Bulletin voor de ouders van leerlingen aan het Stedelijk Gymnasium te Utrecht. Fokke & Sukke

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bulletin voor de ouders van leerlingen aan het Stedelijk Gymnasium te Utrecht. Fokke & Sukke"

Transcriptie

1 Klassieke Agenda Van de rector Nieuwsvaria Alcohol > pagina 2 > pagina 4 > pagina 6-7 > pagina 9-11 Vox Hieronymi Bulletin voor de ouders van leerlingen aan het Stedelijk Gymnasium te Utrecht jaargang 38 nummer 15 Februari 2009 Nieuwsvaria Jongeren en alcohol Fokke & Sukke Jos Tielens Luxe en decadentie Boek van Leo Prick Indiaas eten BegaafdheidsProfielschool Moppen uit de Oudheid Toneelvoorstelling Atalanta Proeffase Nieuwe Natuurkunde Er verschijnen veel berichten over drinkende jongeren en de gevaren die alcoholgebruik met zich meebrengt. Wat kun je als ouders doen? Bastiaan Geleijnse en John Reid, makers van Fokke & Sukke en oud- USG ers over hun tijd op school. Wij spijbelden nooit! Jos Tielens, docent Frans: Eigenlijk zijn er te weinig uren om het hele lesprogramma voor Frans te behandelen. Dus als je voor Frans kiest, weet je dat je hard moet werken.. De vijfde klassers gingen naar de tentoonstelling over Luxe en decadentie: Wat is geluk? Vet rijk worden > pagina 6-7 > pagina 9-11 > pagina > pagina > pagina 22 De populairste studie > pagina 5 Na het examen naar Borneo > pagina Goden ABC: Herakles > pagina Schoolagenda > pagina 24

2 2 Klassieke agenda vox hieronymi Klassieke agenda 7 februari Intergymnasiaal Debattoernooi Leiden. Thema: Europa 10 en 11 februari Het Noord Nederlands Toneel speelt Medea(Euripides). Regie Ola Mafaalani. Stadsschouwburg, (030) , t/m 8 maart Tentoonstelling Iran in vogelvlucht. Luchtfoto s van Iraanse landschappen en archeologische vindplaatsen van luchtfotograaf Georg Gerster, gecombineerd met de interessantste objecten uit de Iran-collectie van het RMO. Rijksmuseum van Oudheden, Leiden, 16, 17, 18 maart USG Toneelvereniging Lampomene speelt Atalanta (Theater Kikker) t/m 1 maart Tentoonstelling Dierenmummies. Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden, t/m 8 maart Tentoonstelling Glorie van Rome. Burgers, Keizers & Gladiatoren. Topstukken uit Italiaanse en Nederlandse collecties. Kunsthal, Rotterdam. 7 april Theater Malpertuis speelt Metamorfosen (Ovidius). Vertaling M. D Hane-Scheltema. Stadsschouwburg, (030) , / 5 juni Nationale Reisopera speelt Hippolyte et Aricie (Jean-Philippe Rameau, ). Stadsschouwburg, (030) , /

3 vox hieronymi Voorwoord 3 Multimediaal De ouderavond in november over jongeren en alcohol was uitzonderlijk goed bezocht. Daaruit blijkt dat het thema leeft. Een uitgebreid verslag van de avond is te lezen vanaf pagina 9. Wat de meest gekozen studies zijn van de afgelopen jaren en welke studentensteden het populairst zijn op het USG, leest u op pagina 5. Uit dat overzicht blijkt ook dat gemiddeld 15 procent niet gelijk na het eindexamen doorstroomt naar een volgende opleiding. Een jaar time out en andere belangrijke ervaringen opdoen, blijkt ook aantrekkelijk. Hoe aantrekkelijk dat kan zijn, vertelt Emilie Deiters op pagina 14. Zij ging vorig jaar na haar eindexamen naar Borneo. De sectie Klassieke Talen bezocht minder exotisch oorden: Londen en Cambridge, waar ze werden bijgepraat over keizer Hadrianus (zie pagina 20 en 21). Vijfdeklassers bleven nog dichter bij huis en bezochten Nijmegen, om de Luxe en Decadentie van de Romeinen te bekijken (pagina 22). Waar dat relevant is hebben we bij de artikelen internetadressen vermeld, waar u meer informatie kunt vinden. Vooral voor de digitale lezers makkelijk: met één klik openen ze een nieuw venster. Want we hebben de luxe dat de Vox zowel op papier als digitaal verschijnt. Met de papieren versie (voor de Open Dag met een full color voorzijde - nieuwe lezer: het is niet altijd zo n feest) houden we de papiervreters tevreden. Er zijn altijd mensen, die al lezend de geur van drukinkt en het geknisper van papier niet willen missen. Tegelijk verschijnt de Vox ook in digitaal formaat: na een aankondiging van de aanstaande verschijning per is de Vox op de Vox-website als PDF-bestand te lezen. Voor beide groepen - papieren lezers en digitale abonnees - proberen we de Vox zo interessant mogelijk te maken. Maar vooral de meer digitaal georiënteerde lezers bieden we elke keer weer iets extra s. De adressen en adressen van internetpagina s die op verschillende plaatsen genoemd worden, waren in vorige afleveringen al direct aanklikbaar. Maar in het gebruik van de digitale mogelijkheden gaan we elke keer weer een stap verder, mede dankzij de vormgevers van het Grafisch Lyceum Utrecht (GLU). Zo was het de vorige keer mogelijk om direct op de voorpagina een artikel aan te klikken, zodat je gelijk op de betreffende pagina uitkwam. Nu maken we dankzij het nieuwe redactielid Bart Boon een volgende stap: de Vox wordt verrijkt met bewegend beeld. Oud-USG ers en Fokke & Sukke-makers Bastiaan Geleijnse en John Reid werden voor dit nummer niet alleen geïnterviewd, maar ook gefilmd. Het filmpje is opgenomen in het artikel op pagina Lezers kunnen het bijzondere filmpje via de aanklikbare link op de website van de Vox bekijken. Geleijnse en Reid waren blij verrast met het resultaat, de redactie evenzeer. In het vervolg zullen er vaker Vox-filmpjes te zien zijn. We hopen dat u net zo enthousiast bent over deze verrijking van de Vox als multimediale ervaring. Dat horen we overigens graag van u. Zoals altijd zijn ook uw andere opmerkingen, ideeën en bijdragen meer dan welkom:. De redactie van de Vox Hieronymi Bart Boon Hendrik-Jan Buist Jasper Enklaar Maddy Hageman Erik Jille Frieda Schellekens Tineke Snel Mirjam Sternau

4 4 Van de rector vox hieronymi Lange historie Op 4 december 2009 wordt het Utrechts Stedelijk Gymnasium 535 jaar. We vieren dan het 107e lustrum. Het USG begon als Latijnse school, waar aanvankelijk alleen jongens voorbereid werden op de universiteit. Later werden ook meisjes toegelaten. Vanaf het eind van de 19e eeuw werden alle Latijnse scholen in Nederland omgevormd tot gymnasium. Latijn en Grieks werden behouden en het vakkenpakket werd verbreed. Het gymnasium heeft nog steeds als doel de leerlingen zo goed mogelijk voor te bereiden op een academische studie, niet alleen wat betreft kennis, maar ook wat betreft (sociale) vaardigheden, zelfvertrouwen en zelfkennis. Het USG is bijzonder trots op deze lange en rijke historie. Er zijn nog vele documenten, foto s, films en andere zaken bewaard gebleven, die in het schoolgebouw of in het gemeentearchief worden gekoesterd. Van 9 tot en met 12 december 2009 vieren we deze keer het lustrum. De lustrumcommissie is al volop bezig plannen te maken en een voor iedereen (van 1e klassers tot oud-leerlingen) feestelijk lustrum te organiseren. We hopen dat veel leerlingen zich zullen inzetten om het lustrum tot een succes te maken. Als we zien wat alle leerlingverenigingen, teams en ook individuele leerlingen voor elkaar krijgen, dan heb ik daar alle vertrouwen in. Prijzen bij debattoernooien, sporttoernooien en olympiades zijn in de school een regelmatig terugkerende bron van blijdschap en trots. Dit jaar viel het USG voor de derde keer achter elkaar in de prijzen bij de Nationale Onderwijsprijs voor de provincie Utrecht. Sinds enige tijd proberen we de leerlingen ook meer te betrekken met de ontwikkelingen in het onderwijs. Zo nam een aantal leerlingen deel aan een studiemiddag voor docenten over de rol van de leerling in de les. Dat is alle deelnemers goed bevallen. De leerlingenraad is zeer actief op velerlei gebied. Daarnaast is de Gerousia (een groep leerlingen die de schoolleiding adviseert) nieuw leven ingeblazen en omgevormd tot een leerlingenpanel.op allerlei manieren proberen we de leerlingen tot hun recht te laten komen, bij ieder de aanwezige talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Dat kan alleen in samenwerking met de leerlingen zelf, met hun enthousiasme en inzet, ondersteund door aanmoediging en vertrouwen van docenten en overige medewerkers. In het voorjaar zal het USG gecertificeerd worden als BegaafdheidsProfielSchool (BPS). Dit betekent dat het USG voldoet aan een aantal criteria op het gebied de begeleiding van (hoog)begaafde leerlingen, dat er op dit punt een duidelijk beleid gevoerd wordt en dat de begeleiding van deze leerlingen is ingebed in de organisatie van de school, waardoor deze leerlingen zich veilig voelen en geen buitenbeentje zijn. In november is de visitatiecommissie op bezoek geweest en zij heeft haar bevindingen vastgelegd in een uitgebreid en zeer positief rapport. De opening van het rapport luidt als volgt: Uit alle gesprekken met schoolleiding, medewerkers, leerlingen, ouders, HT] blijkt dat de sfeer op school goed is te noemen is. Het overheersende beeld is dat van een op kwaliteit georiënteerde school waar met veel enthousiasme en gebaseerd op veel ervaring enorm veel gedaan wordt. We zijn heel blij met de erkenning van de kwaliteit die het USG op dit gebied in huis heeft. Na de certificering komt er een mooie plaquette aan de school en daar gaan we een klein feestje van maken. Vorig jaar vierden we het 75-jarig bestaan van het gebouw aan de Homeruslaan. Een prachtig gebouw, gemeentelijk monument, maar helaas inmiddels niet toereikend voor het aantal leerlingen. Met een aantal van rond de 630 leerlingen bereiken we komend schooljaar het maximum aantal, dat daarna stabiel zal blijven. Elk jaar vier eerste klassen levert een dergelijk aantal op. Er wordt nog steeds hard gewerkt aan een uitbreiding van het gebouw om ervoor te zorgen dat alle leerlingen, ook de nieuwe eersteklassers gehuisvest kunnen worden in een gebouw dat voldoende ruimte biedt en aangepast is aan de eisen van modern gymnasiaal onderwijs. Hanneke Taat

5 vox hieronymi Overzicht Waar gingen ze heen? Al een aantal jaren publiceert de Vox een overzicht van waar de 6e-klassers naar toe gaan na hun eindexamen. De redactie heeft de gegevens van de afgelopen vijf jaar op een rij gezet en een nadere analyse gedaan. De afgelopen 5 jaar verlieten zo n 400 eindexamenkandidaten het USG. Deze leerlingen gingen naar 84 verschillende studies en opleidingen. Een overzicht: Recht & Economie (25%) Rechten blijft populair maar neemt de laatste jaren gestaag af tot slechts 4 keuzes in Ook de economische richtingen vertonen een dalende trend, waarbij IBA relatief hoog blijft scoren. Geneeskunde/Tandheelkunde (17%) Het USG zal oververtegenwoordigd zijn bij geneeskunde. De laatste 4 jaar steevast de nummer 1-keuze van de leerlingen (totaal 59, maar niet duidelijk of allen zijn ingeloot). Biomedische wetenschappen worden populairder met 6 leerlingen in Slechts 1 leerling ging tandheelkunde studeren. Technische Universiteiten (10%) Werktuigbouw voert de score aan met 14 studenten. De meeste technische studies weten 1 tot 5 leerlingen te scoren over 5 jaar. Opvallende uitzondering: technische aardwetenschappen kent geen belangstelling. Geesteswetenschappen (10%) Door het grote aantal studierichtingen scoort deze faculteit relatief goed. De meeste talen scoren slechts 1 student in 5 jaar! Wie geeft onze kinderen straks nog les? De meest populaire talen zijn Grieks en Latijn met 4 keuzes in 5 jaar Opvallende keuzes: Japans en Koreaans. Opvallende afwezigen: Chinees, Arabisch en Portugees. Sociale wetenschappen (7%) Een topper is psychologie. Deze studie wordt de laatste jaren steeds populairder met in 2008 een keuze van 6 leerlingen (7%)! Pedagogiek scoort in 5 jaar relatief hoog met 4 leerlingen, maar sociologie, de topper van de jaren zeventig en tachtig, weet maar 2 leerlingen te boeien. Betawetenschappen (7%) Populairder dan de talen over 5 jaar genomen en met als uitschieters natuuren sterrenkunde en farmacie met ieder 5 leerlingen. Overig (5%) University College en Law College hadden een topjaar in 2005 met 7 leerlingen, maar in de jaren daarna waren dit slechts 1 á 2 leerlingen per jaar (3%). Conservatorium wordt ook om het jaar opgegeven, met als hoogtepunt 3 leerlingen in Opvallende keuzes: makelaardij en luchtvaartschool. Geowetenschappen (1%) Hier kunnen we kort zijn, slechts 3 leerlingen gingen dit studeren. Diergeneeskunde (1%) De dierenliefhebbers zitten niet op het USG, toch gaat gemiddeld 1 leerling per jaar dit studeren. Landbouw Universiteit (0.5%) Het is duidelijk dat het USG niet veel leerlingen uit een landelijk gebied trekt. Wageningen was in 5 jaar tijd de keuze van slechts 2 leerlingen. Reizen, taal, werken en twijfelaars (15%) Een aanzienlijke groep leerlingen gaat na het eindexamen werken, reizen of een taal studeren in een ander land. De laatste jaren wordt dit percentage echter gestaag kleiner: Van 18% in 2004 tot 10% in Per jaar gaan 2 tot 3 leerlingen 1 of meerdere jaren aan een buitenlandse universiteit studeren. Een High School werd door 2 leerlingen bezocht. Opvallend vaak wordt het jaartje tussenuit gecombineerd met een vervolgstudie Geneeskunde. In 2004 en 2007 wist zo n 8% van de leerlingen niet wat ze gingen doen na het eindexamen. In de andere jaren varieerde de twijfelaars tussen de 1% en 4% Populaire studiesteden Het laat zich raden: Utrecht is het meest populair als studentenstad. Daarna in volgorde van populariteit: Amsterdam, Rotterdam, Groningen, en Maastricht. Hekkensluiter is Leiden. Zeer onpopulair zijn Nijmegen en Tilburg. Bij de TU s is Delft onbetwist leider, op grote afstand gevolgd door Eindhoven en Twente. [HJB]

6 6 Nieuwsvaria vox hieronymi Boek van Leo Prick Vorig jaar stond in het februarinummer van de Vox een interview met de NRCcolumnist en onderwijskenner Leo Prick. Hoewel Leo Prick helaas niet meer voor de NRC schrijft, is onlangs wel een bundel van zijn beste columns verschenen. De moeite waard voor iedereen die meer over het onderwijs en haar woelige recente historie wil weten. Het beste uit Prick (Mets en Schilt) 19,90 ISBN Kijk verder dan de Vox lang is! Wilt u meer weten over onderwijs, andere gymnasia, nuttige sites, ouderverenigingen enzovoort? Kijk eens op de USG Gymnasium Pagina, te vinden via de website. Ook op : een filmpje met de makers van Fokke & Sukke. (http:///foksuk/) Indiaas eten voor het goede doel De leerlingenraad van het USG organiseert voor de vierde keer een grote actie voor het goede doel. Doel is zoveel mogelijk geld op te halen voor Stichting Actie Calcutta, die zich inzet voor scholing van kansarme kinderen in India. Het geld dat wordt opgehaald met de Goede Doelen Actie zal concreet gebruikt worden voor de bouw van een meisjesschool in Dumka (in het oosten van India). Kijk voor meer informatie op Het streefbedrag van de Goede Doelen Actie is De ouderraad heeft samen met de leerlingenraad de zogenaamde Indiase Eetweken georganiseerd. Gedurende vier dagen konden de leerlingen in de tweede helft van januari tijdens de pauze heerlijke Indiase hapjes kopen. De opbrengst komt in zijn geheel ten goede aan de Goede Doelen Actie. Veel leerlingen en hun ouders hebben meegeholpen om de eetweken tot een succes te maken door allerlei lekkers aan te leveren. Vooral in de eerste en tweede klassen werd er met veel enthousiasme aan de eetweken meegewerkt. Dit leverde heerlijke geuren in de kantine op en grote wachtrijen tijdens de pauzes. Kip tandoori en naan bleken het meest populair. Smullen! USG BegaafdheidsProfielschool? Zoals in de vorige Vox beschreven, streeft onze school ernaar het predikaat BegaafdheidsProfielschool te krijgen (BPS). Wat de school allemaal te bieden heeft voor een (meer)begaafde leerling is inmiddels neergeschreven in een dik pak papier, dat is doorgelezen door de beoordelingscommissie. Deze commissie bestaat uit een bestuurslid van de vereniging (zelf rector van een gymnasium), een secretaris, een deskundige van het CPS (Christelijk Pedagogisch Studiecentrum, mede-initiatiefnemer) en een zorgcoördinator van één van de andere scholen.op 26 november 2008 bezocht een visitatiecommissie de school, waarbij lessen werden bijgewoond en gesprekken werden gevoerd met enkele docenten, een groep leerlingen uit verschillende leerjaren en een aantal ouders. Deze ouders kregen veel ruimte om hun verhaal te doen met betrekking tot het aanbod van de school, dat zij al dan niet bereikbaar vonden voor hun kind. Hoogbegaafd of gewoon begaafd, maar ook soms met een rugzak (Leerling Gebonden Financiering). Natuurlijk werd ook met het management gesproken en met Joost de Maaré, die dit project in de school leidt.bij monde van Marijke Broodbakker, bestuursvoorzitter van de vereniging BPS, mocht de VOX vernemen dat de visitatiecommissie heel positief was over onze school. Met betrekking tot zaken die nog verbeterd zouden kunnen worden, krijgt de school een advies. De verwachting is dat in april de certificering zal plaatsvinden en dat het USG zich vanaf dan een BP-School mag gaan noemen. Samen met 8 á 10 andere scholen voor voortgezet onderwijs maken we dan het geplande netwerk van 24 scholen in den lande compleet. In een volgende Vox hoort u meer.

7 vox hieronymi Nieuwsvaria 7 Boekentip In de boekhandel is sinds kort een merkwaardig en onbekend werkje te koop: een verzameling van 265 moppen uit de Grieks-Romeinse oudheid, overgeleverd in het Grieks en daterend uit één van de eerste eeuwen van onze jaartelling. In De grapjas zijn ze allemaal vertaald. Moppen zijn natuurlijk altijd tijdgebonden; dat geldt ook voor deze moppen uit de antieke wereld. Ze voeren standaardtypes ten tonele zoals de sukkel, de lafaard, de luiaard en de (slechte) dokter, en laten je misschien glimlachen, maar vooral uitlachen. Volgens Prof.dr. E.A. Hemelrijk (leerstoel oude geschiedenis aan de UVA) kunnen we er daardoor nu niet meer altijd de grap van inzien. Dat ligt niet aan de vertaler, die ernaar gestreefd heeft de teksten zo vlot en begrijpelijk mogelijk weer te geven. Patrick De Rynck vertaalde de hele collectie ouwe bakken uit het Grieks (Philogelos), becommentarieerde de moppen (alleen waar nodig) en schreef daarbij een essay over humor in de oudheid. Misschien een leuk gymnasiastencadeautje. De grapjas. Een moppenboek uit de oudheid, vertaald en ingeleid door Patrick de Rynck (Athenaeum Polak & Van Gennep) 12,50 Proeffase Nieuwe Natuurkunde NiNa staat voor Nieuwe Natuurkunde. Het behelst de vernieuwing van het vak natuurkunde die op stapel staat voor havo en vwo. Binnen een jaar of twee moet deze vernieuwing landelijk zijn beslag krijgen. Een aantal scholen in Nederland fungeert in deze fase als proefschool. Op initiatief van de natuurkundesectie doet ook het USG mee aan deze proeffase. Positief aan dit vernieuwingsproject is dat de invulling ervan grotendeels plaatsvindt in het werkveld door vakdocenten en dat er geen opgelegde vernieuwing vanuit het ministerie is. In de volgende Vox zal met medewerking van de docenten Bosman en Kleijne van de sectie Natuurkunde hierover een artikel verschijnen met meer informatie. [MH, HJB, EJ, FS] Toneelvoorstelling Atalanta Ook dit jaar zal onze toneelvereniging Lampomene weer een stuk op de planken zetten. Elf leerlingen zijn sinds het begin van dit schooljaar elke donderdag druk aan het repeteren. Op maandag 16, dinsdag 17 en woensdag 18 maart zullen ze te bewonderen zijn in theater Kikker te Utrecht. De voorstelling heet Atalanta en is gebaseerd op de Griekse mythe. Atalanta is niet alleen een ontzettend mooi meisje, maar ze is ook een zeer behendig jaagster en ze kan heel hard rennen. Van mannen wil ze eigenlijk niets weten. De man die haar wil trouwen, zal eerst van haar moeten winnen in een loopwedstrijd. Verliest hij echter, dan zal hij dit met de dood bekopen. Vele mannen heeft ze zo al afgeslacht. Dan verschijnt Hippomenes. Zal het hem wel lukken Atalanta voor zich te winnen? Drie gouden appels blijken de oplossing Atalanta (Paul Manship, 1921, Smithsonian American Art Museum)

8 8 Projecten en besluiten vox hieronymi Wat doet de leerlingenraad? Een beetje later dan verwacht, het schooljaar is immers alweer vergevorderd, verschijnt dan nu toch de eerste nieuwsbrief van de leerlingenraad. Deze nieuwsbrief is bedoeld om zowel leerlingen als ouders op de hoogte te houden van projecten, besluiten en veranderingen. De nieuwsbrief verschijnt zowel in de Vox als in de Apo. In het eerste kwintaal is de leerlingenraad door middel van sollicitatiegesprekken samengesteld. Deze ziet er dit jaar als volgt uit: Olivier Go (5e) voorzitter Welmoed Kuperus (4b) vicevoorzitter Mara Soekarjo (5e) secretaris Floortje Boon (2a) Elise Jelsma (2c) Stijn de Koning (2d) Madelein Speth (3c) Izabella Bunjatova (4b) Josephine Wagenaar (4d) Jessica Brugmans (5a) In de eerste drie kwintalen van dit schooljaar is al heel wat gebeurd. Na een cursus van het LAKS begon de leerlingenraad in het tweede kwintaal met een nieuwe actie: de bel buiten. Door in twee klassen per leerjaar een enquête af te nemen, is duidelijk geworden dat de meerderheid van de leerlingen graag een bel in de tuin zou willen. Op dit moment wordt hiervoor gekeken naar de mogelijkheden. Daarnaast is natuurlijk de afgelopen weken erg veel aandacht besteed aan de Goede Doelen Actie (GDA) die de leerlingenraad voor de derde maal op rij heeft georganiseerd, met dit jaar als doel Stichting Actie Calcutta (SAC). Deze stichting zorgt dat kansarme kinderen in India toch naar school kunnen gaan, en op deze manier toch een mooie toekomst op kunnen bouwen. Ook dit jaar zijn weer verschillende acties gehouden om zoveel mogelijk geld in te zamelen. Zo waren er de Indiase eetweken: twee weken lang konden de leerlingen elke dinsdag en donderdag in de pauze genieten van Indiase hapjes die door de leerlingen en ouders zelf waren bereid. Allen nog hartelijk dank hiervoor! Toch was er ook nog een domper; de schoolleiding had namelijk besloten het gala dat gepland stond op 30 januari niet door te laten gaan. Dit is natuurlijk heel vervelend, maar daarom wordt nu ook druk nagedacht over een vervangende afsluiting van de GDA. Want dat die er moet komen is zeker! Meer informatie over SAC en de GDA zijn te vinden op Naast de GDA en de bel buiten, zijn er nog een aantal andere projecten waarmee de leerlingenraad zich de rest van het schooljaar mee bezig zal houden: de Schone School, klokken, zoemer buiten, LTM (leerlingentevredenheid monitor), kantine. Invloed Naast het organiseren van deze projecten, houdt de LLR zich ook al een tijdje bezig met zaken achter de schermen. Zo is er bijvoorbeeld geregeld overleg met de schoolleiding en ouderraad en zitten er drie leerlingenraadleden in de medezeggenschapsraad (MR). Ook in de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) zitten vertegenwoordigers van de LLR. Door middel van deze overleggen kan de LLR enigszins invloed hebben op inhoudelijke zaken, zoals roosters en toetsen. Het idee is ook klassenvertegenwoordigers hier binnenkort ook bij te gaan betrekken. Kortom, er is dan wel een hoop gebeurd dit jaar, maar er moet ook nog een hoop gebeuren! Mocht je zelf nog ideeën, opmerkingen of vragen hebben, schroom je dan niet en schiet gerust iemand van ons aan! Namens de leerlingenraad Elise Jelsma Vastenactie Daarnaast was er ook nog de vastenactie (waarbij leerlingen 24 uur lang vastten voor het goede doel), een veiling en de lolly-/rozenactie op de dag voor Valentijn. We hopen natuurlijk dat ook deze acties een enorm succes zijn geweest.

9 vox hieronymi Jongeren en alcoholgebruik 9 Niet simpelweg verbieden Er verschijnen veel berichten over drinkende jongeren en de gevaren die alcoholgebruik met zich meebrengt. De ouderraad organiseerde een avond over dit onderwerp. Wat kun je als ouders doen? Op 15 november hield het bestuur van het Gregoriusfonds, ofwel de ouderraad, de jaarlijkse algemene ledenvergadering. Zoals gewoonlijk ging deze vergadering vergezeld van een lezing en discussie over een voor ouders actueel onderwerp. Dit keer was Marco Looyé van Centrum Maliebaan uitgenodigd om ons te informeren over alcoholgebruik van jongeren en, vooral, de rol die ouders hierbij kunnen spelen. De ouderraad heeft dit onderwerp gekozen omdat er de laatste jaren in de media opvallend veel berichten verschijnen over drinkende jongeren en de gevaren die dat met zich meebrengt. Centrum Maliebaan is het expertisecentrum op het gebied van verslaving en verslavingszorg en stond voorheen bekend als het CAD (Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs). Marco Looyé werkt op de afdeling preventie. Wat drinkt u? Wie van u houdt er van een drankje?, is Marco s eerste vraag, en daarop gaan alle vingers omhoog. Wel, zo constateert hij, dat is dan een score van 100 procent, terwijl ik doorgaans zo n 80 à 85 procent heb. Wat drinkt u dan zoal, wil hij vervolgens weten, en wat vindt u te veel? Elke avond bij het eten een glaasje wijn, wordt gezegd, en soms nog een glaasje. Een van de ouders vindt 5 glazen per keer te veel. Alcohol heeft mijn leven verrijkt, vertelt een vader, een heel mooie wijn op een heel bijzonder moment is een belevenis. Maakt u zich zorgen om het alcoholgebruik van jongeren? Veel ouders blijken dat te doen. Een vader (huisarts), signaleerde een jaar of tien geleden al kinderen met alcoholvergiftiging. Voor de goede orde: een alcoholvergiftiging heb je als je bewusteloos bent geraakt ten gevolge van alcoholgebruik. Het aantal alcoholvergiftigingen bij kinderen neemt toe in zijn praktijk. Veel ouders vinden de indrinkverhalen vóór schoolfeesten zorgelijk. Ik maak mij meer zorgen om drugsgebruik, meent een andere ouder. Hierover doorpratend blijkt dat we het erover eens zijn dat alcohol veel dichterbij is dan drugs. Alcohol is gemakkelijk te kopen, staat zelfs gewoon thuis in de kast. Kennismaken Hoe zit dat nu met verslaving? Verslaafd ben je niet meteen, zo legt Marco uit. Het begint met experimenteren of kennismaken : een kind dat een klein slokje mag uit het glas van papa of mama. Bij grotere kinderen mislukt een experiment wel eens, en leidt dan tot vervelende ervaringen of in extreme gevallen tot bewusteloosheid. Oefening baart kunst, ook in dit geval: kinderen doen dat om erbij te horen. Soms bevalt een experiment: meedoen, stoer doen, nieuwsgierigheid zijn veelal de motieven en die pakken wel eens gunstig uit. Schoolkinderen bevinden zich doorgaans in de experimen-

10 10 Jongeren en alcoholgebruik vox hieronymi maar beargumenteerde regels teerfase, maar die begint steeds vroeger. Deskundigen signaleren dat. Er wordt al op jonge leeftijd (veel!) gedronken, wat zorgelijk is, want jong geleerd is oud gedaan. Zo komt het lichaam goed op schema voor het ontwikkelen voor een verslaving. Gebruik van drank op jonge leeftijd is riskant. Wat kun je doen als ouder? Marco adviseert ouders om in elk geval boven de materie te staan: zorg dat je er meer over weet dan je kind, zeker als je wat onzeker bent. Nu is het ene kind vatbaarder voor het ontwikkelen van een verslaving dan het andere. Dit is deels genetisch bepaald. Ontwikkeling van hersenen en lichaam Ter informatie vertoont Marco het filmpje Alcohol en de hersenen over de ontwikkeling van de hersenen en de invloed daarop van stoffen van buitenaf, bijvoorbeeld alcohol. Er zijn aanwijzingen dat hersenschade onherstelbaar is. In de hersenen beïnvloedt alcohol de manier waarop zenuwen signalen aan elkaar doorgeven. De alcohol verdooft de hersenen ook. Dit heeft allerlei effecten op je stemming en gedrag. Zo vallen remmingen weg, vermindert het geheugen en concentratie en verdwijnt zelfkritiek. Hoe meer je drinkt, hoe sterker de effecten. Een black-out kan ontstaan wanneer veel alcohol in korte tijd wordt gedronken. Op het moment van drinken lijkt er niets aan de hand maar de volgende ochtend blijkt de herinnering uit het geheugen verdwenen te zijn. Een regelmatige black-out kan blijvende schade veroorzaken aan de hersenen. Jongeren drinken tijdens het uitgaan vaak veel in korte tijd. De kans op een alcoholvergiftiging neemt hierdoor toe. Het zenuwstelsel raakt verdoofd, na bewusteloosheid kan een coma optreden met zelfs de dood tot gevolg. De hersenen ontwikkelen zich tot gemiddeld het 24e jaar. Alcohol verstoort die ontwikkeling en dat kan van invloed zijn op het karaker en het gedrag van uw kind. En bij jongeren die regelmatig drinken is de kans op alcoholverslaving op latere leeftijd groter. Daarnaast groeien in de puberteit botten en spieren versneld. Hormonen beïnvloeden deze processen en alcohol verstoort de balans. Alcohol verlaagt o.a. de hoeveelheid mannelijk hormoon en groeihormoon. Van jongens is bekend dat alcoholgebruik de botontwikkeling remt. Wat ouders kunnen doen? Moeten kinderen en jongeren dan tot die leeftijd zeker niet drinken? Zo zit onze samenleving niet in elkaar. Moeten we niet eens heel anders naar alcoholgebruik gaan kijken? Het USG bijvoorbeeld, organiseert schoolfeesten voor de hele school tegelijk, dus voor de eerste tot en met de zesde klas. Wat betekent dat voor groepsdruk? 16-plussers mogen drinken en dat wordt best stoer gevonden. Dit is aanleiding om het even te hebben over het alcoholbeleid van de school. Hoe kun je alcoholgebruik of -misbruik voorkomen of verminderen? Regels stellen, zo wordt gezegd, maar ook praten. Stel de regel - tot 16 jaar geen alcohol - op tijd in, voordat het kind 12 jaar is. Informatie verstrekken, niet alleen verbieden. Heel duidelijk zijn wat beeldvorming betreft: Je verpest je toekomst! Is belonen een optie? Bijvoorbeeld: als je tot je 18e niet rookt en drinkt, dan Echter, op school wordt drinken toegestaan zodra je 16 bent! Je hoort er niet bij als je niet meedoet. Dág beloning! Ouders moeten zelf het goede voorbeeld geven, zo adviseert Marco Looyé. Ouders hebben veel meer invloed dan ze denken; jongeren hebben behoefte aan structuur, zeker als

11 vox hieronymi Jongeren en alcoholgebruik 11 Niet simpelweg verbieden, maar beargumenteerde regels ze bezig zijn zich los te maken en de grenzen te verkennen. Regels geven veiligheid. Daarnaast moeten ouders zich goed informeren: zij moeten het nodige van genotsmiddelen weten en daar veel over lezen. Simpelweg verbieden is immers de manier niet; kritische jongeren-van-nu willen argumenten horen. Zie bijvoorbeeld het boek Uit je bol (Hellinga en Plomp, uitgeverij Prometheus). Je moet niet onderhandelen over regels, vindt Marco, maar met rotgevoelens moet je kind wél bij je terecht kunnen. Natuurlijk moet een kind met dergelijke gevoelens, met vragen over groepsdruk en bijvoorbeeld over geld, bij je kunnen komen. Natuurlijk moet je praten, maar niet teveel! Na verloop van tijd heb je echt je punt wel gemaakt. Wennen uitstellen Ouders kiezen er vaak voor om kinderen thuis aan alcohol te laten wennen. Af en toe een slokje proeven of een glas tijdens de feestdagen, verjaardagen of in het weekend. Een veel gehoorde opmerking van ouders is beter thuis waar ik er controle op heb, dan buiten de deur. Toch kunt u dit beter uitstellen tot tenminste 16 jaar. Voor die tijd geeft u met het thuis leren drinken het signaal af dat u alcoholgebruik op deze leeftijd goed vindt. Voor kinderen werkt een duidelijke regel beter. Geen alcohol tot 16 jaar, thuis niet èn buitenshuis niet. Veel ouders hebben geen goed beeld van wat hun kind drinkt. Mijn kind drinkt niet, is een veel gehoorde uitspraak, maar dat klopt in de praktijk lang niet altijd. Probeer vanaf jongs af aan zicht te hebben en houden op wat uw kind doet. Werkgroep Wat doet het USG in dit verband? Hanneke Taat geeft aan dat de school hierover steeds nadenkt. Recent is het alcoholbeleid weer met ouders besproken in de klankbordgroepen die de ouderraad organiseert. Op schoolfeesten wordt streng toezicht gehouden. Echter, niet alleen de school is verantwoordelijk; dit dient thuis zeker ook onderwerp van gesprek te zijn. De rector geeft aan dat met de leerlingenraad regelmatig over dit onderwerp wordt gepraat. Wellicht is er animo voor een werkgroep, bestaande uit ouders, docenten en leerlingen. In vervolg hierop ontstaat er een levendige discussie en daar is, zo zegt Marco, meer tijd voor nodig dan een kwartiertje tijdens een discussieavond. Hij is bereid om ook in het vervolg met de school of met het eventueel op te starten werkgroepje mee te denken. Websites ter informatie Namens de ouderraad Majne van de Merwe en Frieda Schellekens

12 12 Beroemde USG ers: vox hieronymi We waren onopvallende leerlingen Ook al kenden ze op de lagere school al hele stukken Koot & Bie en Monty Python uit hun hoofd, pas na de middelbare school kwam hun voorliefde voor cabaret echt naar voren. John Reid en Bastiaan Geleijnse, de makers van Fokke & Sukke, waren op het USG brave gymnasiastjes, vinden ze zelf. Jongens waren het, gewone jongens. John Reid en Bastiaan Geleijnse - samen met Jean-Marc van Tol - de mannen achter Fokke & Sukke. Van 1981 tot hun eindexamen in 1986 zaten ze bij elkaar in de klas op het USG. Ik ben altijd jaloers geweest op de voorliefde van leraren voor de lastige leerlingen met een hart van goud, zegt John Reid. Die onthouden ze, daar kunnen ze een speciale band mee opbouwen. Ik was een modelleerling, een dromerig gymnasiastje: altijd opletten, goed luisteren tijdens de les. En Bastiaan ook. We waren onopvallende leerlingen, bevestigt Bastiaan Geleijnse. Bij mijn eindexamen heeft Lips, de rector, nog wel gezegd dat ik bij een schoolcabaret had gemoeten - als dat er was geweest. Maar dat was nog nooit in me opgekomen. Waren ze werkelijk zo onopvallend? Sommige leraren herinneren zich nog steeds de klas van Reid en Geleijnse als een bijzondere klas. Dat vinden ze zelf eigenlijk ook wel. Geleijnse: We hadden een leuke klas, die alle gebruikelijke kliekjes bevatte, zonder dat daar enorme muren tussen stonden. Reid: Ze waren er wel, de alto s, de kakkers, de blowers en de nerds, maar er was respect. Geleijnse: Respect! Reid: Er waren de kersverse Bilthovenkakkers met hun tandartsvaders, eerste-generatie-geld. Zij droegen achttien Lacoste-polo s over elkaar. Bastiaan was anders, met zijn versleten ribbroek en een lange loden jas van zijn overgrootvader. Hij was met brogues aan geboren. Aan zijn kakineusheid zat een zekere vanzelfsprekendheid. Ik zat bij de alto s. Geleijnse: De linkse binnenstadsintellectuelen. Razendsnelle tweespraak Een interview met Reid en Geleijnse ontwikkelt zich al snel tot een razendsnelle tweespraak tussen de geïnterviewden. Daaraan is te merken dat de twee perfect op elkaar zijn ingespeeld en slechts een half woord nodig hebben om elkaar aan te vullen. Ze trekken ook al heel wat jaren samen op. Voor hun USG-tijd zaten ze op dezelfde lagere school (Geleijnse een klas hoger). Na de middelbare school woonden ze in hetzelfde Amsterdamse studentenhuis, zaten ze bij dezelfde vereniging en in hetzelfde dispuut. Nu staan ze als vaders op hetzelfde schoolplein om hun kinderen op te halen. Reid: Op de middelbare school bond de liefde voor cabaret en comedy ons al wel. We bleken allebei precies dezelfde dingen heel goed te kennen: we konden volledige Monty Python-platen uit ons hoofd opzeggen. We hebben eindeloos Koot & Bie en Neerlands Hoop geluisterd. Dat herkenden we in elkaar. Hij verwijst naar een boek van Malcolm Gladwell (Outliers - uitblinkers), die stelt dat uitblinkers hun vaardigheid al uur beoefend moeten hebben om te kunnen uitblinken. Wij begonnen op ons zevende al te luisteren naar cabaret. Verliefd op Sternau Op een vrijdagmorgen, voordat ze hun kinderen moeten ophalen, treft de Vox de beide oud-leerlingen in een café om bij te praten over hun tijd op het USG. Ik heb superherinneringen aan mijn middelbare schooltijd, zegt John Reid, maar er waren geen leraren die mij echt in het hart geraakt hebben. Toch kan hij zich nog alle leraren herinneren. Je hebt twee soorten. De oude rotten, waar de ervaring vanaf droop. En dan een heel contingent jonge mensen, zoals Mirjam Sternau - waar iedereen verliefd op was, ik zat in de sollicitatiecommissie toen zij werd aangenomen -, Verweij, Guus Kers, die scheikundeleraar waar alle meisjes gek op waren, Eelco Hesselink. Geleijnse: Ik herinner me Smal en Evers voor wiskunde, Verwoerd voor aardrijkskunde. Kramer voor Engels, die later uit de kast is gekomen. Reid: En die mevrouw voor Frans, hoe het ze ook weer, Tielens. Josje Tielens. Slechte herinneringen heb ik aan die legendarische leraar Duits, Bieling. Ik denk dat alle grappen die ooit gemaakt worden over leraren Duits op hem zijn gebaseerd. Een leerling heeft ooit bij de eindexamenuitreiking een taart in zijn gezicht gegooid als dank voor al die jaren terreur. Hun klas was de eerste die naar Rome ging. Dat heeft een grote invloed gehad. Reid: We voelden ons uitverkoren

13 vox hieronymi Reid & Geleijnse 13 We waren onopvallende leerlingen dat wij niet naar de Provence gingen, zoals al die jaren voor ons. Geleijnse: Ik weet nog dat we stad in reden - terug uit Rome - en dat ik het gevoel had de middelbare schooltijd klaar was. Dat neerslachtige gevoel kan ik me nog goed herinneren. Het was een heel bijzondere reis. Verbaal pingpong Op een vraag - is het niet verwonderlijk dat hun voorliefde voor cabaret en comedy pas na de middelbare school zo duidelijk naar voren kwam? - volgt weer een typerend stukje verbaal pingpongen. Geleijnse: Ik kreeg ook pas heel laat schaamhaar. Reid: Hé. Ik ook! Geleijnse: Ik beschouw mezelf nadrukkelijk als een laatbloeier. Reide: Anders ik wel. Geleijnse: Beschouw jij mij ook als een laatbloeier? Reid: Nee, mezelf. Bij gymnasiasten zie je vaak die arrested development, het ontbreken van de puberteit. Ze zijn ontzettend braaf en hebben een laag testosterongehalte. Ik herinner me dat ik nog wel eens een reünie had van de lagere school. De MAVO-mensen hadden het al lang gedaan, en de gymnasiasten waren dan nog de gemiddelde doorsnede van de mannelijke zaadcel aan het berekenen. Bastiaan Geleijnse heeft sinds kort een zoon op het gymnasium zitten. Zijn eigen gymnasiumverleden heeft zeker een rol gespeeld bij die keuze. Voor iemand die geen gymnasiumachtergrond heeft, is het moeilijk te bedenken waarom je iemand vier uur per week les geeft in iets waar je niks mee opschiet. Maar het is een kleine school, dat is zeker een pre. Het is een eiland, maar wel een heel erg goed eiland. Ik vond het erg leuk, zegt Reid. Ik heb een bevoorrechte tijd gehad omdat ik met een paar anderen privéles had: de laatste twee jaar kregen we Latijn van rector Lips op zijn werkkamer. We gingen andere stof behandelen, porno lezen en alles ter plekke vertalen. Een ezel op een dak!, roept Geleijnse dan plotseling luid uit. Het blijkt een insidersgrapje te zijn, dat tijdens die privélessen aan de orde kwam. Het is een hapax uit Suetonius, legt Reid uit, een uitdrukking die in een taal maar één keer voorkomt. Ze weten niet wat het betekent: een ezel op een dak! Men denkt dat het een uitroep van verbazing is. Geleijnse: Ik ben afgehaakt bij de aoristus bij Grieks, toen werd het te ingewikkeld. Ik was niet bijzonder goed in de techniek van het vertalen. Maar de verhalen vond ik erg mooi. Pompompom Als ze horen dat de Dies tegenwoordig niet meer wordt gevierd en dat de cantus niet meer wordt gezongen, vallen ze van hun stoel van verbazing. Wordt de cantus niet meer gezongen? En hoewel ooit op een lustrumshirt Fokke & Sukke niet verder kwamen dan pompompom, klinkt nu direct het Io iam surgat canticum cum laeto iubilo door de kroeg. Andere cafébezoekers kijken verwonderd toe. Zodra je de classici uit de bestuurlijke functies haalt, begint de neergaande lijn en worden het ambtenaren, zegt Geleijnse. De rector moet een classicus zijn, anders gaat het mis. Het is heel dom om tradities af te schaffen. Dat is toch een van de bijzondere dingen aan zo n school, die meer dan een half millennium oud is. [JE] Privéles Reid & Geleijnse spreken nog steeds Latijn: We zingen het heel soms. Meer Reid & Geleijnse ziet u in een kort filmpje door hier te klikken.

14 14 Leuk, bijzonder, vox hieronymi Naar het buitenland Emilie Deiters wist al jaren dat ze na haar middelbare school niet meteen wilde gaan studeren. Ze wilde een jaar naar het buitenland. Emilie deed vorig jaar eindexamen en kwam daarna terecht in Maleisië en Borneo. Een kort verslag. Via een vriendin ben ik terecht gekomen bij bureau WegWijs in Den Haag, een speciaal adviesbureau voor scholieren en studenten die een periode naar het buitenland willen voor vrijwilligerswerk, een stage of om een taal te leren. Ik wist dat ik vrijwilligerswerk wilde doen en vooral erg ver weg wilde. Diep in de jungle De eerste fase werd ik ingedeeld in een environmentproject. Samen met twee groepsleiders en een dokter reisden we twee dagen om ergens diep in de jungle van Borneo drie weken te werken aan het funderen van een brug voor onderzoekers en jungle-rangers. Deze brug was nodig om in de streng beschermde Imbak Canyon te komen. In deze canyon zijn minder mensen dan op de Mount Everest geweest. We leefden drie weken lang met z n allen in een huis zonder muren met alleen een dak, zonder elektriciteit of warm water. Elke dag konden we na het zware werk douchen onder een prachtige waterval. Je viel om acht uur s avonds in slaap in het midden van de jungle tussen alle vogel- en insectengeluiden. Overal bloedzuigers De tweede fase zat ik in de adventurefase. Dit betekende twee weken trekken door de jungle met eten voor twee weken, kleren, tent en teamspullen in een rugzak op je rug. Het gemiddelde gewicht is zo n 20 kilo en elke dag werd er vijf tot zeven uur gelopen. Elke dag werd er een dayleader aan gewezen. Die moest er voor zorgen dat we op tijd weg gingen, dat iedereen genoeg dronk tijdens de tocht, en dat iedereen zijn taken wist op het moment dat we bij het nieuwe kamp aankwamen. We moesten namelijk elke dag het kamp opnieuw afbreken WegWijs kwam met de organisatie Raleigh International. Dit is een Engelse organisatie voor jongeren tussen de 17 en de 24 jaar vanuit de hele wereld. Bij mij zaten vooral mensen uit Engeland, Australië, Maleisië en Nederland, maar ze proberen steeds meer mensen uit verschillende landen mee te laten doen. Raleigh heeft expedities in India, Costa-Rica & Nigaragua en Maleisië. Ik heb gekozen voor Maleisië. En de expeditie was in de provincie Sabah op Borneo. Een project duurt tien weken en bestaat uit een introductie week en drie projectfases. De drie fases zijn verdeeld in een environment-, een community- en een adventurefase. Tijdens de introductiefase leer je hoe je in de jungle moet overleven met een tent, koken op vuur, communiceren met een legerradio. Ook krijg je alles te weten over de projecten waar je mogelijk wordt ingedeeld. Er zijn namelijk verschillende projecten en je kunt er maar aan twee mee doen. De adventurefase richt zich vooral op self-development, leadership skills, werken in een team en doorzettingsvermogen. In de environmentfase werk je aan een project ter verbetering van de infrastructuur in de jungle. En in de communityfase werk je samen met de lokale bevolking aan een project in de community. en opbouwen. En dat was bijna elke dag in de stromende regen. Overal waren bloedzuigers, die overigens niet gevaarlijk zijn, maar vooral heel irritant (en ik heb ook vijf slangen gezien). Voor velen klinkt dit allemaal verschrikkelijk en toen

15 vox hieronymi Zwaar en leerzaam 15 Naar het buitenland elke dag vers fruit van onze buurman en wij kregen les in het vlechten van manden en riemen. Ook zijn we op een zondag ochtend naar een kerkmis gegaan. Niet dat we er veel van verstonden, maar het was toch wel bijzonder om te zien hoeveel waarde deze mensen aan hun geloof hechten. Wat ik het leukst vond waren de kinderen. Wij konden hen niet verstaan en zij ons niet, maar toch kwamen ze elke dag even langs om te zwaaien en een beetje te spelen rond ons huis. We hebben een paar middagen spelletjes gedaan met een groep van ongeveer 20 kinderen. Heel bijzonder hoe veel lol deze kids hadden met de hele dag heerlijk buiten spelen en niets anders nodig hebben dan een bal en een grasveld. Toch een groot verschil met de kinderen hier, die de hele dag met hun nintendo s in de weer zijn. De laatste avond hadden de bewoners van Buayan een feestavond georganiseerd met heerlijk lokaal eten, speeches en er werd natuurlijk gedanst. Deze avond merkte je hoe dankbaar de dorpelingen waren voor onze hulp. Tijdens elke speech bedankten ze ons denk ik wel een keer of zes. Het gaf een ontzettend goed gevoel om deze lieve mensen zoveel hulp te bieden. Ze zeiden dat door de hulp van Raleigh ze waarschijnlijk in april klaar zullen zijn met het systeem en dat is anderhalf jaar eerder dan als ze het zonder Raleigh hadden moeten doen. ik het allemaal voor het eerst hoorde, dacht ik: waar begin in aan? Maar deze fase was absoluut mijn leukste en leerzaamste fase. Mijn groep was geweldig. Tijdens het lopen deden we alleen maar spelletjes of waren we aan het zingen. Ik denk niet dat ik ooit zoveel heb gelachen als toen. Je trekt als groep zo naar elkaar toe als de leefomstandigheden zo zwaar zijn, dat je echt onwijs goede vrienden maakt. Na de twee weken afzien was het tijd voor paradijs; we hebben een week op een prachtig eiland voor de kust van Kota Kinabalu (hoofdstad van Sabah) gezeten en heeft iedereen zijn duikbrevet gehaald. Het was zo n ervaring om na die vermoeiende, intense jungle naar zo n prachtig strand te gaan. Op het moment dat je wakker werd, deed je je bikini of zwembroek aan en sprong je zo de turquoise zee in. De tien weken waren ontzettend leuk, bijzonder, zwaar en leerzaam. Ik heb geweldige mensen ontmoet waarmee ik nog heeel lang bevriend zal blijven. Ik hoop dat ik met dit verslag de leerlingen van het USG enthousiast heb gemaakt. Vragen of interesse? Mail me dan op Nuttige sites: Dam in de rivier Mijn derde fase was de communtityfase. In Kampong Buayan hielpen we de lokale bevolking met het bouwen van een micro-hydro-electricity systeem. Dit is een soort kleine dam in een rivier en in die dam wordt een turbine gebouwd. We hoefden gelukkig niet alleen te werken. Er was ook veel interactie met de bewoners van Kampong Buayan. Wij kochten

16 16 Docente Frans Jos Tielens vox hieronymi De docenten zijn dol op literatuur, de leerlingen niet Eigenlijk zijn er te weinig uren om het hele lesprogramma voor Frans te behandelen. Dus als je voor Frans kiest, weet je dat je hard moet werken. Frans wordt in alle klassen gegeven, zegt Jos Tielens, docente Frans en voorzitter van de sectie Frans. Maar je legt wel meteen de vinger op de zere plek door te vragen naar de hoeveelheid uren. In de brugklas drie uur en in de bovenbouw twee uur per week. En twee uur voor de bovenbouw is echt veel te weinig om het hele lesprogramma te behandelen. Gelukkig hebben we hier met slimme kinderen te maken, maar ik vind eigenlijk: elk jaar dat je niet drie uur per week hebt, is een weggegooid jaar. Eigenlijk zou de hele sectie Frans bij het interview zijn, maar ondanks dat het een kleine sectie is, bleek het toch ingewikkeld om alle drie docenten op hetzelfde moment Frans? Je wordt er niet meer of minder gelukkig van bij elkaar te krijgen. Dus werd het een interview met de sectievoorzitter die inmiddels al 29 jaar Frans geeft op het USG en het klappen van de zweep kent. In de oude tweede fase moesten we met leerlingen die Frans 2 deden drie literaire werken bespreken, nu moeten we weer de hele literatuurgeschiedenis onderwijzen. Die literatuureisen kan ik niet waarmaken. Ik kan onmogelijk een aanbod uit elke periode behandelen. Veel leerlingen vinden dat overigens helemaal niet zo jammer. De docenten zijn het dolst op literatuur, besluit ze haar kritische betoog lachend. Eigenlijk ben je als leerling en docent wat Frans betreft beter af op het atheneum. Daar worden geen klassieke talen gedoceerd en is er meer ruimte voor Frans. Hard werken De leerlingen kunnen in de bovenbouw kiezen tussen Frans en Duits. Als je Frans kiest, weet je dat je voor een vak kiest waar je hard voor moet werken, dus je moet er wel zin in hebben. En je wordt er niet meer of minder gelukkig van. Dit is niet echt een aanbeveling voor mijn vak. Maar leerlingen die ervoor kiezen, hebben iets met Frans. Wat je ziet is dat leerlingen utilistischer zijn geworden. Wat moet je nou met Frans, vragen ze zich af. Toch heb ik ooit twee volle zesde klassen gehad. Jos Tielens vormt samen met Yannick Staes en Myriam Dray de sectie Frans. Het is nog onduidelijk of Dray deel uit kan blijven maken van het team. Zij was vervanger tijdens het zwangerschapsverlof van Staes. Het vak Frans is voortdurend in ontwikkeling. Een van de speerpunten van de sectie nu is: doel taal is voertaal. De docenten streven er naar, in navolging van Engels, uitsluitend Frans te spreken tijdens de les. Maar we moeten ons daar zelf wel steeds weer met de neus op drukken, zegt Tielens. Je gaat snel over op het Nederlands als de leerlingen iets niet begrijpen en dat geldt zelfs voor de Française onder ons. We moeten ons er voortdurend van bewust blijven en we maken elke keer een nieuwe start. Kortste route met de metro Verder zijn de docenten Frans op zoek naar goede manieren om te differentiëren binnen de groep. In de praktijk vindt nu differentiatie plaats in de vorm van Compacten & Verrijken. Bij de onderbouw zijn dat vrijwel altijd opdrachten in cultuur, omdat deze leerlingen de taal nog onvoldoende

17 vox hieronymi Docente Frans Jos Tielens 17 Taalspellen zijn echt fantastisch beheersen. Het is een beetje zoeken naar leuke opdrachten, maar we geven de leerlingen bijvoorbeeld een traject van A naar B in Parijs op waar ze de kortste route met de metro moeten uitzoeken. Van de stations die ze passeren, zoeken ze de geschiedenis op.in de eerste klas wordt een nieuwe methode voor Frans gebruikt. Daarin gebeurt veel meer online. Tot nu toe hadden we alleen programma s die geïnstalleerd zijn op de computers op school, waar thuis dus niet mee gewerkt kon worden. Deze programma s waarmee werkwoorden en grammatica geoefend kunnen worden, voldoen overigens nog steeds heel goed en de leerlingen werken er graag mee. Club van 100 Een andere belangrijke ontwikkeling bij Frans is dat er spellen zijn aangeschaft met geld van de Club van 100. Hiermee is een droom van mij in vervulling gegaan, zegt Tielens. Ze is Ik wil eigenlijk dat de leerlingen allemaal negens halen lyrisch over de taalspellen: Die zijn leuk echt fantastisch! Ik gebruik ze van de eerste tot en met de zesde klas en de leerlingen zeggen na het spelen van zo n spel: ik heb er heel veel van geleerd. Het betreft bijvoorbeeld een bordspel over voorzetsels en de klok in de vorm van een dominospel. Ik wil eigenlijk dat de leerlingen allemaal negens halen voor Frans, is de wens van Tielens, maar die tijd is geweest. Nu hebben ze allemaal een voldoende, wat in mijn optiek natuurlijk nogal pover is. Toch ben ik een gelukkig mens. Jos Tielens: Elk jaar dat je niet drie uur per week Franse les hebt, is een weggegooid jaar. [TS]

18 18 Goden ABC vox hieronymi Herakles. Het andere verhaal Zodra Herakles, die door de Romeinen Hercules werd genoemd, ter sprake komt, duikt de vraag op of hij een god was of slechts een held. De waarheid ligt in het midden: hij was een halfgod, zoon van Zeus en de aardse koningsdochter Alkmene. Maar omdat zelfs de Olympische goden onder de indruk waren van zijn vele heldendaden, mocht hij na zijn dood ook op de Olympos komen wonen. Wat nog wel eens verwarrend is bij het lezen van de Griekse mythen, is dat Herakles door zijn aardse ouders, Alkmene en haar wettige echtgenoot Amfitrion, Alkeides werd genoemd. Hij heeft een tweelingbroer, omdat Amfitrion de nacht nadat Zeus was langs geweest, ook een zoon verwekte bij zijn vrouw. Deze jongens komen tegelijk ter wereld en het broertje heet Ifikles. Hera, de jaloerse echtgenote van Zeus, probeert overigens deze bevalling te verhinderen door de geboortegodin voor de deur toverspreuken te laten mummelen, maar uiteindelijk kan ze het proces alleen vertragen. Dit stemt Hera toch enigszins tevreden, omdat daardoor in Tyrins in elk geval eerder een jongen, Eurystheus, ter wereld is gekomen, die daardoor erfgenaam is van Tyrins en Mykene. Anders zou het kind van Amfitrion, nakomeling van Perseus, dat zijn. Als Zeus hoort van deze streek van Hera, steelt hij zijn kind uit de wieg en legt het op de Olympos stiekem aan de borst van zijn slapende vrouw. Hera schrikt wakker en slaat het kind weg, maar de melk is al toegeschoten: het kind heeft een druppel onsterfelijkheid kunnen indrinken en de rest sproeit weg langs de hemel: de Melkweg verlicht vanaf dan, zwakjes maar voor eeuwig, de hemel. Als de tweeling acht maanden is, stuurt Hera twee slangen naar hun wieg. De kleine Ifikles krijst, maar Alkeides knijpt de slangen de strot dicht. Dan pas weten zijn ouders wie van de twee de godenzoon is. Begonnen als schaapsherder Niet iedereen weet dat hij goddelijk is, maar Alkeides valt in Thebe zeker wel op door zijn bovenmenselijke kracht en doorzettingsvermogen. Zijn vader parkeert hem echter jarenlang als schaapherder. De reden hiervoor was overigens, dat hij Linos, de broer van Orpheus, de hersens had ingeslagen. Amfitrion wist dat Alkeides een godenzoon was, had zijn vrouw vergeven en deed zijn best zijn pleegzoon de beste opvoeding te geven. Muziekonderwijs was hier een onderdeel van, naast boogschieten, vechten, wagenmennen en worstelen. Linos had Alkeides, toen hij een jaar of zes was, met een riet op zijn vingers geslagen, omdat hij de snaren van de lier (door zijn ongekende kracht) steeds kapot trok. Toen sloeg de jongen de lier stuk op zijn hoofd. Hij schrok van het gevolg. De kudde van Amfitrion graast samen met de kudde van een Herakles in gevecht met de centaur Nessos (Giambologna, 1599, Loggia dei Lani, Florence) koning die Thespios heet. De schapen worden regelmatig bedreigd door een bergleeuw (voor de kenners onder u: dit is niet de Nemeïsche leeuw) en als Alkeides een jaar of zeventien is, en inmiddels twee meter lang, doodt hij deze leeuw. Vanaf dat moment mag hij graag een leeuwenhuid als mantel te dragen. Koning Thespios nodigt Alkeides uit om hem met een feestelijk banket te bedanken voor zijn heldendaad en de dood van de leeuw te vieren. Deze koning heeft vijftig (!) dochters en als hij de boomlange jongeman in leeuwenmantel zijn paleis ziet binnenlopen, wil hij niets anders dan kleinkinderen, liefst zonen, van deze oogverblindende held. Hij voert hem in zijn jonge onschuld avond na avond dronken, wel vijftig keer, en laat steeds een andere dochter bij hem in bed kruipen en hem verleiden. Symbolische tweesprong Alkeides verzinkt helemaal in dit leventje van feest en genot, maar zijn vader laat hem terug naar huis roepen. Droevig

19 vox hieronymi Goden ABC 19 Herakles. Het andere verhaal maar gehoorzaam gaat hij op weg naar Thebe. Als hij dichtbij de oude stad is gekomen, komt hij op een tweesprong. Hij aarzelt welke weg hij zal nemen. Bij de weg linksaf staat een flamboyante vrouw die hem probeert te verleiden tot de weg van gemak, van luilekkerland en pleziertjes. Langs haar weg kan hij zonder moeite rijk worden, knipoogt zij. Herakles kijkt naar de andere weg, waar een kleurloze vrouw blijkt te staan die hem met vlakke stem vertelt dat haar rotsachtige weg tot pijn en moeite zal leiden. Loodzware taken. Zij legt uit dat de goden roem niet zomaar weggeven en dat haar naam Deugd is. Onze held bekijkt de andere vrouw nog eens van top tot teen en bedenkt dat kleurige kruiden de kudde doorgaans niet bekomen. (De opleiding tot schaapherder blijkt zo gek nog niet.) Hij denkt even na en kijkt naar zijn eigen, enorme, handen. Die heb ik niet om ze niet te gebruiken, denkt hij, heft zijn vuisten naar de hemel en slaat rechtsaf het rotspad op. Opvliegend karakter 1. het doden van de leeuw van Nemea 2. het doden van de veelkoppig Hydra van Lerne 3. het vangen van het zwijn van Erymanthos 4. het vangen van de hinde met de gouden horens in Arkadië 5. het verjagen van de Stymfalische vogels met ijzeren snavels en klauwen 6. het uitmesten van de stal van Augeias 7. het ophalen van de paarden van Diomedes 8. de Minotaurus overbrengen van Kreta naar het vasteland van Griekenland 9. de gordel van Hyppolyte ophalen voor de dochter van Eurystheus 10. het roven van de runderen van Geryon (driekoppig monster) 11. het roven van de appels der Hesperiden 12. Cerberus uit de onderwereld halen. [MH] In de jaren daarna voert Herakles verschillende veldslagen aan om Thebe te beschermen. Zijn kracht is handig, zijn opvliegend karakter erg lastig. Met het laatste maakt hij koning Erginos boos, die hem een oorlogsverklaring aan Thebe oplevert. In de strijd daarna sneuvelt zijn pleegvader. Herakles kookt van woede en wint de strijd, met behulp van zijn tweelingbroer en Athena. Herakles trouwt met een dochter van de overwonnen koning en krijgt drie zonen waar hij zielsveel van houdt. Het gaat hem goed en hij is gelukkig. En dan duikt Hera weer op. Zij kan het niet uitstaan hoe zijn leven verloopt en slaat hem met waanzin. Herakles vermoordt zijn vrouw en kinderen. Als hij weer bij zinnen is, vraagt hij om zijn zwaard om de hand aan zichzelf te slaan. Hij verkiest de dood, omdat zijn drift hem het leven onwaardig maakt. Gelukkig weet Theseus, een goede vriend, hem te bepraten. Herakles gaat naar het orakel van Delfi om te horen wat de goden van hem verwachten. Opdrachten En dàn gaat hij naar koning Eurystheus, zijn neef, die door manipulaties van Hera net een dag ouder is dan hij, om de heerschappij over Tyrins en Mykene op te eisen. Eurystheus wordt afgeschilderd als het tegenbeeld van Herakles: klein en laf en met een piepstem die geen enkel ontzag afdwingt. Vanuit zijn positie kan hij echter bevelen en hij zegt dat Herakles de troon krijgt als hij een aantal opdrachten uitvoert. Die achten wij genoegzaam bekend, mede dankzij de (gemoduleerde) versie daarvan van Disney Studio s. Toch een korte opsomming: De dronken Hercules

20 20 In de voetsporen van vox hieronymi Hadrianus: gehard militair... De sectie Klassiek Talen ging op nascholingsweekeinde in Londen en Cambridge. Ze lieten zich onder andere door Robin Lane Fox bijpraten over Hadrianus. Patrick Nieuwenhuyse doet verslag. Na een lange vrijdag vol met lessen, critical thinking, LOB en allerhande activiteiten voor de onderbouw vertrok de bijna voltallige sectie Klassieke Talen met de trein naar Eindhoven. Een voorspoedige vlucht het kanaal over, een trein naar Londen en aldaar de metro brachten ons tenslotte bij ons Londense stadspaleisje: Tudor Court. Na een ontvangst in een receptie die geheel gewijd bleek aan de cultus van Saïd Baba werden de geslachten strikt gescheiden over een jongens- en een meisjeskamer die bereikt werden langs een lange trap (met de sleetse tapijten waar Britten zo dol op zijn) naar zolder, prettig gesitueerd onder de hotelboiler, naast Paddington station Hadrianus was van geboorte (76 na Chr.) een Spanjaard, net als zijn adoptievader keizer Trajanus (de stichter van Nijmegen). Dat wil zeggen, zijn familie was Spaans, zelf kwam hij in Rome ter wereld. Hij was dus een succesvolle allochtoon, een emigrantenzoon die door de oude Romeinse elite werd uitgelachen om zijn zware Spaanse accent als hij Latijn sprak. Om zijn kwaliteiten op allerlei gebied werd hij door Trajanus gekozen en vervolgens geadopteerd als zijn opvolger. Hadrianus heeft het meest van alle keizers door het Romeinse rijk gereisd - in Rome was hij maar zelden. Overal in het rijk sloeg hij opstanden neer, herstelde hij verdedigingswerken en bouwde nieuwe (de Hadrian Wall). Hij renoveerde grote publieke werken, herzag het belastingssysteem, hervormde de wetten, blies de economie nieuw leven in door drukkende schulden kwijt te schelden (in een groot bonfire liet hij eenvoudig alle schuldbekentenissen verbranden daar kan Wouter Bos nog wat van leren) en reorganiseerde het leger. Hij De goede keizer De gehele zaterdag en zondagmorgen werden besteed aan keizer Hadrianus en de aan hem gewijde grootse overzichtstentoonstelling in het British Museum Life, love legacy - Hadrian, Empire and conflict. Van deze tot de verbeelding sprekende goede keizer vallen in heel Europa en Noord-Afrika nog de ruïnes van zijn grootse bouwprojecten te bewonderen: de Hadrian Wall die de Schotten buiten het Imperium Romanum moest houden, de limesverdedigingswerken in Zuid-Algerije, de resten van de Zeustempel, het stadion en de bibliotheek in Athene en natuurlijk in Rome het pantheon, de engelenburcht (zijn mausoleum) en zijn lustvilla even buiten Rome (Tivoli). Zaterdag volgde de sectie een serie zeer inspirerende lezingen van en paneldiscussies met vooraanstaande Britse classici, oudhistorici en archeologen. Onder hen viel op de grote Oxfordscholar Robin Lane Fox. Hij is de schrijver van hét standaardwerk over Alexander de Grote, het handboek The classical world en de geleerde die Oliver Stone bijstond bij het maken van zijn filmepos Alexander. Bovendien geniet hij nationale bekendheid door zijn wekelijkse tuinrubriek in de Times. Succesvolle allochtoon In 2007 werden bij opgravingen in Sagalassos (zuid-turkije) delen van een meer dan vijf meter hoog beeld van Hadrianus opgegraven door archeologen van de Katholieke Universiteit Leuven. (foto Sagalassos Archaeological Research Project /

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2014 pavo 1077 Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging opgenomen in het ziekenhuis. Dit kan voor u en uw

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

Het gymnasium: iets voor jou?

Het gymnasium: iets voor jou? Het gymnasium: iets voor jou? Stel jezelf eens de vraag... Ben ik nieuwsgierig? Heb ik een brede belangstelling? Hou ik van onderzoeken? Ben ik gek op cultuur? Houd ik van nieuwe dingen leren? Ben ik kritisch?

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Beter voor elkaar Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie ( comazuiper ) Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in

Nadere informatie

Een uitdagende en succesvolle schooltijd

Een uitdagende en succesvolle schooltijd Een uitdagende en succesvolle schooltijd HAVO ATHENEUM GYMNASIUM 2015 Past het Boni bij mij? Je bent op zoek naar een school met een veilige en prettige sfeer? Je wil graag docenten die met je meedenken

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis geweest. Dit kan voor zowel u als voor uw kind een schokkende ervaring zijn.

Nadere informatie

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS Met kop en schouder Vwo+ en Gymnasium OP WINKLER PRINS Grieks en Latijn geven je diploma een gouden randje! Is vwo+ of het gymnasium wat voor jou? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet je jezelf de

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1 (Hoog)begaafd? Met onderwijs op maat, uitdagingen in je eigen interesses en jaren ervaring in onderwijs aan (hoog)begaafden ben je bij ons aan het goede adres! (Hoog)begaafd? Wat is (hoog)begaafdheid nou

Nadere informatie

KOM NAAR DE OPEN DAG! 30 januari 2015. Johan van. Oldenbarnevelt. Gymnasium

KOM NAAR DE OPEN DAG! 30 januari 2015. Johan van. Oldenbarnevelt. Gymnasium KOM NAAR DE OPEN DAG! 30 januari 2015 Johan van Oldenbarnevelt Gymnasium EEN GYMNASIUM? Het Stedelijk Gymnasium Johan van Oldenbarnevelt, het JvO, is een zelfstandig gymnasium. Dat is een school waar alle

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

schooljaar 2015/2016 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2015/2016 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2015/2016 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Ouderinfo. 14e jaargang nr. 11 22 januari 2016 www.obspassepartout.nl

Ouderinfo. 14e jaargang nr. 11 22 januari 2016 www.obspassepartout.nl Van de directie Deze periode op de kalender: In de leerlingtevredenheidspeiling zien we dat de kinderen tevreden zijn over de school. Alleen huisvesting is een punt van zorg, maar we hopen binnenkort met

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Kennismaking met een andere wereld

Kennismaking met een andere wereld Kennismaking met een andere wereld Sophie werkte bijna twee maanden met Quechua scholieren in Arampampa, in het noorden van Potosí, Bolivia. Haar eerste kennismaking met Latijns Amerika en inheemse leeftijdsgenoten

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

GYMNASIUM TACITURNUM

GYMNASIUM TACITURNUM GYMNASIUM TACITURNUM het gymnasium van het Willem de Zwijger College Wij leren niet voor school, maar voor het leven Gymnasium..iets voor jou? Sommige mensen denken dat gymnasium betekent: oude talen,

Nadere informatie

Irma Peters (Calandlyceum '98-'04; afgestudeerd master geschiedenis)

Irma Peters (Calandlyceum '98-'04; afgestudeerd master geschiedenis) Manisha Biekram (Calandlyceum '04-'10) Nadat ik mijn VWO diploma had behaald, ben ik bouwkunde gaan studeren aan de Technische Universiteit in Delft. Je zou bij het horen van de naam van mijn studie kunnen

Nadere informatie

Het gymnasium op het Ludger. informatie voor aanstaande brugklassers

Het gymnasium op het Ludger. informatie voor aanstaande brugklassers Het gymnasium op het Ludger informatie voor aanstaande brugklassers INHOUDSOPGAVE Misschien overweeg je wel om na de basisschool naar het gymnasium te gaan. In dat geval ben je op het Ludger aan het juiste

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

werken voor talent! MET DE IPAD!

werken voor talent! MET DE IPAD! Op de Groene Hart Topmavo komen leerlingen met een mavo (vmbo-tl) of mavo/havo-advies. We hebben in klas 1 zowel tl-klassen als tl/havoklassen. Bij ons kunnen leerlingen Meer dan leren. Leerlingen doen

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND Visser t Hooft Lyceum Leiden KANSRIJK EN UITDAGEND Verleg je grenzen! i tweetalig gymnasium (tweetalig) atheneum (tweetalig) havo 1 1 mavo (vmbo-t) vhl.nl Kagerstraat 1 q Ik vind het een mooie, gezellige

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders Herkent u één van deze vragen? Hoeveel mag mijn kind eigenlijk drinken? Kunnen jongeren tegen alcohol en wat zijn de risico s? Is het verstandig mijn kind

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

Alcohol in de opvoeding

Alcohol in de opvoeding Alcohol in de opvoeding >> In deze brochure leest u meer over alcohol in de opvoeding. Over het effect van alcoholgebruik op uw kind. Over regels die u kunt stellen en adviezen die u uw kind kunt geven.

Nadere informatie

MAAK WERK VAN JOUW TALENT

MAAK WERK VAN JOUW TALENT MAAK WERK VAN JOUW TALENT Schatgraven heeft altijd iets spannends. Zeker als je weet dat je iets gaat vinden. Wat komt er tevoorschijn? De komende jaren ga jij schatgraven. Als het kan op onze school.

Nadere informatie

Een uitdagende en succesvolle schooltijd

Een uitdagende en succesvolle schooltijd Een uitdagende en succesvolle schooltijd HAVO ATHENEUM GYMNASIUM 2015 Yair Past het Boni bij mij? Bruggers aan het woord Yair: Ik voel me thuis op het Boni. Het is heel fijn in de brugklas. Je wordt hier

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders,

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders, Beste ouders, Dit is de derde TTO nieuwsbrief. Hartelijk dank voor de positieve reacties. Helaas is gebleken dat de nieuwsbrief niet bij alle ouders aankomt. Mocht u horen dat een ouder deze niet heeft

Nadere informatie

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe!

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! HAVO/ VWO Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! VAN ONDER - NAAR BOVENBOUW Wie binnen Openbare Scholengroep Sevenwolden overgaat van het tweede leerjaar basisvorming naar het derde leerjaar havo of vwo,

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Latijn: iets voor jou?

Latijn: iets voor jou? : n j i t a L r o o v s iet jou? De Romeinen en wij Waar komen onze letters vandaan? Hoe komen we aan de namen van de maanden? De antwoorden op vele van deze vragen vind je vaak in het verleden bij de

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van: Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:... Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Samen bouwen aan je toekomst. Het Maerlant in 10 stappen

Samen bouwen aan je toekomst. Het Maerlant in 10 stappen SC H L OO JA AR 20 1 20 5-16 Samen bouwen aan je toekomst Het Maerlant in 10 stappen Je wilt naar... een leuke school, waar iedereen elkaar kent. Een relaxte, overzichtelijke school, waar je jezelf kunt

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Informatie voor ouders. schooljaar 2015-2016. Lyceum volgens. Mischa. Hart voor jouw talent! Uitdagend leren

Informatie voor ouders. schooljaar 2015-2016. Lyceum volgens. Mischa. Hart voor jouw talent! Uitdagend leren Informatie voor ouders schooljaar 2015-2016 Lyceum volgens Mischa Hart voor jouw talent! Uitdagend leren Uitdagend leren De leerlingen op het Lyceum volgen een opleiding voor havo, atheneum of gymnasium.

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders 2 e druk, mei 2008 ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders Herkent u één van deze vragen? Hoeveel mag mijn kind eigenlijk drinken? Wat zijn de risico s van alcoholgebruik door jongeren? Is het verstandig

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs!

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs! Gymnasium Ook tweetalig onderwijs! Op lariks Inhoud Welkom! Het gymnasium aan CS Vincent van Gogh Eerste fase Tweede fase Romereis Gymnasium en tweetalig onderwijs Activiteiten Gymnasiumteam Viva Vox Contact

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Film bekijken? Scan met Layar! vmbo-theoretisch leerweg (tl) havo, atheneum, atheneum+ 900 leerlingen Uit de kunst! Ongeveer 900 leerlingen komen elke dag naar

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO Eerlijk gezegd vond ik het eerst doodeng en spannend om naar een andere school te gaan. Ik wou mijn oude klas van de Ekke de Haan gewoon niet kwijt. We hadden het daar zo

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Een brede belangstelling? Ja / nee. Grieken en Romeinen?

Een brede belangstelling? Ja / nee. Grieken en Romeinen? Gymnasium Quintus Wie was dr. Hendrik Jan Nassau? Het Dr. Nassau College is genoemd naar Dr. Hendrik Jan Nassau. Ongeveer tweehonderd jaar geleden werkte hij als taalmeester aan de Latijnse school in Assen.

Nadere informatie

WINGERDINGEN maart 2016

WINGERDINGEN maart 2016 WINGERDINGEN maart 2016 Inhoud Voorwoord Agenda Schoonmaakavond Bericht van de Medezeggenschapsraad Van de Schoolraad Damkampioenschappen Even voorstellen: Desley van Schijndel Oud papier Bijlagen: - Flyer

Nadere informatie

!!!!! !!!!!!!!!!!! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams)! (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel)! Hoe voel je je nu? Beter?!

!!!!! !!!!!!!!!!!! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams)! (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel)! Hoe voel je je nu? Beter?! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams) Jim Laura Jim Laura Jim wijn aan) Laura Hallo Laura (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel) Hoe voel je je nu? Beter? Ja. Ja, dankje. Dit is voor jou. Een beetje

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Een uitdagende en succesvolle schooltijd

Een uitdagende en succesvolle schooltijd Een uitdagende en succesvolle schooltijd HAVO ATHENEUM GYMNASIUM 2016 Past het Boni bij mij? Je bent op zoek naar een school met een veilige en prettige sfeer? Je wil graag docenten die met je meedenken

Nadere informatie

december ------------------------------------------------------------------------------------------------ ------- kalender december Kalender Januari

december ------------------------------------------------------------------------------------------------ ------- kalender december Kalender Januari CBS De Regenboog Mars 1 Postbus 285 9600AG Hoogezand 0598-321031 december ------------------------------------------------------------------------------------------------ ------- kalender december Kalender

Nadere informatie

Wetenschap. Versterkt Engels! in Versterkt. - Spor t s- Fa s t L a n e Discover y. < A r tfac tor y >

Wetenschap. Versterkt Engels! in Versterkt. - Spor t s- Fa s t L a n e Discover y. < A r tfac tor y > Fa s t L a n e Discover y N a a s t e e n s t e r k b a s i s p a k ke t, t i j d vo o r t a l e n t! Versterkt Engels! Wetenschap in Versterkt Locatie Wijdschildlaan voor atheneum, havo en mavo [ Te c

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2015

NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2015 NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2015 OVERZICHT Algemeen Middenbouw (3-5) Bovenbouw (6-8) Algemeen / Persoonlijke noot In de afgelopen maand hebben we 2 ouderavonden georganiseerd die druk bezocht zijn en daar zijn

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Burggravenlaan. Bonaventuracollege. OPEN DAG za 17 januari 2015. Informatieavond ma 26 januari 2015. Middag groep 8 wo 28 januari 2015

Burggravenlaan. Bonaventuracollege. OPEN DAG za 17 januari 2015. Informatieavond ma 26 januari 2015. Middag groep 8 wo 28 januari 2015 OPEN DAG za 17 januari 2015 9.30-12.30 uur Informatieavond ma 26 januari 2015 aanvang 19.30 uur Middag groep 8 wo 28 januari 2015 aanvang 14.00 uur online aanmelden vóór 23 jan. Burggravenlaan Internationaal

Nadere informatie

ALGEMENE INFORMATIE RUIMTE VOOR TALENT BETROKKEN VERANTWOORDELIJK VEILIG

ALGEMENE INFORMATIE RUIMTE VOOR TALENT BETROKKEN VERANTWOORDELIJK VEILIG Q VERANTWOORDELIJK ALGEMENE INFORMATIE RUIMTE VOOR TALENT Q BETROKKEN Q VEILIG KIES VOOR CORDERIUS BESTE TOEKOMSTIGE BRUGKLASSERS EN OUDERS Wat is dat toch moeilijk: kiezen voor een middelbare school!

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Beste groep 8 leerling,

Beste groep 8 leerling, Beste groep 8 leerling, Je hebt ongetwijfeld van tweetalig onderwijs gehoord; een vorm van onderwijs waarbij meer dan 50% van de lessen in het Engels zijn. Op dit moment zijn er 120 scholen in Nederland

Nadere informatie

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging Elke dag inspirerend vwo / havo elke dag een uitdaging Samen met uw zoon of dochter staat u voor een belangrijke keuze. Op basis van het advies van de basisschool ligt de uitdaging op vwo of havo-niveau.

Nadere informatie

A G E N D A. Project DANS Inloopochtend als afsluiting van het project DANS. 15.00 uur begin van de voorjaarsvakantie

A G E N D A. Project DANS Inloopochtend als afsluiting van het project DANS. 15.00 uur begin van de voorjaarsvakantie W E E K B R I E F 24 19 februari 2016 Datum Omschrijving A G E N D A 16, 18 en 23 februari Definitieve adviesgesprekken VO voor groep 8 Woensdag 24 februari 8.30 9.30 uur Project DANS Inloopochtend als

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

De betekenis van het Gymnasium voor de leerlingen op onze school. Wat houdt het Gymnasium voor leerlingen in?

De betekenis van het Gymnasium voor de leerlingen op onze school. Wat houdt het Gymnasium voor leerlingen in? De betekenis van het Gymnasium voor de leerlingen op onze school Wat houdt het Gymnasium voor leerlingen in? In de brugklas volgen de leerlingen van de vwo- en tvwo brugklassen lessen klassieke cultuur

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond determina.e

Welkom. Ouderavond determina.e Welkom Ouderavond determina.e Programma Determinatie Doorstroming vmbo-t havo atheneum gymnasium Agenda Pauze Procedure-uitleg door de mentoren Proefles Latijn in lokaal A4/A5 (20.50) Determineren Wie

Nadere informatie

Mijn nieuwe school, een nieuwe start.

Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Naam: Mijn oude school weerbaar.info Mijn nieuwe school Als je naar het middelbaar onderwijs gaat is alles nieuw. Je klasgenoten, de docenten, de school, de regels

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

christelijke school voor gymnasium-atheneum-havo HAALT HET BESTE IN JE NAAR BOVEN

christelijke school voor gymnasium-atheneum-havo HAALT HET BESTE IN JE NAAR BOVEN christelijke school voor gymnasium-atheneum-havo HAALT HET BESTE IN JE NAAR BOVEN Dit is Melanchthon Schiebroek: Gymnasium, atheneum en havo Iedereen kent iedereen Kleinschalig en strak georganiseerd Huiswerk

Nadere informatie

Januari 2012 Agenda 2 Kerstvakantie 3 Kerstvakantie 4 Kerstvakantie 5 Kerstvakantie 6 Kerstvakantie

Januari 2012 Agenda 2 Kerstvakantie 3 Kerstvakantie 4 Kerstvakantie 5 Kerstvakantie 6 Kerstvakantie Januari 2012 Agenda 2 Kerstvakantie 3 Kerstvakantie 4 Kerstvakantie 5 Kerstvakantie 6 Kerstvakantie Informatiebulletin van De Evenaar www.basisschooldeevenaar.nl belevenaar@hotmail.com Informatie vanuit

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost Jouw praktische weg naar het hbo Onderdeel van AOC Oost 2014 2015 2Informatie Het Groene Lyceum 2014-2015 Lekker praktisch bezig zijn maar wel op een hoog niveau. Is dat ook voor jou de leukste route naar

Nadere informatie

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk!

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! In onze vorige Zing In hebben we het gehad over de druk die op jonge mensen wordt gelegd, op de vaak hoge eisen die we aan hen stellen. Maar niemand is

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie