KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO VAN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 112-2010 - WWW.TRIODOS.NL VAN"

Transcriptie

1 DE KLEUR VAN GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO IN DIT NUMMER: OUDER WORDEN IN STIJL WAT WE FINANCIEREN LUPINEBOON ALS VLEESVERVANGER PETER BLOM LID CLUB VAN ROME AMBACHTELIJK KANT STRAKS NAAR DE MAAN KUNST IN DE STAD

2 16 04 Matthijs Bierman: Eén beeld zegt meer dan woorden Samenwerking gemeente Amsterdam & Triodos Bank. Maarten van Poelgeest aan het woord. 14 De vegetarische slager 07 inhoud 04 CLUB VAN ROME Peter Blom benoemd tot lid van De Club van Rome 06 OUDER WORDEN IN STIJL Comfortabele en liefdevolle woonomgeving voor ouderen 12 PUMA VOORLOPER DUURZAME PRODUCTIE Puma heeft voorsprong op concurrentie als het gaat om duurzame productie KG BIOLOGISCHE INGREDIENTEN De Kleinste Soepfabriek: meer biologische producten met meer smaak 14 SPECIAALZAAK VOOR VLEESVERVANGERS Een slagerij met uitsluitend vegetarische producten 19 14% OVERGESTAPT NAAR ANDERE BANK Cijfers en feiten over overstappen 20 AMBACHTELIJK KANT DE RUIMTE IN Uniek museum de Kantfabriek heeft hoge ambities 22 AL UW BANKZAKEN DUURZAAM GEREGELD Informatie over Sparen en Beleggen op een rij fotografie cover MIEP JUKKEMA DE KLEUR VAN GELD informeert over de activiteiten van Triodos Bank en Triodos beleggingsfondsen. Het wordt gratis toegezonden aan klanten en relaties. 13 Meer biologische producten met meer smaak verkopen

3 COLUMN MATTHIJS BIERMAN NIEUWS 4 5 NIEUWS NIEUWE UITGAVE VAN TRIODOS BANK Welkom in De Kleur van Geld de nieuwe uitgave van Triodos Bank. Het is de opvolger van het vertrouwde Triodosnieuws, dat al een hele tijd meeging en toe was aan een nieuwe vorm die beter past bij deze tijd. De tijd is rijp dat banken bij de afweging of zij in een bepaald bedrijf of project investeren, niet alleen kijken naar de vraag: valt hier geld te verdienen, maar ook naar de vraag: wat brengen we ermee teweeg? Met De Kleur van Geld willen we nadrukkelijker dan voorheen de aandacht vestigen op dit andere, nieuwe bankieren. Steeds meer mensen realiseren zich dat geld een kleur heeft en kiezen er net als u voor hun geld te laten werken voor positieve maatschappelijke, ecologische en culturele ontwikkelingen. Daarmee kiest u voor financieel én voor maatschappelijk rendement. U geeft, anders gezegd, kleur aan uw geld. Welke, dat kunt u lezen en zien in De Kleur van Geld. In de artikelen laten we de mensen aan het woord die wij financieren, en nemen we u mee in onze afwegingen waarom we hen financieren. Het zal u opvallen dat er daarnaast veel ruimte is voor fotografie, omdat één beeld vaak meer zegt dan duizend woorden. Ik wens u veel leesplezier! Matthijs Bierman Directeur Triodos Bank Nederland 1! TRIODOS BANK OP DE EERSTE PLAATS Triodos Bank is dit jaar op de eerste plaats geëindigd van het onderzoek naar bedrijfsreputaties dat zakenblad Incompany jaarlijks houdt onder meer dan vijfduizend zakelijke beslissers uit het bedrijfsleven. In categorieën als Betrouwbaar, Sympathiek en Transparant scoorde de bank beter dan andere Nederlandse organisaties. Triodos Bank doet nooit ergens geheimzinnig over, verklaart Arjen van Ulden van Blauw Research dat het onderzoek uitvoerde. Het hoofdkantoor van Triodos Bank in Zeist. PETER BLOM LID VAN CLUB VAN ROME De Club van Rome heeft directievoorzitter Peter Blom van Triodos Bank benoemd tot lid. Hij is uitgenodigd vanwege zijn buitengewone prestaties op het gebied van duurzaam bankieren en het vernieuwen van het bankwezen. Naast Wouter van Dieren is Blom de tweede Nederlander die lid is van deze club van maximaal 100 leden waaronder wetenschappers, economen, zakenmensen en (voormalig) staatshoofden die bekend werden door het baanbrekende rapport The Limits to Growth (Grenzen aan de groei, 1972). Hare Majesteit Koningin Beatrix en oudpremier Ruud Lubbers zijn erelid. Peter Blom: Ik zal graag mijn bijdrage leveren aan het werk van deze Club, en wil me daarbij richten op de rol die de financiële wereld kan spelen in het realiseren van de noodzakelijke veranderingen. ZIE OF GROTE INVESTERING ZONNE ENERGIE Ampere Equity Fund investeert in duurzame energieprojecten in West- Europa en heeft deze zomer een eerste investering gedaan in Frankrijk. Het gaat om een uniek zonne-energieproject bestaande uit 46 boerenschuren, waarvan de daken voorzien zijn van zonnepanelen. Ineo, 100% dochter van het Franse Gas De France-SUEZ, staat garant voor de hoogstaande technische constructie. De boeren kunnen de nieuwe schuren zowel gebruiken voor opslagruimte als om energie op te wekken. De verwachting is dat begin 2012 alle schuren zijn aangesloten op het elektriciteitsnet. Het Ampere Equity Fund is een van de institutionele beleggingsfondsen onder directie van Triodos Investment Management. Kijk voor meer informatie LANCERING NIEUWE WEBSITE: TRIODOS.NL Triodos Bank groeit en dat betekent: tijd voor een nieuwe, meer klantvriendelijke website met een frisse, moderne en zakelijke uitstraling. De nieuwe site stelt ons in staat u nog beter te informeren over de keuzes die Triodos Bank maakt, de ondernemers die we financieren en de resultaten die we daarmee boeken. Ook internetbankieren wordt later dit jaar verbeterd; uiteraard houden wij u op de hoogte. Heeft u suggesties? Mail ze naar 11% GROEI IN EERSTE HALFJAAR 2010 De eerste zes maanden van 2010 is het balanstotaal van Triodos Bank met ruim 11% gegroeid tot EUR 3,3 miljard. In dezelfde periode van 2009 bedroeg de groei 13%. De kredietportefeuille met leningen aan duurzame bedrijven en projecten groeide met 13%, wat in lijn is met de ambitieuze doelstelling voor Het aantal klanten stijgt met ruim tot SEPTEMBER T/M 17 OKTOBER EEN, een koepel van 55 ontwikkelingsorganisaties, voert de grootste millenniumdoelencampagne tot dusver. Met nog vijf jaar te gaan tot 2015 vindt EEN dat Nederlanders lef moeten tonen. 25 T/M 31 OKTOBER Vanaf 25 oktober organiseren Puur! uit eten, de duurzame culinaire gids en Stichting Max Havelaar, verantwoordelijk voor het Fairtrade keurmerk, de Fairtrade Restaurant Week Restaurants in heel Nederland serveren deze week een FAIR menu. 27 OKTOBER 2010 Tijdens de Fairtrade week vinden er meer activiteiten plaats om de aandacht te vestigen op Fairtrade. Zo is Triodos Bank betrokken bij de Max Havelaar Lecture die op 27 oktober bij de Erasmus Universiteit plaatsvindt. Kijk op voor meer informatie. T/M 31 DECEMBER 2010 Profiteert u van het speciale beauty & wellness Triodos-arrangement bij Easyfeeling te Doetinchem. Kijk voor de speciale lezersactie op de antwoordcoupon elders in deze uitgave of kijk op mijngeldgaatgoed

4 OUDER IN MIJN GELD GAAT GOED SLINGERBOSCH Ouder worden in stijl. Dat is de kortste omschrijving van zorgresidentie Slingerbosch, een kleinschalig zorghuis bij Bussum. Slingerbosch biedt ouderen met lichamelijke klachten of geheugenproblemen een comfortabele, liefdevolle woonomgeving. Slingerbosch is gevestigd in een klassiek landhuis. Uitgangspunten bij de zorg zijn persoonlijke aandacht en respect. Kijk voor meer informatie over dit project op mijngeldgaatgoed

5 Ouderen die permanente zorg nodig hebben, belanden vaak in een groot, onpersoonlijk verzorgingshuis. Maar het kan ook anders. Allereerst investeren reguliere verzorgingshuizen de laatste jaren in de bouw van kleinere, meer persoonlijke locaties. En ten tweede zijn naast de reguliere instellingen ook particuliere verzorgingshuizen sterk in opkomst. Kleinschaligheid, menselijke warmte, respect en een persoonlijke benadering staan er centraal. Nadeel van de particuliere ouderenzorg: er zijn extra kosten aan verbonden. De eigen bijdrage kan oplopen tot euro per maand. 9 15, 3 % in 2010 KWARTAAL DOSSIER 19, 7 % in 2020 NEDERLAND VERGRIJST. in 2040 is een kwart van de bevolking 65 jaar of ouder. Dat leidt tot een toenemende druk op algemene voorzieningen waaruit de oude dag wordt betaald, zoals de algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (awbz). Wie goede zorg wil, zal daar in de toekomst steeds vaker zelf voor moeten betalen. Percentages bevolking 65+ (bron: CBS) 23, 6 % in 2030 fotografie hermien lam tekst TOBiaS reijngoud NOORD -zuid SPAREN Sparen voor later kan bij Triodos Bank op verschillende manieren. als u wilt sparen met dubbel rendement, dan is de noord-zuid internet Spaarrekening van Triodos Bank wellicht iets voor u. met deze rekening spaart u tegen een prima rente en stimuleert u tegelijkertijd lokaal ondernemerschap in azië, latijns-amerika en afrika. Kleinschalige ondernemers krijgen zo de kans om een eigen bedrijf te starten of verder uit te bouwen, een inkomen te verdienen en werkgelegenheid te creëren. GA VOOR meer INfOR - matie EN DE meest AcTuELE RENTE - TARIEVEN NAAR Persoonlijke aandacht Vroeger waren hier de varkensstallen, nu staat er ons verzorgingshuis met achttien seniorenappartementen. Eip Aantjes nam ruim dertig jaar geleden de boerderij van zijn vader over in Hei- en Boeicop bij Leerdam. Aantjes: We hadden vooral varkens. Om de varkenshouderij op lange termijn rendabel te houden, was schaalvergroting en intensivering onvermijdelijk. Dat stond me tegen. Daarom zijn we een jaar of tien geleden op zoek gegaan naar een alternatief voor het boerenbedrijf. Het echtpaar Aantjes vond dat alternatief in de particuliere ouderenzorg. Op het erf achter hun eeuwenoude boerderij bouwden ze een modern zorghuis: De Wilgenhoeve. De keuze voor de ouderenzorg lag voor de hand, want terwijl Eip boerde werkte echtgenote Carla Aantjes altijd al in de ouderenzorg. Maar ik kreeg steeds meer moeite met de gang van zaken in de reguliere zorg, vertelt Carla Aantjes. Er is weinig tijd voor persoonlijke aandacht. Je komt als verzorgende vaak niet veel verder dan de basale dingen zoals wassen, aankleden en medicijnen geven. Er is geen tijd voor een praatje of voor echte persoonlijke aandacht. Dat laatste staat nu juist centraal in de zorg die Eip en Carla Aantjes samen met hun dertig medewerkers bieden aan de bewoners van De Wilgenhoeve. We spelen zo veel mogelijk in op de wensen van onze bewoners, zegt Carla. Op die manier geven we hen het gevoel dat ze echt iemand zijn. Warme bakkers De zorg voor ouderen die niet langer zelfstandig kunnen wonen, wordt in Nederland gewoonlijk betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Landelijk zijn er ongeveer plaatsen in reguliere verzorgingshuizen beschikbaar. Het gaat om een- of tweepersoonsappartementen in instellingen met in totaal soms enkele honderden bewoners. Naast deze reguliere ouderenzorg komt de laatste jaren de particuliere ouderenzorg sterk op. Hierbij gaat het om kleine verzorgingshuizen met zo n vijftien tot twintig appartementen. De Wilgenhoeve is er een van. Kenmerken van deze particuliere zorghuizen zijn kleinschaligheid, persoonlijke aandacht en warmte. Particuliere woonzorgvoorzieningen zijn de warme bakkers onder de verzorgingshuizen. Kwaliteit staat centraal. Dat zegt Peter Otten, voorzitter van NeVeP, de brancheorganisatie van particuliere woonzorghuizen. Er zijn ruim tweehonderd van deze particuliere huizen in Nederland en hun aantal neemt gestaag toe. Het probleem in de reguliere ouderenzorg is dat de zorgtaak wordt opgeknipt in kleine onderdelen, legt Otten uit. Voor ieder onderdeel is een andere zorgverlener verantwoordelijk. De een komt de bewoner wassen, de ander kleedt hem aan, de derde verzorgt het eten, de vierde maakt het appartement schoon. En zo gaat het verder: de bewoner krijgt dagelijks veel mensen te zien die elk verantwoordelijk zijn voor een klein onderdeel van de zorg. Volgens Otten is deze bedrijfsmatige benadering weliswaar efficiënt maar maakt het de zorg onpersoonlijk. In de particuliere verzorgingshuizen wordt juist geprobeerd om de zorgtaken zo veel mogelijk in één hand te leggen. Otten: De menselijke band tussen bewo- We spelen zo veel mogelijk in op de wensen van onze bewoners. Op die manier geven we hen het gevoel dat ze echt iemand zijn. Carla Aantjes

6 KWARTAAL DOSSIER KWARTAAL DOSSIER GRAfIEKEN het aantal mensen van 65 jaar en ouder groeit en daarmee ook het aantal zorgvragers waaronder dementerenden (zie grafieken). Particuliere zorg is vernieuwend ten opzichte van de reguliere zorg. Triodos Bank financiert particuliere zorginitiatieven vanwege de aansluiting met de missie: levenskwaliteit. Bron: CBS DE WILGENhOEVE De Wilgenhoeve is een particulier verzorgingshuis in het Groene hart. het huis geeft menselijke zorg aan achttien senioren. De landelijke omgeving biedt vooral stilte en een weids uitzicht. Precies waar onze bewoners behoefte aan hebben, zegt initiatiefneemster Carla aantjes. ners en personeel staat centraal, niet de efficiency van het proces. Ondanks zijn kritiek spreekt Peter Otten met waardering over de reguliere ouderenzorg. Ook de mensen en de organisaties in de reguliere zorg zijn enorm betrokken bij hun werk en bij de ouderen die ze verzorgen. Bovendien ziet Otten ook in de reguliere zorg een tendens naar kleinschalige locaties. Maar ondanks dat zit men vaak klem door steeds kleinere budgetten en steeds minder personeel. Er is weinig ruimte om de zaken anders aan te pakken, aldus Otten. Dit laatste wordt onderschreven door Nelleke van Olst, accountmanager Zorg & Welzijn bij Triodos Bank. De bank werkt nauw samen met brancheorganisatie NeVeP en is financieel betrokken bij ruim twintig particuliere verzorgingshuizen. Van Olst: Bij alle activiteiten van Triodos Bank staat het verbeteren van de kwaliteit van leven voorop. Daarom investeert de bank in kleinschalige ouderenzorg. We willen een bijdrage leveren aan een waardige laatste levensfase. Waar de particuliere verzorgingshuizen zich wezenlijk verbinden met hun cliënten, zo doet Triodos Bank dat op haar beurt met de huizen. We zijn intensief betrokken bij de ondernemers in de particuliere ouderenzorg, aldus Van Olst. We denken met ze mee en gaan een langjarige verbintenis met ze aan. Eigen middelen Particuliere ouderenzorg klinkt prachtig, maar er zijn voor de ouderen kosten aan verbonden. Een plek in een reguliere zorginstelling wordt gefinancierd uit de AWBZ maar een appartement in een particulier verzorgingshuis moet uit eigen zak worden betaald. De kosten kunnen behoorlijk oplopen. Volgens Peter Otten van brancheorganisatie NeVeP beloopt de gemiddelde eigen bijdrage in de particuliere ouderenzorg zo n euro per maand. Dat bedrag is bedoeld voor de huur van het appartement en voor de servicekosten. De medische kosten van de bewoners worden vanzelfsprekend wel vergoed uit algemene middelen. Overigens is ook de reguliere ouderenzorg niet gratis : de AWBZ kent een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Maar laten we er geen doekjes om winden, zegt Peter Otten, wie in de particuliere ouderenzorg terecht wil komen, heeft eigen middelen nodig. Toch bestrijdt Otten dat particuliere ouderenzorg alleen is weggelegd voor de happy few. De achtergrond van de bewoners van particuliere huizen is zeer divers. Er zitten middenstanders tussen zoals slagers en bakkers. Maar ook aannemers, artsen en architecten. Veel mensen betalen hun eigen bijdrage uit het geld dat ze overhouden na verkoop van hun huis. Uiteraard is dat niet voor iedereen weggelegd en blijven veel mensen afhankelijk van de reguliere ouderenzorg. Het is volgens Otten daarom positief dat in die sector de laatste tijd in toenemende mate aandacht is voor de bouw van kleinschalige locaties. Die aandacht is niet zo verrassend, want de mondige burger van vandaag verwacht kwaliteit. Toch zet de vergrijzing van de Nederlandse bevolking de budgetten voor de reguliere ouderenzorg de komende jaren onder druk. Volgens Nelleke van Olst van Triodos Bank zal het in de toekomst steeds vaker voorkomen dat we zelf middelen opzij moeten zetten om goede ouderenzorg te garanderen. Het is de investering waard, want persoonlijke, warme zorg betaalt zich uit, zegt Van Olst. Ik heb een keer gehoord dat cliënten in de particuliere ouderenzorg anderhalf tot twee jaar langer leven dan bewoners van grootschalige verzorgingshuizen WONEN OP DE meerenburgh ik wil hier best komen wonen, maar dan neem ik mijn pony mee. Dit zei een oudere man tijdens zijn kennismakingsgesprek bij De meerenburgh, een particuliere woonzorgvoorziening in leur bij nijmegen. Voor De meerenburgh was het geen probleem. De pony staat nu in de wei naast het huis. het tekent de filosofie achter het verzorgingshuis: persoonlijke en belevingsgerichte zorg. De meerenburgh heeft acht zorgstudio s en is gevestigd in een woonboerderij uit het huis ligt in een landelijke omgeving. Op het grote eigen terrein is een fruitboomgaard, een bloementuin en een weide met dieren Op onze website mijngeldgaatgoed vindt u een overzicht van alle projecten in de zorg sector die werken met behulp van financiering door Triodos Bank. in het kader van dit kwartaal dossier hebben we er een aantal uitgelicht. mijngeldgaatgoed

7 NIEUwS 12 MRI SLAG- KRACHT GOEDE DOELEN KAN BETER vastgoed ZUINIG MET ENERGIE puma EN TRIODOS SUSTAINABLE FUNDS Om de milieubelasting in haar bedrijfstak stukje bij beetje terug te dringen propageert Drukkerij SSP het gebruik van een transparante ecofolie voor mailings. Deze folie wordt gemaakt op basis van plantaardige suikers en mag daarom gewoon in de biobak worden gestopt. In 2009 liepen de opbrengsten uit eigen fondsenwerving van de Nederlandse goede doelen terug door de financiële crisis. De goede doelen verwachten ook in 2010 en 2011 zware jaren. Een oplossing kan worden gevonden door o.a. het eigen vermogen van goede doelen organisaties in te zetten in lijn met de doelstelling van de goede doelen. Tweederde van de goede doelen in Nederland gebruikt hun eigen vermogen niet op een manier die hun doelstellingen maximaal ondersteunt, zegt Albert van Zadelhoff, directeur private banking bij Triodos Bank. Zij kijken bij de inzet van hun kapitaal vooral naar financieel rendement. Maar ze zouden daarnaast ook kunnen kijken naar het maatschappelijk rendement. Van Zadelhoff s oplossing is Mission Related Investment: het vermogen geheel inzetten in lijn met de kernwaarden van het fonds. Een voorbeeld hiervan is het Kenniscentrum Cultuur en Ondernemen. Dit fonds laat zijn vermogen door Triodos Bank duurzaam beheren. Bovendien staat het fonds met dit vermogen borg voor leningen aan kunstenaars, de doelgroep van het kenniscentrum. Door deze borgstelling kan Triodos Bank kunstenaars financieren die zelf onvoldoende onderpand hebben, waardoor zij toch een zelfstandig bestaan kunnen opbouwen. Maximale inzet van vermogen dus. Triodos Vastgoedfonds heeft een nieuwe huur- en servicecontractsvorm ontwikkeld om het energieverbruik van gebouwen te beperken. Deze contractsvorm is nu voor het eerst in Nederland toegepast bij een kantoorpand in Amersfoort. Normaal betaalt een huurder het energiebedrijf voor zijn energie, in Amersfoort wordt de energierekening aan het Triodos Vastgoedfonds betaald. Dat heeft daardoor als verhuurder belang bij investeringen in energiebesparing. Triodos Vastgoedfonds hoopt dat deze aanpak een voorbeeld is voor andere vastgoedbezitters. Taxateur Ronald Bausch van vastgoedexpert Jones Lang LaSalle taxeerde het pand in Amersfoort. Bausch: Dit unieke huurcontract is een nieuwe dimensie op het gebied van waarderingen. Het verhoogt de waarde van het pand. Sportschoenenfabrikant Puma voldoet aan de strikte duurzaamheidscriteria van de Triodos Sustainable Funds voor beleggen in beursgenoteerde bedrijven. Puma is daarom opgenomen in het beleggingsuniversum van het fonds. Uit het onderzoek van het research team van Triodos Bank blijkt dat Puma op de concurrentie voorloopt als het gaat om duurzame productie. Puma is open over haar activiteiten en resultaten op dit gebied. Zo vermindert het bedrijf onder andere haar eigen watergebruik en afvalproductie. De productie van Puma is grotendeels uitbesteed aan leveranciers in ontwikkelingslanden. Ook aan hen stelt Puma eisen: het bedrijft vraagt haar toeleveranciers om de CO 2 met een kwart terug te dringen. Daarnaast zet het bedrijf zich actief in voor arbeidsrechten. Puma laat onafhankelijk onderzoek doen naar de prestaties op dit gebied. De resultaten hiervan zijn openbaar. Puma is bovendien lid van de Fair Labour Association, een organisatie die opkomt voor de rechten van werknemers. De doelstelling van Kleinste Soepfabriek meer biologische producten met meer smaak verkopen, is ruimschoots gehaald: van 4000 kilo biologische soepingrediënten in 2005 naar kilo in 2009! Vier centimeter: dat is de grootte van de mazen van het net dat visser Leng Sophorn gebruikt in het Tonlé Sapmeer in Cambodja. Het is een van de criteria die microfinancieringsbank ACLEDA Bank hanteert bij haar kredietverlening aan vissers, om een gezonde en gevarieerde visstand voor toekomstige generatie vissers te garanderen. Zorgboerderij De Schermer biedt dagbesteding aan verstandelijk gehandicapten, demente ouderen en vroeg dementerenden. De ambitie het bedrijf een sociaal karakter te geven was de sleutel voor Michel en Julia Broersen om, in 1998, te starten met een zorgboerderij. Michel en Julia: Wij begeleiden de zorgvragers met enthousiaste vrijwilligers. Deze projecten financieren we met uw geld. Kijk voor meer informatie over deze en meer projecten op

8 DUURZAAM INNOVEREN DE VEGETARISCHE SLAGER PROJECT CV JAAP KORTEWEG (GEBOREN IN zevenbergen, 1962) Na het volgen van de Middelbare Landbouwschool ging Jaap Korteweg op zijn achttiende werken in zijn vaders akkerbouwbedrijf in West-Brabant. Hij nam het bedrijf over en maakte het volledig biologisch. Een fusie met twee andere boerenbedrijven volgde en Jaap Korteweg is inmiddels vennoot in biologisch akkerbouwbedrijf BioTrio. Jaap is tevens oprichter en eerste voorzitter van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond, directielid en voorzitter van een agrarische windcoöperatie en bestuurslid van Kiemkracht, een organisatie ter bevordering van innovaties in de akkerbouw. Ook is hij eigenaar van een bedrijf dat landgoederen ontwikkelt. TRIODOS INTERNET BETAALREKENING Klanten van Triodos Bank kunnen onder andere in de winkel van Jaap Korteweg makkelijk en veilig met de Triodos Wereldpas betalen. Meer informatie over de Triodos Internet Betaalrekening vindt u op Pionieren zit Jaap Korteweg in het bloed. Hij was al de eerste boer van West-Brabant die biologisch ging telen. Nu opent hij binnenkort De Vegetarische Slager, Nederlands eerste speciaalzaak voor vleesvervangende producten. Kroketten, dimsum, shoarma, Thaise curry: keus te over. En zoals Jaap Korteweg zegt: Vaak proeven mensen het verschil helemaal niet. fotografie PIROSCHKA VAN WOUW tekst NILS ELzENGA Complimenten op het Binnenhof Het klinkt onmogelijk: een slagerij met uitsluitend vegetarische producten. Toch opent Jaap Korteweg dit najaar in Den Haag een winkel met de veelzeggende naam De Vegetarische Slager. Kortewegs geheim? Snacks en gerechten met Oosterse smaken, op basis van vleesvervangers die volgens hem nauwelijks van echt zijn te onderscheiden. Vaak proeven mensen het verschil zelfs helemaal niet, zegt de biologische boer. De respons op zijn producten is uitstekend. Zo nam de ondernemer met zijn producten deel aan de jaarlijkse vegetarische barbecue op het Binnenhof. Korteweg: Wat een mals vlees, is daar een veelgehoord compliment van Kamerleden. Topkok Marco Westmaas, met wie ik intensief samenwerk, krijgt van culinaire critici vergelijkbare reacties. Smaak is, samen met beleving, Kortewegs belangrijkste criterium. Uit onderzoek is gebleken: hoe meer vleesvervangers qua smaak en uiterlijk lijken op vlees, hoe beter de consument ze waardeert. Korteweg: Mensen willen het liefst zo min mogelijk missen van de sensatie die het eten van vlees ze geeft. Ik snap dat heel goed, want ik was vroeger zelf een fervent vleeseter. Lupineboon als snack Dat veranderde eind jaren negentig door de varkenspest. Als reactie vormde Korteweg zijn West-Brabantse familieboerderij om tot een biologisch bedrijf. In de streek was hij de eerste akkerbouwer die biologisch ging boeren. Korteweg: Een goed moment, want supermarkten kregen net belangstelling voor biologische producten. Tegelijkertijd werd Korteweg vegetariër. Vaak dacht ik: het moet in deze tijden van groeiende behoefte aan vleesvervangers toch mogelijk zijn om die zo te maken dat ze niet onderdoen voor echt vlees? Ik had alleen geen idee hoe ik zoiets zou moeten doen. Totdat Korteweg op het spoor kwam van een bedrijf dat uitvinder is van een vleesvervanger uit de bonen van de lupineplant. Die bonen worden in mediterrane landen al sinds het Romeinse Rijk gebruikt als ingrediënt in de keuken. In landen als Brazilië en Libanon zijn de bonen vooral populair als snack bij een biertje of een glas wijn. Voor Korteweg is nu een variant van de vleesvervanger gemaakt van geheel biologisch geteelde lupine. Voor zover Korteweg weet is zijn winkel vol lekkernijen op basis van vleesvervangers in Nederland de eerste in zijn soort. Zijn vertrouwen in het concept is groot. Deze speciaalzaak, waarin we ook maaltijden gaan uitserveren en bezorgen, heeft de potentie om uit te groeien tot een keten van winkels. Waardevolle kennis en ervaring Onder andere Triodos Bank stond aan de basis van De Vegetarische Slager, zegt Korteweg. Behalve de lening die ik bij de bank heb afgesloten, was ook kennisuitwisseling belangrijk. Zo weet mijn contactpersoon bij de bank voor De Vegetarische Slager veel van detailhandel, voor mij een nieuwe tak van sport. Hij heeft me onlangs in contact gebracht met de eigenaar van een aantal traiteurs, zodat ik ook van zijn ervaringen kan leren. Heel waardevol.

9 sociaal InVesteren 16 jonge kunstenaars De gemeente Amsterdam en Triodos Bank werken samen bij de financiering van broedplaatsen voor jonge kunstenaars. Wethouder Maarten van Poelgeest is de drijvende kracht achter het broedplaatsenbeleid van Amsterdam. fotografie HERMIEN LAM tekst TobIAs REIjNgoud geven kleur AAN de stad BorgsteLLIngsfonds BroedpLaatsen amsterdam De gemeente Amsterdam en Triodos Bank werken samen bij het financieren van broedplaatsen voor de creatieve sector in de hoofdstad. Sinds begin dit jaar hebben gemeente en bank het Borgstellingsfonds Broedplaatsen Amsterdam opgezet. De gemeente Amsterdam heeft één miljoen euro in dit borgstellingsfonds gestort. Hiermee kan Triodos Bank voor vier miljoen euro aan kredieten verstrekken. Het fonds is bedoeld voor kredieten vanaf euro. De leningen kunnen onder meer worden aangevraagd door cultureel ondernemers en samenwerkende kunstenaars. Ze kunnen worden ingezet voor bijvoorbeeld de financiering van werkruimtes en ateliers. De bank beoordeelt de kredietaanvragen op dezelfde manier als die van ondernemers uit andere sectoren. kunstenaars in kantoren Jonge kunstenaars moet je financieel ondersteunen, anders worden ze de stad uit gedrukt. De huurprijzen van ateliers liggen in Amsterdam te hoog voor startende cultureel ondernemers. Wethouder Maarten van Poelgeest (ruimtelijke ordening) draait er niet omheen: starters in de culturele sector kunnen het financieel vaak niet alleen. Daarom subsidieert de gemeente Amsterdam sinds tien jaar jong talent. Dat gebeurt onder meer door het financieren van broedplaatsen: vaak oude kantoorgebouwen waar kunstenaars werkplaatsen kunnen vestigen. Ook de komende periode heeft de gemeente jaarlijks anderhalf miljoen euro uitgetrokken voor de subsidiëring van broedplaatsen. Maar Amsterdam doet meer dan subsidiëren alleen. Sinds kort werkt de gemeente samen met Triodos Bank om ook bancaire leningen voor startende kunstenaars mogelijk te maken. Dat gebeurt via het Borgstellingsfonds Broedplaatsen Amsterdam. Samenwerkende kunstenaars met een goed ondernemingsplan komen in aanmerking voor een lening. De gemeente staat voor een gedeelte van de leningen garant. Triodos Bank heeft al vele jaren ervaring met het financieren van kunstenaars. Het borgstellingsfonds vergroot de mogelijkheden van de bank. De omvang van het borgstellingsfonds is één miljoen euro waarmee in totaal voor vier miljoen euro gefinancierd kan worden. Maarten van Poelgeest: Jonge cultureel ondernemers komen vaak niet in aanmerking voor een lening bij een bank. Via het borgstellingsfonds zijn er veel meer mogelijkheden. krakerscultuur Volgens Van Poelgeest zijn broedplaatsen belangrijk voor de hoofdstad. Ze zijn het zout in de pap en vergroten het culturele aanbod. In veel broedplaatsen zijn tentoonstelling te zien die je niet in de gevestigde galeries zult vinden. Volgens Van Poelgeest zie je dat bijvoorbeeld bij de broedplaats in het voormalige Volkskrantgebouw aan de Wibautstraat. Daar vinden concerten en evenementen plaats die volledig buiten het geijkte culturele aanbod vallen. Een verrijking voor de stad. Eigenlijk vind je er de cultuur van de oude kraakpanden terug. Verbreding van het culturele aanbod is niet de enige functie van broedplaatsen, zegt de wethouder. Broedplaatsen zijn ook van belang voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad. Het beste voorbeeld is de voormalige NDSMscheepswerf aan het IJ. Daar is een paar jaar geleden de grootste broedplaats van de stad gerealiseerd. Die ontwikkeling heeft het hele gebied rond de werf op de kaart gezet en kleur gegeven. Broedplaatsen zijn dus echt in het belang van Amsterdam. Maarten van Poelgeest (1965) is sinds 2006 wethouder ruimtelijke ordening in Amsterdam. Eerder was hij gemeenteraadslid voor groenlinks. Eind jaren tachtig kreeg hij landelijke bekendheid als voorzitter van studentenvakbond LsVb. Een broedplaats is een voedingsbodem voor ontluikend talent. Maarten van Poelgeest

10 HET NIEUWE BANKIEREN FEITEN & CIJFERS SUCCESVOLLE SCHENKINGSACTIE RED DE ZADEN In het lentenummer van Triodosnieuws vroegen wij met de jaarlijkse schenkingsactie uw aandacht voor Stichting Zaadgoed. Uw reacties komen nog steeds binnen en tot nu toe hebben wij euro namens u kunnen overdragen aan Stichting Zaadgoed. De stichting kan nu haar veredelingsonderzoek voortzetten en gaat intensief samenwerken met Edith Lammerts van Bueren, hoogleraar biologische plantenveredeling Wageningen Universiteit. Wij danken u hartelijk voor uw bijdrage. KONINKLIJKE ONDERSCHEIDING Triodos Bank in het Verenigd Koninkrijk heeft voor de tweede keer de prestigieuze Queen s Award for Enterprise gewonnen voor haar bijzondere bijdrage aan duurzaamheid. De jury van de Queen s Award: ook in economische mindere tijden heeft de bank haar groei doorgezet. De jury prijst de bank vooral vanwege haar rol als pionier in duurzaam bankieren. Meer informatie SUCCESVOL BURGERINITIATIEF Het burgerinitiatief Nederland krijgt nieuwe energie heeft handtekeningen binnen. Daarmee is de grens om te worden voorgelegd aan de Tweede Kamer gehaald. Het initiatief wil dat Nederland overstapt op duurzame energie. Meteen na het zomerreces wordt het initiatief voorgelegd aan de Kamer. Triodos Bank heeft deze zomer via haar publicaties haar klanten opgeroepen dit initiatief van de meeste politieke partijen te steunen met een handtekening. De initiatiefnemers zijn de duurzaamheidscommissies van CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, Christenunie en SGP. Ze willen een deltawet om Nederland uiterlijk in 2050 onafhankelijk te maken van schaarse en vervuilende energiebronnen. Energiedeskundigen denken dat dit haalbaar is, en bovendien ook goed is voor de economie. De recente emissie certificaten van aandelen van Triodos Bank was succesvol. De bank trok ruim 30 miljoen euro nieuw kapitaal aan, meer dan verwacht. Met de succesvolle emissie kan Triodos Bank verder investeren in duurzaamheid. MICROVERZEKERINGEN VOORZIEN IN BEHOEFTE Slechts 3% van de bevolking in de 100 armste landen is momenteel verzekerd tegen onverwachte gebeurtenissen zoals ziekte, brand of overlijden. LeapFrog Financial Inclusion Fund wil hier verandering in brengen door microverzekeringen beschikbaar te maken voor miljoenen mensen in Azië en Afrika. De microfinancieringsfondsen Triodos-Doen en Hivos-Triodos Fonds behoren tot de oprichtende aandeelhouders van dit initiatief. KIJK VOOR MEER INFORMATIE OP DUURZAME BANKEN VERSTERKEN ZICH De banken aangesloten bij de Global Alliance for Banking on Values hebben gezamenlijk het afgelopen jaar 250 miljoen dollar nieuw kapitaal aangetrokken. Daarmee kunnen o.a. meer microkredieten worden verstrekt. De Global Alliance for Banking on Values is vorig jaar opgericht door Triodos Bank en tien andere duurzame banken wereldwijd. De banken investeren in duurzaamheid en zijn betrokken bij het verlenen van microkredieten in ontwikkelingslanden. Het nieuwe kapitaal versterkt de positie van deze banken en maakt verdere investeringen mogelijk. Bij de alliantie zijn banken aangesloten uit onder meer de Verenigde Staten, Duitsland, Peru en Bangladesh. De alliantie heeft als ambitie om in 2020 duurzaam bankieren bereikbaar te maken voor een miljard mensen. KIJK VOOR MEER INFORMATIE OP Op 9 oktober 2010 is het 30 jaar geleden dat Triodos Bank werd opgericht. Dit markeert niet alleen het succes van dertig jaar Triodos Bank maar vooral het succes van dertig jaar duurzaam bankieren. 50% VAN DE NEDERLANDERS STAPT NIET OVER NAAR EEN ANDERE BANK 35% 40% Bijna 10% van de Nederlanders overweegt om over te stappen naar een andere bank (bron: Newcom, Bank en Consument, maart 2010). Ruim éénderde van de betaalrekeninghouders van Triodos Bank heeft gebruik gemaakt van de overstapservice (bron: Triodos Bank 2010). Vier op de 10 klanten in Nederland zijn ontevreden over de dienstverlening van hun eigen bank (bron: Ernst & Young). 9% 3MINUTEN De belangrijkste reden om niet naar een andere bank over te stappen is het vermeende administratieve werk (bron: Motivaction, oktober 2009). Overstappen naar een andere bank kost slechts drie minuten met behulp van het overstapformulier (bron: eigen meting Triodos Bank 2010). 14% VAN DE NEDERLANDERS HEEFT ZIJN BANK ONLANGS VERRUILD VOOR EEN ANDERE. 1OVERSTAP NEDERLANDERS MAAKTEN GEBRUIK VAN DE OVERSTAPSERVICE Vertrouwen en service zijn de belangrijkste reden voor de overstap. Prijs komt pas op de derde plaats ( bron: Ernst & Young) In Nederland bestaat één interbancaire overstapservice die door alle banken wordt gebruikt. In 2009 maakten Nederlanders gebruik van de overstapservice (bron: NVB).

11 20 21 MIJN GELD GAAT GOED NAAR DE MAAN Triodos Cultuurfonds financiert door heel Nederland culturele instellingen. Een mooi voorbeeld van een door het fonds gefinancierde instelling is Museum de Kantfabriek in de Limburgse gemeente Horst aan de Maas. Ruimtekleding van kant In het kleine museum De Kantfabriek vloeit de geschiedenis van de textielindustrie die de streek eeuwenlang domineerde samen met moderne toepassingen van textiel. Dat wordt al meteen duidelijk na binnenkomst in de voormalige fabriekshal waar de collectie staat uitgestald. Je oog valt er direct op knaloranje kantwerk, dat doet denken aan de hoofddeksels die vrouwen in voorbije eeuwen droegen. Het is echter recent werk van de internationaal gevierde textielkunstenares Annet Couwenberg. De oranje objecten verbinden het verleden met het nu. Neem bijvoorbeeld deze hoofdtooi, zegt Jan Janssen, directeur van het museum. Annet heeft zich ervoor laten inspireren door de traditionele Noord-Limburgse klederdracht. Via Couwenberg neemt De Kantfabriek deel aan een futuristisch project dat onderzoekt hoe mensen in 2050 leven op de maan. Een van de uitkomsten daarvan is te zien bij een antieke textielmachine in de hal. Die produceert op het eerste gezicht oubollig kant, maar gebruikt daarvoor wel draden van Aramide, dat lijkt op het bekendere Kevlar. Dit kant, zegt Janssen, wordt straks getest in ruimtekleding. fotografie MICHIEL WIJNBERGH tekst NILS ELZENGA Vindt u het leuk om Museum De Kantfabriek zelf een keer te bezoeken? Speciaal voor lezers van De Kleur van Geld is er een aanbieding. Kijk voor de coupon elders in deze uitgave. Museum de kantfabriek Americaanseweg GP Horst Dit op een antieke textielmachine geproduceerde kant wordt straks getest in ruimtekleding Jan Janssen Oude ambachten laten herleven Aan een machine even verderop staat een oude man geconcentreerd te sleutelen. Hij is één van de drie mensen die het apparaat, een kantklosmachine uit 1928, nog kan bedienen. Gelukkig staan er verschillende jonge mensen klaar om het vak te leren. Janssen: We willen kennis behouden die verloren dreigt te gaan en oude ambachten laten herleven. Daarbij spelen niet alleen leden van de stichting die dit museum beheert, maar ook kunstacademiestudenten en kunstenaars een belangrijke rol. Janssen wandelt naar een ruimte achterin de hal vol textielkunstwerken, van een collage over een onverwerkt oorlogsverleden tot vreemde vilten reuzeneieren. De twaalf kunstenaars die eraan hebben meegewerkt exposeren over de hele wereld, zegt Janssen. Daar ben ik best trots op. Janssen is ook erg blij met het project dat studenten van de Rotterdamse kunstacademie en de Technische Universiteit Eindhoven binnenkort in het museum starten. De studenten gaan de mogelijkheden onderzoeken van de groeiende integratie tussen textiel, techniek en design. Dat soort initiatieven zien we hier steeds meer, weet Janssen. Geregeld staan hier studenten voor de deur. Laatst nog twee, een uit Beieren en een uit Nieuw-Zeeland, die studeerden aan de Amsterdamse kunstacademie. Of ze hier mochten komen experimenteren, vroegen ze een tikje schuchter. En met een glimlach voegt hij eraan toe: Het antwoord kun je inmiddels wel raden: ja natuurlijk! BELEGGEN BIJ TRIODOs BANk Wit u meer weten over beleggen bij Triodos Bank? Kijk dan op of neem contact op met een van onze medewerkers via

12 22 BELEGGEN, SPAREN, BETALEN COLOFON BELEGGEN RENDEMENTEN ULTIMO JULI 2010 BEREKEND DOOR VWD GROUP Certificaat Triodos Bank 1 Triodos Cultuurfonds 2 Triodos Fair Share Fund 2 Triodos Groenfonds 2 Triodos Renewables Europe Fund 3 Triodos Sustainable Bond Fund (v/h Triodos Meerwaarde Obligatiefonds) 4 3 MND -0,1 2,2 0,3 0,6 0,6 1,2 1 JAAR 2,7 5,5 11,9 2,9 3,9 7,0 3 JAAR GEM. 4,3 5,3 7,5 4,1 4,4 4,4 5 JAAR GEM. 4,2 6,7 2,2 2,2 10 JAAR GEM. 3,6 3,4 DE KLEUR VAN GELD is een uitgave van Triodos Bank. redactie TAMARA RIJNEN, EWA SKOTNICKI. concept, ontwerp & art-direction STUDIO ROOM met medewerking van NOOR DRIESSEN, NILS ELZENGA, CAROLINE DE KONING, ESTHER DE KONING, TOBIAS REIJNGOUD, TJIBBE STELWAGEN, MAARTEN THIJS, GERA VAN WIJK, MARION ZANDERS. 18 Duurzame banken inversteren in duurzaamheid en zijn betrokken bij het verlenen van microkredieten in ontwikkelingslanden. Triodos Sustainable Equity Fund (v/h Triodos Meerwaarde Aandelenfonds) 4 Triodos Sustainable Mixed Fund (v/h Triodos Meerwaarde Mixfonds) 4 Triodos Sustainable Pioneer Fund 3-1,7 0,2-3,7 15,4 11,2 16,8-8,5 0,3-6,4-1,0 1,7 2,5 fotografie HERMIEN LAM, LISETTE VAN DE PAVOORDT, ANNE TIMMER, MICHIEL WIJNBERGH, PIROSCHKA VAN DER WOUW. Triodos Vastgoedfonds 5-0,2-2,4 1 Rendement op basis van intrinsieke waarde, incl. herbelegging dividend. 2 Rendement op basis van intrinsieke waarde, incl.herbelegging dividend en excl. belastingvoordeel van maximaal 2,5%. -1,5 1,8 fotografie cover MIEP JUKKEMA 3 Rendement op basis van intrinsieke waarde. 4 Rendement op basis van transactieprijs, incl. herbelegging dividend. 5 Rendement op basis van herrekende intrinsieke waarde, incl.herbelegging dividend. 13 Ecofolie voor mailings mag in de biobak. OVER BELEGGEN Wijzigingen Triodos Meerwaardefonds NV Tijdens de aandeelhoudersvergadering van 23 april 2010 is ingestemd met een samenvoeging van Triodos Meerwaardefonds en Triodos SICAV I, gevestigd in Luxemburg. Deze samenvoeging komt de internationale verkoop en de verdere groei van het fonds ten goede. Hierdoor kan meer invloed op bedrijven worden uitgeoefend en kunnen kosten worden bespaard. Het beleggingsbeleid van beide fondsen is identiek en wijzigt door de samenvoeging niet. Door de samenvoeging zijn de subfondsen van Triodos Meerwaardefonds vanaf 28 juni 2010 verder gegaan onder een andere naam: Triodos Meerwaarde Aandelenfonds is geworden Triodos Sustainable Equity Fund. Triodos Meerwaarde Mixfonds is gewordentriodos Sustainable Mixed Fund. Triodos Meerwaarde Obligatiefonds is geworden Triodos Sustainable Bond Fund. Disclaimer Informatie over de genoemde beleggingsfondsen is te raadplegen op Hier vindt u onder meer de financiële bijsluiter en het prospectus. De beslissing om een fonds te kopen dient uitsluitend genomen te worden op basis van het prospectus. Kijk voor fondsspecifieke kosten en risico s in het prospectus. De genoemde Triodos beleggingsfondsen zijn geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten. MAAND SPAREN SPAREN TARIEVEN PER 1 SEPTEMBER 2010 WIJZIGINGEN VOORBEHOUDEN Maandelijks een vast bedrag tussen 10,- en 500,- sparen en 24 uur per dag kosteloos over uw spaargeld beschikken. INTERNET SPAREN 24 uur per dag uw saldo raadplegen en snel en gemakkelijk overboeken via internet met een extra hoge rente. Vanaf ,- 1,00% rente. NOORD-ZUID INTERNET SPAREN Sparen voor leningen aan kleine bedrijven in ontwikkelingslanden. Saldo informatie, overboeken en een extra hoge rente. Vanaf ,- 1,00% rente. SPAAR DEPOSITO (Bij looptijd van 5 jaar). Duurzaam sparen voor een vaste periode en profiteren van een hoge rente. Naar keuze van 1 tot 10 jaar vast. KINDER TOEKOMST PLAN Sparen voor de toekomst van uw (klein)kind met een hoge rente. Nu met startpremie van 10,- of een prentenboek cadeau. CULTUUR DEPOSITO 0 85 (Bij looptijd van 5 jaar). Belastingvrij sparen, een vaste rente èn financiering van kunst en cultuurprojecten mogelijk maken. Ook looptijden van 3 en 10 jaar. BETALEN AL UW DAGELIJKSE BANKZAKEN DUURZAAM GEREGELD MET DE TRIODOS INTERNET BETAALREKENING. TRIODOS WERELDPAS 15,- PER JAAR, PER PAS, PER REKENINGHOUDER, PER 1 SEPTEMBER WIJZIGINGEN VOORBEHOUDEN. KIJK VOOR HET COMPLETE OVERZICHT VAN DE TARIEVEN EN INFORMATIE OVER DE TRIODOS INTERNET BETAALREKENING OP OVER SPAREN Triodos Bank scoort bovengemiddeld bij spaarders op dienstverlening Uit onderzoek van de vergelijkingssite Independer.nl blijkt dat klanten met een spaarrekening bij Triodos Bank zeer tevreden zijn over de dienstverlening. Op prijs-kwaliteit behaalt Triodos Bank de op een na hoogste score (8,1). Op de aspecten klaar staan voor klanten, beloftes nakomen en snelheid van dienstverlening behaalt Triodos Bank zelfs de hoogste score van alle financiële dienstverleners. Kijk voor meer informatie op druk DRUKKERIJ PASCAL, UTRECHT ISSN nummer: DE KLEUR VAN GELD is gedrukt op 100% gerecycled papier. TRIODOS BANK Utrechtseweg 44 Postbus AB Zeist telefoon: KvK Utrecht nr: Druk- en zetfouten voorbehouden. Triodos Bank NV is geregistreerd bij de Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. De in deze uitgave genoemde Triodos beleggingsfondsen zijn geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten. Informatie over de genoemde beleggingsfondsen is te raadplegen op of wordt u op verzoek kosteloos toegezonden. copyright, Uitgangspunten bij particuliere ouderenzorg zijn aandacht en respect. 20 Dit kant wordt straks getest in ruimtekleding

13 IK PIN, IK CHIP, IK BETAAL MET ideal 35% VAN DE BETAALREKENING- HOUDERS HEEFT GEBRUIK GEMAAKT VAN DE OVERSTAP- SERVICE. ZIE PAG. 19 TRIODOS BANK SCOORT 8,1 IN ONDER- ZOEK VAN INDEPENDER. NL. ZIE PAG. 22 MAAK VAN UW DUURZAME BANK UW DAGELIJKSE BANK GA NAAR UTRECHTSEWEG 44 POSTBUS AB ZEIST T +31 (0)

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Persbericht Triodos beleggingsfondsen in eerste halfjaar 2014

Persbericht Triodos beleggingsfondsen in eerste halfjaar 2014 Persbericht Triodos beleggingsfondsen in eerste halfjaar 2014 Sterke groei voor Triodos Sustainable Funds Zeist, 28 August 2014 De Triodos Sustainable Funds (Triodos SICAV I) hebben in het eerste halfjaar

Nadere informatie

Sterke groei voor microfinancieringsfondsen en Triodos Sustainable Funds

Sterke groei voor microfinancieringsfondsen en Triodos Sustainable Funds Persbericht Triodos beleggingsfondsen in eerste halfjaar 2015 Sterke groei voor microfinancieringsfondsen en Triodos Sustainable Funds Zeist, 27 augustus 2015 Het totaal aan vermogen van de Triodos beleggingsfondsen

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2015 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 19% in 2015

Persbericht. Jaarcijfers 2015 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 19% in 2015 Persbericht Jaarcijfers 2015 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 19% in 2015 Zeist, 26 februari 2016 Het totaal aan vermogen van de Triodos beleggingsfondsen is in 2015

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2014 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 6% in 2014

Persbericht. Jaarcijfers 2014 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 6% in 2014 Persbericht Jaarcijfers 2014 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 6% in 2014 Zeist, 3 maart 2015 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies.

Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies. Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies. Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail

Nadere informatie

Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat

Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail

Nadere informatie

Sparen. Voor de actuele spaarrentes verwijzen wij u naar snsregiobank.nl. Snelsparen

Sparen. Voor de actuele spaarrentes verwijzen wij u naar snsregiobank.nl. Snelsparen Sparen Hoe meer, hoe beter Sparen Statistieken tonen elke keer weer aan dat Nederlanders voorop lopen in de wereld als het gaat om de hoogte van hun spaargeld. En terecht. Want wie wil er nu niet voorbereid

Nadere informatie

Hoe meer, hoe beter 2

Hoe meer, hoe beter 2 Sparen 2 Hoe meer, hoe beter Sparen Statistieken tonen elke keer weer aan dat Nederlanders voorop lopen in de wereld als het gaat om de hoogte van hun spaargeld. En terecht. Want wie wil er nu niet voorbereid

Nadere informatie

Sparen. Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt

Sparen. Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt Sparen Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u uw bankzaken regelt: via het

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

Investeer nu in een duurzame toekomst.

Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer in de groei van Bij werkt uw geld aan een duurzame samenleving waarin levenskwaliteit centraal staat. U kunt daaraan bijdragen door certificaten van aandelen

Nadere informatie

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Amsterdam, 29 maart 2006 Nederlanders zijn het best bekend met duurzame beleggingsfondsen. Dat blijkt uit onderzoek

Nadere informatie

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen Uw optimale mix van verzekeren en beleggen 2 Het voordeel van beleggen Wilt u graag geld achter de hand hebben om bijvoorbeeld een reis te maken of als aanvulling op het pensioen? Dan kunt u natuurlijk

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrentespaarrekening. Sparen voor een aanvulling op mijn pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrentespaarrekening. Sparen voor een aanvulling op mijn pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrentespaarrekening Sparen voor een aanvulling op mijn pensioen. Extra sparen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies voor zekerheid met de Allianz Lijfrentespaarrekening

Nadere informatie

Ondernemen? Wij zijn uw bank.

Ondernemen? Wij zijn uw bank. Ondernemen? Wij zijn uw bank. Zakelijk betalen en sparen? RegioBank heeft rekeningen zonder poespas en gedoe. Als zelfstandig ondernemer wilt u uw financiële zaken goed op orde hebben. Of u nu zzp er bent

Nadere informatie

Interview. Vrouwen als. fotografie hermien lam tekst Tobias Reijngoud

Interview. Vrouwen als. fotografie hermien lam tekst Tobias Reijngoud Vrouwen als inspiratiebron fotografie hermien lam tekst Tobias Reijngoud Women s World Banking (wwb) is een wereldwijd netwerk van microfinancierings instellingen voor vrouwen in ontwikkelings landen.

Nadere informatie

Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren

Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren Private equity/investeringsfonds Ampere Equity Fonds Aandeelhouders zijn APG, PGGM, Delta Lloyd and Rabobank. Focus op productie duurzame

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2009 - II

Eindexamen m&o havo 2009 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 8. Beleggingsvereniging De Toekomst heeft als doel door middel van scholing, advies en het uitwisselen van ervaringen er toe bij te dragen

Nadere informatie

Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek

Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek Opstap Hypotheek 2 Hypotheken 2 Naam product Opstap Hypotheek 3 Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek Een huis kopen. Een spannend avontuur. Daarbij gaat u niet over één nacht ijs. Bij

Nadere informatie

Ondersteun ondernemers in opkomende markten. Goed voor u, goed voor hen.

Ondersteun ondernemers in opkomende markten. Goed voor u, goed voor hen. Dutch Microfund Brochure oktober 2010 Dutch Microfund is een initiatief van Annexum Ondersteun ondernemers in opkomende markten. Goed voor u, goed voor hen. 2 Huib Boissevain, directeur van Annexum heeft

Nadere informatie

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners.

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. EC 01. EEN KAMER HUREN IN LEIDEN. Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. Vermoedelijk blijft het aanbod van kamers achter bij de vraag, waardoor er gemakkelijk prijsopdrijving

Nadere informatie

Plan gemeente Utrecht en Provincie Utrecht

Plan gemeente Utrecht en Provincie Utrecht Plan gemeente Utrecht en Provincie Utrecht LET OP: voor de raadspeiling over de cultuurlening is in dit document alleen onderdeel A relevant (revolverend fonds ter bevordering van creatief ondernemerschap)

Nadere informatie

PEILING MET ALTERNATIEVEN

PEILING MET ALTERNATIEVEN Gemeente Amersfoort PEILING MET ALTERNATIEVEN Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4518181 Aan : Gemeenteraad Datum : 4 november 2013 Portefeuillehouder : Wethouder P. van den Berg Programma : 1

Nadere informatie

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Spaar- en Depositorekening. Bij ons spaart u zoals u dat wilt.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Spaar- en Depositorekening. Bij ons spaart u zoals u dat wilt. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Spaar- en Depositorekening Bij ons spaart u zoals u dat wilt. Bij ons spaart u zoals u dat wilt Met de Allianz Spaar- en Depositorekening U kunt verschillende

Nadere informatie

Crelan: 100 % coöperatief verankerd

Crelan: 100 % coöperatief verankerd B R U S S E L, 1 8 j u n i 2015 Crelan: 100 % coöperatief verankerd Ruim een jaar geleden kondigde Crelan aan dat er een akkoord bereikt was tussen de Franse en de Belgische aandeelhouders van de bank,

Nadere informatie

Welkom bij SNS Regio Bank

Welkom bij SNS Regio Bank Welkom Voor iedereen Welkom bij SNS Regio Bank In de eerste plaats mag u van uw bank natuurlijk een professionele aanpak verwachten. Met een uitgebreid aanbod diensten en producten. Maar SNS Regio Bank

Nadere informatie

AanvullendPensioenRekening

AanvullendPensioenRekening AanvullendPensioenRekening Na uw pensionering wilt u net zo comfortabel blijven leven als u nu doet. U heeft een pensioen opgebouwd, maar dat betekent doorgaans een verlaging van uw inkomen in de toekomst.

Nadere informatie

Keuzeformulier beleggingsfondsen Pensioenen

Keuzeformulier beleggingsfondsen Pensioenen De Verzekeringen Stadsring 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Keuzeformulier beleggingsfondsen Pensioenen (is alleen te gebruiken voor pensioencontracten ingegaan

Nadere informatie

Bijlage HAVO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. tevens oud programma.

Bijlage HAVO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. tevens oud programma. Bijlage HAVO 2009 tijdvak 2 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Informatieboekje 947-0251-a-HA-2-b Formuleblad Voor de beantwoording van de vragen 5, 22, 23, 26 en 27

Nadere informatie

Uitkomsten EKO-tellingen 2013 Editie zestien EKO-tellingen in de supermarkt

Uitkomsten EKO-tellingen 2013 Editie zestien EKO-tellingen in de supermarkt Uitkomsten EKO-tellingen 2013 Editie zestien EKO-tellingen in de supermarkt 7 november 2013 Voor het zestiende opeenvolgende jaar heeft Milieudefensie het aantal biologische en fairtrade producten in de

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Maak optimaal gebruik van uw ontslagvergoeding U heeft bij uw ontslag een financiële vergoeding gekregen van uw werkgever

Nadere informatie

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland 2 Banking for Food 3 Onze bedrijfsvoering Verdienvermogen vergroten Optimale levensloop stimuleren

Nadere informatie

Kosten 14. Zijn er kosten verbonden aan de ontbinding? 15. Blijven de doorlopende kosten hetzelfde?

Kosten 14. Zijn er kosten verbonden aan de ontbinding? 15. Blijven de doorlopende kosten hetzelfde? Algemeen 1. Waarom wordt Robeco Duurzaam Aandelen N.V. gefuseerd? 2. Heeft het vertrek van de voormalige fondsmanager invloed gehad op het besluit tot fuseren? 3. Hoe zal de fusie worden uitgevoerd? 4.

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek EigenWoningRekening U heeft een inkomen en een eigen woning. En u wilt in de toekomst de hypotheek helemaal of voor een groot gedeelte aflossen, zodat u in uw eigen woning kunt blijven wonen. Vermogen

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Levensloop Totaalpakket

Wijzigingsformulier Levensloop Totaalpakket Wijzigingsformulier Levensloop Totaalpakket Als u iets wilt veranderen in uw Levensloop Totaalpakket, dan vult u dit formulier in. Dat doet u bijvoorbeeld als u een andere werkgever krijgt. Of als u stopt

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

Creatieve broedplaatsen

Creatieve broedplaatsen Creatieve broedplaatsen Paul Barendregt, Bedrijvencentrum Hooghiemstra, Vondelparc, Rudolf Magnus Clustering van initiatieven t.b.v. creatieve Broedplaatsen Ad de Jong, Stichting Nucultuur/Nutrecht Ik

Nadere informatie

Groen Beleggen jaarcijfers 2008

Groen Beleggen jaarcijfers 2008 Groen Beleggen jaarcijfers 2008 Informatie over Groen Beleggen regeling Groen Beleggen is een gezamenlijke activiteit van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, het

Nadere informatie

Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef

Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef Welkom bij De Goede Zorg Zelf zorg kiezen Bij De Goede Zorg kiest u zelf de zorg of hulp die u nodig heeft. Onze dienstverlening is erop gericht dat u zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek EigenWoningRekening U heeft een inkomen en een eigen woning. En u wilt in de toekomst de hypotheek helemaal of voor een groot gedeelte aflossen, zodat u in uw eigen woning kunt blijven wonen. Vermogen

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 1. Productkenmerken van de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 2. Voorwaarden voor de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening In deze

Nadere informatie

Addendum bij het Prospectus van SNS Beleggingsfondsen N.V.

Addendum bij het Prospectus van SNS Beleggingsfondsen N.V. Addendum bij het Prospectus van SNS Beleggingsfondsen N.V. Betreft: I. Wijziging Hoofdstuk 3, Structuur, paragraaf 3.5 Kapitaal... 2 II. Wijziging Hoofdstuk 3, Structuur, paragraaf 3.6 Stichting SNS Beleggersgiro...

Nadere informatie

Groen beleggen. Groen sparen en beleggen Goed voor u, goed voor natuur en milieu. >> Als het gaat om milieu en leefomgeving

Groen beleggen. Groen sparen en beleggen Goed voor u, goed voor natuur en milieu. >> Als het gaat om milieu en leefomgeving Groen beleggen Groen sparen en beleggen Goed voor u, goed voor natuur en milieu >> Als het gaat om milieu en leefomgeving Goed voor u, Goed voor natuur en milieu Een goed rendement én een belastingvoordeel.

Nadere informatie

AEGON Levensverzekering N.V. Postbus 23001 8900 MB Leeuwarden www.aegon.nl

AEGON Levensverzekering N.V. Postbus 23001 8900 MB Leeuwarden www.aegon.nl Op een dag... Brandweerman. Fotomodel. Piloot. Dierenarts. Voetballer. Of popster. Uw kind zal u de komende jaren ongetwijfeld verrassen met boeiende plannen voor zijn of haar eigen toekomst. Ooit komt

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Zorgeloos genieten van uw pensioen Er komt een moment in uw leven dat u zonder zorgen wilt gaan genieten van uw pensioen.

Nadere informatie

FBTO BELEGGINGSFONDSEN

FBTO BELEGGINGSFONDSEN FBTO BELEGGINGSFONDSEN BELEGGEN MET UITZICHT OP HOGE RENDEMENTEN Hogere rendementen mogelijk Keuze uit vijf fondsen Gespreide belegging zorgt voor beperkt risico Alle informatie vindt u ook op: www.fbto.nl

Nadere informatie

Mogelijkheden van de Privérekening

Mogelijkheden van de Privérekening Betalen Meer voor minder Betalen Tegenwoordig heeft iedereen wel een bankrekening. Hoe uw bankrekening eruit ziet, hangt af van uw wensen. Het gaat immers om meer dan alleen een overzicht van ontvangsten,

Nadere informatie

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland Versterken lokale economie Verstrekte leningen en kredieten Rabobank

Nadere informatie

Ondernemen? Wij zijn uw bank.

Ondernemen? Wij zijn uw bank. Ondernemen? Wij zijn uw bank. Zakelijk betalen en sparen? RegioBank heeft rekeningen zonder poespas en gedoe. Als zelfstandig ondernemer wilt u uw financiële zaken goed op orde hebben. Of u nu een eigen

Nadere informatie

Persons who generate or conceive ideas and plans

Persons who generate or conceive ideas and plans Persons who generate or conceive ideas and plans Historie Ontstaan uit eigen behoefte Eerste bedrijf Verspreiding freelancers Wij zijn zelf de doelgroep Huidige situatie leegstand Nederland 15,4% Den Haag

Nadere informatie

EKO-tellingen in de supermarkt 2011 Mede mogelijk gemaakt met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (SBOS) 3 november 2011

EKO-tellingen in de supermarkt 2011 Mede mogelijk gemaakt met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (SBOS) 3 november 2011 EKO-tellingen in de supermarkt 2011 Mede mogelijk gemaakt met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (SBOS) 3 november 2011 Voor het veertiende opeenvolgende jaar heeft Milieudefensie het aantal

Nadere informatie

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland Versterken lokale economie Hoe we inzetten op een vitaal Hoe we

Nadere informatie

Triodos Groep structuur 2012

Triodos Groep structuur 2012 Triodos Groep structuur 2012 Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank Triodos Bank Retail & Business Banking Nederland België Duitsland Spanje Verenigd Koninkrijk Investment Management Europa

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 12 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Maaike Rodenburg. maaikerodenburg@hotmail.com. 1. Resultaten blz. 2 2. Conclusie blz. 3 3. Antwoorden blz. 4

Maaike Rodenburg. maaikerodenburg@hotmail.com. 1. Resultaten blz. 2 2. Conclusie blz. 3 3. Antwoorden blz. 4 Maaike Rodenburg maaikerodenburg@hotmail.com 1. Resultaten blz. 2 2. Conclusie blz. 3 3. Antwoorden blz. 4 1 In totaal zijn alle 38 supporters van Cittaslow Midden-Delfland uitgenodigd om deel te nemen

Nadere informatie

Zakelijk betalen en sparen?

Zakelijk betalen en sparen? Zakelijk betalen en sparen? Wij zijn uw bank. Zakelijk betalen en sparen? RegioBank heeft een zakelijk totaalpakket voor zzp, mkb, verenigingen en stichtingen. Als zelfstandig ondernemer wilt u uw financiële

Nadere informatie

creatieve oplossing voor tijdelijke leegstand

creatieve oplossing voor tijdelijke leegstand creatieve oplossing voor tijdelijke leegstand Korte Voorhout 20 Postbus 216, 2501 ce Den Haag 070 785 4903 06 430 54 372 info@annavastgoedencultuur.nl Heeft u een leegstaand pand waarvoor u nog geen bestemming

Nadere informatie

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen AEGON Rendementplan Je wilt meer dan sparen Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Nadenken over wat je echt wilt. Iedereen doet dat van tijd tot tijd. Even stilstaan

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Bankieren kan echt anders en vooral normaler Beste lezer, Het vertrouwen in banken is historisch laag. En dat is niet verwonderlijk.

Nadere informatie

Ondersteuning ondernemerschap in cultuur

Ondersteuning ondernemerschap in cultuur Ondersteuning ondernemerschap in cultuur VNG congres Cultuur, Zwolle Jo Houben - 4 juni 2013 Context 1. Vraag 2. C-O 2012 3. Ondernemerschapsprogramma OCW 4. C-O st.borgstellingsfonds C en C O&O fonds

Nadere informatie

Triodos Bank. Dit zijn onze voorwaarden voor Triodos Advies op Maat.

Triodos Bank. Dit zijn onze voorwaarden voor Triodos Advies op Maat. Triodos Bank. Dit zijn onze voorwaarden voor Triodos Advies op Maat. Vragen? Heeft u vragen over deze voorwaarden, neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05.

Nadere informatie

FitVoorLater klaar voor de toekomst

FitVoorLater klaar voor de toekomst FitVoorLater klaar voor de toekomst Het is verstandig om nu iets extra s te regelen. Met FitVoorLater bent u financieel voorbereid. 1 Nieuwe pensioenregels: wat verandert er? Vanaf 1 januari 2015 geldt

Nadere informatie

Laat uw geld groeien!

Laat uw geld groeien! AEGON Ontslagvergoeding Sparen Ontslagvergoeding nog niet nodig? Laat uw geld groeien! Een ontslag is een ingrijpende gebeurtenis. Naast de nodige emoties speelt dan ook uw financiële situatie een grote

Nadere informatie

KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 119 - ZOMER 2012 - WWW.TRIODOS.NL VAN

KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 119 - ZOMER 2012 - WWW.TRIODOS.NL VAN DE KLEUR VAN GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 119 - ZOMER 2012 - WWW.TRIODOS.NL IN DIT NUMMER: BROEDPLAATS INSPIREERT KRACHT VAN KLEIN HET JAAR VAN DE BIJ ENERGIE IN WATER CERTIFICATEN VAN AANDELEN INTERVIEW

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 1. Productkenmerken van de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 2. Voorwaarden voor de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 3. Informatieblad

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Nieuwsmail September 2013

Nieuwsmail September 2013 Mobiel, ipad en schoollaptop verzekerd op de inboedelverzekering? Het komt steeds vaker voor: schade aan de mobiel, ipad of de schoollaptop. Maar is schade hieraan wel meeverzekerd op de inboedelverzekering?

Nadere informatie

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011 Verduurzamen van monumentaal vastgoed Rianne Koster 30 juni 2011 1 Agenda 1. Inleiding Triodos Bank 2. Triodos & Duurzaam Vastgoed 3. Villa Rusthoek Baarn 4. Uitgangspunten vastgoedfinanciering door Triodos

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Een collectief pensioen, maar dan persoonlijk. NN Prestatie Pensioen

Een collectief pensioen, maar dan persoonlijk. NN Prestatie Pensioen Een collectief pensioen, maar dan persoonlijk NN Prestatie Pensioen Een pensioen van deze tijd Het Nederland van nu verwacht openheid van zaken en neemt graag zélf beslissingen. Zeker als het om de financiële

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2013

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2013 Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht Uitgave 1 / 213 Beleggingsfondsen Allianz Holland Fund 25 24 23 22 21 2 1 18 17 16 mrt 3 mrt 4 mrt 5 mrt 6 mrt 7 mrt 8 mrt 9 mrt 1 mrt 11 mrt 12

Nadere informatie

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie.

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie. In deze folder leest u wie we zijn, wat we doen en op welke manieren u ons kunt bereiken. U ervaart onze maatschappelijke betrokkenheid in Enschede en Haaksbergen. En u leest waarom lid worden van Rabobank

Nadere informatie

Wat kunnen we van elkaar verwachten?

Wat kunnen we van elkaar verwachten? Wat kunnen we van elkaar verwachten? U heeft ons de zorg voor uw verzekeringen en/of andere financiële producten toevertrouwd of overweegt dit te gaan doen. In deze dienstenwijzer informeren wij u over

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

bij te dragen aan een samenleving waarin levenskwaliteit wordt bevorderd en menselijke waardigheid centraal staat;

bij te dragen aan een samenleving waarin levenskwaliteit wordt bevorderd en menselijke waardigheid centraal staat; Duurzaam bankieren Triodos Bank financiert bedrijven, instellingen en projecten met een meerwaarde op sociaal, ecologisch en cultureel gebied, daartoe in staat gesteld door spaarders en beleggers die kiezen

Nadere informatie

voor mensen met mogelijkheden!

voor mensen met mogelijkheden! voor mensen met mogelijkheden! Kleinschalige woonvoorziening De Spil is een stichting met een vernieuwend aanbod in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. In 2013 zijn de eerste twee woonlocaties

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 121 - WINTER 2012 - WWW.TRIODOS.NL VAN

KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 121 - WINTER 2012 - WWW.TRIODOS.NL VAN DE KLEUR VAN GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 121 - WINTER 2012 - WWW.TRIODOS.NL IN DIT NUMMER: WAT WIL JE VERANDEREN? BELEGGEN ZOALS BELEGGEN BEDOELD IS KIJKEN, LUISTEREN EN DOEN VROUWEN ALS INSPIRATIEBRON

Nadere informatie

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 Vereniging voor verbrede landbouw De Frisse Wind Eindrapportage Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 POP/ILG projectnummer: 2008-41517-32609 Contact: Westfriesedijk 164 1767 CV Kolhorn info@defrissewind.nl

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

Alle vrijheid van de wereld

Alle vrijheid van de wereld Lenen Alle vrijheid van de wereld Lenen Geld lenen is vandaag de dag heel vanzelfsprekend. Voor een auto of nieuwe caravan wordt vaak een lening afgesloten. Ook onvoorziene uitgaven zoals de vervanging

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

www.mitsubishi-mobielplus.nl - 2014 MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN

www.mitsubishi-mobielplus.nl - 2014 MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN www.mitsubishi-mobielplus.nl - 2014 MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN FINANCIEREN? EEN PRIMA OPTIE! Mobiel+ Autofinancieringen biedt verschillende financieringsvormen die helemaal kunnen

Nadere informatie

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland Versterken lokale economie Verstrekte leningen en kredieten Rabobank

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie