WERKPAKKETT II OPSLAGOPTIMALISATIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WERKPAKKETT II OPSLAGOPTIMALISATIE"

Transcriptie

1 WERKPAKKETT II OPSLAGOPTIMALISATIE

2

3 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS 2 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE 2.1 INLEIDING HANDELINGSMETHODIEK Gegevensverwerking Potentieanalyse Vaststellen van uitgangspunten voor oplossingen Presentatie van optimalisatieconcepten Duurzaamheid van de resultaten RESULTATEN Resultaten: casestudies Rentabiliteit als basis voor ecologisch handelen Duurzaamheid in de supply chain Operationele aspecten van de duurzaamheid SAMENVATTING VOORUITBLIK

4 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE 2.1 Inleiding Auteurs: Sophia Gruner, Nicole Köppen-Spielmann, Jacqueline Kreetz, Kerstin Tißen Het energievebruik in de logistiek wordt gekenmerkt door twee opvallende verbruikers. Met zo n ¾ van het totale energieverbruik neemt het bedrijfsexterne transport de hoofdmoot voor zijn rekening. Het tweede, getalsmatig veel kleinere gedeelte, kan met 25 % aan de bedrijfsinterne logistiek worden toegewezen, zoals Figuur 5 verduidelijkt. Figuur 5: Energieverbruik in de logistiek Op dit punt is duidelijk te constateren dat het intralogistiek gerelateerde energieverbruik uit een reeks elementen bestaat. Uitspraken hieromtrent kunnen als volgt worden samengevat: 32

5 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS TUL-processen vormen een grote energieverbruiker in de intralogistiek; daartoe behoren: o transporttechniek o transportvoertuigen o opslagtechniek o informatie- en communicatietechniek Verzorgingstechnische aspecten in gebouwen en bedrijfsvestigingen zijn eveneens een energieintensieve verbruiker; hiertoe behoren: o verlichting o klimaatregeling o resterende verbruiker, zoals bijvoorbeeld verwarmingsinstallaties, warmwatervoorziening of koel- en diepvriesinstallaties Een blik op de kostenverdeling in de bedrijfsinterne logistiek laat daarnaast zien dat alle procedures die zowel aan de processen opslag als assemblage kunnen worden toegewezen, ongeveer 2 van de 3 veroorzaakte kosten uitmaken in logistieke centra, zoals Figuur 6 laat zien. Versending; 15% Goederenaanname; 15% Assembleren; 50% Opslag; 20% Figuur 6: Verdeling van de operationele kosten in het magazijn [17] [18] Verder vindt het beschikbaar stellen van de energie in bedrijven veelal nog door fossiele energiedragers plaats, d.w.z. door middel van aardolie, aardgas, steen- of bruinkool. Het opwekken van stroom uit deze energiedragers laat, zoals bekend is, broeikasgassen vrijkomen, die schadelijk zijn voor ons klimaat. Zowel de bedrijfsexterne als de bedrijfsinterne logistiek zijn verantwoordelijk voor ongeveer 10 % van de veroorzaakte en uitgestoten CO2-gassen. Duurzaam handelen wordt echter ook voor logistieke bedrijven steeds belangrijker. Hierbij speelt naast een economisch efficiënte oriëntatie ook ecologisch gericht handelen een steeds grotere rol in bedrijven en dit dient in de ondernemingsstrategie te worden verankerd. Duurzame resp. groene logistiek biedt hier een zeer belangrijk uitgangspunt. In de context van de bedrijfsinterne logistiek houdt groene logistiek processen in die efficiënt met hulpbronnen omgaan en milieuvriendelijk zijn. 33

6 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Het projectteam van Green² borduurt in het kader van het werkpakket 2 voort op de hierboven genoemde feiten en houdt zich bezig met de expliciete vraagstelling, welke maatregelen bedrijven moeten nemen om economisch en ecologisch duurzame processen in de intralogistiek tot stand te brengen en om potentiëlen te kunnen benutten om het milieu te ontzien. Met name kleine en middelgrote ondernemingen ontbreekt het dikwijls aan personele capaciteiten of aan de nodige knowhow om gedetailleerde duurzaamheidsanalyses in hun bedrijf uit te voeren. Eigenlijk noodzakelijke aanpassingen, die de beslissende bijdrage leveren aan het succes van de onderneming, blijven buiten beschouwing. In het licht van deze probleemstelling levert het projectteam met het werkpakket 2 een belangrijke bijdrage om ondernemingen in staat te stellen om zelfstandig potentiëlen ter ontlasting van het milieu in hun eigen bedrijf op te sporen en door middel van erkende methoden uit de groene logistiek te benutten. 34

7 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS 2.2 Handelingsmethodiek Om de bedrijven die deelnemen aan het werkpakket te kunnen ondersteunen bij het opsporen en benutten van de potentiëlen ter ontlasting van het milieu, zijn gegevens en informatie uit de betreffende bedrijven nodig. Over het geheel gezien hebben zeven van de 20 bedrijven deelgenomen aan het tweede werkpakket. Voor hen gold een bijzondere belangstelling met betrekking tot de mogelijkheden van het duurzaam handelen in de intralogistiek. De betrokken partners zijn hierbij afkomstig uit verschillende sectoren van de agrobusiness: Twee bedrijven waarvan het zwaartepunt op de productie/opslag van gekoelde en diepgevroren levensmiddelen ligt Vijf logistieke dienstverleners wier hoofdaandacht op de omgang met bulkgoederen zoals graan, oliezaden en kunstmest ligt Om dienovereenkomstige maatregelen af te leiden en uitgangspunten te vinden voor het optimaliseren, werd door het projectteam de volgende structurele procedure vastgelegd Gegevensverwerking Aan het begin van het project is gefocust op het verwerken van de actuele situatie in de afzonderlijke bedrijven. Om een exacte indruk te krijgen van bedrijfsprocessen, zijn daarom met de betrokken partnerondernemingen bedrijfsbezichtigingen afgesproken. Deze procedure gaf het projectteam de beste mogelijkheid om processen ter plaatse op te nemen en benodigde gegevens te verzamelen. In het kader van de bezoeken aan het bedrijf zelf zijn er met de ondernemingen gestructureerde gesprekken gehouden. Een hiervoor ontwikkelde gespreksleidraad diende ter ondersteuning van het projectteam. Enerzijds werden er vragen gesteld die betrekking hebben op transport-, opslag- en overslagprocessen. Anderzijds werden er belangrijke gegevens met betrekking tot de toegepaste opslagtechniek en transportmiddelen opgevraagd. Deze vragen werden reeds vooraf aan de ondernemingen gestuurd om de verantwoordelijke medewerkers de mogelijkheid te geven om vragen zo nauwkeurig mogelijk te beantwoorden. Verder werden persoonlijke observaties van het projectteam ter plaatse benut om informatie te verzamelen en ideeën te genereren. In vele gevallen hebben de bedrijven bovendien documentaties over het bedrijf ter beschikking gesteld in de vorm van situatieschetsen e.d Potentieanalyse In het licht van het vaststellen van potentiëlen om het milieu te ontzien, zijn de in de bedrijven vergaarde informaties in een volgende stap geëvalueerd door het projectteam. Op die manier konden door de analyse van de gevoerde gesprekken evenals van de observaties in combinatie met het bekijken van bedrijfsdocumentaties een groot aantal verbeteringspotentiëlen worden ontdekt. Hierbij kunnen de vastgestelde verbeteringsmaatregelen in twee hoofdcategorieën worden onderverdeeld: 35

8 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Organisatorische maatregelen Technische maatregelen Terwijl organisatorische uitgangspunten ter optimalisatie er primair op gericht zijn om door gedragsresp. procesgestuurde wijzigingen milieuontlastende potentiëlen en bezuinigingen te realiseren, worden technische maatregelen gekenmerkt door het vervangen van bestaande door moderne, met de stand van zaken overeenkomende techniek. De volgende tabel vat hieromtrent verschillende organisatorische en technische maatregelen samen, die in de bedrijven het vaakst werden vastgesteld. Een uitvoerige beschrijving van mogelijke handelingsvelden vindt men in de Green 2 -leidraad, die eveneens deel uitmaakt van het rapport met de resultaten. Tabel 1: Uitgangspunten voor het benutten van potentiëlen om het milieu te ontzien Organisatorische maatregelen Toetsing van de routing van de toegepaste vloertransportvoertuigen In koel- en diepvriesomgevingen: hoe lang zijn deuren en poorten geopend (hoger energieverbruik door warmteuitwisseling) Controle van de goederenstroom binnen een productieomgeving Technische maatregelen Alternatieve aandrijvingen van vloertransportvoertuigen Sensortechniek voor het geautomatiseerd openen van deuren en poorten Vervanging van conventionele verlichting door LED-lampen Gebruik van bewegingsdetectoren en sensoren om de verlichtingsinstallatie automatisch te besturen Daarnaast hebben op sommige plaatsen de partners reeds zelf uitgangspunten geregistreerd voor economische en ecologische optimalisaties. Een voorbeeld hiervan zijn verouderde motoren, die worden gebruikt om transporttechniek voor bulkgoederen te exploiteren. Deze aanwijzingen werden door het projectteam eveneens opgenomen en voor verdere overwegingen in aanmerking genomen. 36

9 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS Vaststellen van uitgangspunten voor oplossingen Het vaststellen van uitgangspunten voor oplossingen om potentiëlen te benutten, waarmee het milieu kan worden ontzien, is hoofdzakelijk gebaseerd op een intensief onderzoek van de betreffende vakliteratuur. Deze stap werd door het projectteam voor het beantwoorden van twee vraagstellingen benut. Enerzijds zijn de hierboven genoemde handelingsvelden gehanteerd om in deze thematische gebieden concrete oplossingsmogelijkheden te vinden en om de status quo vast te stellen en aan te geven. Verder werden de onderzoeken benut om het thema duurzame intralogistiek nader te belichten, met het doel om verdere actuele uitgangspunten ter optimalisatie vast te stellen om ze voor te leggen aan de partnerbedrijven Presentatie van optimalisatieconcepten De nauwe samenwerking tussen de betrokken projectpartners en het projectteam omvatte naast de analyse van de betreffende bedrijfsinterne processen en de daarmee gepaard gaande vaststelling van potentiëlen om het milieu te ontzien, ook de gemeenschappelijke, oplossingsgerichte uitwerking van handelingsstrategieën. Daarom zijn samen met de betreffende partnerbedrijven de verschillende vooraf uitgewerkte optimalisatieconcepten besproken. Hierbij lag de focus op de realiseerbaarheid, d.w.z. met de partners werd besproken, welke concepten er ten aanzien van een economische en ecologische realisatie het meest interessant zijn. Met behulp van de zogenaamde terugverdienberekening, dus het vergelijken van de besparingspotentiëlen en het noodzakelijke investeringsvolume, kon men de bedrijven zodoende laten zien, vanaf welk moment een investering economisch zinvol is Duurzaamheid van de resultaten Naast de direct bij het project betrokken bedrijven dienen er nog meer bedrijven, met name middenen kleinbedrijven, te worden bereikt, en ook zij zouden van de inzichten moeten kunnen profiteren. Daarom streeft Green² het principiële doel na om de projectresultaten aan een breed publiek toegankelijk te maken. Om dit ook te kunnen garanderen voor het werkpakket 2, zijn voor de projectervaringen en resultaten de volgende methoden gekozen: - Opstellen van een leidraad - Formuleren van twee casestudies De leidraad vat de inzichten van het theoretische en praktische werk samen en legt de focus op toepassingsgerichte onderwerpen en handelingsgebieden. In het kader van een quickscan biedt hij bedrijven de mogelijkheid om aanknopingspunten en aspecten van de groene logistiek vast te stellen. Hij werd hierbij zo uitgevoerd dat hij alle belangrijke sectoren van de intralogistiek omvat: met behulp van de themavelden materiaalstroom/materiaalhandling, opslagsystemen en verzorgingstechniek wordt de lezer getoond, welke stelbouten er zijn om duurzaam handelen te bevorderen. Verder geeft de leidraad waardevolle aanwijzingen, hoe potentiëlen om het milieu te ontzien door bedrijven kunnen worden benut resp. kunnen worden omgezet. 37

10 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Daarnaast werden er in twee gevallen casestudies ontwikkeld. Aan de hand van de concrete omzetting van maatregelen wordt aangegeven, hoe groot het betreffende besparingspotentieel tegenover de tot dusver toegepaste oplossing is. Met behulp van concrete voorbeelden wil men de lezer laten zien, hoe uitgangspunten ter optimalisatie kunnen worden gerealiseerd. De casestudies dienen als handig instrument om de gedachte van een duurzame en groene logistiek ook te kunnen doorgeven aan andere bedrijven. 38

11 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS 2.3 Resultaten In de loop van het project werd geconstateerd dat ieder van de partnerbedrijven op grond van zijn positie in de supply chain verschillende karakteristieke eigenschappen vertoonde. Daaruit resulteerden verschillende kernpunten en uitdagingen, waarmee men werd geconfronteerd. Hierbij dient te worden benadrukt dat door de gerichte inventarisatie van informatie bij ieder afzonderlijk bedrijf de basis van zijn opvatting over het thema duurzaamheid werd vastgesteld. Deze opvatting was ten aanzien van de verdere procedure in het kader van het project van belang. In het kader van het project kon worden geconstateerd dat het thema ecologie weliswaar bekend is bij de bedrijven en het belang ervan ook niet in twijfel wordt getrokken, maar dat een en ander in de praktijk niet werd omgezet. Door de deelname aan het project kreeg het thema duurzaamheid een opwaardering in de ondernemingscultuur van de betrokken bedrijven. Dit is een basisvoorwaarde, willen optimalisatieprojecten op lange termijn succes kunnen boeken. Door de uitwisseling van kennis en de discussies met het projectteam konden er bovendien ook ideeën over het thema ecologische duurzaamheid worden gegenereerd. Hierbij werd met name de medewerkers van de betreffende bedrijven de mogelijkheid geboden om door een gerichte implementering van een ideeënmanagement deel te nemen aan het thema ecologische duurzaamheid. De navolgende grafiek laat zien, in navolging van Förster en Schröder (2014), welke uitgangspunten er voor het vaststellen van ecologische besparingspotentiëlen in aanmerking kunnen worden genomen en kunnen worden benut. Deze uitgangspunten werden gebruikt voor het inventariseren van de informatie bij de bedrijven en zodoende ook voor het opstellen van de leidraad. 39

12 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Figuur 7: Stelbouten van de duurzaamheid [19] 40

13 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS Resultaten: casestudies Gedurende het project zijn er twee casestudies uitgewerkt, die aan de hand van twee concrete voorbeelden moeten laten zien, welke invloed uitgangspunten voor het optimaliseren in economisch en ecologisch opzicht hebben. De casestudies werden zo gestructureerd dat ze verduidelijking bieden met betrekking tot het betreffende bedrijf, de actuele situatie en de gewenste resp. bereikte situatie. In de eerste casestudie gaat het om besparingspotentiëlen op het gebied van de verlichting. Hier werd aangetoond dat het omstellen van conventionele verlichting op LEDverlichting een energiebesparing van maar liefst 82 % oplevert (zie Figuur 8). In de tweede casestudie wordt een supplychainanalyse beschreven, gelet op de aspecten economische, ecologische en sociale duurzaamheid. Op grond van veranderingen in de agrarische supply chain, die hieronder nader wordt beschreven, moeten dienstverleners zich voor de toekomst zo positioneren dat hun voorbestaan gegarandeerd is. Bedrijfstijden: Maandag t/m donderdag: 08:00 uur tot 17:00 uur Vrijdag: 08:00 uur tot 16:00 uur Gebouwen: 3 loodsen, elk m² (Σ m²) Inrichting: Eenvoudige opslagloodsen met opslag op de vloer en in stellingen Geen verwarming of koeling geïnstalleerd Bestaande verlichting: T8-buizen (150 cm) incl. voorschakelapparaat verlichtingselementen geïnstalleerd Jaarlijkse kosten voor de verlichting: ca ,48 Nieuwe verlichting: LED Terugverdientijd: binnen 12,5 maanden Bezuinigingspotentieel: 82 % Figuur 8: Samenvatting van de casestudie in Werkpakket II Rentabiliteit als basis voor ecologisch handelen In het kader van de samenwerking met de partnerbedrijven werd geconstateerd dat ondernemingen dikwijls de voorkeur geven aan economische aspecten op het gebied van de duurzaamheid. Weliswaar zijn zowel de sociale als de ecologische duurzaamheid stevig verankerd in het bewustzijn van bedrijven, dikwijls ontbreekt het echter aan de financiële en tijdscapaciteit om deze intensief te kunnen omzetten. De afbeelding hieronder laat zien, in welk verband de rentabiliteit staat met ecologisch en sociaal handelen. 41

14 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Positief Humaniteit lange termijn succes/duurzaam Ecologische, sociale dimensie vernietigend korte termijn succes Negatief Economische dimensie Positief Figuur 9: Dimensies van de duurzaamheid [20] In het kader van de samenwerking met de bij het project betrokken opslagbedrijven (in totaal vijf van zeven ondernemingen) werd duidelijk dat de graansupplychain gedurende de afgelopen 10 jaar op grond van veranderingen in de eisen van de klanten en in de (agrarische) logistieke concepten zeer is veranderd, waardoor de dienstverlening van het opslaan van graan aan belang heeft ingeboet. Het gevolg zijn dalende omzetten en een daarmee gepaard gaande verscherping van de economische situatie, die het noodzakelijk maakte om de afzonderlijke businessmodellen van de berdrijven onder de loep te nemen. Hoewel oorspronkelijk niet voorzien binnen het projectplan, moesten hier eerst de economische randvoorwaarden worden gecreëerd, om vervolgens potentiëlen te kunnen benutten, waarmee het milieu wordt ontzien. Om die reden werden er twee workshops georganiseerd, waarin het om het positioneren van de opslagbedrijven binnen de supply chain ging. Beide workshops werden onder de titel Van pakhuis tot duurzame logistieke dienstverlener gehouden. De workshops hebben hierbij de volgende doelen op het oog: Vaststellen van de bijzonderheden van graansupplychains Vaststellen van de positie van de betrokken bedrijven in de betreffende supply chain (inclusief voorafgaande en navolgende activiteiten) Per bedrijf individueel vaststellen van de potentiëlen in de sectoren ecologische, economische en sociale duurzaamheid De beide workshops zijn als volgt onderverdeeld: 1. Theoretische en praktische discussiegrondslag Duurzaamheid (ecologisch, sociaal en economisch) De interne en externe supply chain van de bedrijven Dienstverleners in de supply chain (primair vs. ondersteunend) 42

15 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS Logistieke bedrijven en activiteiten (sectorhuis) De bovengenoemde punten hebben ertoe bijgedragen om begrip te creëren voor het supplychainmanagement. Hierbij lag de focus op de gedachte van de toegevoegde waarde. Iedere primaire partij (vgl. de navolgende afb.) in de toegevoegde waardeketen, voegt door zijn activiteiten waarde toe aan een product of een dienstverlening. Figuur 10: Supply Chain [21] 2. Supplychainanalyse Huidige logistieke dienstverleningen Positionering van de aanwezige bedrijven Mogelijke toekomstscenario s In het tweede gedeelte van de workshop ging het om de individuele positionering van de vier deelnemende bedrijven. Hiertoe werd eerst de supply chain van de afzonderlijke bedrijven gevisualiseerd. Door het visualiseren konden de diverse goederenstromen en activiteiten van de bedrijven in kaart worden gebracht en worden besproken. Voorbeeld van een Supply Chain Materieel Productie Deel A Onderdelen Omslag Productie Product Product Materieel Productie Deel B Materieel Productie Figuur 11: Weergaven van een supply chain [21] Hieronder is procentueel aangegeven, hoe de omzet verdeeld is over de verschillende, bedrijfsinterne activiteiten. De discretie van de afzonderlijke gegevens werd gegarandeerd door de presentatie in percentages: er werden geen monetaire gegevens verlangd. Hiervoor werd het logistieke sectorenhuis gebruikt, dat verschillende activiteiten onderscheidt. 43

16 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Figuur 12: Sectorhuis logistiek [22] De volgende afbeelding laat een voorbeeld van een positionering van verschillende bedrijven zien: Figuur 13: Positioniering bedrijven Op basis van deze actuele situatie kon met de deelnemers worden gediscussieerd over toekomstige scenario s. Bij de bespreking werd zowel de huidige dienstverleningsportefeuille als de supply chain geanalyseerd in het licht van de volgende vraagstellingen. a) Analyse van de dienstverleningsportefeuille Is er een besef wat betreft langetermijndenken? Is er een uitgangspunt wat betreft de definitie van een visie/ambitie/strategie? Is er een hogere detailleringsgraad nodig? 44

17 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS b) Supplychainanalyse Hoe ziet het bewustzijn eruit voor de eigen positie binnen de supply chain? Zijn er onderlinge overeenstemmingen? Welke gemeenschappelijke mogelijkheden voor innovatieve of waardecreërende dienstverleningen bestaan er? Zijn er integratiemogelijkheden met klanten en/of andere dienstverleners om de processen duurzaam te kunnen opzetten? Duurzaamheid in de supply chain In het kader van de supply-chain-gedachte werd samen met de deelnemers uitgewerkt, welke activiteiten ze momenteel uitvoeren en welke rol deze procentueel spelen. Bij het beschouwen van de afzonderlijke staafdiagrammen is opgevallen dat een bedrijf een supplychainregisseur is en hoofdzakelijk plannings- en coördinerende werkzaamheden in de vaulue-added-keten uitvoert, waartegen de corebusiness van andere bedrijven hoofdzakelijk gericht is op het opslaan van graan en oliezaden. Duidelijk werd dat het in de toekomst voor sommige bedrijven moeilijk zal worden om op grond van de veranderingen in de supply chain met de momenteel op de markt gerealiseerde activiteiten te kunnen overleven. Met name het bestaansrecht van de pakhuizen is op grond van de tegenwoordig dikwijls dicht bij de producent gerealiseerde opslag van graan niet meer vanzelfsprekend. Bovendien slaan, aldus de deelnemers, veel landbouwers zelf op en klanten roepen geleidelijk af wat ze nodig hebben, waardoor de noodzaak van pakhuizen binnen de supply chain wordt verminderd. Om die reden werd er met de deelnemers over mogelijke toekomstscenario s gesproken. Hierbij werd gerefereerd aan de gevisualiseerde supply chain. Geanalyseerd en besproken werden de voorafgaande en opvolgende activiteiten met als uitgangspunt: Waar kunnen leveranciers of klanten worden ondersteund, om daardoor nieuwe businessmodellen/activiteiten te verwezenlijken en in te voeren?. Er werd hierbij ingegaan op het aspect value added logistics, logistieke activiteiten die een toegevoegde waarde hebben, die ondersteunend bij de corebusiness kunnen worden aangeboden. Hiertoe behoort bijvoorbeeld dat een pakhuis niet alleen opslaat, maar ook de transporten naar de klant toe zelf plant en organiseert. Daarnaast is het mogelijk om, afhankelijk van het product, de voorraadhouding bij de klant voor je rekening te nemen. Dit zijn voorbeelden, hoe de deelnemende bedrijven met hun klanten kunnen meedenken om op die manier hun service aan de klant te vergroten en daardoor hun eigen positie binnen de supply chain te versterken Operationele aspecten van de duurzaamheid Naast de positie in de supply chain en de gevolgen ervan voor de economische, ecologische en sociale duurzaamheid werden er ook operationele aspecten geanalyseerd. Zoals reeds ter sprake gebracht, dienden deze inzichten, naast de theoretisch vastgestelde aspecten, voor het formuleren van de leidraad. Daarom wordt hier slechts een korte samenvatting van de in de leidraad weergegeven resultaten gegeven. De navolgende afbeelding laat de structuur van de leidraad zien. 45

18 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE Figuur 14: Duurzaamheidsaspecten van de intralogistiek 46

19 GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS 2.4 Samenvatting Het project heeft duidelijk laten zien dat er bij de bedrijven op het gebied van de duurzaamheid wat moet gebeuren. Daarnaast is het thema absoluut niet onbekend onder de bedrijven, zo overwegen het vaakst economische aspecten, die de bedrijven eraan hinderen om duurzaam te werken. Hierbij speelt niet in de laatste plaats ook de samenwerking met de leveranciers respectievelijk klanten een essentiële rol. Beide partijen bevinden zich dikwijls in een besluitvormingsproces, met name wanneer het gaat om de aanlevering en het afhalen van materiaal. Het is daarom van wezenlijk belang dat het beschouwen van de supply chain integraal plaatsvindt en de samenwerking van de afzonderlijke partijen binnen een supply chain wordt geïntensiveerd. Er bestaat een groot aantal mogelijkheden om de eigen bedrijfsinterne processen ecologisch te optimaliseren. Hierbij dient te worden geaccentueerd dat groen en winstgericht handelen elkaar onderling niet uitsluiten, maar in tegendeel goed bij elkaar passen. Casestudies en de in de leidraad vermelde voorbeelden laten duidelijk zien dat zelfs investeringsintensieve oplossingen reeds na enkele jaren terugverdiend zijn. Daar komt een groot aantal mogelijkheden bij op het gebied van ecologische optimalisatie, die slechts geringe of helemaal geen investeringen vergen. Met name voor het midden- en kleinbedrijf zonder grote financiële mogelijkheden doet zich daardoor de kans voor om door middel van organisatorische maatregelen of scholingen van medewerkers de eigen ecobalans te verbeteren en tegelijkertijd geld te besparen. De voorwaarde van iedere optimalisatie is echter om vooraf de bestaande situatie op te nemen en te analyseren om potentiëlen vast te stellen, waarmee het milieu kan worden ontzien. 47

20 WERKPAKKET II - OPSLAGOPTIMALISATIE 2.5 Vooruitblik Het researchwerk tijdens dit project heeft aangetoond dat het thema duurzaamheid voor alle projectpartners deel uitmaakt van hun houding als ondernemer en van hun activiteiten. Hieruit kan echter niet worden afgeleid dat alle projectpartners in dezelfde mate duurzame maatregelen plannen en omzetten. Ondernemingen dienen bij toekomstige investeringen ecologische aspecten sterker in aanmerking te nemen. Vaak wordt bij investeringen eerst naar de rentabiliteit gekeken; de ecologie komt op de tweede plaats. Bij machines kunnen echter, naast de verhoging van de efficiency, ook besparingen wat betreft het energieverbruik worden gerealiseerd, zoals dit in werkpakket 3 werd vastgesteld. Daarnaast dienen er verdere onderzoeken te worden uitgevoerd om tijden, goederenhoeveelheden en kosten nog specifieker te meten, zodat er nog meer bezuinigingspotentiëlen op het gebied van routing, verladingsmanagement, deuren en poorten kunnen worden vastgesteld. Opdat maatregelen in het belang van de ecologische optimalisatie echter duurzaam worden omgezet en door het gehele personeel in de praktijk worden gebracht, is het noodzakelijk dat de duurzaamheid een centrale positie inneemt binnen de ondernemingscultuur en de strategische oriëntatie van het bedrijf. Het zou daarom doelmatig zijn om te onderzoeken, hoe met name het midden- en kleinbedrijf kunnen worden ondersteund bij de formulering van strategieën in het kader van de ecologische duurzaamheid. Literatuuraanbevelingen Casestudie 1: Door te investeren in moderne LED-verlichting in het magazijn kunnen er bij Green² bezuinigingen op de stroomkosten en CO2-uitstoot van ruim 80% worden bereikt. Casestudie 2: Leidraad: Leidraad voor bedrijven om zelfstandig potentiëlen vast te stellen en om te zetten, waarmee het milieu kan worden ontzien. 48

21

22 LITERATUUROVERZICHT LITERATUUROVERZICHT [1] BMVI, Bundesministerium für Verkehr und digitale Infrastruktur, Jan [Online]. Available: sche_wasserstrassen.pdf. [Geopend Jan. 2015]. [2] K. Bichler en R. Krohn, Galber Kompaktlexikon Logistik, 2. überarbeitete Auflage red., P. Phillippi, Red., Wiesbaden: Gabler Verlag, [3] BG Verkehr, Sicherheit beim Umgang mit begasten Containern, [Online]. Available: https://www.bg-verkehr.de/medien/medienkatalog/aktionsmedien-und-flyer/sicherheit-beimumgang-mit-begasten-containern. [Geopend Jan. 2015]. [4] C. Bogatu, Smartcontainer als Antwort auf logistische und sicherheitsrelevante Herausforderungen in der Lieferkette: Auswirkungen und Handlungsempfehlungen für die Wertschöpfungskette der Logistik, H. Baumgarten en F. Straube, Red., Berlin: Technische Uni Berlin, [5] H. H. M. Nuhn, Verkehrsgeographie, Paderborn: Ferdinand Schöningh, [6] BMVI, Bundesministerium für Verkehr und digitale Infrastruktur, Jan [Online]. Available: au_wasserstr.pdf. [Geopend Jan. 2015]. [7] M. Hannemann, Nah-Verkehr, brand eins, pp , [8] H. Drewello, I. Dittrich en S. Gütle, Apr [Online]. Available: itaetsbelastung_rheintalbahn.pdf. [Geopend Jan. 2015]. [9] Logistikregion Rheinland, Rheinland-Erklärung, Neuss, [10] Rail Cargo, Spoor in Cijfers, Rotterdam: Rail Cargo information Netherlands, [11] H. Beckmann, T. Waaden en H. Wagner, Grüne Logistik - Von der strategischen zur operativen Verkehrsverlagerung, in Jahrbuch Logistik 2014, H. Wolf-Kluthausen, Red., Korschenbroich, free beratung GmbH, 2014, pp [12] H. Beckmann, T. Waaden en H. Wager, [Online]. Available: ne_logistik.pdf. [13] S. Müller en P. Klaus, Die Zukunft des Ladungsverkehrs in Europa: Ein Markt an der Schwelle zur Industrialisierung?, Hamburg: DVV Media Group, [14] E. Kapell, Melonenboot Rotterdam-Venlo, Lebensmittel Zeitung, nr. 8, p. 46, Feb [15] o.v., transport-online.nl, Nov [Online]. Available: [Geopend Jan. 2015]. [16] W.-R. Bretzke, Nachhaltige Logistik: Zukunftsfähige Netzwerk- und Prozessmodelle, 3. Auflage red., Berlin Heidelberg: Springer, [17] W. Süssenguth en D. Wolfsteller, Nachhaltigkeit in der Supply Chain: Logistikzentren enegieeffizient gestalten, in Jahrbuch Logistik 2010, Korschenbroich, free beratung GmbH, 2010, pp [18] K. Dobers, M. Schneider, U. Guba en A. Könneker, Strommessungen an Logistikstandorten - 96

WERKPAKKET III ENERGIE-EFFICIËNTE OPSLAG-EN KOELTECHNIEK

WERKPAKKET III ENERGIE-EFFICIËNTE OPSLAG-EN KOELTECHNIEK WERKPAKKET III ENERGIE-EFFICIËNTE OPSLAG-EN KOELTECHNIEK GREEN² - GREEN LOGISTICS IN AGROBUSINESS 3 WERKPAKKET III - ENERGIE- EFFICIËNTE OPSLAG- EN KOELTECHNIEK 3.1 INLEIDING... 54 3.2 DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder Managing Data Center Performance 2013 en verder Voor bedrijven in het economische gebied EMEA is de grootste uitdaging bij de exploitatie van hun rekencentra het zorgen voor de beschikbaarheid van services

Nadere informatie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Overseas Logistics Multimodal Inland Locations Supply Chain Solutions Advanced logistics for a smaller world Als het gaat om het optimaal beheersen

Nadere informatie

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Tactisch plannen Peter de Haan

Tactisch plannen Peter de Haan Tactisch plannen Peter de Haan Even voorstellen U Peter de Haan Universiteit Twente Toegepaste Wiskunde ORTEC Sen. Solution Architect 2 Agenda Wat is tactisch plannen Voorbeelden van tactisch plannen Hoe

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Energiezorg management systeem. Symposium Groene ICT

Energiezorg management systeem. Symposium Groene ICT Energiezorg management systeem Symposium Groene ICT Voorstellen Marco Kappe Directeur Service Delivery Vancis 2 fysieke datacenters Housing van de (nationale supercomputer) Leveren van Co locatie Leveren

Nadere informatie

Medical Services Textile Services Logistic Services. Logistieke dienstverlening voor de medische industrie

Medical Services Textile Services Logistic Services. Logistieke dienstverlening voor de medische industrie Medical Services Textile Services Logistic Services Logistieke dienstverlening voor de medische industrie Facts & Figures Geïntegreerd procesmanagement STERIMA-VANGUARD wil de first in mind regionale en

Nadere informatie

Micha Reuter M.Sc. Fontys International Logistics Expertise Center (ILEC)

Micha Reuter M.Sc. Fontys International Logistics Expertise Center (ILEC) jaar>5 jaar=1 Ondernemers Onderwijs Overheid Visie Ambitie = INNVALL Micha Reuter M.Sc. Fontys International Logistics Expertise Center (ILEC) 2013 Agenda (1) Het INNVALLproject (2) Conclusies en praktische

Nadere informatie

RFID iets voor uw bedrijf?

RFID iets voor uw bedrijf? RFID iets voor uw bedrijf? Mogelijkheid van participatie in RAAS programma Venlo 5 november 2009 Henk Betlem lector Supply Chain Management 9-11-2009 Fontys Hogescholen 1 Inhoud Positie Fontys op gebied

Nadere informatie

Organisatieprestatiescan. Deze techniek wordt gebruikt in de focus- en analysefase bij het analyseren van de huidige situatie.

Organisatieprestatiescan. Deze techniek wordt gebruikt in de focus- en analysefase bij het analyseren van de huidige situatie. 1 Bijlage 2 De organisatieprestatiescan Techniek: Organisatieprestatiescan Toepassingsgebied: Achtergrond: Deze techniek wordt gebruikt in de focus- en analysefase bij het analyseren van de huidige situatie.

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Warehouse Management Systems vandaag en morgen

Warehouse Management Systems vandaag en morgen Warehouse Management Systems vandaag en morgen Ervaringen vanuit het internationale pakketonderzoek IPL / IML Oliver Wolf, René van den Elsen MTL - Team warehouse logistics -http://www.warehouse-logistics.com

Nadere informatie

Opportuniteiten en nieuwe

Opportuniteiten en nieuwe Opportuniteiten en nieuwe tendensen voor een lager verbruik Kurt Stockman Hogeschool West-Vlaanderen, Kortrijk Winst door energie-efficiëntie: ook voor KMO s? Agoria workshop 12 juni 2012 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Duurzaam Vastgoed. Roy Bruggeman

Duurzaam Vastgoed. Roy Bruggeman Duurzaam Vastgoed Roy Bruggeman Ingenieursbureau Archicom Multidisciplinair ingenieursbureau gericht op: Consultancy: logistiek & supply chain advies, Architectuur en detail engineering, Bouwmanagement

Nadere informatie

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Analyse voor: Ministerie van Economische Zaken 24 augustus 2015 Dun & Bradstreet Inhoud Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen

Nadere informatie

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

3D SUPPLY CHAIN VISIBILITY TRENDS & CHALLENGES IN THE HIGH TECH WORLD IR. EMILE VAN GEEL

3D SUPPLY CHAIN VISIBILITY TRENDS & CHALLENGES IN THE HIGH TECH WORLD IR. EMILE VAN GEEL 3D SUPPLY CHAIN VISIBILITY TRENDS & CHALLENGES IN THE HIGH TECH WORLD IR. EMILE VAN GEEL CONTENTS 1. trends in high tech supply chain management... 3 1. trends & uitdagingen... 3 2. omgaan met de huidige

Nadere informatie

Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra

Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra Een benadering van het optimale energiemanagement Ilse Schoenmakers Het onderzoek 1.0 Duurzaamheid krijgt weinig aandacht in de zorgsector.

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

De Energiecoördinator

De Energiecoördinator De Energiecoördinator Samenwerkende partijen Presentatie Slotmanifestatie 18-09 Presentatie Slotmanifestatie 18-09 Historie Waarom energiecoördinator? Presentatie Slotmanifestatie 18-09 Presentatie Slotmanifestatie

Nadere informatie

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING Om bij te dragen aan de bescherming van het klimaat, beperken we de CO2-voetafdruk in onze gehele waardeketen. Daarbij kijken we verder dan alleen onze eigen activiteiten. Ook door nauw samen te werken

Nadere informatie

De Laatste Hendrik. Energiescan & Investeringsvoorstel

De Laatste Hendrik. Energiescan & Investeringsvoorstel De Laatste Hendrik Energiescan & Investeringsvoorstel Bedrijf : Efficient Energie Auteur : ing. Harry de Jonge Adres : Westhavenweg 58 F Plaats : Amsterdam Postcode : 1042 AL Telefoonnummer : 020-6922661

Nadere informatie

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009 Workshop Ruimte voor verbeelding ICTU / GBO 9 april 2009 Aanleiding Programma Kabinet neemt toegenomen administratieve lasten en regeldruk van ondernemers serieus Er zijn diverse overheidsacties in het

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Gehlen Schols Logistics

Gehlen Schols Logistics Winner 2011 Vestigingen: NL - Kerkrade (hoofdkantoor) DE - Düren BE - Grâce Hollogne SK - Bratislava Logistieke diensten: Internationaal Transport en Expeditie Dagelijks: Duitsland, Zwitserland, Benelux

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Schenker Logistics Nederland Fit for the Future DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Paul Boers 6 november 2011 Introductie Schenker Logistics Nederland Fit for the future De wereld

Nadere informatie

Update: Exact Online Handel. Joost de Stigter Exact Software Nederland

Update: Exact Online Handel. Joost de Stigter Exact Software Nederland Update: Exact Online Handel Joost de Stigter Exact Software Nederland EXACT ONLINE HANDEL Dé online bedrijfssoftware Agenda Uw organisatie Over Exact en Exact Online Trends De voordelen van de Cloud Oplossing

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

De kracht van BI & Architectuur

De kracht van BI & Architectuur Samen boeken we succes De kracht van BI & Architectuur in de praktijk Business Intelligence Symposium 2009 Emiel van Bockel BI Awards 2009 2 Voorstellen Emiel van Bockel - Manager Information Services

Nadere informatie

Current Temperature 5.2 C. Food & Retail

Current Temperature 5.2 C. Food & Retail 1 Current Temperature 5.2 C Food & Retail 2 Dyzle Food & Retail Index 04 06 Vision Control Met behulp van DyzleLiveWare krijgt u meer inzicht in kritische processen die bepalend zijn voor de voedselkwaliteit.

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Astro WMS: een innovatief en slim WMS

Astro WMS: een innovatief en slim WMS Astro WMS: een innovatief en slim WMS Beschrijving product: Astro WMS oplossing: innovatief en slim Astro WMS is een slim, innovatief en schaalbaar standaard warehouse management systeem wat zich aanpast

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Integrated decision making. Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag

Integrated decision making. Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag Integrated decision making Op de ORTEC Plandag Donderdag 3 oktober, Fort Voordorp www.ortec.nl/plandag Integrated decision making 12-11-2013 2 Operatie Tactiek Strategie Integrated decision making Integrated

Nadere informatie

produceren uw kartonnen dozen

produceren uw kartonnen dozen produceren uw kartonnen dozen Wij bij Wenner zijn er zeker van dat wij u met onze website bijkomende voordelen kunnen bieden. In de echte zin van het woord leggen wij als ondernemers onze volledige knowhow

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving 2 sept 2015 Comakership

Nadere informatie

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN?

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? Een Grundfos pump audit creëert duidelijkheid Is duurzaamheid één van de doelstellingen in uw organisatie? Steeds meer bedrijven en (semi-)

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Driving Down Costs in goederenstapelen en -opslag

Driving Down Costs in goederenstapelen en -opslag Driving Down Costs in goederenstapelen en -opslag Driving Down Costs in goederenstapelen en -opslag Het opslaan en verplaatsen van goederen kan een complex proces zijn, maar de meeste consumptiegoederen

Nadere informatie

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: Stef Jonker Datum: 26 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke...

Nadere informatie

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem PBM PBM s Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group 5 maart 2009 De Montil - Affligem PreBes vzw Diestersteenweg 88 3510 Kermt Hasselt Tel. 011/28 83 40 Fax. 011/28 83 49 info@prebes.be

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016 De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector 25 mei 2016 Agenda Serious gaming lijkt overal op te komen in de logistiek. Een bekend en veel gebruikt voorbeeld van serious gaming

Nadere informatie

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Plan van aanpak Rekenkamer Maastricht februari 2007 1 1. Achtergrond en aanleiding 1 De gemeente Maastricht wil maatschappelijke doelen bereiken.

Nadere informatie

Logistiek in ketens Keuzes betreffende transport Keuzes betreffende het distributiecentrum Keuzes betreffende de distributiekanalen

Logistiek in ketens Keuzes betreffende transport Keuzes betreffende het distributiecentrum Keuzes betreffende de distributiekanalen Logistiek in ketens Keuzes betreffende transport Keuzes betreffende het distributiecentrum Keuzes betreffende de distributiekanalen 1 Keuzes betreffende transport Wegvervoer Binnenvaart Railvervoer Luchtvervoer

Nadere informatie

E-LINE LED 4000 LM 36W VS T8 2X 58W PROJECTREFERENTIE BESCHRIJVING VAN HET PROJECT

E-LINE LED 4000 LM 36W VS T8 2X 58W PROJECTREFERENTIE BESCHRIJVING VAN HET PROJECT E-LINE LED 4000 LM 36W VS T8 2X 58W PROJECTREFERENTIE BESCHRIJVING VAN HET PROJECT BEVOEGD MEDEWERKER Wanneer men een conventionele verlichtingsinstallatie met T8-armaturen en CVSA's vervangt door hoogefficiente

Nadere informatie

CO2- communicatieplan

CO2- communicatieplan CO2- communicatieplan Remmits Beheer Opgesteld : Gecontroleerd: Status : E. Luiken F. Pesch Definitief Augustus 2015-1 - Inhoudsopgave: 1.0 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen

Nadere informatie

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Huidge situatie aarde Het klimaat verandert, de aarde warmt op Huidge situatie energie Energievoorraad stagneert Huidge situatie bevolking De arbeidsmarkt

Nadere informatie

ITBB. Toppers in Techniek

ITBB. Toppers in Techniek ITBB. Elektrotechniek Innovatie door kennisoverdracht www.itbb.nl www.zonderman.nl Elektrotechniek Meet- en regeltechniek Signalering en beveiliging Brandbeveiliging Energievoorziening Telematica/netwerken/infrastructuren

Nadere informatie

Duurzaam Product. Ecodesign methode van Tischner

Duurzaam Product. Ecodesign methode van Tischner Ecodesign methode van Tischner Omschrijving Stappenplan voor het ontwerpen van milieuvriendelijke producten. Het stappenplan is gebaseerd op gangbare methoden voor productontwerpen. Gebruik Het stappenplan

Nadere informatie

System Operations. 18-mei-2016. Jaap Hagen

System Operations. 18-mei-2016. Jaap Hagen Jaap Hagen TenneT in één oogopslag Enige grensoverschrijdende netbeheerder in Europa Hoofdkantoren in Arnhem en Bayreuth (Duitsland) Leveringszekerheid 99,9975% Efficiënt Robuust netwerk Geïntegreerd netbedrijf

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

Bezoekersinformatie. World leading trade fair for intralogistics & supply chain management. 31 mei 3 juni 2016 Hannover Duitsland cemat.

Bezoekersinformatie. World leading trade fair for intralogistics & supply chain management. 31 mei 3 juni 2016 Hannover Duitsland cemat. Bezoekersinformatie World leading trade fair for intralogistics & supply chain management 31 mei 3 juni 2016 Hannover Duitsland cemat.com CeMAT 2016 heeft als motto Smart Supply Chain Solutions en biedt

Nadere informatie

patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer

patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer Octrooidatabases worden met het jaar completer. Het analyseren van de hierin aanwezige informatie, ook wel landscaping

Nadere informatie

Projectvoorstel. INNVALL[k] INNovatie Value Added Logistics Limburg [Ketenregie] I N N V A L INNOVATIE VALUE ADDED LOGISTICS LIMBURG

Projectvoorstel. INNVALL[k] INNovatie Value Added Logistics Limburg [Ketenregie] I N N V A L INNOVATIE VALUE ADDED LOGISTICS LIMBURG Projectvoorstel INNovatie Value Added Logistics Limburg [Ketenregie] L k INNOVATIE Datum: Versie: Januari 2013 1.3 Projectkader Binnen de logistieke sector worden bedrijven geconfronteerd met forse concurrentie.

Nadere informatie

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014 ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN DRAAGT EEN STEENTJE BIJ CO 2 -PRESTATIELADDER Index Datum Redactie Goedgekeurd door 28-01- B. de Klerk A.W. Bontrup 28-01- Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beleid... 3 3. Borging...

Nadere informatie

Transactieland Koppelzone concept

Transactieland Koppelzone concept Transactieland Koppelzone concept Vooraf Het koppelzone 1 concept is een bepaalde manier van samenwerken Het samenwerken wordt daarbij ondersteund door c.q. in die samenwerking wordt gebruik gemaakt van

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Protocol Bouwen in het gesloten seizoen aan primaire waterkeringen

Protocol Bouwen in het gesloten seizoen aan primaire waterkeringen Protocol Bouwen in het gesloten seizoen aan primaire waterkeringen Plan van Aanpak POV Auteur: Datum: Versie: POV Macrostabiliteit Pagina 1 van 7 Definitief 1 Inleiding Op 16 november hebben wij van u

Nadere informatie

CO2- communicatieplan

CO2- communicatieplan CO2- communicatieplan Remmits Beheer Opgesteld : Gecontroleerd: Status : E. Luiken F. Pesch Definitief Maart 2014-1 - Inhoudsopgave: 1.0 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen

Nadere informatie

De auto als actuator

De auto als actuator De auto als actuator Martie van der Vlist Goudappel Coffeng BV mvdvlist@goudappel.nl Rolf Krikke Quest-TC rolf@quest-tc.nl Samenvatting De auto als actuator Communicatiemiddelen in de auto worden gebruikt

Nadere informatie

1.3. SC Complexity Cfr. Taak PE wisselwerking oorzaken complexiteit & lean-agile

1.3. SC Complexity Cfr. Taak PE wisselwerking oorzaken complexiteit & lean-agile STUDIEMATERIAAL SCM Je beschikt over heel wat studiemateriaal. Even opsommen: - handboek Werken met Supply Chain Management - Toledo: o (les)presentaties o teksten o opdrachten PE Hoe kan je je het best

Nadere informatie

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide.

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Wij staan voor u klaar. Wereldwijd. Al sinds 1921 vervoeren wij goederen voor onze klanten over de gehele wereld. Van

Nadere informatie

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards ID Naam Koploper Datum toetsing 174 M. Van Happen Transport BV 2-4-2012 Toetsingscriteria 1. Inhoud en breedte besparingen 2. Nulmeting en meetmethode 3. Haalbaarheid minimaal 20% CO2-besparing na 5 jaar

Nadere informatie

1 Plan van aanpak. 1.1 Maatregelen Scope 1: - Het nieuwe rijden voor bedrijfs- en leasewagens

1 Plan van aanpak. 1.1 Maatregelen Scope 1: - Het nieuwe rijden voor bedrijfs- en leasewagens Pagina 1 van 5 1 Plan van aanpak Het plan van aanpak beschrijft de maatregelen die in de periode 2012-2015 genomen gaan worden teneinde de reductiedoelstellingen zoals beschreven in Bijlage 0220.1 CO2-

Nadere informatie

Risicomanagement Ons overkomt het niet. delaatstemeter@gmail.com Walther Ploos van Amstel Amsterdam, Juni 2011

Risicomanagement Ons overkomt het niet. delaatstemeter@gmail.com Walther Ploos van Amstel Amsterdam, Juni 2011 Risicomanagement Ons overkomt het niet delaatstemeter@gmail.com Walther Ploos van Amstel Amsterdam, Juni 2011 Ons overkomt het niet 2 Ons overkomt het niet Waarom nemen risico s in logistiek toe? Welke

Nadere informatie

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability DaVinc 3 i Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability Prof dr ir Jack van der Vorst, Wageningen University Kenmerken

Nadere informatie

Research & development

Research & development Research & development Publishing on demand Workflow ondersteuning Typesetting Documentproductie Gespecialiseerd document ontwerp Web ontwerp en onderhoud Conversie Database publishing Advies Organisatie

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT 1 INTRODUCTIE H:1 Een merk is in de eerste plaats een product. Een product is fysiek, een service, winkel, persoon, organisatie, plaats of een idee. Een

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Prologistics Editie 2014

Prologistics Editie 2014 Prologistics Editie 2014 AHOY ROTTERDAM 11-13 / 11 / 2014 ANTWERP EXPO 22-24 / 09 / 2015 BRUSSELS EXPO 24-25 / 09 / 2014 HALLES DES FOIRES DE LIÈGE 29-30 / 04 / 2015 exposanten 1.000.000 professionele

Nadere informatie

Logistiek management in de gezondheidszorg

Logistiek management in de gezondheidszorg Katholieke Universiteit Leuven Faculteit Geneeskunde Departement Maatschappelijke Gezondheidszorg Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap Master in management en beleid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2015

Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2015 Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2015 Energie Audit Verslag 2014/Energie Management Actieplan 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 3. Energieverbruik en energiegebruikers

Nadere informatie

SCHEIDING VAN ADMINISTRATIEVE EN OPERATIONELE PROCESSEN IN DE THIRD PARTY LOGISTICS

SCHEIDING VAN ADMINISTRATIEVE EN OPERATIONELE PROCESSEN IN DE THIRD PARTY LOGISTICS SCHEIDING VAN ADMINISTRATIEVE EN OPERATIONELE PROCESSEN IN DE THIRD PARTY LOGISTICS Versie: 1.0 Datum: April 2012 Auteur: Afdeling: Jeroen Bouman Scheiding van administratieve en operationele processen

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering 1. Context en doel Het NLIP heeft tot doel om de elektronische informatie-uitwisseling in de Logistieke Sector in Nederland te verbeteren. En dan niet alleen de informatie-uitwisseling tussen specifieke

Nadere informatie

Project SAVE. Slim Aansturen Van Elektriciteit. Smart Building Congress Lamot Mechelen, 5 maart 2015

Project SAVE. Slim Aansturen Van Elektriciteit. Smart Building Congress Lamot Mechelen, 5 maart 2015 Project SAVE Slim Aansturen Van Elektriciteit Smart Building Congress Lamot Mechelen, 5 maart 2015 Laurens Vandelannoote, Innovatiesteunpunt Projectleider SAVE 9/03/2015 1 Algemeen SAVE = Slim Aansturen

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Business Cases LED verlichting in de Zorgsector

Business Cases LED verlichting in de Zorgsector Business Cases LED verlichting in de Zorgsector Business Cases Het gebruik van LED verlichting in de Zorgsector Door: Daan Bording Betreft: Afstudeeropdracht Bachelor Science, Business & Innovation (SBI)

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Kwaliteitskader KunstKeur Individuele aanbieders Kunsteductie

Kwaliteitskader KunstKeur Individuele aanbieders Kunsteductie Kwaliteitskader aanbieders Kunsteductie juni 2013 1 1. Toetsingskaders, toetsing en registratie Inleiding Kwaliteitsmanagement vloeit voort uit de overtuiging dat kwaliteit van producten en processen vrijwel

Nadere informatie