nul Foto: Kees C. Keuch Honderd jaar verslavingszorg in Amsterdam JellinekMinnesota stoppen doe je zelf, maar niet alleen Nieuwe kliniek geopend

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "nul Foto: Kees C. Keuch Honderd jaar verslavingszorg in Amsterdam JellinekMinnesota stoppen doe je zelf, maar niet alleen Nieuwe kliniek geopend"

Transcriptie

1 nul 11 Foto: Kees C. Keuch Honderd jaar verslavingszorg in Amsterdam JellinekMinnesota stoppen doe je zelf, maar niet alleen Nieuwe kliniek geopend

2 0-nummer 11 oktober nummer is een cliëntgestuurd project van de Cliëntenraad Arkin. Dit magazine is gemaakt voor en door (ex) cliënten van de Jellinek. colofon Redactie: Kees C. Keuch Medewerkenden: Mark Schramade Bani da Lima Richard Johan van Glabbeek Teun Baaijens Pre-press en druk: Grafisch Buro Haarlem Anke Brinkman Redactieadres: Redactie 0-nummer p/a Cliëntenraad JellinekMentrum Postbus AV Amsterdam E: Site: Inhoud: 2 Van de redactie 3-8 Start JellinekMinnesota 9 Gedachten Tweede pubertijd 12 Programma festiviteiten U bent hier niet voor de lol. 100 jaar verslavingszorg in Amsterdam 19 deuren tellen 20 Nulnummers op website Voor reacties en ingezonden brieven en voor toestemming voor het geheel of gedeeltelijk overnemen van berichten en/of artikelen uit het 0-nummer kunt u contact opnemen met de redactie via ons adres. De naam 0-nummer / nulnummer 0-komma-0 betekent volgens het woordenboek: totaal niets. Vaak is dit het gegeven waarin veel mensen met verslavings-problematiek terecht zijn gekomen. Aan het eind van de rit,als de bodem bereikt is, moet je constateren dat de patiëntcliënt, wil die zichzelf weer op de rails zetten, van onderaf weer opnieuw zal moeten beginnen. Vanuit het absolute nulpunt in een spiraal omhoog. Redactioneel Wat niet vaak gebeurt en waarschijnlijk ook niet snel een tweede keer zal voorkomen is dat er binnen een maand twee 0-nummers van de pers zijn gerold. 0-nummer elf heeft u nu in handen en hopend leest u het ook nog. Dit 0-nummer is voornamelijk opgedeeld in twee flinke artikelen. Het eerste gaat over de JellinekMinnesotakliniek welke officieel half oktober wordt geopend. Maar liefst 42 klinische plaatsen, dus bedden, en 12 dagklinische plaatsen. Voor de groep mensen die het rigoureus willen aanpakken en een duidelijke punt willen zetten achter hun uit de hand gelopen inname gedrag maken in deze kliniek een goede kans dit te veranderen. Je moet maar kijken of je erin past. Volgens JellinekMinnesota heeft de 12-stappen filosofie als uitgangspunt dat de onderlinge verbondenheid tussen mensen bepalend is voor een leven in herstel, zeker omdat mensen door verslaving vaak een geïsoleerd bestaan zijn gaan leiden. Benadrukt wordt, dat iedereen áltijd onderdeel is van een groter geheel en dat niemand er alleen voor hoeft te staan. Deze onderlinge verbondenheid geeft energie, waaruit mensen de kracht putten om te herstellen, en kan gezien worden als de basis van spiritualiteit. Spiritualiteit speelt een belangrijke rol binnen de Minnesotabehandeling en heeft te maken met de kijk op het leven en de relatie tot andere mensen en al het overige dat belangrijk is in het leven. Essentieel bij verbondenheid en in bredere zin spiritualiteit - zijn respect en begrip voor elkaar; niet alleen tussen cliënten, maar ook tussen cliënten en behandelaars. Toen ik hoorde van geen wachttijden heb ik gelijk tegen Mark Schramade gezegd: dat mag je mij eens uitleggen hoe jullie dat dan flikken. Helaas is het maar al te vaak waar dat er wachtlijsten zijn voor je feitelijk met de behandeling kunt beginnen. Dat liet de directie van JellinekMinnesota zich geen twee keer zeggen. In no-time floepte er een lijvig verhaal op tafel waarin het keurig wordt uitgelegd. Te lezen vanaf pagina 3 t&m 8. Bani da Lima legt op pagina 9 uit wat er zo anders is in deze behandeling. Dit artikel is ook in het voorgaande 0-nummer gepubliceerd. De middenpagina is deze keer weer ingeruimd voor een ervarings verhaal. De tweede helft van dit 0-nummer is ingeruimd voor de geschiedenis. Honderd jaar geleden, in 1909, is men in Amsterdam begonnen met aandacht te besteden aan het fenomeen verslaving. Honderd jaar verslavingszorg in woord en beeld te lezen en bekijken vanaf pagina 13 t&m 18. Het is jammer dat er zo weinig mensen op de hoogte zijn van wat er allemaal in die honderd jaar gebeurd is voorafgaand aan waar de verslavingszorg nu staat. Praktisch zijn we nog niet zoveel verder als je kijkt naar het slagingspercentage, maar wetenschappelijk is het ontegenzeggelijk zo dat er inmiddels heel veel meer bekend is dan toen men in 1909 begon. Wetenschap heeft nu eenmaal tijd nodig zich te ontwikkelen. Op pagina 12 kunt u lezen wat er in dit jubileumjaar voor festiviteiten op het programma staat. Achterin op pagina 19 een beschouwing van Johan van Glabbeek. In de komende 0-nummers volgt meer van deze gemotiveerde man. Gemotiveerd ook omdat hij JellinekMinnesota kliniek, Surinameplein. schrijft! (KCK) 2 11

3 JellinekMinnesota start! Hét nieuwe verslavingsbehandelcentrum van Nederland zonder wachtlijsten door Mark Schramade foto s: Kees C. Keuch Na 4 jaar voorbereiding is op 3 augustus 2009 JellinekMinnesota volledig van start gegaan. Met trots introduceren wij voor heel Nederland ons nieuwe verslavingsbehandelcentrum met een capaciteit van 42 klinische en 12 dagklinische plaatsen. In het 0-nummer is meerdere keren aandacht geweest voor de Minnesotabehandeling die is ontwikkeld op basis van de 12-stappen filosofie van de Anonieme Alcoholisten (AA). JellinekMinnesota combineert de 12-stappen behandeling met evidence based cognitief gedragstherapeutische interventies. Elders in dit nulnummer gaat Bani da Lima inhoudelijk in op de Minnesota behandeling en ons credo Stoppen doe je zelf, maar niet alleen. Voor meer informatie kunt u ook terecht bij onze tijdelijke website De aanleiding om JellinekMinnesota te starten is de toenemende vraag van cliënten naar de Minnesotabehandeling. Deze cliënten voelen zich niet aangetrokken tot de reguliere verslavingszorg en/of zijn daar niet succesvol behandeld. Zij beschouwen het als een gemis dat de reguliere verslavingzorg in Nederland nauwelijks Minnesota behandelingen aanbiedt. Hierdoor worden cliënten vaak verwezen naar buitenlandse Minnesota klinieken en/of particuliere klinieken. Arkin heeft dit geluid uit de markt opgepakt en samen met de Stichting 12 Stappen 1 het initiatief genomen om een landelijk Minnesota behandelcentrum op te zetten. De cliëntenraad van Arkin omarmt de Minnesotabehandeling en AGIS Zorgverzekeraars ondersteunt de introductie van de Minnesotabehandeling al vanaf het prille begin. Er zijn 9 belangrijke redenen voor cliënten om te kiezen voor de Minnesotabehandeling (zie kader 1). Eén van die redenen is dat er geen wachtlijsten zullen zijn. Hoe gaan wij dit waarmaken? Het ontbreken van wachtlijsten is toch alleen voorbehouden aan particuliere klinieken? Wachtlijsten (of leegstand) ontstaan als er een verschil is tussen de vraag van cliënten en het aanbod van Arkin. Het is dus noodzakelijk om de vraag en het aanbod op elkaar af te stemmen. Hiervoor moet je de organisatie zo inrichten dat de vraag en het aanbod maximaal beïnvloedbaar zijn. Eenpersoons kamer 11 3

4 De vraag : organisatie van de instroom ofwel marketing. Receptie Huiskamer Tieken Tweepersoons kamer Aangepast voor invaliden Het team van JellinekMinnesota gaat niet afwachten totdat de (ongeïnformeerde) cliënten zich melden bij Arkin en daar als behandeloptie JellinekMinnesota krijgen voorgeschoteld. Ons doel is dat wij in de Nederlandse markt dermate actief aanwezig zijn dat cliënten naar óns toekomen en dan goed weten wat de Minnesotabehandeling inhoudt en dat zij hier wel oren naar hebben. Wij hebben als JellinekMinnesota ook geen indicatiecriteria. Iedereen is welkom! Wij hebben alleen een aantal contra-indicaties. Als cliënten gecontroleerd willen blijven gebruiken dan is ons programma niet geschikt. Hetzelfde geldt als cliënten niet willen deelnemen aan zelfhulpgroepen. Tevens is de Minnesotabehandeling geen dubbele diagnose programma. Wij kunnen geen (matige tot zware) co-morbiditeit behandelen. Marketing is dus een belangrijke activiteit en wij hebben daarom ook een eigen merk JellinekMinnesota en slogan Stoppen doe je zelf, maar niet alleen zodat onze behandeling een eigen imago en uitstraling krijgt in de markt. Tevens is ons marketingbudget een substantieel en structureel onderdeel van de begroting. Wij hebben als één van de weinige behandelteams een account/relatiemanager in dienst. Onze relatiemanager onderhoudt bijvoorbeeld persoonlijk contact met de huisartsen die cliënten naar ons verwijzen. Maar hij pleegt zo nodig ook koude acquisitie. Verder zal de relatiemanager aanwezig zijn op congressen en op bezoek gaan bij bedrijven en arbodiensten. Hij is verantwoordelijk voor alle toeleidingskanalen inclusief het internet, waarvan wij verwachten dat dit het allerbelangrijkste toeleidingskanaal zal worden. Zo voeren wij thans onderzoek uit naar hoe Amerikaanse (Minnesota)klinieken zich marketeren op het internet. Als de vraag achterblijft zal onze relatiemanager actiever worden en meer (financiële) middelen inzetten om de vraag te laten toenemen. Als de vraag te groot wordt, gaat hij bij wijze van spreke even op vakantie of zich meer richten op het evalueren van de verschillende toeleidingskanalen. 4 11

5 ZELFHULPGROEPEN via huisarts Huisartsen Aanmelding Minnesota Detox Minnesota Primaire behandeling (dag/klinisch ) Verlengde behandeling (klinisch ) Safehouses via huisarts Het aanbod : organisatie van het proces en uitstroom ofwel logistiek beheersing In de auto-industrie introduceerde de Japanners in de jaren 80 het Just-in-time productieproces (JIT) hetgeen hen een enorme voorsprong gaf op hun Amerikaanse concurrenten. JIT reduceert de complexiteit van het productieproces en zorgt voor een betere logistieke beheersing. Het is bovendien een klassiek bewijs dat een hogere kwaliteit en minder kosten hand in hand gaan (zie voor een gedetailleerde beschrijving kader 2). Binnen de gezondheidszorg is het ook van belang dat er een optimale logistieke beheersing is van het behandelproces. Het is natuurlijk doodzonde als onze nieuwe evidencebased zorgprogramma s landen in een logistiek gezien on-beheerst proces met wachtlijsten. In de figuur staan de verschillende processen van Jellinek-Minnesota simplistisch weergegeven. Aan de hand van enkele voorbeelden geven wij aan hoe wij het proces gaan flexibiliseren. suboptimalisatie gaat krijgen van de detox). Alle vastigheden zijn complicerende factoren voor de logistiek beheersing van het volledige behandelproces. Bovendien sluiten ze op geen enkele manier aan op de specifieke behoefte van de klant. Wij moeten niet vergeten dat wij als Arkin gast zijn in het leven van onze cliënten. Als het een cliënt beter uitkomt om op donderdag opgenomen te worden dan nemen wij de cliënt op donderdag op. Bovendien wordt de duur van de detox bepaald door het individuele behandelplan. Belangrijk is een flexibele detox capaciteit. Als de instroom toeneemt groeit de detox ook als het aantal fysieke bedden dit niet toelaat. Bepaalde cliënten worden dan alvast doorgeschoven naar de primaire behandelunit (zie figuur) terwijl zij nog niet aan dit programma meedoen. Detox Het eerste voorbeeld is de detox. Vaak is de detox een bottleneck capaciteit doordat de instroom op een vaste dag is (bijv. maandag), de doorlooptijd vast staat (bijv. 12 dagen), de capaciteit vast staat (bijv. 20 bedden) en het capaciteitstarief vaststaat (voor een detox is dit een hoog tarief waardoor je Dagbehandeling 11 5

6 Een ander voorbeeld is de capaciteitstoewijzing. Bij een grotere instroom worden er extra capaciteiten vanuit de behandelunits toegewezen aan de aanmelding om de werkdruk op te vangen. Belangrijk is weer de norm dat er geen wachtlijsten zijn en dat de aanmelding daardoor altijd prioriteit heeft. Ook als dit tot (tijdelijke) aanpassingen leidt in de behandeling. Tijdelijk mededelingenbord Huiskamer detox Hazel Een derde voorbeeld is de behandelduur voor de cliënt die zal variëren tussen de 6 en 10 weken. Ook hiermee is de capaciteitsbezetting te sturen zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van zorg. Na de primaire behandeling zullen de meeste cliënten uitstromen. Sommige cliënten kunnen nog vier weken in onze verlengde behandelunit verblijven. Bij een grote vraag zullen de verlengingen echter niet klinisch maar dagklinisch worden gegeven eventueel in combinatie met een Safe House voor de cliënt. Bij leegstand zullen opfris cursussen worden aangeboden. Het laatste voorbeeld is het feit dat wij in de vorm van de zojuist genoemde Safe Houses een ideale achterdeur hebben voor de Minnesotabehandeling. Onze cliënten kunnen hier voor een langere tijd wonen en indien nodig bij ons in (deeltijd) behandeling blijven. In het Safe House zelf wordt niet behandeld maar wel begeleiding gegeven. De visie op mensen met een verslaving en het doel naar een leven in herstel, is in de Safe Houses identiek aan onze visie. Dit betekent voor onze cliënten een naadloze aansluiting. Huiskamer detox Hazel Zijgevel Surinameplein Samenvattend Om maximale invloed te hebben op de vraag en het aanbod is het noodzakelijk dat de organisatie verantwoordelijkheid heeft over alle bovengenoemde aspecten. Bij JellinekMinnesota is dit het geval want zowel: a) de marketing en instroom, b) de behandeling en doorstroom èn c) de uitstroom worden door ons beheerst. Een tweede belangrijke voorwaarde waaraan voldaan is, is dat de norm van geen wachtlijsten wordt gedeeld in het team en dat dit een belangrijk en terugkomend onderwerp is binnen de besprekingen over de kwaliteit van zorg. Alleen een langdurig en structureel capaciteitstekort kan roet in het eten gooien. 6 11

7 Gezien onze behoorlijke capaciteit van 42 bedden en de relatief korte behandelduur verwachten wij geen problemen. Hierdoor hebben wij voldoende vertrouwen om onze norm van geen wachtlijsten breed uit te dragen. Enkele weken geleden hebben wij álle huisartsen in Nederland geïnformeerd over de start van JellinekMinnesota en de negen redenen om hiervoor te kiezen. Nu is het tijd om onze doelen te realiseren. Kader 1: Negen redenen om te kiezen voor JellinekMinnesota 1. Onze addiction counselors zijn opgeleid in Hazelden en gecertificeerd door de staat Minnesota, VS; 2. De behandeling wordt volledig vergoed door alle zorgverzekeraars in Nederland; 3. Er zijn geen wachtlijsten; 4. Het uitgangspunt is volledige abstinentie van alle verslavende middelen en verandering van het verslavingsgedrag; 5. Er is een korte opnameduur van 6-10 weken; 6. Er is een verplichte deelname aan 12-stappen zelfhulpgroepen; 7. De familie is betrokken bij de behandeling; 8. De behandeling is in de Nederlandse taal; 2 9. Er is een verblijf in een Safe House mogelijk tijdens en na de behandeling. Buitenzitje Eetzaal Kader 2: Just-In-Time Vroeger werden alle auto s nog op voorraad geproduceerd en bij wijze van spreken door de fabriek heen geduwd ( push ) waarna het product in de opslag kwam totdat een importeur of dealer het kocht. Omdat het aantal uitvoeringen van een type auto zoveel groter werd (denk bijvoorbeeld aan alle verschillende kleuren), werd de noodzakelijke voorraad natuurlijk onbetaalbaar en onbeheersbaar groot. Met de Just-In-Time (JIT) werkwijze wordt een auto bij wijze van spreke volledig door de fabriek heen getrokken ( pull ) op basis van een concrete vraag en gaat de auto daarna direct naar de importeur of dealer. Audi gaat zelfs zover dat de eindgebruiker zijn auto komt ophalen bij de fabriek en letterlijk van de lopende band ziet rollen. Dit creëert voor de echte autofan natuurlijk een onvergetelijke ervaring. Stilte-Meditatie kamer Streep geeft richting Oosten aan service voor moslims 11 7

8 De essentie van het Just-In-Time (JIT) productieproces is: het flexibiliseren van het productieproces teneinde aan de wisselde klantbehoefte te voldoen. Er zijn veel meer uitvoeringen van een typeauto dan vroeger en deze worden in hetzelfde productieproces gemaakt. het introduceren van integrale kwaliteit in het productieproces in plaats van kwaliteitscontroles na afloop hetgeen leidde tot een drastisch beperking van afgekeurde producten; het ontbreken van voorraden hetgeen leidt tot minder halffabricaten, minder ruimtebeslag, minder goederenstromen in de fabriek èn daardoor minder kosten. Dit leidt tot een aanzienlijke verkorting voor het produceren van een auto maar stelt extreem hoge eisen aan de toeleveranciers van goederen. Deze moeten namelijk direct (just-in-time) worden aangeleverd als er een goederenvraag komt. JIT reduceert de complexiteit van het productieproces en is een klassiek bewijs dat een hogere kwaliteit en minder kosten hand in hand gaan. Om JIT te introduceren waren er enorme investeringen nodig in het flexibiliseren van machines en medewerkers. Het flexibiliseren van machines betekent modernere machines die gevarieerde producten kunnen maken. Het flexibiliseren van medewerkers betekent meer verantwoordelijkheden, een scherpere focus op kwaliteit en deskundigheidsbevordering. Een voorbeeld: indien een medewerker bij JIT-productie een fout constateert in het product dan moet hij het gehéle productieproces stilleggen. Er komt dan direct (Just-In-Time) een noodteam naar hem toe om de productiefout snel te herstellen en het productieproces weer op gang te brengen. Het aantal productiefouten dat bij JIT aan het einde van het productieproces nog wordt ontdekt is nihil. Voor JIT waren er alleen kwaliteitscontroles na afloop en was het aantal afgekeurde producten veel groter. Bovendien was het moeilijker om de producten dan nog te herstellen. Dit betekent dus veel hogere kosten. 1 De Stichting 12 Stappen heeft als missie het introduceren van de Minnesotabehandeling in Nederland. Zie: ² Eigen bijdrage voor Safe House is vereist. Zie: Gang bij Dagbehandeling 8 11

9 Foto: Kees C. Keuch Stoppen doe je zelf, maar niet alleen. Door Bani da Lima Op 3 augustus opent het JellinekMinnesota-behandelcentrum zijn deuren aan het Surinameplein in Amsterdam. Vanaf die datum biedt Arkin een nieuwe behandeling, die principieel anders is dan het bestaande aanbod. Anders, omdat het uitgangspunt is de cliënt te zien als gelijkwaardig mens. De cliënt wordt namelijk niet met zijn verslaving vereenzelvigd: hij is iemand mét een verslaving. Anders, omdat als gevolg van dat uitgangspunt de cliënt zichzelf geen ex-verslaafde meer noemt, maar ex-gebruiker. Anders, omdat stoppen met gebruiken van alle middelen, dus ook van anti-trek of van vervangende middelen, bovenal een gevolg is van de keus voor een andere levensstijl, en omdat de cliënt leert inzien dat hij en niemand anders verantwoordelijk is voor die keus. Anders, omdat de cliënt besluit dat hij geen slachtoffer meer is. Anders, omdat in elke fase van de behandeling het creëren van verbondenheid essentieel is voor herstel. Behandeling bij JellinekMinnesota betekent ook dat nergens plek is voor moreel oordeel; nooit is sprake van goed/slecht, sterk/ zwak of goed/fout. Bovendien zet het JellinekMinnesotateam zijn energie in om de cliënt én zijn partner, familie en andere dierbare betrokkenen te helpen inzien dat verslaving niet een kwestie is van wilskracht. Verslaving is nl. een chronische hersenaandoening. Herstel van deze aandoening is een proces van verandering. Verandering van levensstijl, verandering van keuzes; herstel is een kwestie van spirituele groei. De JellinekMinnesotabehandeling is vooral anders, omdat de behandelaar de cliënt dit alles ook daadwerkelijk vertelt. Dit anders zijn, en dus anders doen heeft meer consequenties voor behandelaar en cliënt. Zo krijgen de JellinekMinnesota-cliënten van het hele team en van elkaar hulp om uit hun isolement zo typerend voor de ziekte verslaving te komen. Het motto van JellinekMinnesota is dan ook niet voor niets: stoppen doe je zelf, maar niet alleen. Cruciaal hierbij is dat onze cliënt vanaf de eerste dag van zijn behandeling wordt ondergedompeld in een sfeer van hoop op een leven in herstel. Hoop op de mogelijkheid andere keuzes te maken. Hoop op een toekomst zonder gebruik van middelen; een toekomst die binnen handbereik ligt en reëel is. Onze cliënt went er langzaam aan bewuste keuzes te maken en de verantwoordelijkheid voor die keuzes te nemen. Hij leert vooral ook de gevolgen van die keuzes te accepteren en er gezond mee om te gaan. Stap voor stap zien onze cliënten in hoe belangrijk het is anderen te betrekken in hun herstel. Actieve deelname aan 12- stappenzelfhulpgroepen is om die reden dan ook geen optie, maar een onlosmakelijk onderdeel van de behandeling. Zo simpel als het klinkt, zo moeizaam verloopt dat proces vaak. Schuldgevoel, schaamte, angst en, simpelweg trots, vormen vaak de drempels die op de weg naar herstel dwars kunnen liggen. Geduld, compassie en het zichzelf gunnen van een ander leven blijken dan belangrijke elementen in dat broze herstelproces. Voor de JellinekMinnesota-behandelaar ligt vervolgens de uitdaging in het meegaan met het tempo van onze cliënt. Niet sneller, niet langzamer, niet te ver vooruit of achter lopend, maar dáár zijn, waar de cliënt zich in zijn proces bevindt. Minstens zo uitdagend is het loslaten van de gedachte of de wens een afgeronde behandeling te (moeten) geven. Onze cliënt begint tijdens de JellinekMinnesota-behandeling zijn proces van herstel, dat door actieve deelname aan 12- stappenzelfhulpgroepen wordt voortgezet. Niet meer, niet minder. Regelmatig wordt mij gevraagd of cliënten erin slagen om nu ook meteen clean te blijven. Het antwoord is heel simpel: nee, niet elke cliënt lukt dat. Het team maakt er dan ook geen geheim van dat terugval hoort bij verslaving, bij een soms wankel proces van herstel. Het omgaan met terugval betekent slechts dat alle medecliënten worden betrokken in het uitpluizen van wat er precies is gebeurd. In de feedback ligt namelijk de kracht van de herkenning. Het groepsproces biedt de kracht en de mogelijkheid om hulp te vragen en om hulp te geven. Meer nog dan wanneer het alleen een zaak is tussen behandelaar en de betreffende cliënt. Hoe succesvol is deze behandeling? Voor het Jellinek- Minnesotateam betekent succes dat onze cliënten weten dat ze er niet meer alleen voor staan; dat ze zónder en zeker ook mét eventuele terugvallen de verbondenheid voelen met anderen in herstel; dat ze de verantwoordelijkheid nemen voor hun herstel. Succes is vóór alles wanneer onze cliënten ons laten weten dat hun veranderingsproces is begonnen en nog steeds voortduurt. Hoe moeizaam en hoe broos het soms ook is. Boven alles is het juist die verbondenheid die JellinekMinnesota zo anders maakt. 10 9

10 Tweede pubertijd door Richard Tja, daar zit ik dan achter m n computertje me suf te prakkiseren wat ik in Gods naam wil schrijven. Het grootste writersblock is de drang om zo goed mogelijk te schrijven, want anderen gaan dit lezen en dus moet het perfect zijn. Zie hier een van mijn grootste angsten, de faalangst. Volgens mij is dit er met de paplepel ingegoten, vroeger thuis, het was nooit goed genoeg en als je het niet perfect kon doen, dan maar helemaal niet. Ik werd er al vroeg mee geconfronteerd, in plaats van mij te complimenteren met mijn briljante pianospel werd er geroepen of die herrie niet wat zachter kon etc. Mijn mavo diploma heb ik niet gehaald simpelweg door totale black out op het moment dat ik kennis moest produceren, mijn rijbewijs idem dito, totale paniek toen de examinator naast me kwam zitten in de auto, 2 keer gezakt en mijn rijinstructeur begreep er niets van. Ik reed immers fantastisch tijdens de lessen! Niet meer te verdoven Ik had inmiddels het ultieme medicijn tegen verlegenheid ontdekt: Cocaïne! Gelijk op met het gebruik van al die middelen had ik weer anti-middelen nodig om de paniekaanvallen en claustrofobieën tegen te gaan, kortom de innerlijke pijn en strijd waren bijna niet meer te verdoven en het was tijd voor mijn eerste nederlaag. De gang naar de hulpverlening, het CAD. De eerste poging om inzicht te krijgen waarom ik zoveel gebruikte. Met behulp van pillen die mij ziek zouden maken in geval van het nuttigen van alcoholische dranken, lukte het mij om een korte periode niet te drinken. Verder veranderde ik niet veel aan mijn levensstijl, behalve de dingen die ik absoluut Bijna mezelf zijn Enfin, om een lang verhaal wat korter te maken, ik had genoeg redenen om al op jonge leeftijd te ontdekken dat met een glaasje van het een of ander alcohol, ik veel minder last had van die onzekerheden, sterker nog, ik kon met een slok op bijna mezelf zijn zonder in angstzweet uit te barsten. Wat een ontdekking, wat een wondermiddel, een medicijn om eindelijk mijn diepst verborgen gehouden gevoelens omhoog te laten borrelen, mijn allergrootste geheim, waar ik jarenlang mee worstelde, mijn verlangen om jongens lief te hebben! En God vergeef me, wat heb ik veel liters van dit medicijn gedronken om even zoveel jongens lief te hebben! Het leven was mooi, ik kwam in de theaterwereld terecht, heb bijna alle buurthuizen, clubs, theaters en schouwburgen van Nederland van binnen gezien, heb furore gemaakt in Carré met vleermuizen, die ik op wonderbaarlijke wijze over het toneel liet vliegen. Het leven lachte me tegemoet aan de buitenkant, er was echter niemand die wist en voelde wat er binnen in mij woelde, een brandende eenzaamheid, een overlevingsstrijd die zijn weerga niet kent en ik was niet in staat om daar met iemand over te praten. Gewoon maar doorgaan dan? Mijn beide ouders waren inmiddels overleden, goede kennissen en vrienden sneuvelden bij bosjes aan de nieuwe gevreesde ziekte Aids. foto: Kees C. Keuch 10 11

11 niet durfde te doen zonder iets te gebruiken. De periode van onthouding was slechts van korte duur. Al snel kwam de verveling om de hoek kijken en ik voelde me weer wat beter, dus besloot ik deze keer gecontroleerd te gaan gebruiken!? Dat lukte meestal 2 of 3 dagen, want al snel was er wel weer een of ander excuus om de afgesproken hoeveelheid ineens niet meer van belang te vinden en compleet uit mijn dak te gaan. 12 dagen Detox Zo ben ik nog jaren doorgegaan met vallen en opstaan. De valkuilen werden steeds dieper en het werd steeds moeilijker om er weer uit te krabbelen, het overleven werd steeds zwaarder. Wonder boven wonder bleef ik wel in staat om te blijven werken, uiteraard in een door mij gezochte werkomgeving waar het niet vreemd was om te gebruiken. Ik had nog een dak boven mijn hoofd, kon zelfs nog een autootje rijden, dus wat bedoel je met verslaafd?! Ik woonde toch niet in een kartonnen doos of liep niet op straat met een C-1000 karretje volgestouwd met troep een uur in de wind stinkend! Nee hoor, ik gebruikte wat veel, dat wel ja, maar verder, ach dat viel wel mee toch? Uiteindelijk kon het natuurlijk niet uitblijven dat ik lichamelijk, geestelijk en spiritueel dusdanig naar de knoppen was, dat ik in de detox van de Jellinek ben beland. Daar tot de conclusie gekomen dat 12 dagen detox hoogstwaarschijnlijk niet genoeg was om mijn sterk verziekte persoontje weer enigszins te laten functioneren, dus 4 maanden afdeling JOS* er achteraan. In die periode van 4 maanden waarin het steeds een beetje helderder werd in mijn hoofd, kwam ik er achter dat ik zeker op emotioneel gebied een grote achterstand had opgelopen. De vogeltjes floten zo hard Toen ik dan ook weer in de buitenwereld kwam, had ik vaak het gevoel dat ik aan een tweede pubertijd was begonnen, alles was zo nieuw, zo indrukwekkend maar ook angstig. Het licht was zo fel, de vogeltjes floten zo hard en wat een herrie op straat met al die mensen, trams, fietsen, auto s, brommers Die uitkomende planten en bomen, wat waren ze mooi groen, wat voelde dat lentezonnetje ontzettend lekker! Nu 8 jaar later er op terug kijkend, verbaas ik me er over hoe ik dat vol gehouden heb, 4 maanden intern op een zaaltje met 3 andere snurkende, scheten latende lotgenoten. Ik denk dat dit aangeeft hoe ik er aan toe was, hoe graag ik wilde herstellen, hoe hongerig ik was naar een leven zonder al die ellende. Ik heb iemand eens horen zeggen dat godsdienst is voor mensen die bang zijn om naar de hel te gaan en spiritualiteit voor mensen die uit de hel zijn gekomen en geloof me, het was een hel waar ik in leefde. Ik ben erg blij en dankbaar dat die periode van mijn leven achter me ligt. Men kan veel kritiek uiten over de behandeling in de Jellinek en die kritiek heb ik zelf ook gehad, echter zonder die behandeling zou ik nu niet de persoon zijn geweest die dit nu zit te schrijven. De Jellinek heeft mij geholpen om te stoppen met gebruiken, de zelfhulp groepen hebben mij geholpen om gestopt te blijven. Als ik alleen gestopt zou zijn met gebruiken en verder niets aan mijn leven hebben veranderd, dan zou ik waarschijnlijk nu een hoopje botten zijn six feet under. *JOS: Jacob Obrechtstraat. Tot 2003 waren er in het Jellinekhuis drie behandel afdelingen: Heinzegroep, Vrouwen VKL, en dus de JOS groep

12 Programma Festiviteiten Jellinek 100 jaar Soms hoor je mensen wel eens zeggen: de Jellinek bestaat niet meer. Maar dat is quatsch. In ieder geval het komend jaar, vanaf nu tot juni 2010 zult u bijna niets anders horen dan over Jellinek. Programma festiviteiten Jellinek (onder voorbehoud) 24 september 2009 Kick Off Kunstveiling Bijeenkomst bij Sotheby s veilinghuis. Veiling (voor genodigden) van kunstwerken van cliënten, ex- cliënten en bekende kunstenaars die affiniteit hebben met het thema verslaving. De opbrengst van de veiling komt ten goede aan een nieuwe atelierruimte voor Kunstkop. Prijsvraag cliënten vanaf oktober 2009 Cliënten mogen nadenken over hun droomproject om de zorg te verbeteren. De ideeën worden beoordeeld door een vakjury en het beste idee zal gerealiseerd worden. In het voorjaar van 2010 volgt de uitslag. Lezingenserie in de Openbare Bibliotheek vanaf november 2009 Elke maand een lezing over verslavingszorg. Thema s o.a.: Toekomst verslavingszorg, nieuwe verslavingen, drugsbeleid. Symposium Jellinek 100 jaar Toekomst 25 februari 2010 Symposium over verslavingszorg met o.a. Gemma Blok (geschiedenis), Wim van den Brink (biologie), Gerard Schippers (onderzoek) en Job Cohen (soft drugs). Onderzoek O&S Amsterdam najaar 2009 Onderzoek & Statistiek Amsterdam zal een onderzoek onder cliënten uitvoeren. Alledaagse zaken worden onderzocht en vergeleken met de antwoorden van de gemiddelde Nederlander. De resultaten zullen verwerkt worden bij het symposium en andere festiviteiten. Glossy Een mooi glossy magazine gemaakt door en met mensen met verslavingsproblematiek over onderwerpen die in hun leven spelen. De Nationale Kom uit de flesdag voorjaar 2010 Deze dag staat geheel in het teken van verslavingen. Alle Nederlanders wordt gevraagd naar zijn/haar verslaving en er ronduit voor uit te komen. 100 jaar reclame rondom verslavingsproblematiek voorjaar 2010 Overzichtstentoonstelling over 100 jaar landelijke preventie campagnes voor verslaving. Open Lucht Filmfestival voorjaar 2010 Verspreid op diverse pleinen in de stad wordt een filmfestival georganiseerd met films waarvan het thema aansluit bij het werkveld van de Jellinek. Toegang is gratis. Cliëntenverwendag voorjaar 2010 Medewerkersfeest Arkin zomer

13 U bent hier niet voor de lol Honderd jaar verslavingszorg in Amsterdam. Een historische terugblik Door Kees C. Keuch Tot begin negentiger jaren was de wetenschappelijke belangstelling voor (alcohol) verslaving minimaal. Psychiaters en psychologen hadden weinig affiniteit met verslaving, mede door het stigma van verloedering en on-verander-baarheid dat mensen met verslavingsproblemen in die tijd hadden. Deze status quo* vormde een groot probleem voor de verslavingszorg die zich, bij gebrek aan enige evidentie* baseerde op ideologie. En dat deed de hulpverlening graag. achterzijde Weteringschans nr 4 Dat was begin van de vorige eeuw wel anders. De medicus dr. Herman Bouman en de pedagoog- drankbestrijder Theodorus van der Woude besloten dat de redding van dronkaards met kracht ter hand moest worden genomen en wel: ten eerste om de drankzuchtige zelf, en daardoor voor diens gezin, en ten tweede om de gemeenschap zelf, daar elke drankzuchtige minder betekent een uitgangspunt van bederf en gevaar voor de samenleving minder. Mr. Den Tex, voorzitter van de afdeling Amsterdam van de Volksbond tegen Drankmisbruik, werd geraadpleegd als juridische voorlichting en/ of ondersteuning nodig mocht blijken. Maatschappelijk werk Na enige publiciteit, waarbij toen al werd gezegd dat alcoholisme een ziekte is!, werd de deur van het Medisch Consultatiebureau voor Alcoholisme opengezet. Aldus werd op den elfden september 1909 bij de bevolking van Amsterdam het eerste zittingsuur geïntroduceerd. Dat werd gehouden in de lokalen van de GGD aan de Kloveniersburgwal. Dat was niet alleen goedkoop, het zorgde er ook voor dat het publiek snel de weg leerde kennen en de drempel verlaagd werd. De zittingsuren werden op zaterdagavond gehouden en duurde al spoedig tot na middennacht. Op dien dag ontvangen de meeste werklieden hun loon en breekt voor de alcoholist een kritieke avond aan. Wachtkamer 11 Slaapzaal Linnaeus Parkweg 13

14 Slaapzaal Linnaeus Parkweg Op verantwoord wetenschappelijk peil werd medische- en sociaal pedagogische hulp geboden. Tevens werd onderzoek gedaan naar oorzaak en omvang van het alcoholprobleem. Veel gegevens werden bijgehouden, tot en met de kleur van haar en ogen. Beide heren noemde de gebruikte behandelmethode de moraaldidactische. Geneesmiddelen hadden zij in het geheel niet, al kwamen veel patiënten voor het beruchte Coza poeder, dat de drankzucht moest doen verminderen. Een onwerkzaam middel bestaande uit keukenkruiden en dubbel koolzure soda dat door kwakzalvers voor veel geld te koop werd aangeboden. In het jaar 1919 verhuist het Bureau naar het houten gebouwtje aan de Weteringschans nr. 4, met aan de ene kant het Huis van Bewaring en aan de andere kant een oud kerkgebouw, het latere Paradiso. Het geheel was netjes ingericht. Dat had duidelijk een gunstige uitwerking op de bezoekers, voortaan werden de voeten geveegd en er was geen spoor van tabakssap op het linoleum te zien, hoewel er dikwijls meer dan honderd mannen op een zitting kwamen. Groepsgesprek met Zr. Timmer en dhr. Krauweel Ziekenzaaltje Keizersgracht Het Bureau verleende niet alleen immateriële hulp, ook de zogenaamde stoffelijke hulpverlening werd al spoedig ter hand genomen. Velen waren in financiële moeilijkheden geraakt. Van het Bureau kon geld worden geleend dat in overleg met de betrokkene in desnoods vele termijnen kon worden terug betaald. Later kwam hierin verandering doordat de Sociale Dienst een uitkering verzorgde die aan het Bureau werd overgemaakt. Medewerkers brachten, op de fiets, deze uitkering aan huis. Bij gehuwden werd zij aanvankelijk aan de echtgenoot overhandigd en bij ongehuwden aan de kostjuffrouw. Op deze manier bleef men zicht houden op de patiënt. In 1946 kwam dhr. Krauweel ten tonele. Hij nam in 1949 het directeurschap op zich. Hij werd op de voet gevolgd door Zr. Lena Timmer, maatschappelijk werkster en al vrij snel adj. directrice, trouwens tot Conversatie eetzaal Keizersgracht met achterin het bijlart In 1959 verhuisde het Bureau van de Weteringschans naar de Linnaeusparkweg 22. In 1960 was men zover dat daar ook een kliniek kon worden ingericht. Sinds die tijd draagt het Bureau de naam van dr. Jellinek. Deze uit Amerika afkomstige dr. Jellinek heeft Krauweel en zijn medewerkers bijzonder geïnspireerd met zijn visie en onderzoek waaruit bleek dat bij velen de vicieuze cirkel alleen doorbroken kan worden door een tijdelijke klinische opname. Er waren daar tien 14 11

15 bedden. Op de bovenste verdieping woonde een broeder met zijn vrouw. Oorspronkelijk waren het twee villa s, die bij elkaar waren getrokken. In deze panden is in 1969 de drugskliniek van start gegaan. Toen de eerste, dus ook de oudste drugskliniek in Nederland. Eind vijftiger jaren zien we een explosieve stijging van alcoholconsumptie. De gevolgen daarvan zijn pas later voelbaar. Wie het erop aanlegt kan weliswaar in twee jaar alcoholist worden, maar gemiddeld duurt het langer. Het is een leerproces met biologische en psychologische aspecten. Er is een tolerantie verschijnsel, men kan meer en meer alcohol verdragen, psychisch schakelt men naar een flegmatisch ( onverstoorbaar ) drinken en doordrinken. Men leert vluchten in een roes en krijgt een negatief zelfbeeld en verliest elke persoonlijke vrijheid tegenover alcohol. Elke alcoholist ontwikkelt een verborgen drinken, dat kan in de letterlijke betekenis maar ook de kunst om bijvoorbeeld op feestjes excessief te drinken zonder dat dit opvalt. Het kan jaren duren voor het bekend wordt. Doorkijk grote slaapzaal Keizersgracht De zeer uiteenlopende ontstaansfactoren kunnen niet alleen in de beginfase maar ook in het later alcoholistisch drinken zeker verschillen veroorzaken. Andere mechanismen, zowel van biologische als psychologische aard, zijn verantwoordelijk voor de procesmatige evolutie met nogal stereotype karakteristieken. Eén van de grote verdiensten van dr. Jellinek bestond er juist in dat hij getracht heeft dit verloop te beschrijven volgens vier fasen*. Grote slaapzaal Keizersgracht Waarom zijn er over verslaving zoveel definities en omschrijvingen? Wel, voornamelijk omdat het eigenlijk om een volstrekt onbegrijpelijk fenomeen gaat. Nou, daar gaan we weer met t koffertje, net als vier jaar geleden. Lang droog geweest. Dacht toch dat het wel kon, een paar borrels per dag. Ja ja, voor een week of drie. De puinhoop is weer net als toen, geen weg meer terug. Heropname! Is je enige kans, zeiden maatschappelijk werk en arts, je enige kans om niet weer alles de vernieling in te zuipen. God zij dank snapten ze het op mijn werk. Het zal wel weer wennen zijn in de kliniek, balen. Nou ja, als men hersens weer een beetje op gang komen kom ik er misschien wel achter hoe het anders kan, of zo. Persoonlijke wekdienst Laatste stap voor opname 11 15

16 Het Jellinekhuis, geopend in 1982 De ziekenzaal (detox) aangepast aan de moderne tijd En dan gaat het niet over de verschijnselen van tolerantie en afkicken en zo. Die zijn nog wel te volgen. Nee, wat moeilijker voor te stellen is, is het fenomeen van de terugval, en dat is ook wat behandeling noodzakelijk maakt. Als de afkick het probleem was hadden we aan een paar ontwenningsklinieken genoeg voor het hele verslavingsprobleem. De stijging van tien jaar geleden is midden zestiger jaren te merken bij de klinieken en opvangcentra. We zien inderdaad een duidelijke toename in de hulpvraag, óók van categorieën die vroeger niet tot de patiënten behoorden, jongeren en vrouwen. In 1967 kwam de verhuizing naar het pand aan de Keizersgracht 674, waar ruimte was voor meer dan vijftig patiënten, waarvan 8 bedden op de ziekenzaal. Later is dit Detox gaan heten. Voor het publiek was het een lachertje dat in dat prachtige huis alcoholisten werden ondergebracht. In de rondvaartboten die langs kwamen werd gezegd dat dit het alcoholpaleis was, Motivatie Het is pijnlijk te moeten toezien hoe een alcoholist door zijn drinken de problemen opstapelt, lichamelijk en psychisch aftakelt, zichzelf en zijn gezin ten gronde richt. Vroegtijdige hulp zou heel wat energie en misère kunnen besparen. Helaas moet men vaak ervaren dat de alcoholist langdurig ieder aanbod tot hulp afwijst. In een aantal gevallen schijnt het waar te zijn dat de alcoholist eerst tot op de bodem moet gaan, dat er eerst eens werkelijk iets ergs moet gebeuren, vooraleer men De leefgroep, belanrijke modernisering in de mannen kliniek tot inzicht kan komen en bereid is zich te laten helpen. Vele hulpverleners stellen zich op als te kieskeurige therapeuten die hun kennis en kunde alleen maar ten dienste willen stellen van zogenoemd goed gemotiveerde patiënten. Als bij de patiënt elke vorm van motivatie ontbreekt is het inderdaad moeilijk positief opbouwwerk te verrichten. Dit mag geen reden zijn om geen enkele therapeutische poging te ondernemen. Eén van de meest essentiële kenmerken van verslavingsproblematiek is immers de relatieve onvrijheid ten overstaan van Zwembad Jellinekhuis, inmiddels verdwenen het middel. Is het dan niet een beetje hypocriet om van die mensen te eisen dat ze zich van in het begin realistisch gemotiveerd, actief geëngageerd aanbieden voor therapie. Maar allicht is er een zeker verlangen naar een uitkomst, een verandering van hun lot aanwezig is. Dat zij dit niet direct zien in de richting van ophouden met drinken doet er niet toe. Het behoort tot het begeleidingswerk om die motivatie geleidelijk te stimuleren, te helpen groeien. Het beste is te opteren voor onthouding als basisvoorwaarde voor verder Slaapzaaltje Obrechtstraat, iets meer recht op privé fundamenteel herstel

17 Pyjama s Zr. Timmer vertelde mij enkele jaren geleden: als je ergens aan verslaafd bent, dan komt de motivatie denk ik op het tweede plan, maar de ellende van dat moment doet je besluiten om dan hulp te zoeken. En dan verwacht je niet dat ze meteen je borreltje willen afnemen, maar dat ze begrip voor je hebben, een toverstokje hebben die jou wel even van die alcohol afhelpt, maar dat werkt natuurlijk zo niet. Wij leerde van onze patiënten, als ze al kwamen om opgenomen te worden, vol goede voornemens, je stuurde ze naar huis om de pyjama op te halen, ze kwamen niet meer terug want ze zaten in het eerste de beste café wat ze tegen kwamen. Maar wat deden we, we schaften pyjama s aan en we lieten ze niet meer weggaan. We stopten ze in bed, en dan deden de medepatiënten als het ware de rest. Ik zei: je moet je béste maatschappelijk werksters bij de opname gesprekken zetten en niet jonge kinderen die nog weinig ervaring hebben want die maken geen indruk. Het contact van het eerste moment dat de mensen bij je binnen komen is doorslaggevend. Maar nogmaals, ik zei altijd: zeker mensen die nog een baan en een gezin hebben enz., die moet je in de nekvel grijpen; ik weet niet hoeveel mannen ik tegen hun zin het bed ingestopt heb. In de tijd hebben we natuurlijk met van alles geëxperimenteerd. Want wat zeiden ze toen: je kan leren de mensen matig te laten drinken. Maar het is zo, je kunt de alcohol met de suikerpatiënt vergelijken; als een suikerpatiënt niet accepteert dat ie zich moet onthouden van bepaalde dingen, dan komt ie in moeilijkheden. Als je sociaal kunt drinken, dan kom je niet in moeilijkheden, èn ook niet in de Jellinek. ik zeg altijd: het is alleen maar de spiegel voorhouden en je moet hopen dat de mensen erin willen kijken, dan pas kun je wat beginnen. Toen we de kliniek op de Keizersgracht begonnen kwamen in Amsterdam ook de drugsproblemen opzetten. We hebben op de Keizersgracht nog wel drugs en alcohol met elkaar behandeld, maar dat is niet zolang geweest. Op de eerste plaats kreeg je te maken met het leeftijdsverschil; bij alcoholisten ging het om mensen met een langdurige carrière, die werk hadden (gehad), een gezin en waar de alcohol dit alles ontwrichtte. Drugsklanten waren veel jonger, terwijl de oudere alcoholisten toch al een stuk meer levenservaring hadden. Daarbij kwam dat alcoholisten rechts zijn: je mag wel verslaafd zijn, maar niet aan iets wat niet mag. Meneer Krauweel zei: de jongeren 11 moet je leren werken en je moet ze bezig houden met plezier krijgen in het leven, want die hebben nog nooit iets gepresteerd. Krauweel zei: de sociale en culturele verschillen tussen de patiëntcliëntgroepen zijn zo groot, we gaan de drugs verzelfstandigen, apart van de alcoholbehandeling, want die hebben gewoon een andere benadering nodig. In de zeventiger jaren ontstond de mogelijkheid tot nieuwe huisvesting van de kliniek. Dit leidde tot een herbezinning op de behandeling. Jarenlang zijn er oeverloze beraadslagingen aan vooraf gegaan voordat eindelijk de opdracht kon worden gegeven tot de bouw van een nieuwe kliniek aan de Jacob Obrechtstraat. De buurt was er niet zo gelukkig mee. Lees zelf maar hoe men in 73 jaar anders is gaan denken over alcoholisme. Op 4 juni 1982 werd het Jellinekhuis in gebruik genomen. Hierin gehuisvest: de mannenkliniek, de vrouwenkliniek, en de detoxificatieafdeling afgekort detox. Een totale opnamecapaciteit van 103 bedden. In een brief van 8 april 1993 berichtte het ministerie in te stemmen met de beoogde nieuwbouw voor een drugskliniek met 80 plaatsen. Onbegrijpelijk dat het tien jaar heeft moeten duren voordat de kliniek aan de Vlaardingenlaan in maart 2003 in gebruik kon worden 17 Het Parool oktober 1977

18 Kliniek Vlaardingenlaan 2003 genomen. Het ene na het andere Stadsdeel verzocht de Jellinek dringend doch beleefd vooral in het volgende Stadsdeel te gaan zoeken. De buurtbewoners ageerden buitengewoon fel: Jellinekkliniek prima, maar niet in mijn achtertuin. We zien dat het brede publiek inmiddels nog steeds niet anders is gaan denken over verslaving. te bouwen losgelaten. Het typische is dat er geen enkel bewijs is dat middelenonafhankelijk behandelen op enige wijze voordelen biedt. De voornaamste ingeving lijkt te zijn: efficiency, dus financieel voordeel voor de instellingen. Voor en nadelen in therapeutisch opzicht kunnen niet worden gegeven, niets evidence based. Wat is de reden om mensen middelonafhankelijk bij elkaar te zetten? In de landelijke cliëntenbeweging snapt niemand de logica erachter. Zoals al eerder gezegd hebben de diverse groepen verslaafden ieder een eigen gebruiksaanwijzing. De stelling dat verslavingsmechanismen niet samenhangen met het gebruik van specifieke middelen vind ik persoonlijk iets te kort door de bocht. Er wordt gezegd dat het steeds moeilijker is om een onderscheid te maken tussen drugs- en alcohol patiëntcliënten. Een beetje ontwikkelde ervaringsdeskundige kan dit zo uitleggen. Het verschil zit m bijvoorbeeld in de koektrommel. Denkt u daar maar eens over na. Reacties graag naar de redactie van het 0-nummer. Middelenonafhankelijk In maart 2003 werd het nieuwe pand aan de Vlaardingenlaan in gebruik genomen. Wat tegenwoordig de zogenaamde chronische markt wordt genoemd is hier in onder gebracht. Aanvankelijk was de nieuw te bouwen kliniek alleen bedoeld voor drugspatiëntcliënten. Een niet mis te verstane ingreep is het besluit om middelenonafhankelijk te gaan werken. Toen de Jellinek dit besloot, is het plan om naast de bestaande alcoholkliniek een nieuwe drugskliniek Na het in gebruik nemen van het gebouw Vlaardingenlaan is het Jellinekhuis aan de Obrechtstraat ingrijpend verbouwd. Op 16 juni 2005 is het Jellinekhuis officieel heropend. Het modulair behandelen is vanaf heden nu mogelijk. Niet iedereen is het eens met het vrijblijvend invullen van de modules. Er is bijvoorbeeld een speciale keuken gebouwd voor praktische scholing inzake voedselbereiding. En wat zien we: de keuken wordt in zen geheel niet gebruikt. Logica is soms moeilijk te begrijpen. * Status quo: toestand waarin iets zich op een bepaald moment bevindt * Evolutie in 4 fasen volgens Dr Jellinek: een soort prototype van een drinkcarriere fase 1 de préalcoholische fase fase 2 de prodromale fase fase 3 De kritieke fase fase 4, De chronische fase Jellinekhuis, Jac Obrechtstraat na verbouwing 2005 Leslokaal keuken. Vrijblijvende module 18 11

19 11 19

20 Vanaf heden zijn op de website van de Jellinek onder een speciale pagina alle O-nummers terug te lezen. Klik: 6 Foto: Foto: Kees Kees C. C. Keuch Angst? nummer 8 Foto: Willem Kees Voors C. Keuch Foto: Willem Voors berichten uit de periferie nul 9 EXTRA nul 1 0 Foto: Kees C. Keuch fotoarchief: Kees C. Keuch Foto: Kees C. Keuch eten & de strijd om het bestaan Gered van de ondergang? Verslavingservaringsdeskundigheid & Maatschappelijk herstel: het zwarte gat na de behandeling Verslavingszorg zal veranderen in Zorg voor Verslaafden Het wetenschappelijk onderzoek omtrent alcoholgebruik Jaap van Ginkel 100 jaar Jellinek Subject: Tandarts Maaltijdbeleving

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Lievegoed Kliniek. Ons aanbod. Behandeldoelen. Opname Je kunt bij ons terecht voor een kortdurende

Lievegoed Kliniek. Ons aanbod. Behandeldoelen. Opname Je kunt bij ons terecht voor een kortdurende Lievegoed Kliniek De kliniek staat in een rustige, groene omgeving. Er zijn verschillende mogelijkheden: groepsbehandeling en individuele behandeling, dat kan poliklinisch of in. Ook een korte opname in

Nadere informatie

Stoppen doe je zelf, maar niet alleen. Onderdeel van Arkin

Stoppen doe je zelf, maar niet alleen. Onderdeel van Arkin Stoppen doe je zelf, maar niet alleen Onderdeel van Arkin Stoppen doe je zelf, maar niet alleen Verslaving is een ziekte die elke dag erger wordt. Door de schaamte die u voelt, isoleert u zich steeds meer

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen Nieuw Rijsenburg Op de biologisch- dynamische boerderij Nieuw Rijsenburg bieden we psychiatrische zorg voor jongeren van 18 tot 28 jaar. Ons aanbod Je volgt een intensief behandelprogramma. We combineren

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Dagbehandeling. SaRphatIStRaat. Onderdeel van Arkin

Dagbehandeling. SaRphatIStRaat. Onderdeel van Arkin Dagbehandeling SaRphatIStRaat Onderdeel van Arkin Ons doel is dat de cliënt een zelfstandiger, evenwichtiger en gezonder leven gaat leiden, of te voorkomen dat iemand verder achteruit gaat. Binnen de Dagbehandeling

Nadere informatie

Training zorgpaden en logistiek uitwerking doorstroom oefening

Training zorgpaden en logistiek uitwerking doorstroom oefening Training zorgpaden en logistiek uitwerking doorstroom oefening Zorglogistieke oefening: Van Fiches naar Cliënten Tijdens de trainingen zorgpaden en zorglogistiek hebben we een simulatieoefening gespeeld

Nadere informatie

Adolescent Community Reinforcement Approach. Informatie over de ACRA-behandeling bij Kentra24. Voor ouders, verwijzers en andere professionals

Adolescent Community Reinforcement Approach. Informatie over de ACRA-behandeling bij Kentra24. Voor ouders, verwijzers en andere professionals Adolescent Community Reinforcement Approach Informatie over de ACRA-behandeling bij Kentra24 Voor ouders, verwijzers en andere professionals Kentra24 en ACRA Kentra24 onderdeel van Novadic-Kentron biedt

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

Ravenswoud. Ons aanbod. Behandeldoel

Ravenswoud. Ons aanbod. Behandeldoel Ravenswoud In de landelijke omgeving van Oosterwolde en Appelscha staat onze boerderij Ravenswoud. Je kunt voor korte tijd opgenomen worden, om een pas op de plaats te maken, voordat je verder aan de slag

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

H.49642.1214. Deeltijdbehandeling

H.49642.1214. Deeltijdbehandeling H.49642.1214 Deeltijdbehandeling Inleiding Deeltijdbehandeling houdt in dat u twee dagen per week een groepstherapie volgt. De deeltijdbehandeling is een onderdeel van de PAAZ (Psychiatrische Afdeling

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Informatieleaflet voor werkgevers

Informatieleaflet voor werkgevers Informatieleaflet voor werkgevers Werk en verslaving Het aantal verslaafden aan alcohol, drugs en medicijnen in Nederland groeit. Het merendeel van deze mensen heeft een baan en kampt met de verslaving

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst!

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! KLINISCHE BEHANDELING: ALS U DE CONTROLE OVER UW LEVEN TERUG WILT Onderdeel van Arkin Stoppen met alcohol of drugs en uw manier

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Bewust Omgaan met een Verslaving

Bewust Omgaan met een Verslaving Bewust Omgaan met een Verslaving Dit stuk biedt enkele handvatten om bewust te leren omgaan met je verslaving. Misschien denk je op dit punt wel dat je er niet mee om wil léren gaan, maar dat je er gewoon

Nadere informatie

Verslaving is een chronische ziekte

Verslaving is een chronische ziekte Familiefolder Je naaste heeft een belangrijke eerste stap gezet naar een leven zonder middelengebruik. Hij/zij is in behandeling gegaan om te leren hoe hij/zij dit doel kan bereiken. In 4 weken leert je

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179 Inhoud Voorwoord 7 1 Hoe word je seksverslaafd? 13 2 Wie is gevoelig voor seksverslaving? 29 3 Het ontstaan van de verslaving 53 4 Seksverslaving, wissels en vat 73 5 Seksverslaving en de relatie 97 6

Nadere informatie

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken 10 goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken Intact Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem en hun naasten, ongeacht welke verslaving. De eerste stap

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Serie: Mooie mensen zoals Jezus 1. Vrucht van de Geest Idealist? Toen ik klein was dacht ik echt dat kerkmensen alleen maar goed voor elkaar waren. Toen ik een jongere

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Is AA wat voor u? U beslist!

Is AA wat voor u? U beslist! Is AA wat voor u? U beslist! U alleen kunt beslissen of het AA-programma, de manier van leven in AA, zin voor u heeft en of het u kan helpen. Het is een beslissing die u zelf moet nemen. Wij kwamen bij

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

Zorgpad alcohol en ouderen t.b.v. Huisarts

Zorgpad alcohol en ouderen t.b.v. Huisarts Zorgpad alcohol en ouderen t.b.v. Huisarts 1. De rol van de huisarts De huisarts kijkt op basis van de anamnese m.b.v. de Audit C of ICD 10 de cliënt alcoholafhankelijk is en doorverwezen moet worden naar

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8 Stichting Pandora, februari 2003 1/8 GEDWONGEN OPNAME Stichting Pandora Stichting Pandora, februari 2003 2/8 Gedwongen opname Niemand wil tegen z'n zin in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomen. Dat

Nadere informatie

Een Verantwoord Gesprek Met... Een voormalig gokverslaafde. Deel 3 (slot): Ervaringen met verslavingszorg

Een Verantwoord Gesprek Met... Een voormalig gokverslaafde. Deel 3 (slot): Ervaringen met verslavingszorg Een Verantwoord Gesprek Met... Een voormalig gokverslaafde Deel 3 (slot): Ervaringen met verslavingszorg In de interviewserie "Een Verantwoord Gesprek Met..." praten Yvon Jansma en Rolf Slotboom van het

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden DAGBEHANDELING: DRIE DAGEN PER WEEK, TWAALF WEKEN LANG Onderdeel van Arkin De intensieve behandeling tijdens de Dagbehandeling helpt om uw verslaving

Nadere informatie

Kliniek Nijmegen. Informatie voor patiënten

Kliniek Nijmegen. Informatie voor patiënten Kliniek Nijmegen Informatie voor patiënten We spreken van een verslaving wanneer bepaald gedrag zoals middelengebruik of gokken uw leven gaat beheersen. Steeds meer tijd en energie gaan op aan de verslaving.

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp

Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp Samenwerking tussen algemeen ziekenhuis en GGZ Roxanne Izendooren Projectleider Vroegsignalering alcoholgebruik 23 april 2012 Opdracht: Vragenlijst

Nadere informatie

Een stille date met alcohol

Een stille date met alcohol Een stille date met alcohol Verslaafd Je bent 19 jaar en je drinkt anderhalve fles wijn op een avond. Het verhaal van een meisje dat hulp zoekt. EEN NEGENTIENJARIGE ALCOHOLIST Er liggen zes opgerookte

Nadere informatie

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Door Alie Weerman In de film komen vier mensen aan het woord die hersteld zijn van hun verslaving. Vanwege de variatie aan achtergrond,

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt volwassenen met zowel een verstandelijke beperking als

Nadere informatie

Paranormaal of psychisch gestoord? Wat te doen als er problemen zijn?

Paranormaal of psychisch gestoord? Wat te doen als er problemen zijn? Paranormaal of psychisch gestoord? Wat te doen als er problemen zijn? door Kees Aaldijk transpersoonlijk coach en therapeut 06-142 742 93 www.transpersoonlijk.nl gepubliceerd in Spiegelbeeld januari 2010

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

PERSOONLIJKE EN DIRECTE BEGELEIDING VAN LETSELSCHADESLACHTOFFERS BLIJKT CRUCIAAL VOOR SNEL HERSTEL

PERSOONLIJKE EN DIRECTE BEGELEIDING VAN LETSELSCHADESLACHTOFFERS BLIJKT CRUCIAAL VOOR SNEL HERSTEL PERSOONLIJKE EN DIRECTE BEGELEIDING VAN LETSELSCHADESLACHTOFFERS BLIJKT CRUCIAAL VOOR SNEL HERSTEL Het Nieuwe Schaderegelen Vertrouwen, empathie en zelfredzaamheid zijn van ongekend groot belang bij voorspoedig

Nadere informatie

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid Volwassenen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Verslavingszorg Introductie Verslavingszorg verleent hulp aan volwassenen met problematisch gebruik van alcohol, drugs, medicijnen, gameverslaving en met

Nadere informatie

Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998-2007)

Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998-2007) in Nederland (1998-2007) Juni 2009 In het kort Het aantal 55-plussers met een alcoholhulpvraag is sinds 1998 met 130% gestegen (89% gecorrigeerd voor vergrijzing). Het aandeel alcoholcliënten van 55 jaar

Nadere informatie

Trauma en verslaving. Mondriaan. Verslavingszorg. Informatie voor patiënten

Trauma en verslaving. Mondriaan. Verslavingszorg. Informatie voor patiënten Verslavingszorg Trauma en verslaving Als u naast uw verslaving ook last heeft van een nare of ingrijpende gebeurtenis uit uw verleden Informatie voor patiënten Mondriaan voor geestelijke gezondheid Trauma

Nadere informatie

informatie voor cliënten FACT-team

informatie voor cliënten FACT-team informatie voor cliënten FACT-team FACT-team Voor een grote groep mensen is het leven moeilijk. Zij hebben niet alleen last van psychiatrische klachten, zoals bijvoorbeeld somberheid of het horen van stemmen,

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 Inhoud Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 1 Emotionele verantwoordelijkheid 11 2 Gevoelens analyseren 15 3 Adequate en inadequate gevoelens onderscheiden 19 4 Gevoelens veranderen 24 5 Gedachten

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

mensen met een verslavingsen/of doseringsprobleem.

mensen met een verslavingsen/of doseringsprobleem. Wij zijn een professionele verslavingszorginstelling. Wij zetten ons in voor mensen met een verslavingsen/of doseringsprobleem. 4 Geen wachtlijsten 4 Verzekerde zorg 4 Vrijblijvend adviesgesprek Herstellen

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep 10 goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep InTact Zelfhulp Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem, ongeacht welke verslaving en voor naasten

Nadere informatie

Is iemand in jouw omgeving verslaafd?

Is iemand in jouw omgeving verslaafd? Is iemand in jouw omgeving verslaafd? Verslaafd aan Jou ondersteunt en informeert de omgeving van verslaafden. Vaak gaat alle aandacht uit naar de verslaafde en daardoor wordt soms niet gezien dat familie

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Vroeg Interventiedienst Drugs

Vroeg Interventiedienst Drugs VRIND Vroeg Interventiedienst Drugs Als aan ouders gevraagd wordt wat hun grootste bekommernissen zijn voor hun kinderen in de toekomst, dan scoort 'drugs' zeer hoog. Ouders maken zich zorgen over drugs.

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

Wat is Altrecht? Wier

Wat is Altrecht? Wier Wier Wier Centrum voor onderzoek en behandeling van moeilijk lerende mensen met ernstige problemen 2 Wier Wie kunnen zich aanmelden voor onderzoek en behandeling op Wier? Wier is een behandelafdeling speciaal

Nadere informatie

Rouw en Verdriet bij Ouderen. Marie-Christine Adriaensen CGG Brussel - Elder

Rouw en Verdriet bij Ouderen. Marie-Christine Adriaensen CGG Brussel - Elder Rouw en Verdriet bij Ouderen Marie-Christine Adriaensen CGG Brussel - Elder Ouder worden: spontane ongewilde onomkeerbare veranderingen Fysieke veranderingen - Gezondheid - Mobiliteit - Fysieke capaciteiten

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling psychiatrie

Deeltijdbehandeling psychiatrie Deeltijdbehandeling psychiatrie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Psychiatrie juni 2008 Pavo 0635 Inleiding Als u begint met een deeltijdbehandeling op de afdeling Psychiatrie kan dat veel vragen met

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Levenslange garantie!

Levenslange garantie! Levenslange garantie! Geen ontwenningsverschijnselen Marc Faber Gecertificeerd Nooit Meer Roken RME Coach Waarom stoppen met roken zo moeilijk is Ondanks het feit dat iedereen weet dat roken slecht is,

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Kliniek Zevenaar. Informatie voor patiënten

Kliniek Zevenaar. Informatie voor patiënten Kliniek Zevenaar Informatie voor patiënten We spreken van een verslaving wanneer bepaald gedrag zoals middelengebruik of gokken uw leven gaat beheersen. Steeds meer tijd en energie gaan op aan de verslaving.

Nadere informatie

Preek van 1 februari 2015, Zondag van het werelddiaconaat gehouden in De Morgenster in Papendrecht door Piet van Die NIET ONDER DE DUIM

Preek van 1 februari 2015, Zondag van het werelddiaconaat gehouden in De Morgenster in Papendrecht door Piet van Die NIET ONDER DE DUIM Preek van 1 februari 2015, Zondag van het werelddiaconaat gehouden in De Morgenster in Papendrecht door Piet van Die NIET ONDER DE DUIM Hij heeft het document met voorschriften waarin wij werden aangeklaagd,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17 Inhoudsopgave Voorwoord 11 Dankwoord 15 Inleiding 17 1 Kenmerken en risicofactoren van eetstoornissen 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Psychische achtergronden 26 1.3 Gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen 27

Nadere informatie

Mondriaan. Mondriaan. in vogelvlucht. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Mondriaan. Mondriaan. in vogelvlucht. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid in vogelvlucht voor geestelijke gezondheid Colofon Tekst Concernstaf i.s.m. Afdeling Communicatie is an institute for mental health care in Limburg and is spread over more than fifty sites. This enables

Nadere informatie

GEZONDER WORDEN, ZIJN & BLIJVEN MET NLP

GEZONDER WORDEN, ZIJN & BLIJVEN MET NLP GEZONDER WORDEN, ZIJN & BLIJVEN MET NLP Voor iedereen die: Gezonder wil eten Wil stoppen met schadelijke verslavingen Meer wil bewegen Minder stress en meer ontspanning wil Inclusief werkboek Leopoldstraat

Nadere informatie

Productcatalogus 2015

Productcatalogus 2015 Productcatalogus 2015 Stichting ToReachIt Simple as A.B.C. Acceptance is the Beginning of Change Inhoudsopgave Inleiding Pag. 1.1 Waarom deze productcatalogus 3. 1.2 Stichting ToReachIt samengevat 3. Producten

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker Jaargang 9 december 2012 Nummer 59 Het verhaal van Ed Ed is 65 jaar. Hij woont in IJsselstein. Ed heeft veel meegemaakt in zijn leven. Dat waren niet allemaal leuke dingen. Zo

Nadere informatie

Carla van Lent. De Droom

Carla van Lent. De Droom Carla van Lent De Droom Het stond altijd op zijn lijstje iedere keer ieder jaar; een hond een echte levende hond daar verlangde hij naar. Zijn ouders zagen de bui al hangen en zeiden telkens nee jij moet

Nadere informatie

CASUS. Het belang van de methode familiezorg voor cliënt, familie en samenleving

CASUS. Het belang van de methode familiezorg voor cliënt, familie en samenleving Het belang van de methode familiezorg voor cliënt, familie en samenleving CASUS Wat is de impact voor een gezin met een moeder die met een ernstige handicap moet leven? SAMENVATTING VAN DE CASUSBESCHRIJVING

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt orthodontist Daniël van der Meulen samen met veertien assistentes intensief

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Beginnerslessen Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Wat leert u in deze les? Gesprekken over het inburgeringsexamen begrijpen. Welke examens bij het inburgeringsexamen horen. Waar u kunt oefenen met de

Nadere informatie

Nieuwsbrief Januari 2011

Nieuwsbrief Januari 2011 Nieuwsbrief Januari 2011 Eerste nieuwsbrief 2011 Het jaar 2010 is een jaar geweest waarin hard is gewerkt en ook weer veel is gebeurd. Een mens kan veel meer dan hij/zij denkt, als hij/zij vertrouwen heeft

Nadere informatie

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is:

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Mijn gezinsvoogd werkt bij de William Schrikker Jeugdbescherming. Wat een toestand, zeg! Wat gebeurt

Nadere informatie

Resocialiserende dagbehandeling

Resocialiserende dagbehandeling Resocialiserende dagbehandeling Een driedaagse dagbehandeling voor volwassenen met psychiatrische problemen Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Resocialiserende dagbehandeling betekent dat u 3

Nadere informatie

Even voorstellen VERSLAVING & PSYCHIATRIE VLAARDINGENLAAN INFORMATIE VOOR DE CLIËNT. Onderdeel van Arkin

Even voorstellen VERSLAVING & PSYCHIATRIE VLAARDINGENLAAN INFORMATIE VOOR DE CLIËNT. Onderdeel van Arkin Even voorstellen VERSLAVING & PSYCHIATRIE VLAARDINGENLAAN INFORMATIE VOOR DE CLIËNT Onderdeel van Arkin Mentrum richt zich op de mogelijkheden van een cliënt. wij kijken naar wat hij wel kan, niet naar

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie