GELD EEN POSITIEVE DRAAI GEVEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GELD EEN POSITIEVE DRAAI GEVEN"

Transcriptie

1 België - Belgique PB 1000 Brussel 1 1/1366 SEPTEMBER - OKTOBER - NOVEMBER 2007 nieuwsbrief Netwerk Vlaanderen verschijnt driemaandelijks, 25 e jaargang, nr 3 GELD EEN POSITIEVE DRAAI GEVEN Netwerk Vlaanderen: terugblikken en vooruitkijken Afgiftekantoor 1000 Brussel 1, P2A Afzender: Netwerk Vlaanderen, Vooruitgangstraat 333/9, 1030 Brussel 1

2 Edito HET BEGIN Toen Netwerk me vroeg om een artikeltje te schrijven over het ontstaan, aarzelde ik aanvankelijk wat. Ik beschikte niet meer over de verslagen en papieren die het ontstaan van Netwerk documenteerden. Ik moest dus volledig steunen op mijn geheugen en na durft dat wel eens grote gaten vertonen. Bovendien was ik niet eens het belangrijkste radertje in het hele proces dat aanleiding gaf tot het ontstaan van Netwerk Zelfhulp Vlaanderen (zo noemde de organisatie zich bij de oprichting). Hoofdrolspelers met een sterker geheugen en een beter archief kunnen misschien wel een accurater verslag geven over die boeiende periode. Mijn verslag is dus een hoogstpersoonlijke herinnering, subjectief en vervaagd door de tijd. In het ontstaansjaar van Netwerk Vlaanderen was ik vooral actief in de sociaal-culturele sector. Het sociaal-cultureel werk en het opbouwwerk in Vlaanderen hadden gemeen dat ze financieel in zeer moeilijke papieren zaten. De subsidiëring op zich was geen grote vetpot en dat werd stukken erger gemaakt door het feit dat we niet konden rekenen op vaste voorschotten, zoals nu wel het geval is. Zowel voorschotten als de eindafrekening van de subsidie, werden met maanden vertraging uitbetaald. We spraken toen niet meer van voorschotten maar van naschotten. Ook in de rest van de sociale sector was die situatie schering en inslag. Om een enigszins stabiele werking te kunnen uitbouwen, waren deze organisaties dus genoodzaakt om kaskredieten aan te vragen. Dat hield in dat we aan onze subsidiegevers een attest vroegen, waarbij die bevestigden dat ze van plan waren ons te bedenken met zus of zoveel subsidies. Vervolgens gaven we die subsidies in pand bij de bank. Wanneer die dan gestort werden, hield de bank het geleende bedrag er af plus de verschuldigde intrest. Mensen kunnen het zich vandaag niet meer voorstellen, maar het ging hier echt om woekerintresten. Er waren perioden dat we tot achttien procent intrest op het geleende betaalden. Met andere woorden: de bank ging lopen met een vijfde van de subsidie. De Vlaamse regering subsidieerde dus de banken. Het ongenoegen in de socialprofit steeg ten top. Steeds meer mensen in sociaal-culturele en andere sectoren gingen zich via de vakbonden organiseren. Daarnaast zonnen we met enkele mensen uit vormingsinstellingen, buurt- en opbouwwerk, sociaal werk en coöperatieven op andere manieren om de hoogst noodzakelijke middelen bijeen te krijgen om toch maar te kunnen werken. Zo hadden de Volkshogescholen Elcker-Ik al enkele coöperatieven opgericht, zoals het drukkerscollectief De Wrikker en het garagecollectief De Krikker, om hun educatief werk ook een economische onderbouw te geven. De winsten die deze coöperatieven maakten zouden ten goede komen aan Elcker-Ik. Maar ook dat kon nauwelijks voldoende zijn. Bovendien waren we zwaar gebeten op de woekerwinsten die banken en beleggers met onze werkingsmiddelen maakten. We zonnen op manieren om zelf de financieringsfunctie van de banken over te nemen. Er werd studie gemaakt van de bankwetgeving en andere mogelijkheden om te kunnen voorfinancieren; we bekeken hoe we het noodzakelijke beginkapitaal konden verwerven. Geen moment te vroeg, was er het initiatief van het BRTtelevisieprogramma Ommekaar van Miek Billet, Bea Materne en Walter De Brouwer. Het programma en zijn samenstellers waren een goede reputatie aan het opbouwen. Een simpele zoektocht op het internet leert dat heel wat jeugd- en sociale initiatieven zich naar het programma Ommekaar noemden. En nog altijd zijn er initiatieven die, net als Netwerk Vlaanderen, 2

3 naar Ommekaar verwijzen als start voor hun werking. Ommekaar wijdde toen een uitzending aan Netzwerk Selbsthilfe Berlin. In die toen nog verdeelde stad slaagden alternatieve organisaties en initiatieven er in een geldcircuit uit te bouwen. Organisaties die omwille van hun kritische maatschappijvisie en hun vernieuwend karakter er niet in slaagden bij de banken geld te lenen, konden via Netzwerk Selbsthilfe Berlin, toch geholpen worden. Op het einde van de uitzending riepen presentatoren Miek Billet en Bea Materne verzamelen geblazen in de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Het was de bedoeling dat in Vlaanderen een gelijkaardig initiatief zou starten. Met onze initiatiefgroep zagen en bediscussieerden we die uitzending. We besloten ons aan te sluiten bij die oproep. Zo n kans mochten we niet laten voorbijgaan. Het was nu of nooit. Met ons zakten tweehonderd anderen af naar the place to be, een auditorium van de VUB. Op het eind vormden we een voorbereidende commissie die Netwerk Zelfhulp Vlaanderen uit de grond zou stampen. Nagenoeg heel onze initiatiefgroep was daar bij. Een aantal maanden hebben we toen zeer hard gewerkt: de grondslag en de organisatie van het initiatief van alle kanten bekijken en bediscussiëren. Statuten en een huishoudelijke reglement schrijven, een manifest opstellen... Op 27 juni in 1982 bij onderhandse acte, hielden we de vergadering om de vzw op te richten. Naast goedkeuring van statuten, huishoudelijk reglement en manifest, kozen we een Raad van Bestuur en een projectencommissie. Ik werd aangeduid als eerste voorzitter van die projectencommissie. Lang heb ik dat niet meer kunnen doen: omwille van de vele vrijetijdsengagementen raakte ik er fysiek wat onderdoor, zodat ik noodzakelijkerwijze moest afbouwen. Ik bleef echter passief en steunend lid van Netwerk Vlaanderen tot ik in 1992 terug actief werd, eerst met een interim-contract als projectsecretaris en naderhand als bestuurslid. En dat heb ik me nooit beklaagd: het huidige Netwerk Vlaanderen is niet alleen een warm nest met respect voor alle medewerkers, maar ook een professioneel geleide, goed werkende organisatie. Er zijn maar weinig organisaties die dat na kunnen zeggen. Johan De Vriendt Bestuurslid Netwerk Vlaanderen 25 JAAR LATER... Nu, later, zie ik dat Netwerk nog steeds voor een belangrijk deel dezelfde activiteiten invult als in de beginjaren. Via Netwerk Rentevrij cvba bieden we aan organisaties vandaag een alternatief in hun zoektocht naar financiële middelen. Vanuit Netwerk Vlaanderen zijn we, meer nadrukkelijk zelfs, de kritische stem die vragen stelt hoe banken met ons geld omgaan. Afhankelijk van hoe je het bekijkt is dit een bemoedigende continuïteit, dan wel de ontmoedigende vaststelling dat het werken is aan een lange weg. We zullen inspanningen doen om individuen, organisaties, banken en overheid bewust te maken van het feit dat hun geld op positieve wijze kan bijdragen aan een rechtvaardigere, milieuvriendelijkere en aangenamere samenleving. Ondanks het vele werk dat ons nog wacht, wil ik dit vooral positief bekijken. Dankzij de professionele en rechtlijnig volgehouden aanpak, heeft Netwerk Vlaanderen doorheen de jaren een stem verworven die effectief stenen kan verleggen. Ik wil dan ook alle mensen bedanken die doorheen de afgelopen Netwerk Vlaanderen hebben helpen maken tot wat het nu is. Erik Baelus Voorzitter Netwerk Vlaanderen TAM TAM De Feniciërs hebben het geld uitgevonden, maar waarom zo weinig? 3

4 De jaren 80 KREKELSPAREN Een alternatieve bank starten, dat bleek toch een ietsiepietsie te hoog gemikt. Maar het was een idee van een werkgroep van Netwerk Zelfhulp Vlaanderen. Zo noemde Netwerk Vlaanderen zich in die tijd. Netwerk had toen nog geen financiële middelen. Vandaar doopten we deze werkgroep om tot alternatief sparen. De geboorte van de duurzame Krekelspaarrekening volgde al snel. Via het Krekelsparen verdiende Netwerk commissielonen, die een mooie opbrengst betekenden. Op de hoogste som spaargeld verdienden we ooit twee procent! Met dit geld bouwden we zelf een vermogen op, dat we op haar beurt tegen voordelige voorwaarden konden uitlenen tegen voordelige voorwaarden. De naam Krekelsparen is tussen pot en pint en vele andere voorstellen verzonnen. Door marketingdeskundigen destijds verguisd omwille van een lettergreep teveel, door ons geliefd omwille van het sympathieke beestje (miersparen klinkt toch wat zuur). GELD VOOR PIONIERSWERK Indien alle mogelijkheden voor subsidiëring waren uitgeput en geen andere inkomsten meer voor handen waren, konden organisaties altijd nog aankloppen bij Netwerk. In 1983 verstrekte Netwerk haar eerste giften en leningen aan organisaties die hiermee bijvoorbeeld een aankoop, een actie of een onderzoek wilden financieren. Na langdurig wikken en wegen, veel vergaderen, zorgvuldig berekenen, divers schrijven en talloze bezoeken selecteerde Netwerk projecten die in aanmerking kwamen voor een gift. De Straatmus in Leuven bleek één van de eersten en gelukkigen. Deze nieterkende buurtinstelling die kinderen met leermoeilijkheden opving, kreeg een bedrag van BEF (1.239,47 euro) voor de aankoop van didactisch materiaal. Aanvankelijk hielp men de kinderen enkel bij het maken van hun huiswerk. Maar al vlug evolueerde deze naschoolse opvang naar een individuele begeleiding van de kinderen en hun probleemgezin. Het startschot voor giften en leningen was gegeven en de aanvragen stroomden binnen. Ook drie jonge gasten die van kaasmaken hun beroep wilden maken, wisten Netwerk te vinden. In 1982 richtten ze de ambachtelijke kaasmakerij Het Hinkelspel op. Voor de aanmaak en productie van Vachement Blue ontvingen ze in 1984 een lening van BEF (3.718,40 euro). Ze kloppen na die tijd nog tot vijf maal toe aan bij Netwerk. Daarmee zijn ze één van de meest trouwe leningklanten. Nu, bijna later, maken ze nog altijd kaas op een ambachtelijke wijze in het centrum van Gent. 4

5 VERGADEREN TOT IN DE LATE UREN Vergaderen, daar lustten de eerste Netwerkers wel pap van. Vergaderen over het manifest, de doelstellingen, de promotie en het secretariaat: overal bestond wel een werk- of vergadergroepje voor. Stevige debatten, kritisch en niet altijd zachtaardig. Tijdrovend ook. Maar meestal wel uitmondend in een weg die gedragen en bezield was. Daar met vrijwilligers gewerkt werd, kozen we voor avondvergaderingen. Van sommige vergaderingen werd de vergaderplaats geroteerd. Overnachtingen ter plekke waren niet uitgesloten. Stevige vergaderingen waren eerder regel dan uitzondering. Voor sommige personeelsleden waren twee of drie avondvergaderingen per week zeker geen uitzondering. Ook menige vrijwilliger had meerdere netwerkvergaderingen of activiteiten per maand. NETWERK VLAANDEREN ACTIEF IN DE REGIO VIER VRAGEN AAN EX-VERANTWOORDELIJKE VAN WEST-VLAANDEREN Johan Desender uit Brugge was jarenlang actief voor Netwerk in zijn regio. Hij promootte het Krekelsparen en beoordeelde dossieraanvragen van projecten die om financiële redenen bij Netwerk aanklopten. 1. Johan, je was verantwoordelijke van de regio West-Vlaanderen. Hoe ging dat in zijn werk? Johan: Onze groep was gestart vanuit een open oproep door een medewerker van een Brugse Vormingsorganisatie en onder impuls van Jan Vandergracht van Netwerk Vlaanderen vzw. Na een moeilijke start, bleven we uiteindelijk met twee mensen over: Nand Morlion en ikzelf. Toch groeide de zin om door te doen. We haalden eerst wat vrienden en kennissen erbij, en deden dan een (geslaagde) tweede oproep. Er ontstond een groep van een achttal mensen. Veel is die groep niet meer gewijzigd doorheen de periode dat ik regioverantwoordelijke was. Het was een hechte groep. We voerden vaak erg grondige discussies over het al of niet goedkeuren van kredietaanvragen. Elke vergadering stond er ook een stukje vorming op het menu. 2. Wat deden jullie in de regio West-Vlaanderen? Johan: Er waren twee taken: dossiers beoordelen (red. van organisaties die een erkenning aanvroegen om zo in aanmerking te komen voor financiële steun), en promotie maken voor het Krekelsparen. Vooral die tweede taak kreeg erg veel aandacht en er werden verschillende geslaagde campagnes opgezet, samen met vormingsinstelling Wijzer en Freinetschool Klimop. We hadden een stand op de vrouwendag en organiseerden een groots feest met sociaal tewerkstellingsinitiatief Loca Labora. 3. Wat vond je interessant aan Netwerk? Johan: Ik vond het vooral boeiend dat Netwerk financiële mogelijkheden creëerde voor tal van startende organisaties, of voor bestaande die zich wilden consolideren in een snel wijzigend alternatief landschap. TAM TAM Voor hetzelfde geld koop je niets (Loesje) 5

6 4. Welke concrete verhalen of gebeurtenissen staan er in je geheugen gegrift? Johan: Vooral een aantal feesten zijn me erg bijgebleven. Het eerste was een feest ik denk voor tien jaar Netwerk in het Tolhuis in Gent. Daar mocht ik een markt opzetten, waar bezoekers rechtstreeks contact konden hebben met projecten uit alle Vlaamse provincies: ongeveer dertig projecten gingen op de vraag in! 250 mensen mochten tijdens de beurs een toneelstuk met Jan Decleir gaan bekijken. Ook aan de samenwerking met Loca Labora hou ik erg goeie herinneringen over, ondanks de uitzonderlijk slechte weersomstandigheden: kinderspelen in het teken van geld, een fuif met een optreden van een plaatselijke band, bezoeken aan Loca met poëzie in de tuin en de kans om een gezonde, warme maaltijd te genieten. Op zondag hadden we zelfs een aperitiefconcert van de plaatselijke fanfare! Verder hou ik de beste herinneringen over aan het enthousiasme waarmee we de promotie oppakten. We hebben zelfs eens een mansgroot krekelpak geknutseld...niets was te gek of te groot. Uren brachten we door op tientallen stands, overal in de provincies! KREKELSPAREN IN HET PARLEMENT Netwerk ondersteunde organisaties die op een deskundige en democratische manier wilden samenwerken aan milieu, verdraagzaamheid en ontwikkeling. Netwerk gaf kansen aan kansarme doelgroepen, in plaats van hen uit te sluiten. Bovendien werkte Netwerk op een pluralistische manier aan een samenleving waarin we winsten aanwenden voor sociaal-ecologische activiteiten, in plaats van ze in eigen zak te steken. (al heette dat toen zo nog niet), daar ging het Netwerk om. De commissies van het Krekelsparen werden toen hoofdzakelijk aangewend om giften en renteloze leningen aan organisaties te geven. Op die manier ging Netwerk zelf anders om met haar geld. Organisaties die in aanmerking kwamen voor deze financiering, waren organisaties die niet streefden naar maximale winst, maar die in eerste instantie wilden meebouwen aan een open en sociaal-ecologische samenleving. Deze organisaties gingen zelf dus ook anders om met hun geld. Niet iedereen werd wild van deze ideeën Meer zelfs, de rechterzijde van de CVP (nu CD&V) stelde een parlementaire vraag: kan een met overheidsgeld gefinancierde bank als ASLK dergelijke politieke doelstellingen wel steunen? Het debat haalde eind 1984 de cover van het tendentieuze weekblad Topics en de voorpagina van de Gazet van Antwerpen. De toenmalige minister Grootjans antwoordde dat van het bewust propageren van één welbepaalde politieke visie geen sprake is. En gelijk had hij. 6

7 de jaren 80 IN T LIIEG PLAFOND NETWERK GAAT INTERNATIONAAL In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw ontstonden wereldwijd meerdere alternatieve financiers. Dikwijls wisten ze zelfs van elkaars bestaan niet af. In (West) Duitsland, waar ook Netzwerk Selbsthilfe ontstond, werd na lange voorbereiding een heuse alternatieve bank opgericht. Belangrijke drijvende kracht was de vredesbeweging, zodat Kein Geld in die Rüstung (Geen geld naar wapens) de eerste slogan van de Ökobank werd. De Ökobank slaagde er in om andere initiatieven samen te brengen en stond zo aan de wieg van de International Association of Investors in the Social Economy (INAISE). Samen met Triodosbank, IDES (Fr), e.a. behoorde Netwerk in 1989 tot de eerste leden. Op 28 april 1990 organiseerde Netwerk een internationaal congres, met daaraan gekoppeld de start conferentie voor INAISE. Inmiddels telt INAISE 44 leden uit heel de wereld. Zij ontmoeten elkaar op hun jaarvergadering. Het secretariaat is in Brussel gevestigd en de volgende bijeenkomst is gepland in Quebec, Canada op 5-6 juni Het inrichten van het eerste Netwerksecretariaat begin van de jaren tachtig was makkelijk, want veel kantoormateriaal was er niet. De grootste onder de medewerkers kon, voeten op de grond, het laag plafond schilderen. Niet verwonderlijk dus dat de actuele secretariaatsruimte, door medewerkers van toen, de balzaal genoemd wordt. De kantooradministratie was van een andere eeuw. Leden en Krekelspaarders werden netjes ingeschreven op individuele kaartjes en geklasseerd in een fiche-bak. Van boekhouden kreeg je letterlijk vuile handen. De boekhouding werd immers verricht met carbonpapier. Een klein reken- of doorschrijffoutje betekende bovendien uren of dagen zoeken en herberekenen met de zakjapanner. TAM TAM Waarom geld sparen dat een ander nu nodig heeft? (Loesje) 7

8 De jaren 90 NETWERK BEGINT ETHISCH ASLK AGENTSCHAP Op 10 april 1990 opende het eerste ethische bankagentschap in België haar deuren: het ASLKkantoor Netwerk. Om het even welke bankverrichting je deed via dit kantoor, je kon er prat op gaan dat ze bijdroeg aan een duurzame samenleving. Zo waren er enkele specifiek door het Netwerkagentschap ontwikkelde ethische producten, bijvoorbeeld de Spaarbons met Krekelcertificaat en de verzekeringen voor de Liga voor Mensenrechten. Bovendien garandeerde ASLK (later Fortis Bank) dat alle spaargelden van de klanten van dit kantoor ethisch werden herbelegd. Enkele persoonlijke memories van medewerker Piet Van Laecke aan zijn tijd ( ) bij ASLK-kantoor Netwerk: - héél veel gelachen, maar ook heel hard gewerkt. We verdienden ons eigen loon met de inkomsten als zelfstandig agentschap - grootste troef van deze job was het sociaal bezig zijn en toch commercieel - we verzekerden zelfs de mensenrechten! - eigen postkaartjes met de slogan: onder nul en toch positief - met de opgang van de beweging stierf deze instelling een stille dood (30 oktober 2001), maar niet in mijn geheugen. (OP)NIEUW VUUR MAKEN Wie een gloeiend kooltje meedraagt, kan onder de juiste omstandigheden opnieuw vuur maken. Natuurvolkeren weten het. Sociale bewegingen en NGO s passen het oeroude principe op een aantal kernideeën toe. Ze proberen de reflectie over hun thema gaande te houden, zelfs op denksporen die tijdelijk onbruikbaar of oneigentijds lijken, in de hoop dat er ooit een succesvol alternatief uit groeit. Netwerk Vlaanderen is van bij haar ontstaan kritisch begaan met geld. Dat vertaalt zich al lang in teksten, vormingen en congressen over anders omgaan met geld. Of in levendige discussies in de werkgroep ideeën en congressen over zinvolle arbeid, rente en ethisch bankieren. Een mijlpaal was het internationaal congres Twaalf sterren geld in 1990 met meer dan 250 deelnemers. Participanten herinneren zich nu meer dan vijftien jaar later nog de uiteenzettingen van Pat Conaty over sociaal gericht beleggen of Dieter Suhr over een negatieve interest op het aanhouden van geld. Zulke ideeën leven voort binnen een organisatie. Onder de juiste omstandigheden ontbranden dan projecten zoals het Krekelsparen, de LETS ruilkringen of de rentevrije kredietverlening. Maar wat brengen de komende? De klimaatverandering, de vergrijzing of de monetaire instabiliteit staan voor de deur. De Belg Bernard Lietaer wijst er in zijn boek Het geld van de toekomst op dat ze allen samenhangen met ons huidig geldsysteem. De zoektocht naar alternatieven om die problemen te ontzenuwen blijft met andere woorden brandend actueel. 8

9 PRIJS VOOR ECONOMIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP In 1991 ontving Netwerk de Prijs voor Economie van de Vlaamse Gemeenschap, uitgereikt door toenmalig verantwoordelijk Vlaams minister van Economie, Energie en Middenstand: Norbert De Batselier te Herselt-Ramsel: Ik herinner me dat ik als toenmalig Vlaams minister Economie met die prijs mijn appreciatie wou tonen voor de het professionele. De koppeling van het economisch haalbare aan het maatschappelijk nuttige. De koppeling van democratie aan efficiëntie. Zij hebben niet enkel geld ingezameld op grote schaal als solidariteitsfonds, maar dit geld aan vernieuwende projecten besteed in de economische, culturele of welzijnssector in de vorm van VAN INSTELLING NAAR BEWEGING Een tiental jaar na de oprichting was Netwerk uitgegroeid tot een stevige financiële instelling. Na enkele jaren van interne debatten, audits en externe consultaties besliste de Algemene Vergadering van november 1995 om de Netwerkstrategie verregaand te veranderen. Naast haar financiële dienstverlening wilde Netwerk een beweging doen ontstaan waardoor de vraag naar de rol van geld opnieuw wordt gesteld, zo meldt de toenmalige nieuwsbrief. Sociale en economische functies van geld wilden we confronteren met onze waarden en principes. volgehouden pioniersrol van Netwerk Vlaanderen in de realisatie van vernieuwende sociaal-economische projecten. Die appreciatie is er trouwens vandaag de dag nog steeds, aldus Norbert De Batselier. De toenmalige minister verwoordde de waardering in zijn toespraak destijds als volgt: Ik wens echter deze Prijs van de Vlaamse Gemeenschap vandaag in de eerste plaats aan Netwerk Vlaanderen uit te reiken voor tien jaar professionele en grondige aanpak. De koppeling van het idealistische aan giften, renteloze leningen of borgstellingen. Zij hebben daar andere criteria gehanteerd dan in de harde economische sector door de klemtoon te leggen op het innovatieve van projecten, de weerslag op de economische en sociale verhoudingen, het milieuaspect of de bijdrage die kon geleverd worden voor een rechtvaardig en ethisch verantwoord project. Deze principes van Netwerk zouden ingang moeten vinden in onze andere economische structuren. Het strategisch plan dat eind 1995 werd goedgekeurd, legde de basis voor het Netwerk dat we nu kennen. Het was een belangrijke stap van instelling naar beweging. Een stap ook die onze aandacht verhoogde voor de massa s geld die niet op een duurzame manier aangewend worden en die ons niet louter op het alternatief oriënteerde. TAM TAM Bien sûr l argent n a pas d odeur. Mais pas d odeur vous monte au nez. (uit Voir un Ami Pleurer van Jacques Brel) 9

10 LETS & THATCHER Hele woonwijken zonder bankkantoor, sparen in het buurtcafé, koeriers met loonzakjes,... geen fictie of beelden uit verre ontwikkelingslanden, maar keiharde realiteiten in het Groot- Brittannië onder het bewind van Thatcher. We zagen het met eigen ogen tijdens een studiereis in het voorjaar van De reis was voor velen letterlijk een eye-opener. De liberalisering van de markt had ervoor gezorgd dat banken hun gelden liever investeerden in verre wingewesten. Financiering aanbieden aan de weinig lucratieve bevolkingsgroepen was geen prioriteit. Ook zat er geen rem meer op rentes die op hypotheken aangerekend mocht worden. Krediethaaien die werkten aan woekerrentes, overspoelden de markt. De rentes van lopende hypotheken werden herhaaldelijk opgetrokken. Vele gezinnen kwamen in een schuldenspiraal terecht en soms zelfs zonder huis te zitten. Maar we zagen ook mensen die niet bij de pakken neer bleven zitten. We bezochten lokale gemeenschappen in onder andere Londen, die zich solidair herorganiseerden, sociale woningprojecten startten en LETSgroepen oprichtten. LETS (Local Exchange Trade System) is een principe dat gebaseerd is op de alom gekende ruilhandel: ik doe iets voor jou en jij doet iets voor mij. Julia Rottiers nam deel aan deze reis voor de vzw Leren Ondernemen: We bezochten in de omstreken van Londen een buurtwerking waar de techniek planning for real wordt toegepast. Men werkt met maquettes, zodat mensen die het niet zo goed kunnen uitleggen, en ook kinderen, kunnen meedoen. Bovendien betrok men niet alleen de buurtbewoners, maar eveneens de besluitnemers zelf in dit proces. Dit inspireerde ons, zodat we ons eigen participatief werken hebben aangepast en het meer ging inhouden dan alleen rond de tafel zitten. Een alternatief dat momenteel ook de twee miljoen Amerikanen, die hun huis dreigen te verliezen door de recente kredietcrisis, misschien te wachten staat. De geldhonger van sommige kredietverstrekkers en zij die erin beleggen blijft ook nu groter dan de zorg om het lot van kansarmere bevolkingsgroepen. De centrale banken zijn er als de kippen bij, om bijna zonder extra voorwaarden, extra geld in het financieel systeem te pompen. Maar wat gebeurt er met de echte slachtoffers, diegenen die zich kredieten hebben laten aansmeren die ver boven hun draagkracht gaan? HANGT UW SPAARGELD HET VARKEN UIT? De muurkrant uit 96/ 97 visualiseerde de omslag van Netwerk naar beweging. Het maakte duidelijk dat Netwerk meer was geworden dan een financier van sociale en ecologische projecten. Leuzen als: hangt uw spaargeld het varken uit, als iemand slapend rijk wordt, ligt de ander daar wakker van en anders omgaan met geld waren in het oog springende boodschappen. Met Let s do it zetten we aan tot actie en verwezen we naar de toen in opkomst zijnde Local Exchange Trade System (LETS) groepen. 010

11 AANDEELHOUDERSVERGADERING BARCO 13 mei Actievoerders van Netwerk en Vredesactie kochten een aandeel van de Belgische technologiereus Barco en stellen op de Algemene Vergadering van dat bedrijf lastige vragen over de betrokkenheid van Barco in de wapenindustrie. De heren-bestuurders schuiven wat ongemakkelijk op hun stoel en besluiten dan maar bij meerderheid de kleine aandeelhouders de mond te snoeren. Dat pikken we niet, en we stappen naar de rechtbank. 18 april Het hof van beroep in Gent bevestigt een vonnis van de rechtbank van Ieper in Barco heeft op haar Algemene Vergadering in 1998 het vraagrecht van de minderheidsaandeelhou ders miskend. Het vraagrecht is niet recht evenredig met de dikte van je portefeuille. Nu nog het stemrecht ;-). Wapens, vervuilende mijnbouw, kinderarbeid, dictaturen, bedrijven die mensenrechten schenden... Het is geen geheim dat banken deze activiteiten financieren. In ons driemaandelijkse tijdschrift gaan we dieper op deze zaken in. Ook geven we je tips over hoe je duurzaam spaart en belegt in België. Jouw geld kan immers ook bijdragen aan positieve activiteiten. Wil je op de hoogte blijven? Neem dan nu een abonnement op ons driemaandelijkse tijdschrift Anders omgaan met geld. Banken verschuilen zich vaak achter het bankgeheim als we ze vragen wat ze met ons geld doen. Netwerk Vlaanderen legt zich daar niet bij neer. Al brengen we zowel positieve als negatieve geldstromen in kaart. Interesse in een abonnement op ons tijdschrift? Vul dan de postkaart in en stuur hem op. Geen postkaart meer aanwezig? Geen nood. Maak dan 10 euro over op nr van Netwerk Vlaanderen met de mededeling nieuwsbrief. Je ontvangt dan een jaar lang de nummers in je brievenbus. Als we de kaart voor 1 december 2007 ontvangen, krijg je vijf nummers voor de prijs van vier! Na afloop sturen we je een schriftelijke uitnodiging tot herabonnering. Met een abonnement blijf je niet alleen op de hoogte, je steunt ook onze werking. 11

12 CASINO-FUIF: EEN BRUISENDE NACHT TEGEN FINANCIËLE SPECULATIE Dans jij naar de pijpen van de speculanten of probeer je hen te snel af te zijn? Een dansje plaatsen, pintje drinken en ondertussen een gokje wagen? Durf jij het aan? Kom dan op 30 september 2000 naar de casino-fuif in de Balzaal van de Vooruit te Gent. Het wordt een verrassende avond met een aantal acts, een groot beursscherm, halsbrekende muntschommelingen, verraderlijke valkuilen en momenten van glorie. En natuurlijk een stevig potje dansmuziek. Zo stelden we in 2000 de casino-fuif van Netwerk voor. Een vernieuwend concept waarbij de gevolgen van financiële speculatie geduid werden... door...uhm...pintjes te drinken en te dansen. Wie er niet bij was, kan het waarschijnlijk nauwelijks geloven, maar het werkte. STARTSCHOT WAPENCAMPAGNE Een heuse persconferentie in het Kaaitheater te Brussel. Daar presenteerden we op 29 oktober 2003 ons allereerste campagnedossier over wapeninvesteringen. Met dit rapport en een orginele adbusting posters reden Vrede, (Forum voor) Vredesactie en Netwerk Vlaanderen van bank tot bank om de feiten onder de neus van de banken te drukken. Ondertussen stonden de telefoons roodgloeiend, flitsten de camera s en waren radio, krant, televisie en vooral kilo s adrenaline aanwezig. We mogen deze eerste dag nooit vergeten. Het is het begin van wat toen mission impossible leek: in de glazen torens van de bankhoofdkwartieren beweging krijgen om investeringen in wapens stop te zetten. Maar onmogelijk is een woord dat je soms moet schrappen uit je vocabulaire, want deze campagne bleek een succesverhaal. FEEST VAN PROTEST Op de Kouter in Gent heb je alle Belgische banken op een kluitje. Een ideale plek voor een feestje, leek ons. In 2003 lanceerden we onze eerste actie tegen investeringen in de wapenindustrie. En waar konden we dat beter doen dan op deze symbolische plek? Begin november, het was een gok voor een openluchtfestival maar we hadden geluk. Het was warm, droog en de opkomst was massaal. We trokken van bank naar bank en sloten voor de gelegenheid de kantoren symbolisch af. Daarna lieten we ons gaan op de muziek van Jaune Toujours, de Boomfanfare en 13 à l aise. Een mooi begin van meer, véél meer... 12

13 NETWERK RENTEVRIJ De volhouder wint! Al in de jaren tachtig pleitte Netwerk voor het verstrekken van voordelige kredieten aan projecten met sociale, maatschappelijke meerwaarde. Met de komst van Netwerk Rentevrij is het eindelijk zover. Alhoewel nog steeds niet in bancaire vorm, al wel via een vennootschap. Rentevrij helpt initiatieven aan de nodige financiële middelen door een groep spaarders-geïnteresseerden te motiveren om rentevrij geld te lenen. Voor elke rentevrije euro die een initiatief zo kan mobiliseren, legt Netwerk Rentevrij er twee bovenop, zonder interest. Netwerk Vlaanderen stond in 2003 aan de wieg van de oprichting, samen met Ethias en het Kringloopfonds. Netwerk Rentevrij is dringend op zoek naar bijkomende financiële middelen om haar activiteit te kunnen voortzetten. Interesse? Netwerk Rentevrij anno 2007: - vermogen: 2,5 mio euro - vermogen samengebracht door Netwerk Vlaanderen, Kringloopfonds, Ethias nv, Fonds Celina Ramos en 16 particulieren - 31 leningen toegekend voor in totaal 1,8 mio euro door Netwerk Rentevrij en nog euro door particulieren en achterban. Samen dus 2.7 mio euro. CASH CLASH IN VOORUIT 5 mei Wat Prince en Clouseau kunnen in het Sportpaleis, kunnen wij in de Vooruit. Een podium in het midden van de zaal zetten (wij noemden het de boksring) en de zaal gewoon uitverkopen. Nee, we speelden geen muziek, maar gingen in debat met de banken over hun investeringen in controversiële wapens. Tweehonderdvijftig geïnteresseerden volgden het ACHTERBLIJVERS KRIJGEN HET ZWAAR TE VERDUREN ONTMIJNINGSDIENST BEZOEKT AXA KANTOOR IN BRUSSEL Nadat we de eerste campagnedossiers lanceerden, schoten de meeste Belgische banken in actie. Ze schroefden investeringen in de producenten van controversiële wapens terug. Maar er was één achterblijver: AXA. Dat bracht ons op de idee van een symbolische actie. Zo wilden we de druk op de Franse groep verhogen. Op 18 oktober 2005 kwam een speciaal uitgedost ontmijningsteam toe op het AXA hoofdkwartier in Brussel. Met veiligheidslint werd de debat. Bob Docx, die mee aan de wieg stond van Netwerk en andere initiatieven, sprak als afsluiter de volgende woorden: Gaat Netwerk de wapens uit de wereld helpen. Ik denk het niet. Maar ze willen liever deel van de oplossing zijn, dan deel van het probleem. En als ik het hier zo aanhoor, dan vrees ik te moeten vaststellen dat de banken een deel van het probleem zijn. (lees verder op pagina 14) TAM TAM Money is funny, they keep it in banks (liedje van cabaretgezelschap brass) 13

Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in...

Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in... 1 sur 6 20/12/12 14:40 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in Brussel door Daphne van den Blink wo, 2012-12-19 17:46

Nadere informatie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Steven Smit Voor de mens in organisaties Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Door Steven Smit 2008 Steven Smit BV voor de mens in organisaties Chopinstraat 148 1817 GD

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

Investeer nu in een duurzame toekomst.

Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer in de groei van Bij werkt uw geld aan een duurzame samenleving waarin levenskwaliteit centraal staat. U kunt daaraan bijdragen door certificaten van aandelen

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Inhoud. Wie spaart (niet)? 5. Hoe sparen we? 17. Waarom en waarvoor sparen we? 35. Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39

Inhoud. Wie spaart (niet)? 5. Hoe sparen we? 17. Waarom en waarvoor sparen we? 35. Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39 Inhoud Wie spaart (niet)? 5 2 Hoe sparen we? 7 3 Waarom en waarvoor sparen we? 35 4 Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39 2 Opzet van het onderzoek Sparen, of niet - maart 207 - Dit onderzoek zoomt in op

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

Bij de voorstelling van het Jaarverslag van het Kinderrechtencommissariaat

Bij de voorstelling van het Jaarverslag van het Kinderrechtencommissariaat Toespraak van Sven Gatz Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel Bij de voorstelling van het Jaarverslag van het Kinderrechtencommissariaat Brussel, Vlaams Parlement, 19 november 2014 Geachte voorzitter,

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie

Tips om geld in te zamelen voor Dokters van de Wereld.

Tips om geld in te zamelen voor Dokters van de Wereld. Tips om geld in te zamelen voor Dokters van de Wereld. Naast de sportieve uitdaging van bijna 500 kilometer te fietsen naar Amsterdam en terug, wacht er nu nog een tweede uitdaging: zoveel mogelijk geld

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben

Nadere informatie

Oxfam& Partners. Jaarrapport 2007. é Het Zuiden roert zich é Financiële gegevens é Overzicht resultaten

Oxfam& Partners. Jaarrapport 2007. é Het Zuiden roert zich é Financiële gegevens é Overzicht resultaten PP D r i e m a a n d e l i j k s t i j d s c h r i f t v a n O x f a m - S o l i d a r i t e i t a p r i l - m e i - j u n i 2 0 0 8 n u m m e r 1 1 Oxfam& Partners BC 10682 Brussel X P501325 - Afgiftekantoor

Nadere informatie

Wij zijn ING. En wij hebben samen een doel: mensen in staat stellen een stap voor te blijven, in het leven en in zaken.

Wij zijn ING. En wij hebben samen een doel: mensen in staat stellen een stap voor te blijven, in het leven en in zaken. The Orange Code Wij zijn ING. En wij hebben samen een doel: mensen in staat stellen een stap voor te blijven, in het leven en in zaken. De Orange Code is ons manifest waarin we hebben vastgelegd hoe we

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

Subsidiereglement Internationale Solidariteit

Subsidiereglement Internationale Solidariteit Subsidiereglement Internationale Solidariteit Artikel 1 Algemeen Het bedrag voorzien in het gemeentelijk budget voor subsidies internationale solidariteit wordt als volgt verdeeld: 1. Werkingstoelage leden

Nadere informatie

zo maak je een prachtige Femma-stand

zo maak je een prachtige Femma-stand zo maak je een prachtige Femma-stand 1 zo maak je een prachtige femma-stand Elke groep krijgt regelmatig de vraag om op een activiteit in de gemeente een standje te zetten: op de avondmarkt, kermis, boekenbeurs,

Nadere informatie

Banden smeden in een wereld in verandering

Banden smeden in een wereld in verandering HELP2HELP STEUNT HET SOCIAAL ENGAGEMENT VAN MEDEWERKERS. OPROEP VOOR PROJECTEN HELP2HELP 2015 Banden smeden in een wereld in verandering 2 Oproep voor projecten 2015 van 18 mei tot 18 juli Het programma

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Het Gouden Kalf. Een jaar langer in Gent?

Het Gouden Kalf. Een jaar langer in Gent? Het Gouden Kalf. Een jaar langer in Gent? Jens Galschiot & Netwerk Vlaanderen Het gouden Kalf. Een jaar langer in Gent? Inleiding Het acht meter groot Gouden Kalf, bedekt met 24 karaat bladgoud, werd op

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Samen. tegen. armoede

Samen. tegen. armoede Samen tegen armoede projectenoproep 2011 Welzijnszorg vzw - Lisa Van Damme Welzijnszorg vzw steunt jaarlijks meer dan 150 projecten van organisaties die zich inzetten in de strijd tegen armoede en sociale

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010

Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010 Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Activiteiten... 4 Publiciteit... 5 Externe Contacten... 5 Interne Organisatie... 5 Conclusies en aanbevelingen... 6 Stichting SQPN - Jaarverslag

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

Rabobank Clubkas Campagne: optimaal uitdragen van je coöperatieve identiteit!

Rabobank Clubkas Campagne: optimaal uitdragen van je coöperatieve identiteit! Rabobank Clubkas Campagne: optimaal uitdragen van je coöperatieve identiteit! Samen sterker. Dat is het idee van coöperatief bankieren. Waarom Lokale betrokkenheid is een van de pijlers van de Rabobank.

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Elke belegger staat voor de moeilijke keuze om zijn portefeuille samen te stellen uit de diverse mogelijke beleggingsvormen (beleggingsfondsen, aandelen,

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Buiten Gewone Buurt. Voor bewoners die zich engageren voor hun buurt of dorp. Projectoproep

Buiten Gewone Buurt. Voor bewoners die zich engageren voor hun buurt of dorp. Projectoproep Buiten Gewone Buurt Voor bewoners die zich engageren voor hun buurt of dorp Dien een dossier in vóór 12/10/2009 Projectoproep Wil u, samen met andere buurt- of dorpsbewoners, het initiatief nemen om het

Nadere informatie

Nieuwsbrief 9 mei 2014

Nieuwsbrief 9 mei 2014 Katrien Schryvers Aan de bel voor Zorg, Wonen en Kinderen Nieuwsbrief 9 mei 2014 Beste lezer, Mijn nieuwsbrief kreeg een nieuw kleedje, om te onderstrepen dat ik aan de bel trek voor u! Voor wonen, zorg

Nadere informatie

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1 1 Korintiërs 12 : 27 kerk in deze (21 e ) eeuw een lastige combinatie? want juist in deze tijd hoor je veel mensen zeggen: ik geloof wel in God maar niet in de kerk kerk zijn lijkt niet meer van deze tijd

Nadere informatie

22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die

22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die 22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die worden gered? Hij antwoordde: 24 Doe alle moeite om door

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Wat willen we in Pegode VZW bereiken?

Wat willen we in Pegode VZW bereiken? Niel, 15 november 2012 Wat willen we in Pegode VZW bereiken? Doelstelling Pegode VZW zoals vermeld in de statuten: De vereniging heeft als doel, met uitsluiting van elk winstoogmerk, de maatschappelijke

Nadere informatie

Vlinder en Neushoorn

Vlinder en Neushoorn Vlinder en Neushoorn Hoi, zei Vlinder. Hoi, zei Neushoorn, hoewel hij meestal niets zei. Maar hij was in een goede bui. Vlinder streek neer op de hoorn van Neushoorn en leek erg zenuwachtig. Hoi! zei Vlinder

Nadere informatie

Grondig. Fe est. Vijftig jaar Van Dalen, op naar de volgende vijftig. De medewerkers spelen in Brugge de hoofdrol. Van Dalen Stichting.

Grondig. Fe est. Vijftig jaar Van Dalen, op naar de volgende vijftig. De medewerkers spelen in Brugge de hoofdrol. Van Dalen Stichting. Grondig Fe est Vijftig jaar Van Dalen, op naar de volgende vijftig De medewerkers spelen in Brugge de hoofdrol Van Dalen Stichting Bedrijfsfilm Kunstwerk Grondig is het periodiek van Van Dalen B.V., december

Nadere informatie

Een goed leven voor.

Een goed leven voor. Een goed leven voor. Juultje Holla - Perspectief - maart 2013 Als onderdeel van het ZonMW project Zeggenschap en Inclusie Met dank aan Rob, die mij hierbij enorm geholpen heeft. Een goed leven voor. Een

Nadere informatie

standpunt noodhulp 18 augustus 2009

standpunt noodhulp 18 augustus 2009 Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Jongeren meer bij de politiek te betrekken en hen mondiger te maken door middel van talrijke activiteiten die burgerschapsvormend zijn.

Jongeren meer bij de politiek te betrekken en hen mondiger te maken door middel van talrijke activiteiten die burgerschapsvormend zijn. Wie zijn we? Waar staan we voor? 1. Missie Als Vlaamse, onafhankelijke politieke jongerenorganisatie heeft de vereniging tot doel het consequent verdedigen en uitdragen van een liberale ideologie en een

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008. Het wonder komt ongemerkt je geest binnen wanneer die even pas op de plaats maakt en stil is.

De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008. Het wonder komt ongemerkt je geest binnen wanneer die even pas op de plaats maakt en stil is. De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008 Lieve mensen, Allereerst wens ik iedereen een vreugdevol nieuw jaar toe. Misschien begin je dit jaar met de beste voornemens, zoals altijd en heb je bewust gekeken naar

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Algemeen Mijnwerkersfonds Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management) uitgevoerd.

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #11 juni 14 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Bereid je tijdig voor op je pensioen Uw pensioenoverzicht: weet hoe u er voor staat

Nadere informatie

Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting

Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting Dames en Heren, Het is mij een eer en een genoegen om dit boeiende colloquium te mogen afsluiten. Deze middag hebben we in elk geval een voortschrijdend inzicht gekregen

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Jaarverslag 2013-2014

Jaarverslag 2013-2014 NOVA Voorzitter Anthony Matthijsen 24-9-2014 Inhoud Voorwoord... 2 Inleiding... 3 Mijn taken... 3 Externe contacten... 4 Vergaderingen... 4 Administratie... 4 Commissies... 5 Eerstejaarsfeest... 5 De club...

Nadere informatie

vergadering 21 zittingsjaar Handelingen Plenaire Vergadering van 14 januari 2015

vergadering 21 zittingsjaar Handelingen Plenaire Vergadering van 14 januari 2015 vergadering 21 zittingsjaar 2014-2015 Handelingen Plenaire Vergadering van 14 januari 2015 ACTUELE VRAAG van de heer Rob Beenders tot de heer Philippe Muyters, Vlaams minister van Werk, Economie, Innovatie

Nadere informatie

Ik was er zelf bij toen hier, in het Vlaams Parlement, precies 5 jaar. geleden, de Vlaamse Gebarentaal (VGT) unaniem en met veel

Ik was er zelf bij toen hier, in het Vlaams Parlement, precies 5 jaar. geleden, de Vlaamse Gebarentaal (VGT) unaniem en met veel Dinsdag 26 april 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vijf jaar erkenning Vlaamse Gebarentaal Vlaams Parlement Geachte aanwezigen, Geachte voorzitter, Beste

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

SAMENVATTING. Toepasselijk recht. Op het aanbod is Nederlands recht van toepassing. Rechten verbonden aan de certificaten van aandelen

SAMENVATTING. Toepasselijk recht. Op het aanbod is Nederlands recht van toepassing. Rechten verbonden aan de certificaten van aandelen SAMENVATTING Dit hoofdstuk is een samenvatting (de Samenvatting) van de essentiële kenmerken en risico s met betrekking tot de Uitgevende instelling(stichting administratie kantoor aandelen Triodos Bank),

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Stappenplan crowdfunding

Stappenplan crowdfunding Stappenplan crowdfunding Voordat je het crowdfundingsproject online zet, is het handig om over bepaalde aspecten na te denken. Denk bijvoorbeeld aan de presentatie van het project, het doelbedrag en de

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

Aanvraag subsidie Wijk aan Zet oproep februari 2015

Aanvraag subsidie Wijk aan Zet oproep februari 2015 Aanvraag subsidie Wijk aan Zet oproep februari 2015 Gebiedsgerichte werking Bezoekadres Postadres Openingsuren Bereikbaarheid Keizer Karelstraat 1. 9000 Gent tel.: 09 266 82 49 fax: 09 266 82 59 Botermarkt

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Een snapshot van de 4de Pijler in Vlaanderen

Een snapshot van de 4de Pijler in Vlaanderen SAMENVATTING Een snapshot van de 4de Pijler in Vlaanderen 4de Pijlersteunpunt/11.11.11 - Jacques Mevis - Januari 2016 Actuele en representatieve cijfers over de 4de Pijler in Vlaanderen zijn belangrijk.

Nadere informatie

Vluchtelingencrisis: gisteren, vandaag, morgen VLUCHTELINGENWERK VLAANDEREN

Vluchtelingencrisis: gisteren, vandaag, morgen VLUCHTELINGENWERK VLAANDEREN Vluchtelingencrisis: gisteren, vandaag, morgen VLUCHTELINGENWERK VLAANDEREN Vluchtelingenwerk Dé referentie dankzij grondige expertise in asiel Opdrachten: Druk op het beleid Ondersteunen iedereen die

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Jaarverslag Het KNP. Katholiek Nederlands Persbureau

Jaarverslag Het KNP. Katholiek Nederlands Persbureau Jaarverslag 2015 Het KNP Katholiek Nederlands Persbureau Inhoudsopgave Pag. Voorwoord 1 Persberichten 2 Website 3 Financiën 4 Slot 5 Voorwoord Persbureau Het KNP publiceert artikelen over diverse onderwerpen

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team.

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team. SPELVARIANTEN Wil jij weten waar je in jouw huidige werk goed in bent? Hoe jij communiceert en je gedraagt en vooral hoe de ander dat ziet? En wil jij dit graag uitwisselen met je teamgenoten zodat jullie

Nadere informatie

Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente

Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente VVSG internationaal Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente Jouw gemeente in de wereld De wereld in jouw gemeente Arctic Circle Line Date International Tropic of Cancer Equator International

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka : Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Ingrid : Ik ben opgegroeid in Antwerpen, een belangrijke stad in Vlaanderen, België. Ik heb een oudere

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Denk je te weten wat je wilt, blijkt het een idee van anderen te zijn. Wat doe je dan?

Denk je te weten wat je wilt, blijkt het een idee van anderen te zijn. Wat doe je dan? Denk je te weten wat je wilt, blijkt het een idee van anderen te zijn. Wat doe je dan? Jolanda gaat op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Jolanda (33) werkt als hypotheekadviseur in het bankwezen.

Nadere informatie

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Vrienden, Kameraden, Socialisten, Laat mij beginnen met jullie allemaal een gelukkig en gezond 2017 te wensen. Vandaag zijn we hier niet toevallig in

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Lou en Lena in Ecuador

Lou en Lena in Ecuador Mijn prentenboek Prentenboek voor leerlingen 1 e en 2 e leerjaar Lou en Lena in Ecuador Mijn naam:... Mijn klas:... Mondiale Vorming - Plan België Hallo, wij zijn Lou en Lena! Kom, we nemen je mee naar

Nadere informatie

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen.

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen. Verkiezingen Op zondag 7 juni moeten alle inwoners tegelijk verkiezen we ook kandidaten van België die ouder zijn dan 18 jaar naar voor het Europees Parlement, waar men de stembus. Ze moeten mensen kiezen

Nadere informatie

Uw steun laat blinden in Africa als Pulcherie zien

Uw steun laat blinden in Africa als Pulcherie zien A5 folder MS FID 10 14 Cataract Luik 1 - cover Mercy Ships - Hospitaalschepen voor de allerarmsten Driemaandelijks tijdschrift - P911802 Oktober-November-December - Afgiftekantoor: Brussel X Ver. Uitgever:

Nadere informatie

ZUIDDAG OKTOBER

ZUIDDAG OKTOBER ZUIDDAG 2014 16 OKTOBER WORK FOR CHANGE WORK FOR CHANGE Geef jongeren uit uw buurt een job voor 1 dag. Beloon zo hun engagement en steun tegelijk een uniek goed doel. Wat is Zuiddag? Zuiddag is een organisatie

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

De waarheid over de notionele intrestaftrek

De waarheid over de notionele intrestaftrek De waarheid over de notionele intrestaftrek Februari 2008 Wat is de notionele intrestaftrek? Notionele intrestaftrek, een moeilijke term voor een eenvoudig principe. Vennootschappen kunnen een bepaald

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Welkom, blij dat u er bent. Uit het feit dat u met zovelen bent gekomen maak

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Beleidsplan Versie 0.2 Januari 2016

Beleidsplan Versie 0.2 Januari 2016 Beleidsplan Versie 0.2 Januari 2016 Inh o u d s o p g a v e Inhoudsopgave... 2 Visie... 3 Kernwaarden... 4 1. Evangelie Centraal... 4 2. Eigentijds en Relevant... 4 3. Echtheid... 4 4. Excelleren... 4

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING,

DE VLAAMSE REGERING, Opschrift Datum Gewijzigd bij Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de toekenning van subsidies aan jeugdhuizen voor de uitvoering van een bovenlokaal project 5 juli 2013 Besluit van de Vlaamse Regering

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever Stuk 1525 (2002-2003) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2002-2003 21 januari 2003 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever betreffende

Nadere informatie

REGLEMENT. Darna Express

REGLEMENT. Darna Express Darna vzw Vlaams-Marokkaans Culturenhuis Steenstraat 25-27 1000 Brussel REGLEMENT Darna Express Projectsubsidie voor de realisatie van culturele projecten ter stimulering van de dialoog tussen de Vlaams

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

SUBSIDIEREGLEMENT STUDENTENSTEUN

SUBSIDIEREGLEMENT STUDENTENSTEUN SUBSIDIEREGLEMENT STUDENTENSTEUN Naam organisatie: Land: Naam verantwoordelijke: Adres: Postcode + gemeente: Telefoon: Fax: E mail: Website: Rekeningnummer (Europees) + bank: Datum aanvraag: Handtekening

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

DE AARDE IS OOK. TOOLKIT: TIPS & IDEEëN VOOR VRIJWILLIGERS. Mueller/GP

DE AARDE IS OOK. TOOLKIT: TIPS & IDEEëN VOOR VRIJWILLIGERS. Mueller/GP DE AARDE IS OOK TOOLKIT: TIPS & IDEEëN VOOR VRIJWILLIGERS Mueller/GP Wilkins/GP Een wereld die draait op schone energie, met rijke bossen en oceanen vol leven. Dat is de wereld volgens Greenpeace. We doen

Nadere informatie