Klachtenbehandeling en ombudsfunctie in de gezondheidszorg. Een korte stand van zaken in België

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Klachtenbehandeling en ombudsfunctie in de gezondheidszorg. Een korte stand van zaken in België"

Transcriptie

1 Klachtenbehandeling en ombudsfunctie in de gezondheidszorg Een korte stand van zaken in België

2

3 Klachtenbehandeling en ombudsfunctie in de gezondheidszorg Een korte stand van zaken in België

4 COLOFON Een korte stand van zaken in België Cette publication existe également en français sous le titre: Gestion des plaintes et médiation en soins de santé. Un bref état de la question en Belgique. Een uitgave van de, Brederodestraat 21 te 1000 Brussel Redactionele bijdrage Nathalie Cobbaut Vertaling Singer Translations COÖRDINATIE VOOR DE KONING BOUDEWIJNSTICHTING Gerrit Rauws, directeur Hervé Lisoir, projectverantwoordelijke Els Heyde, assistente GRAFISCH CONCEPT VORMGEVING PRINT ON DEMAND PuPiL Jean-Pierre Marsily Manufast-ABP vzw, een bedrijf voor aangepaste arbeid Wettelijk depot: Deze uitgave kan gratis worden gedownload van onze website Een afdruk van deze electronische uitgave kan (gratis) besteld worden: on line via per naar of telefonisch bij het contactcentrum van de, tel , fax D/2893/2009/05 ISBN-13: EAN: NUR: 890 BESTELNUMMER: 1840 Januari 2009 Met de steun van de Nationale Loterij 2

5 Voorwoord Kwalitatieve gezondheidszorg, toegankelijke informatie over de gezondheidstoestand, een geïnformeerde instemming vooraleer er een prestatie wordt verricht, vrije keuze van arts De wet van 2002 betreffende de rechten van de patiënt raakt duidelijk aan de basisprincipes van ons systeem voor de gezondheidszorg. Daartoe behoren de principes van de autonomie van de patiënt en de actieve deelname aan zijn gezondheid. Deze worden zo (opnieuw) bevestigd zoals eerder ook al in andere landen en bij de WGO gebeurde. Om ervoor te zorgen dat deze rechten correct worden toegepast, werd 5 jaar geleden een ombudsdienst opgericht voor klachten van patiënten - in elk ziekenhuis en bij elk overlegplatform voor geestelijke gezondheid. Deze ombudspersonen moeten zowel de klachten behandelen om een oplossing met de partijen te zoeken maar moeten ook deze klachten voorkomen door de dialoog tussen de patiënten en de zorgverleners te verbeteren en aanbevelingen te doen bij de verantwoordelijken van de instellingen om tekortkomingen en de daaruit voortvloeiende klachten te vermijden. Een uitdaging van formaat! Het huidige debat over de organisatie van ombudsdiensten Rechten van de patiënt is dus van groot belang. De wil daartoe bijdragen. We vonden het dan ook nuttig om het publiek een overzicht te geven van deze kwestie door beschikbare kwalitatieve en kwantitatieve informatie samen te brengen. Onze doelstelling blijft om te helpen oplossingen te vinden voor de problemen waar de verschillende actoren mee geconfronteerd worden, we denken hierbij in het bijzonder aan de patiënten. Deze stand van zaken concentreert zich daarom op de uitdagingen die voor ons liggen en niet op praktische of organisatorische kwesties die weinig of niet gecontesteerd worden. Veel leesplezier. 3

6 INHOUD Voorwoord 3 Samenvatting 5 Executive summary 6 Inleiding 7 Algemeen kader 9 De patiëntenrechten 9 De opdracht van de ombudsfunctie 9 Organisatie 11 Op federaal vlak 11 In de ziekenhuizen 11 Ambulante zorgen 12 De sector van de geestelijke gezondheidszorg 12 Enkele belangrijke evoluties 13 De klachtenprocedure: een kort overzicht 15 Hoe een klacht indienen? 15 Wie kan een klacht neerleggen bij de ombudsfunctie in geval van onbekwaamheid van de patiënt? 16 Deontologie in de wetgeving 16 Cijfers en trends 19 Ombudsfunctie op het niveau van de federale ombudsdienst Rechten van de patiënt 19 Ombudsfunctie in de ziekenhuizen 20 De ombudsfunctie bekeken door de ogen van de burgers/ patiënten 23 De ombudsfunctie bekeken door de ogen van de zorgverleners 24 Debat over de onderwerpen 27 De onafhankelijkheid van de lokale ombudspersonen 27 Moeilijkheden bij toepassing van de wet in bepaalde sectoren van de gezondheidszorg 29 Informatie voor de patiënten en de beroepsbeoefenaars 30 Toegankelijkheid van de ombudsdiensten 31 Toepassingsgebied van de ombudsfunctie 32 De graad van betrokkenheid van de beroepsbeoefenaars 32 Toegang tot het medisch dossier in verschillende situaties 34 De rechtszekerheid van de ombudsfunctie 35 De vertegenwoordiging van de patiënt 36 De evaluatie- en controlemoeilijkheden van de ombudsactiviteiten 36 Ombudsfunctie in de sector van de geestelijke gezondheidszorg 37 Professionalisering 39 Literatuuropgave 41 4

7 SAMENVATTING De wet van 22 augustus 2002 (BS 26/09/02) die fundamentele rechten toekent aan elke patiënt, zorgde voor de oprichting en organisatie van ombudsdiensten. Hun voornaamste opdracht is het zoeken naar oplossingen voor conflicten die voortvloeien uit de relatie tussen een patiënt en de zorgverstrekker. Sinds november 2003 is deze verplichting werkelijkheid geworden. Ieder ziekenhuis moet beschikken over een interne ombudsdienst of eventueel een externe, die gedeeld wordt door meerdere zorgstructuren. Wanneer er geen dergelijke ombudsdienst is, is de federale ombudsdienst Rechten van de patiënt bevoegd om de klachten uit onder meer de ambulante sector of de rust- en verzorgingstehuizen, te behandelen. Dit document geeft een overzicht van het algemene kader op vlak van de regelgeving en de organisatie van ombudsdiensten op het terrein (ziekenhuizen, geestelijke gezondheid, ambulante zorg). De recente evoluties worden besproken evenals de procedure voor het indienen en behandelen van klachten. De ombudsdiensten zijn nu al bijna vijf jaar aan de slag en hebben al een aantal gegevens over hun activiteiten doorgegeven via de jaarlijkse rapporten die door de wet worden opgelegd. Verder werden door verschillende organisaties die zich bezighouden met de rechten van de patiënt al studies gevoerd. Deze publicatie geeft een overzicht van de klachtenbehandeling en ombudsfunctie in de gezondheidszorg in augustus Het accent ligt in de eerste plaats op de verwerking van klachten door de federale ombudsdienst. Ook de praktijk van de lokale ombudsdiensten wordt behandeld. Op basis van de jaarverslagen uit 2006 van de ombudspersonen bij ziekenhuizen of overlegplatforms voor de geestelijke gezondheid beschreef de FOD Volksgezondheid het statuut en het werk van de ombudspersonen, het onderwerp van de meest voorkomende klachten (kwaliteit van de zorg, informatie over de gezondheidstoestand) en het volume ervan (30% gestegen in vergelijking met 2005), evenals de moeilijkheden bij het verzamelen van de gegevens. Er wordt ook rekening gehouden met hoe de burgers/patiënten de ombudsfunctie zien. Volgens diverse studies en enquêtes zijn de burgers niet goed vertrouwd met de structuur en de doelstellingen van de ombudsfunctie. En ook bij de zorgverleners wijzen studies op de interesse van beroepsbeoefenaars voor de wet, ook al kennen ze die niet goed, hun vrees om geconfronteerd te worden met steeds meer klachten, hun wens om ook de plichten van de patiënt te zien omschreven worden en hun twijfels over de onafhankelijkheid van de ombudsdienst in ziekenhuizen. Tenslotte legt dit document het accent op de belangrijkste kwesties die op tafel liggen, zoals de onafhankelijkheid van de lokale ombudspersonen, de informatie aan de patiënten en de zorgverstrekkers, de toegankelijkheid van de dienst, de professionalisering van het vak van ombudspersoon of nog de moeilijkheden bij het evalueren en controleren van de ombudsfunctie. Dit is een noodzakelijk debat waaraan deze publicatie wil bijdragen. 5

8 EXECUTIVE SUMMARY Pursuant to the law of 22 August 2002 (Belgian Official Journal of 26/09/02) establishing the fundamental rights of each patient, it is compulsory to put in place and organise mediation services which are intended above all to resolve disputes resulting from the relationship between patients and health care providers. Since November 2003, this obligation has been a reality and each hospital must now have an internal or external mediation service, if applicable, operated jointly between several health care structures. Where such a mediation service is not organised, the federal Patients Rights mediation service is competent to deal with complaints, in particular those falling within the scope of outpatient care and convalescent or rest homes. This document describes the general regulatory framework and organisation of mediation services from an operational point of view (hospitals, mental health structures, outpatient care). It reviews recent developments, as well as the procedures put in place for lodging complaints and dealing with them. The mediation services, which have now been operational for five years, have communicated a certain amount of data relating to their activities, via the annual reports which they are legally required to produce. Moreover, bodies specialising in patients rights have produced various studies on the subject. Therefore, this publication takes stock of the situation in August 2008 with regard to the management of complaints and mediation in the health care sector. It focuses first and foremost on the handling of complaints by the federal mediation service. The role and status of local mediators is then addressed. On the basis of the 2006 reports of mediators active in hospitals and mental health platforms the Federal Public Service Health highlights the status and work of mediators, the most frequent types of complaints (quality of care, information on the patient s state of health) and their volume (up by 30 % since 2005), as well as the difficulties in collecting data. The way in which citizens/patients perceive the role of mediation is also examined. The results of several studies and surveys show that citizens are particularly badly informed about the structure and objectives of mediation. The views of health care providers are also considered and reference is made to studies which reveal the interest of professionals in the law, even if their knowledge of it is limited, their fear of being faced with an ever increasing number of complaints, as well as their wish to see rules also established regarding the duties of patients, and their doubts regarding the independence of mediation services in hospitals. Finally, the document emphasises the main points at issue, such as the independence of local mediators, the provision of information to patients and health care providers, the accessibility of services, the professionalization of the job of mediator and the difficulties in evaluating and controlling mediation activities. This publication is intended to contribute to the necessary debate on this subject. 6

9 INLEIDING De regeringsverklaring van 1999 wil in België een echt patiëntenrecht in een wet gieten. De debatten en de stemming over de teksten zullen in 2002 plaatsvinden. De inzet is hoog, want het gaat hier zowel om het respect voor de patiënten als om de toekomstige relaties tussen de maatschappij en de gezondheidszorgbeoefenaars. Het wetsontwerp patiëntenrechten (2002) biedt een goed antwoord op deze dubbele bezorgdheid. Vastgesteld wordt dat de patiënt die problemen ondervindt n.a.v. een tussenkomst van een beroepsbeoefenaar, vaak niet weet aan wie hij het probleem moet voorleggen en dientengevolge vaak geen enkele actie onderneemt. Veel problemen blijven dus onopgelost en patiënten blijven derhalve vaak met een onbehaaglijk gevoel achter. Indien de patiënt toch stappen onderneemt, moet hij vaak ondervinden dat er weinig gehoor wordt gegeven aan zijn probleem. Bovendien moet worden vastgesteld dat procedures via gerechtelijke weg doorgaans lang aanslepen, gepaard gaan met een moeilijke bewijsvoering, kostelijk en zelden probleemoplossend zijn. Ondermeer omwille van deze redenen wordt, voorafgaand aan de rechtsgang, de patiënt een recht op klachtenbemiddeling toegekend wat wil zeggen dat hem de garantie wordt geboden dat zijn klacht wordt opgevangen en dat daaromtrent bemiddelend wordt opgetreden. Reeds van bij het begin van de discussie heeft de medische wereld zich evenwel opgewonden over het risico dat deze nieuwe wet consumistische afwijkingen met zich zou kunnen meebrengen. Het volgende uittreksel uit het senaats debat over de wet, geeft een goed beeld over de inzet van deze discussie. Ook de mentaliteit van de patiënt evolueert: in sommige gevallen heeft hij misschien niet meer de mogelijkheid om zijn hart uit te storten bij zijn huisdokter in de eigenlijke betekenis van het woord en wordt hij een consument van de geneeskunde, wat wil zeggen dat hij voor alles resultaat verwacht en maar moeilijk de idee kan aanvaarden dat een medische handeling risico s inhoudt. Eraan denken om een proces aan te spannen wordt een alledaagse reflex. Voor wie de extreme toestanden in onder andere de Verenigde Staten niet kent, lijkt dat hoofdzakelijk voort te vloeien uit de gerechtelijke organisatie en uit de reglementering van het beroep van advocaat. Omgekeerd kan de arts maar moeilijk begrijpen dat hij bij elke risicovolle medische handeling meer en meer zijn nek moet uitsteken en dat hij voor de meeste beroepshandelingen strafrechtelijk kan worden gesteld. (Belgische Senaat. Handelingen n Vergadering van vrijdag 19 juli 2002). Wat het standpunt van de patiënten betreft, dat wordt bij wijze van inleiding uitdrukkelijk uiteengezet in een onderzoek dat in Vlaanderen gevoerd werd naar de communicatie tussen artsen-specialisten en verpleegkundigen actief in de Vlaamse ziekenhuisinstellingen, en patiënten, aangevraagd door het VPP (Vlaams Patiëntenplatform) bij de VUB (2007): Op 22 augustus 2002 werd de wet op de patiëntenrechten een feit. De wet vormt een belangrijke stap in het proces naar een gelijkwaardige relatie tussen patiënt en zorgverlener, en zou ook moeten leiden tot een belangrijke mentaliteitsverandering. Dat alles is 7

10 Inleiding maar mogelijk als aan een aantal voorwaarden is voldaan. De wet kan immers maar nageleefd worden als deze voldoende gekend en begrepen wordt en als er geen knelpunten bestaan die de uitvoering ervan belemmeren. Daarnaast moeten de zorgverleners over de nodige vaardigheden en (vooral) de juiste attitude beschikken: ze moeten in staat en bereid zijn de wet toe te passen in de dagelijkse praktijk. Zes jaar nadat de wet van kracht werd, moeten we echter vaststellen dat de patiënten er nog steeds niet van op de hoogte zijn dat er ombudsdiensten in de ziekenhuizen bestaan en hoe deze werken, en dat ze ook geen weet hebben van de middelen waarover ze beschikken om klacht in te dienen. Dit fenomeen wordt bevestigd door een enquête die werd aangevraagd door de en die werd uitgevoerd door het OIVO in samenwerking met de Socialistische Mutualiteiten, maar ook door een tweede onderzoek dat langs Vlaamse kant werd gerealiseerd, op vraag van de Socialistische Mutualiteiten. De patiëntenverenigingen tenslotte, zijn van mening dat er nog altijd geen sprake is van een echte onafhankelijkheid van de ombudsfunctie in de ziekenhuizen. Zo meende het VPP in maart 2008 dat: Het klachtrecht het sluitstuk vormt van de wet op de rechten van de patiënt maar de onafhankelijkheid van de ombudsdiensten is momenteel onvoldoende gegarandeerd. Ombudspersonen zijn wat betreft hun loon afhankelijk van middelen van het ziekenhuis, net zoals voor de inrichting van hun werkomgeving en de werking van de dienst zelf. Bovendien worden ze aangesteld door de beheerder van het ziekenhuis. Van een strikte neutraliteit en onpartijdigheid, zoals geformuleerd in de wet, kan geen sprake zijn. 8

11 ALGEMEEN KADER De patiëntenrechten De ombudsfunctie in de gezondheidszorg werd georganiseerd in het kader van de wet op de rechten van de patiënt, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 26 september Deze wet bekrachtigt de fundamentele rechten van elke patiënt: > Recht op vrije keuze van de beroepsbeoefenaar; > Recht op kwaliteitsvolle dienstverlening; > Recht op informatie over de gezondheidstoestand; > Recht op vrije toestemming en voorafgaande informatie over de medische tussenkomst; > Recht op een patiëntendossier dat zorgvuldig up-to-date wordt gehouden en op een veilige plaats bewaard wordt; > Recht op inzage en verkrijgen van een afschrift van het patiëntendossier; > Recht op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; > Recht een klacht in te dienen > Recht op pijnbehandeling (toegevoegd door de wet van 24 november 2004). Artikel 11 van deze wet voorziet dus in de ombudsfunctie: De patiënt heeft het recht een klacht in verband met de uitoefening van zijn rechten toegekend door deze wet neer te leggen bij de bevoegde ombudsfunctie. De opdracht van de ombudsfunctie Het wetsontwerp dat aan de Kamer werd voorgesteld, toont heel duidelijk de beweegredenen van de overheid: De ombudsfunctie heeft vooreerst als taak zoveel mogelijk klachten te voorkomen. Dit houdt in dat de ombudsfunctie bij iedere uiting van onvrede door een patiënt, deze laatste aanspoort om contact op te nemen met de betrokken beroepsbeoefenaar. De ombudsfunctie moet dus een beroep doen op alle middelen om de conflicten op te lossen zodat juridische of disciplinaire procedures voorkomen kunnen worden; de opdracht bestaat dus niet enkel uit klachtenbehandeling. In het beste geval moet ze: in eerste instantie, vragen en klachten voorkomen door de communicatie tussen de patiënt en de beroepsbeoefenaar te bevorderen ; in tweede instantie, bemiddelen bij de klachten met het oog op het bereiken van een oplossing ; in derde instantie, het inlichten van de patiënt inzake de mogelijkheden voor de afhandeling van zijn klacht bij gebrek aan het bereiken van een oplossing. 9

12 Algemeen kader De ombudsfunctie moet zich ook wijden aan het verstrekken van informatie over de organisatie, de werking en de procedureregels van de ombudsfunctie. Tot slot moet de ombudsfunctie ook aanbevelingen formuleren om aan de oorzaken van klachten iets te doen. Vervolgens komen er drie verschillende Koninklijke besluiten (KB s) die de tussenkomst van de ombudsdienst afbakenen: voor de ombudsdiensten bij de overlegplatforms van de geestelijke gezondheid (6 maart 2007), voor de ombudsdiensten in ziekenhuizen (9 maart 2007) en voor de federale ombudsdienst (27 januari 2008). Deze drie KB s hebben ondermeer volgende wijzigingen aangebracht: Dit betekent ondermeer dat hij tijdens het proces van de bemiddeling geen standpunt inneemt. De ombudsfunctie binnen het ziekenhuis is derwijze georganiseerd dat de ombudspersoon vanaf het ogenblik dat de klacht voor bemiddeling wordt neergelegd tot de mededeling van het resultaat van de afhandeling, bemiddelt tussen de patiënt en de betrokken beroepsbeoefenaar. De ombudspersoon kan daartoe iedere informatie inzamelen die hij nuttig acht in het kader van de bemiddeling. De ombudspersoon legt deze informatie, zonder daarbij een standpunt in te nemen, voor aan de bij de bemiddeling betrokken partijen. 10

13 ORGANISATIE Op federaal vlak Artikel 16 van de wet van 2002 voorziet een federale commissie Rechten van de patiënt. Deze zal in april 2003 door een KB in het leven geroepen worden binnen het Ministerie van Sociale Zaken, Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Deze Commissie heeft tot taak: het verzamelen en verwerken van informatie met betrekking tot patiëntenrechtelijke aangelegenheden; het op verzoek of op eigen initiatief adviseren van de minister bevoegd voor de Volksgezondheid met betrekking tot rechten en plichten van patiënten en beroepsbeoefenaars; het evalueren van de toepassing van de rechten bepaald in deze wet; het evalueren van de werking van de ombudsfuncties; het behandelen van klachten omtrent de werking van een ombudsfunctie. De Commissie bestaat uit 16 leden en is evenwichtig samengesteld uit vertegenwoordigers van patiënten, beroepsbeoefenaars, ziekenhuizen en ziekenfondsen. Bij de Commissie wordt een federale ombudsdienst Rechten van de patiënt opgericht die uit twee ombudspersonen bestaat, één Franstalige en één Nederlandstalige. De opdracht van deze dienst is: Om de klachten van patiënten te behandelen in verband met de uitoefening van hun rechten toegekend door de wet op de rechten van de patiënt indien er geen lokale ombudsfunctie is ingesteld. In het andere geval stuurt de dienst de patiënt naar de bevoegde ombudspersoon. Specifieke lokale ombudsfuncties zijn op dit moment ingesteld voor elk ziekenhuis en bij elk overlegplatform geestelijke gezondheidszorg. Om elk jaar een verslag op te maken waarin de behandelde klachten en het resultaat van de prestaties van de dienst voorgesteld worden. Dit verslag moet ook informatie geven over de moeilijkheden waarmee de ombudspersonen te kampen hebben bij het uitvoeren van hun opdrachten, en aanbevelingen doen om deze moeilijkheden te overwinnen. Tenslotte moet dit rapport ook de aanbevelingen van ombudspersonen opnemen zodat grote gebreken op het vlak van de patiëntenrechten door beroepsbeoefenaars voorkomen worden, en ook bepalen welk gevolg er moet gegeven worden aan deze aanbevelingen. In de ziekenhuizen Om erkend te worden en dit ook te blijven, moeten de ziekenhuizen sinds november 2003 gratis een ombudsdienst ter beschikking stellen van de patiënten. Het kan om een ombudsfunctie gaan, die specifiek aan een instelling verbonden is ( interne functie), of om een ombudsfunctie, die wordt uitgevoerd in het kader van een gemeenschappelijke organisatie onder verschillende zorginstellingen op basis van een schriftelijk akkoord tussen de verschillende ziekenhuizen (dit type noemt men vaak externe ombudsfunctie). 11

14 Organisatie Er werden trouwens een aantal verduidelijkingen aangebracht betreffende de ombudsfuncties (of ze nu intern of extern worden genoemd): De leiding van de ombudsfunctie wordt toevertrouwd aan een persoon die door de beheerder benoemd wordt. De ombudsfunctie mag gemeenschappelijk georganiseerd worden voor meerdere ziekenhuizen op voorwaarde dat er een schriftelijk samenwerkingscontract gesloten wordt door de betrokken ziekenhuizen. Het ziekenhuis moet alle vereiste informatie beschikbaar stellen zodat de drempel van de ombudsfunctie voor de patiënten laag genoeg ligt, naast de informatie betreffende de werking van de federale commissie Rechten van de patiënt. De ombudspersoon moet de mogelijkheid bezitten om vrij in contact te treden met alle personen die bij de klacht betrokken zijn. De ombudspersoon dient over de nodige administratieve en technische middelen te beschikken zodat zijn opdrachten kunnen worden uitgevoerd (een lokaal, secretariaat, communicatiemiddelen en vervoersmogelijkheden, ). De ombudspersoon moet een jaarverslag over de activiteiten opmaken en dit overmaken aan de verantwoordelijken van het ziekenhuis (beheerder, hoofdgeneesheer, directie, Medische Raad) en aan de federale commissie Rechten van de patiënt. Indien de klacht te maken heeft met de rechtsverhouding tussen de patiënt en het ziekenhuis, dan moet deze klacht betrekking hebben op het medische, verpleegkundig of een ander gezondheidszorgberoepsmatig aspect. Ambulante zorgen Er wordt geen enkele specifieke ombudsfunctie voorzien voor de ambulante sector. Conflicten tussen patiënten en algemene geneesheren vallen dus onder de bevoegdheid van de federale ombudsdienst. Dit geldt ook voor alle gezondheidszorgbeoefenaars die buiten een ziekenhuis werkzaam zijn: kinesitherapeuten, verplegers, apothekers, enz. De beoefenaars van een niet-conventionele praktijk, zoals bedoeld in de wet van 29 april 1999 betreffende de niet-conventionele praktijken inzake de geneeskunde, de artsenijbereidkunde, de kinesitherapie, de verpleegkunde en de paramedische beroepen vallen onder het toepassingsgebied van de patiëntenrechtenwet. Maar omdat de uitvoeringsbesluiten van deze wet van 29 april 1999 nog altijd ontbreken, is deze nog steeds niet van toepassing. De sector van de geestelijke gezondheidszorg Binnen deze sector gaat het vooral om een externe ombudsfunctie. De ombudsfunctie wordt uitgeoefend door ombudspersonen die werkzaam zijn binnen overlegplatforms en zijn bevoegd voor de initiatieven van beschut wonen en psychiatrische verzorgingstehuizen die aangesloten zijn bij het overlegplatform. De psychiatrische ziekenhuizen mogen ofwel een interne ombudsfunctie creëren ofwel zich aansluiten bij een ombudsfunctie die georganiseerd wordt door één of meerdere ziekenhuizen. Een derde keuzemogelijkheid bestaat erin dat ze hun ombudsfunctie garanderen via de ombudsfunctie bij het overlegplatform. De meeste psychiatrische ziekenhuizen doen een beroep op de ombudspersoon bij het overlegplatform, er zijn er slechts zes die voor een interne ombudsfunctie gekozen hebben. 12

15 Organisatie Voor de Centra Geestelijke Gezondheidszorg die aangesloten zijn bij een overlegplatform, dient de opdracht om in een ombudsfunctie te voorzien te worden verleend door de overheden van de Vlaamse, Franse en Duits talige gemeenschap en de overheden van het tweetalige gebied van Brussel-Hoofdstad aan de ombudspersonen bij het overlegplatform. Indien deze opdracht niet werd toevertrouwd, is de federale ombudsdienst Rechten van de patiënt bevoegd om hier tussen te komen. Voor de centra met een RIZIV-conventie die aangesloten zijn bij een overlegplatform, is er geen wettelijke bevoegdheid toegekend aan de ombudspersonen bij de overlegplatforms. De federale ombudsdienst Rechten van de patiënt is bijgevolg ook hier bevoegd om tussen te komen. Echter, in de praktijk, hebben de overlegplatforms in Vlaanderen overeenkomsten gesloten met de Centra Geestelijke Gezondheidszorg en de centra met een RIZIV-conventie die aangesloten zijn bij dit overlegplatform. De ombudspersoon bij het overlegplatform oefent in de praktijk op basis van deze overeenkomsten de ombudsfunctie uit in deze centra. Enkele belangrijke evoluties Toepassing van de wet op de rechten van de patiënt In december 2006 verduidelijkte een wet dat de wet op de rechten van de patiënt van toepassing is op rechtsverhoudingen tussen een patiënt en een beroepsbeoefenaar, of het nu om contractuele of extracontractuele rechtsverhoudingen gaat. Kortom, de wet heeft ook betrekking op de rechtsverhouding tussen een patiënt en beroepsbeoefenaars van een ziekenhuis dat afhankelijk is van een OCMW, en ze wordt toegepast bij de tussenkomst van een controlegeneesheer op vraag van de werkgever, in het geval van dringende zorgen, Het is dus niet noodzakelijk dat de patiënt aanvrager van het zorgcontract is opdat de wet op de rechten van de patiënt van toepassing zou zijn. Versoepeling van het klachtrecht In februari 2007 heeft een KB de verplichting opgeheven betreffende het respecteren van een graad zoals voorzien in de wet, namelijk de graad van bloedverwantschap van de persoon die de feitelijk onbekwame patiënt vertegenwoordigt, voor wat betreft de uitoefening van het klachtrecht. De partners, ouders en kinderen van de onbekwame patiënt (met uitsluiting van broers en zussen) vormen een affectieve nabijheid en kunnen een klacht indienen bij de ombudsdienst, zelfs als ze niet de wettelijke vertegenwoordiger van de onbekwame patiënt zijn. Bevestiging van de onafhankelijkheid van de ombudspersoon In twee KB s van maart 2007 werd de onafhankelijkheid van de ombudspersoon versterkt ten opzichte van het ziekenhuis of het overlegplatform dat deze persoon benoemt en betaalt. Er werd verklaard dat de ombudsfunctie onverenigbaar is met een leidinggevende of beheersfunctie van de gezondheidsinstelling, het uitoefenen in hetzelfde ziekenhuis van een functie als beroepsbeoefenaar zoals bedoeld in de patiëntenrechtenwet of een activiteit binnen een vereniging die aan belangenbehartiging van de patiënten doet. Organisatie van de ombudspersonen Sedert een aantal jaren hebben de lokale ombudspersonen voornamelijk, maar niet uitsluitend, van de algemene ziekenhuizen zich gegroepeerd in verenigingen: de Vlaamse Vereniging Ombudsfunctie van Alle Ziekenhuizen (VVOVAZ - en de Association francophone des médiateurs des institutions de soins (AMIS De Vlaamse ombudspersonen in de geestelijke 13

16 Organisatie gezondheidszorg vinden ook ondersteuning bij het Interplatform Steunpunt Ombudsfunctie (Ipsof - Uniforme registratie van de gegevens In 2006 werd er een uniform registratiesysteem van de verslagen van de lokale ombudspersonen ontwikkeld door de federale ombudsdienst en de ICTdienst van de FOD Volksgezondheid in samenwerking met vertegenwoordigers van de ombudspersonen. Dankzij dit document moet de federale commissie in staat zijn de gegevens in de verslagen van de lokale ombudspersonen gemakkelijker te analyseren. Dit nieuwe systeem bestaat uit een dubbel document: een vragenlijst die peilt naar de minimale gegevens (aantal klachten, onderwerp, resultaat van de tussenkomst,...) en een verduidelijkend formulier waarmee de ombudspersonen moeilijkheden kunnen aankaarten en eventuele aanbevelingen kunnen formuleren. Verduidelijking van de centrale aansprakelijkheid van het ziekenhuis De ziekenhuisgeneesheren worden niet noodzakelijk tewerkgesteld en dus aangeworven met een band van ondergeschiktheid door de instelling waar ze werkzaam zijn en ze kunnen eveneens prestaties leveren voor andere verzorgingsinstellingen. De interpretatie van de verantwoordelijkheid van het ziekenhuis bij eventuele schade veroorzaakt door een geneesheer die in deze instelling werkt, kan dus afwijken. Het ziekenhuis wordt aansprakelijk gesteld voor de nalatigheden die door beroepsbeoefenaars begaan werden (die hier tewerk gesteld zijn of niet) behalve indien het ziekenhuis de patiënt op de hoogte heeft gebracht van het feit dat het niet aansprakelijk was voor de betrokken zorgverlener. Een amendement van artikel 17 van de wet van 2002 verplicht de ziekenhuizen nu om de patiënten uitdrukkelijk en vóór de tussenkomst te informeren over de rechtsverhouding waardoor ze verbonden zijn met de betrokken beroepsbeoefenaars. 14

17 DE KLACHTEn- PROCEDURE: EEN KORT OVERZICHT Eén van de basisprincipes van de wet van 2002 ligt in de mogelijkheid voor de patiënt om zich te wenden tot een ombudsdienst wanneer hij vindt dat één of meerdere van zijn rechten (kwaliteit van de zorgverlening, informatie over de gezondheidstoestand, inzage in het medisch dossier, ) niet werd nageleefd in het kader van de therapeutische relatie met een zorgverstrekker. We hebben gezien dat specifieke diensten werden opgericht in de zorginstellingen om de klachten te behandelen en geschillen te proberen in der minne te regelen met medewerking van de patiënt en de arts (artikel 11 van de wet van 2002). Hoe een klacht indienen? De klachten worden schriftelijk (post, fax, ) of mondeling (telefonisch of op afspraak) ingediend bij de bevoegde dienst: naargelang het geval is dat de lokale ombudsdienst van een ziekenhuis of van een overlegplatform voor geestelijke gezondheid, of de federale ombudsdienst. Voor een bemiddelingsproces wordt opgestar t, nodigt de ombudspersoon die instaat voor het dossier de patiënt uit om direct contact te leggen met de zorgverstrekker. Indien de patiënt dit niet wenst, wordt de bemiddelingsprocedure opgestart. Tijdens de bemiddelingsprocedure kan de patiënt ervoor kiezen om bijgestaan te worden door een vertrouwenspersoon. De ombudspersoon luistert naar de klachten van de patiënt en probeert de situatie zoveel mogelijk op te helderen alvorens mondeling of schriftelijk contact op te nemen met de betrokken beroepsbeoefenaar. Deze kan dan op zijn beurt zijn versie geven van de ten laste gelegde feiten en zijn standpunt geven over de manier waarop de zorgrelatie is verlopen. Om de dialoog te herstellen, nodigt de ombudspersoon de partijen uit om elkaar te ontmoeten, eventueel in zijn aanwezigheid. Indien zij dat weigeren, speelt de ombudspersoon de rol van tussenpersoon. Hij informeert dan elke partij over de verwachtingen en reacties van de andere partij. De ombudspersoon heeft een verzoenende rol en geeft elke partij de kans om zijn standpunt duidelijk te maken. Hij probeert het conflict te verzachten en binnen een redelijke termijn een oplossing te bekomen door het opstarten van de dialoog, het erkennen van een fout, het verschaffen van inzage in het medisch dossier of via een financiële regeling (bijvoorbeeld over het betwiste bedrag van een factuur), afhankelijk van de vraag. Indien het tot een dergelijk akkoord komt, kan het bemiddelingsdossier gesloten worden. Indien de partijen er niet in slagen om tot een akkoord te komen, licht de ombudspersoon de klagende partij in over de andere instanties waarbij een verzoek kan behandeld worden, via het ziekenfonds, de Orde der Geneesheren, de provinciale geneeskundige commissies, de bevoegde inspectiediensten voor dit ziekenhuis of de rechtbanken, Een bepaling waarover in april 2007 werd gestemd door het Federale Parlement voorziet ook een schadevergoeding zonder fout voor schade in verband met de gezondheidszorg zonder te moeten overgaan tot een gerechtelijke procedure, maar deze maatregelen zijn nog altijd niet van toepassing (zie pagina 34). 15

18 De klachtenprocedure: een kort overzicht Wie kan een klacht neerleggen bij de ombudsfunctie in geval van onbekwaamheid van de patiënt? Indien de patiënt wettelijk onbekwaam is (minderjarige die niet in staat werd geacht om zijn belangen te verdedigen, status van verlengde minderjarigheid of van gerechtelijke onbekwaamverklaring), worden zijn rechten uitgeoefend door zijn vertegenwoordigers: ouders of voogden. De minderjarige patiënt kan zijn rechten volledig of gedeeltelijk autonoom uitoefenen indien de beroepsbeoefenaar van mening is dat hij in staat is om op een redelijke manier zijn belangen in te schatten. Indien de patiënt meerderjarig is en zijn rechten niet kan uitoefenen (bijvoorbeeld wegens een coma), bestaan er twee mogelijkheden. Ofwel werd reeds een persoon aangesteld, via een schriftelijk en ondertekend mandaat, die de rechten van de patiënt zal behartigen in geval van onbekwaamheid. De federale commissie Rechten van de patiënt adviseert dat dit mandaat in twee exemplaren opgesteld wordt (een voor de gemachtigde en een voor de patiënt) en dat een kopie ervan meegedeeld wordt aan de geneesheer door de patiënt gekozen. Ofwel heeft de patiënt geen vertegenwoordiger aangesteld. In dat geval wordt zijn recht om klacht in te dienen uitgeoefend door de inwonende echtgenoot of partner, het meerderjarige kind, een ouder of een meerderjarige broer of zus. In geval van conflicten tussen meerdere kandidaten voor deze vertegenwoordiging of indien er geen vertegenwoordiger is, waakt de zorgverlener over de belangen van de patiënt in overleg met het multidisciplinaire team. Volgens een KB van 15 februari 2007, moet de hiërarchie van mogelijke vertegenwoordigers (van de feitelijk onbekwame patiënt) zoals hierboven geschetst niet gevolgd worden wanneer het gaat over het indienen van een klacht bij een ombudsdienst; een kind van een feitelijk onbekwame patiënt kan dus een klacht indienen bij een ombudsdienst zelfs indien de officiële vertegenwoordiger van de patiënt de samenwonende partner is. Broers en zussen van een feitelijk onbekwame patiënt kunnen daarentegen slechts klacht indienen indien ze de wettelijke vertegenwoordiger van de patiënt zijn. Deontologie in de wetgeving Tijdens de volledige procedure van ombudsfunctie moet de ombudspersoon blijk geven van neutraliteit en onpartijdigheid. Hij moet het beroepsgeheim respecteren en mag dus geen gegevens uit de behandelde dossiers doorgeven aan derden. Een huishoudelijk reglement dat de organisatie, de werking en de procedure van de ombudsdienst vastlegt, moet worden opgesteld voor elk ziekenhuis. Elke patiënt moet dit reglement kunnen consulteren. Tenslotte moet de ombudspersoon in alle onafhankelijkheid kunnen werken, of hij nu al dan niet werknemer is van de zorgstructuur waarvoor hij de bemiddelingstaak uitvoert. 16

19 De klachtenprocedure: een kort overzicht Schema: Bij wie een klacht indienen? Indien de klacht een Indien de klacht Indien de klacht Indien de klacht algemeen ziekenhuis betrekking heeft op betrekking heeft op een betrekking heeft op betreft een psychiatrisch zorgverstrekker uit de de werking van de ziekenhuis, een initiatief ambulante sector (huis- ombudsdienst in een voor beschut wonen arts, specialist, tand- ziekenhuis of een psychiatrisch arts, kinesitherapeut, verzorgingstehuis verpleegkundige, die buiten het ziekenhuis werkt) c c c c Men moet zich richten Men moet zich rich- Men moet zich richten Men moet zich richten tot de (interne) ombuds- ten tot de (externe) tot de federale ombuds- tot de federale dienst van het zieken- ombudsdienst die dienst Rechten van de commissie Rechten van huis georganiseerd wordt patiënt de Patiënt, eventueel door het overlegplat- via de federale ombuds- form voor de geestelijke dienst (MAAR geen gezondheid waaraan beroepsinstantie) de instelling verbonden is. Soms bestaat er alleen of ernaast een interne ombudsdienst. De lijst met ombudsdiensten van ziekenhuizen en overlegplatforms voor de geestelijke gezondheid is beschikbaar op de federale website Daar vindt u ook de brochure Patiëntenrechten Een uitnodiging tot dialoog. Het Vlaams Patiëntenplatform (VPP) stelde een brochure op met als titel Ken je rechten als patiënt. U kunt deze downloaden op hun website Er zijn ook informatiefolders verkrijgbaar bij de ziekenfondsen. 17

20 18

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VOOR DE OMBUDSFUNCTIE RECHTEN VAN DE PATIENT

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VOOR DE OMBUDSFUNCTIE RECHTEN VAN DE PATIENT HUISHOUDELIJK REGLEMENT VOOR DE OMBUDSFUNCTIE RECHTEN VAN DE PATIENT Dit huishoudelijk reglement ligt ter inzage van de patiënten, de medewerkers van het ziekenhuis en iedere belangstellende aan het onthaal,

Nadere informatie

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw Els Meerbergen Projectverantwoordelijke patiëntenrechten en eerstelijnsgezondheidzorg VPP Studiedag Decreet rechtspositie

Nadere informatie

DEFINITIES WELKE RECHTEN HEB JE ALS PATIËNT?

DEFINITIES WELKE RECHTEN HEB JE ALS PATIËNT? Als patiënt heb je heel wat rechten. Een patiënt ben je, ook al ben je niet echt ziek, bijvoorbeeld bij een bezoek aan je tandarts, apotheker, kinesitherapeut, Op 22 augustus 2002 keurde het federaal parlement

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement ombudsdienst H. Hartziekenhuis Mol

Huishoudelijk reglement ombudsdienst H. Hartziekenhuis Mol Huishoudelijk reglement ombudsdienst H. Hartziekenhuis Mol Definitie Een klacht is iedere uiting van ontevredenheid of ongenoegen omtrent het zorgproces van een patiënt in het ziekenhuis. Een informele

Nadere informatie

Advies betreffende het huishoudelijk reglement van de ombudsfunctie in de ziekenhuizen en de overlegplatformen geestelijke gezondheidszorg

Advies betreffende het huishoudelijk reglement van de ombudsfunctie in de ziekenhuizen en de overlegplatformen geestelijke gezondheidszorg FOD VOLKSGEZONDHEID, 12/06/2009 VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU --- DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN --- FEDERALE COMMISSIE RECHTEN VAN DE PATIËNT --- Ref. : FCRP/BEM

Nadere informatie

VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE

VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE Alle wetteksten en/of documenten, beschreven in dit document zijn te downloaden op www.palliatieve.org > professionele gebruiker > wetgeving en documenten

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement voor de ombudsdienst

Huishoudelijk reglement voor de ombudsdienst Huishoudelijk reglement voor de ombudsdienst Ann Willemans november 2014 1 1. Voorwoord De medewerkers en artsen van het ziekenhuis zetten zich dagelijks in om u een goede en professionele dienstverlening

Nadere informatie

exemplaar voor in medisch dossier 2 e exemplaar (voor aanvrager)

exemplaar voor in medisch dossier 2 e exemplaar (voor aanvrager) AANVRAAGFORMULIER TOT HET BEKOMEN VAN EEN AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIENTENDOSSIER In uitvoering en volgens de modaliteiten van artikel 9 van de wet op de patiëntenrechten van 22 augustus 2002 IDENTITEIT

Nadere informatie

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar Welke zijn de rechten van de patiënt? De wet betreffende de rechten van de patiënt voorziet in: 1. Kwaliteitsvolle dienstverstrekking 2. De vrije keuze van een beroepsbeoefenaar 3. Informatie over de persoonlijke

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement. Ombudsfunctie Klachtenbehandeling St-Franciskus Ziekenhuis

Huishoudelijk reglement. Ombudsfunctie Klachtenbehandeling St-Franciskus Ziekenhuis Huishoudelijk reglement Ombudsfunctie Klachtenbehandeling St-Franciskus Ziekenhuis Kris Dexters Werkjaar 2015 01.05.2015 INHOUDSTAFEL 1. Inleiding... 3 2. Toepassingsgebied... 4 3. De opdracht en positie

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement Ombudsdienst

Huishoudelijk reglement Ombudsdienst Huishoudelijk reglement Ombudsdienst Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 1.1 WETTELIJK KADER... 2 1.2 ALGEMENE BEPALINGEN... 2 2. ORGANISATIE VAN DE OMBUDSDIENST... 2 2.1 BEREIKBAARHEID... 2 2.2 HET OMBUDSTEAM...

Nadere informatie

Infobrochure over patiëntenrechten van de minderjarige

Infobrochure over patiëntenrechten van de minderjarige Infobrochure over patiëntenrechten van de minderjarige Algemeen Iedereen heeft recht op gezondheidszorg. Voor minderjarigen staat dit recht o.a. beschreven in het Kinderrechtenverdrag. Dat verdrag zegt

Nadere informatie

Advies betreffende de verbetering van de toegang tot

Advies betreffende de verbetering van de toegang tot FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN FEDERALE COMMISSIE RECHTEN VAN DE PATIËNT Ref. : FCRP Advies betreffende

Nadere informatie

Klachtenreglement Zorgmed

Klachtenreglement Zorgmed 1 Klachtenreglement Zorgmed Inhoudsopgave Inleiding 2 Hoofdstuk 1 Definities 3 Art. 1.1. Art. 1.2. Art. 1.3. Art. 1.4. Klacht Klager Medewerker Klachtencommissie Hoofdstuk 2 Procedure voor behandeling

Nadere informatie

Directoraat generaal Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen. Dienst Legal Management

Directoraat generaal Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen. Dienst Legal Management Directoraat generaal Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen Dienst Legal Management Analyse van de minimale wettelijke gegevens in verband met de activiteiten van de ombudsfunctie Rechten van

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» SCSZG/11/134 BERAADSLAGING NR 11/088 VAN 18 OKTOBER 2011 MET BETREKKING TOT DE NOTA BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE BEWIJSMIDDELEN

Nadere informatie

Ombudsdienst. Welke zijn uw rechten als patiënt? Suggesties, vragen of klachten? Jessa Ziekenhuis vzw. www.jessazh.be

Ombudsdienst. Welke zijn uw rechten als patiënt? Suggesties, vragen of klachten? Jessa Ziekenhuis vzw. www.jessazh.be Ombudsdienst Ombudsdienst Jessa Ziekenhuis Stadsomvaart 11, 3500 Hasselt Tel: 011 33 54 90 E-mail: ombudsdienst@jessazh.be Welke zijn uw rechten als patiënt? Suggesties, vragen of klachten? Jessa Ziekenhuis

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling gezondheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling gezondheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling gezondheid SCSZG/12/146 BERAADSLAGING NR 12/047 VAN 19 JUNI 2012 MET BETREKKING TOT DE GEÏNFORMEERDE TOESTEMMING VAN EEN BETROKKENE

Nadere informatie

VERZOEK INZAGE AFSCHRIFT PATIËNTENDOSSIER

VERZOEK INZAGE AFSCHRIFT PATIËNTENDOSSIER 1/7 VERZOEK INZAGE AFSCHRIFT PATIËNTENDOSSIER VERZOEK TOT inzage (voor gegevens overleden patiënt, enkel via beroepsbeoefenaar (zie bijlage 1)) afschrift (niet mogelijk voor gegevens overleden patiënt)

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 27 oktober 2014 ADVIES 2014-83 met betrekking tot de weigering om een kopie te verstrekken van het

Nadere informatie

VERZOEK TOT INZAGE/AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIËNTENDOSSIER

VERZOEK TOT INZAGE/AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIËNTENDOSSIER AZ Alma T.a.v. de hoofdgeneesheer Moeie 18 9900 Eeklo VERZOEK TOT INZAGE/AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIËNTENDOSSIER IDENTITEIT VAN DE PATIËNT Naam en Voornaam... Adres Geboortedatum AANVRAGER Naam

Nadere informatie

Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002 : art.9 Recht op inzage/afschrift van het patiëntendossier

Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002 : art.9 Recht op inzage/afschrift van het patiëntendossier Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002 : art.9 Recht op inzage/afschrift van het patiëntendossier Cathérine Beele Juridisch adviseur 7 februari 2009 1 Inhoud Inleiding Wat is inzage

Nadere informatie

1.1 persoonsgegeven: elk gegeven betreffende een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon.

1.1 persoonsgegeven: elk gegeven betreffende een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon. Vastgesteld door de Raad van Bestuur, november 2010 Artikel 1 Begripsbepalingen 1.1 persoonsgegeven: elk gegeven betreffende een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon. 1.2 verwerking van persoonsgegevens:

Nadere informatie

Klachtenreglement cliënten en hun vertegenwoordigers

Klachtenreglement cliënten en hun vertegenwoordigers Inleiding Het klachtenreglement heeft tot doel om het mogelijk te maken dat klachten van cliënten, wettelijk vertegenwoordigers of andere direct bij de cliënt betrokken personen, goed en zo snel mogelijk

Nadere informatie

Rechten en plichten voor cliënten Cliëntinformatie over de WGBO

Rechten en plichten voor cliënten Cliëntinformatie over de WGBO Rechten en plichten voor cliënten Cliëntinformatie over de WGBO Groningen, mei 2014 Inleiding De WGBO is een afkorting van Wet op de Geneeskundige Behandelings Overeenkomst. In deze wet zijn zowel de rechten

Nadere informatie

Ethische en juridische aspecten bij sterilisatie

Ethische en juridische aspecten bij sterilisatie Ethische en juridische aspecten bij sterilisatie Mechelen 4 oktober 2012 Jan Vande Moortel Advocaat en lector www.advamo.com Ethische aspecten Verhouding recht en ethiek Is recht een belemmering bij zorgethiek?

Nadere informatie

Zijn bevoegdheden zijn omschreven in het artikel 302 van de wet betreffende de verzekeringen van 4 april 2014. PROCEDUREREGLEMENT

Zijn bevoegdheden zijn omschreven in het artikel 302 van de wet betreffende de verzekeringen van 4 april 2014. PROCEDUREREGLEMENT De Ombudsman van de Verzekeringen komt tussen bij een aanhoudend probleem wanneer de aanvrager geen bevredigend antwoord op zijn verzoek heeft ontvangen van de verzekeringsonderneming of van de verzekeringstussenpersoon.

Nadere informatie

Audiologen en audiciens

Audiologen en audiciens Audiologen en audiciens Alles wat u wilt weten over uw erkenning 2 Audiologen en audiciens Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen...5 De audioloog en de audicien volgens

Nadere informatie

Ombudsdienst Consumentengeschillen Advocatuur OCA

Ombudsdienst Consumentengeschillen Advocatuur OCA Orde van Vlaamse Balies www.advocaat.be Procedurereglement Staatsbladsstraat 8 B 1000 Brussel T +32 (0)2 227 54 70 F +32 (0)2 227 54 79 info@advocaat.be ondernemingsnummer 0267.393.267 Ombudsdienst Consumentengeschillen

Nadere informatie

A001. Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap

A001. Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap A001 Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap Provinciale afdeling VF Vak bestemd voor de administratie Toegekend dossiernummer AANVRAAG OM INSCHRIJVING EN BIJSTAND PERSOON VOOR

Nadere informatie

Bemiddelingsreglement van de Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage VOBA

Bemiddelingsreglement van de Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage VOBA Bemiddelingsreglement van de Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage VOBA De Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage ( afgekort VOBA ) is een vereniging zonder winstoogmerk, met zetel

Nadere informatie

FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en het Leefmilieu

FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en het Leefmilieu Handleiding Betreft: De verzending van de jaarverslagen 2013 van de ombudspersonen Rechten van de patiënt bij de ziekenhuizen en de overlegplatforms geestelijke gezondheidszorg naar de Federale commissie

Nadere informatie

A001. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)

A001. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) A001 Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) Provinciale afdeling Vak bestemd voor de administratie Toegekend dossiernummer AANVRAAG OM INSCHRIJVING EN BIJSTAND PERSOON VOOR WIE DE AANVRAAG

Nadere informatie

De rechten en plichten van de patiënt

De rechten en plichten van de patiënt 1/6 Algemeen De rechten en plichten van de patiënt Inleiding Als patiënt hebt u een aantal rechten en plichten die zijn vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens, de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

HEBBEN MENSEN ZONDER PAPIEREN (RECHT OP) TOEGANG TOT PSYCHIATRISCHE ZIEKENHUIZEN?

HEBBEN MENSEN ZONDER PAPIEREN (RECHT OP) TOEGANG TOT PSYCHIATRISCHE ZIEKENHUIZEN? HEBBEN MENSEN ZONDER PAPIEREN (RECHT OP) TOEGANG TOT PSYCHIATRISCHE ZIEKENHUIZEN? 1. Inleiding Veel mensen die illegaal in België verblijven hebben in de loop van hun leven een aantal traumatische ervaringen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT DECREET. houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat. van Kinderrechtencommissaris. Artikel 1

VLAAMS PARLEMENT DECREET. houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat. van Kinderrechtencommissaris. Artikel 1 VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat en instelling van het ambt van Kinderrechtencommissaris Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschaps- en gewestaangelegenheid.

Nadere informatie

LVVP-reglement voor de behandeling van klachten van cliënten

LVVP-reglement voor de behandeling van klachten van cliënten LVVP-reglement voor de behandeling van klachten van cliënten Inleiding Op grond van de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector (WKCZ) is een vrijgevestigd eerstelijns/gz-psycholoog, psychotherapeut / klinisch

Nadere informatie

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Algemeen Als u vermoedt dat een beroepsbeoefenaar uw rechten heeft geschonden, kunt u hem of de zorginstelling waarbinnen hij werkt aansprakelijk stellen. Volgens

Nadere informatie

Met cliënt wordt bedoeld de cliënt zelf of diens (wettelijke) vertegenwoordiger. De regeling is ook bedoeld voor klachten van medewerkers.

Met cliënt wordt bedoeld de cliënt zelf of diens (wettelijke) vertegenwoordiger. De regeling is ook bedoeld voor klachten van medewerkers. Pagina: 1 van 5 Uitgifte datum : 15-04-2014 1. Inleiding Een klacht kan om meer kwesties gaan dan medische fouten. Ook in het contact met de hulpverlener of in de organisatie van de zorg kan van alles

Nadere informatie

Samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake de begeleiding en behandeling van daders van seksueel misbruik

Samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake de begeleiding en behandeling van daders van seksueel misbruik Samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake de begeleiding en behandeling van daders van seksueel misbruik Gelet op artikel 128, 1, van de Grondwet; Gelet op de bijzondere

Nadere informatie

Voornaam en naam: Adres: Telefoonnummer: Geboortedatum:

Voornaam en naam: Adres: Telefoonnummer: Geboortedatum: Federale Commissie Rechten van de patiënt Directoraat Generaal Gezondheidszorg FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Herroeping van de aangewezen VERTEGENWOORDIGER In het kader

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kalmthout Heuvel 39 2920 Kalmthout Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI KALMTHOUT/RMIB-STOF/2015 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven.

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven. HOOFDSTUK 1 Geestelijke gezondheidszorg-beroepen Afdeling 1 Wijziging van de wet van 4 april 2014 tot regeling van de geestelijke gezondheidszorgberoepen en tot wijziging van het koninklijk besluit nr.78

Nadere informatie

HET FONDS MEDISCHE ONGEVALLEN. Jo DE COCK Administrateur-generaal RIZIV KVK 18 juni 2013

HET FONDS MEDISCHE ONGEVALLEN. Jo DE COCK Administrateur-generaal RIZIV KVK 18 juni 2013 HET FONDS MEDISCHE ONGEVALLEN Jo DE COCK Administrateur-generaal RIZIV KVK 18 juni 2013 OVERZICHT Wanneer werd het Fonds opgericht? Waarom werd het Fonds opgericht? Huidige situatie Bijzonderheden en doelstellingen

Nadere informatie

Wet Rechten van de patiënt

Wet Rechten van de patiënt Wet Rechten van de patiënt IN EEN GOEDE RELATIE WEET JE WAT JE AAN ELKAAR HEBT Ook in een relatie tussen zorgverlener en patiënt is dit belangrijk. Deze brochure is bestemd voor beroepsbeoefenaars en patiënten.

Nadere informatie

BS 20/05/2014. HOOFDSTUK 3. - Psychotherapie. Afdeling 1. - Uitoefening van de psychotherapie

BS 20/05/2014. HOOFDSTUK 3. - Psychotherapie. Afdeling 1. - Uitoefening van de psychotherapie 4 APRIL 2014. Wet tot regeling van de geestelijke gezondheidszorgberoepen en tot wijziging van het koninklijk besluit nr. 78 van 10 november 1967 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen

Nadere informatie

b) Directeur De directeur van de Stichting Levenseindekliniek, of diens vervanger.

b) Directeur De directeur van de Stichting Levenseindekliniek, of diens vervanger. KLACHTENREGELING STICHTING LEVENSEINDEKLINIEK Bewerkt door Datum Omschrijving Steven Pleiter 16 oktober 2014 Versie 1 Revisiefrequentie Eerstvolgende Omschrijving Jaarlijks Augustus 2015 1) Definities

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT OMBUDSDIENST

HUISHOUDELIJK REGLEMENT OMBUDSDIENST OMBUDSFUNCTIE O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Waregem vzw Vijfseweg 150 8790 Waregem OMBUDSPERSONEN: - Dhr. Dominique Verheyen - Mevr. Myriam De Meester - Mevr. Delphine Dutoit Tel 056/ 62 30 04 GSM: 0473

Nadere informatie

uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT

uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT Kroonveldlaan 50, 9200 Dendermonde Koevliet 5-6, 9240 Zele az Sint-Blasius geaccrediteerd 25.04.2015-24.04.2018 info@azsintblasius.be www.azsintblasius.be 1 Beste patiënt

Nadere informatie

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom ADVIES 2005/1 Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Nadere informatie

Recht op inzage Hoe vraag ik inzage in een patiëntendossier?

Recht op inzage Hoe vraag ik inzage in een patiëntendossier? ALGEMEEN Recht op inzage Hoe vraag ik inzage in een patiëntendossier? In deze folder vindt u de volgende informatie: Onderscheid klinisch dossier, poliklinisch dossier en radiologische gegevens Verzoek

Nadere informatie

Hoe omgaan met zorgkundigen en vertegenwoordigers op ok. Een standpunt

Hoe omgaan met zorgkundigen en vertegenwoordigers op ok. Een standpunt Hoe omgaan met zorgkundigen en vertegenwoordigers op ok. Een standpunt Blankenberge 27 maart 2009 Jan Vande Moortel Lector en advocaat AXIOMA S 1. We leven in een rechtsstaat 2. De wet is niet altijd zoals

Nadere informatie

Klachtenregeling VeWeVe

Klachtenregeling VeWeVe Klachtenregeling VeWeVe Artikel 1. Definities Aangeklaagde: Auditbureau: Beroep: Bestuur: Cliënt: Klacht: Klachtencommissie: Klager: Kwaliteitsprotocol: Lid: Secretaris: de natuurlijke of rechtspersoon

Nadere informatie

Factsheet De rechten van de Nederlandse patiënt in België

Factsheet De rechten van de Nederlandse patiënt in België Factsheet De rechten van de Nederlandse patiënt in België Op 22 augustus 2002 keurde het federaal parlement van België de wet op de patiëntenrechten goed. De wet is helder en overzichtelijk geformuleerd.

Nadere informatie

Fonds voor de medische ongevallen

Fonds voor de medische ongevallen Fonds voor de medische ongevallen 1 Fonds voor de medische ongevallen Opdrachten Toepassingsgebied Vergoedingsvoorwaarden Raad van bestuur 2 Fonds voor de medische ongevallen Opdrachten 3 Opdrachten van

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december.

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december. JAARVERSLAG 2014 1. Plenaire vergaderingen In 2014 kwam de Psychologencommissie vier maal bijeen in een plenaire zitting, met respect voor de per KB bepaalde vereisten in termen van taalgroep- en sectorvertegenwoordiging

Nadere informatie

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer Nr. 910 Brussel, 12 januari 2010 BETREFT: MOGELIJKHEID VOOR MEERDERE WERKGEVERS TOT OPRICHTING VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE INTERNE DIENST VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING OP HET WERK (GIDPBW). 1. Wetgeving

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement voor de bezoekende huisarts

Huishoudelijk reglement voor de bezoekende huisarts J.B. Dekeyserstraat 70 3090 Overijse Erk.nr. ROB ce 1397 RVT vzb 395 Tel: 02/686.05.60 Fax: 02/686.06.96 Huishoudelijk reglement voor de bezoekende huisarts Art. 1. Dit reglement regelt de praktische werkafspraken

Nadere informatie

AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte

AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte AMMA VERZEKERINGEN o.v. Algemene Mutualiteit voor Medische Assuranties onderlinge verzekeringsonderneming vereniging voor onderlinge verzekeringen met vaste en onveranderlijke

Nadere informatie

1. Definitie van de actoren. Inleiding. WPR en verzekeringsgeneeskunde. De Wet patiëntenrechten (W. van 22 augustus 2002) en verzekeringsgeneeskunde

1. Definitie van de actoren. Inleiding. WPR en verzekeringsgeneeskunde. De Wet patiëntenrechten (W. van 22 augustus 2002) en verzekeringsgeneeskunde art. 5) 14/03/2012 De Wet patiëntenrechten (W. van 22 augustus 2002) en verzekeringsgeneeskunde 46 ste vervolmakingscyclus Verzekeringsgeneeskunde WVV Inleiding Studie in opdracht van de FOD Volksgezondheid

Nadere informatie

Je recht op een patiëntendossier: veel gestelde vragen

Je recht op een patiëntendossier: veel gestelde vragen Je recht op een patiëntendossier: veel gestelde vragen 1. Wat is een patiëntendossier? Elke patiënt heeft recht op een veilig bewaard en nauwkeurig bijgehouden patiëntendossier. Elke zorgverlener (bijvoorbeeld

Nadere informatie

PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09)

PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09) Artikel 1. PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09) Titel I. De instellingen. Er bestaat een Disciplinaire Commissie

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EU - Contractenrecht A03 Brussel, 9 december 2010 MH/SL/AS A D V I E S over DE CONSULTATIE VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET EUROPEES CONTRACTENRECHT VOOR CONSUMENTEN

Nadere informatie

KLACHTENREGELING. aangepast: 01 januari 2013. Begripsomschrijvingen

KLACHTENREGELING. aangepast: 01 januari 2013. Begripsomschrijvingen KLACHTENREGELING aangepast: 01 januari 2013 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsomschrijvingen 1. Voor de toepassing van deze regeling wordt verstaan onder: a) Cliënt natuurlijke persoon aan

Nadere informatie

OrthoptisteN. alles wat u wilt weten over uw erkenning

OrthoptisteN. alles wat u wilt weten over uw erkenning OrthoptisteN alles wat u wilt weten over uw erkenning Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen... 3 De orthoptist volgens de wet... 4 De voordelen van een erkenning... 5

Nadere informatie

Directoraat generaal Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen. Dienst Legal Management

Directoraat generaal Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen. Dienst Legal Management Directoraat generaal Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen Dienst Legal Management Analyse van de jaarverslagen van de ombudspersonen Rechten van de patiënt in de ziekenhuizen en in de overlegplatforms

Nadere informatie

Klachtenreglement cliënten

Klachtenreglement cliënten Klachtenreglement cliënten 1 Inleiding In 1995 werd de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector aangenomen (WKCZ). De wet bevat een aantal regels voor een zorgvuldige behandeling van klachten van cliënten over

Nadere informatie

Geachte Mevrouw, Heer,

Geachte Mevrouw, Heer, Directoraat-generaal Organisatie Gezondheidszorvoorzieningen Dienst Datamanagement UW BRIEF VAN UW REF. ONZE REF. STA/CH/2007-181 DATUM 10 AUGUSTUS 2007 BIJLAGE(N) Ter attentie van de algemeen directeur

Nadere informatie

NIET VERPLEEGKUNDIGEN OP OK MONIQUE VAN HIEL

NIET VERPLEEGKUNDIGEN OP OK MONIQUE VAN HIEL Een standpunt NIET VERPLEEGKUNDIGEN OP OK MONIQUE VAN HIEL Wie? Chirurgen Anesthesisten Assistenten Stagiaires Administratie Logistiek Techniekers Vroedvrouwen Kinesitherapeuten Zorgkundigen Vertegenwoordigers

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 Samenvatting van het advies met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die het bedrag beperkt

Nadere informatie

Logopedisten. Alles wat u wilt weten over uw erkenning

Logopedisten. Alles wat u wilt weten over uw erkenning Logopedisten Alles wat u wilt weten over uw erkenning Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen... 3 De logopedist volgens de wet... 4 De voordelen van een erkenning... 5

Nadere informatie

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Inleiding Een zuivere splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde De splitsing van de kieskring BHV is ruim 50 jaar de eis van de

Nadere informatie

Ken je rechten als patiënt

Ken je rechten als patiënt Ken je rechten als patiënt Welke rechten heb ik als patiënt? Wie beslist over mijn behandeling als ik in coma lig? Wat is een vertrouwenspersoon? Hoe duid ik een vertegenwoordiger aan? Mag ik mijn patiëntendossier

Nadere informatie

Privacy Reglement. Inhoud

Privacy Reglement. Inhoud Inhoud 1. Begripsbepalingen 1 2. Reikwijdte 1-2 3. Doel. 2 4. Categorieën van personen over wie gegevens in de registratie worden opgenomen 2 5. Vertegenwoordiging 2 6. Soorten van gegevens die in de registratie

Nadere informatie

Klachtenregeling Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk. Stichting Welzijn Middelsee

Klachtenregeling Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk. Stichting Welzijn Middelsee Klachtenregeling Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Stichting Welzijn Middelsee Klachtenregeling kinderopvang en peuterspeelzaalwerk De klachtenregeling voor kinderopvang en peuterspeelzaalwerk van Stichting

Nadere informatie

BERAADSLAGING RR Nr 26 / 2007 van 12 september 2007

BERAADSLAGING RR Nr 26 / 2007 van 12 september 2007 KONINKRIJK BELGIE Brussel, Adres : Hoogstraat, 139, B-1000 Brussel Tel.: +32(0)2/213.85.40 E-mail : commission@privacycommission.be Fax.: +32(0)2/213.85.65 http://www.privacycommission.be COMMISSIE VOOR

Nadere informatie

One Stop juridisch dienstverlening

One Stop juridisch dienstverlening One Stop juridisch dienstverlening Tussen : Blienberg Advocaten, met maatschappelijke zetel aan de Brusselstraat 7 te 2018 Antwerpen en met ondernemingsnummer BE0821.842.792 hierna genoemd: het advocatenkantoor

Nadere informatie

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND Voorafgaandelijke bepaling Gewaarborgd schadegeval Art.21 De bepalingen van de overige hoofdstukken van deze overeenkomst zijn van toepassing op Rechtsbijstand voor zover ze

Nadere informatie

Versie november 2015 Beroepsprocedure. WEGWIJS IN het beroep tegen een OCMW-beslissing

Versie november 2015 Beroepsprocedure. WEGWIJS IN het beroep tegen een OCMW-beslissing Versie november 2015 Beroepsprocedure WEGWIJS IN het beroep tegen een OCMW-beslissing WEGWIJS IN HET BEROEP TEGEN EEN OCMW BESLISSING in dertien stappen... Wat moet ik doen bij een beslissing van een OCMW?

Nadere informatie

De wettelijke regeling van de pvt

De wettelijke regeling van de pvt 3 De wettelijke regeling van de pvt De wettelijke regels over rechten, verplichtingen, faciliteiten en bevoegdheden van de pvt in de WOR zijn ingewikkeld. Dat komt omdat in de WOR alleen de taken en bevoegdheden

Nadere informatie

SAMEN WERKEN AAN EEN GEZONDHEIDSZORG OP MENSENMAAT DE WET OP DE PATIENTENRECHTEN

SAMEN WERKEN AAN EEN GEZONDHEIDSZORG OP MENSENMAAT DE WET OP DE PATIENTENRECHTEN DE WET OP DE PATIENTENRECHTEN SAMEN WERKEN AAN EEN GEZONDHEIDSZORG OP MENSENMAAT Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu 1 2 INHOUD INLEIDING 4 Waarom een

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken - Presentatie

Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken - Presentatie Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken - Presentatie Jacobs Marie (december 2014) 1 Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken

Nadere informatie

Privacyreglement HAP S. Broens

Privacyreglement HAP S. Broens Privacyreglement HAP S. Broens Verstrekking van uw persoonsgegevens aan derden De medewerkers van HAP S. Broens hebben de verplichting vertrouwelijk met uw persoonsgegevens om te gaan. Dit houdt bijvoorbeeld

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname OPNAMEVERKLARING VOOR KLASSIEKE OPNAME Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds 1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van

Nadere informatie

Versie: 2.0. Update mei 2014 Vastgesteld door: MT Documenteigenaar: Steffie Velthuis Functie: Functie: Jurist Toepassingsgebied: Geheel BJZ

Versie: 2.0. Update mei 2014 Vastgesteld door: MT Documenteigenaar: Steffie Velthuis Functie: Functie: Jurist Toepassingsgebied: Geheel BJZ Kwaliteitshandboek Bureau Jeugdzorg Flevoland Reglement Cliëntenraad Uitgiftedatum: 22 mei 2014 Evaluatiedatum: 22 mei 2016 Vastgesteld op: 2 april 2009 Versie: 2.0. Update mei 2014 Vastgesteld door: MT

Nadere informatie

Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk

Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk Inleiding Krachtens de welzijnswet dient elke werkgever een interne dienst voor preventie en bescherming op

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT OMBUDSDIENST

HUISHOUDELIJK REGLEMENT OMBUDSDIENST HUISHOUDELIJK REGLEMENT OMBUDSDIENST 1. Beschrijving van de procedure 1. VOORAF Dit reglement werd opgesteld overeenkomstig de bepalingen van artikel 10 van het KB van 8 juli 2003 houdende de vaststelling

Nadere informatie

Wilsverklaring-wilsbeschikkinglevenstestament. Juridische aspecten Herman NYS

Wilsverklaring-wilsbeschikkinglevenstestament. Juridische aspecten Herman NYS Wilsverklaring-wilsbeschikkinglevenstestament Juridische aspecten Herman NYS Plan uiteenzetting Het begrippenkader De juridische duiding Het Belgisch recht (Tussentijdse) Besluiten Het begrippenkader Complexe

Nadere informatie

Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt

Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt Sylvie GRYSON, Nederlandstalig ombudspersoon Marie-Noëlle VERHAEGEN, Franstalig ombudspersoon met de medewerking van Régine WILMOTTE en van Vanessa DEBREYNE

Nadere informatie

Aanvraag voor de patiënt. Aanvraag voor een andere persoon dan de patiënt die meent schade te hebben geleden

Aanvraag voor de patiënt. Aanvraag voor een andere persoon dan de patiënt die meent schade te hebben geleden Formulier_Versie 20120827 ADVIESAANVRAAG VOOR HET FONDS VOOR DE MEDISCHE ONGEVALLEN BETREFFENDE DE VERGOEDING VAN SCHADE TEN GEVOLGE VAN GEZONDHEIDSZORG Tenzij anders vermeld dienen alle rubrieken van

Nadere informatie

STAP 4: Bekendmakingen: neerlegging & publicatie

STAP 4: Bekendmakingen: neerlegging & publicatie VZW2009.book Page 109 Tuesday, October 20, 2009 4:08 PM DEEL 4: IS UW VZW (WETTELIJK EN ORGANISATORISCH) UP-TO-DATE? 109 STAP 4: Bekendmakingen: neerlegging & publicatie 228. Eenmaal men de voorgaande

Nadere informatie

De bestuurder van de Stichting Advies en Klachtenbureau Jeugdzorg te Amsterdam;

De bestuurder van de Stichting Advies en Klachtenbureau Jeugdzorg te Amsterdam; Privacyreglement Stichting Advies en Klachtenbureau Jeugdzorg De bestuurder van de Stichting Advies en Klachtenbureau Jeugdzorg te Amsterdam; Overwegende Dat het Advies en Klachtenbureau Jeugdzorg tot

Nadere informatie

Folder Klachtenregeling voor Cliënten en Wettelijk Vertegenwoordigers

Folder Klachtenregeling voor Cliënten en Wettelijk Vertegenwoordigers Folder Klachtenregeling voor Cliënten en Wettelijk Vertegenwoordigers Soms verloopt niet alles naar wens. Het kan gaan om kleine problemen, die zonder veel moeite besproken en opgelost kunnen worden. Soms

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement Technische Commissies

Huishoudelijk Reglement Technische Commissies Centre d Information sur les Médias A.S.B.L. Centrum voor Informatie over de Media V.Z.W.. Huishoudelijk Reglement Technische Commissies Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van 06/09/2011. Artikel 1 -

Nadere informatie

VICTAS Klachten BOPZ

VICTAS Klachten BOPZ VICTAS Klachten BOPZ Utrecht, September 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een klacht? 2.1. Klachten over het verblijf op de afdeling B3 van Victas 2.2. BOPZ-klachten 3. De klachtencommissie 3.1. Hoe dien

Nadere informatie

Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt

Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt Sylvie GRYSON, Nederlandstalig ombudspersoon Marie-Noëlle VERHAEGEN, Franstalig ombudspersoon met de medewerking van Vanessa DEBREYNE en Guido SCHMITZ JAARVERSLAG

Nadere informatie

A-2015-033-ESR. Minister Gosuin. Aanvrager. Aanvraag ontvangen op 18 mei 2015. Aanvraag behandeld door

A-2015-033-ESR. Minister Gosuin. Aanvrager. Aanvraag ontvangen op 18 mei 2015. Aanvraag behandeld door ADVIES Voorontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot wijziging van het koninklijk besluit van 7 juni 2007 betreffende het opleidingsfonds dienstencheques 16 juni 2015 Economische

Nadere informatie

Een klacht, laat het ons weten Tevreden, vertel het verder

Een klacht, laat het ons weten Tevreden, vertel het verder Een klacht, laat het ons weten Tevreden, vertel het verder Inleiding Het Gemini Ziekenhuis probeert u zo goed mogelijk te behandelen, te verzorgen en te informeren. Wij vinden het belangrijk dat u tevreden

Nadere informatie

Medisch laboratoriumtechnologen

Medisch laboratoriumtechnologen Medisch laboratoriumtechnologen alles wat u wilt weten over uw erkenning Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen... 3 De Medisch Laboratoriumtechnoloog volgens de wet...

Nadere informatie