RECHT voor de zorg- en

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RECHT voor de zorg- en"

Transcriptie

1 RECHT voor de zorg- en welzijnsprofessional EDITIE Hoofdredactie mr. Peter Simons

2 Recht voor de zorg- en welzijnsprofessional

3 Over de redactie: mr. Carin Graveland-Geijtenbeek (algemene inleiding) Hogeschooldocent recht aan de Christelijke Hogeschool Ede. Lid klachtencommissie Zorggroep Charim mr. Tineke Klijnstra (sociale zekerheidsrecht) Advocaat te Amsterdam. Tevens hogeschooldocent JO aan de Hogeschool van Amsterdam mr. Mirjam Kooistra-Holdermans (arbeidsrecht) Jurist arbeid en onderwijs bij de Aeres Groep mr. Ad van der Linden (familie- en jeugdrecht) Kinderrechter Rechtbank Amsterdam. Raadsheer-plv s-hertogenbosch en s-gravenhage. Medewerker Universiteit Utrecht mr. Gerard Oosterholt (vreemdelingenrecht asiel) Juridisch coördinator Raad voor Rechtsbijstand / Legal Aid Aanmeldcentrum Schiphol. Redacteur Journaal Vreemdelingenrecht. Redacteur Nieuwsberichten Migratierecht.nl mr. Peter Simons (eindredactie/gezondheidsrecht/zorg- en welzijnsinstelling/problemen samenleving) Docent gezondheidsrecht aan het Albeda College en het Zadkine College te Rotterdam. Medewerker Nursing. Voorzitter patiëntenklachtencommissie Parnassia Groep Rijnmond te Rotterdam mr. Charles Starmans (strafrecht) Strafrechtadvocaat te Utrecht (Starmans en Lamers Advocaten) mr. Hanneke Verhagen (consumentenrecht) Hogeschooldocent recht aan de Hogeschool van Amsterdam mr. Martine ten Voorde (huurrecht) Advocaat te Utrecht bij Stadhouders Advocaten, voorzitter Vereniging van Huurrecht Advocaten, voorzitter Geschillencommissie Stedelijk Protocol Utrecht, Lid Klachtencommissies Mitros en Portaal te Utrecht mr. Florimond Wassenaar (vreemdelingenrecht regulier) Advocaat te Rotterdam bij Luscuere De Jong Wassenaar Dingenouts mr. Rianne van der Weijden (kindregelingen, verzekeringen en schulden) Hogeschooldocent recht aan de Hogeschool van Amsterdam

4 Recht voor de zorgen welzijnsprofessional Onder eindredactie van: mr. P. Simons Onder redactie van: mr. C.H. Graveland-Geijtenbeek mr. T. Klijnstra mr. M.L.M. Kooistra-Holdermans mr. A.P. van der Linden mr. G. Oosterholt mr. P. Simons mr. C. Starmans mr. H. Verhagen mr. M. ten Voorde mr. F. Wassenaar mr. R. van der Weijden

5 Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt u verkrijgen bij: BIM Media B.V. Postbus BG Den Haag tel.: , BIM Media B.V., Den Haag Academic Service is een imprint van BIM Media B.V. Dertiende herziene druk 2015 Omslagontwerp: Agraphics Design, Apeldoorn Opmaak: Trendsco., Goes ISBN: NUR: 825 Alle rechten voorbehouden. Alle auteursrechten en databankrechten ten aanzien van deze uitgave worden uitdrukkelijk voorbehouden. Deze rechten berusten bij BIM Media B.V. Behoudens de in of krachtens de Auteurswet gestelde uitzonderingen, mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 h Auteurswet, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich te wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van een gedeelte van deze uitgave ten behoeve van commerciële doeleinden dient men zich te wenden tot de uitgever. Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, kan voor de afwezigheid van eventuele (druk)fouten en onvolledigheden niet worden ingestaan en aanvaarden de auteur(s), redacteur(en) en uitgever deswege geen aansprakelijkheid voor de gevolgen van eventueel voorkomende fouten en onvolledigheden. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without the publisher s prior consent. While every effort has been made to ensure the reliability of the information presented in this publication, BIM Media B.V. neither guarantees the accuracy of the data contained herein nor accepts responsibility for errors or omissions or their consequences.

6 Voorwoord Het boek Recht voor de zorg- en welzijnsprofessional, voor het eerst verschenen in 2003 (opvolger van de losbladige editie Recht voor de Welzijnspraktijk en Gezondheidszorg ) sluit goed aan bij de eisen van het hbo anno Landelijk vastgestelde opleidingskwalificaties van de opleidingen MWD/SPH en hbo-v hebben als uitgangspunt gediend. Met name die, waar juridische elementen een belangrijke rol spelen (zie kader in leeswijzer). Zo krijgt de student ook op juridisch gebied de gelegenheid om het niveau van startende beroepsprofessional te behalen. Dit boek is ingedeeld aan de hand van de drie segmenten, die in de opleidingskwalificaties te onderscheiden zijn (zie kader in leeswijzer). De delen 2 en 3 zijn georiënteerd op het cliëntsysteem. Deel 4 spitst zich toe op de arbeidsomgeving en deel 5 heeft de professionele beroepsuitoefening tot kern. Het boek begint in deel 1 met een inleiding op het recht. Het boek is bij de diverse leerstijlen waarover studenten beschikken te gebruiken en kan bij diverse werkvormen worden gebruikt. Er wordt ook met praktijksituaties gewerkt. In het boek wordt ook extra aandacht gegeven aan het oplossen van casussen. Daarbij wordt een methodiek van het casusoplossen behandeld en gehanteerd. In de tekst van het boek wordt verwezen naar wetgeving die opgenomen is in de bundel Wetgeving Zorg en Welzijn (MWD, SPH, HBO-V, CMW ), uitgegeven bij Sdu Uitgevers. Zowel dit boek als de wetgeving worden ieder jaar helemaal geactualiseerd. Er is per 1 januari 2015 veel veranderd in wetgeving en die wijzigingen zijn voor de zorg- en welzijnsprofessional van groot belang. Denk hierbij aan de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet die niet alleen de rechtspositie van cliënten hebben veranderd, maar ook de organisatie van de zorg- en welzijnssector. Auteurs zijn verbonden aan hogescholen en/of staan midden in de juridische praktijk. Voor professionals is dit boek een belangrijk en verantwoord naslagwerk. Opmerkingen en suggesties met betrekking tot de inhoud van het boek zijn hartelijk welkom bij de eindredacteur. Rotterdam, 2015 Eindredactie: Mr. Peter Simons V

7 Leeswijzer Opzet van het boek: realistische situaties als uitgangspunt Het boek bestaat uit vijf delen. Deze delen zijn zowel afzonderlijk als in samenhang te behandelen. Naarmate de opleiding vordert wordt de samenhang tussen de delen belangrijker. Deel 1 omvat de basisstructuur van het recht en de methodiek van casus oplossen. Deel 2 en 3 groepeert de aangeboden stof rondom de zorg- en welzijnsrelatie, met andere woorden de cliënt/patiënt/klant in relatie tot de zorg- en welzijnsprofessional. In deel 2 is de stof aangereikt vanuit de levenslijn van de mens. In deel 3 staat de cliënt dan wel patiënt in gedwongen hulpverlening of zeer specifieke situaties, zoals gehandicapten, centraal. Het is als het ware een bepaalde doelgroep met haar specifieke problematiek. Deel 4 stelt de professional werkend in en vanuit een arbeidsomgeving centraal. Deel 5 behandelt situaties waarin de professional enerzijds zijn autonomie wil handhaven, maar anderzijds ook gebonden is aan de normen van overheid, samenleving, arbeidsorganisatie en beroepsvereniging. Deel 1 In deel 1 wordt het basisrecht (inleiding recht) besproken. Dit deel heeft het bijbrengen van basiskennis tot doel. In dit deel wordt naast praktische tips voor het lezen van wetgeving en jurisprudentie ook de methodiek van het casusoplossen besproken. Deel 2 In deel 2 staat de cliënt/patiënt/klant in een bepaald moment van zijn levenslijn centraal. Deze levenslijn vangt aan voor de geboorte, vervolgt zich via de geboorte, naar het kind dan wel de jongere, om vervolgens via de volwassene bij de oudere en tenslotte het overlijden te komen. De cliënt/patiënt/klant wordt wanneer hij zich in die bepaalde levensfase bevindt op verschillende deelterreinen met daarin juridische componenten gevolgd. Daarbij is te denken aan de samenlevingsvorm waarin hij zich bevindt; zijn gezondheid; arbeid; uitkeringssituatie; positie als consument en zijn hulpvraag die hij heeft. Deel 3 In deel 3 worden specifieke doelgroepen uitgelicht. Het zijn zij die worden geconfronteerd met gedwongen hulpverlening dan wel gedwongen opname, gehandicapt zijn, delinquent of vreemdeling. Deze aandacht is nodig zodat de zorg- en hulpverlener zo goed als mogelijk kan omgaan met de problematiek van de verschillende doelgroepen, waarvan het zich kunnen inleven in deze problematiek en het doorverwijzen een wezenlijk onderdeel is. In zowel deel 2 als deel 3 begint ieder hoofdstuk met een (vrij grote) casus. De student kan hiermee inzicht krijgen in situaties waarin cliënten/patiënten/klanten in de praktijk van alle dag verzeild kunnen raken. Na het bestuderen van de inhoud van het hoofdstuk kan de student de casus, aan de hand van de methodiek van casus oplossen zoals in deel 1 aangegeven, in behandeling nemen. De student kan zich tot slot zelf corrigeren doordat aan het einde van ieder hoofdstuk een voorbeeldoplossing getoond wordt. Los van de casus wordt door de gehele tekst van deel 2 en 3 vaak met voorbeelden gewerkt. VII

8 leeswijzer Deel 4 In deel 4 wordt aandacht besteed aan de randvoorwaarden/condities waaronder de instelling het primaire proces van zorg- en hulpverlening kan laten plaatsvinden. Bij het ontwikkelen en vaststellen van deze randvoorwaarden moet de instelling rekening houden met de juridische regels die bestaan. Kennis van deze regels geeft de beroepsbeoefenaar inzicht in de mogelijkheden en onmogelijkheden van zijn instelling om het primaire zorg- en hulpverleningsproces te beïnvloeden. Omgekeerd is zij beter in staat om het beleid van de instelling ten behoeve van het primaire proces te beïnvloeden. Om de student als beroepsbeoefenaar in deze situaties te leren handelen worden eerst de juridische aspecten van de organisatiestructuur van de instelling en de externe actoren waarmee de organisatie te maken heeft behandeld. Daarna wordt in hoofdlijnen het wettelijk kader waarbinnen de instelling haar beleid dient te maken aangegeven. Tot slot wordt aan de hand van de beleidscyclus getoond hoe het beleid van de instelling, niet alleen met betrekking tot de zorg- en hulpverlening, maar ook m.b.t. personeel en de financiering van instellingsactiviteiten beïnvloed kan worden. Ook dit gebeurt weer aan de hand van voor de beroepspraktijk relevante thema s. Deel 5 In dit deel draait het niet alleen om de professional die met zijn arbeidsomgeving te maken heeft (deel 4), maar hij dient ook rekening te houden met de eisen van de samenleving, de politiek, het juridische kader van zorg en welzijn en het juridische toetsingskader van zijn beroepsuitoefening. Het kader kan voor de professional knellen. De professional dient met deze spanning om te kunnen omgaan. Voorbeeld 1: De instelling waar de beroepsprofessional werkt, verwacht van hem dat hij het beleid van de instelling (bijvoorbeeld het werken volgens protocol) uitvoert. Hoe moet/mag de beroepsbeoefenaar zich opstellen, als hij vindt dat het beleid van de instelling slechte hulpverlening tot gevolg heeft? Voorbeeld 2: De overheid verwacht van de beroepsprofessional dat hij handelt binnen de grenzen van de wet. Wat moet/mag de beroepsprofessional doen als hij vindt dat de wettelijke regels moreel verwerpelijk zijn? Aan de hand van de inhoud van deel 5 kan de student vaardigheden opdoen om daarbinnen als professional de juiste keuzes te maken. Hij krijgt handvatten aangereikt om zijn omgeving (het kader) te kunnen beïnvloeden. Dit is bijvoorbeeld mogelijk via actierecht, het lid worden van een beroepenorganisatie of kennisvergroting middels onderzoek. Op deze wijze ontwikkelt hij zijn professionaliteit en houdt hij zich bezig met professionalisering. Na deel 5 volgt een uitgebreid trefwoordenregister. Literatuur en internetadressen zijn beschikbaar via de website Deze overzichten worden frequent geactualiseerd. Te gebruiken bij verschillende leerstijlen en werkvormen Het ligt voor de hand dat al vanaf het eerste moment in de propedeuse deel 2 en/of deel 3 al dan niet in relatie tot deel 1 aan de orde gesteld wordt. De student wordt immers eerst dikwijls op microniveau in het beroep ingeleid, om pas in de hoofd- en afstudeerfase bij het meso- en macroniveau uit te komen. Er zullen opleidingen/docenten zijn die eerst wat basisstructuur van het vak willen aanleggen, andere verkiezen direct een bepaalde context op microniveau en daarvoor zijn deel 2 en deel 3 zeer geschikt. Als daar bepaalde begrippen naar voren komen die verdere uitleg nodig hebben kan een verwijzing naar deel 1 plaatsvinden. Ieder hoofdstuk van deel 2 en deel 3 begint met een bepaalde casus. Daarmee krijgt de student inzicht in een bepaalde concrete situatie waarin kennis van recht van belang is. Aan het einde VIII

9 recht voor de zorg- en welzijnsprofessional van het hoofdstuk wordt aan de hand van de methodiek van casusoplossen beschreven hoe tot beantwoording van de casus gekomen kan worden. Op grond hiervan kan zowel docent als student zelf nieuw casusmateriaal maken en wederom aan de hand van de methodiek oplossen. Hiermee krijgt de student inzicht in het gegeven dat niet alleen de zorg- dan wel hulpverlening methodisch verantwoord moet gebeuren maar ook het oplossen van juridische elementen in een bepaalde casus. Aangezien beroepshandelen steeds verantwoord handelen is wordt de student steeds in staat gesteld om de wetstekst in relatie tot het aan de orde zijnde thema te brengen. Dit is mogelijk doordat wetsartikelen steeds tussen haakjes aangegeven worden. In deel 2 en 3 worden bij aanvang van elk hoofdstuk de geraadpleegde rechtsbronnen genoemd. Ook wordt verwezen naar andere gedeelten in het boek, zodat heen en weer gependeld kan worden. Op zich is ieder deel apart te behandelen. De inhoud van deel 4 en 5 zal hoogstwaarschijnlijk pas in het laatste gedeelte van de hoofdfase dan wel afstudeerfase aan de orde komen. Mogelijkheid voor eigen opdrachten en verdieping Het boek geeft een overzicht van geraadpleegde rechtsbronnen. Via de website academicservice.nl zijn overzichten van literatuur en internetadressen beschikbaar. Daarmee kan de student aan de hand van door de docent gestelde studieopdrachten maar eveneens op grond van eigen leervragen tot beantwoording of verdieping van de materie komen. Zowel voor de student die wil experimenteren, dan wel theoretiseren of overdenken of toepassen zijn voldoende mogelijkheden aanwezig. Gebruikte indeling Binnen een paragraaf wordt op drie niveaus geschreven: 1. De vette letter is het hoogste niveau. 2. De schuine letter is een onderverdeling van de vette letter. 3. De grote letter is een onderverdeling van de cursieve letter. IX

10 leeswijzer SEGMENTEN EN OPLEIDINGSKWALIFICATIES De beginnend beroepsbeoefenaar dient als zorg- of welzijnsprofessional de volgende kwalificaties te demonstreren. SEGMENT 1 MICRONIVEAU ZORG- EN WELZIJNSPROFESSIONAL versus CLIËNT-PATIËNT-KLANT: De aankomend beroepsbeoefenaar kan relevante wet/regelgeving voor de verschillende cliënt/patiënt/klant-groepen weergeven (1.1). De aankomend beroepsbeoefenaar kan de situatie van cliënt/patiënt/klant verkennen en al dan niet samen met hen de situatie ontrafelen en daarin de juridische elementen benoemen en onderscheiden van de overige, waarna vervolgens overgegaan kan worden tot het formuleren van deelhulpvragen (1.2). De aankomend beroepsbeoefenaar kan de cliënt/patiënt zo mogelijk voorlichten over de juridische noties (1.3). De aankomend beroepsbeoefenaar kan de cliënt/patiënt zo mogelijk adviseren m.b.t. noodzakelijk te nemen juridische stappen (1.4). De aankomend beroepsbeoefenaar kan de cliënt zo mogelijk verwijzen naar voor desbetreffende juridische problematiek deskundige instanties of personen en daartoe de zaak bepleiten bij derden (1.5). De aankomend beroepsbeoefenaar kan doelgroepen in probleemsituaties signaleren en factoren opsporen die problemen kunnen veroorzaken en onder de aandacht brengen van verantwoordelijke instanties en personen (1.6). De aankomend beroepsbeoefenaar kan in de directe zorg-/hulpverleningsrelatie op een juridisch verantwoorde wijze handelen (1.7). SEGMENT 2 MESONIVEAU WERKEN IN EN VANUIT EEN ARBEIDSOMGEVING: De aankomend beroepsbeoefenaar kan als werknemer binnen de instelling instellingsgerichte wet- en regelgeving raadplegen en hanteren zodat met name optimaal een bijdrage aan de kwaliteitszorg geleverd kan worden en binnen de grenzen van het beroep en eisen van arbo, cao, etc. gewerkt kan worden en signaleringsprocessen opgang gebracht kunnen worden en een bijdrage aan beleid geleverd kan worden (2.8). SEGMENT 3 MACRONIVEAU WERKEN AAN PROFESSIONALITEIT EN PROFESSIONALISERING: De aankomend beroepsbeoefenaar kan omgaan met grenzen van beroepsprofessionaliteit (3.9). De aankomend beroepsbeoefenaar kan omgaan met veranderingen binnen de samenleving die via de politiek, uiteindelijk vertaald worden in juridische termen en vervolgens de beroepspraktijk zullen beïnvloeden en zelf ook die veranderingen opgang brengen (3.10). X

11 Gebruikte afkortingen ABU Algemene Bond voor Uitzendondernemingen AC Aanmeldcentrum ACM Autoriteit Consument en Markt ADL Algemene dagelijkse levensverrichtingen AG Advocaat-Generaal AKW Algemene Kinderbijslagwet ALV Algemene ledenvergadering amv Alleenstaande minderjarige vreemdeling AMHK Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling AMvB Algemene maatregelen van bestuur AMW Algemeen maatschappelijk werk AMW-vergunning Vergunning voor Verblijf als Minderjarige Vreemdeling Anw Algemene nabestaandenwet AOW Algemene Ouderdomswet APV Algemene Plaatselijke Verordening ARAR Algemeen Rijksambtenarenreglement Arbo Arbeidsomstandigheden Arbobesluit Arbeidsomstandighedenbesluit Arbowet Arbeidsomstandighedenwet ATW Arbeidstijdenwet AVAS Afwezigheid van alle schuld AVP Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren avv Algemeen verbindend voorschrift AW Ambtenarenwet Awb Algemene wet bestuursrecht AWBZ Algemene wet Bijzondere Ziektekosten AWGB Algemene wet gelijke behandeling Awir Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen AWR Algemene wet inzake rijksbelastingen AZC Asielzoekerscentrum BAC Bezwaar en Advies Commissie BBA Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen BBSH Besluit Beheer Sociale Huursector BJG Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens Bjji Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen BKR Bureau Krediet Registratie BKZ Budgettair Kader Zorg BOB Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden Bpv Breed platform voor verzekerden en werk bso Buitenschoolse opvang BTW Belasting toegevoegde waarde BUPO/IVBP Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten bv Besloten vennootschap XI

12 gebruikte afkortingen BW CAK cao CBB CBG CBZ CCMO CCE CGB CGR CIZ CJG CNV COA COL CRvB CRM CTR CTZ CvI CVS-JC CvZ DBC DJI DOT DUO EEG EG EGKS EMD EPD ESF EVRM FML FNV Fw GBL GBM GC A Gem.wet GGD GI Gmw GR GS GVO GVS gvt GW GZK Burgerlijk Wetboek Centraal Administratie Kantoor Collectieve arbeidsovereenkomst College van Beroep voor het bedrijfsleven College ter Beoordeling van Geneesmiddelen College Bouw Zorginstellingen Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek Centrum voor consultatie en expertise Commissie Gelijke Behandeling Code Geneesmiddelenreclame Centrum indicatiestelling zorg Centrum voor Jeugd en Gezin Christelijk Nationaal Vakverbond Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers Centrale ontvangstlocatie Centrale Raad van Beroep College voor de Rechten van de Mens Centraal Testamentenregister College Toezicht Zorgverzekeringen Commissie voor indicatiestelling Cliëntvolgsysteem Jeugdcriminaliteit College voor zorgverzekeringen Diagnose-behandelingscombinatie Dienst Justitiële Inrichtingen DBC s/diagnosebehandelcombinaties op weg naar transparantie Dienst Uitvoering Onderwijs Europese Economische Gemeenschap Eerste gehoor Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal Elektronisch medicijnendossier Elektronisch patiëntendossier Europees Sociaal Fonds Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden Functionele mogelijkhedenlijst Federatie Nederlandse Vakbeweging Faillissementswet Geletterdheid en Begrijpend Lezen Gedragsbeïnvloedende maatregel Gezondheidscentrum Asielzoekers Gemeentewet Gemeentelijke Gezondheidsdiensten Gecertificeerde instelling Geneesmiddelenwet Gezondheidsraad Gedeputeerde Staten Gezondheidsvoorlichting en -opvoeding Geneesmiddelenvergoedingssysteem Gezinsvervangend tehuis Grondwet Geschillencommissie Zelfstandige Klinieken XII

13 gebruikte afkortingen HALT hasa HJL HKZ-norm Huisvw IBS ID-baan IGZ IMC immo IOAW IOAZ IOM IOW IPO ISD I-SWZ IVF ivir IVRK Jac JCS JDS JGZ jji JustID JW KB KBvG KI KID KN KNMG KNS KWG KWZ LAT LBIO lgf Lpw LVG LWOO MAPP MBvO MCA METC MfN MSB MTFC Het Alternatief Herhaalde asielaanvraag Het Juridisch Loket Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector Huisvestingswet Inbewaringstelling Instroom- en doorstroombaan Inspectie voor de Gezondheidszorg Intramurale motivatiecentra Instituut voor Mensenrechten en Medisch Onderzoek Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte werkloze werknemers Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen Internationale Organisatie voor Migratie Inkomensvoorziening voor oudere werklozen Interprovinciaal overleg Inrichting voor stelselmatige daders Inspectiedienst van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid In vitro fertilisatie Instituut voor informatierecht Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind Jongerenadviescentra Justitieel Complex Schiphol Justitieel Documentatiesysteem Jeugdgezondheidszorg Justitiële jeugdinrichting Justitiële Informatiedienst Jeugdwet Koninklijk Besluit Koninklijke Beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders Kunstmatige inseminatie Kunstmatige inseminatie door donor Kwaliteitsinstituut Nederland Koninklijke Maatschappij ter bevordering van de geneeskunde Kennis van de Nederlandse Samenleving Kinder Woon Groep Kwaliteitswet zorginstellingen Lichte advies toevoeging Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdrage Leerlinggebonden financiering Leerplichtwet Lichtverstandelijk gehandicapten Leerwegondersteunend onderwijs Meldpunt voor Asielzoekers met Psychische Problemen Meer Bewegen voor Ouderen Menzis COA Administratie Medisch-ethische toetsingscommissie Mediatorsfederatie Nederland Medisch specialistisch bedrijf Multidimensional treatment foster care XIII

14 gebruikte afkortingen MOA Medische opvang asielzoekers MVV Machtiging tot Voorlopig Verblijf MW Mededingingswet NG Nader gehoor NIBUD Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting NMG Niet-medische gidsfunctie NPB Nationaal Programma Bevolkingsonderzoek NPCF Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie NU 91 Nieuwe Unie 91 nv Naamloze vennootschap NVAVG Nederlandse vereniging van artsen voor verstandelijk gehandicapten NVOG Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie NVVK Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet NVWA Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit NZa Nederlandse Zorgautoriteit OC Opvangcentrum OGGZ Openbare Geestelijke Gezondheidszorg OM Openbaar Ministerie OOGO Op overeenstemming gericht overleg OTP Onderhoud ten parkette OTS Ondertoezichtstelling OVAR Ontslag van alle rechtsvervolging OvJ Officier van justitie PAAZ Psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis PAGO Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek PBW Penitentiaire Beginselenwet PCL Permanente commissie leerlingenzorg PG Procureur-generaal pgb Persoongebonden budget PGD Pre-implantatie genetische diagnostiek PIJ Plaatsing in een inrichting voor jeugdigen PM Penitentiaire maatregel PND Prenatale diagnostiek POH (A) Praktijkondersteuner huisartsenzorg (asielzoekers) POL Procesopvanglocatie PS Provinciale Staten PTZ Palliatieve terminale zorg Pvp Patiëntenvertrouwenspersoon Pw Participatiewet rc Rechter-commissaris REC Regionale Expertise Centra RI&E Risico-inventarisatie en -evaluatie RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Rjji Reglement justitiële jeugdinrichtingen RM Rechterlijke machtiging RO Wet op de rechterlijke organisatie ROC Regionaal opleidingscentrum RP/CP Regionaal patiënten/consumentenplatform RSJ Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming Rv Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering RV&S Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving XIV

15 gebruikte afkortingen Rva Regeling Verstrekkingen Asielzoekers RvdK Raad voor de Kinderbescherming SBO Speciaal basisonderwijs SER Sociaal Economische Raad SKJ Stichting kwaliteitsregister jeugd SKGZ Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen SKM Stichting Kwaliteit Mediators SO Speciaal onderwijs Sr Wetboek van Strafrecht STP Scholings- en trainingsprogramma Sv Wetboek van Strafvordering SVB Sociale Verzekeringsbank SZ Sociale Zaken TGN Toets Gesproken Nederlands TW Toeslagenwet twv Tewerkstellingsvergunning Uhw Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte umc Universitair medisch centrum Umo Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 UWV Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen Vb Vreemdelingenbesluit 2000 VBL Vrijheidsbeperkende locatie Vc Vreemdelingencirculaire VFN Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland VG Verstandelijk gehandicapten v.i. Vervroegde invrijheidsstelling VIR Verwijsindex risicojongeren VIV Verklaring omtrent inkomen en vermogen VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten VOF Vennootschap onder firma VOG Verklaring omtrent het gedrag vpt Volledig pakket thuis vsv Vroegtijdig schoolverlaten VTO Vroegtijdige onderkenning van ontwikkelingsstoornissen VV Voorschrift Vreemdelingen v.v. Voorwaardelijke veroordeling VVA Gezinshereniging met de houder van de vergunning asiel VVR-(ON)BEP Verblijfsvergunning (onbepaalde) tijd regulier VVT Verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg VW Vreemdelingenwet 2000 VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport WAA Wet Aanpassing Arbeidsduur Wafz Wet afbreking zwangerschap Wajong Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten WAM Wet Aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen WAO Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering Wav Wet Arbeid Vreemdelingen WAZ Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen Wazo Wet arbeid en zorg WBA Wet bestuurdersaansprakelijkheid WBF Wet bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement XV

16 gebruikte afkortingen WBMV WBO Wbp Wbsn-z WBV WCAO WCRM WEB WEC Wet Avv Wet BEU Wet BIG Wet Bopz Wet Wajong Wet REA Wet SUWI Wfd WFG Wft WGBG/CZ WGBL WGBMV WGBO WHW WIA WID WJG Wjz WKCZ Wkkgz Wko WLb Wlz WMCO WMG WMK WMM Wmo WMo WMO WMS Wno Wobka WOD WOG WOHV WOR Wot Wpg WPO Wet op bijzondere medische verrichtingen Wet bevolkingsonderzoek Wet bescherming persoonsgegevens Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg Wijziging Bericht Vreemdelingencirculaire Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst Wet College voor de rechten van de mens Wet educatie en beroepsonderwijs Wet op de expertisecentra Wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten Wet beperking export uitkeringen Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen Wet Financiële Dienstverlening Wet forensische gezondheidszorg Wet op het financiële toezicht Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Wet op de identificatieplicht Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens Wet op de jeugdzorg Wet klachtrecht cliënten zorgsector Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Wet op de lijkbezorging Wet langdurige zorg Wet melding collectief ontslag Wet marktordening gezondheidszorg Wet op de medische keuringen Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag Wet maatschappelijke ondersteuning Wet medezeggenschap onderwijs Wet medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen Wet medezeggenschap op scholen Wet Nationale ombudsman Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie Wet op de orgaandonatie Wet op de geneesmiddelenvoorziening Wet op het overleg huurders verhuurder Wet op de ondernemingsraden Wet op het onderwijstoezicht Wet publieke gezondheid Wet op het primair onderwijs XVI

17 gebruikte afkortingen Wrb WSF WSJG Wsnp WSW Wtbz Wth Wtl WTOS Wui Wvggz WvK WVO WVV WW WWB WWS WWZ WZD WZt ZAPP ZAT ZAV ZBC ZBO ZN ZON ZRA ZVW ZW zzp ZZP Wet op de rechtsbijstand Wet op de studiefinanciering Wet op de justitiële en strafvorderlijke gegevens Wet schuldsanering natuurlijke persoon Wet sociale werkvoorziening Wet tarieven in burgerlijke zaken Wet tijdelijk huisverbod Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en studiekosten Wet op de uitgebreide identificatieplicht Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg Wetboek van Koophandel Wet op het voortgezet onderwijs Wederrechtelijk verkregen voordeel Werkloosheidswet Wet werk en bijstand Woonwaarderingsstelsel Wet werk en zekerheid Wet zorg en dwang Wet op de zorgtoeslag Zorg aan asielzoekers met psychische problemen Zorgadviesteam Zelf aangebrachte voorzieningen Zelfstandig behandelcentrum Zelfstandig bestuursorgaan Zorgverzekeraars Nederland Zorgonderzoek Nederland Ziektekostenregeling asielzoekers Zorgverzekeringswet Ziektewet Zelfstandige zonder personeel Zorgzwaartepakket XVII

18 Inhoud Voorwoord Leeswijzer Gebruikte afkortingen V VII XI Deel 1 Inleiding in het recht en het oplossen van een casus Inhoud 3 1 Basisstructuur van het recht De basisstructuur van het recht Objectief en subjectief recht Doel van objectief recht Ordening van rechtsregels Aard van rechtsregels Rechtsbronnen 17 2 Staats- en bestuursrecht Hoofdthema s staatsrecht Kenmerken van de Nederlandse staat (Bestuurs)organen van de staat Overheidshandelingen (bestuurshandelingen) Categorie besluiten: algemeen verbindende voorschriften (avv) Categorie besluiten: geen algemeen verbindende voorschriften Wet openbaarheid van bestuur Mensenrechten en grondrechten Privacybescherming Klagen 52 3 Civielrechtelijke thema s De rechtshandeling Verbintenis uit (obligatoire) overeenkomst Verbintenis uit de wet Vertegenwoordiging en volmacht 70 4 Strafrechtelijke thema s Het eigene van het strafrecht Algemene regels van materieel strafrecht 73 XIX

19 inhoud 5 Rechtspraak Definiëring Kenmerken van de Nederlandse rechtspraak Soorten rechtspraak Rechterlijke macht Kosten rechtspraak 88 6 Civiele rechtspraak Rechtsbron Absolute en relatieve competentie Civiele procedures 89 7 Strafrechtspraak Rechtsbron Absolute en relatieve competentie in het strafrecht Strafrechtelijke procedure Mediation Sepot, voorwaardelijk sepot, transactie en strafbeschikking Het slachtoffer Administratieve of bestuursrechtspraak Rechtsbron de Algemene wet bestuursrecht (Awb) Absolute en relatieve competentie Administratiefrechtelijke procedure voor de rechtbank de Awb-procedure De rechtsbijstand Door de overheid gefinancierde rechtsbijstand Niet door de overheid gefinancierde rechtshulp Internationaal recht Inleiding Volkenrechtelijke/internationale organisaties Verenigde Naties Raad van Europa Europese Unie Methodiek van casus oplossen FASE I: Het bewerken van feitelijke casusgegevens FASE II: Selecteren en interpreteren van de rechtsregel FASE III: Rechtsregels en rechtsgevolgen toepassen op casus 135 XX

20 inhoud Deel 2 Rechten en plichten in verschillende levensfasen Inhoud (Voor) de geboorte Voorlichting en anticonceptie Afbreking zwangerschap Kinderloosheid Zwangerschap en bevalling Uitwerking van de casus Het kind/de jongere Kind/jongere en gezin Kind/jongere en wonen Kind/jongere en gezondheid Kind/jongere en onderwijs Kind/jongere en arbeid Kind/jongere en financiën Kind/jongere en consumentenzaken Uitwerking van de casus De volwassene Volwassene (meerderjarig) en samenlevingsvormen Volwassene en huisvesting Volwassene en gezondheid Volwassene en arbeid Volwassene en uitkering (verstrekkingen en voorzieningen) Volwassene en consument Volwassene en hulpverlening Volwassene en rijksbelasting Uitwerking van de casus De zelfstandig wonende oudere Oudere en huisvesting Oudere en gezondheid Oudere en arbeid Oudere en uitkering (en verstrekkingen) Oudere en consumentenzaken Oudere en hulpverlening Uitwerking van de casus 446 XXI

Inhoud. Afkortingen 13

Inhoud. Afkortingen 13 Inhoud Afkortingen 13 1 Inleiding in de sociale zekerheid 15 1.1 Inleiding 15 1.2 Driedeling 28 1.2.1 Werknemersverzekeringen 29 1.2.2 Volksverzekeringen 29 1.2.3 Sociale voorzieningen 30 2 Kinderen 33

Nadere informatie

Alfabetische inhoudsopgave

Alfabetische inhoudsopgave A Aanbevelingen van de Kring van Kantonrechters, De - / B31 Aanpassing arbeidsduur, Wet - / B10 Aanwijzing aantal arbeidsverhoudingen die als dienstbetrekking ex artikel 2 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag

Nadere informatie

RESULTAATGERELATEERDE

RESULTAATGERELATEERDE erde OVER NO CURE NO PAY RESULTAATGERELATEERDE BELONING Resultaatgerelateerde beloning Over no cure no pay OVER NO CURE NO PAY RESULT AATGERELATEERDE BELONING RESULTAATGERELATEERDE BELONING 02 Resultaatgerelateerde

Nadere informatie

Algemeen juridische beroepsvorming 4 ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109)

Algemeen juridische beroepsvorming 4 ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109) ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109) sd.cju01.4.v3 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

De basis van het Boekhouden

De basis van het Boekhouden De basis van het Boekhouden Werkboek Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Hans Dijkink de basis van het boekhouden Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Belastingwetgeving 2015

Belastingwetgeving 2015 Belastingwetgeving 2015 Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Uitgeverij Educatief Belastingwetgeving Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Eerste druk Uitgeverij

Nadere informatie

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk opgaven- en werkboek Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Gezondheidsstrafrecht

Gezondheidsstrafrecht Gezondheidsstrafrecht Mr. dr. W.L.J.M Duijst Deventer 2014 Omslagontwerp: H2R creatievecommunicatie ISBN 978-90-13-12600-6 E-book 978-90-13-12601-3 NUR 824-410 2014, W.L.J.M. Duijst Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

* * Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden. van. arbeidsrecht. arbeidsverhoudingen

* * Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden. van. arbeidsrecht. arbeidsverhoudingen m * * Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden L E X I C O N van arbeidsrecht en arbeidsverhoudingen ** k EUR op ir EUROPESE STICHTING TOT VERBETERING VAN DE LEVENS- EN

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 1 Inleiding belastingrecht Bart Kosters Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

1.3.4 Recente wetswijzigingen... 9 1.3.5 De organisatie van de jeugdhulpverlening... 14 1.3.6 Samenwerkingsvormen... 17

1.3.4 Recente wetswijzigingen... 9 1.3.5 De organisatie van de jeugdhulpverlening... 14 1.3.6 Samenwerkingsvormen... 17 IX 1 Ter oriëntering..................................................................... 1 1.1 Inleiding............................................................................. 2 1.2 Begripsaanduidingen................................................................

Nadere informatie

fiscale geschriften Goed koopmansgebruik Editie 2012 prof. dr. a.o. lubbers inkomstenbelasting

fiscale geschriften Goed koopmansgebruik Editie 2012 prof. dr. a.o. lubbers inkomstenbelasting 19 fiscale geschriften Goed koopmansgebruik Editie 2012 prof. dr. a.o. lubbers inkomstenbelasting Goed koopmansgebruik prof.dr. A.O. Lubbers Editie 2012 Sdu Uitgevers Den Haag, 2012 Meer informatie over

Nadere informatie

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek drs. J.P.M. van der Hoeven Vierde druk Stenfert Kroese, Groningen/Houten Wolters-Noordhoff bv voert

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Jaarrekening Opgaven- en werkboek Jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

Inhoud. D.P. Engberts. D.P. Engberts. Literatuur... 19 XVII. 1 Inleiding... 1

Inhoud. D.P. Engberts. D.P. Engberts. Literatuur... 19 XVII. 1 Inleiding... 1 XVII 1 Inleiding............................................................................ 1 1.1 Wat houdt de samenleving bijeen?................................................... 3 1.2 Werkelijkheid

Nadere informatie

ARBOMANAGEMENT EN DUURZAAM WERKEN

ARBOMANAGEMENT EN DUURZAAM WERKEN ARBOMANAGEMENT EN DUURZAAM WERKEN 43 ARBO informatie Ongevallenonderzoek De eerste stap in het leren van ongevallen Auteurs: dr. W.J.T. van Alphen, Stichting Post Hoger Onderwijs Veiligheidskunde (PHOV)

Nadere informatie

I VERBINTENISSENRECHT 17

I VERBINTENISSENRECHT 17 I VERBINTENISSENRECHT 17 1 Inleiding in het recht 19 1.1 Inleiding 19 1.2 Recht en rechtsbronnen 20 1.2.1 Wetten 20 1.2.2 Verdragen 21 1.2.3 Jurisprudentie 22 1.2.4 Het gewoonterecht 23 1.3 Privaatrecht

Nadere informatie

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Periodeafsluiting Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Tweede

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2012

Belastingrecht voor het ho 2012 Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen opgaven Deel 9 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen

Nadere informatie

Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Voorstel van wet tot wijziging van de socialezekerheidswetgeving, de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen, de Wet studiefinanciering 2000, de Wet studiefinanciering BES, de Wet tegemoetkoming

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2006 394 Besluit van 16 augustus 2006, tot wijziging van het Besluit extramurale vrijheidsbeneming en sociale zekerheid in verband met de openstelling

Nadere informatie

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING uitwerkingen Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie

Basiskennis Calculatie Basiskennis Calculatie Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Derde druk Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff

Nadere informatie

Basisstudie in het boekhouden

Basisstudie in het boekhouden OPGAVEN Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren, P. Kuppen, E. Rijswijk Zevende druk Basisstudie in het boekhouden Opgavenboek Opgavenboek Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Beginselen van het Nederlands Staatsrecht

Beginselen van het Nederlands Staatsrecht Prof.mr. A.D. Belinfante Mr. J.L. de Reede Beginselen van het Nederlands Staatsrecht druk Samsom H.D. Tjeenk Willink Alphen aan den Rijn 1997 VOORWOORD II AFKORTINGEN 13 I INLEIDING 15 1. Benadering van

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie Opgaven Niveau 5 MBA Peter Kuppen Frans van Luit Bedrijfsadministratie MBA Niveau 5 Opgaven Opgaven Bedrijfsadminstratie MBA Niveau 5 P. Kuppen F. van Luit Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 Sociaal zekerheidsrecht

Hoofdstuk 14 Sociaal zekerheidsrecht Hoofdstuk 14 Sociaal zekerheidsrecht Paragraaf 14.1 1. Overzicht van de Nederlandse sociale zekerheid a. Op welke wijze is het Nederlandse sociaal zekerheidsstelsel in te delen? b. Noem de organisaties

Nadere informatie

1.1 Inleiding 13 1.2 Doel en omschrijving 13 1.3 Rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht 14 1.4 Rechtsgebieden 15 1.5 Gezondheidsrecht 18

1.1 Inleiding 13 1.2 Doel en omschrijving 13 1.3 Rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht 14 1.4 Rechtsgebieden 15 1.5 Gezondheidsrecht 18 Inhoud Gebruikte afkortingen 11 1 Recht en gezondheidszorg 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Doel en omschrijving 13 1.3 Rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht 14 1.4 Rechtsgebieden 15 1.5 Gezondheidsrecht 18

Nadere informatie

In de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers wordt na artikel 9 een artikel ingevoegd, luidende:

In de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers wordt na artikel 9 een artikel ingevoegd, luidende: 33 062 Wijziging van diverse wetten in verband met de invoering van de verplichting voor bepaalde instanties waar professionals werken en voor bepaalde zelfstandige professionals om te beschikken over

Nadere informatie

1.1 Een inleiding tot het Nederlandse recht 3. 1.2 Indeling van het recht 5

1.1 Een inleiding tot het Nederlandse recht 3. 1.2 Indeling van het recht 5 Inhoud Voorwoord V THEORIE 1 Inleiding tot het Nederlandse recht 3 1.1 Een inleiding tot het Nederlandse recht 3 1.2 Indeling van het recht 5 1.3 Regels in het recht 7 1.3.1 Functionarissen in de rechterlijke

Nadere informatie

Verkorte inhoudsopgave

Verkorte inhoudsopgave Verkorte inhoudsopgave 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING 1 1.1 Definitie en afbakening 1 1.2 Indeling 1 2 ALGEMENEGEZONDHEIDSRECHTELIJKEREGELINGENEN STRAFRECHT 5 2.1 Inleiding 5 2.2 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Inhoud. Deel a Algemeen arbeidsrecht 25. Lijst van afkortingen 17. Inleiding 19. 1 Beginselen en bronnen commune arbeidsrecht 27

Inhoud. Deel a Algemeen arbeidsrecht 25. Lijst van afkortingen 17. Inleiding 19. 1 Beginselen en bronnen commune arbeidsrecht 27 Inhoud Lijst van afkortingen 17 Inleiding 19 Begrip arbeidsrecht 19 Onderdelen arbeidsrecht 20 Complexiteit arbeidsrecht 22 Opbouw boek 22 Deel a Algemeen arbeidsrecht 25 1 Beginselen en bronnen commune

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Zevende druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Zevende druk Noordhoff

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN Tweede druk Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Yvonne van de Voort Tweede

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

De Kleine Gids Zorgverzekering

De Kleine Gids Zorgverzekering De Kleine Gids Zorgverzekering Kluwer 2010 Tekst: Marc van Westerlaak Grafische vormgeving: De Ploeg Communicatie Omslagontwerp: Reclamestudio Arthur van der Veer Advertentie acquisitie: www.kluwermedia.nl

Nadere informatie

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1 Opdracht 1: Kennisvragen bij www.rechtvoorjou.nl 3 Werkblad 1:

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Fiscale en civiele gevolgen

Fiscale en civiele gevolgen Fiscale Praktijkreeks Echtscheiding Fiscale en civiele gevolgen drs. R.M. Kavelaars-Niekoop FM mr. A.N. Labohm tweede druk Fiscale Praktijkreeks Echtscheiding Fiscale en juridische gevolgen Tweede druk

Nadere informatie

Recht in je opleiding

Recht in je opleiding Verbintenissenrecht el ondernemingsrecht Mr. C.W. de Ruiter Mr. R. Westra Tweede druk Boom Juridische uitgevers Den Haag 201 o Inhoud VERBINTENISSENRECHT I I.I 1.2 i-3 1.4 1.6 i-7 1.8 1.9 I.IO in het recht

Nadere informatie

Dokters voor de rechter

Dokters voor de rechter Dokters voor de rechter Tien jaar tuchtuitspraken in Medisch Contact Paul Rijksen Reed Business, Amsterdam Medisch Contact, Utrecht Inleiding.indd 1 Reed Business, Amsterdam 2011 Medisch Contact, Utrecht

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Verordening tegenprestatie Participatiewet 2015 Kenmerk: 183277 De raad van de gemeente Oldebroek; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 oktober 2014; gelet op artikel 8a, eerste lid,

Nadere informatie

De aansprakelijkheidsverzekering

De aansprakelijkheidsverzekering De aansprakelijkheidsverzekering Dit boek is het achtste deel van een boekenreeks van Uitgeverij Paris: de ACIS-serie. ACIS staat voor het UvA Amsterdam Centre for Insurance Studies. Dit multidisciplinaire

Nadere informatie

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw ISBN 978-90-78066-42-2 NUR 822 2010, S.J.H. Rutten, Stichting Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Brochurereeks Gezondheidsrecht. Deel 1 Inleiding in het gezondheidsrecht

Brochurereeks Gezondheidsrecht. Deel 1 Inleiding in het gezondheidsrecht Brochurereeks Gezondheidsrecht Deel 1 Inleiding in het gezondheidsrecht Inhoud Inleiding... 3 Wat is (gezondheids)recht?... 3 Internationaal recht... 5 Internationale wetgeving vs. nationale wetgeving...

Nadere informatie

Uitzonderingen Aanbestedingsrecht. klassieke overheden

Uitzonderingen Aanbestedingsrecht. klassieke overheden Uitzonderingen Aanbestedingsrecht klassieke overheden Uitzonderingen Aanbestedingsrecht klassieke overheden mr. drs. T.H.G. (Tim) Robbe uitzonderingen aanbestedingsrecht Berghauser Pont Publishing Postbus

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Yvonne van de Voort

Nadere informatie

Sociaal juridische beroepsvorming 4 SOCIAAL JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU02.4/CREBO:50108)

Sociaal juridische beroepsvorming 4 SOCIAAL JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU02.4/CREBO:50108) SOCIAAL JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU02.4/CREBO:50108) sd.cju02.4.v3 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige

Nadere informatie

Factsheet Voor alle kinderen. Jeugdwet en minderjarige vreemdelingen

Factsheet Voor alle kinderen. Jeugdwet en minderjarige vreemdelingen JStelselwijziging Jeugd Factsheet Voor alle kinderen Jeugdwet en minderjarige vreemdelingen Jeugdwet en minderjarige vreemdelingen 1 Inleiding Alle kinderen in Nederland hebben recht op de zorg, hulp,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1997 192 Wet van 17 april 1997 tot wijziging van bepalingen van verschillende wetten in verband met de erkenning van de vrijheid van levensovertuiging

Nadere informatie

Eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker

Eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker Eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker Hardwareweg 7 A Postbus 642 3800 AP Amersfoort telefoon 033-454 10 99 info@seu.nl www.seu.nl Preambule Dit document omvat de eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker,

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 7 Erfbelasting en schenkbelasting Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 726 fschaffing van de algemene tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten, de compensatie voor het verplicht eigen risico, de fiscale

Nadere informatie

Belang van het onderscheid

Belang van het onderscheid privaatrecht publiekrecht Horizontale relaties in het recht = relaties tussen particuliere personen Verticale relaties in het recht = relaties tussen overheid en privé-personen Belang van het onderscheid

Nadere informatie

Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten

Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten versie 1.0 K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd Jos Janssen, Mei 2014 1 Bezwaar en Beroep Jeugdwet Van recht op zorg naar jeugdhulpplicht In het wetsvoorstel

Nadere informatie

DE INVLOED VAN HET INTERNET OP DE NEDERLANDSE EXPORT HOE HOUDEN WIJ ONZE VOORSPRONG VAST?

DE INVLOED VAN HET INTERNET OP DE NEDERLANDSE EXPORT HOE HOUDEN WIJ ONZE VOORSPRONG VAST? DE INVLOED VAN HET INTERNET OP DE NEDERLANDSE EXPORT HOE HOUDEN WIJ ONZE VOORSPRONG VAST? COLOFON Voor lezingen en meer informatie over deze uitgave benadert u de auteur: Geert J. Nijkamp Apartado de Correos

Nadere informatie

BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING

BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING BESTUURSRECHT (R08181) (onderdeel traject Propedeuse Rechten) studiecentrum: Zwolle tijdvak: november 2010 t/m januari 2011 begeleider: mr drs G.E.P. ter Horst

Nadere informatie

12 merken, 13 ongelukken

12 merken, 13 ongelukken 12 merken, 13 ongelukken Karel Jan Alsem & Robbert Klein Koerkamp Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Ontwerp omslag: G2K Designers, Groningen/Amsterdam Aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Volledige inhoudsopgave

Volledige inhoudsopgave Volledige inhoudsopgave AFKORTINGENLIJST xi 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING 1 1.1 Definitie en afbakening 1 1.2 Indeling 1 2 ALGEMENE GEZONDHEIDSRECHTELIJKE REGELINGEN EN STRAFRECHT 5

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 402 Wet cliëntenrechten zorg Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND (IRVK)

VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND (IRVK) VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND (IRVK) Artikel 3 IRVK 1. Bij alle maatregelen betreffende kinderen, ongeacht of deze worden genomen door openbare of particuliere instellingen voor maatschappelijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 26 816 Voortgangsrapportage Beleidskader Jeugdzorg 2000 2003 Nr. 32 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN DE STAATSSECRE- TARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STTSOURNT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34049 1 december 2014 Regeling van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 24 november 2014, 2014-0000174745

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Achtste druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Achtste druk Noordhoff

Nadere informatie

Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet

Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet Preadviezen voor de Vereniging voor Bouwrecht Nr. 38 Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet prof. mr. J.M.

Nadere informatie

Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.6.222 Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling bronnen http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld/hulp-bieden/meldcode; juli 2013 Wet

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol CBP-IGZ

Samenwerkingsprotocol CBP-IGZ Samenwerkingsprotocol CBP-IGZ Afspraken tussen het College bescherming persoonsgegevens en de Inspectie voor de gezondheidszorg over de wijze van samenwerking bij het toezicht op de naleving van de bepalingen

Nadere informatie

Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid

Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid Verpleegkundig redeneren en CanMEDS-rollen in de eerste lijn Henk Rosendal Reed Business Education, Amsterdam Reed Business, Amsterdam 2015 Omslagontwerp

Nadere informatie

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 Inhoud Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 1 Gezondheidszorg in een notendop 14 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 14 1.2 Huisartsenzorg 14 1.3 Mondzorg 15 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie

Belastingrecht MBA 2014

Belastingrecht MBA 2014 Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 6 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1

Nadere informatie

Werken in sph. Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli

Werken in sph. Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli Verslaafden Werken in sph Redactie: Dineke Behrend Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli 2 Verslaafden Auteur: Hans van Nes Bohn Stafleu Van Loghum Houten, 2004

Nadere informatie

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Mr. J. Kronenberg Mr. B. de Wilde Vijfde druk Kluwer a Kluwer business Deventer - 2012 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Aanbevolen literatuur 15 Afkortingenlijst 17

Nadere informatie

Factsheet Stapelingsmonitor 2014 Gemeente Schiedam

Factsheet Stapelingsmonitor 2014 Gemeente Schiedam Gemeente Schiedam Januari 2014 Gemeente Schiedam Door de decentralisaties in het sociaal domein komen steeds meer verantwoordelijkheden bij gemeenten te liggen. Zo ook bij de gemeente Schiedam. Naast deze

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Ondernemingsrecht 12

Inhoud. Deel 1 Ondernemingsrecht 12 Inhoud Deel 1 Ondernemingsrecht 12 1 Bedrijf en onderneming 15 1.1 Bedrijf, vrij beroep en onderneming 16 1.2 Plicht tot het voeren van een administratie 17 1.3 Plicht tot inschrijving in handelsregister

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 579 Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen en enige andere wetten in verband met fraudeaanpak door gegevensuitwisselingen

Nadere informatie

Handboek gezondheidsrecht

Handboek gezondheidsrecht Handboek gezondheidsrecht Deell Rechten van mensen in de gezondheidszorg Vijfde.geheel herziene druk Prof. dr. H.J.J. Leenen t Prof. mr.j.k.m.gevers Prof. mr. J. Legemaate Bohn Stafleu van Loghum Houten

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging en aanvulling van de Wet op de identificatieplicht, het Wetboek van Strafrecht, de lgemene wet bestuursrecht, de Politiewet 1993 en enige andere wetten in verband met de invoering van een identificatieplicht

Nadere informatie

De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011

De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011 De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011 Tekst: drs. Y. de Beer Grafische vormgeving: De Ploeg Communicatie Omslagontwerp: Reclamestudio Arthur van der Veer Advertentie acquisitie:

Nadere informatie

REGLEMENT 3.683.BD/BJZ PROTOCOL PROCESBESLUIT EN VERTEGENWOORDIGING IN RECHTE

REGLEMENT 3.683.BD/BJZ PROTOCOL PROCESBESLUIT EN VERTEGENWOORDIGING IN RECHTE 3.683.BD/BJZ PROTOCOL PROCESBESLUIT EN VERTEGENWOORDIGING IN RECHTE Vastgesteld bij collegebesluit van 19 juni 2007, nr. 6a. Datum bekendmaking: 27 juni 2007. Datum inwerkingtreding: 28 juni 2007. Gemeenteblad

Nadere informatie

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen In de eindtermen (juni 2005) voor de opleiding BOA wordt verwezen naar een aantal artikelen van wetten. Deze wetten zijn: de Algemene wet op het Binnentreden (Awob) Besluit Buitengewoon Opsporingsambtenaar

Nadere informatie

FYSIEKE BELASTING EN PSA

FYSIEKE BELASTING EN PSA FYSIEKE BELASTING EN PSA 08 ARBO informatie Zittend en staand werken Richtlijnen voor een goede inrichting van de werkplek Arbo-Informatie De reeks Arbo-Informatie bestaat uit 60 thematische praktijkboeken.

Nadere informatie

Gemiddelde budgetten per cliënt (en dag) voor de cliënten met een voogdijmaatregel en cliënten die 18 jaar of ouder zijn

Gemiddelde budgetten per cliënt (en dag) voor de cliënten met een voogdijmaatregel en cliënten die 18 jaar of ouder zijn Gemiddelde ten per cliënt (en dag) voor de cliënten met een voogdijmaatregel en cliënten die 18 jaar of ouder zijn Evert Pommer en Klarita Sadiraj Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, april 2016 Het

Nadere informatie

Inleiding Nederlands sociaal recht

Inleiding Nederlands sociaal recht Inleiding Nederlands sociaal recht G.J.J. Heerma van Voss Achtste druk Boom Juridische uitgevers Den Haag 2011 Inhoud Afkortingen 13 1 Het begrip sociaal recht 17 1.1 Het sociaal recht als juridisch vakgebied

Nadere informatie

Zorgverzekeringswet. Zorgverzekeringswet

Zorgverzekeringswet. Zorgverzekeringswet Wet van 16 juni 2005, houdende regeling van een sociale verzekering voor geneeskundige zorg ten behoeve van de gehele bevolking (), laatstelijk gewijzigd bij Stcrt. 2009, 15178 (uittreksel) Zorgverzekering

Nadere informatie

Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek

Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek Niveau 4 P Mariëlle de Kock elementaire praktijk van de kostencalculatie Niveau 4 (P) Werkboek Mariëlle de Kock Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Vreemdelingenrecht. toelating en verblijf van vreemdelingen in Nederland. door Mr. Th. Holterman. derde, geheel herziene druk

Vreemdelingenrecht. toelating en verblijf van vreemdelingen in Nederland. door Mr. Th. Holterman. derde, geheel herziene druk Vreemdelingenrecht toelating en verblijf van vreemdelingen in Nederland door Mr. Th. Holterman derde, geheel herziene druk W.EJ.ljeenkWillink Zwolle1993 Inhoudsopgave Afkortingen XIII I. II. III. Inleiding

Nadere informatie

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis s-gravenhage, 2015 Omslagfoto Het voorbereiden van renovatiewerkzaamheden

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN Tweede druk Jaarrekening Uitwerkingen opgaven Jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15191 10 juni 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 3 juni 2013, 2013-0000046722,

Nadere informatie

Beknopte Inhoudstafel

Beknopte Inhoudstafel Beknopte Inhoudstafel Een gedetailleerde inhoudsopgave vindt U bij het begin van elk deel p. Algemene inleiding (Herman Nys)... 1 I. Wat is het recht?... 3 A. Oorsprong en noodzaak van het recht... 3 B.

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie