart 2015 Inhoudsopgave I Voorraadbeheer 4 1 Inleiding 4 1.1 Globalisering........................................... 4

Nadere informatie

1. Een kortste pad probleem in een netwerk kan worden gemodelleerd als a. een LP probleem. b. een IP probleem. c. een BIP probleem. d.

1. Een kortste pad probleem in een netwerk kan worden gemodelleerd als a. een LP probleem. b. een IP probleem. c. een BIP probleem. d. 1. Een kortste pad probleem in een netwerk kan worden gemodelleerd als a. een LP probleem. b. een IP probleem. c. een BIP probleem. d. een toewijzingsprobleem. 2. Het aantal toegelaten hoekpunten in een

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Optimalisatie van de distributie- en transportplanning bij PALM Breweries

Optimalisatie van de distributie- en transportplanning bij PALM Breweries Optimalisatie van de distributie- en transportplanning bij PALM Breweries Joost Denys Promotor: prof. dr. El-Houssaine Aghezzaf Begeleiders: Steven De Schrijver (Möbius), Alex De Smet (PALM) Masterproef

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

VEILIGHEIDSVOORRADEN BEREKENEN

VEILIGHEIDSVOORRADEN BEREKENEN VEILIGHEIDSVOORRADEN BEREKENEN 4 Soorten berekeningen 12 AUGUSTUS 2013 IR. PAUL DURLINGER Durlinger Consultancy Management Summary In dit paper worden vier methoden behandeld om veiligheidsvoorraden te

Nadere informatie

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX Universiteit Gent Faculteit economie en bedrijfskunde Student X Tussentijds Rapport Promotor: prof. dr. M. Vanhoucke Begeleider: Y Academiejaar 20XX-20XX

Nadere informatie

C - de totale constante kosten. N - de normale bezetting in stuks

C - de totale constante kosten. N - de normale bezetting in stuks STANDAARDKOSTPRIJS Een bedrijf moet een verkoopprijs bepalen om zijn producten te kunnen verkopen. De klant moet vooraf weten welke prijs betaald moet worden voor het aangeboden product. De standaardkostprijs

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Take Home Assignment. Introduction to Modeling. Week 7.

Take Home Assignment. Introduction to Modeling. Week 7. Take Home Assignment Introduction to Modeling Week 7. In chapter 7 of the lecture notes, we give 8 criteria to assess how good a model is, compared to another model for the same application. In this assignment,

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

THE WORK HET WERK HARALD BERKHOUT

THE WORK HET WERK HARALD BERKHOUT THE WORK During the twenty years of its existence Studio Berkhout has evolved into the number one studio specialized in still life fashion photography. All skills needed for photography and styling, including

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Het is geen open boek tentamen. Wel mag gebruik gemaakt worden van een A4- tje met eigen aantekeningen.

Het is geen open boek tentamen. Wel mag gebruik gemaakt worden van een A4- tje met eigen aantekeningen. Examen ET1205-D1 Elektronische Circuits deel 1, 5 April 2011, 9-12 uur Het is geen open boek tentamen. Wel mag gebruik gemaakt worden van een A4- tje met eigen aantekeningen. Indien, bij het multiple choice

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

ESLog Supply Chain Management Blok 8

ESLog Supply Chain Management Blok 8 ESLog Supply Chain Management Blok 8 Voorraadbeheer Inhoud: - Vraagvoorspelling - Aggregatieniveau en voorspellingshorizon - Keuze voorspellingsmethode - Bedrijfskolom locaties voorraden - Afhankelijke

Nadere informatie

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1 Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer Stigmatization of Patients with Lung Cancer: The Role of

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven Neuropsychologische Behandeling en Sociaal Emotioneel Welzijn bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie Neuropsychological Treatment and Social Emotional Well-being of Children with a Severe Form

Nadere informatie

Integrated decision making. Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag

Integrated decision making. Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag Integrated decision making Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag Integrated decision making 12-11-2013 2 Operatie Tactiek Strategie Integrated decision making Integrated

Nadere informatie

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen Voorschoolse vorming en de ontwikkeling van kinderen 1 De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van Kinderen The Relationship between Early Child Care, Preschool Education and Child Development

Nadere informatie

Algorithms for Max-Flow

Algorithms for Max-Flow Algorithms for Max-Flow Consider a network with given upper bounds for the capacities of the arcs, and one entry and one exit node. The max-flow problem consists in finding a maximal flow through the network

Nadere informatie

Samenvatting. Beginselen van Productie. en Logistiek Management

Samenvatting. Beginselen van Productie. en Logistiek Management Samenvatting Beginselen van Productie en Logistiek Management Pieter-Jan Smets 17 maart 2015 Inhoudsopgave I Voorraadbeheer 4 1 Inleiding 4 1.1 Globalisering...........................................

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën The Relation between Personality, Education, Age, Sex and Short- and Long- Term Sexual

Nadere informatie

Meetkunde en Lineaire Algebra

Meetkunde en Lineaire Algebra Hoofdstuk 1 Meetkunde en Lineaire Algebra Vraag 1.1 De samenstelling van rotaties in het vlak is commutatief. Vraag 1.2 De samenstelling van de orthogonale spiegelingen t.o.v. twee gegeven vlakken in de

Nadere informatie

Summary 136

Summary 136 Summary 135 Summary 136 Summary The objectives of this thesis were to develop of a mouse model of neuropathic pain and spinal cord stimulation (SCS) and to increase the efficacy of spinal cord stimulation

Nadere informatie

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1 Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training Parenting and Child Anxiety and the Influence of a Preventative Training Judith

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

BE Nanoregistry Annual Public Report

BE Nanoregistry Annual Public Report 1 BE Nanoregistry Annual Public Report Carine Gorrebeeck FPS Health, Food Chain Safety & Environment 2 WHY? The objectives of the registry (a.o.): - Traceability: allow competent authorities to intervene

Nadere informatie

The upside down Louisa tutorial by Dorothée: Noortjeprullemie.blogspot.be Written for Compagnie M.: m.com

The upside down Louisa tutorial by Dorothée: Noortjeprullemie.blogspot.be Written for Compagnie M.:  m.com The upside down Louisa tutorial by Dorothée: Noortjeprullemie.blogspot.be Written for Compagnie M.: www.compagnie- m.com Dorothée heeft een unieke Compagnie M. hack gemaakt: de Louisa op zijn kop. Als

Nadere informatie

Lamotrigine in bipolar depression Loos, Marcus Lambertus Maria van der

Lamotrigine in bipolar depression Loos, Marcus Lambertus Maria van der Lamotrigine in bipolar depression Loos, Marcus Lambertus Maria van der IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

OUTDOOR HD BULLET IP CAMERA PRODUCT MANUAL

OUTDOOR HD BULLET IP CAMERA PRODUCT MANUAL OUTDOOR HD BULLET IP CAMERA PRODUCT MANUAL GB - NL GB PARTS & FUNCTIONS 1. 7. ---- 3. ---- 4. ---------- 6. 5. 2. ---- 1. Outdoor IP camera unit 2. Antenna 3. Mounting bracket 4. Network connection 5.

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Executive and social cognitive functioning of mentally

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen.

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen. Groningen Research Institute of Purchasing Lecture 3: E-Contacts Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann NEVI-Chair Purchasing RUG Groningen, RuG Goal Potential EP New roles, opportunities & threats E-Contacts Electronic

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational. Commitment in de Periode na een Overname.

De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational. Commitment in de Periode na een Overname. De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational Commitment in de Periode na een Overname. The Relation Between Perceived Organizational Culture and Organizational Commitment After an Acquisition.

Nadere informatie

Werkcollege 7 Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 HC7 requirements - 10 10 2011

Werkcollege 7 Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 HC7 requirements - 10 10 2011 Werkcollege 7 Deliverables I. Gekozen Persona II. Scenario tekst III. Storyboard IV. Programma van Eisen V. Onderbouwing WERKCOLLEGE 7: Ideeën genereren voor het concept. Werkcollege 7: deel I 1. Kies

Nadere informatie

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women De Relatie tussen (Over)Gewicht en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen The Relationship between (Over)Weight and Sex Drive in Men and Women Mandy M. de Nijs Eerste begeleider: Dr. W. Waterink Tweede begeleider:

Nadere informatie

Genetic code. Assignment

Genetic code. Assignment Genetic code The genetic code consists of a number of lines that determine how living cells translate the information coded in genetic material (DNA or RNA sequences) to proteins (amino acid sequences).

Nadere informatie

Dynamic and Stochastic Planning Problems with Online Decision Making A Novel Class of Models. Maria Lucia Arnoldina Gerarda Cremers

Dynamic and Stochastic Planning Problems with Online Decision Making A Novel Class of Models. Maria Lucia Arnoldina Gerarda Cremers Dynamic and Stochastic Planning Problems with Online Decision Making A Novel Class of Models Maria Lucia Arnoldina Gerarda Cremers Publisher: University of Groningen Groningen The Netherlands Printed by:

Nadere informatie

VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN DUIVEN, 25 MEI

VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN DUIVEN, 25 MEI DUIVEN, 25 MEI VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN DUIVEN, 25 MEI VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN ALS JE DENKT DAT AVONTUUR GEVAARLIJK IS. PROBEER

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

FRAME [UPRIGHT MODEL] / [DEPTH] / [HEIGHT] / [FINISH] TYPE OF BASEPLATE P Base plate BP80 / E alternatives: ZINC finish in all cases

FRAME [UPRIGHT MODEL] / [DEPTH] / [HEIGHT] / [FINISH] TYPE OF BASEPLATE P Base plate BP80 / E alternatives: ZINC finish in all cases FRAME XS UPRIGHT BASE PLATE UPRIGHT HORIZONTAL PROFILE DIAGONAL PROFILE DESCRIPTION A vertical structure consisting of 2 uprights, joined by a system of bracing profiles, and base plates intended to support

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

WISKUNDE IN DE INTERNE LOGISTIEK

WISKUNDE IN DE INTERNE LOGISTIEK 1 WISKUNDE IN DE INTERNE LOGISTIEK René de Koster Rotterdam School of Management Erasmus University rkoster@rsm.nl http://www.rsm.nl/rdekoster magazijnen R. de Koster, 010 (c) 1 Ontwerp van een magazijn

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Moderatie van de Big Five Persoonlijkheidsfactoren op de Relatie tussen. Gepest worden op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten en

Moderatie van de Big Five Persoonlijkheidsfactoren op de Relatie tussen. Gepest worden op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten en Moderatie van de Big Five Persoonlijkheidsfactoren op de Relatie tussen Gepest worden op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten en Ziekteverzuim Moderation of the Big Five Personality Factors on

Nadere informatie

University of Groningen. Pieces of the Puzzle Vissia, Eline Margreta

University of Groningen. Pieces of the Puzzle Vissia, Eline Margreta University of Groningen Pieces of the Puzzle Vissia, Eline Margreta IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding. Modellering. Insertie heuristieken. Voorbeeld: CVV. Local Search. Meta heuristieken. Vehicle Routing Problem 1

Overzicht. Inleiding. Modellering. Insertie heuristieken. Voorbeeld: CVV. Local Search. Meta heuristieken. Vehicle Routing Problem 1 Overzicht Inleiding Modellering Insertie heuristieken Voorbeeld: CVV Local Search Meta heuristieken Vehicle Routing Problem 1 Inleiding Gegeven Depot-knoop 0 Klant-knopen i met vraag q i, i = 1,..., n

Nadere informatie

DALISOFT. 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool. Connect the TDS20620V2. Start DALISOFT

DALISOFT. 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool. Connect the TDS20620V2. Start DALISOFT TELETASK Handbook Multiple DoIP Central units DALISOFT 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool Connect the TDS20620V2 If there is a TDS13620 connected to the DALI-bus, remove it first.

Nadere informatie

Tentamen Thermodynamica

Tentamen Thermodynamica Tentamen Thermodynamica 4B420 4B421 10 november 2008, 14.00 17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 4 opeenvolgend genummerde opgaven. Indien er voor de beantwoording van een bepaalde opgave een tabel nodig

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope Een onderzoek naar de relatie tussen sociale steun en depressieve-

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGES. Tentamen Inleiding Kansrekening 1 27 maart 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGES. Tentamen Inleiding Kansrekening 1 27 maart 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGES Tentamen Inleiding Kansrekening 1 27 maart 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie