Informeren van de patiënt over tariefzekerheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informeren van de patiënt over tariefzekerheid"

Transcriptie

1 Informeren van de patiënt Informeren van de patiënt over tariefzekerheid Benoît Rousseau, Jurist-expert tariefzekerheid Karen Mullié, Jurist-expert patiëntenrechten Met speciale dank aan dr. Boly voor nalezing. Sleutelwoorden: Ledenverdediging tariefzekerheid informatie aan de patiënt opnameverklaring plastische chirurgie geïnformeerde toestemming. 1. Inleiding Doorheen al haar diensten neemt het ziekenfonds op één of andere manier deel aan de verdediging van de belangen van haar leden. Het behoort immers tot haar wettelijke opdracht als ziekenfonds 1. Ledenverdediging als dusdanig is zo n veelomvattend terrein dat wij dit niet in één artikel kunnen overlopen. Wij zullen ons dan ook beperken tot enkele problemen die wij tegenkomen binnen een zeer precies afgebakende zone, met name daar waar tariefzekerheid en informatie aan de patiënt elkaar kruisen. Een korte definiëring van beide begrippen is belangrijk om het vervolg goed te begrijpen. Tariefzekerheid is het onderdeel van ledenverdediging dat te maken heeft met alle problemen en vragen over de wettelijkheid van de kosten die de patiënt zelf moet betalen ingevolge de zorgen die hem werden verleend. Deze materie omvat zowel de ambulante verstrekkingen als de facturatie bij een ziekenhuisopname, zowel de ereloonsupplementen als de prijs van materiaal en diverse verstrekkingen die aan de patiënten gefactureerd worden. Ledenverdediging spreekt zich echter niet uit over vragen met betrekking tot de tussenkomst door de ziekteverzekering als dusdanig. Hiervoor is de dienst gezondheidszorg bevoegd. Alle ziekenfondsen willen hun leden een kwaliteitsvolle dienstverlening bieden maar de interne rolverdeling om dit te bereiken kan verschillen. In elk geval beschikt elk ziekenfonds over een dienst ledenverdediging. Een lid kan met een vraag of een probleem inzake tariefzekerheid steeds bij zijn ziekenfonds terecht. Het ziekenfonds analyseert het probleem en op basis van deze analyse zal de dienst ledenverdediging-tariefzekerheid een betalingsadvies geven: volledige of gedeeltelijke betaling dan wel de betwisting van de volledige dan wel een gedeelte van de factuur. Indien nodig, ondervraagt de dienst ledenverdediging de zorgverlener op een geargumenteerde manier of krijgt het lid de nodige elementen aangereikt om dit zelf te doen. Het nationaal secretariaat ondersteunt de ziekenfondsen in tweede lijn voor de juridische analyse, het antwoord op meer technische vragen, de coördinatie van de standpunten. Zij volgt ook de cassatieprocedures op. Als een geschil tussen een lid en een zorgverlener tot een gerechtelijke procedure leidt (bijvoorbeeld omdat het ziekenhuis het lid dagvaardde om het factuursaldo te betalen), kan het ziekenfonds aan het lid een advocaat toewijzen die hem tijdens de procedure zal bijstaan. Deze bijstand is kosteloos voor het lid. De volledige kostprijs hiervoor met inbegrip van de erelonen van de advocaat en de procedurekosten, betaalt het ziekenfonds. Het recht op informatie van de patiënt is onderdeel van een breder geheel (de patiëntenrechten) en behelst de communicatie tussen de patiënt en zijn zorgverlener. Op zich omvat dit vele aspecten. Eén hiervan is de informatie over de kostprijs van de behandeling en dit is nauw met tariefzekerheid verbonden. 1 Zie meer bepaald art. 3 en 39 van de wet op de ziekenfondsen. CM-Informatie 245 september

2 En aangezien een schema dikwijls veel meer zegt dan een lange uitleg: Tariefzekerheid Ledenverdediging Patiëntenrechten Informeren van de patiënt Wij brengen eerst een aantal algemene principes over het recht op informatie van de patiënt in herinnering. Vervolgens bespreken wij enkele concrete moeilijkheden die zich stellen bij de toepassing van de tariefzekerheid, in het kader van het recht op informatie van de patiënt. Wij kunnen in dit artikel de materies niet grondig bespreken. Daarom kozen wij voor een praktische maar daardoor ook partiële aanpak. 2. Een geïnformeerde patiënt telt voor twee Naar analogie met het spreekwoord een gewaarschuwd mens telt voor twee, zou men kunnen stellen een geïnformeerde patiënt telt voor twee. Onderzoek heeft aangetoond dat een effectieve communicatie met de patiënt een reductie van de negatieve gevolgen van gezondheidsproblemen op de levenskwaliteit, een betere therapietrouw (compliance) en een hogere patiëntentevredenheid tot gevolg heeft. 2 In de praktijk blijkt het voeren van een effectieve communicatie tussen zorgverlener en patiënt nochtans geen evidentie. De problematiek van enerzijds ontbreken van of onvolledige informatie aan de patiënt en anderzijds een gebrekkige geïnformeerde toestemming van de patiënt ook wel gekend als informed consent, loopt als een rode draad doorheen de meerderheid van de dossiers ledenverdediging. Nochtans behoort het recht op geïnformeerde toestemming sinds enkele decennia tot de algemene principes van het medisch en gezondheidsrecht en wordt dit reeds lange tijd erkend door de Belgische rechtspraak en rechtsleer. De wetgever heeft het in 2002 toch nuttig geoordeeld om de elementaire rechten en plichten in de gezondheidszorg te bundelen in één wet betreffende de rechten van de patiënt, met als doel de toegankelijkheid tot deze rechten te vereenvoudigen en op die manier de uitoefening ervan te vergemakkelijken en te verhogen. In deze wet vinden we naast andere rechten respectievelijk het recht op informatie over de gezondheidstoestand en het recht op geïnformeerde toestemming terug. Het recht op informatie over de gezondheidstoestand heeft bv. betrekking op de diagnose en het toekomstige wenselijke gedrag (zoals preventie, voortzetting van medicatie,..). De mededeling van deze informatie moet onderscheiden worden van de informatie die een zorgverlener moet meedelen bij de uitoefening door een patiënt van zijn recht op geïnformeerde toestemming. Beide vormen van informatie zijn uiteraard nauw met elkaar verbonden. De wetgever heeft wellicht willen benadrukken dat informatieverstrekking niet enkel vereist is ingeval van een behandeling. Ook bij het stellen van b.v. een diagnose is een efficiënte, geïndividualiseerde communicatie met de patiënt onontbeerlijk. Uiteraard spreekt het voor zich dat het voldoende en correct informeren van een patiënt ingeval van zorgverlening in een ziekenhuis, niet enkel de verantwoordelijkheid kan zijn van de individuele zorgverlener doch een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van én zorgverlener én ziekenhuis. Het is aan te bevelen dat binnen een ziekenhuis nagedacht wordt over een ware communicatiestrategie: informatie is nodig op verschillende momenten van het zorgverleningsproces en kan heel verschillend zijn al naargelang de dienst waarop de patiënt zich bevindt, bijvoorbeeld spoedgevallen, geplande opname,... Er moet m.a.w. nagedacht worden over het doel van de communicatie, de doelgroep waarvoor de info bestemd is, de inhoud van de boodschap die men wil geven, het moment waarop de info wordt gegeven en door wie deze best wordt gegeven, via welk communicatiekanaal de communicatie best verloopt Recht op geïnformeerde toestemming: inhoud van de informatie We blijven even stilstaan bij het recht op geïnformeerde toestemming. Een zorgverlener kan slechts een behandeling opstarten, nadat hij de vrije en geïnformeerde toestemming van de patiënt heeft verkregen. Deze informatie moet tijdig verstrekt worden (en dus bv. niet pas op het moment dat de patiënt op de operatietafel ligt ) en in een duidelijke taal die aangepast is aan de individuele patiënt. De wetgever heeft uitdrukkelijk opgesomd welke informatie minstens moet gegeven worden aan een patiënt om op een geïnformeerde manier te kunnen toestemmen: het doel, de aard, de graad van urgentie, de duur, de frequentie, de voor de patiënt relevante tegenaanwijzingen, nevenwerkingen en risico s verbonden aan de tussenkomst, de nazorg, de mogelijke alternatieven, financiële gevolgen, de mogelijke gevolgen ingeval van weigering of intrekking van de toestemming, en andere door de patiënt of de beroepsbeoefenaar relevant geachte verduidelijkingen 3. 2 Patiëntenvoorlichting in ziekenhuizen: een verkennend onderzoek in Vlaanderen, onderzoek uitgevoerd door het Vlaams Patiëntenplatform vzw in opdracht van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu i.s.m VUB, Vakgroep Medische Sociologie 3 Artikel 8, 2 Wet Patiëntenrechten 4 CM-Informatie 245 september 2011

3 3. Informatie over de financiële gevolgen 3.1. Probleemschets De dienst ledenverdediging wordt zeer geregeld geconfronteerd met klachten van leden ingevolge gebrekkige of het volledig ontbreken van informatie over de financiële gevolgen, voorafgaand aan de tussenkomst door de zorgverlener. Ook de Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt is reeds zeer uitgebreid ingegaan op deze problematiek in haar jaarverslag van Zij stelt dat ondanks de invoering van een artikel hierover in de wet betreffende de rechten van de patiënt, patiënten in verschillende klachtendossiers bij de Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt hun verbazing/ verontwaardiging hebben geuit in verband met het hoge bedrag van het honorarium/de facturen, dat na een tussenkomst werd gevraagd. Hetzij werden deze patiënten hierover niet geïnformeerd, hetzij bleek nadien dat de informatie die vooraf werd gegeven, niet compleet of duidelijk was geweest. De wet stelt zeer algemeen dat de zorgverlener informatie moet verschaffen over de financiële gevolgen. De memorie van toelichting bij de wet preciseert:... informatie omtrent de totale kost van de tussenkomst..., met inbegrip van de honoraria en de remgelden en supplementen die door de patiënt moeten worden gedragen. 5 en verder heeft de toenmalige Minister Magda Aelvoet bevestigd dat hiertoe ook behoort het feit of de beroepsbeoefenaar al dan niet geconventioneerd is. 6 Er bestaan nochtans een hele reeks maatregelen rond deze financiële informatieverstrekking, doch de praktijk wijst uit dat deze nog onvoldoende zijn. We stippen er graag enkele aan om telkens ook de actiepunten van de dienst ledenverdediging mee te geven Bloemlezing De opnameverklaring a) Principes Bij elke ziekenhuisopname, zowel een klassieke opname als daghospitalisatie moet het ziekenhuis de patiënt een opnameverklaring laten ondertekenen 7. Dat formulier heeft hoofdzakelijk 2 doelstellingen: de patiënt informeren over de financiële voorwaarden van het ziekenhuis en hem de mogelijkheid geven om in functie daarvan een keuze te maken. De patiënt heeft 2 grote keuzemogelijkheden: verzorging tegen conventietarief of volgens het statuut van de verschillende geneesheren; verblijf in een gemeenschappelijke kamer, een 2-persoonskamer of een individuele kamer. Deze keuze heeft een grote impact op de kostprijs van de opname want deze bepaalt of kamer- en/of ereloonsupplementen gefactureerd zullen kunnen worden evenals de hoogte van deze supplementen. Deze opnameverklaring moet ten laatste bij het begin van de opname 8 ter ondertekening aan de patiënt of zijn vertegenwoordiger voorgelegd worden. Dit formulier kan ook vooraf opgevraagd worden door de patiënt en het ziekenhuis heeft de plicht om op dit verzoek in te gaan 9. Dit laat de patiënt toe om, ingeval van een geplande ingreep, de financiële voorwaarden rustig vooraf te lezen en indien nodig vragen te stellen aan het ziekenfonds, de zorgverlener of nog de tarieven die de verschillende ziekenhuizen toepassen, onderling te vergelijken. Wij verwijzen hiervoor naar onze website waar de tarieven van de verschillende ziekenhuizen vergeleken kunnen worden: CM selfservice berekenen vergelijking ziekenhuistarieven. Aangezien de opnameverklaring precies tot doel heeft om de patiënt een keuze te laten maken, spreekt het voor zich dat het ziekenhuis de aankruisvakken niet vooraf mag invullen, ook al stellen we vast dat dit jammer genoeg soms gebeurt. Belangrijk is ook dat de opnameverklaring in tweevoud ingevuld wordt en dat de patiënt één exemplaar behoudt. Bij betwisting zal het dikwijls noodzakelijk zijn om op dit exemplaar te kunnen terugvallen. De opnameverklaring bevat minimum 3 delen: de eigenlijke opnameverklaring, een document met uitleg en de prijslijst van de belangrijkste goederen en diensten die het ziekenhuis aanbiedt. Bij een ziekenhuisopname van een kind moet de begeleidende ouder ook een specifiek vierde gedeelte krijgen. Naast de eigenlijke opnameverklaring waarop de patiënt zijn keuze aangeeft, willen we ook de aandacht vestigen op de 2 andere documenten die belangrijke informatie bevatten, meer bepaald het document met uitleg en de prijslijst van de belangrijkste goederen en diensten die het ziekenhuis aanbiedt. 4 Jaarverslag 2007, Federale ombudsdienst Rechten van de patiënt, p , zie ook voorgaande jaarverslagen 2004, 2005, 2006 van de federale ombudsdienst Rechten van de patiënt. 5 Memorie van toelichting, Doc. parl., kamer, , n 1642/001, p Kamer, , n 1642/012, p.79 7 Art. 98 van de wet betreffende de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen, gecoördineerd op 10 juli (hierna: Ziekenhuiswet genoemd), en het koninklijk besluit van 17/06/2004 betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis. 8 Art. 2, 1 van het koninklijk besluit van 17/06/ Art. 4 van het koninklijk besluit van 17/06/2004. Merk op dat dit niet enkel geldt voor de patiënten maar voor «eenieder die zich vooraf wenst te informeren». CM-Informatie 245 september

4 b) Uitleg over de opnameverklaring. De opnameverklaring wordt in principe zo snel mogelijk bij aanvang van de hospitalisatie overhandigd, meestal aan het loket bij de inschrijving. Voor wie hiermee niet vertrouwd is, is dit een vrij ingewikkeld document en het document met uitleg, weliswaar essentieel, is ook vrij uitgebreid. Gezien de druk van de wachtrij aan het loket of bij een onverwachte hospitalisatie is het vaak moeilijk om eraan te denken een correcte en volledige informatie te vragen of nog, het document volledig te lezen vooraleer te ondertekenen. Misschien kan de inrichting van een centraal contactpunt in het ziekenhuis waar de patiënt terecht kan met algemene vragen die hij zich stelt in verband met zijn behandeling in het ziekenhuis, onder andere vragen over de opnameverklaring, minstens gedeeltelijk tegemoet komen aan dit probleem? c) Een niet-conform model Sommige ziekenhuizen wensen het wettelijke model te wijzigen door bepaalde vermeldingen toe te voegen, te wijzigen of weg te laten. Het wettelijke model mag dan wel op bepaalde punten voor verbetering vatbaar zijn, toch stelt de tekst van het koninklijk besluit duidelijk dat enkel de schuin gedrukte passages op het wettelijke model weggelaten mogen worden 10 enkel voor zover deze bepalingen niet op het ziekenhuis van toepassing zijn. CM verdedigt ook dit standpunt. Bovendien moeten de ziekenfondsen in het kader van hun opdracht over betrouwbare, actuele gegevens beschikken, meer bepaald betreffende de percentages van de maximumerelonen die elk ziekenhuis vastlegt. Deze gegevens moeten naar het RIZIV gestuurd worden 11 dat ze dan naar de ziekenfondsen doorstuurt. De ziekenhuizen moeten nu reeds hun opnameverklaring laten registreren bij het RIZIV. Het is dan ook niet meer dan logisch dat een ziekenhuis geen ander model van opnameverklaring mag gebruiken dan datgene dat officieel werd overgemaakt aan het RIZIV. De invoering van een expliciete wettelijke bepaling hierover lijkt ons wenselijk om een wezenlijke tariefzekerheid te kunnen waarborgen Vrije kamerkeuze van de patiënt soms misbruikt. Sommige zorgverleners laten tijdens het gesprek dat ze hebben met de patiënt ter voorbereiding van de ingreep aan hun patiënt duidelijk verstaan dat zij enkel opereren ingeval van opname in een éénpersoonskamer. Anders gezegd, als de patiënt door de gekozen zorgverlener geopereerd wenst te worden, moet hij op de opnameverklaring voor een éénpersoonskamer opteren met alle mogelijke financiële gevolgen van dien (facturatie van (hogere) ereloonsupplementen, kamersupplementen, ). Wij beschouwen dergelijke praktijken als misbruiken. Als de patiënt verkiest om tegen conventietarief verzorgd te worden, aanvaardt hij een mogelijke beperking van zijn keuzevrijheid inzake de zorgverlener. Dit betekent echter niet dat de zorgverlener de vrije kamerkeuze van de patiënt mag beperken. Hierbij wensen wij twee opmerkingen te maken: de patiënt moet geïnformeerd worden over het conventiestatuut van de zorgverlener 12 tot wie hij zich richt maar daarnaast vinden wij dat, zeker voor geprogrammeerde ingrepen, de patiënt van bij het begin geïnformeerd moet worden over de concrete gevolgen van de beperking van zijn keuzevrijheid: zal deze zorgverlener hem misschien toch zelf opereren of staat nu al vast dat een andere zorgverlener de ingreep uitvoert? Die informatie is een voorwaarde sine qua non om een vertrouwensrelatie tot stand te brengen tussen de zorgverlener die de ingreep uitvoert en de patiënt. De patiënt informeren behelst immers meer dan enkel informeren over de financiële aspecten. De keuze betreffende het kamertype en de financiële voorwaarden waartegen de patiënt verzorgd wenst te worden, komt voor alles toe aan de patiënt zelf. De patiënt mag niet anders behandeld worden al naargelang hij gekozen heeft voor een eenpersoons-, tweepersoons- of gemeenschappelijke kamer). Wanneer de patiënt kiest om opgenomen te worden in een gemeenschappelijke of tweepersoonskamer, opteert hij om verzorgd te worden volgens het statuut van de zorgverleners. De patiënt verzaakt hierdoor evenwel niet aan zijn recht op vrije keuze van zorgverlener Informatie over het al dan niet geconventionneerd zijn van de zorgverlener. De patiënt moet uiteraard goed geïnformeerd zijn over het conventiestatuut van de zorgverlener: is deze volledig, gedeeltelijk of helemaal niet geconventionneerd? Art. 2, 4 van het koninklijk besluit van 17/06/2004 betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis. 11 Zie art van de ZIV-wet en de RIZIV-omzendbrieven aan de ziekenhuisinstellingen: CIRC.HOP.2011/1 van 17 januari 2011 en CIRC.HOP. 2009/8 van 06/05/2009, die beschikbaar zijn op 12 Geconventioneerde zorgverlener: tarieven worden overeengekomen tussen vertegenwoordigers van de zorgverleners, de ziekenfondsen en de overheid in commissies en vergaderingen op het RIZIV. Elke individuele zorgverlener kan deze overeenkomst (conventie) aanvaarden, gedeeltelijk aanvaarden of niet aanvaarden. Indien een zorgverlener de conventie aanvaardt, is hij geconventioneerd. Dit betekent dat hij de officiële tarieven aanvaardt en toepast. 13 Zie noot 12 6 CM-Informatie 245 september 2011

5 Meerdere wettelijke bepalingen verwijzen naar deze informatie-verplichting die rust op zorgverleners en ziekenhuizen. De wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen voorziet dat De zorgverleners verplicht zijn om de rechthebbenden duidelijk te informeren over hun toetreding of hun weigering van toetreding tot de akkoorden of overeenkomsten die op hen betrekking hebben. Ze zijn eveneens verplicht om de rechthebbenden duidelijk te informeren over de dagen en uren waarvoor ze niet zijn toegetreden tot de akkoorden of overeenkomsten, indien deze in die mogelijkheid voorzien. 14 Naast hetgeen specifiek voorzien is in de artikelen 50, 3 laatste lid en 50, 3bis, zal de informatie op zijn minst bestaan uit een duidelijke en leesbare mededeling waarin de elementen bedoeld in het vierde en het vijfde lid worden vermeld. 15 Deze bepaling bevat zelfs een sanctie 16. De ziekenhuiswet voorziet zelfs dat Onverminderd de bepaling van 3, laatste lid 17, de uit de nomenclatuur voortvloeiende tarieven de maximumhonoraria zijn die kunnen worden geëist voor verstrekkingen verleend in het raam van raadplegingen in een ziekenhuis, indien de rechthebbende niet voorafgaandelijk door de verplegingsinrichting uitdrukkelijk werd geïnformeerd aangaande het al dan niet toegetreden zijn tot de akkoorden van de zorgverlener op het ogenblik dat de zorgen worden verleend. 18. De beheerder neemt de nodige maatregelen om de patiënten in staat te stellen de lijsten te raadplegen waarin enerzijds de ziekenhuisgeneesheren zijn opgenomen die zich verbonden hebben de verbintenistarieven toe te passen en anderzijds de ziekenhuisgeneesheren die zich niet verbonden hebben de verbintenistarieven toe te passen. 19 Wij vermelden verder nog dat de geneesheer overeenkomstig zijn deontologische code aan de patiënt of diens vertegenwoordigers niet mag weigeren uitleg te geven over het bedrag van de erelonen voor zijn prestaties 20. In de praktijk stellen wij echter vast dat dit niet altijd evident is: de patiënt is niet steeds op de hoogte van deze verplichtingen van de zorgverlener en deze informatie wordt nog onvoldoende systematisch meegedeeld. Een ander element waarop wij nog zullen terugkomen is dat het bovendien vaak moeilijk aan te tonen is dat de informatie niet (correct) verstrekt werd. Bovendien is ook de gedeeltelijke conventionering verwarrend en complex en geeft dit regelmatig aanleiding tot problemen: de patiënt is zich er niet steeds van bewust dat het ogenblik van zijn afspraak een impact kan hebben op het bedrag dat hij zelf zal moeten betalen. Goed om weten is dat informatie over het statuut van de zorgverlener gemakkelijk verkrijgbaar is bij het ziekenfonds en op onze website Informatie over Tarieven zorgverleners Geïnformeerde toestemmingsformulieren. Sommige zorgverleners of ziekenhuisdiensten doen de patiënten een toestemmingsformulier ondertekenen met betrekking tot de volledige tussenkomst dan wel enkel met betrekking tot de financiële gevolgen van de tussenkomst. Het is belangrijk eraan te herinneren dat een geïnformeerde toestemming niet alleen voor de financiële gevolgen moet bekomen worden maar uiteraard voor de volledige tussenkomst in al zijn deelaspecten, hetgeen veel ruimer is dan enkel de financiële gevolgen (dit werd eerder duidelijk besproken in punt 1). De wet betreffende de rechten van de patiënt voorziet uitdrukkelijk dat op verzoek van de patiënt en met instemming van de zorgverlener, de toestemming schriftelijk kan worden vastgelegd en toegevoegd aan het patiëntendossier. 21 In de Memorie van toelichting bij deze wet wordt geaccentueerd dat deze formulering de uitdrukkelijke bedoeling heeft om het gebruik van toestemmingsformulieren te ontraden. De Memorie van Toelichting verduidelijkt dat de opstellers van de wet hopen paal en perk te stellen aan het toenemend 14 Artikel 73, 1, 4de en 5de lid, wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen 15 Artikel 73, 1, 7 de lid wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen 16 Een administratieve boete van 125 euro (cf. art 168, 5de lid van deze wet). 17 Artikel 50, 3 bis, laatste lid van de ziekenhuiswet stelt: «Buiten de uren en dagen medegedeeld overeenkomstig het voorgaande lid, worden de zorgverleners geacht tot de akkoorden te zijn toegetreden. Dit geldt ook wanneer zij de gerechtigden niet vooraf geïnformeerd hebben over de dagen en uren waarvoor zij niet tot de akkoorden zijn toegetreden. 18 Art 50, 3bis van de gecoördineerde wet van 10 juli 2008 betreffende de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen 19 Art. 153 van de ziekenhuiswet 20 Art. 71 van de Code van 17 april 2000 van de medische deontologie aldus omschreven: «De geneesheer moet gematigd en bescheiden zijn bij het vaststellen van het ereloon betreffende zijn prestaties. Binnen deze perken mag hij rekening houden met de belangrijkheid van de geleverde prestaties, de economische toestand van de patiënt, zijn eigen faam en de eventuele bijzondere omstandigheden. Hij weigert niet aan de zieke of diens vertegenwoordigers uitleg te verstrekken omtrent het bedrag van het ereloon betreffende zijn prestaties.» 21 Artikel 8, 1 wet betreffende de Rechten van de patiënt CM-Informatie 245 september

6 beroep op toestemmingsformulieren door uitdrukkelijk in de wet te voorzien dat ook de zorgverlener het recht heeft om de toestemming schriftelijk te laten vastleggen, op voorwaarde dat de patiënt hiermee akkoord gaat. De memorie van toelichting vervolgt dat toestemmingsformulieren het gevaar inhouden van standaardisering en uniformisering van de communicatie tussen beroepsbeoefenaar en patiënt en kunnen leiden tot een systeem waarin iedereen over dezelfde kam wordt geschoren. Weigert de patiënt een geschreven toestemming te geven voor een ingreep terwijl de beroepsbeoefenaar een geschrift noodzakelijk vindt, bijvoorbeeld om verzekeringsrechtelijke redenen, dan kan die weigering in het patiëntendossier worden genoteerd. De Federale Commissie Rechten van de patiënt heeft hierover in 2006 een interessant advies 22 uitgebracht waarin ze duidelijk stelt dat toestemmingsformulieren geen veralgemeend gebruik mogen kennen en geenszins het rechtstreeks mondeling gesprek met de zorgverlener mogen vervangen of tot een formaliteit herleiden. Zij heeft ook enkele aandachtspunten voor toestemmingsformulieren geformuleerd. Zo moet volgens de Federale Commissie een formulier: In begrijpelijke taal zijn opgesteld; Tonen dat het de aanvulling vormt bij een mondeling gesprek (met vermelding van de datum van dit gesprek en de persoon waarmee het gevoerd werd); Specifiek en aangepast zijn aan de voorgenomen ingreep; Vermelden dat de mogelijkheid bestaat bijkomende vragen te stellen of overleg te plegen met de huisarts; Een opsomming geven van de voor de patiënt relevante nevenwerkingen en risico s, en waarschuwen voor het onvolledig karakter van deze opsomming indien kan verdedigd worden om sommige uiterst zeldzame of niet relevant geachte risico s niet mee te delen; Een aangepaste reflectietermijn laten, en dus tonen dat er tijd is verlopen tussen het informatief gesprek en het vastleggen van de toestemming; Voorzichtigheid handhaven bij de beschrijving van de resultaten. In de praktijk ondervindt de dienst ledenverdediging dat er allerhande formulieren opduiken die de noemer toestemmingsformulier meekrijgen maar die niet beantwoorden aan de definitie van een geïnformeerde toestemming. Uiteraard volstaat het niet om een handtekening te bekomen van de patiënt maar is het belangrijk dat uit het formulier ook blijkt welke informatie werd gegeven Naleving van de facturatieregels Ook al is duidelijk dat de voorafgaande en eventueel schriftelijke informatie aan de patiënt moet aangemoedigd worden, toch blijken de toestemmingsformulieren waarvan sprake in het vorige punt in de praktijk vaak problematisch of zelfs betwistbaar. Het gebeurt regelmatig dat deze enkel dienen om de toestemming van de patiënt te bekomen voor het factureren van bijkomende bedragen. Deze bijkomende kosten waarmee de patiënt dan instemt (eventueel gepaard gaande met de betaling van een voorschot) worden in werkelijkheid meestal gefactureerd onder het voorwendsel van het gebruik van een bijzondere technologie (vb. Robotchirurgie) of een esthetische component van de ingreep. Deze supplementen kunnen op verschillende manieren op de factuur vermeld worden (als een afzonderlijke diverse prestatie of als materiaal, ) maar vaak komt het erop neer dat de regels voor de facturatie van ereloonsupplementen omzeild worden. Hierna bespreken wij twee vaak voorkomende problemen: het gebruik van robotchirurgie en facturatie van een esthetische component van de ingreep. a) Robotchirurgie Dankzij de evolutie van de operatietechnieken kan de chirurg nu bepaalde ingrepen met een gestuurde robot uitvoeren. Deze techniek wordt bijvoorbeeld gebruikt voor bepaalde radicale prostatectomieën. Sommige ziekenhuizen begonnen bovenop de nomenclatuurverstrekking voor prostatectomie, supplementen aan te rekenen voor het gebruik van een robot. Wij hebben altijd geoordeeld dat de nomenclatuur zoals ze bestond, ook de techniek omvatte en bijgevolg het gebruik van de robot. De nomenclatuur is intussen aangepast en bevat nu een specifieke tussenkomst voor het materiaal gebruikt bij robotgeassisteerde ingrepen voor een radicale prostatectomie. De vraag blijft evenwel interessant alleen al omdat men riskeert dat het gebruik van een robot zich uitbreidt tot andere domeinen waar geen specifieke nomenclatuur is voorzien en waar, volgens onze interpretatie, geen bijkomende bedragen mogen aangerekend worden voor het gebruik van deze techniek. 22 Advies over therapiebeperkingsformulieren en toestemmingsformulieren, goedgekeurd tijdens de plenaire vergadering van de Federale Commissie Rechten van de patiënt van 15 december CM-Informatie 245 september 2011

7 Het is daarom goed om een aantal principes te benadrukken: Tenzij expliciet anders omschreven, bevat de nomenclatuur een referentiehonorarium en een terugbetaling per verstrekking ongeacht de gebruikte techniek 23. Dit impliceert dat er bovenop de verstrekking, geen supplement gefactureerd mag worden voor de manier waarop ze uitgevoerd werd. De ziekenhuiswet voorziet duidelijk: Elke informatie of clausule in een ander document dan het document bedoeld in het eerste lid, c), 24, die strijdig is met de informatie gegeven in het document bedoeld in het eerste lid, c), of die bedragen in de zin van het eerste lid, a), bevat die niet overeenstemmen met de bedragen opgenomen in het document bedoeld in het eerste lid, c), is nietig. 25. De wetgever heeft hiermee dus terecht verplicht gemaakt dat alle informatie in één enkel document staat en wilde hiermee vermijden dat naast de opnameverklaring via andere documenten bijkomende kosten aan de patiënten aangerekend worden. Zelfs in de veronderstelling dat de patiënt door toe te stemmen, afstand zou kunnen doen van bepaalde toepasselijke regels wat wij betwisten, dan nog moet hij correct en volledig geïnformeerd worden over de al dan niet bewezen voordelen en de eventueel gekende risico s van de (nieuwe) technologie. In de praktijk stellen wij vast dat dit verre van altijd het geval is. Bijvoorbeeld voor de door sommige ziekenhuizen geprezen robotgeassisteerde prostatectomie (in de periode vóór een specifieke verstrekking in de nomenclatuur opgenomen werd), kunnen wij enkel vaststellen dat het federaal Kenniscentrum hierover veel genuanceerder was 26 Ten slotte moet de geïnformeerde toestemming ervoor zorgen dat de patiënt met kennis van zaken met de medische behandeling instemt. Uiteraard moet in dat kader informatie over de financiële impact gegeven worden maar dat is slechts één facet. Sommige zorgverleners spreken van geïnformeerde toestemming wanneer zij de patiënt verwittigd hebben welk bedrag zij hem zullen aanrekenen. Dit is echter een dubbele scheeftrekking van dit begrip: enerzijds beperkt de geïnformeerde toestemming zich niet tot het financiële luik en anderzijds moet de geïnformeerde toestemming van de patiënt in de eerste plaats betrekking hebben op de ingreep zelf, zoals duidelijk aangegeven in punt 1. Dit betekent echter niet dat van de facturatieregels kan worden afgeweken. Het is ontegensprekelijk waar dat de medische technologie snel evolueert en dat sommige nieuwe technieken, meer bepaald omdat ze minder invasief zijn, nauwkeuriger zijn, de zorgkwaliteit voor de patiënt ten goede komen. Sommige ziekenhuizen roepen een argument in dat zuiver van economische aard is, meer bepaald de kostprijs van deze nieuwe technieken, om bedragen ten laste van de patiënt te leggen. Deze argumentatie kan niet gevolgd worden. Er bestaat geen juridische basis die dergelijke aanrekening aan de patiënt toestaat. Indien de nomenclatuur of het ereloon dat ze voorziet, niet meer in overeenstemming is met de reële kostprijs van de prestatie, is de enige oplossing een aanpassing van de nomenclatuur waarover beslist wordt in commissies en vergaderingen op het RIZIV, waar ook vertegenwoordigers van de zorgverleners aan deelnemen. Het is in elk geval niet de patiënt die dit moet financieren. b) Plastische chirurgie. Toestemmingsformulieren komen ook vaak voor bij ingrepen plastische chirurgie. Dit is een delicate problematiek waarbij uiteraard volgende drie situaties duidelijk onderscheiden moeten worden. In dit kader interesseert ons enkel de derde situatie. Eerste situatie: de patiënt vraagt een ingreep die niet door de Ziekte- en invaliditeitsverzekering (ZIV) gedekt is, bijvoorbeeld door het zuiver esthetisch karakter ervan. Voorbeelden zijn een gezichtslifting, een neuscorrectie enkel om het uitzicht van de neus de veranderen, een borstvergroting, enz. In die gevallen komt de Ziekte- en Invaliditeitsverzekering niet tussen 27 en de zorgverlener en de patiënt moeten onderling een prijs overeenkomen. Tweede situatie: bij een ingreep met ZIV-terugbetaling, vraagt de patiënt om tegelijkertijd een niet-terugbetaalde ingreep te doen, bijvoorbeeld een zuiver esthetische ingreep zonder enige band met de terugbetaalde verstrekking. Denkbaar voorbeeld is een anesthesie in het kader van een ingreep die de ZIV terugbetaalt maar tegelijkertijd wordt ook een afzonderlijke, niet-terugbetaalde zuiver esthetische ingreep uitgevoerd (in een andere opereerstreek). Ook in dat geval is voor de esthetische ingreep een akkoord tussen de zorgverlener en de patiënt nodig. Derde situatie: bij een medisch noodzakelijke verstrekking, die terugbetaald wordt door de ZIV, roept de zorgverlener het esthetisch karakter of component van diezelfde verstrekking in om een supplement te vragen (vaak een buitensporig bedrag). Dit zijn probleemsituaties want behalve de uitgevoerde 23 De Raad van State bevestigde dit standpunt in het arrest van 02 oktober Dit is de opnameverklaring. 25 Art. 98, 3de lid van de ziekenhuiswet 26 Bepaalde passages in de studie die zij hierover in 2009 maakten en de conclusies hiervan zijn sprekend. Zie studie van : Robotgeassisteerde heelkunde: healt technology assessment. Beschikbaar op: 27 Zie art 34, 2de lid van de gecoördineerde wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen van 14/07/1994 die bepaalt: «De verzekering voor geneeskundige verzorging komt in het beginsel niet tussen in prestaties verricht met een esthetisch doel en in prestaties verricht in het kader van wetenschappelijk onderzoek of van klinische proefnemingen, tenzij onder de voorwaarden bepaald door de Koning, na advies van het Verzekeringscomité.» CM-Informatie 245 september

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 2016 01-01 Alexianen zorggroep Tienen Psychiatrische kliniek Liefdestraat 10, 3300 Tienen alexianentienen@fracarita.org www.alexianentienen.be RIZIV: 72094754 Toelichting bij het document opnameverklaring

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24, 2610 Wilrijk Campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20, 2018 Antwerpen Campus Sint-Jozef Molenstraat 19, 2640 Mortsel Opnamedienst Sociale dienst Ombudsdienst

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring VZW WERKEN GLORIEUX az Glorieux Erk.nr: 71055072000 Glorieuxlaan 55 9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax: (055)23 30 22 Inleiding Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: UMC Sint-Pieter Hoogstraat 322 1000 Brussel RIZIV num. : 7/10076/61 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of een opname in dagziekenhuis Inleiding

Nadere informatie

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen)

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen) Wilrijkstraat 10 / 2650 Edegem Tel 03 821 30 00 / Fax 03 829 05 20 www.uza.be / BE 0874.619.603 Opnameverklaring Opnameverklaring Sinds 1 september 2004 zijn alle ziekenhuizen verplicht eenzelfde document

Nadere informatie

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar Welke zijn de rechten van de patiënt? De wet betreffende de rechten van de patiënt voorziet in: 1. Kwaliteitsvolle dienstverstrekking 2. De vrije keuze van een beroepsbeoefenaar 3. Informatie over de persoonlijke

Nadere informatie

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Barcode van het ziekenhuis Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds Psychosociaal

Nadere informatie

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Franciscus Penitentenlaan 7 9620 Zottegem Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname OPNAMEVERKLARING VOOR KLASSIEKE OPNAME Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds 1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van

Nadere informatie

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS Toelichting bij de financiële voorwaarden op 1/9/2004 Gebruiksaanwijzing voor het ziekenhuis DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken in verband met uw opname in het ziekenhuis, keuzes die een belangrijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring St.-Rembertziekenhuis, St.-Rembertlaan 21, 8820 Torhout, tel. 050/23.21.11 Rizivnr. 71037850000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis

3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis 3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis 3.1 kamersupplementen per dag gemeenschappelijke kamer Tweepatiëntenkamer (5) Individuele kamer geen kamersupplement

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET ZIEKENFONDS IDENTIFICATIE VAN HET ZIEKENHUIS 1. Doel van de opnameverklaring: recht

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling AZ NIKOLAAS vzw Moerlandstraat 1 9100 Sint-Niklaas Erk. Nr. 71059527 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid van 15 maart 2002;

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid van 15 maart 2002; TC/02/43 BERAADSLAGING NR. 02/42 VAN 2 APRIL 2002, GEWIJZIGD OP 1 APRIL 2007, BETREFFENDE EEN MACHTIGINGSAANVRAAG VAN HET RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING (RIZIV) EN DE VERZEKERINGSINSTELLINGEN

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s De laatste pagina van uw factuur bevat telkens ook een overschrijvingsformulier

Nadere informatie

Opname. Wat meebrengen? Voor uw verblijf. Voor de administratie. Medische gegevens. (bijvoorbeeld elektrocardiogram)

Opname. Wat meebrengen? Voor uw verblijf. Voor de administratie. Medische gegevens. (bijvoorbeeld elektrocardiogram) 8 Opname Bij opname begeeft u zich op het afgesproken uur naar de centrale inkomhal, waar u een volgnummer kunt nemen voor de dienst inschrijvingen. Na inschrijving begeeft u zich naar de afdeling waar

Nadere informatie

VERPLICHTE DERDEBETALER EN FINANCIËLE TRANSPARANTIE VANAF 1 juli 2015

VERPLICHTE DERDEBETALER EN FINANCIËLE TRANSPARANTIE VANAF 1 juli 2015 Vlaams Artsensyndicaat Afdeling Oost- & West-Vlaanderen Burg. Nolfstraat 7 8500 Kortrijk Tel. 056/21.05.08 Fax. 056/21.52.19 E-mail : info@vaskor.be - www.vaskor.be - Fortis IBAN BE15 2850 2031 1930 VERPLICHTE

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2009/342 van 25 augustus 2009 370/1366 Van toepassing vanaf 1 september 2009 tot 31 december

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling gezondheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling gezondheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling gezondheid SCSZG/12/146 BERAADSLAGING NR 12/047 VAN 19 JUNI 2012 MET BETREKKING TOT DE GEÏNFORMEERDE TOESTEMMING VAN EEN BETROKKENE

Nadere informatie

HIV, aids en recht Een juridisch overzicht. Nick van Gelder Vorser Medisch Recht UA Advocaat Monard D Hulst

HIV, aids en recht Een juridisch overzicht. Nick van Gelder Vorser Medisch Recht UA Advocaat Monard D Hulst HIV, aids en recht Een juridisch overzicht Nick van Gelder Vorser Medisch Recht UA Advocaat Monard D Hulst 1 Inleiding en overzicht 1. Recht op behandeling en informed consent 2. Aansprakelijkheidskwesties

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Wat je moet weten www.cm.be Uitgave 2014 Inhoud Inhoud... 2 Voorwoord... 3 Keuze van het ziekenhuis en van je kamer... 3 Aangifte van je arbeidsongeschiktheid... 4 Je ziekenhuisrekening...

Nadere informatie

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST TUSSEN Mr. Advocaat, kantoor houdende te Hierna genoemd de "stagemeester" EN Met woonplaats te. Hierna genoemd de "stagiair" EN m.b.t. de artikelen 5, 6 en 7 2 van huidige

Nadere informatie

Brussel, 17 december 2014

Brussel, 17 december 2014 Heeft u vragen? Nood aan bijkomende info? Mail naar onze frontdesk via vraag@mi-is.be Of bel naar 02 508 85 85 De Minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO s, Landbouw en Maatschappelijke Integratie

Nadere informatie

uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT

uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT Kroonveldlaan 50, 9200 Dendermonde Koevliet 5-6, 9240 Zele az Sint-Blasius geaccrediteerd 25.04.2015-24.04.2018 info@azsintblasius.be www.azsintblasius.be 1 Beste patiënt

Nadere informatie

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST TUSSEN Mr. Advocaat, kantoor houdende te Hierna genoemd de "stagemeester" EN Met woonplaats te. Hierna genoemd de "stagiair" EN m.b.t. de artikelen 5, 6 en 7 2 van huidige

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s Soms vindt u in de enveloppe ook nog een groenkleurig getuigschrift voor verstrekte hulp.

Nadere informatie

GOED PATIENTSCHAP VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PATIENT

GOED PATIENTSCHAP VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PATIENT GOED PATIENTSCHAP VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PATIENT Thierry VANSWEEVELT Lid Koninklijke Academie voor Geneeskunde Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen Advocaat Dewallens & partners Wet Patiëntenrechten

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Binnen en buiten met aandacht verbonden Deze voorziening

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 27 oktober 2014 ADVIES 2014-83 met betrekking tot de weigering om een kopie te verstrekken van het

Nadere informatie

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND Voorafgaandelijke bepaling Gewaarborgd schadegeval Art.21 De bepalingen van de overige hoofdstukken van deze overeenkomst zijn van toepassing op Rechtsbijstand voor zover ze

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden (levering en betaling van zorg) Artikel 1. Definities

Algemene Voorwaarden (levering en betaling van zorg) Artikel 1. Definities Algemene Voorwaarden (levering en betaling van zorg) Artikel 1. Definities 1.1 Patiënt: onder Patiënt wordt in deze Algemene Voorwaarden verstaan een patiënt en/of zijn wettelijk vertegenwoordiger inzake

Nadere informatie

AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte

AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte AMMA VERZEKERINGEN o.v. Algemene Mutualiteit voor Medische Assuranties onderlinge verzekeringsonderneming vereniging voor onderlinge verzekeringen met vaste en onveranderlijke

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen!

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Gids Dentimut First & Dentimut Plus Informatiegids uitgegeven door de Verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

Opnameverklaring voor KLASSIEKE opname: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor KLASSIEKE opname: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor KLASSIEKE opname: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET ZIEKENFONDS

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid SCSZ/12/212 BERAADSLAGING NR. 08/048 VAN 2 SEPTEMBER 2008, GEWIJZIGD OP 17 JULI 2012, MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS

Nadere informatie

laat het geen pijn doen gids over doktersrekeningen en ziekenhuisfacturen

laat het geen pijn doen gids over doktersrekeningen en ziekenhuisfacturen laat het geen pijn doen gids over doktersrekeningen en ziekenhuisfacturen Wat kunt u in deze gids vinden? Gezondheid kost geld. Vooral mensen die regelmatig een beroep moeten doen op dokters, specialisten,

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN Eventueel Logo ziekenhuis Benaming ziekenhuis RIZIV-nummer KBO-nummer Contact: naam/telefoonnummer BIJLAGE 37 PATIENTENFACTUUR - zorgen van xxx tot xxx Blz 1 van Factuurnummer Datum factuur Verzenddatum

Nadere informatie

Versie 01/07/2015 Opnameverklaring voor opname in DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Versie 01/07/2015 Opnameverklaring voor opname in DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid SCSZ/08/156 BERAADSLAGING NR. 08/048 VAN 2 SEPTEMBER 2008 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DIE DE GEZONDHEID BETREFFEN

Nadere informatie

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER?

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? Wij voorzien een tegemoetkoming in de kostprijs! 3 Wij zijn echt met je gezondheid bezig! Wie komt in aanmerking voor deze tegemoetkoming? Alle leden die al 6 maanden bijdragen

Nadere informatie

DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN

DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN Inleiding. Nico Biesmans, Magistraat-assessor Provinciale Raad van Antwerpen Bij de oprichting van de Orde der Geneesheren heeft de wetgever het toezicht

Nadere informatie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. retropubische prostatectomie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. retropubische prostatectomie INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER retropubische prostatectomie De BAU geeft de toestemming aan urologen om het onderstaand formulier voor geïnformeerde toestemming te gebruiken voor hun praktijk. Het

Nadere informatie

AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte

AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte AMMA HOSPI-PLAN Schadeaangifte AMMA VERZEKERINGEN o.v. Algemene Mutualiteit voor Medische Assuranties onderlinge verzekeringsonderneming vereniging voor onderlinge verzekeringen met vaste en onveranderlijke

Nadere informatie

Naar een Vlaamse sociale bescherming?

Naar een Vlaamse sociale bescherming? Naar een Vlaamse sociale bescherming? Jürgen Vanpraet Universiteit Antwerpen Het Vlaamse Regeerakkoord Basisdecreet Vlaamse sociale bescherming - De bestaande zorgverzekering - Uitvoering maximumfactuur

Nadere informatie

P.Z. Sint Alexius v.z.w. Provincialaat der Broeders van Liefde Grimbergsesteenweg 40 1850 GRIMBERGEN 72094457000

P.Z. Sint Alexius v.z.w. Provincialaat der Broeders van Liefde Grimbergsesteenweg 40 1850 GRIMBERGEN 72094457000 IDENTIFICATIE VAN DE PATIENT OF KLEEFVIGNET VAN HET ZIEKENFONDS Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden P.Z. Sint Alexius 1. Kamersupplementen - honorariumsupplementen

Nadere informatie

Nomenclatuur voor vroedvrouwen vanaf 1 januari 2014

Nomenclatuur voor vroedvrouwen vanaf 1 januari 2014 Nomenclatuur voor vroedvrouwen vanaf 1 januari 2014 Vanaf 1 januari 2014 wordt de waarde van de sleutelletter V geïndexeerd met.%. De sleutelletter V heeft hierdoor vanaf 1 januari 2014 een waarde van

Nadere informatie

One Stop juridisch dienstverlening

One Stop juridisch dienstverlening One Stop juridisch dienstverlening Tussen : Blienberg Advocaten, met maatschappelijke zetel aan de Brusselstraat 7 te 2018 Antwerpen en met ondernemingsnummer BE0821.842.792 hierna genoemd: het advocatenkantoor

Nadere informatie

RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES

RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES RvV 466 RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES Over een ontwerp van koninklijk besluit tot opheffing van het koninklijk besluit van 2 maart 1992 betreffende de prijsaanduidingen van kappersdiensten. Brussel, 10

Nadere informatie

Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden

Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden 1. Het onderzoek Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden 1.1 Waarom heeft CM dit onderzoek uitgevoerd? Elke twee jaar sluiten de ziekenfondsen en artsenvertegenwoordigers

Nadere informatie

exemplaar voor in medisch dossier 2 e exemplaar (voor aanvrager)

exemplaar voor in medisch dossier 2 e exemplaar (voor aanvrager) AANVRAAGFORMULIER TOT HET BEKOMEN VAN EEN AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIENTENDOSSIER In uitvoering en volgens de modaliteiten van artikel 9 van de wet op de patiëntenrechten van 22 augustus 2002 IDENTITEIT

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen

Een reden te meer om te lachen Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! OM KWALITEITSVOLLE TANDZORG VOOR IEDEREEN TOEGANKELIK TE MAKEN, HEEFT DE SOCIALISTISCHE MUTUALITEIT

Nadere informatie

OVEREENKOMST TUSSEN ADVOCAAT EN CLIËNT TUSSEN: ... Verder genoemd de advocaat EN: ... Verder genoemd de cliënt WORDT OVEREENGEKOMEN HETGEEN VOLGT:

OVEREENKOMST TUSSEN ADVOCAAT EN CLIËNT TUSSEN: ... Verder genoemd de advocaat EN: ... Verder genoemd de cliënt WORDT OVEREENGEKOMEN HETGEEN VOLGT: OVEREENKOMST TUSSEN ADVOCAAT EN CLIËNT TUSSEN: Verder genoemd de advocaat EN: Verder genoemd de cliënt WORDT OVEREENGEKOMEN HETGEEN VOLGT: Art. 1. Voorwerp van de dienstverlening en opdracht van de advocaat

Nadere informatie

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie.

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie. Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk Federale Overheidsdienst Justitie U bent gedagvaard >voor de politierechtbank >voor de correctionele

Nadere informatie

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Dienst voor geneeskundige verzorging OMZENDBRIEF AAN DE RUSTOORDEN VOOR BEJAARDEN, DE RUST- EN VERZORGINSTEHUIZEN EN DE CENTRA VOOR DAGVERZORGING

Nadere informatie

NATIONAAL AKKOORD GENEESHEREN-ZIEKENFONDSEN 2012 VAN 21 DECEMBER 2011

NATIONAAL AKKOORD GENEESHEREN-ZIEKENFONDSEN 2012 VAN 21 DECEMBER 2011 NATIONAAL AKKOORD GENEESHEREN-ZIEKENFONDSEN 2012 VAN 21 DECEMBER 2011 Krachtens de artikelen 26, 50 en 51 van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen,

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZG/15/094 BERAADSLAGING NR. 02/042 VAN 2 APRIL 2002, GEWIJZIGD OP 1 APRIL 2007 EN OP 2 JUNI 2015, BETREFFENDE

Nadere informatie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. artificiële urinaire sfincter

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. artificiële urinaire sfincter INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER artificiële urinaire sfincter De BAU geeft de toestemming aan urologen om het onderstaand formulier voor geïnformeerde toestemming te gebruiken voor hun praktijk. Het

Nadere informatie

Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen

Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen In dit document wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste wet- en regelgeving met betrekking tot palliatieve zorg: 1. m.b.t. de zorgverlening

Nadere informatie

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Palliatieve zorg V1.2008 PALLIATIEVE ZORG: TOELICHTING EN PRAKTISCHE RICHTLIJNEN 1 Inleiding In 2002 werden drie wetten met betrekking tot de zorg voor

Nadere informatie

GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR

GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR Versie juni 2014 GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR VOORWOORD Deze gedragscode legt de regels vast die de rechtsbijstandsverzekeraars ten aanzien van de consument in acht zullen nemen. De

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» SCSZG/11/134 BERAADSLAGING NR 11/088 VAN 18 OKTOBER 2011 MET BETREKKING TOT DE NOTA BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE BEWIJSMIDDELEN

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt

Uw rechten en plichten als patiënt Uw rechten en plichten als patiënt Inhoud 1 Rechten: wat kan u van ons verwachten?...5 1.1 De zorgverlener biedt u kwalitatieve zorg...5 1.2 De zorgverlener geeft u duidelijke en volledige informatie..5

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Infobrochure niet Belgisch verzekerde patiënten: geplande opname

Patiënteninformatie. Infobrochure niet Belgisch verzekerde patiënten: geplande opname Patiënteninformatie Infobrochure niet Belgisch verzekerde patiënten: geplande opname 2 Inhoud Inleiding... 4 Welke afspraken kan u maken met uw ziekteverzekeraar... 4 EU-onderdanen... 4 Een betalingsgarantie...

Nadere informatie

Vergoedingsvoorwaarden van het Fonds voor de Medische Ongevallen

Vergoedingsvoorwaarden van het Fonds voor de Medische Ongevallen Vergoedingsvoorwaarden van het Fonds voor de Medische Ongevallen Steven Lierman Ondervoorzitter beheerscomité FMO KU Leuven, UA Vergoedingsvoorwaarden van het Fonds voor de Medische Ongevallen 1 1. Krachtlijnen

Nadere informatie

Overeenkomst tussen advocaat en cliënt 1

Overeenkomst tussen advocaat en cliënt 1 Overeenkomst tussen advocaat en cliënt 1 Tussen : Meester Dimitri Vantomme, advocaat met kantoor te 8500 Kortrijk, Beheerstraat 32. hierna te noemen de advocaat (of het advocatenkantoor), en hierna te

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZ/12/339 BERAADSLAGING NR. 12/112 VAN 4 DECEMBER 2012 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS

Nadere informatie

Persbijlage. Tariefonderzoek: Wat betaalt u bij de specialist?

Persbijlage. Tariefonderzoek: Wat betaalt u bij de specialist? Persbijlage Tariefonderzoek: Wat betaalt u bij de specialist? Contents Inleiding... 3 Gegevensverzameling... 4 Het enquêteformulier... 4 Respons... 5 Analyse... 5 1. Respecteren van conventietarieven...

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Agrement nr : 710 406 22 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes

Nadere informatie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. nefrectomie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. nefrectomie INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER nefrectomie De BAU geeft de toestemming aan urologen om het onderstaand informatie- en toestemmingsformulier te gebruiken voor hun praktijk. Het is echter niet toegelaten

Nadere informatie

Aanvraag toestemming voor zorg in buitenland

Aanvraag toestemming voor zorg in buitenland Aanvraag toestemming voor zorg in buitenland Aan de verzekerden van de verplichte ziekteverzekering wordt binnen het Europese kader een belangrijke vrijheid gegarandeerd inzake keuze van zorgverlener,

Nadere informatie

Hier vind je basisinformatie die van pas kan komen wanneer je slachtoffer geworden bent van een arbeidsongeval.

Hier vind je basisinformatie die van pas kan komen wanneer je slachtoffer geworden bent van een arbeidsongeval. Arbeidsongeval Hier vind je basisinformatie die van pas kan komen wanneer je slachtoffer geworden bent van een arbeidsongeval. We bespreken wat je moet doen als de algemene Arbeidsongevallenwet op jouw

Nadere informatie

Bemiddelingsreglement van de Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage VOBA

Bemiddelingsreglement van de Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage VOBA Bemiddelingsreglement van de Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage VOBA De Vlaamse Organisatie voor Bemiddeling en Arbitrage ( afgekort VOBA ) is een vereniging zonder winstoogmerk, met zetel

Nadere informatie

De burgerlijke aansprakelijkheid van chirurgen, anesthesisten, verpleegkundigen in de dagchirurgie

De burgerlijke aansprakelijkheid van chirurgen, anesthesisten, verpleegkundigen in de dagchirurgie De burgerlijke aansprakelijkheid van chirurgen, anesthesisten, verpleegkundigen in de dagchirurgie Stefaan Callens Advocaat te Brussel Buitengewoon hoogleraar K.U.Leuven 11 februari 2011 www.callens-law.be

Nadere informatie

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1 Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1 Tussen : hierna te noemen de advocaat (of het advocatenkantoor) en hierna te noemen de cliënt(en) 2 Wordt het volgende overeengekomen : 1. Voorwerp van

Nadere informatie

599513 599524 Voor de verstrekkingen waarvan de betrekkelijke waarde hoger is dan K 300 of N 500 of I 500... K 150

599513 599524 Voor de verstrekkingen waarvan de betrekkelijke waarde hoger is dan K 300 of N 500 of I 500... K 150 De RODE markeringen gaan in voege vanaf 01/11/2013 (blz. 5) De BLAUWE markeringen gaan in voege vanaf 01/12/2012 (blz. 2) Afdeling 13. - Bijkomend honorarium voor 's nachts, tijdens het weekeind of op

Nadere informatie

B. Informatie- en toestemmingsformulier voor het operatief corrigeren van de ziekte van Peyronie

B. Informatie- en toestemmingsformulier voor het operatief corrigeren van de ziekte van Peyronie 1/3 B. Informatie- en toestemmingsformulier voor het operatief corrigeren van de ziekte van Peyronie Algemeen Als patiënt hebt u recht op informatie over uw aandoening en over de aanbevolen medische, eventueel

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname IDENTIFICATIE AZ St.- Dimpna J.B. Stessensstraat2 2440 Geel 710 709 1000 1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname Elke opname in een

Nadere informatie

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis Hospitalisatie- VERZEKERING Plus Opname in een ziekenhuis Waarom zo'n verzekering Omdat een opname in het ziekenhuis ook financieel een pijnlijke zaak is Elk jaar krijgt één gezin op drie te maken met

Nadere informatie

VERSLAG AAN DE KONING

VERSLAG AAN DE KONING Koninklijk besluit van 21 december 2006 tot vaststelling van de voorwaarden en de wijze van het sluiten van de collectieve verzekering tot dekking van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid buiten overeenkomst

Nadere informatie