Electrical Engineering students build their own KITT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Electrical Engineering students build their own KITT"

Transcriptie

1 Jaargang 8, nr. 2, september 2012 As a PhD, you ve got to LOVE your job Elina Iervolino wrote her thesis during maternity leave Johan Pouwelse s team creates upcoming Internet standard Peer-to-peer streaming protocol tested by the BBC Electrical Engineering students build their own KITT

2 Photos Annelies te Selle/Image on TV screen: Internet Inhoud Content Qua decaan Rob Fastenau lies te Selle Photo Anne Let s be proud Peer-to-peer streaming protocol tested by the BBC 3 Where are we and where are we going? The tritalks by dean Rob Fastenau 5 Microwave Sensing, Systems and Signals A renewed introduction 8 We zijn nog lang niet klaar! Nieuwe studiezaal forse stap in verbetering studentenwerkomgeving 10 CrowdSense presenteert: de Twitcident Event Monitor Hulpdiensten helpen door Twitter te filteren 13 As a PhD, you ve got to LOVE your job 14 Elina Iervolino wrote her thesis during maternity leave Electrical Engineering students build their own KITT The launch of the new integrated EPO-4 project was a success 16 En verder: 2 Quadecaan 7 Komen 12 Gaan 18 Qort 19 Qiekjes 20 EEMCS develops new MEMS packaging method 2 Quadraad Since the launch of Rita Verdonk s party Trots op Nederland, it has become somewhat dubious to show any pride in the Netherlands. With the lingering turmoil surrounding the euro, the same goes for Europe. But let s look at some recent facts. Royal Dutch (!) Shell is now the largest global company in the Fortune Global 500 ranking - a fact that s hard to find on the internet, as American arrogance means only US companies are listed (go to shell.com and read about TANIA ( There Are No Ideal Answers ) and Shell s excellent 2050 energy scenarios!) With 12 Dutch companies in the Fortune 500, Holland ranks 9th in the world and 4th in Europe. As regional economic ecosystems are a driving force for growth, it s nice to know Randstad ranks 7th globally. The EU has 148 companies listed, while the US has 132. And what about #1 ASML, pulling off a significant investment by #1 Intel in order to accelerate the development of EUV and 450 mm? ASML got it right by focusing tightly on innovation in an industry niche. Then there s VDL, rescuing Nedcar and getting BMW on board for manufacturing Minis. Wim van der Leegte is getting it right by his timely buying of stressed-out companies, creating lean and vertically integrated organisations with motivated employees that are proud of the company they work for. On top of that, Europe saw the discovery of the Higgs particle, providing us with the theoretical proof that we have mass, plus the discovery of the Majorana particle! Leo Kouwenhoven called it a big nothing, but it could be part of the dark matter mass. What does this all mean for our faculty? I am getting more and more calls from Brainport. How can we get Delft MScs and PhDs to work in Brabant? So far, it looks like 50% of the new Bachelor students in EE, CS and M will start in Delft. Let s make TU Delft the place to study and be proud of this number-one top-talent provider! n Trots op Nederland zijn is verdacht sinds Verdonk s ToN, en wie is trots op Europa sinds de eurocrisis? Maar de feiten spreken: in de Fortune Global 500 is Shell nu het grootste bedrijf ter wereld. Qua aantal grote bedrijven staat Nederland wereldwijd op plaats 9, terwijl Europa hoger staat dan de VS. ASML sluit een slimme deal met Intel en VDL redt Nedcar. En in Europa worden het Higgs-deeltje en het Majoranadeeltje ontdekt. Onze afgestudeerden raken hierdoor steeds meer in trek. Laten we van de TU Delft dé universiteit maken en trots zijn op deze nummer 1-leverancier van toptalent! n Johan Pouwelse s team creates upcoming Internet standard Peer-to-peer streaming protocol tested by the BBC Johan Pouwelse, assistant professor in the Parallel and Distributed Systems section, is technical director of P2P-Next and QLective, European projects with a budget of 26 million in total. He reports on a recent success. The Peer-to-Peer Systems group, famous for Tribler, has reached a milestone. Their P2P streaming protocol ( Generic Multiparty Transport Protocol or swift ) has been granted upcoming internet standard status by the Internet Engineering Taskforce. I could never have dreamt it possible, Johan Pouwelse begins. It s remarkable for an academic group to come this close to creating an Internet standard, as it takes a lot of resources to make industrial-grade software. After all, it s got to work in the real world. Relay race Johan, a doctor in Computer Science, is an experimental scientist who calls himself a man of practice. My first school diploma was in welding: I ve always enjoyed making the pieces fit. Thanks to European funding he has been able to build a large multidisciplinary team, although he s still looking for additional financial means. It s much harder to build self-organising systems than centralised systems, he explains. Besides, we have to put much effort into marketing. Tribler is based on the idea that people share bandwidth: while you re downloading content, you re leaving your connection available for others to upload the same data. It s like passing the baton in a relay race. Such a trust-based collaborative environment can t be established overnight. Achieving upcoming internet standard status is a big step forwards: the BBC is now testing our innovation in a number of British households. The protocol can be used for streaming on-demand and live video content to TV sets and mobile devices, as well as for conventional downloading. september Ineke Temming Johan Pouwelse s team creates upcoming Internet standard

3 Where are we and where are we going? The tritalks by dean Rob Fastenau No centralised control For swift to become an official Internet standard, it needs another implementation, it has to show a high degree of technical maturity and it has to provide significant benefit to the Internet community. Tribler has proven its value through one million successful installs in six years, Johan comments. However, we re not yet good enough to attract a larger audience. But we re working on it, because we believe in it! P2P file sharing systems have many advantages, like efficiency, reliability and cost-effectivity. Their biggest plus-point is that they are independent of unreliable central servers, so their scalability is unlimited. Note that Tribler s core has never been down. And because no coordinating server means no centralised control, P2P systems have substantial economic and social benefits. The BBC can start Internet TV channels without interference from service providers, while people in totalitarian regimes can use P2P to bypass media censorship. With Tribler people are free to download and share whatever they like. As it s an open source project, anyone can utilise it. Privacy But now for the bad news: according to Johan we hardly know how to build 4 Quadraad these systems. Compared to centralised systems we lag ten years behind. For example: Tribler s search engine is rather primitive compared to Google s, but nevertheless: it s working and it s the fastest, fully decentralised search engine in the world. It s not surprising that many of our PhDs find jobs at Google. The application also has According to the rules of happiness people enjoy helping others features like relevance ranking and filtering, as well as social networking aspects like rating and commenting. In P2P it s also quite a challenge to preserve the privacy of the users. We have made some progress in providing anonymity, but it s still hard. The best solution available is central coordination, he says, chuckling. But then you lose a dramatic 98% of your performance: fast Internet and privacy still don t go together. We hope to change that, through collaboration! Free riding Then it turns out that Johan is not only a man of practice, but also an idealist. It s my scientific dream to demonstrate that our P2P system promotes cooperative behaviour. In that case, we will have better understood the implicit rules of human collaboration, paving the way for revolutionary concepts like P2P bankruptcy proof banks. The biggest threat to all collaborative systems based on sharing resources, is free riding. This is when people only enjoy the benefits, without making contributions themselves, like leeches in file sharing systems who download a lot, but intentionally avoid uploading. According to Johan most of the original researchers on P2P have given up on this problem - generally known as the tragedy of the commons - because it s hard to solve without central coordination. But we think something magical may happen if users are given the right incentives, he says with irony. After all, according to the rules of happiness people enjoy helping others. There s still hope for mankind. n Het peer-to-peer streaming protocol van Tribler is verheven tot upcoming internetstandaard en wordt nu getest door de BBC. Volgens Johan Pouwelse is de onafhankelijkheid van een centrale server het grootste voordeel van zelforganiserende systemen. Daardoor zijn ze onbegrensd schaalbaar en is er geen centrale controle mogelijk. Helaas zijn ze notoir moeilijk te bouwen. Tribler beschikt over s werelds snelste, volledig gedecentraliseerde zoekmachine. Aan privacybescherming wordt gewerkt. Johans droom is een P2P-systeem dat aantoonbaar meer coöperatief gedrag oproept. Dan zijn de ongeschreven regels van menselijke samenwerking beter doorgrond en wordt zelfs een veilige P2P-bank mogelijk. n The tri in tritalk stands for: 1 triple; 3x per year: Rob gives the talk during the New Year meeting, and in the spring and autumn. 2 trying (sounds like tri :-): We ll never give up. 3 a try (from rugby): We want to score points. What has been achieved? Which staff have recently won prizes or secured grants and who has appeared in the media? What is happening around us? What is going on within government, the world of business and internationally? This is the basis on which the University sets its goals and records them in the performance targets it agrees with the Ministry*). The faculty does this too, but with the Executive Board. Against this background, Rob examines where we are now and what efforts will be needed to move forward. Rob starts with a joke: We normally do this in the Ampèrezaal, where we attract a bigger audience. There will be a few more jokes for careful listeners to spot, but basically this is serious business. Deliver or die The performance targets are ambitious, including, for example, an improvement in the TU Delft BSc pass rate in four years, from 22% now to 55% by 2015 and 70% by And for EEMCS, an increase in the number of first-year students from 320 now to 370 in 2015 and 400 in 2020, plus an increase in the number of ISI publications from 383 to 410. Other goals include increasing the percentage of students who achieve the Master in three years and the number of students completing their PhDs within five years, and appointing more women to higher academic positions. President of the Executive Board Dirk-Jan van den Berg says it is a question of deliver or die, and we have ten years of uncertainty ahead. The performance targets are realistic and Rob is upbeat about them: I am happy that the trends are right. We have improved our performance a lot, and need to do even better. I am happy that the trends are right *) downloadable from vsnu.nl Dean Rob Fastenau during the tritalk on 20 June Photo Annelies te Selle september Diane Vedder

4 Diane Vedder KOMEN en gaan More engineers All of this is vital because of the urgent need for engineers and the imminent shortage. Platform Bèta show we need to educate 60% more students because society needs the market share of engineers and science graduates to increase from 25% to 40%. Rob illustrates this with a picture of our strategic position, at the heart of industrial innovations, the ICT road map of the top sector policy, the EU horizon 2020 and societal challenges. We are in a great field of research and education with a huge need for talented people. Our field of research and education is hot ICT profile Rob hesitates to use ICT as a label for the faculty because this suggests electrical engineering and mathematics are less important. Nothing is further from the truth: the faculty s ICT The faculty s ICT profile is based on the combined knowledge of electrical engineering, mathematics and computer science. Original slide from Rob s presentation. profile is actually based on the combined knowledge of electrical engineering, mathematics and computer science. What has changed is the perspective on innovation. We are used to innovation coming from the components, the individual parts. But we are moving towards innovation that comes from complex systems and a big data perspective. Today s issues demand an integrated approach. This is also reflected in TU Delft s focus on institutes, such as the Climate Institute, and in the multidisciplinary projects within the faculty. Two projects have already been funded: My shared world and Powerweb 2.0, and new investments are expected in complexity, peta-analytics and biomedical electronics. Energising This doesn t mean everybody has to be connected to everybody. The multidisciplinary projects are seen as breeding grounds and catalysts. It is about working together on matter, something that is energising and inspiring. Our field of research and education is hot. n Frans Broos Frans Broos IS Manager ICT Hoe enthousiaster Frans wordt, hoe sneller hij gaat praten. En enthousiast is hij. Vooral over ICT, een hobby waar hij zijn werk van heeft gemaakt. Dat doet hij al 32 jaar bij de TU, en vanaf 7 uur s ochtends! Voor Frans is het simpel: Basis ICT-voorzieningen moeten gewoon werken, als water uit de kraan, en Ik wil het iedereen naar de zin maken. Ik ben een ongelooflijke polderaar. van goede kwaliteit zijn. Je moet erop kunnen vertrouwen. Wat hem drijft, is dat medewerkers en studenten optimaal gebruik kunnen maken van ICT-diensten. Hij houdt ervan om de grenzen op te zoeken van wat mogelijk is. Ik wil het iedereen naar de zin maken. Ik ben een ongelooflijke polderaar. In zijn vrije tijd vind je Frans lezend, luisterend naar muziek of langs de lijn. n Trudy Middendorp IS medewerker Marketing & Communicatie Drie stageplekken en drie keer een baan. Overal waar Trudy komt, mag ze blijven. Boffen wij even dat ze onze vacature (en ons :-) leuk genoeg vond. Wat haar wint voor deze baan, zijn het contact met het studententeam en de vele, verschillende evenementen. En die doet ze met Westlandse nuchterheid: Ik laat me niet gek maken. Ik laat me niet gek maken. Goud voor zo n stressy baan. Privé woont ze onder één dak met vijf studenten. Tenminste, haar vader verhuurt het voorhuis en ze wonen zelf achter, in de verbouwde stal. For the time being, want Trudy gaat binnenkort samenwonen verderop in Schipluiden. Ze komt elke dag met de fiets naar EWI, maakt nog meer kilometers op de racefiets, skeelert en doet aan showdansen. n Trudy Middendorp Wat zijn de facultaire doelen en prestatieafspraken met het CvB, en hoe hangen die samen met de universitaire doelen en de prestatieafspraken van de TUD met het ministerie? Dat was het voornaamste onderwerp van de laatste Tritalk van decaan Rob Fastenau. De prestatieafspraken rondom o.a. studierendementen en studenteninstroom zijn ambitieus, want er dreigt een tekort aan ingenieurs. Gezien de huidige trends acht Rob de targets haalbaar. Het ICT-profiel van de faculteit wordt gedragen door Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. We moeten innoveren vanuit het perspectief van complexe sytemen en big data, wat een integrale aanpak vereist. De multidisciplinaire projecten My shared world en Powerweb 2.0 zijn de eerste voorbeelden van deze inhoudelijke samenwerking. Ons onderzoek & onderwijs zijn hot. n For new ICT manager Frans Broos, who has 32 years of experience in this field at TU Delft, his work is his hobby. Basic ICT facilities must be reliable, he says enthusiastically. What motivates him is to give staff and students the opportunity to make optimal use of ICT services. He enjoys exploring the boundaries of what is possible. I want to please everybody. I am very much a consensus builder. In leisure time he reads, listens to music and attends football matches. n All of Trudy s internships were followed by a job offer, so Marketing & Com- munication is lucky to have caught her interest. With her level-headedness, typical for the people from the Westland, she s the perfect woman for the stressful job of coordinating information events for prospective students. Nothing gets to me. Trudy cycles daily to EEMCS, swallows up even more kilometers on her racing bike, and she likes inline skating and show dancing. n 6 Quadraad september

5 Photo Annelies te Selle Microwave Sensing, Systems and Signals A renewed introduction As a result of the review process, part of the Microwave Technology and Systems for Radar group has moved to the Microelectronics Department as of 1 September. As the main research focus will be on advanced sensing methods, the section name will be changed to Microwave Sensing, Systems and Signals (MS3). Section leader Alexander Yarovoy 1 explains what this field is about. Concealed weapon detection. Image obtained from tests on a mannequin carrying a gun under its jacket (Image Pascal Aubry, MS3) Ineke Temming On hearing the word radar, most people probably think of the blips on air-traffic control screens, or of precipitation forecasts. Not many know that radar technology has advanced significantly over the years, opening the door to new applications. For example, all new cars in Europe will soon be equipped with radar sensors to help drivers arrive home safely. Considerable progress has also been made in medical imaging, Alexander Yarovoy s favourite application. It allows me not only to work on complex physics problems but also to improve people s lives, he explains. Ground penetrating radar Before Alexander came to Delft in 1999, he already had a shining scientific career in his home country Ukraine. When appointed at the University of Kharkov, he was the country s youngest physics and maths professor. His PhD work had been successfully applied in a Soviet space-based system for remote sensing of ice, providing real-time information to Arctic icebreakers. I was invited to Delft to participate in a project on ground penetrating radar. As the research centre here soon became one of the most recognised players in this field, I decided to stay. Business case Ground penetrating radar can be used for many purposes, such as geophysical 8 Quadraad imaging or road inspection, but the most challenging application the Delft researchers worked on was landmine detection. We ve greatly improved this technology, says Alexander. While other systems produce many false alarms, our radar only sees true objects. Sad to say, our proposal to build a landmine detection system with industry was not successful. Their next project however, on concealed weapon detection, was a business case. Due to terrorist threats there s a growing need for such technology. We ve developed a system that can see in real time what s hidden on someone s body. The resolution is not as high as with millimetre or Terahertz waves, but it s sufficient. And ethically it s more acceptable, because it doesn t show the naked body. Needle in a haystack Then Alexander explains why all these applications are children s games compared to medical imaging. Radar operates by transmitting an electromagnetic field that is scattered in different directions by the targets. By measuring the scattered field it s possible to identify the scatterer. The first radars were built to detect ships and airplanes, big structures that were very different from the environment. The next generation radar could see smaller objects with smaller contrast, while the latest technology is meant to detect very weak scatterers that are masked by strong scatterers. To make this possible, radar research has undergone a huge paradigm shift: instead of looking for strong scattering, we re now looking for the features of an object, like shape or material properties, which we extract from the scattered field. The problem with the human body is that the electromagnetic properties change during the day, and from person to person. So when you try to detect a tumour, you re looking for something you don t know in an environment you don t know. This makes a tumour harder to find than the proverbial needle in a haystack. We want to develop a kind of Lego set to build sensors on demand Distributed sensing A solution to extract features is distributed sensing, an innovative technology in which Delft plays a leading role worldwide. Alexander: It s is an approach where multiple transmitters and multiple receivers are used to simultaneously look at the same scene from different points of view. The results are later synthesised into one scene. It s the same principle as when the police photographs a criminal from different angles for identification purposes. The novel radar system uses a large frequency band, as different targets respond differently to different frequencies. So a distributed sensor system is like a choir of voices, each producing its own distinctive characteristic waveforms; and we are the conductors that make sure the system operates in unison. STARS To conclude, Alexander explains the section s participation in STARS: Sensor Technology Applied in Reconfigurable Systems for Sustainable Security. STARS is a joint university-industry project aimed at building sensor networks that can quickly adapt to the changing nature of security threats. We want to develop a kind of Lego set to build sensors on demand. An example: during an outdoor event a sensor system has been set up to detect unmanned aerial vehicles. Then something unexpected happens: bad guys have shut down all mobile services with a GSM jammer. Immediately the functionality of the sensors is changed to initiate communication capability for emergency services, while a system is switched on to detect the jammer s position. This type of flexible sensor technology is still in the future, but it will become reality. n 1 Or Olexander Yarovyi, as is his given Ukrainian name. In the Soviet Union the scientific language and spelling was Russian, hence Alexander Yarovoy. Als gevolg van de herijking maakt de sectie Microwave Technology and Systems for Radar per 1 september deel uit van de afdeling Microelektronica. De nieuwe sectienaam wordt Microwave Sensing, Systems and Signals (MS3). Het onderzoek richt zich op de detectie van zeer kleine objecten die nauwelijks contrasteren met hun omgeving. De groep heeft sterk verbeterde technologie voor landmijndetectie ontwikkeld; er loopt nu een project op het gebied van verborgen wapen-detectie. De favoriete applicatie van sectieleider Alexander Yarovoy is medical imaging. In het STARS-project wordt flexibele beveiligingstechnologie ontwikkeld: sensornetwerken die zich in real time aan nieuwe dreigingen kunnen aanpassen. n september

6 Toni Budimir (l), Joost van den Linden Marco Westhoff (l), Erik de Vos Nieuwe studiezaal forse stap in verbetering studentenwerkomgeving Ineke Temming We zijn nog lang niet klaar! De voormalige bibliotheek van EWI is verbouwd tot een fraai studielandschap. Quadraad sprak met initiatiefnemers en realisators Erik de Vos (Facilitair Manager) en Marco Westhoff (Coördinator Services). Studenten Joost van der Linden en Toni Budimir vertellen hoe de Facultaire Studentenraad (FSR) bij het proces betrokken was. Het interview vindt plaats vlak voor een tentamenweek. Studenten zoeken dan de studieplekken op waar ze zich het best kunnen concentreren. Dat de nieuwe studiezaal bomvol zit, is een compliment aan iedereen die bij de realisatie betrokken is geweest. Toen ik gisteren terugkwam van de lunch, had ik geen plek meer, zegt Toni. Erik kijkt bedenkelijk: De zaal is nu alweer te klein. Huisvestingsbeleid Toen de ruimte van de faculteitsbibliotheek vorig jaar leegkwam, was de vraag wat nu? snel beantwoord. Ik vond de studentenvoorzieningen hier erg karig en van slechte kwaliteit, zegt Erik. Hij en Marco waren gelijk met de nieuwe decaan binnengekomen, waardoor zij eerst eens rustig hadden kunnen rondkijken. Ik werk al 25 jaar bij de TU Delft, waarvan de laatste acht als facilitair manager, vervolgt hij. Wat ik ook hier weer tegenkwam, is dat medewerkers 10 Quadraad zich vooral druk maken om hun eigen werkplek. Maar de TU is er voor de studenten, en dat moet ook blijken uit het huisvestingsbeleid. Die ruimte moest dus een studiezaal worden, vonden wij. Verder maakte de faculteit een introverte indruk; ook daar wilden we iets aan doen. Eisenpakket Onder leiding van (externe) projectleider Lysbet Sijtsma ging het project Study 2.0 rap van start. Facility Management had er zin in. Erik: Er gaat elke dag iets stuk en er wordt elke dag iets vuil - dit soort projecten zijn de krenten in de pap. Volgens Marco sprak het vanzelf om de FSR erbij te betrekken. Je moet niet iets bouwen en daarna pas vragen hoe het bevalt. En als je gebruikers laat participeren, creëer je ook draagvlak. De FSR werkte graag mee. De studenten legden een eisenpakket op tafel dat er volgens Joost en Toni ongeveer zo uitzag: drie projectruimtes, voldoende flexibele werkplekken, veel computers, geen vergadertafels middenin de ruimte, en het moet er mooi uitzien. Duurzame energie De mededingende leveranciers kregen ook de opdracht technische innovaties in hun ontwerp te verwerken. Wij wilden in deze ruimte laten zien wat EWI kan, vooral op het gebied van duurzaamheid, legt Erik uit. Niet alle ideeën haalden het. Er kwam geen tafelbladverwarming, een vinding om op centrale verwarming te besparen, en ook geen hometrainer waarmee studenten zelf elektriciteit konden opwekken. We hebben daar erg om gelachen, vertelt Toni, we dachten dat die bedoeld was om ons in beweging te krijgen. Wel wordt er efficiënt omgesprongen met licht. De armaturen langs de gevels schakelen vanzelf uit als er genoeg licht op de tafelbladen valt. En er wordt gebruik gemaakt van ledlampen en energiezuinige tl-verlichting. Golden Gate Bridge De hoofdkleur rood is vooral te danken aan de FSR, die hechtte aan de huisstijlkleur van EWI. Bij de keuze van het meubilair waren twee criteria leidend: het moest een technische uitstraling hebben en van duurzame materialen zijn gemaakt. Dat is goed gelukt bij de bureaustoelen, vindt Marco, die zijn geïnspireerd op de Golden Gate Bridge en bijna volledig recyclebaar. Volgens Joost kun je bijvoorbeeld aan de beweegbare monitorarmen zien dat er geen concessie is gedaan aan de kwaliteit van de materialen. Dat waren de beste die we konden krijgen, glundert Erik. En Marco roept lachend: We weten dat TU-studenten altijd uitproberen hoeveel kracht er nodig is om iets af te breken! Ongelukjes Tijd voor een bezoek. De zaal blijkt ruim, licht en sfeervol; door de open structuur is van introvertie geen sprake. Veel computers, maar ook veel flexibele werkplekken met laptopvoorzieningen. Een tafel met poten als stapels boeken herinnert aan de voormalige bibliotheek. Bovenin is de The former faculty library has been transformed into an inspiring reading room equipped with plenty of computers and flexible workstations. The renovations are part of Facility Management s mission to improve student facilities at EEMCS. The Faculty Student Council was involved in the selection of the best supplier. A characteristic feature of the room and its furnishings is the use of sustainable materials bekabeling zichtbaar. Een verlaagd plafond zou de ruimtelijke werking teniet doen, licht Erik toe. En de techniek mag gezien mag worden. Om de gaten weg te werken is alles zwart gespoten. Er waren wel akoestische maatregelen nodig om de galm te verminderen, zoals geluiddempend tapijt en gestoffeerde tussenwandjes. Overigens hebben veel studenten een koptelefoon op. Er wordt ook gegeten en gedronken. Dat mag, zegt Erik, mits ze hun rommel opruimen en ongelukjes direct melden. Wat mooi is, moet mooi blijven. De TU is er voor de studenten; dat moet ook blijken uit het huisvestingsbeleid Brug Maar niet alles is perfect: de luchtbehandeling blijkt niet berekend op 100 mensen. Het is te duur om dat nu te verhelpen, zegt Marco, en het gebouw wordt toch nog gerenoveerd. Daarom konden we ook de brug tussen de hoog- en de laagbouw niet bij de zaal betrekken. Het wordt daar erg warm, en dat is niet simpel op te lossen. Ook een eis van de FSR is niet volledig ingewilligd: er zijn maar twee projectruimtes. Dat komt goed, sust Erik. Het pand is groot genoeg en we blijven continu op zoek naar oplossingen. We zijn nog lang niet klaar! n and techniques. Its open structure is also based on the policy of making EEMCS more extraverted. The reading room is a success: it s always packed. Future renovations will include improving the air conditioning, integrating the bridge, and the creation of a third project room. We re not done by a long shot!, Facility Manager Erik de Vos concludes. n september

7 KOMEN EN GAAN Ga je gang, het woord is aan jou DE PITCH! Diane Vedder Ton Reiber WAS medewerker facilitair management Eric Cator WAS universitair docent Statistiek Ton Reiber Elektro was één grote familie en het is nu een managementfaculteit. Ton gaat al langer mee dan het gebouw. Hij begon in 1965 als leerling-instrumentmaker waar nu DEMO zit en heeft de hoogbouw langzaam zien verschijnen. Reorganisaties overleefd, chef geworden en weer chef af, en intussen zijn kantooromgeving geautomati- seerd en drie magazijnlocaties samengevoegd. Je Je moet er zelf voor zorgen dat je het naar je zin hebt. moet meegaan, anders red je het niet. Met een nieuwe heup en een nieuwe knie kan Ton er weer tegenaan. Eropuit met zijn fiets, vakantie vieren, knutselen aan zijn computer, en misschien zoekt hij het hogerop in de bewonerscommissie. Ik heb het 47 jaar kunnen volhouden, door mezelf en door mijn omgeving. Ik heb prettig samengewerkt. En, je moet er zelf voor zorgen dat je het naar je zin hebt. n Ton Reiber, a former Facility Management employee, is leaving TU Delft after 47 years of service. Over time, he has seen EEMCS change from one big family into a management faculty. He has been able to keep going thanks to the pleasant working environment, but also thanks to himself: Job satisfaction is your own responsibility. Now he is going to ride his bike, enjoy holidays, tinker with his computer or maybe take a more prominent role in the residents association. n Met een dubbele BSc én MSc avant la lettre. Want Eric begon met Natuurkunde, omdat hij dat op het VWO uitdagender vond. Hij is nu een soort allrounder geworden met een promotie in potentiaaltheorie en functionaalanalyse en zijn latere switch naar statistiek en kansrekening. Bij statistiek gaat het om de essentie vangen, anders wordt het noise fitting, een soort Statistiek is de essentie vangen, anders wordt het noise fitting. wiskundige ruis. In kansrekening en statistiek wordt hij nu ook hoogleraar aan de Radboud Universiteit, op de oude stoel van Frank Redig. Eric mag voor zijn sectie nieuwe mensen aantrekken en gaat de samenwerking met andere faculteiten uitbreiden. Voorlopig pendelt hij tussen Nijmegen en zijn nieuwe huis in Ypenburg. Wie weet zit er dan af en toe toch nog een potje tennis in met Rik Lopuhaä. n Former lecturer of Statistics Eric Cator, a mathematical all-rounder with a background in Physics, has been appointed professor of Probability and Statistics at Radboud University. In statistics it s all about capturing the essence, avoiding noise fitting, he says. He is being given the opportunity to employ new staff while strengthening tion with other faculties. As he s collaborathe occasional game of tennis with not yet moving to Nijmegen, Rik Lopuhaä remains possible. n Eric Cator De Twitcident Event Monitor Hulpdiensten helpen door Twitter te filteren Richard Stronkman, oprichter van de EWI spin-off Crowd- Sense, over een nieuwe manier om tijdens incidenten de meest bruikbare ooggetuigentweets te filteren. Vorig jaar werd het festival Pukkelpop getroffen door een zware storm, waarbij vijf doden vielen. In vier uur tijd werden er vanaf het terrein tweets verzonden. Die berichten bleken achteraf belangrijke informatie te bevatten voor hulpdiensten. Zo is van minuut tot minuut te volgen hoe mensen dekking zochten tegen de hagel onder een tent die even later instortte. Bij incidenten is Twitter dus een waardevolle bron van real-time ooggetuigeverslagen. Maar hoe vind je snel de meest relevante tweets? Antwoord: Twitcident! Ondernemerservaring Twitcident is ontstaan uit mijn afstudeeronderzoek bij TNO en de sectie Web Information Systems (WIS) van Geert-Jan Houben. Daarvoor was ik 5 jaar COO van Greetinq. Die ondernemerservaring kwam goed van pas toen TNO, TU Delft en ikzelf besloten om gezamenlijk onze opgedane kennis te valoriseren. In augustus 2011 ben ik vanuit een nieuw bedrijf, CrowdSense, gestart met de ontwikkeling van de Twitcident Event Monitor. Niet veel later konden we de eerste klant bedienen: tijdens oud en nieuw heeft de monitor 24 uur gedraaid voor Politie Haaglanden. Ik heb toen zelf op het bureau gezeten - dé ultieme leerervaring. Je ziet direct wat er gebeurt en hoe je daar beter op kunt inspelen. Het succes van Twitcident is géén incident Slimme filters Twitcident is bedoeld voor vroegsignalering van incidenten en informatiegaring tijdens incidenten. In het eerste geval leid je uit tweets af dat er iets mis is nog vóórdat het is gemeld. Zo is de plaatselijke recherche, dankzij onze monitor, op Koninginnedag tijdig een aantal potentiële bedreigingen op het spoor gekomen. En als het incident aan de gang is, wordt de Twitterstroom met slimme filters ingedikt tot de meest informatieve en betrouwbare tweets. Ook relevante foto s, video s, kaarten en statistieken worden getoond. Zo krijgen hulpdiensten een goed beeld van de aard en omvang van het incident. Sterke partners Social media monitoring is niet nieuw, maar wat Twitcident doet is uniek. De monitor sluit naadloos aan op de informatiebehoeften van hulpdiensten. Wij onderscheiden ons door snelle prototyping, intensieve R&D en maatwerk. Dankzij de samenwerking met TU Delft en TNO worden we vanaf het eerste gesprek serieus genomen. Er is veel belangstelling voor Twitcident, ook vanuit het buitenland. Kortom: het succes van Twitcident is géén incident. n Twitcident is a collaborative research initiative by CrowdSense (founder Richard Stronkman), TNO and TU Delft (Web Information Systems group) aimed at helping emergency services extract the most relevant and reliable information from tweets during incidents. The Twitcident Event Monitor has already been applied several times by the Dutch police for early warning purposes. USPs are: a good product/market fit, fast prototyping, intensive R&D, and a strong consortium of research partners. n Opgetekend door Ineke Temming 12 Quadraad september

8 Ineke Temming In October 2011, Elina Iervolino had a baby, on 2 May 2012, she successfully defended her thesis on a Fully Integrated MEMS Thermo-Gravimetric Analysis Device for Inspection of Nano-masses. A remarkable achievement. The chip Elina Iervolino designed during her PhD project could easily play a role in a crime drama TV series like CSI. As it happens, it enables forensic scientists to inspect incredibly small amounts of materials left at a crime scene. In principle, just a few nanograms are enough to nail criminals. I m still amazed I ve finished, she says, smiling. I dreaded writing the thesis, but fortunately I had a baby in the last year of my PhD. 14 Quadraad A good MEMS design is contemporary art As a PhD, you ve got to LOVE your job Elina Iervolino wrote her thesis during maternity leave Babies It s also one of the propositions accompanying Elina s thesis: Having a baby in the last year of the PhD helps to focus on the thesis writing. I recommend anyone who wants to combine a PhD with having a family, to plan the baby for the last phase of the project, she says. The first three years you re too busy doing research anyhow. But if you wait until you ve finished, you re likely to be caught up in the challenges of a new job, and then it s never the right time. As new-born babies sleep a lot, I had plenty of time to write; the moments Salvatore was awake, he was such a joy that I was filled with energy. Often I was literally writing with one hand and feeding him with the other. When she handed over the thesis draft to the beadle, she realised that her second baby, one she had been pregnant with for almost four years, was finally about to be born. LOVE Elina and her husband Fabio Santagata, both Neapolitans, came to TU Delft on an Erasmus scholarship in Upon completion of their master s degrees, they decided to look for PhD positions in the Netherlands. Fabio joined the ECTM group of Lina Sarro, but as there was no opening for me at TU Delft, I accepted a temporary job at Xensor Integration (XI), a TU Delft spin-off specialised in microsensors. Then as a stroke of luck, my boss submitted a PhD proposal that fitted me like a glove. As a member of XI s scientific board, Lina Sarro was asked to supervise the project, causing Elina and Fabio to become close colleagues. Because the couple both made sensors based on MEMS technology (Micro-Electro- Mechanical Systems), they often worked together, even at home. No problem, Elina comments, a PhD student works day and night anyhow. In this position you ve got to LOVE your work, otherwise you won t survive. Escher The artist s impression she made for the cover of her thesis was inspired by the work of the Dutch painter M.C. Escher. It supports her 7th proposition that a good MEMS design is contemporary art. In the drawing one easily recognises the basic shape of the device: a paddle with two blocks arranged symmetrically on both sides. It is meant for TGA, that is, thermogravimetric analysis, Elina explains. This is a technique in which the mass of a sample is monitored during heating, providing fundamental information on the material properties of the sample. Existing instruments can measure milligram amounts of samples, but sometimes such amounts are not available, like at crime scenes, or too dangerous to handle, like with explosives. In those cases my MEMS TGA device is a good option. The advantage of such small samples is that they can be heated very fast, up to 1000 kelvin per second. As the sample can be placed on either side, there is no front or back; this reminded Elina of Escher s famous stairs where you cannot distinguish between top and bottom. The figures in the drawing refer to different functions of the device. The two jumping figures are the actuators that cause the paddle to resonate, while the figure on top is measuring the resonance frequency. Other figures represent the measurement of time, the heating, the temperature measurement and the sample weighing. Travellers In spite of all the hard work, Elina enjoyed her PhD research. It s a real challenge to solve problems that no one has tackled before. I also found it rewarding to do a full research project from start till end, from the first sketches to the completed device. And I liked the contacts with the potential users, chemists and pharmacists and the like, who informed me about what they wanted to measure. Elina Iervolino schreef haar proefschrift tijdens haar zwangerschaps- en ouderschapsverlof. In die periode kon ze zich goed op het schrijven concentreren. Ze promoveerde bij Lina Sarro op een MEMS-sensor voor thermogravimetrische analyse, een techniek waarbij monstermassa s worden gemeten terwijl ze worden verwarmd. Dit soort metingen wordt gedaan om informatie te verkrijgen over I m very proud that my device has been patented and has attracted market interest. She s now working as a design engineer at XI, while Fabio has accepted a postdoc position at ECTM (also see p. 20, ed.). Although they like it here, they also want to see other parts of the world. It is said that Neapolitans just go elsewhere for economic reasons: O napulitano nun pò viaggià, pò sulamente emigrà. But we feel like travellers, not emigrants: O napulitano viaggia! n Illustration p. 14: artist s impression of the MEMS TGA device, made by Elina Iervolino herself. Note that the sample area at the end of the paddle is only 128 micron x 38 micron in size (1 micron = one-thousandth of a millimetre). Insert: the device was fabricated by the Dimes Technology Centre Photo Annelies te Selle materiaaleigenschappen. Aangezien met haar device hoeveelheden van enige nanogrammen kunnen worden gemeten, komt het o.a. van pas bij forensich onderzoek en bij explosievenonderzoek. Elina werkt nu als design engineer bij Xensor Integration; haar man Fabio is postdoc bij Lina Sarro. Misschien trekken ze nog verder. Napolitanen reizen wél! n september

9 Photos Annelies te Selle Pavol Bauer Electrical Engineering students build their own KITT The launch of the new integrated EPO-4 project was a success This year saw the launch of the EPO-4 project KITT (Elektrisch vervoer 2020). Out of 61 second-year students, 57 successfully completed the assignment and demonstrated the abilities of their cars during the final competition. In traditional education, students follow a huge number of high-level courses, supplemented with one or two small practicals or projects. Although they obtain very good knowledge of the individual disciplines, what s missing is the integration of knowledge and skills across the disciplines. Therefore, EEMCS decided to create a broad range of integrating projects that provide a clear view on the societal context of electrical engineering. The aim is to link theory to practice, integrate theory between subjects and encourage students to practice with the theory. The projects are also intended to get students to develop and practice general and academic skills, such as oral presentation, team work, problem description and analysis, as well as professional and engineering skills, such as soldering and Matlab/Simulink. KITT An example of such an integrated project is the EPO-4 project Elektrisch vervoer 2020 (or KITT, named after the intelligent talking car in the TV series Knight Rider) for second-year students, which was launched this year. It is designed to motivate students by showing them as early as possible what electrical engineering entails, and by displaying the width and beauty of the field. It is strongly connected to related theoretical topics including electronic power conversion and processing, signal processing, telecommunications and dynamic/control systems. These courses allow students to experiment with modern traffic systems concepts, such as connectivity and autonomy. Modules The project is split into six independent modules (see insert). They run sequentially and each contributes to the overall goal. Each module is completed by a milestone. A milestone specifies goals to be achieved by a specific date, and typically involves some amount of report writing, handing in the answers to the tutorial tasks and a discussion with a consultant, who grades the work. Each module runs for two to three weeks. The total duration of the project is 14 weeks; each week consists of two mornings in the lab and two mornings of self-study, preparations for the lab assignments, homework and report writing. Design requirements In the project, students build a contactless charging system and remotely operate a smart and green electric toy car. Here, green does not just refer to electric, but also implies maximising the efficiency of the energy These kids know how to design the KITTS of the 21st century utilisation and employing renewable energy sources for generating electrical power. Speed and energy management are important, as is the tracking accuracy. The overall goal of the project is to take a standard toy car and add such functionalities that it can be charged at a contactless charging point (to be built by the students) using renewable energy sources such as solar cells and wind. It is to be remotely operated, to be easily located and to be able to detect obstacles in front of it. Finally, it must be able to communicate with a base station (PC) that performs calculations such as location estimation, trajectory tracking and collision avoidance. Final competition During the final competition, the students demonstrated their achievements in several races of increasing difficulty. At the start, the car is positioned at a charging station and charges itself using contactless transfer. After charging, the car should go as quickly as possible to one of the targets, while avoiding obstacles such as cones and competing cars. The car is equipped with an anti-collision sensor and a localisation beacon. A bidirectional RF link provides a connection to a base station (PC) that allows the transfer of the anti-collision ranging measurements and the receiving of Het EPO-4 project Elektrisch Vervoer ( KITT ) werd dit jaar voor het eerst gehouden. Het werd door 57 van de 61 tweedejaars succesvol afgerond. KITT is een integratieproject: het algemene leerdoel is om verschillende technische disciplines op het actuation instructions (motor control and control of the equipment in the car). As can be seen in the pictures on these pages, the students participated in the project with great enthusiasm and dedication. And what s more, we were very impressed with their results: these kids know how to design the KITTs of the 21st century! n gebied van elektromobiliteit en elektrische auto s te integreren. Studenten doen allerlei vakspecifieke en algemene kennis en vaardigheden op, variërend van het leren bouwen van elektronische systemen en het doen van metingen tot projectmanagement en rapporteren. EPO-4 th semester: KITT (Electric Transportation 2020) General learning objective: the integration of different technical areas related to electro-mobility and electric cars Educational objectives: Increased skills in building electronic systems; Hardware and software skills involving the integration of various programming environments (e.g. MATLAB, Simulink, C) on a combination of platforms (PC, microcontrollers); Increased skills in measurement techniques, e.g. wireless channel measurements; Application of course material from energy conversion, control systems, electrical power systems, renewable energy linear algebra, signal transformations, digital signal processing, random signals and telecommunication; Increased academic skills related to project management: managing an open and complex assignment, planning, acquiring background literature, working in teams, reporting. Modules Contactless charging Remote sensing & obstacles detection Trajectory tracking Charging from renewable energy sources Localisation using audio communication signals System integration, which includes using an RF communication link using Zigbee modules, an ultrasonic anti-collision sensor, etc. Ze bouwen een elektrisch aangedreven draadloos bestuurbare modelauto met een efficiënte contactloze oplader, een anti-botsingsradar en een plaatsbepalingssysteem. De eindcompetitie was een groot succes. n 16 Quadraad september

10 Qort Qoncise Oplossing cryptofilippine a L U - d e c o m p o s i t i e b g e l ij k n a m i g c c a n t o r v e r z a m e l i n g d b i s e c t i e e h y p e r v l a k f e i g e n w a a r d e g f l u x h i n w e n d i g e p r o d u c t e n i m o d u s j k a r a k t e r i s t i e k e v e r g e l ij k i n g k s p r e i d i n g s m a a t l h y p e r b o o l m v o l l e d i g o r i g i n e e l n v e r s c h i l o h o m o m o r f i s m e p n e r g e n s d i c h t q z w a k k e w e t r a f g e l e i d e f u n c t i e s k r u i s p r o d u c t t f a c u l t e i t u x v e i n d i g l i c h a a m w s a m e n h a n g e n d x p o s i t i e v e g e t a l l e n y t e l l e r z e v e n r e d i g A n o r m a l e v e r d e l i n g B d e o r d e v a n e e n g r o e p C v e e r t i g r D m a t r i x E t a f e l F g e r i c h t e g r a a f G k e r n v a n e e n a f b e e l d i n g H s p o o r e e n e x p e r t i s b i e m a n d d i e i n e e n z e e r b e p e r k t g e b i e d a l l e f o u t e n d i e m o g e l ij k z ij n g e m a a k t h e e f t N i e l s B o h r Op de cryptofilippine zijn zes, alleen maar goede, inzendingen binnengekomen. Onder de inzenders - Fokko van de Bult, Cees Dekker, Paul van der Geest, Marleen Keijzer, Huib Lincklaen Arriëns en Bernard Meulenbroek - is het boek Ik was altijd heel slecht in wiskunde van Wiskundemeisjes Jeanine Daems en Ionica Smeets verloot. De gelukkige winnaar is: Cees Dekker. n Qiekjes Qandid Qamera Kunst met een grote of kleine k Volgende keer: Twaalfuurtje Iets anders dan Sodexo? Maak een foto van een collega tijdens zijn of haar alternatieve lunch (-activiteit) en mail de foto voor 15 oktober naar Art or art Next time: Midday snacks or activities Something else than Sodexo? Photograph a colleague during his or her alternative lunch (activities) and your picture before 15 October to Te groot voor thuis: een schilderij met een herinnering van Laura Bruns. En van thuis: een schets van een kunstenaar in de dop. Foto s Cassan Visser SYMPOSIUM 16th of November Faculty of EEMCS Uit haar eigen oeuvre: een schilderij in pastelkrijt van kunstschilder/docent en secretaresse Noortje Fousert Miro Zeman met Miro in toga; grapje van een bevriende fotograaf. Ga voor Kunst naar zijn Galerie Nova in Slowakije: Speakers: Andrea Ferrari >> Graphene Technology Cambridge University Dmitri Strukov >> Memristor Architectures UC Santa Barbara and Applications John Martinis >> Design of a Superconducting Quantum Computer UC Santa Barbara Anatoly Zayats >> Optical Computing King s College London And others... Qolofon Quadraad is een Nederlands-Engelse uitgave van de Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica/TU Delft voor EWI-medewerkers. Het blad verschijnt 3 keer per jaar (oplage: 1200). Quadraad is a Dutch-English magazine for EEMCS personnel. It is published 3 times a year (print run: 1200) n Redactie: Emiel van Elderen, Stephanie Hessing, Anna Hoek, Geerlinge Pessers-van Reeuwijk, Dagmar Stadler, Ineke Temming, Diane Vedder, Cassan Visser n Aan dit nummer werkten mee: UvA Talen, Pavol Bauer, Rob Fastenau, André Jan van der Lubbe heeft alles met kunst: van huis uit, in zijn onderzoek (naar de echte Van Gogh onder de Van Gogh die we nu zien), en als verzamelaar. Hier: drie uit Hensbergen, Fabio Santagata n Eindredactie: Ineke Temming, Diane Vedder n Coördinatie: Temming Tekstproducties, Delft (www.temmingtekst.nl) n Fotografie: Annelies te Selle, Delft (www.anneliesteselle.nl) n Ontwerp en layout: Scheepens reclame adviseurs, Tilburg n Druk: Printadvise bv, Ulvenhout n Redactieadres: Postbus 5031, 2600 GA Delft, Niet door ons achterhaalde rechthebbenden van foto s kunnen zichzelf bekend maken via dit adres. 18 Quadraad september

11 EEMCS develops new MEMS packaging method A fine example of a Micro-Electro-Mechanical System (MEMS) designed at EEMCS/Dimes. It s a micromachined Pirani gauge, an instrument used for pressure measurement in vacuum systems. The tube-shaped resistor is buried in the silicon substrate, a real accomplishment in itself. MEMS are used everywhere, from cars to blood pressure meters. They combine sensing & actuating with signal processing. The delicate device is protected from adverse outside influences by a package that has to be mechanically robust and hermetically sealed, but also small and cost-effective. Fabio Santagata developed a packaging method based on thin-film technology that better meets these requirements than existing approaches. The micro Pirani gauge is used for in situ testing of the package s hermeticity. Microelektromechanische systemen (MEMS) worden beschermd door een omhulsel dat mechanisch robuust en luchtdicht moet zijn, maar ook klein en goedkoop. EWI heeft een packaging methode ontwikkeld op basis van dunnefilmtechnologie dat beter aan deze eisen voldoet. Een buisvormige micro-piranimeter in het siliciumsubstraat controleert het vacuum. Delft University of Technology Faculty of Electrical Engineering, Mathematics and Computer Science Mekelweg CD Delft T: +31 (0) E: Micro Pirani gauge designed and manufactured by Fabio Santagata during his PhD research on Mechanical Robustness and Hermeticity Monitoring for MEMS Thin Film Encapsulation. Insert: schematic flowchart of the Pirani tube fabrication and the thin-film encapsulation process. Images Fabio Santagata

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Power Quality aspecten van LED-lampen.

Power Quality aspecten van LED-lampen. Power Quality aspecten van LED-lampen. Hoe meet je die en wat betekent het voor de praktijk? Mark Vloemans AR Benelux Timothy Hertstein ZES ZIMMER Onderwerpen o Aanleiding o Wat is de Power Factor? o Hoe

Nadere informatie

Future Driven Value Creation 02-12-2013

Future Driven Value Creation 02-12-2013 Future Driven Value Creation 02-12-2013 Programma 16:30 Introductie en toelichting op het thema 17.15 Vraagstelling en individueel bezinnen 17:45 Break en broodjes 18:15 Break out sessies (2 groepen) en

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget Introduction BI Team Koen Schutten, BI Specialist Jos Kee, BI Specialist + 4 other team members + Barbara Peruskovic, Consulting DW Architect A story about

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Signal from the Stream

Signal from the Stream Signal from the Stream How social technologies are changing business. Eugenie van Wiechen http://nl.linkedin.com/in/eugenievanwiechen Sanoma Uitgevers LinkedIn EMEA Eugenie van Wiechen McKinsey LinkedIn

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Tim Akkerman - Head of Mobile

Tim Akkerman - Head of Mobile Tim Akkerman - Head of Mobile Emesa is the largest e-commerce company for searching, comparing and booking travel and leisure packages in the following categories: Holidays - Other accommodations - Hotels

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI HEGRID Hybrid Energy GRID Management EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI 1 Doel en verwachte resultaten Doel: realiseren van een Open HybridEnergy

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Wij ontwerpen met gamification gedrag. gamification

Wij ontwerpen met gamification gedrag. gamification AIDA Wij ontwerpen met gamification gedrag gamification GAME VS PLAY HELDERE REGELS PUNTEN SCOREN BEGIN en eind ANDERE WERELD GAME VS PLAY ONTDEKKEN REGELS VERANDEREN GROEI GAME VS PLAY KEN

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten Background and team Contest City of Antwerp design contest for parking houses (P+R

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014 Learn like a startup Next Learning 2014 16 April 2014 Rob Hermans Founder Achieved @hermans85 rob@achieved.co Achievements: Setup game startup incubator. Helped 10 startups go to market. Learned to code

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Open source VoIP Networks

Open source VoIP Networks Open source VoIP Networks Standard PC hardware inexpensive add-in vs. embedded designs Ing. Bruno Impens Overview History Comparison PC - Embedded More on VoIP VoIP Hardware VoIP more than talk More...

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie