Koeltechnici. Alles wat u moet weten over de nieuwe wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Koeltechnici

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Koeltechnici. Alles wat u moet weten over de nieuwe wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Koeltechnici"

Transcriptie

1 Koeltechnici Alles wat u moet weten over de nieuwe wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Koeltechnici 1

2 Inhoudstafel Koelsector 3 De verschillende wetgevingen 4 De krachtlijnen van het besluit «koeltechnici» 6 Overgangsmaatregelen 7 Wat moet u weten m.b.t. het examen? 9 Het examen 10 Geldigheid van het certificaat 11 Adressen en websites 12 Inleiding Om de afbraak van de ozonlaag en de opwarming van de aarde tegen te gaan heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op 22 maart 2007 een nieuwe wet aangenomen die een certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek invoert voor de koeltechnici. De nieuwe procedures voorzien dat enkel koeltechnici die beschikken over een geldig bekwaamheidscertificaat, werkzaamheden mogen uitvoeren aan koelinstallaties waarbij er een risico bestaat op emissies van ozonlaagafbrekende stoffen en/of gefluoreerde broeikasgassen. Bovendien moeten deze gecertificeerde koeltechnici tewerkgesteld zijn in een in Brussel geregistreerd koeltechnisch bedrijf. De certificaten worden afgeleverd door erkende Brusselse examencentra. Er zijn overgangsmaatregelen voorzien om de invoering van deze nieuwe wetgeving te vergemakkelijken. Deze brochure maakt u wegwijs in deze nieuwe wetgeving voor koeltechnici. Over welke installaties gaat het precies? Moet u in een geregistreerd koeltechnisch bedrijf werken? Wat houdt een examen in? Hebt u voldoende tijd om een certificaat te behalen? Deze en andere vragen komen in de volgende pagina s ruim aan bod. Veel leesgenot! 2 Koeltechnici

3 Koelsector 1. CFK s, HCFK s en HFK s Geklasseerde koelinstallaties komen voor in een zeer brede waaier van toepassingen bij klimaatregelingen in gebouwen, in industriële processen, in laboratoria, in de medische sector,... Ze gebruiken speciale vloeistoffen die een gemakkelijke en eenvoudige koeling mogelijk maken. In het verleden waren dat chloorfluorkoolstoffen (CFK s). In de jaren 80 ontdekte men dat bij lekverliezen in koelinstallaties de stabiele CFK s ongehinderd in de stratosfeer terechtkwamen. Sindsdien is het gebruik ervan ingeperkt wegens hun sterk ozonafbrekend vermogen. In 1998 werden ze definitief verboden. De nieuwe generatie koelvloeistoffen, de chloorfluorkoolwaterstoffen (HCFK s), zijn ook (in geringere mate) ozonafbrekend. In afwachting dat ze in 2015 definitief worden verboden, zijn de geklasseerde koelinstallaties aan strenge voorwaarden onderworpen om emissies als gevolg van lekken te voorkomen. 2. Voorkomen is beter dan genezen! Een onoordeelkundige en onzorgvuldige uitbating van koelinstallaties leidt tot emissies van ozonafbrekende stoffen of broeikasgassen. De meest radicale oplossing is om alle ozonafbrekende stoffen en alle gefluoreerde broeikasgassen te verbieden als koelvloeistof. Een andere oplossing bestaat erin sommige stoffen nog toe te staan maar ze beter te controleren en de uitstoot te beheersen. Om de emissies zoveel mogelijk te beperken, organiseert het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (BHG) in toepassing van de Europese verordeningen, een strenger toezicht en controles van de koelinstallaties. Zo moeten koeltechnische bedrijven zich laten registeren en moeten de koeltechnici aan bepaalde minimum opleidingseisen voldoen, alvorens te mogen werken op installaties met risico op emissies. Als alternatief voor deze ozonafbrekende stoffen gebruikt men vaak fluorkoolwaterstoffen (HFK s) als koelmiddel. Deze HFK s behoren tot de gefluoreerde broeikasgassen waarvan de emissies zoveel mogelijk moeten worden verminderd. Koeltechnici 3

4 De verschillende wetgevingen A. Internationale wetgeving B. Europese wetgeving Het Protocol van Montreal en het protocol van Kyoto De afbraak van de ozonlaag is een milieuprobleem op wereldschaal. Het werd dan ook snel duidelijk dat een effectieve oplossing enkel mogelijk was door internationale acties. Zo neemt het Protocol van Montreal (1987) en zijn latere wijzigingen, maatregelen om het gebruik, de opslag en de productie van ozonafbrekende stoffen zoals CFK s en HCFK s op termijn te beëindigen. Fluorkoolwaterstoffen (HFK s) vervangen de (H)CFK s als ozonvriendelijker middel. Maar ook deze HFK s behoren tot de broeikasgassen. In het Protocol van Kyoto (1997) hebben de industrielanden zich ertoe verbonden om de uitstoot van broeikasgassen in de periode gemiddeld met 5% te verminderen tegenover het niveau in Verordening (EG) nr. 2037/2000 van het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozonlaagafbrekende stoffen, bepaalt de verbodsdata en schema s voor het geleidelijk stopzetten van het gebruik van deze ozonlaagafbrekende stoffen en stelt dat Europese lidstaten: de minimumopleidingseisen moeten bepalen waaraan koeltechnici moeten voldoen, voorzorgsmaatregelen moeten treffen om lekken van gereguleerde stoffen uit koel- en klimaatinstallaties te voorkomen of tot een minimum te beperken. Verordening (EG) nr. 842/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen (F-gassen) stelt dat alle Europese lidstaten minimumeisen moet bepalen voor koeltechnici en bedrijven. C. Nationale wetgeving Het Koninklijk Besluit van 27 maart 1991 verbiedt sinds 1998 het gebruik van CFK s in koelinstallaties. 4 Koeltechnici

5 D. Brusselse wetgeving 1. Het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 20 november 2003 betreffende koelinstallaties Dit Besluit stelt de exploitatievoorwaarden vast die van toepassing zijn op koelinstallaties en warmtepompen met een vermogen 10 kw en/of 2 kg ozonlaagafbrekende stoffen en/of gefluoreerde broeikasgassen bevatten. Er wordt vooral een reductie van de emissies van ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen beoogd. Indien er lekverlies optreedt, schrijft het Besluit strikte maatregelen voor om het relatief verlies zoveel mogelijk - en in elk geval tot maximaal 5 % - te beperken. Om het lekken van koelvloeistof te kwantificeren, moet een koelmiddelboekhouding worden bijgehouden. Verder is er een periodieke controle op lekdichtheid vastgelegd afhankelijk van de koelmiddelinhoud van de koelinstallatie. Enkel bevoegde koeltechnici kunnen instaan voor de controle en het onderhoud van koelinstallaties die werken met ozonlaagafbrekende stoffen en/of gefluoreerde broeikasgassen. 2. Het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 22 maart 2007 inzake de bepaling van de minimumopleidingseisen voor koeltechnici en de registratie van koeltechnische bedrijven Dit Brussels Besluit stelt een procedure op voor de registratie van bedrijven, voor het behalen van een bekwaamheidscertificaat in de koeltechniek en voor de erkenning van examencentra. Het wordt verder in deze brochure vermeld als het Besluit koeltechnici. Koeltechnici 5

6 De krachtlijnen van het Besluit koeltechnici Om een significante vermindering van de ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen te bekomen, voert het Brussels Besluit koeltechnici van 22 maart 2007 de volgende richtlijnen in: De invoering van minimumopleidingseisen aan koeltechnici die werkzaamheden uitvoeren aan koelinstallaties waarbij er een mogelijk risico op emissies van ozonafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen bestaat. De invoering van een registratieprocedure voor koeltechnische bedrijven. Zo moet een geregistreerd bedrijf voor hoger vermelde activiteiten ten minste één gecertificeerde koeltechnicus tewerkstellen die moet kunnen beschikken over de nodige technische uitrusting om de werkzaamheden op een verantwoorde en correcte manier te kunnen uitvoeren. Bij de registratieaanvraag van een nog niet geregistreerd bedrijf moet ten minste één personeelslid beschikken over een geldig certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek. Koeltechnici die op zelfstandige basis werken, worden beschouwd als een koeltechnisch bedrijf. De verplichting van koeltechnische bedrijven om een koelmiddelboekhouding bij te houden. Het Besluit is enkel van toepassing op technici die werkzaamheden uitvoeren aan geklasseerde koelinstallaties die zich in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (BHG) bevinden en op bedrijven die in het BHG actief zijn. Er is wel een gelijkwaardigheidsverklaring voorzien voor certificaten afgeleverd door andere Gewesten of EU lidstaten. Er is een overgangsperiode ingebouwd waarin zowel de technici als de ondernemers ruimschoots de tijd krijgen om zich in regel te stellen met de nieuwe wetgeving. 6 Koeltechnici

7 Overgangsmaatregelen Op het ogenblik van de erkenning van het eerste examencentrum spreekt het voor zich dat nog geen enkele koeltechnicus over een geldig certificaat beschikt. Om voldoende tijd te laten om zich in regel te stellen met de huidige wetgeving zijn er overgangsmaatregelen voor (A) de koeltechnicus die hem toelaten deel te nemen aan examens terwijl hij zijn functie ononderbroken kan uitoefenen en (B) het bedrijf dat een registratieaanvraag moet indienen. Koeltechnici 7

8 A. Voor de koeltechnicus Een koeltechnicus die werkt aan geklasseerde koelinstallaties (die aan de basis kunnen liggen van emissies van ozonlaagafbrekende en/of gefluoreerde broeikasgassen) heeft tot 09/06/2012 de tijd om het bekwaamheidscertificaat te behalen. Hij mag ondertussen blijven werken als ervaren koeltechnicus indien hij voldoet aan een aantal minimumvoorwaarden (zie definitie onder de tijdslijn). Bovendien is hij verplicht om zich aan te sluiten bij een geregistreerd bedrijf of kan hij zich als zelfstandig koeltechnisch bedrijf laten registeren. Vanaf 09/06/2012 moeten alle bovenvernoemde koeltechnici beschikken over een geldig certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek. B. Voor de bedrijven Koeltechnische bedrijven moeten geregistreerd zijn bij het Leefmilieu Brussel. Gedurende een overgangsperiode van twee jaar, die eindigt op 09/06/2010, kunnen de bedrijven i.p.v. een lijst met personeel dat een bekwaamheidcertificaat bezit, een lijst met ervaren koeltechnici bij hun registratieaanvraag toevoegen. Ervaren koeltechnici zijn koeltechnici die voldoen aan bepaalde minimumvoorwaarden (zie definitie onder de tijdslijn). Vanaf 09/06/2010 moet er bij de registratieaanvraag ten minste 1 gecertificeerde koeltechnicus op de lijst staan. Bij de registratieaanvraag moet een bedrijf kunnen aantonen dat ze over de minimale technische uitrusting beschikt (zoals beschreven in bijlage III van het Besluit koeltechnici ). 8 Koeltechnici

9 Wat moet u weten m.b.t. het examen? 1. Wanneer bent u een bevoegd koeltechnicus? Een natuurlijk persoon is een bevoegd koeltechnicus als hij: werkt in een geregistreerd koeltechnisch bedrijf EN in het bezit is van een geldig certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek. Dit wordt verkregen als hij slaagt in het examen tot vaststelling van de bekwaamheid in de koeltechniek. Indien hij al in het bezit is van een certificaat uit een andere EU-lidstaat of Gewest, dan kan hij een gelijkwaardigheidsattest aanvragen bij het BIM. Daarna moet hij slagen in de proef die de kennis van de Brusselse wetgeving rond koelmiddelproblematiek vaststelt (zie verder). Opgelet! Tot 09/06/2012 wordt een ervaren technicus zonder certificaat ook beschouwd als een bevoegd koeltechnicus! Hij moet wel voldoen aan een aantal strikte minimumvoorwaarden (zie kader onder tijdslijn). 2. Erkend examencentrum koeltechniek Een examencentrum koeltechniek organiseert en beoordeelt de examens voor koeltechnici. Enkel examencentra die erkend zijn door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen een Brussels certificaat van bekwaamheid afleveren. Om erkend te worden als examencentrum koeltechniek moet het examencentrum beschikken over de nodige infrastructuur en procedures voor de organisatie van het examen en moet het een examenjury samenstellen. Alle examencentra hebben dezelfde moeilijkheidsgraad: Leefmilieu Brussel stelt daarvoor gestandaardiseerde voorbeeldvragen ter beschikking. U kunt deze geactualiseerde vragenlijst raadplegen op de website Het erkend examencentrum kan een reeks vragen uit deze lijst kiezen of een eigen reeks vragen ter goedkeuring voorleggen aan Leefmilieu Brussel. Belangrijk is ook dat de examens worden beoordeeld door een onafhankelijke jury die uit minstens drie specialisten in de koeltechniek bestaat. Waar u ook de examens aflegt, deze zullen altijd objectief beoordeeld worden. Hoe word ik een bevoegd koeltechnicus? Theoretische proef 50% Praktische proef % Examen tot vaststelling van de bekwaamheid in de koeltechniek 60% Certificaat bekwaamheid in de koeltechniek + werken in een geregistreerd koeltechnisch bedrijf Bevoegd koeltechnicus Proef kennis van de wetgeving 50% Koeltechnici 9

10 Het examen Een erkend examencentrum kan de volgende examens organiseren: A. Examen bekwaamheid in de koeltechniek Het examen om de bekwaamheid in de koeltechniek vast te stellen, bestaat uit drie onderdelen: De theoretische proef omvat een aantal computergestuurde vragen over de kennis van de milieu-impact als gevolg van het gebruik van koelmiddelen. De praktische proef omvat de courante handelingen met ozonlaagafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen. Onderwerpen zijn: de montage, de controle van de installatie, de ingebruikname, het onderhoud, de periodieke controle van de installatie en het terugwinnen van koelmiddelen. Een proef die de kennis van de wetgeving inzake de koelmiddelproblematiek in het BHG nagaat. Deze proef test de kennis over de normen en de internationale, Europese, federale en Brusselse wetgeving die van toepassing is op het domein van de koeltechnieken. B. Actualisatie-examen Het actualisatie-examen moet worden afgelegd om een nieuw geldig certificaat te verkrijgen. Het verloopt volgens dezelfde procedure als het examen bekwaamheid in de koeltechniek. Alle onderdelen moeten opnieuw worden afgelegd maar het actualisatie-examen is beknopter dan het examen tot vaststelling van de bekwaamheid in de koeltechniek. Wanneer bent u geslaagd? Zowel voor het examen bekwaamheid in de koeltechniek als voor het actualisatie-examen wordt elk onderdeel afzonderlijk beoordeeld. U slaagt voor het examen als u op elke proef minstens vijftig procent van de punten haalt en als u in totaal minstens zestig procent van de punten haalt.! U kunt enkel een bekwaamheidscertificaat in de koeltechniek behalen indien u voor alle onderdelen (de theoretische proef, de praktische proef en de proef betreffende de wetgeving) slaagt! 10 Koeltechnici

11 Geldigheid van het certificaat Wanneer kent u uw resultaat? Binnen twintig werkdagen na het examen bezorgt het erkende examencentrum koeltechniek aan de personen die geslaagd zijn het certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek. Als u niet slaagt, schrijf u dan opnieuw in, u kunt onbeperkt deelnemen. Geldigheid van het certificaat De technologie en de wetgeving in de koelsector verandert snel en regelmatig. Daarom is het certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek vijf jaar geldig, te rekenen vanaf de datum van uitreiking van het certificaat. U kunt na vijf jaar een nieuw certificaat verkrijgen nadat u met succes het actualisatie-examen hebt afgelegd. Dit actualisatie-examen kan ten vroegste een jaar voor de vervaldatum van het nog geldige certificaat worden afgelegd. Certificaat op zak, wat nu? Waarop moet u, als gecertificeerd koeltechnicus, in het bijzonder letten? U moet zich eerst aansluiten bij een geregistreerd koeltechnisch bedrijf. Voortaan mag u de werkzaamheden aan koelinstallaties, waarbij er een mogelijk risico op emissies van ozonlaagafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen bestaat, uitvoeren (rekeninghoudend met de norm NBNEN 378). U moet wel al het mogelijke doen om te voorkomen dat er koelmiddelen uit koelinstallaties lekken of eventuele lekken tot een minimum beperken. Leefmilieu Brussel kan immers het bekwaamheidscertificaat in de koeltechniek van een persoon intrekken als blijkt dat deze de verplichte handelingen en de milieuwetgeving niet nakomt. Waarop moet een geregistreerd koeltechnisch bedrijf waar u als gecertificeerde technicus tewerkgesteld bent, in het bijzonder letten? Het bedrijf moet een register bijhouden waarin alle werkzaamheden aan de installatie worden genoteerd (onderhoud, lekdichtheidscontrole, herstelling, ) Het bedrijf moet een gecentraliseerde koelmiddelboekhouding bijhouden. In die boekhouding worden volgende elementen genoteerd: de hoeveelheden aangekochte en afgevoerde koelmiddelen, alsook de hoeveelheden verbruikte en/of afgetapte koelmiddelen. Bij lekkage groter dan 5 % moet het bedrijf de nodige maatregelen nemen en de eigenaar en Leefmilieu Brussel hiervan schriftelijk op de hoogte brengen. Het bedrijf moet ervoor zorgen dat de daar tewerkgestelde bevoegde koeltechnici voor hun werkzaamheden kunnen beschikken over de nodige en in goede staat verkerende apparatuur en materialen. Gelijkswaardigheidsverklaring van certificaten Leefmilieu Brussel kan beslissen om een certificaat of diploma inzake koeltechniek dat uitgereikt is in een ander Gewest of EU lidstaat gelijkwaardig te verklaren aan het Brussels certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek. In geval van een evenwaardigheidsverklaring van het certificaat moet de aanvrager nog wel slagen voor de proef tot vaststelling van de kennis van de wetgeving van het BHG. Alleen dan krijgt de aanvrager een certificaat van bekwaamheid in de koeltechniek. Koeltechnici 11

12 Adressen en websites Voor vragen of inlichtingen omtrent deze folder Leefmilieu Brussel - BIM Afdeling Vergunningen en Partnerschappen Gulledelle Brussel Tel: Fax: Beroepsfederatie De Koninklijke Belgische Vereniging voor Koude en Luchtbehandeling vzw Joseph Chantraineplantsoen Kortenberg Tel: Fax: Webstek: Websites met wetgevingen Raadpleeg de Verordening (EG nr. 2037/2000) van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen en de Verordening (EG nr. 842/2006) van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen op Raadpleeg het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 20 november 2003 betreffende koelinstallaties (B.S. 09/12/2003) en het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 22/03/2007 inzake de bepaling van de minimumopleidingseisen voor koeltechnici en de registratie van koeltechnische bedrijven (B.S. 24/04/2007) op Redactiecomité : Johan Leon, Efdokia Chatzigiannis, Sophie Vansever en Benoit Willocx Coördinatie : Frédérique Bouras Layout : Laurent Defaweux Wettelijk depot : D/5762/2008/09 Verantwoordelijke uitgevers: J.P. Hannequart & E. Schamp Gulledelle, Brussel Gedrukt met plantaardige inkt op gerecycleerd papier. Leefmilieu Brussel- BIM, Brussel juni Koeltechnici

EEN certificering voor koeltechnische bedrijven leidraad voor bedrijven

EEN certificering voor koeltechnische bedrijven leidraad voor bedrijven EEN certificering voor koeltechnische bedrijven Leidraad voor bedrijven Koelmiddelen, de klimaatverandering en de verdunning van de ozonlaag Een certificering voor koeltechnische bedrijven In koelinstallaties,

Nadere informatie

Certificering voor koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici

Certificering voor koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici Certificering voor koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici Leidraad bij de regelgeving rond stationaire koelinstallaties Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Koning Albert II - laan 20 bus 8-1000

Nadere informatie

Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen

Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid tel: 02/553.11.29 --- fax: 02/553.11.45

Nadere informatie

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Sven Claeys Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid Dienst Klimaat tel: 02/553.11.29 sven.claeys@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening (EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Nele Maes Dienst BBT en Erkenningen Afdeling Milieuvergunningen 2 december 2015 VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening

Nadere informatie

Extracten uit titel II van het Vlarem. Uit artikel 1.1.2.

Extracten uit titel II van het Vlarem. Uit artikel 1.1.2. Extracten uit titel II van het Vlarem. Uit artikel 1.1.2. «OZONAFBREKENDE STOFFEN EN GEFLUOREERDE BROEIKASGASSEN - ozonafbrekende stoffen: de stoffen opgesomd in de tabel in bijlage I van Verordening (EG)

Nadere informatie

CHECKLIST VOOR DE KEURING VAN EEN KOELINSTALLATIEBEHEERSYSTEEM VAN EEN KOELTECHNISCH BEDRIJF MET PERSONEEL MET EEN CERTIFICAAT VAN CATEGORIE I

CHECKLIST VOOR DE KEURING VAN EEN KOELINSTALLATIEBEHEERSYSTEEM VAN EEN KOELTECHNISCH BEDRIJF MET PERSONEEL MET EEN CERTIFICAAT VAN CATEGORIE I Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieuvergunningen Dienst BBT en Erkenningen Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 BRUSSEL Telefoon: 02 553 79 97 Fax: 02 553 79 95 E-mail: erkenningen@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

Bijlage 18. Retributies voor de behandeling van de aanvraag en de uitoefening van het toezicht op de erkenningen met betrekking tot het leefmilieu

Bijlage 18. Retributies voor de behandeling van de aanvraag en de uitoefening van het toezicht op de erkenningen met betrekking tot het leefmilieu Bijlage 4 bij het besluit van de Vlaamse Regering van *** tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu, wat betreft een aanpassing aan de Bijlage 18 bij het VLAREL Bijlage 18. Retributies voor

Nadere informatie

VLAREL Opleidingscentra vloeibare brandstof, gasvormige brandstof, verwarmingsaudit (> 100 kw), controle en onderhoud stookolietanks.

VLAREL Opleidingscentra vloeibare brandstof, gasvormige brandstof, verwarmingsaudit (> 100 kw), controle en onderhoud stookolietanks. VLAREL Opleidingscentra vloeibare brandstof, gasvormige brandstof, verwarmingsaudit (vermogen > 100 kw), controle en onderhoud stookolietanks. Wilfried Huybrechts (Afdeling Milieuvergunningen) VLAREL Opleidingscentra

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 20 en artikel 87, 1;

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 20 en artikel 87, 1; Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het VLAREL en tot wijziging van diverse andere besluiten wat betreft erkenningen met betrekking tot het leefmilieu DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere

Nadere informatie

Jaarverslag. Commissie dierlijke bijproducten (CoABP) 2009. Deel BIM

Jaarverslag. Commissie dierlijke bijproducten (CoABP) 2009. Deel BIM Jaarverslag Commissie dierlijke bijproducten (CoABP) 2009 Deel BIM 1 Inhoud Brussels Hoofdstedelijke Gewest : Leefmilieu Brussel - BIM... 3 1. Voorstelling Leefmilieu Brussel - BIM... 3 2. Projecten en

Nadere informatie

Inhoud DE CONSEQUENTIES...3

Inhoud DE CONSEQUENTIES...3 ALLES OVER HET UITFASEREN VAN SYNTHETISCHE KOUDEMIDDELEN Inhoud DE CONSEQUENTIES...3 MEER OVER SYNTHETISCHE KOUDEMIDDELEN...3 WAT ZIJN DE HOOFDPUNTEN UIT DE NIEUWE F- GAS WETGEVING...3 Een beperking van

Nadere informatie

Francis Altdorfer, ECONOTEC Tom Dauwe, VITO. LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012.

Francis Altdorfer, ECONOTEC Tom Dauwe, VITO. LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012. EMISSIE-INVENTARISATIEMETHODE VOOR F-GASSEN IN DE KOELSECTOR Francis Altdorfer, Tom Dauwe, VITO LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012 1 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

De regelgeving klimaatregeling EPB

De regelgeving klimaatregeling EPB De regelgeving klimaatregeling EPB In het Brussels Gewest Christophe Danlois DIRECTIE ENERGIE DEPARTEMENT VERWARMING EN KLIMAATREGELING EPB INHOUDSTAFEL DE CONTEXT ENKELE GEGEVENS OVER DE KLIMAATREGELING

Nadere informatie

OPLEIDINGSPROCEDURE ONDERWERP: AIRCO Blz. l van 9

OPLEIDINGSPROCEDURE ONDERWERP: AIRCO Blz. l van 9 Blz. l van 9 1)Organisatie opleiding + examen: Aantal deelnemers per opleiding: > Het minimum aantal deelnemers per opleiding (+ examens) wordt door VITO Hoogstraten vzw vastgelegd op 4 personen. > Het

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : BOUWAFVAL

Opleiding Duurzaam Gebouw : BOUWAFVAL Opleiding Duurzaam Gebouw : BOUWAFVAL Leefmilieu Brussel WERVEN: ASBEST EN GEVARRLIJK AFVAL Evy TROGH LEEFMILIEU BRUSSEL BIM, Afdeling Vergunningen en partnerschappen Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Fgas-Verordening (EU) No 517/2014. Ing. Harald van der Bol, Rijkswaterstaat

Fgas-Verordening (EU) No 517/2014. Ing. Harald van der Bol, Rijkswaterstaat Fgas-Verordening (EU) No 517/2014 Ing. Harald van der Bol, Inhoud Belangrijkste elementen en maatregelen uit de Verordening (517/2014) Nederlandse regelgeving Lekfrequentie Logboek Tools voor BG 2 Title

Nadere informatie

rijbewijs Rijbewijs B

rijbewijs Rijbewijs B Om een rijbewijs te halen, moet je een traject doorlopen: theorieopleiding, theorie-examen, praktijkopleiding, stageperiode en praktijkexamen. Dat traject kan je op verschillende manieren tot een goed

Nadere informatie

Administratieve verplichtingen. Niet-juridische presentatie Milieuvergunningen en aangiftes (niet de verplichtingen inzake EPB)

Administratieve verplichtingen. Niet-juridische presentatie Milieuvergunningen en aangiftes (niet de verplichtingen inzake EPB) Administratieve verplichtingen Niet-juridische presentatie Milieuvergunningen en aangiftes (niet de verplichtingen inzake EPB) Milieuvergunningen en aangiftes o o o o o Om welke activiteiten gaat het?

Nadere informatie

Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer

Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer Betreft: Koninklijk besluit van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen van de

Nadere informatie

Samenvatting: 1. Lekkage van koelmiddelen

Samenvatting: 1. Lekkage van koelmiddelen 1. Belangrijke lekkage van koelmiddelen, zowel bij kleine als bij grote installaties 2. Significant potentieel voor verbetering, blijkt uit cases in binnen-en buitenland. 3. Bredere toepassing van positieve

Nadere informatie

Nieuwe duurzame koelconcepten. Rittal B.V. Elbert Raben

Nieuwe duurzame koelconcepten. Rittal B.V. Elbert Raben Nieuwe duurzame koelconcepten Rittal B.V. Elbert Raben Deze lezing wordt u aangeboden door: IT Enclosures IT Cooling IT Power IT Security IT Monitoring IT Services RiMatrix projects Agenda Verbod koudemiddel

Nadere informatie

HOOFDSTUK I. Definities. Artikel 1. Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder :

HOOFDSTUK I. Definities. Artikel 1. Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder : Koninklijk besluit van 20 januari 2003 betreffende het programma, de voorwaarden en de examenjury voor het praktisch bekwaamheidsexamen van de erkende boekhouders en erkende boekhouders-fiscalisten Bron

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING - ERKEND VERWARMINGSKETELTECHNICUS - - ERKEND VERWARMINGSINSTALLATEUR - - EPB-VERWARMINGSADVISEUR -

AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING - ERKEND VERWARMINGSKETELTECHNICUS - - ERKEND VERWARMINGSINSTALLATEUR - - EPB-VERWARMINGSADVISEUR - AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING - ERKEND VERWARMINGSKETELTECHNICUS - - ERKEND VERWARMINGSINSTALLATEUR - - EPB-VERWARMINGSADVISEUR - 1. HOE HET DOSSIER VAN UW ERKENNINGSAANVRAAG INDIENEN? - dit formulier

Nadere informatie

HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A)

HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A) HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A) * vanaf 1 mei 2013 Ervaring en vertrouwen Een ontspannen tochtje op zondag. Een weekendje weg. Elke dag vlot door de files. Er zijn redenen te over waarom

Nadere informatie

HOOFDSTUK 16 PRAKTISCH EXAMEN

HOOFDSTUK 16 PRAKTISCH EXAMEN HOOFDSTUK 16 PRAKTISCH EXAMEN INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA 1. Voor welke categorie?... 2 2. Wie kan deelnemen?... 3 3. Voor te leggen documenten... 3 3.1. Documenten van de begeleider... 4 3.2. Documenten

Nadere informatie

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie?

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Koudeproductie Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Inhoud I. De uitdagingen : Milieu, Energie en Beschikbaarheid II. Plan van aanpak III. Dalkia

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE 29.11.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 314/41 AANBEVELINGEN AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 22 november 2011 betreffende de procedure voor de erkenning van opleidingcentra en examinatoren voor

Nadere informatie

Herziene F-gassenverordening

Herziene F-gassenverordening Herziene F-gassenverordening Schakeldag 2014 26 juni 2014 Harald van der Bol Inhoud Inleiding Samenvatting belangrijkste onderdelen F-gassenverordening Nederlandse regelgeving Aandachtspunten voor Toezicht

Nadere informatie

De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer

De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer Betreft : Koninklijk besluit van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen

Nadere informatie

Rijbewijs B Theorie-examen Praktijkopleiding

Rijbewijs B Theorie-examen Praktijkopleiding Om een rijbewijs te halen, moet je een traject doorlopen: theorieexamen, praktijkopleiding en praktijkexamen. Dat traject kan je op verschillende manieren tot een goed einde brengen. Informatie over de

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING - ERKEND VERWARMINGSKETELTECHNICUS - - ERKEND VERWARMINGSINSTALLATEUR - - EPB-VERWARMINGSADVISEUR -

AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING - ERKEND VERWARMINGSKETELTECHNICUS - - ERKEND VERWARMINGSINSTALLATEUR - - EPB-VERWARMINGSADVISEUR - AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING - ERKEND VERWARMINGSKETELTECHNICUS - - ERKEND VERWARMINGSINSTALLATEUR - - EPB-VERWARMINGSADVISEUR - 1. HOE HET DOSSIER VAN UW ERKENNINGSAANVRAAG INDIENEN? - dit formulier

Nadere informatie

De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname

De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname In het vorige artikel hebben wij het gehad over het ontstaan van het Montreal Protocol en de ozonlaag. Wij zijn ingegaan op onder andere de functie

Nadere informatie

U kan inschrijven via de website van KAHO Sint-Lieven: http://dvo.kahosl.be Opgelet: het aantal deelnemers is beperkt tot 10 per reeks.

U kan inschrijven via de website van KAHO Sint-Lieven: http://dvo.kahosl.be Opgelet: het aantal deelnemers is beperkt tot 10 per reeks. Praktisch Inschrijven U kan inschrijven via de website van KAHO Sint-Lieven: http://dvo.kahosl.be Opgelet: het aantal deelnemers is beperkt tot 10 per reeks. Meer informatie Voor administratieve informatie

Nadere informatie

PERSONEN DIE NIET MEER

PERSONEN DIE NIET MEER HOOFDSTUK 25 PERSONEN DIE NIET MEER IN BELGIË VERBLIJVEN INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. PERSONEN DIE IN EEN ANDERE LIDSTAAT VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE VERBLIJVEN... 2 1. Wie?... 2 2. Welk document?...

Nadere informatie

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Je rijbewijs halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Alles over je rijbewijs Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid tel. 02 244 15 11 www.bivv.be Groep van erkende Ondernemingen

Nadere informatie

Wetgeving koudemiddelen. Coen van de Sande NVKL

Wetgeving koudemiddelen. Coen van de Sande NVKL Wetgeving koudemiddelen Coen van de Sande NVKL Wetgeving koudemiddelen Inhoud: F-gassenverordening HFK s Ozonverordening HCFK s Activiteitenbesluit Natuurlijke koudemiddelen HFK s (F-gassen) Per 1 januari

Nadere informatie

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Je rijbewijs halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Alles over je rijbewijs Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid tel. 02 244 15 11 www.bivv.be Groep van erkende Ondernemingen

Nadere informatie

Brussel, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 09 / 2007 van 21 maart 2007

Brussel, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 09 / 2007 van 21 maart 2007 KONINKRIJK BELGIE Brussel, Adres : Hoogstraat, 139, B-1000 Brussel Tel.: +32(0)2/213.85.40 E-mail : commission@privacycommission.be Fax.: +32(0)2/213.85.65 http://www.privacycommission.be COMMISSIE VOOR

Nadere informatie

Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart

Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart Lekdichte koelinstallaties: vragen & mogelijke oplossingen www.aximaref-gdfsuez.com 1 Wat vooraf ging Stijgende trend uitstoot F-gassen

Nadere informatie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie VLAAMSE OVERHEID Leefmilieu, Natuur en Energie [C 2007/36477] 28 JUNI 2007. Ministerieel besluit betreffende het indienen van een verzoek tot goedkeuring van een CDM- of JI-projectactiviteit De Vlaamse

Nadere informatie

De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer

De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer Betreft : Koninklijk besluit van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen

Nadere informatie

RIJBEWIJS VOOR LANDBOUWVOERTUIGEN

RIJBEWIJS VOOR LANDBOUWVOERTUIGEN Rijbewijs categorie G Het rijbewijs categorie G RIJBEWIJS VOOR LANDBOUWVOERTUIGEN Sinds 15 september 2006 is een specifiek rijbewijs noodzakelijk voor het besturen van land- en bosbouwvoertuigen en mobiel

Nadere informatie

BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST [C 2014/31457] 24 APRIL 2014. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering houdende wijziging van meerdere uitvoeringsbesluiten van de

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER VOOR DE ACCREDITATIE VAN CERTIFICATIEDIENSTVERLENERS

AANVRAAGFORMULIER VOOR DE ACCREDITATIE VAN CERTIFICATIEDIENSTVERLENERS AANVRAAGFORMULIER VOOR DE ACCREDITATIE VAN CERTIFICATIEDIENSTVERLENERS INFORMATIE 1. Conform artikel 3, 1 van het koninklijk besluit van 6 december 2002 houdende de organisatie van de controle en de accreditatie

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2007 447 Besluit van 2 november 2007, houdende vaststelling van nieuwe regels voor bepaalde gefluoreerde broeikasgassen ter uitvoering van verordening

Nadere informatie

EUROPESE EN INTERNATIONALE BUITENLANDSE NATIONALE RIJBEWIJZEN BUITENLANDSE RIJBEWIJZEN HOOFDSTUK 32

EUROPESE EN INTERNATIONALE BUITENLANDSE NATIONALE RIJBEWIJZEN BUITENLANDSE RIJBEWIJZEN HOOFDSTUK 32 HOOFDSTUK 32 EUROPESE EN BUITENLANDSE NATIONALE RIJBEWIJZEN BUITENLANDSE INTERNATIONALE RIJBEWIJZEN INHOUDSOPGAVE o EUROPEES NATIONAAL RIJBEWIJS o BUITENLANDS NATIONAAL RIJBEWIJS o BUITENLANDS INTERNATIONAAL

Nadere informatie

Uitvoerend Comité van Deskundigen VCA

Uitvoerend Comité van Deskundigen VCA Document UCvD 2011/03 (07.02.2011) Uitvoerend Comité van Deskundigen VCA Besluitenlijst, interpretaties en verduidelijkingen VCA 2008/05 en VCU 2007/04 VCA 2008/05 en VCA 2008/5.1 Vraag 1.5. Betrokkenheid

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam bouwen

Seminarie Duurzaam bouwen Seminarie Duurzaam bouwen Hernieuwbare energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Leefmilieu Brussel De certificatie van installateurs van kleine hernieuwbare energiesystemen Hugues Latteur RESCert

Nadere informatie

20 juli 2006- OMZENDBRIEF BETREFFENDE DE HERVORMING VAN DE RIJOPLEIDING CATEGORIE B

20 juli 2006- OMZENDBRIEF BETREFFENDE DE HERVORMING VAN DE RIJOPLEIDING CATEGORIE B 20 juli 2006- OMZENDBRIEF BETREFFENDE DE HERVORMING VAN DE RIJOPLEIDING CATEGORIE B Het koninklijk besluit van 10 juli 2006 betreffende het rijbewijs voor voertuigen van categorie B hervormt de rijopleiding

Nadere informatie

LOGBOEK. Verwarmingssysteem type 1. Gebouw:. Adres:.

LOGBOEK. Verwarmingssysteem type 1. Gebouw:. Adres:. LOGBOEK Verwarmingssysteem type 1 Gebouw:. :. Brussel CONTEXT Het logboek is de 'referentie'-documentatie voor de verwarmingssystemen. Het bijhouden van een logboek is een van de eisen van de EPB-reglementering

Nadere informatie

HOOFDSTUK 22 HERNIEUWING, NIETIGHEID-TERUGGAVE

HOOFDSTUK 22 HERNIEUWING, NIETIGHEID-TERUGGAVE HOOFDSTUK 22 HERNIEUWING, NIETIGHEID-TERUGGAVE INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. SOORTEN HERNIEUWING... 2 1. Hernieuwing ingevolge verlies, diefstal, beschadiging, een niet-gelijkende foto of intrekking door

Nadere informatie

2 uren gewijd aan de kennis van de giftigheid van de ontsmettingsmiddelen,

2 uren gewijd aan de kennis van de giftigheid van de ontsmettingsmiddelen, N. 2002 921 [C 2002/22180] 26 FEBRUARI 2002. Ministerieel besluit ter uitvoering van het artikel 59, 1, 1, b) en 2, 1, b) van het koninklijk besluit van 5 september 2001 betreffende het op de markt brengen

Nadere informatie

Verslag Vergadering Certificering Koeltechnici, 9 augustus 2005

Verslag Vergadering Certificering Koeltechnici, 9 augustus 2005 Verslag Vergadering Certificering Koeltechnici, 9 augustus 2005 Aanwezig: Mark Raus (BASF), Greet Putseys (Tessenderlo Chemie), Mark Van Den Bosch (Voka), Wilfried De Smet (UBF-ACA), Linda Buddaert (UBF-ACA),

Nadere informatie

Ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen 2010. Datum 21 januari 2011 Status Definitief

Ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen 2010. Datum 21 januari 2011 Status Definitief Ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen 2010 Datum 21 januari 2011 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Milieugevaarlijke Stoffen Rijnstraat 8 Postbus

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van, nr. BJZ2011036817, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van, nr. BJZ2011036817, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken; Besluit van houdende regels ten behoeve van de uitvoering van verordening (EG) nr. 1005/2009 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 16 september 2009 betreffende ozonlaagafbrekende

Nadere informatie

(Voor de EER relevante tekst)

(Voor de EER relevante tekst) L 301/28 UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2015/2067 VAN DE COMMISSIE van 17 november 2015 tot vaststelling, ingevolge Verordening (EU) nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad, van minimumeisen en

Nadere informatie

Wijziging VLAREL. Gezamenlijk briefadvies over de wijziging van het VLAREL en andere erkenningsbesluiten. Gezamenlijk briefadvies

Wijziging VLAREL. Gezamenlijk briefadvies over de wijziging van het VLAREL en andere erkenningsbesluiten. Gezamenlijk briefadvies Gezamenlijk briefadvies Wijziging VLAREL Gezamenlijk briefadvies over de wijziging van het VLAREL en andere erkenningsbesluiten Datum van goedkeuring 27 september 2012 Volgnummer 2012 65 Coördinator +

Nadere informatie

HOOFDSTUK 05 VRACHTWAGENS, AUTOBUSSEN, AUTOCARS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E EN DE

HOOFDSTUK 05 VRACHTWAGENS, AUTOBUSSEN, AUTOCARS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E EN DE HOOFDSTUK 05 VRACHTWAGENS, AUTOBUSSEN, AUTOCARS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E EN DE INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. VRACHTWAGENS GROEP C: CATEGORIEËN C1, C1E, C EN CE...3 1. Overzichtstabel

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl14 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE Opleiding Installateur warmtepompen BO KW 031 (Ontwerp) Installateur warmtepompen - Versie {1.0} Ontwerp Pagina

Nadere informatie

NIEUWE RIJBEWIJSREGLEMENTERING CAT. B VANAF 03/02/2014

NIEUWE RIJBEWIJSREGLEMENTERING CAT. B VANAF 03/02/2014 NIEUWE RIJBEWIJSREGLEMENTERING CAT. B VANAF 03/02/2014 Welke bepalingen zijn van toepassing, de oude of de nieuwe reglementering? Welke bepalingen zijn van toepassing als ik houder ben van een voorlopig

Nadere informatie

FORMULIER VOOR DE AANVRAAG TOT REGISTRATIE ALS ZORGKUNDIGE BIJ DE ERKENNINGSCOMMISSIE VOOR DE BEOEFENAARS VAN DE VERPLEEGKUNDE

FORMULIER VOOR DE AANVRAAG TOT REGISTRATIE ALS ZORGKUNDIGE BIJ DE ERKENNINGSCOMMISSIE VOOR DE BEOEFENAARS VAN DE VERPLEEGKUNDE Bijlage bij koninklijk besluit tot wijziging van de bijlage bij het koninklijk besluit van 18 april 2013 betreffende de samenstelling, de organisatie en de werking van de Erkenningscommissie voor de beoefenaars

Nadere informatie

Publicatie KB omtrent zorgkundige

Publicatie KB omtrent zorgkundige Publicatie KB omtrent zorgkundige Op 3 februari 2006 verscheen in het Staatsblad het KB van 12 januari 2006 omtrent de verpleegkundige activiteiten die zorgkundigen mogen uitvoeren en de voorwaarden waaronder

Nadere informatie

Regelgeving voor koelinstallaties. Voor koel- en vriesinstallaties, airconditioningsinstallaties en warmtepompen Informatieblad.

Regelgeving voor koelinstallaties. Voor koel- en vriesinstallaties, airconditioningsinstallaties en warmtepompen Informatieblad. I n f o M i l > L u c h t > R e d u c t i e o v e r i g e b r o e i k a s g a s s e n Regelgeving voor koelinstallaties Voor koel en vriesinstallaties, airconditioningsinstallaties en warmtepompen Informatieblad

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 30873 16 oktober 2015 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van 18 september 2015, nr. IENM/BSK-2015/183974,

Nadere informatie

23 MAART 1998. - Koninklijk besluit betreffende het rijbewijs. Publicatie : 30-04-1998

23 MAART 1998. - Koninklijk besluit betreffende het rijbewijs. Publicatie : 30-04-1998 23 MAART 1998. - Koninklijk besluit betreffende het rijbewijs. Publicatie : 30-04-1998 HOOFDSTUK VIII. - Retributies Art. 61-63 HOOFDSTUK IX. - Inspectie en controle Art. 64 HOOFDSTUK X. [1 - Het rijbewijs

Nadere informatie

Vragen omtrent de nieuwe reglementering

Vragen omtrent de nieuwe reglementering Vragen omtrent de nieuwe reglementering Overgangsbepalingen motorrijbewijs A beperkt wordt gelijkgesteld aan categorie A2 1. Ik ben in het bezit van een rijbewijs A beperkt. Mag ik ook na 30/04/2013 voertuigen

Nadere informatie

De Climalife aanbevelingen

De Climalife aanbevelingen koudemiddelen De Climalife aanbevelingen Toepassing Koudemiddelen Klimaatregeling Airconditioning R-134a R-404A R-507 R-407C R-410A R-417A (ISCEON MO59) R-422D (ISCEON MO29) R-422A (ISCEON MO79) R-427A

Nadere informatie

HOOFDSTUK 08 BEWIJS VAN VAKBEKWAAMHEID

HOOFDSTUK 08 BEWIJS VAN VAKBEKWAAMHEID HOOFDSTUK 08 BEWIJS VAN VAKBEKWAAMHEID VOOR BEROEPSCHAUFFEURS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D EN DE EUROPESE RICHTLIJN 2003/59/EG KONINKLIJK BESLUIT VAN 04/05/2007 BETREFFENDE HET RIJBEWIJS,

Nadere informatie

Welke procedure volgen voor gas en elektriciteit?

Welke procedure volgen voor gas en elektriciteit? REGULERINGSCOMMISSIE U verhuist IN HET BRUSSELS Welke procedure volgen voor gas en elektriciteit? Verhuisformulieren ingesloten www.brugel.be U verhuist? Breng dan uw energieleverancier zo snel mogelijk

Nadere informatie

BOEKHOUDKUNDIGE BEDIENDE KAN NU OOK LID VAN HET BIBF WORDEN

BOEKHOUDKUNDIGE BEDIENDE KAN NU OOK LID VAN HET BIBF WORDEN BOEKHOUDKUNDIGE BEDIENDE KAN NU OOK LID VAN HET BIBF WORDEN Na bijna tien jaar is het eindelijk zover : een boekhouder die uitsluitend in loondienst of die in overheidsdienst werkt, kan voortaan ook op

Nadere informatie

Lekkages van ozonlaagafbrekende en broeikasgassen uit koelinstallaties in zeeschepen

Lekkages van ozonlaagafbrekende en broeikasgassen uit koelinstallaties in zeeschepen VROM-Inspectie Regio Zuid-West Afdeling Stoffen en Producten Lekkages van ozonlaagafbrekende en broeikasgassen uit koelinstallaties in zeeschepen Weena 723 Postbus 29036 3001 GA Rotterdam www.vrom.nl artikelcode

Nadere informatie

VLAAMSE OVERHEID. HOOFDSTUK I. Algemene bepalingen

VLAAMSE OVERHEID. HOOFDSTUK I. Algemene bepalingen N. 2009 786 VLAAMSE OVERHEID 5 DECEMBER 2008. Besluit van de Vlaamse Regering houdende de invoering van het energieprestatiecertificaat niet-residentiële gebouwen bij verkoop en verhuur De Vlaamse Regering,

Nadere informatie

AIRCO, een RTC project

AIRCO, een RTC project Terugwinning van gefluoreerde broeikasgassen uit klimaatregelingssystemen in bepaalde motorvoertuigen AIRCO, een RTC project Externe certificaten en onderwijs 19 december 2012 Vlor studiedag Agenda Uitleg

Nadere informatie

ADVIES. 17 april 2013

ADVIES. 17 april 2013 ADVIES Voorontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering betreffende de erkenning van de EPB-adviseurs en houdende wijziging van het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot erkenning-/registratievoorwaarden van opslagbedrijven van dierlijke bijproducten en afgeleide producten die niet

Nadere informatie

www.weerwerkpremie.be

www.weerwerkpremie.be www.weerwerkpremie.be Handleiding bij het besluit van de Vlaamse Regering van 24 juni 2005 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 6/2005 Inhoud Woord vooraf 2 1. Op wie is de maatregel van toepassing? 3

Nadere informatie

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025)

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) NEa, 20-07-2012, versie 1.0 INTRODUCTIE In artikel 34 van de Monitoring en Rapportage Verordening (MRV) is beschreven

Nadere informatie

De Brusselse Groene Lening

De Brusselse Groene Lening De Brusselse Groene Lening Om energiebesparende werken in zijn woning te financieren Een lening tegen 0 % interest zodat iedereen kan isoleren De Brusselse Groene Lening is een energielening met een interestvoet

Nadere informatie

FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN

FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN 22 MAART 2013. - Ministerieel besluit betreffende de van de toepassingsmodaliteiten van de en de traceerbaarheid

Nadere informatie

VOERTUIGEN GROEP 1 = CATEGORIEËN AM, A2, A1, A, B EN BE

VOERTUIGEN GROEP 1 = CATEGORIEËN AM, A2, A1, A, B EN BE HOOFDSTUK 04 BROMFIETSEN, MOTORFIETSEN, VOERTUIGEN GROEP 1 = CATEGORIEËN AM, A2, A1, A, B EN BE INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. OVERZICHTSTABELLEN VAN DE LEEFTIJDEN VOOR BROMFIETSEN EN MOTORFIETSEN... 3

Nadere informatie

Audiologen en audiciens

Audiologen en audiciens Audiologen en audiciens Alles wat u wilt weten over uw erkenning 2 Audiologen en audiciens Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen...5 De audioloog en de audicien volgens

Nadere informatie

OPLEIDINGEN BEHEER VAN WATER IN GEBOUWEN 2008. Voorstelling

OPLEIDINGEN BEHEER VAN WATER IN GEBOUWEN 2008. Voorstelling OPLEIDINGEN BEHEER VAN WATER IN GEBOUWEN 2008 Voorstelling Een nieuwe opleidingscyclus in ecologisch bouwen Bouwen, renoveren of beheren van gebouwen met respect voor het milieu is vandaag onontkoombaar.

Nadere informatie

FAQ. 2. Op wie heeft de Europese Verordening 183/2005 betrekking?

FAQ. 2. Op wie heeft de Europese Verordening 183/2005 betrekking? FAQ 1. Waaruit bestaat de Europese Verordening 183/2005? Deze nieuwe Verordening bepaalt de voorschriften voor diervoederhygiëne. Alle verschillende activiteiten in de diervoederketen worden onderverdeeld

Nadere informatie

Vlaamse Regering VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID

Vlaamse Regering VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID Vlaamse Regering Ministerieel besluit houdende de uitwerking van de CO 2 -neutraliteit op de bedrijventerreinen VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID Gelet op

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR HET VERGELIJKEND WERVINGSEXAMEN VOOR DE FUNCTIE VAN ATTACHÉ-INFORMATICUS (M/V) (niveau A) met voldoende kennis van het Nederlands

REGLEMENT VOOR HET VERGELIJKEND WERVINGSEXAMEN VOOR DE FUNCTIE VAN ATTACHÉ-INFORMATICUS (M/V) (niveau A) met voldoende kennis van het Nederlands REGLEMENT VOOR HET VERGELIJKEND WERVINGSEXAMEN VOOR DE FUNCTIE VAN ATTACHÉ-INFORMATICUS (M/V) (niveau A) met voldoende kennis van het Nederlands Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement legt een twee jaar

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Cel voor Financiële Informatieverwerking Onderwerp Toelichtingsnota bestemd voor advocaten Datum 24 maart 2004 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document

Nadere informatie

Gearchiveerd op 09/06/2011

Gearchiveerd op 09/06/2011 Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :...... PRI 228 Plantaardige productie bestemd voor consumptie - Pesticiden [228] v4 C : conform

Nadere informatie

RIJGESCHIKTHEIDSATTEST

RIJGESCHIKTHEIDSATTEST 1. Principe RIJGESCHIKTHEIDSATTEST De Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer heeft een eigen reglementering (KB van 23/03/1998) die stelt dat men naast het slagen in een theoretisch en praktisch

Nadere informatie

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING,

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Vlaamse Regering Besluit van de Vlaamse Regering houdende de erkenning als energiedeskundige voor woningen en houdende de uitvoeringsvoorwaarden van de energieaudit voor woningen DE VLAAMSE REGERING, Gelet

Nadere informatie

2007 tot vaststelling, ingevolge Verordening (EG) nr. 842/2006 van het Europees

2007 tot vaststelling, ingevolge Verordening (EG) nr. 842/2006 van het Europees Besluit van houdende vaststelling van nieuwe regels voor bepaalde gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen ter uitvoering van Verordening (EU) nr. 517/2014 van 16 april 2014 betreffende

Nadere informatie

Certificatieschema. Examinatorcertificatie Start Veilig. Opgesteld door Goedkeuring en Actuele versie. Document. Pagina code

Certificatieschema. Examinatorcertificatie Start Veilig. Opgesteld door Goedkeuring en Actuele versie. Document. Pagina code Certificatieschema Examinatorcertificatie Start Veilig SWB S2 18-05-2011 18-05-2011 18-05-2011 1 van 8 INHOUD 1. Inleiding 1.1. Algemeen 1.2. 'Start Veilig' 2. Definities 3. Examenprotocol 3.1. Doelstellingen

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie

Alfabetische lijst van beschermde vogels 2012

Alfabetische lijst van beschermde vogels 2012 Alfabetische lijst van beschermde vogels 2012 Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid Voedselketen en Leefmilieu Directoraat-generaal Dier, Plant en Voeding DG4 - Afdeling Dierenwelzijn en

Nadere informatie

EEN geslaagd PROjECT!

EEN geslaagd PROjECT! A & D Boekhoudkantoor, Klapstraat 58, 1790 Teralfene Tel 0473.821367 www.infoboekhouden.be DE BOEKHOUDER-FISCALIST BIBF: Uw PARTNER VOOR EEN geslaagd PROjECT! Een brochure van het Beroepsinstituut van

Nadere informatie