De Bachelor- en Masteropleiding Informatica. Van : Curriculumcommissie Informatica

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Bachelor- en Masteropleiding Informatica. Van : Curriculumcommissie Informatica"

Transcriptie

1 Rijksuniversiteit Groningen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Wiskunde en Informatica De Bachelor- en Masteropleiding Informatica Van : Curriculumcommissie Informatica 24 juni 2002

2 Inhoudsopgave 1 Bacheloropleiding Informatica Inleiding Ingangseisen Doelstellingen en eindtermen Doelstellingen Eindtermen Inrichting van het curriculum Onderdelen Opbouw Semesters, trimesters en blokken Curriculum Toelichting Masteropleiding Informatica Inleiding Ingangseisen Doelstellingen en eindtermen Doelstellingen Eindtermen Inrichting van de opleiding Structuur van de opleiding Samenwerking Curricula Intelligent Systems Computational Science and Visualisation Software and Systems Engineering Beleid en Bedrijf Informatica Overgangsregeling Informatica 2002/ Vakbeschrijvingen Bachelorvakken Informatica (CONCEPT) 16 5 Vakbeschrijvingen Mastervakken Informatica (CONCEPT) 47 6 Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica (CONCEPT) 63 1

3 Hoofdstuk 1 Bacheloropleiding Informatica 1.1 Inleiding Met ingang van het academisch jaar zal het Opleidingsinstituut Wiskunde en Informatica (OWI) de bacheloropleiding Informatica gaan verzorgen. Hieronder volgen de ingangseisen, doelstellingen, eindtermen en het curriculum van de opleiding. 1.2 Ingangseisen Toegang tot de bacheloropleiding Informatica wordt verschaft door: het einddiploma VWO oude stijl met Wiskunde B en Natuurkunde, het einddiploma VWO met profiel Natuur & Techniek, het einddiploma VWO met profiel Natuur en Gezondheid met Wiskunde B 1,2, de Propedeuse HBO van een verwante richting, dit ter beoordeling van de examencommissie Informatica. 1.3 Doelstellingen en eindtermen Doelstellingen De bacheloropleiding Informatica beoogt door middel van een breed opgezet curriculum zodanige kennis, vaardigheden, inzicht en attitude bij te brengen op het gebied van de informatica, dat de bachelor in staat is om een masteropleiding Informatica dan wel een andere aansluitende masteropleiding te volgen. Daartoe moet hij/zij inzicht hebben ontwikkeld in de belangrijkste begrippen van het vakgebied. De bachelor dient kennis te hebben gemaakt met het door abstractie en modelvorming doordringen tot de kern van een probleem, om zo te herkennen of bestaande methoden toepasbaar zijn, of vast te stellen dat nieuwe methoden ontwikkeld moeten worden. Hij/zij dient in staat te zijn oplossingen zowel in algemene als in formeel-wiskundige termen te beschrijven. De bachelor dient daarom een goede beheersing te hebben van woord en geschrift. Verder moet hij/zij in staat zijn in teamverband te 2

4 functioneren. Ten slotte dient de bachelor bekend te zijn met de toepassing van de informatica in andere vakgebieden en met de maatschappelijke, ethische en sociale aspecten van het toepassen van informatica in de praktijk. Deze doelstellingen worden vertaald in de volgende eindtermen Eindtermen De bachelor Informatica (1) is in staat tot het volgen van een masteropleiding in de Informatica, en tot het volgen van een aan de Informatica gelieerde masteropleiding zoals Educatie en Communicatie (variant Informatica), Computational Science, Kunstmatige Intelligentie, Technische Bedrijfskunde (variant Informatietechnologie); (2) beheerst de basisbegrippen en -technieken van de informatica, en is bekend met een aantal klassieke problemen en hun oplossingen; (3) heeft ervaring met het doelmatig gebruiken van gereedschappen die voor het oplossen van informaticaproblemen beschikbaar zijn, zoals compilers, stellingbewijzers, visualisatiesoftware, case-tools en domeinspecifieke software en hardware; (4) is bekend met toepassingen van de informatica in verschillende andere vakgebieden; (5) is in staat mondeling en schriftelijk duidelijk te communiceren over de informatica en haar toepassingen; (6) is in staat in teamverband en projectmatig te werken; (7) heeft oog voor de maatschappelijke aspecten van de toepassingen van de informatica, en de eigen verantwoordelijkheid daarin. 1.4 Inrichting van het curriculum Onderdelen De bacheloropleiding Informatica bevat de volgende onderdelen: Informatica : computergebruik, programmeren (imperatief, objectgeoriënteerd, functioneel), digitale techniek, architectuur en netwerken, programmacorrectheid, algoritmen en datastructuren, software engineering, grafische user interfaces, talen & automaten, ontwerp van intelligente systemen, operating systems, parallelle en high performance systemen, vertalerbouw, kennisrepresentatie, databases, net-computing, computer graphics & geometrische algoritmen. Wiskunde : analyse, lineaire algebra, differentiaalvergelijkingen, vectoranalyse; discrete structuren; statistiek. Oriëntatie op de discipline, de natuurwetenschappen, de cognitiewetenschap, de afstudeervarianten en de latere beroepspraktijk. Communicatieve en sociale vaardigheden : schriftelijke en mondelinge communicatie, samenwerken in teamverband, projectmatig werken. 3

5 Onderzoeksproject : dit is bedoeld als afronding van de opleiding Opbouw Het eerste jaar van de bacheloropleiding is representatief voor het vakgebied en heeft tevens een selecterende en verwijzende functie. Het wordt afgesloten met het propedeutisch examen. Speciaal het eerste semester heeft een oriënterend karakter. Naast een vak Oriëntatie Informatica is er een keuzevak ter oriëntatie in een ander vakgebied: Oriëntatie Wiskunde, Inleiding Natuurkunde, Oriëntatie Biomedische Technologie of Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Mede als gevolg hiervan is overstap in de loop van het eerste semester naar een verwante opleiding mogelijk met minimale studievertraging. Verder wordt in het eerste studiejaar een aanvang gemaakt met het verwerven van informaticabasiskennis en het aanbrengen van verbreding, met name in de richting van de wiskunde. Het tweede en het derde studiejaar zijn vervolgens gericht op een verdieping van de basiskennis van de informatica en haar toepassingen. In het derde jaar vindt tevens de oriëntatie op de masteropleiding plaats. De opleiding wordt afgesloten met een afstudeerproject. Hierin voert de student, begeleid door een van de docenten, zelfstandig een literatuurstudie of onderzoek uit. Dit studieonderdeel wordt afgesloten met het schrijven van een scriptie en het houden van een eindvoordracht Semesters, trimesters en blokken In het studiejaar zal binnen de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen reeds gewerkt worden met semesters. Echter, in de meeste andere faculteiten wordt in het studiejaar nog vastgehouden aan het trimestersysteem. Vooruitlopend op een nadere discussie over hoe de verschillende vakken over de semesters verdeeld zullen worden, is daarom voorlopig gekozen voor het volgende principe: elk semester is onderverdeeld in drie blokken, die elk met een half trimester overeenkomen. 4

6 1.4.4 Curriculum jaar periode vaknaam # sp 1 semester 1 Inleiding Computergebruik (incl. 1 sp CV) 2 (blok 1,2) Oriëntatie Informatica 4 Wiskunde 1 voor Chemie & Informatica 4 Oriëntatie Natuurwetenschappen 4 1 sem.1 (blok 3) Imperatief Programmeren 4 en Digitale Techniek 4 sem.2 (blok 4) Discrete Structuren 4 Project HTML 2 1 semester 2 Objectgeoriënteerd Programmeren A 4 (blok 5,6) Objectgeoriënteerd Programmeren B 4 Wiskunde 3 voor Chemie & Informatica 4 Project Programmeren 2 2 semester 1 Architectuur en Netwerken 4 (blok 1,2) Programmacorrectheid 3 Functioneel Programmeren 3 Algoritmen en Datastructuren 4 2 sem.1 (blok 3) Software Analyse en Ontwerp 5 en Statistiek voor Bèta s 4 sem.2 (blok 4) Project Software Ontwikkeling 5 2 semester 2 Talen en Automaten 4 (blok 5,6) Ontwerp van Intelligente Systemen (theorie, incl. 1 sp CV) 3 Ontwerp van Intelligente Systemen (technologie, incl. 1 sp CV) 5 IT-Beroepspraktijk 2 3 semester 1 Operating Systems 6 (blok 1,2) APPHPS of Communicatieve Vaardigheden 3 Vertalerbouw 5 3 sem.1 (blok 3) Software Engineering 4 en Kennisrepresentatie en Redeneren of Oriëntatie op Onderwijs 4 sem.2 (blok 4) Databases 4 Afstudeerproject Deel semester 2 Net-Computing 5 (blok 5,6) Computer Graphics & Computational Geometry 5 Afstudeerproject Deel 2 4 CV: Communicatieve Vaardigheden APPHPS: Architectuur en Programmeren van Parallelle en High Performance Systemen Toelichting In het onderstaande wordt verwezen naar de ACM/IEEE-lijst: dit is de Tentative list of topics in the computer science body of knowledge die in 2000 gezamenlijk door de internationale beroepsorganisaties ACM (Association of Computing Machinery) en IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) is opgesteld. 5

7 Imperatief Programmeren : gebaseerd op de programmeertaal Java. APPHPS : overdekt de onderwerpen CN3 (Architecture for scientific computing) en CN4 (Programming for parallel architectures) uit de categorie Computational Science van de ACM/IEEE-lijst. Net-Computing : in dit vak komen eerst de transport- en de applicatielagen van computernetwerken aan de orde (in aansluiting op de behandeling van netwerken in het vak Architectuur en Netwerken), vervolgens de onderwerpen NC5 (Distributed object systems) en ook NC2 (The web as an example of client-server computing) uit de categorie Net-Centric Computing van de ACM/IEEE-lijst. Computer Graphics & Computational Geometry : bestrijkt de onderwerpen GR1 (Graphic systems), GR2 (Fundamental techniques in graphics), GR3 (Basic rendering) GR4 (Basic geometric modeling) uit de categorie Graphics, Visualisation, and Multimedia, en AL10 (Geometric Algorithms) uit de categorie Algorithms and Complexity van de ACM/IEEE-lijst. Kennisrepresentatie en Redeneren : een aanpassing van het oude vak Logisch Programmeren in de richting van Kunstmatige Intelligentie en Intelligente Systemen, met aandacht voor de onderwerpen IS2 (Search and optimization methods) en IS3 (Knowledge representation and reasoning) uit de categorie Intelligent Systems van de ACM/IEEElijst. AVV (Algemeen Vormende Vakken): zijn ondergebracht in de master-opleiding, aangezien daar meer keuzeruimte is en dus meer vrijheid bij het kiezen van AV-vakken. Communicatieve vaardigheden : komen aan de orde in de vakken Inleiding Computergebruik, Project HTML, Ontwerp Intelligente Systemen en IT-Beroepspraktijk. Oriëntatie op de Educatie/Communicatie-variant : dmv. de keuzevakken Communicatieve Vaardigheden en Oriëntatie op Onderwijs. 6

8 Hoofdstuk 2 Masteropleiding Informatica 2.1 Inleiding Met ingang van het academisch jaar zal het Opleidingsinstituut Wiskunde en Informatica (OWI) de masteropleiding Informatica gaan verzorgen. De opleiding is Engelstalig en leidt op tot master in Computing Science. De opleiding kent vier varianten: P-variant Intelligent Systems (IS) P-variant Computational Science and Visualisation (CSV) M-variant Software and Systems Engineering (SSE) M-variant Beleid en Bedrijf Informatica (BBI) Het is denkbaar dat op termijn één of meer varianten uitgroeien tot een zelfstandige masteropleiding. Verder verzorgt Informatica een deel van de Informatica-variant binnen de Facultaire opleiding tot Master of Science in Education and Communication (de nadere invulling hiervan wordt elders uitgewerkt). Hieronder worden de ingangseisen, doelstellingen, eindtermen en de inrichting van de opleiding beschreven. 2.2 Ingangseisen Toegang tot de masteropleiding Informatica wordt in elk geval verschaft door een bachelordiploma Informatica. 2.3 Doelstellingen en eindtermen Doelstellingen Algemeen De masteropleiding Informatica beoogt door middel van een breed opgezet curriculum (dat op de bacheloropleiding Informatica aansluit) zodanige kennis, vaardigheden, inzicht en attitude bij te brengen, dat de master in staat is tot zelfstandige beroepsuitoefening in de informatica. Daartoe moet hij/zij beschikken over inzicht in de fundamenten van de informatica en over specialistische kennis op een deelgebied van de informatica. De master 7

9 dient in staat te zijn de wetenschappelijke literatuur op waarde te schatten om zo de kennis op peil te houden. Hij/zij dient in staat te zijn problemen en oplossingen zowel in algemene als in formeel-wiskundige termen te beschrijven. Hij/zij dient derhalve een goede beheersing te hebben van woord en geschrift, en ook in staat te zijn in een multidisciplinair teamverband te functioneren. Tenslotte dient de master bekend te zijn met de maatschappelijke, ethische en sociale aspecten van het toepassen van informatica in de praktijk. Specifieke doelstelling voor de P-varianten IS en CSV De P-varianten Intelligent Systems en Computational Science and Visualisation van de masteropleiding Computing Science beogen zodanige gespecialiseerde kennis, vaardigheden, inzicht en attitude bij te brengen, dat de master in aanmerking komt voor een vervolgopleiding tot wetenschappelijk onderzoeker. Specifieke doelstelling voor de M-variant SSE De M-variant Software and Systemes Engineering van de masteropleiding Computing Science beoogt zodanige gespecialiseerde kennis, vaardigheden, inzicht en attitude bij te brengen, dat de master in staat is tot zelfstandige beroepsuitoefening als software and systems engineer en tevens in aanmerking komt voor een vervolgopleiding tot wetenschappelijk onderzoeker in dat vakgebied. Specifieke doelstelling voor de M-variant BBI De M-variant Beleid en Bedrijf Informatica beoogt studenten op te leiden om hun specifieke informatica-achtergrond doelgericht in te zetten in de context van (project)management en van beleidsprocessen, zoals beleidsvoorbereiding, uitvoering en evaluatie, zowel in de profit als in de non-profit sector. De afgestudeerden zullen komen te werken in diverse beleid-, staf- en managementfuncties bij een uiteenlopend scala van overheden, bedrijven en instellingen Deze doelstellingen worden vertaald in de volgende eindtermen Eindtermen De master Computing Science (1) beheerst de basisbegrippen en -technieken van de informatica, en is bekend met een aantal klassieke problemen en hun oplossingen; (2) heeft ervaring met het doelmatig gebruiken van gereedschappen die voor het oplossen van informaticaproblemen beschikbaar zijn, zoals compilers, stellingbewijzers, visualisatiesoftware, case-tools en domeinspecifieke software en hardware; (3) is bekend met toepassingen van de informatica in verschillende andere vakgebieden; (4) is in staat mondeling en schriftelijk duidelijk te communiceren over de informatica en haar toepassingen; (5) is in staat in teamverband en projectmatig te werken; (6) heeft oog voor de maatschappelijke aspecten van de toepassingen van de informatica, en de eigen verantwoordelijkheid daarin; 8

10 (7) heeft specialistische kennis van theorieën, methoden en technieken op een van de volgende deelgebieden van de informatica: Intelligent Systems, Software and Systems Engineering, Computational Science and Visualisation; (8) is in staat om, met gebruikmaking van wetenschappelijke resultaten en inzichten, problemen uit de informatica of een verwant vakgebied te analyseren, een specificatie van de oplossing te geven, en deze oplossing zo mogelijk te realiseren (in de vorm van een algoritme of programma, of van een implementatie in software of hardware); (9) is in staat de literatuur op het vakgebied kritisch te lezen en te beoordelen op correctheid, bruikbaarheid en relevantie; (10) heeft inzicht in de wetenschappelijke relevantie van probleemstellingen en resultaten, en in de validiteit van de wetenschappelijke methode. De eerste zes eindtermen komen overeen met de eindtermen van de Bacheloropleiding Informatica. Ter aanvulling de eindtermen voor de diverse varianten. De master Computing Science, afgestudeerd in een der P-varianten (11) is in staat een bijdrage te leveren aan wetenschappelijke inzichten op een deelgebied van de informatica. De master Computing Science, afgestudeerd in de variant Beleid en Bedrijf Informatica (12) heeft kennis van en ervaring met het gebruik van de beschikbare kennissystemen (zoals bibliotheken en ICT); (13) heeft inzicht en vaardigheid in communicatief functioneren; (14) heeft kennis van en inzicht in het beleidsmatig en bedrijfseconomisch functioneren van bedrijven en overheden en van de wettelijke kaders die daaraan ten grondslag liggen, inclusief operationele kennis op het gebied van management; (15) heeft, mede door stages, praktijkkennis van en ervaring met het functioneren van organisaties (bedrijven en overheidsinstanties), met name met de beleids- en bedrijfsmatige aspecten. 2.4 Inrichting van de opleiding Zoals in de inleiding al gesteld, kent de masteropleiding Informatica vier varianten: P-variant Intelligent Systems (IS) P-variant Computational Science and Visualisation (CSV) M-variant Software and Systems Engineering (SSE) 9

11 M-variant Beleid en Bedrijf Informatica (BBI) In alle varianten maakt de student kennis met wetenschappelijk onderzoek. Het gaat hierbij vooral om het aanleren van academische onderzoekvaardigheden. Veel waarde wordt gehecht aan het leren hoe een nog niet eerder opgelost probleem aangepakt moet worden: nadenken over een plan van aanpak, ontwerpen van eenvoudige voorbeeldsituaties of testproblemen, oplossen van deelproblemen, conclusies trekken uit doodlopende benaderingen. In de P-varianten is de nadruk op onderzoek het grootst. Hierdoor kan tevens de mate van geschiktheid voor het doen van onderzoek blijken, hetgeen relevant is met het oog op een eventuele vervolgopleiding als wetenschappelijk onderzoeker. In de M-varianten is er daarnaast aandacht voor de maatschappelijke context van wetenschappelijk onderzoek. De student leert wetenschappelijke kennis en vaardigheden toe te passen in een bedrijfsomgeving Structuur van de opleiding De globale structuur van de varianten IS, CSV en SSE is als volgt. cursus/onderdeel sp verplichte vakken 17 à 30 keuzevakken 11 à 24 Studentencolloquium 6 AVV 4 onderzoek/stage 4e jaar 12 afstudeeronderzoek 21 Totaal 84 Het Studentencolloquium bestaat uit wekelijkse bijeenkomsten met voordrachten, doorgaans door de deelnemers, en verslaglegging door andere deelnemers. Het wordt gecoördineerd door twee stafleden. Aan een deel van de keuzeruimte kunnen beperkingen zijn opgelegd (zgn. gestuurde keuze). Verder kan een deel gebruikt worden om lacunes in de vooropleiding aan te vullen. Het afstudeeronderzoek kan gecombineerd worden met een stage bij een instituut of bedrijf. In de eerste vier maanden van de masterstudie stelt elke masterstudent een concreet studieprogramma samen, in de vorm van een nadere invulling van één van de varianten. Dit gebeurt in overleg met de studieadviseur Informatica Samenwerking Bij het realiseren van elk van de varianten wordt samengewerkt met diverse andere opleidingen en groepen. Een overzicht: IS: samenwerking met de opleidingen Kunstmatige Intelligentie (faculteit PPSW) en Informatiekunde (faculteit der Letteren). Voor een goede afstemming van de ontwikkelingen in deze variant en de masteropleiding Kunstmatige Intelligentie is een geregeld overleg ingesteld, in de vorm van de Interfacultaire Stuurgroep Intelligente Systemen (ISIS). 10

12 CSV: deze variant wordt gezamenlijk met Wiskunde aangeboden. Hij sluit dicht aan bij de Facultaire M-variant Computational Science, waarin Informatica samenwerkt met Wiskunde, Natuurkunde, Scheikunde, Biologie en Farmacie. SSE: is inhoudelijk gerelateerd aan de opleiding Technische Bedrijfskunde (IT-variant), een samenwerking tussen de Faculteiten Bedrijfskunde en Wiskunde en Natuurwetenschappen. BBI: wordt ontwikkeld in samenwerking met de Facultaire werkgroep Beleid en Bedrijf. 2.5 Curricula In het studiejaar zal binnen de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen reeds gewerkt worden met semesters. Echter, in de meeste andere faculteiten wordt in het studiejaar nog vastgehouden aan het trimestersysteem. Vooruitlopend op een nadere discussie over hoe de verschillende vakken over de semesters verdeeld zullen worden, is daarom voorlopig gekozen voor het volgende principe: elk semester is onderverdeeld in drie blokken (1, 2, 3, resp. 4, 5, 6) die elk met een half trimester overeenkomen. Hieronder de curricula van de varianten van de masteropleiding Informatica Intelligent Systems cursus/onderdeel 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 1 en 2 Fuzzy Logic 4 Neural Networks 4 keuzevak en/of AVV 4 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 3 en 4 Natural Language Processing 4 Computer Vision 4 keuzevak en/of AVV 4 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 5 en 6 onderzoek/stage 12 5e jaar Machine Learning 3 Automated Reasoning 3 Pattern Recognition 3 Multi-Agent Systems 3 Genetic Algorithms and Evolutionary Computing 2 keuzevakken 7 afstudeerwerk 21 Van de 11 sp keuzevakken worden 6 sp besteed aan vakken die aan het vakgebied Intelligent Systems gerelateerd zijn, de rest aan vakken uit de Informatica. Daarnaast mag maximaal 4 sp toegevoegd worden aan de 21 sp voor het afstudeerwerk. sp 11

13 2.5.2 Computational Science and Visualisation cursus/onderdeel 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 1 en 2 Scientific visualization 3 Geometric Algorithms 3 Introduction Computational Science 3 keuzevakken Informatica en/of AVV 3/4 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 3 en 4 Modelling and Simulation 4 onderzoek/stage 4 AVV en/of keuzevakken Informatica 4/3 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 5 en 6 Numerical Mathematics 1 4 onderzoek/stage 8 5e jaar keuzevakken CSV 11 keuzevakken Informatica 10 afstudeerwerk 21 Studenten die op het moment van instroom het vak APPHPS niet hebben gevolgd, dienen dit alsnog te doen, als keuzevak. sp Software and Systems Engineering cursus/onderdeel 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 1 en 2 Research Methodology 4 Embedded Systems 4 keuzevak en/of AVV 4 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 3 en 4 Systems Engineering 4 Software Architecture 4 keuzevak en/of AVV 4 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 5 en 6 bedrijfsstage 12 5e jaar Real-time Systems 4 Organisation and Mgmt of Software Project Teams 4 keuzevak SSE 4 keuzevakken Informatica 9 afstudeerwerk 21 Vanaf 2003/2004 wordt Systems Engineering vervangen door Requirements Specification. Het keuzevak SSE is Verification and Validation, Architecture-centric Software Reuse, of Mobile Software. sp 12

14 2.5.4 Beleid en Bedrijf Informatica cursus/onderdeel blok 1 en 2 Bèta in Bedrijf en Beleid 14 of: vakken Informatica, waarvan 2 sp Student 14 Colloquium, evt. AVV 4e jaar, Student Colloquium 2 blok 3 en 4 vakken Informatica, evt. AVV 12 blok 5 en 6 vakken Informatica, waarvan 2 sp Student Colloquium, evt. AVV 14 of: Bèta in Bedrijf en Beleid 14 5e jaar vakken Informatica 12 stage/praktijktraject 30 De cursus Bèta in Bedrijf en Beleid is een verplicht onderdeel van deze variant en kan naar keuze in het begin of aan het einde van de eerste jaar gevolgd worden. Dit biedt studenten de mogelijkheid in de loop van het eerste jaar naar deze variant over te stappen. Deze variant bevat 32 sp ruimte voor vakken Informatica, en 4 sp AVV. Van deze 32 sp wordt 16 sp besteed aan een samenhangend vakkenpakket uit één van de andere varianten (IS, CSV, SSE). Verder wordt 12 sp besteed aan onderzoek op het gebied van de gekozen variant. Tenslotte is er 4 sp aan vrije keuzeruimte. sp 13

15 Hoofdstuk 3 Overgangsregeling Informatica 2002/2003 Hieronder een lijst van vakken die in 2001/2002 gegeven werden maar niet in 2002/2003 gegeven zullen worden, met daarachter het (de) vervangende vak(ken). Voor de met (*) aangegeven vakken is geen directe vervanger voorzien in het curriculum 2002/2003. Neem in die gevallen tijdig contact op met de studieadviseur, evenals in hier niet genoemde gevallen. 14

16 jaar vak (oud) sp vak (nieuw) sp 1 Programmeren I 8 Imperatief Programmeren 4 Objectgeoriënteerd Programmeren A 4 1 Inleiding Object Georienteerd 4 Objectgeorienteerd Programmeren B 4 Programmeren 1 Project Programmeren 2 Project Programmeren 2 (inhaalcursus) 2 Computer Systemen 8 Digitale Techniek 4 Architectuur en Netwerken 4 2 Programmeren III 8 Softw. Analyse en Ontwerp 5 Algoritmen en Datastructuren 4 2 Project Grafische User Interfaces 2 (*) 2 Ontwerp Intelligente Systemen 8 Ontwerp Intelligente Systemen (theorie) 4 idem (technologie) 4 4 Telematicasystemen 4 Telematicasystemen (BDK) 4 4 User models 4 User models (PPSW/KI) 4 4 Beeldbewerking 3 (*) 4 Caput Logica 3 (*) 4 Caput Technische Informatica 3 (*) 4 Caput Theoretische Informatica 3 (*) 4 Mechanische Verificatie 3 (*) 4 Simulatie en Implementatie 2 (*) 4 Prakticum Simulatie en Impl. 2 (*) 4 Real Time Systems 4 (*) 4 Semantiek van Formele Talen 4 (*) 4 Stringalgoritmen 3 (*) 4 System Modeling 3 (*) 4 Technology Mapping 3 (*) 4 VLSI Ontwerp 3 (*) 4 Werkgroep AI en EC 2 (*) 4 Werkgroep Wavelets etc. 2 (*) 15

17 Hoofdstuk 4 Vakbeschrijvingen Bachelorvakken Informatica (CONCEPT) 16

18 : INAFSP1:01 Vaknaam: Afstudeerproject Deel 1 Studiepunten : 2 Docent : J. Bosch vanaf 01 Onderwijs : blok 3, 4 Cohorten : Informatica (ongedeeld) in jaar 3 Inhoud : Dit vak vervangt Project Software Engineering, en is nu verdeeld over blokken 3 tot en met 6 (zie ook Afstudeerproject Deel 2, hieronder). Dit vak wordt in combinatie met het vak Software Engineering gegeven. Het doel van het afstudeerproject is om de theoretische kennis opgedaan in het vak Software Engineering in de praktijk toe te passen. Dit wordt gedaan door middel van een gesimuleerd software consultancy bedrijf dat software ontwikkel- en onderhoudsprojecten uitvoert voor industriële opdrachtgevers. De studenten worden in groepen van ongeveer 10 studenten ingedeeld. Iedere groep wijst een project manager, software architect en quality coordinator aan. De groep is zelf verantwoordelijk voor de requirements specification, contract, acceptatie test, urenschatting, architectuurontwerp, gedetailleerd ontwerp, implementatie, tests, etc. Iedere groep rapporteert minimaal wekelijks aan een head of department (HoD), d.w.z. een studentassistent. Practicum : Het practicum bestaat uit een software ontwikkelings- of onderhoudsproject waarbij een bedrijf als klant ageert. De studenten werken in project vorm met teams van ongeveer 10 studenten. Cursusboek : VoorkennisVerplicht Weeklast Tekst : Project Software Ontwikkeling : verroosterd practicum 4 uren zelfwerkzaamheid (totaal) 40 uren : De toetsing vindt plaats op basis van het software engineering project. 17

19 : INAFSP2:01 Vaknaam: Afstudeerproject Deel 2 Studiepunten : 4 Docent : J. Bosch Onderwijs : blok 5, 6 Cohorten : Informatica (ongedeeld) in jaar 3 Inhoud : Zie ook Afstudeerproject Deel 1. Dit vak sluit aan op het vak Software Engineering en Afstudeerproject deel 1. Na afstudeerproject deel 1 worden alle groepen opnieuw gevormd en gaat de onderhoudsfase van start. Hierbij onderhouden groepen software die door een andere groep ontwikkeld is. Practicum : Het practicum bestaat uit een software ontwikkelings- of onderhoudsproject waarbij een bedrijf als klant ageert. De studenten werken in project vorm met teams van ongeveer 10 studenten. Cursusboek : (wordt later bekendgemaakt) VoorkennisVerplicht : Afstudeerproject deel 1 Weeklast Tekst : verroosterd practicum 4 uren zelfwerkzaamheid (totaal) 120 uren : De toetsing vindt plaats op basis van het software engineering project. 18

20 Studiepunten : 4 Docent : : Vaknaam: Algoritmen en Datastructuren Onderwijs : blok 1, 2, jaarlijks vanaf 2003 Cohorten : Informatica (ongedeeld) in jaar 2 Inhoud : Analyse en ontwerp van algoritmen en datastructuren; graafalgoritmen. Dit vak overdekt een breed gebied binnen ontwerp en analyse van algoritmen en datastructuren, zoals asymptotische notatie voor complexiteit, worst-case analyse, randomization, algorithmische paradigma s, waaronder greedy methoden, divide- en conquer, dynamisch programmeren, backtracking en branch-and-bound. Ook geavanceerde datastructuren komen aan de orde, zoals priority queues, AVL bomen, 2-4 bomen, red-black trees, splay trees, B-trees, skip-lists, en union-find bomen. Tenslotte behandelen we graafalgoritmen, waaronder depth-first en breadth-first traversals, topologisch sorteren, shortest paths algoritmen (all-pairs and single-source), en algoritmen voor minimum spanning trees. Practicum : Er is een klein verroosterd practicum, waarin geoefend wordt met het gebruik van Java-bibliotheken met algoritmen en datastructuren (waaronder de Java Collections). Cursusboek : M.T. Goodrich en R. Tamassia, Algorithm Design. Foundations, Analysis, and Internet Examples, John Wiley & Sons, Inc., URL: VoorkennisVerplicht : Object-georiënteerd programmeren A en B, Discrete Structuren. Weeklast : 4 uur hoorcollege/week, 2 uur werkcollege/week en 2 uur verroosterd practicum/week. Zelfwerkzaamheid (totaal) 80 uur. Tekst (3/4). : Een gewogen gemiddelde van practicum (1/4) en het schriftelijk tentamen 19

21 : INAPPHPS01 Vaknaam: Architectuur en Programmeren van Parallelle en High Performance Systemen Studiepunten : 3 Docent : N. Petkov vanaf 96 Onderwijs : blok 1,2 jaarlijks vanaf 96 Cohorten : Informatica (ongedeeld) vanaf 95 in jaar 2 Informatica HIO-doorstromers vanaf 96 in jaar 1 Wiskunde vanaf 93 keuze in jaar 3 of 4 Technische Mechanica vanaf 93 keuze in jaar 3 of 4 Natuurkunde vanaf 93 keuze in jaar 3 of 4 Inhoud : Dit college vormt een inleiding op: architecturen, programmeerparadigma s en andere aspecten van parallelle computers. Taxonomie: supercomputers, vector computers, parallel computers, PVP, SMP, clusters, SIMD and MIMD, shared and distributed memory, DSM, NUMA. Geheugensystemen: memory banks, cache. Opbouw van high performance processoren. Theoretische peak prestatie en efficiëntie. Benchmarks. Processor-geheugen bandbreedte. Interconnection structures: bus, dynamically reconfigurable switching networks, crossbar switch, regular grids, trees, binary hypercubes. Data-parallel programmeren in Fortran 90 en High Performance Fortran. Message-passing programmeren in MPI. Vectorisation-techniques. Practicum : Cursusboek : Dictaat VoorkennisVerplicht : Weeklast : hoorcollege 2 uren werkcollege 1 uur verroosterd practicum 2 uren practicum 2 uren zelfwerkzaamheid (totaal) 50 uren Tekst : Schriftelijk plus practicum 20

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Curriculumcommissie Redactie: Jos Roerdink Laatst herzien: 26 maart 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Bacheloropleiding 1 3 Masteropleiding

Nadere informatie

Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013

Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013 Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding (artikel 1.3) De bachelor Informatica: a. kennis en inzicht a1. heeft kennis van en inzicht in de belangrijkste

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica. Curriculumcommissie Informatica October 10, 2003

Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica. Curriculumcommissie Informatica October 10, 2003 Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica Curriculumcommissie Informatica October 10, 2003 1 Vakcode: INTSR-03 Vak: APPLIED SYMBOLIC COMPUTING Kwartaal: 4 Bedoeld voor: Scientific Computing and Imaging

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Vakbeschrijvingen Bachelorprogramma Informatica. Curriculumcommissie Informatica 10 oktober 2003

Vakbeschrijvingen Bachelorprogramma Informatica. Curriculumcommissie Informatica 10 oktober 2003 Vakbeschrijvingen Bachelorprogramma Informatica Curriculumcommissie Informatica 10 oktober 2003 1 Vakcode: INAFSP1-03 Vak: AFSTUDEERPROJECT I EC: 5 Kwartaal: 3.3 Bedoeld voor: Informatica (ongedeeld) in

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

Beschrijving onderwijseenheden

Beschrijving onderwijseenheden Bachelorgids Wiskunde 2006 23-06-2006 15:28 Pagina 166 Bijlage C Beschrijving onderwijseenheden Deze bijlage behoort bij artikel 1.2, eerste lid, van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

slides2.pdf 2 nov 2001 1

slides2.pdf 2 nov 2001 1 Opbouw Inleiding Algemeen 2 Wetenschap Informatica Studeren Wetenschap en Techniek Informatica als wetenschap Informatica studie Wetenschappelijke aanpak Organisatie Universiteit Instituut Piet van Oostrum

Nadere informatie

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Marko van Eekelen, Remko Helms, Evert van de Vrie TouW Informatica symposium 21 november 2015 Aanleiding vernieuwing Open Universiteit Ministerie

Nadere informatie

Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2

Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2 Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2 W. Oele 17 november 2009 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Studiehouding 3 3 Voorkennis 4 4 Inhoud van deze module 5 5 Leermiddelen 5 6 Theorie en

Nadere informatie

1 Onderwijs- en Examenregeling Bacheloropleiding Informatica, 2007/2008

1 Onderwijs- en Examenregeling Bacheloropleiding Informatica, 2007/2008 1 Onderwijs- en Examenregeling Bacheloropleiding Informatica, 2007/2008 Paragraaf 1 - Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs en

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica U2014/02462 De uitvoeringsregeling treedt in werking per

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Tekstboek 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen 8 2.4 Opbouw van de cursus 9 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems High-Performance Computing Optimizing compilers (generieke codes, maar ook specifieke rekenkernels). Parallel

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Aanvullende regels en richtlijnen voor de opleidingen geldig vanaf 01 september 2010 Hoofdstuk 1 Bachelor Wiskunde... 2 Hoofdstuk 2 Master Mathematics... 2

Nadere informatie

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2015/2016 Version 2015-09-01

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2015/2016 Version 2015-09-01 KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA 205/206 Version 205-09-0 INLEIDING Binnen de opleiding bachelor Informatica is 0EC keuzeruimte gereserveerd in het e semester van het e studiejaar. Er zijn allerlei

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 9 2.4 Leermiddelen 9 3 Tentaminering

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleidingen Bio-exact Natuurkunde en Sterrenkunde, Scheikunde, Wiskunde

Nadere informatie

Studieschema bachelor Informatica

Studieschema bachelor Informatica Studieschema bachelor Informatica 6515316 code titel modulen begeleidingsvorm tentamenvorm tentamendata sept. 15 -aug. 16 Startpakket U kunt op twee momenten in het jaar in september of in februari starten

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011 Deel B MASTEROPLEIDING SOFTWARE ENGINEERING 1 september 2010 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010 Bacheloropleiding Curriculum 2010-2011 Curriculumherziening Departement ß-faculteit Universiteit Utrecht onderwijs visitatie zelfevaluatie masteropleidingen bachelor informatiekunde vakgebied docenten

Nadere informatie

Introductie tot de cursus

Introductie tot de cursus Inhoud introductietalen en ontleders Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en

Nadere informatie

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 1/6 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding van de faculteit Informatica:

Nadere informatie

Vrijstelling voor de vrije ruimte Vrijstelling op basis van verwante opleiding

Vrijstelling voor de vrije ruimte Vrijstelling op basis van verwante opleiding Maart 2015 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van het wetenschapsgebied Informatica en Informatiekunde, 2014-2015 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding

Nadere informatie

Nieuw Curriculum Bachelor Technische Informatica 2013

Nieuw Curriculum Bachelor Technische Informatica 2013 Nieuw Curriculum Bachelor Technische Informatica 2013 Emile Hendriks Opleidingsdirecteur TI/CS Waarom? TU-breed project Studiesucces omdat Rendement te laag Studieduur te lang In 2011: slechts 22% haalde

Nadere informatie

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3 Schakelprogramma t.b.v. instroom van studenten van de HBO-bacheloropleiding Scheepsbouwkunde in de TU Delft masteropleiding Marine Technology en daaraan gerelateerde masteropleidingen: Materials Science

Nadere informatie

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1)

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Studiewijzer Bachelor Informatica Vak: Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Coördinator: J. Lagerberg Docenten: R. Poss en J. Lagerberg Studielast: 6 EC Studiegidsnummer:

Nadere informatie

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3. Projecten 6 Project 6 doorlopend Totaal 41

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3. Projecten 6 Project 6 doorlopend Totaal 41 Schakelprogramma t.b.v. instroom van studenten van de HBO-bacheloropleiding Werktuigbouwkunde in de TU Delft masteropleiding Mechanical Engineering en daaraan gerelateerde masteropleidingen: Biomedical

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Programmeren in Java 3

Programmeren in Java 3 2 september 2007 voor deeltijdstudenten Kop van Zuid Rotterdam, 3 juni 2007 Even voorstellen Naam: Wessel Oele(31) Docent bij opleiding technische informatica Kamer: I210 (tweede verdieping, links de gang

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science U2014/02464 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Programmeren in C++ (deel 1)

Programmeren in C++ (deel 1) FHT&L MODULE BESCHRIJVING Programmeren in C++ (deel 1) PRO4 Samenstelling: Cees van Tilborg, Thijs Dorssers Datum: september 2011 Versie: 1h Titel: Programmeren in C++ Identificatie Progresscode: PRO4

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2014/2015 Version 2014-07-01

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2014/2015 Version 2014-07-01 KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA 2014/2015 Version 2014-07-01 INLEIDING Binnen de opleiding bachelor Informatica is 30EC keuzeruimte gereserveerd in het 1 e semester van het 3 e studiejaar. Er zijn

Nadere informatie

De waaier van informaticadisciplines. Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013

De waaier van informaticadisciplines. Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013 De waaier van informaticadisciplines Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013 Accreditatie Bolognaverklaring (1999): maatregelen voor internationale mobiliteit in Europees hoger onderwijs

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Het vak informatica op de NSG

Het vak informatica op de NSG Het vak informatica op de NSG Algemeen Volgens Wikipedia (online encyclopedie) wordt informatica omschreven als de wetenschap die zich bezighoudt met de beheersing van complexiteit, o.a. op het vlak van

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 De functie van de cursus 7 2 De inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA OER B Bacheloropleiding Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleiding Studiejaar 2009-2010 Preambule In de

Nadere informatie

volgens het Major-Minor Model

volgens het Major-Minor Model Rijksuniversiteit Groningen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Wiskunde en Informatica Vakbeschrijvingen voor de BACHELOROPLEIDING INFORMATICA RuG volgens het Major-Minor Model Curriculumcommissie

Nadere informatie

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Inleiding Op het gebied van scholing van de taal Java zijn er vele aanbieders op de markt.

Nadere informatie

Hoorcollege 1 datavisualisatie 21-11-12

Hoorcollege 1 datavisualisatie 21-11-12 Hoorcollege 1 21-11-12 docenten! http://vimeo.com/31244010#at=10 hoorcollege 1 introductie HVA CMD V2 21 november 2012!! justus sturkenboom! j.p.sturkenboom@hva.nl! yuri westplat! y.westplat@hva.nl! vandaag

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Psychology & Technology

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Psychology & Technology Where innovation starts Vakken eerste jaar Vakken eerste jaar In de major krijg je uiteenlopende vakken en projecten op het gebied van psychologie, techniek en onderzoeksmethoden. Daarnaast heb je binnen

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media SQL & Relationele datamodellen in interactieve media HVA-IAM-V1-TDI-SQL Algemene handleiding bij het vak 2010-2011 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Competenties:... 3 Plaats in het leerplan:...

Nadere informatie

Fundamentele. Informatica 1. Rechenmaschine (1623) von Wilhelm Schickard (1592-1635), gebaut für seinen Freund Johannes Kepler

Fundamentele. Informatica 1. Rechenmaschine (1623) von Wilhelm Schickard (1592-1635), gebaut für seinen Freund Johannes Kepler Fundamentele 1 Informatica 1 Rechenmaschine (1623) von Wilhelm Schickard (1592-1635), gebaut für seinen Freund Johannes Kepler Fundamentele Informatica 1 Hendrik Jan Hoogeboom di. 9.00-10.45 college h.j.hoogeboom@liacs.leidenuniv

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde. TouW-symposium 12 november 2011 Frank Wester

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde. TouW-symposium 12 november 2011 Frank Wester Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde TouW-symposium 12 november 2011 Frank Wester Onderwerpen Nieuwe cursussen en revisies Veranderingen in het curriculum in 2012-2013

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 2.4 Leermiddelen 9 3 Aanwijzingen voor het bestuderen

Nadere informatie

Technische Universiteit Delft

Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling voor de bacheloropleiding Technische Natuurkunde behorend bij de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Technische Natuurkunde, zoals bedoeld in artikel 2 van de onderwijs-

Nadere informatie

Programmeren in Java

Programmeren in Java 4 september 2015 Even voorstellen Naam: Wessel Oele(39) Email: W.Oele@hr.nl Website: http://med.hro.nl/oelew Kop van Zuid Rotterdam, 3 juni 2007 Overzicht van modules programmeren in Java In totaal 4 modules

Nadere informatie

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Programmeren 5 MODULECODE B STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

Master Software Engineering. Inhoud, begeleiding, tentamen dr. Anda Counotte Docent en mentor

Master Software Engineering. Inhoud, begeleiding, tentamen dr. Anda Counotte Docent en mentor Master Software Engineering Inhoud, begeleiding, tentamen dr. Anda Counotte Docent en mentor Thema Software Architectuur Design Patterns (DP) ir. Sylvia Stuurman, dr.ir. Harrie Passier en dr. Bastiaan

Nadere informatie

Programmeren met Java

Programmeren met Java Modulehandleiding voor Programmeren met Java PRO1 Progress code : PRO1 Schooljaar : 2012 2013 Docenten : R.van den Ham / U. Van Heesch Module omvang : 6 credits, 168 studiebelastingsuren Doel Inleiding

Nadere informatie

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Informatica kiezen Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Voorlichtingsmateriaal voor leerlingen in havo en vwo Het vak informatica Waarom

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules

Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase 1 Minor IO/IB French 1 Minor IO/IB Ba aantal

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2015-2016 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) VERSIE UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Informatica. VWO 5 en 6 HAVO 4 en 5

Informatica. VWO 5 en 6 HAVO 4 en 5 Informatica VWO 5 en 6 HAVO 4 en 5 informatiekunde - informatica Onderbouw: Word Excel Bovenbouw: Nieuw vak Inhoud komt straks Powerpoint E-mail Internet Studielast Havo HAVO 4 3 lesuren per week HAVO

Nadere informatie

Best practices in academische vaardigheden bij bèta-bacheloropleidingen

Best practices in academische vaardigheden bij bèta-bacheloropleidingen Robert van Wijk & Esther Vleugel vaardigheden bij bèta-bacheloropleidingen Workshop op de ICAB conferentie 2015 Programma Achtergrond van ons academisch vaardigheden onderwijs Onze ervaringen en lessen

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 Samensteller(s): Richard van den Ham Datum: 30-08-2012 Versie: 1.0 Module: Databases Identificatie Progresscode: DBS1 Semester: 1 Omvang: 140 SBUs/ 5 ECTS-punten Lestijd:

Nadere informatie

wo masteropleiding Software Engineering A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master 2016-2017

wo masteropleiding Software Engineering A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science & Technology wo masteropleiding Software Engineering (Master of Science Software Engineering) De voertaal in deze opleiding is Nederlands.

Nadere informatie

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Studeeraanwijzingen 9 3.1 Opbouw

Nadere informatie

Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Bacheloropleiding. Technische Informatica

Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Bacheloropleiding. Technische Informatica Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica Bacheloropleiding Technische Informatica De slimme systemen van de toekomst Zelfrijdende auto s, navigatie op je mobiel, persoonlijke aanbiedingen op

Nadere informatie

Onderwijseenheid INLMIC Inleiding microcontrollers

Onderwijseenheid INLMIC Inleiding microcontrollers Studiebelasting: 3 CP Kwartaal: EQ1.1, EQ3D.1 Verantwoordelijke docenten: J.E.J. op den Brouw, B. Kuiper Opbouw onderwijseenheid. OEdeel kwt sbu theo pract proj toetswijze bs INLMIC-co1 1 42 14 Meerkeuze

Nadere informatie

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit 7 november 2015 Bètabreed - waarom zou ik bètabreed gaan? Multidisciplinair combineer vakgebieden: Behoefte bij bedrijfsleven en in onderzoek:

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

Lineaire Algebra voor E (VKO)

Lineaire Algebra voor E (VKO) Lineaire Algebra voor E (VKO) dr. G.R. Pellikaan Studiewijzer voor het studiejaar 2006/2007 College 2DE01 Faculteit Wiskunde en Informatica, Capaciteitsgroep Wiskunde, Leerstoelgebied Coderingstheorie

Nadere informatie

Niveau 2 Medewerker ICT

Niveau 2 Medewerker ICT Wat kunt u van onze studenten verwachten Niveau 2 Medewerker ICT Schooljaar 2012-2013 Semester 2 Klas 2 (20 weken); deze klas is aan het begin van vorig schooljaar begonnen: Voor deze studenten is het

Nadere informatie

Toetsplan Bacheloropleiding Informatiekunde 2014-2015

Toetsplan Bacheloropleiding Informatiekunde 2014-2015 Toetsplan Bacheloropleiding 2014-2015 BA 1 IK Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 7 collegewekeweken 3 toetsweken 7 college- 2 blok 1 weken blok 2 weken blok 3 toetsweken blok 4 opdrachten schr. tent. schr. tent.

Nadere informatie

Technische Universiteit Delft

Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling voor de bacheloropleiding Technische Natuurkunde behorend bij de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Technische Natuurkunde, zoals bedoeld in artikel 2 van de onderwijs-

Nadere informatie

Praktische informatie m.b.t. College Lineaire Algebra en Beeldverwerking Bachelor Informatica en Economie 2 e jaar Voorjaar semester 2013 Docent:

Praktische informatie m.b.t. College Lineaire Algebra en Beeldverwerking Bachelor Informatica en Economie 2 e jaar Voorjaar semester 2013 Docent: Praktische informatie m.b.t. College Lineaire Algebra en Beeldverwerking Bachelor Informatica en Economie 2 e jaar Voorjaar semester 2013 Docent: D.P. Huijsmans LIACS Universiteit Leiden College Lineaire

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Knowledge Engineering @Work

Knowledge Engineering @Work Knowledge Engineering @Work REGITEL-bijeenkomst Aachen, 22/10/2013 1 Een inleidend filmpje over Knowledge Engineering is hier te bekijken (3 min.) 2 Ons Voorstel β-talent binden aan uw bedrijf Inzet op

Nadere informatie

Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014

Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014 Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014 Studeren in het hoger onderwijs Presentatie door studentendecaan Zie ook: www.tilburguniversity.edu/ouders www.tilburguniversity.edu/eerstejaars 2 Studeren in

Nadere informatie

UITVOERINGSREGELING 2013-2014 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT

UITVOERINGSREGELING 2013-2014 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT UITVOERINGSREGELING 2013-2014 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT 1 Inhoud Hoofdstuk 1 - Propedeuse... 2 Artikel 1 Samenstelling propedeuse... 2 Hoofdstuk 2 - Bachelorfase...

Nadere informatie

Gametechnologie algemene presentatie. Marc van Kreveld Eva Witschge

Gametechnologie algemene presentatie. Marc van Kreveld Eva Witschge Gametechnologie algemene presentatie Hoe ziet jouw toekomst eruit? Marc van Kreveld Eva Witschge Waarom gametechnologie? Omdat het belangrijk is Games voor entertainment, maar ook voor training Technieken

Nadere informatie

Opleidingspecifieke bijlage van de Onderwijs- en Examenregeling voor de Bacheloropleiding Technische Informatica

Opleidingspecifieke bijlage van de Onderwijs- en Examenregeling voor de Bacheloropleiding Technische Informatica Opleidingspecifieke bijlage van de Onderwijs- en Examenregeling voor de Bacheloropleiding Technische Informatica De regels in deze bijlage zijn onderdeel van het opleidingsdeel van het studentenstatuut,

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems - Embedded systems - Specifieke software mappen op specfieke hardware. - Hardware synthesis. - Real-time

Nadere informatie

Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans

Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans TouW symposium 23 november 2013 Prof.dr.ir. Remko Helms - Dr. Rik Bos Agenda Wat is informatiekunde Informatiesystemen Ontwikkeling Implementatie Gebruik Carrière

Nadere informatie

Programmeren in Java 2

Programmeren in Java 2 / CMI Programmeren in Java 2 Tinpro01-2 Aantal studieunten: 2 ects Modulebeheerder: Wessel Oele Goedgekeurd door: (namens toetscommissie) Datum: Tinpro01-2 12 november 2015 Inhoudsopgave 1 Algemene omschrijving

Nadere informatie

SQL & Datamodelleren

SQL & Datamodelleren SQL & Datamodelleren HVA-CMD-V1-datamodelleren Algemene handleiding bij het lesprogramma 2012-2013 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Plaats in het leerplan:... 3 Werkwijze:... 3 Lesstof:...

Nadere informatie

In Groningen wordt de opleiding in het Engels gegeven. Je kunt de opleiding in het Nederlands volgen in Eindhoven, Twente en Delft.

In Groningen wordt de opleiding in het Engels gegeven. Je kunt de opleiding in het Nederlands volgen in Eindhoven, Twente en Delft. Naam opleiding: Technische Wiskunde Toelating Is de studie moeilijk? De studie vraagt veel tijd van je. Het is van belang vanaf het begin hard te werken en gemiddeld circa 40 uur per week aan je studie

Nadere informatie

Informatiekunde FACULTEIT DER LETTEREN ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) Deel B: Bacheloropleiding. voor het studiejaar 2015-2016.

Informatiekunde FACULTEIT DER LETTEREN ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) Deel B: Bacheloropleiding. voor het studiejaar 2015-2016. FACULTEIT DER LETTEREN ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) Deel B: Bacheloropleiding Informatiekunde voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud: 1 Algemene bepalingen 2 Vooropleiding 3 Inhoud en inrichting van

Nadere informatie

Informatie, Multimedia en Management

Informatie, Multimedia en Management Onderwijs- en examenregeling Bacheloropleiding Informatie, Multimedia en Management Deel B. opleidingsspecifiek deel Studiejaar 2014-2015 1 Deel B: opleidingsspecifiek deel 1. Algemene bepalingen Artikel

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Aanvullende regels en richtlijnen voor de opleidingen geldig vanaf 01 september 2014 Hoofdstuk 1 Bachelor Wiskunde... 2 Hoofdstuk 2 Master Mathematics... 2

Nadere informatie

Master in de toegepaste informatica

Master in de toegepaste informatica LEUVEN t Master in de toegepaste informatica + schakelprogramma Specialisaties: softwareontwikkeling en gedistribueerde systemen multimedia artificiële intelligentie Rubik s Cube used by permission of

Nadere informatie

De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn Examenprogramma vmbo 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende thema's De leerling leert, in het kader van een

Nadere informatie

Capita selecta thema Software Technologie

Capita selecta thema Software Technologie Capita selecta thema Software Technologie Thema sjabloon Naam Thema Verzorgd door domein Docenten Verklarende feedback Software technologie prof. dr. J.T. Jeuring ir. A. Gerdes Periode 1 september 2008

Nadere informatie

Modulewijzer InfPbs00DT

Modulewijzer InfPbs00DT Modulewijzer InfPbs00DT W. Oele 0 juli 008 Inhoudsopgave Inleiding 3 Waarom wiskunde? 3. Efficiëntie van computerprogramma s............... 3. 3D-engines en vectoranalyse................... 3.3 Bewijsvoering

Nadere informatie

Taalvaardigheid Spaans 1 Minor

Taalvaardigheid Spaans 1 Minor Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase RTC Spaans Taalvaardigheid Spaans 1 Minor

Nadere informatie