UITGAVE V AN DE WILLEM MENGELBERG VERENIGING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "UITGAVE V AN DE WILLEM MENGELBERG VERENIGING"

Transcriptie

1 UITGAVE V AN DE WILLEM MENGELBERG VERENIGING

2 I JAARGANG: 2000 MAAND: maart NO: 53 Dit blad is een uitgave van de WILLEM MENGELBERG VERENIGING Opgericht 13 februari 1987 SECRETARIAAT Irislaan CN OEGSTGEEST Telefoon Giro Dr. A. Coster Irislaan CN OEGSTGEEST REDACTIE A. van Kapel Hofbrouckerlaan HZ OEGSTGEEST J.Krediet Kruidenommegang ER DUIVENDRECHT BESTUUR Prof. Dr. W.A.M. van der Kwast A. van Kapel Dr. A. Coster J. Krediet en R. Krósemann Mr. E.E.N. Krans Voorzitter Vice voorzitter Secr./penningm. Leden Jur. Adviseur INHOUD VAN DEZE AFLEVERING Ol Van de redactie Agenda Bachjaar 2000 M.P. programma van 1899 Bach programma 1906 Bach programma 1912 Bach programma 1917 Bach programma 1918 Wat Bach voor ons betekent Bach programma 1930 Bach programma 1935 Johann Sebastian Bach Het Concertgebouw Orkest en Bach Bach in het Concertgebouw Welt, ader Franz Schreker in het Concertgebouw Wat anderen ervan zeggen TheLSO at e Geboortedag en 40e sterfdag Ed. v. Beinum Levensloop van Eduard van Beinum Mengelberg, Rudolf Bernet Kempers, K.Ph. Giskes, Johan Kapel A v. + Krediet J. Giskes, Johan Shore, B. + Hamburg O. Pearton, Maurice Paap, Wouter Werker, Gerard

3 01 Van de redactie Het jaar 2000 is uitgeroepen tot Bach jaar en dat vindt u terug in ons blad. Mengelberg heeft, behalve de jaarlijkse Matthäus Passion uitvoeringen, veel ander werk van de Thomascantor uitgevoerd zoals instrumentale werken en cantates. Ook in Engeland was Mengelberg een gevierd dirigent. Hoe hij daar te werk ging op orkestrepetities wordt beschreven in een tweetal artikelen. Enige jaren geleden werden in het Holland Festival werken uitgevoerd van Franz Schreker, een heden ten dage ten onrechte vergeten componist. In de tijd van Mengelberg kwaschreker naar Nederland om eigen werk te dirigeren en Mengelberg dirigeerde een aan hem opgedragen compositie. Aandacht wordt besteed aan Eduard van Beinum die in 1938 als eerste dirigent van het Concertgebouw Orkest, naast de muziekdirecteur Willem Mengelberg, werd aangesteld. Het is inmiddels veertig jaar geleden dat hij op het podium van het Concertgebouw, te midden van zijn collega' s, is overleden en het is dit jaar honderd jaar geleden dat hij in Arnhem werd geboren. Onze brieven gericht aan de AVRO en aan Philips, met het verzoek onbekende opnamen van Mengelberg via de radio uit te zenden c.q. op cd uit te brengen, hebben tot op heden geen. resultaat opgeleverd. Op initiatief van Johan Maarsingh besloten wij zelf het heft in handen te.. nemen en zo hebben wij kunnen bereiken dat een aantal onbekende live-opnamen van Mengelberg met het Concertgebouworkest op 19 maart zullen worden uitgezonden op de concertzender. De AVRO gaat nu ook wat aan Mengelberg doen: Peter Bree zal in de rubriek "Toppers van toen klassiek" een drietal (bekende) live opnamen van Mengelberg uitzenden. Graag verzoeken wij allen, die hun contributie voor het jaar 2000 nog niet hebben voldaan, hun bijdrage zo spoedig mogelijk te willen leveren door storting van f 50,-- op postgiro van de Willem Mengelberg Vereniging te Oegstgeest

4 02 Agenda Zaterdag 18 maart om 14 uur. Een platenmiddag ten huize van de secretaris, Irislaan 287 te Oegstgeest. Wij zullen dan Beethoven- en Brahms-interpretaties van Mengelberg vergelijken met die van tijdgenoten. Zondag 19 maart op de Concertzender van tot uur. Max Trapp: Pianoconcert, met Walter Gieseking als solist, opname dd Beethoven: Derde symfonie, opname 1942 (?). Zondag 26 maart op de Concertzender van tot uur. Brahms: Eerste symfonie, opname dd Mozart: "Bella mia Fiamma", met Ria Ginster sopraan, opname dd Pijper: Celloconcert, met Max Loevensohn als solist (zijn afscheidsconcert, Pijper had het werk speciaal voor deze gelegenheid geschreven, opname dd Donderdag 30 maart AVRO "Toppers van toen klassiek". Schubert: Balletmuziek 2 uit Rosamunde, opname dd Kodaly: Hary Janos suite, opname Voormolen: Sinfonia, opname dd Zaterdag 15 april om uur. De muziekmiddag "Leden spelen voor leden" ten huize van de voorzitter, Vijverlaan 10 te Haarlem.

5 03 JJ ]]3 Johann Sebastian Bach ( ).

6 04 Bach - Mengelberg De relatie Bach-Mengelberg is ongetwijfeld ontstaan op het Keuls conservatorium in de jaren waar hij o.a. les kreeg van Franz Wüllner. AIs koordirigent voerde WüIlner reeds in 1860 de Mattheäus-Passion van Bach uit en onder zijn redactie kwam een uitgave van de motetten van J. S. Bach tot stand. De benoeming van de nog jonge Mengelberg in 1895 tot dirigent van het Concertgebouw Orkest en in 1898 tot dirigent van het Toonkunstkoor Amsterdam boden hem de gelegenheid om in 1899 zijn eerste uitvoering van de Matthäus-Passion te geven. Een uitvoering die onder zijn leiding tot 1944 een jaarlijkse traditie op Palmzondag zou gaan worden. Naast de medewerking van het uit ongeveer 450 leden bestaande koor traden als solisten op: Julia Uzielli (sopraan), Louise GeIler -Wolter (alt), R. Kaufinann (tenor) J. Messchaert (bas), F.H. van Duinen (bas)., :> T?r:~ ;p.,ä~sten;, ' iia:ç}),. d~;id. ; Evangelium _ Matthäi '.,:-:':.:.,. ~ <=. ' ~:. ~. :-.; '... ',. - "'.. -.;» : ",,;. '. ~',.. :. f., c,'. - JOHA.NN "S,EBASTIANBACH',.' -... < ~~ ","... " - ' -.. -H-H~ ~'. '.,1. ~ '. ~. ".. AMSTERDAM, '!, H. & G. VAN HETE'l1ii},N';

7 05 Enkele maanden voor deze eerste Mathäus-uitvoering dirigeerde Mengelberg op 26 december 1898 de Pastorale uit het Weihnachts-oratorium van Bach. Vervolgens op 17 maart 1899 cantate no. 80 "Ein feste Burg ist unser Gott", op 21 november 1901 het Se. Brandenburgse Concert en op 18 januari 1906 het hieronder afgedrukte programma: FROGRAJV\JV\A VAN HET ABONNEMENTS-CONCERT ' ONDER LEIDING VAN DEN HEER WIL L E?\?\ ENG E L B ERG. DONDERDAG 18 JANUARI UUR. 1. SUITE (D GR. T.) Ouverture. Air. Gavotte 1. Gavotte Il. 'Bourée. Gigue.. J. S. BACH. ( ) 2. CONCERT (No. 5 DER BRANDENlIURGSCHE CONCERTEN). J. S. BACK. VOOR PUNO, FLUIT EN VIOOL MET BEGELEIDING VAN STRIJKORKEST. A. Allegro. B. Affettuoso. c. Allegro. SOLISTEN: DE H.H. W. MENGELBERG, G. SCKEERS EN CHR. TIMllNER.,- P A UZ E SYMPHONIE No. 7 (A GR. T.) A. Poco sostenuto. Vivace. B. Allegretto.. L. VAN BEETHOVEN. ( ) c. Presto. Assai meno presto. Presto. D. Allegro con brio. DE CONCERTVLEUGEL npleyel" IS UIT DUWAER'S PIANOHANDEL, ROKIN, AMSTERDAM.

8 06 Op 27 februari 1908 volgde het 4 e. Brandenburgs Concert, op 20 oktober 1910 Suite no. 1, op 26 september 1912 de suite in F gr. t., op 10 oktober 1912 het 6 e. Brandenburgs Concert en op 13 oktober het programma zoals hieronder is afgedrukt: ~ 'I I VAN HET ABONNEMENTS-CONCERT DIRIGENT..,. WILLEf'\ f'\engelberg. ZONDAG 13 OCTOBER i2 UUR, 1. SUITE (F OR. T.)... : J. S. BACH. A. Allegro moderato. ( ). B. Andante. c. Allegro. 2. "JAUCHZET GOTT IN ALLEX LANDEN" J. S. B..!.CH. (BEWERKT DOOR C. DOPPER). CANTATE VOOR SOPRAANSOLO EX TRo~rPET ~fet ORI\ESTBEOELEIDING. SOPRAANSOLO : MEVROUW A. NOORDE WIER-REDDINGIUS. TROMPETSOLO : DE HEER D. ~PElns. -,, P A U ZE - S. "HYMNE AN DIE NACHT" A. DIEPEN BROCI\. YooR ORKEST :\IET SOPRAAN-SOLO. (GEB. 1862) SOPRAAX-SOLO: ~!EYR. A. NOORDEWIER-REDDINGIVS. *4. EINE SCHAUSPIEL-OUVERTt;RE E. W. KORNOOLD. (GEB. 1897). Dit werk komt heden voor het eerst voor op een programma van het Ooncertgebouw-orkest. g============================================== ~

9 07 Naast de jaarlijkse Matthäus~uitvoeringen volgt op 15 maart 1917 een Bach concert met medewerking van de sopraan Aaltje Noordewier-Reddengius en de alt Paula de Haan Manifarges; ook de naam van Evert Cornelis komt op dit programma voor. Zie afdruk hieronder: m==================================================-~-=-=m FROGRAMMA VAN HET AB 0 N N E MEN T S-C 0 N CE RT Se~lE A EN B I. DONDERDAG 15 l'\aart UUR. Dll'flaENT WILLEl'\ l'\engelberci Sopraan: )Ievr. A. XOORDEWIER.REDDIXGIUS. Alt : )[evr. P. DE HA.\X.)IANIFARGES. Viool: de Heer LOUIS ZDmERMA~X. Viool: de Heer HEXDRIK RIJ~RERGEX. Fluit: de Heer K. WILLEKE. Fluit: de Heer N. KLASEX. Clavecymbaal: EVERT C'ORXELIS. J. S. BACH ( ) BRANDENRURGSCH C'O);CERT G GR. T. Allegro. -.-\.ndante. - Allegro. Voor StrijkorkeRt. met Vioolsolo en twee Solofluiten. TWEE DUETTEN VOOR SOPRAAN EN ALT ~IET No. 4, en 78). ORKEST (UIT DE CANTATES -PAUZE- ARIA UIT CANTATE Xo. 1,0. Voor Alt met Orkestbegeleiding. TWEE ARIA'S VOOR SOPR.. UN (IJlT DE C..\.NTATES.Ko. 208 EN 206). CoNCERT (D KL. T.) "OOlt TWEE \'I0U:N. Vivace. Largo ma non tanto. Allegro assai. DB PLEYEL.VLEUOEL (CUVECYlIB.l.AL) IS UIT DE MA.OAZUNEN VA!" J. HESLENIl'ELD, ROKIN 86, AMSTKRDAM. I m=============================================m

10 08 Voor het Bach programma van 2 november 1919, zie hieronder, wordt een toelichting geschreven door RudolfMengelberg met de initialen C.R.M. Het programma heet: mstorische CYCLUS - II Over een Historische Cyclus - I, zijn geen gegevens te vinden. PROGRAMMA VAN HET ABONNEMENT S.CONCERT SER I E A en B 2 ZONDAG 2 NOVE~BER I9I9-21 UUR DIRIGENT WiLLEM MENG~LBERG HISTORISCHE CYCLUS -- II JOHANN SEBASTIAN BACH ( ) SUITE B KL. T. Ou\'ertUl'e - Rondeau - Sarabande - Bourrée - Polonaise - i\ielluet - Badit~erie Fluit soli: K. WILLEKE. X. KLASE)< TWEE PRÉLl,;DES (C KL. T. en GOR. T.) voor violollc'el-solo Solist: MARIX LOEYE)<,;oHX HOCHZEITSCANTATE (Xo. 210) Soliste: Men. A. XOORDE\\'lER-REDDIXGIt'S -PAUZE- COXCERT (D KL. T.) voor twee violen met strijkorkest Vivace - Largo ma non tanto - Allegro assai Solisten: LOl,;IS ZIMMERMANN FERD. C. HELMA)<X ".JAUCHZET GOTT IN _\LLEX LANDEN" CANTATE (No. 51), voor sopraan met trompetsolo en strijkorkest, bewerkt door CORNELIS DOPPER Solisten: Mevr. A. NOORDEWIER-REDDINGruS D. SPEETS' op veelvuldig verzoek Begin tweede deel ± 4. einde ± uur ~. =======================

11 09 ============================================================= WAT BACH VOOR ONS BETEEKENT Voor zijn eigen tijd is hij niet meer dan een der vele goede komponisten die deze voortbracht, en na.zijn dood werd hij met andere componeerende organisten vergeten. De Weensche klassieken zijn met Bach niet vertrouwd; zij vereeren zijn grooten tijdgenoot Händel. Aan Beethoven's stijl merkt men deze school; Bach's invloed zou hier nog wijdere mogelijkheden hebben geopend. Het zijn de Romantici, die, op elk gebied een renaissance der groote klassieke kunst inluidend, ook Bach aan de vergetelheid ontrukken. Maar aangezien hun eigen kunst aan die van den meester van voorheen innerlijk vreemd blijft, interpreteeren zij hem, ondanks alle vereering, gebrekkig. In den loop der 1ge eeuw groeit het begrip voor Bach,. en de beoefening zijner muziek wordt.steeds intensiever. In den voorkeur van musici en publiek verdringt hij allengs den pompeus-stijven Händel, die eigenlijk de groote, typiscne vertegenwoordiger is der toenmalige muziek. Want Bach steekt hoog boven zijn tijd uit, en is daarom ook toen niet erkend, en eerst zoo laat weer ontdekt. Er is geen enkele muziek, die zoo weinig aan een bepaalde periode en aan een bepaalden kring is gebonden, als die van Bach. Eerstens deelt zij met iedere muziek uit dien tijd het voorrecht geen beperking van nationale;11 aard te ondergaan. Toen vormden minder dan in de I ge en 20e eeuw - ondanks de steeds toenemende verkeersmiddelen! - de grenzen een afscheiding. Tusschen Italië, Frankrijk en Duitschland bestond een levendige uitwisseling der wederzijdsche muzikale schatten. Maar nu het persoonlijkste, de hoofdzaak: Bàch verbindt twee dingen: de oude contrapunt- en imitatie-stijl, een product der afloopende Middeneeuwen, èn de nieuwe harmonische stijl waarop de heele bloeiperiode steunt onzer muziek. Bach weerspiegelt het ondoorgrondelijk blijvend raadsel van dien Overgang tusschen een periode, die ons vreemd blijft naar het gevoel, en de volkomen nieuwe gevoelswereld, die de geheele muziek na Bach gemeen q ~==================

12 10 ====================================~================~~ ", heeft. Bach wortelt nog in het verleden, 'waarvan Palestrina de: grootste vertegenwoordiger was, ' maar zijn wezen en character behoort aan de nieuwe muziek. In zijn scheppende werkzaamheid kristalliseert, zich voor ons de gewichtigste ommekeer in de muziekgeschiedenis., Dit weergalooze, middelaarschap vestigt Bach's universeele beteekenis. Het wonderbaarlijke is, dat hij, hoewel aan het begin staand eener geweldige ontwikkeling, voor alle problemen die zullen rijzen in den loop der volgende eeuwen, een oplossing van normatieve kracht heeft gevonden. Zijn motieven en phraseering. zijn in hun genialen eenvoud en praegnantie voor alle stijlen voorbeeldig; zijn melodische lijn is van ongehoorde schoonheid en wijdte; het contrapunt van voorbeeldige plastiek, en de harmonie (het nieuwe principe!) van zulk een rijkdom en durf, als sedert nauwelijks meer werd bereikt. Het vergelijk tusschen contrapunt en harmonie, de grondelementen der muzikale formeering, - sedert het hoofdprobleemvan eiken stijl en alle kritiek - wordt hier zóó ideaal verwezenlijkt, dat hét allen volgenden ten richtsnoer blijft strekken. Al wat de muziek vermag, wordt in Bach's werken volkomen uitgedrukt. De eeuwenoude strijd tusschen "absolute"- en ;,program"-muziek vindt hier zijn oplossing. Alle mogelijkheden van schilderende, beschrijvende, dramatische muziek zijn uitgeput en "tevens heerschen de wetten van den muziltalen vorm met absolute macht! Bach's muziek - het geheele gebied der muzikale uitdrukkingskracht doordringend - "" is zoodoende in de meest tegenstrijdige formules te brengen. Daarom kan men Bach als getuige ingeroepen vinden voor theorieën, die elkander schijnbaar volkomen uitsluiten. Inuners, iedere stijl leeft bij hem in kiem. Bach staat het dichtst bij het wezen der muziek. Door hem moeten wij leeren het verleden. zijn waarde te geven. Door hem gaat iedere vooruitgang. Hij is de maat aller muzikale dingen. C. R. M. ~~======================================

13 Het Bach programma van 30 november 1930 is gewijd aan J. Dudok van Heel, voorzitter van de Amsterdamse afdeling van Toonkunst en oud lid van het Concertgebouw bestuur. 1 1 PROGRAMMA VAN HET ZONDAGMIDDAG-CONCERT (SERIE ZI) ZONDAG 30 NOVEMBER t UUR DIRIGENT Dr. WILLEM MENGELBERG MAURERISCHE TRAUERMUSIK W. A. MOZART I In memoriam J. Dudok van Heel I JOHANN SEBASTIAN -BACH (I685-I750) SUITE (No. 3) D GR. T. Ouverture - Air - Gavotte I - Gavotte II Bourrée - Gigue Uit de DERDE SUITE voor violoncel-solo: Prélude - Sarabande - Gigue Solist: CAREL VAN LEEUWEN BOOMKAMP BRANDENBURGSCH CONCERT No. 4 (G GR. T.) voor viool-solo, twee fluiten en strijkorkest Allegro ~ Andante ~ Presto Vioolsolo: LoUIS ZIMMERMAN Fluiten: KAREL WILLEKE, Nlc. KLASEN SOl.O-CANTATE voor sopraan "MEIN HERZE SCHWIMMT IN BLUT" Eerste uitvoering Soliste: Jo VINCENT Einde ± 4.I5 uur

14 1 2 1 November 1932 speelt de nog zeer jonge Yehudi Menuhin het Vioolconcert in E gr.t. en op 21 maart 1935 vindt de herdenking plaats dat Bach in 1685, tweehonderd vijftig jaar daarvoor, werd geboren. Voor dit concert schreef K. Ph. Bemet Kempers een toelichting. PROGRAMMA VAN HET ABONNEMENTS-CONCERT (SERIE C) DONDERDAG 21 MAART 1935, 's avonds 8t uur DIRIGENT WILLEM MENGELBERG ]OHANN SEBASTIAN BACH PASSACAGLIA C KL. T. voor orgel (GEB. 21 MAART 1685) Solist: PIET VAN EGMOND SUITE (OUVERTURE) B KL. T. voor fluiten en strijkorkest Ouverture - Rondeau - Sarabande Bourrée - Polonaise - Menuet - Badinerie CANTATE No. 80 "EIN' FESTE BURG IST UNSER GOTT" Solisten: ADELHEID ARMROLD.. sopraan SUZE LUGER alt TOONKUNSTKOOR (Afd. Amsterdam) JACQ. VAN KEMPEN.. tenor TROM. DENI]S... b.s - PAUZE - CONCERT (D KL. T.) voor twee violen met strijkorkest Vivace Largo ma non tanto Allegro assai Violini principale: LOUIS ZIMMERMANN FERDINAND HELMANN CANTATE No. 50 "NUN IST DAS HEIL UND DIE KRAFT" TOONKUNSTKOOR (Afd. Amsterdam) Begin tweede deel = 9.50, einde _ IO.30 uur

15 1 3 ]OHANN SEBASTIAN BACH Drie verschillende stadia heeft de muziek in den loop der tijden doorgemaakt. In het eerste was zij uitsluitend éénstemmig, een rhythmische opeenvolging van tonen, zonder meer. Men zou kunnen zeggen, dat zij twee dimensies had: toonhoogte en tijdduur. Naast deze oer-muziek ontstaat in de Iode eeuw een geheel nieuwe muziekbeoefening, de meerstemmigheid. Voor het eerst begint men gebruik te maken van de mogelijkheid van het samenklinken van tonen: men zou dit kunnen vergelijken met het toevoegen van een derde dimensie: het gelijktijdige. Zeer moeizaam in den loop van vele eeuwen leert de mensch dit nieuwe probleem beheerschen en naast een ontleende melodie bewegen zich voortaan een aantal tegenmelodieën. Aanvankelijk ontstaan deze achtereenvolgens, later gewent de muzikale phantasie er zich aan de verschillende stemmen gelijktijdig te ontwerpen en daarvoor van eenzelfde melodisch materiaal gebruik te maken. Het volmaakte meesterschap in het samenvlechten van verschillende melodische stemmen werd tegen het begin der 16e eeuw voor het, eerst bereikt door Nederlandsche meesters (Okeghem, Obrecht, Josquin des Prés), later voornamelijk door Roland de Lassus ~Or1ando di Lasso) en den Italiaan Palestrina; deze ontwikkelden de techniek nog verder en gaven er een nieuwen in~oud aan. De Italianen echter waren over het algemeen minder voorbestemd voor het beschouwelijke, wijsgeerige, beheerschte, dat uiteraard aan het een groote mate van overleg en scherpen gedachten-arbeid in den scheppingsdaad mengende "contrapunt" eigen is en helden steeds meer over tot de grootere onmiddellijkheid der enkelvoudige melodie. Zoo brachten zij in den loop der 16e eeuw een nieuwe omwenteling tot stand - de laatste - die een terugkeer tot de eenstemmigheid beteekende met gebruikmaking van de essence der meerstemmigheid, de accoorden, als steun en achtergrond voor de melodie. Deze "monodische" stijl, gebaseerd dus op harmonisch begeleid eenstemmig gezang, verdrong in Italië de polyphone muziek grootendeels, al moest zij haar op den duur toch een grooter aandeel aan de voornaamste vormen van den tijd, de opera, het concerto grosso en de sonate, laten.

16 1 4 Anders was de verhouding in Duitschland. Zooals de Romanen zich steeds meer aangetrokken hebben gevoeld tot het solo-gezang, zoo gaven van oudsher de minder impulsieve en spontane, meer tot het nadenkelijke en contemplatieve overhellende Germanen de voorkeur aan het contrapunt. Terwijl men dus kan zeggen, dat in Italië de meerstemmige schrijfwijze zich naast de monodie langzamerhand een bescheiden plaats wist te heroveren, moet men bekennen, dat in Duitschland weliswaar de nieuwe stijl snel inburgerde en zijn stempel op vrijwel alle kunstuitingen drukte, maar dat niettemin het contrapunt zijn heerschende rol wist te handhaven. Tengevolge van ingrijpende veranderingen in het toonsysteem (de "gelijkzwevende temperatuurtt) worden lang begeerde nieuwe mogelijkheden ontsloten en geheel nieuwe problemen gesteld. Deze op te lossen was de roeping van Johann Sebastian Bach. Als een telg uit een ware dynastie van toonkunstenaars, voortreffelijke handwerkers soms, niet zelden echte toondichters, vereenigt Bach in zich reeds door afstamming de eruditie van vele generaties, die sedert het begin der hervorming hun krachten in dienst stelden van den protestantschen eeredienst. Zijn tijd en zijn land drijven naar hem samen alle levende krachten van het verleden: vóór alles leveren zij hem den schat van het evangelische koraal, het eenstemmige middeleeuwsche volkslied, voorzien van nieuwen, vromen text. Dit koraal wordt het uitgangspunt van zijn scheppen, de wonderbaarlijke schoonheid, de ongehoorde innerlijke kracht ervan heeft niemand ons zoo diep doen beseffen als hij. De meerstemmige bewerking der koralen was voorbereid door een reeks van Duitsche meesters, door Scheidt, Pachelbel, Böhm, Buxtehude, Tunder en door Bachs eigen voorzaten, de techniek gaat in laatste instantie op Nederlandsche cantus-firmus-kunst terug. Als voltooier van den vorm van de fuga bekroont Bach een ontwikkeling, die eveneens van Nederlandsche polyphonie uitgaand - door overbrenging van den motetvorm naar de instrumentale muziek - loopt van J osquin over Willaert, Zarlino, Swee1inck, Scheidemann, Reinken e.v.a. In zijn Passiones eindigt een duizendjarige ontwikkeling in apotheose. De "monodische" vormen in zijn werk, voornamelijk de Recitatieven, verwezenlijken de droomen der scheppers van den "nieuwen'. stijl

17 1 5 van r600, voltooien de pogingen der "Camerata" en van den onsterfelijken Monteverdi; in zijn Aria's geeft hij den mono dischen modevorm een nieuwen zin, een nieuwe expressiviteit, een nieuwe schoonheid; in zijn Concerten en Sonates bevrucht hij het streven van Antonio Vivaldi en van diens Italiaansche tijdgenooten en voorgangers. Kortom: er is haast geen vorm in het verleden, geen streven in de muziek van vorige eeuwen, of het vindt bij Bach zijn bekroning, moge het contrapuntisch of monodisch zijn. "Nicht Bach sondern Meer so11 er heiszen", deze woorden van Beethoven, betrekking hebbend op de algemeene sfeer van Bach's kunst, hebben ook historisch zin. Zijn werk is niet een schakel in een ontwikkeling, het is een afsluiting, alles leidt naar henl toe, een verder bestaat niet. Nog bij zijn leven treedt in de muziekbeoefening een nieuwe kentering in, ofschoon van niet zoo ingrijpende en algemeene beteekenis voor het wezen der muziek als die der roe en der r6e eeuw, aangezien zij niet gepaard gaat met het scheppen van een geheel nieuwen stijl. Aanvankelijk schijnt ze niet anders dan een definitieve overwinning, bevochten door de monodische schrijfwijze, die nu het contrapunt uit zijn laatste bolwerk, Duitschland, verdrijft. De zonen van Bach en de "Mannheimsche" componisten brengen de van huis uit Italiaansch monodische vormen, de Symphonie en het Concert, tot heerschappij. Tegelijk begint de Luthersche kerk de kunstmuziek uit haar eeredienst te weren. De meerstemmige schrijfwijze schijnt te hebben afgedaan en de eerstvolgende ontwikkeling negeert Bach. Maar reeds Haydn ziet in, dat de jonge symphonie zonder contrapunt niet leven kan, Mozart maakt tegen het einde van zijn korte leven met voorliefde gebruik van de contrapuntische schrijfwijze, bij Beethoven kan men eveneens een groeiende neiging daartoe waarnemen. Maar niettemin kan men deze invoering van het contrapunt in symphonische vormen slechts ten deele als uitvloeisel v~n de kunst van Bach beschouwen. Zooals we reeds zeiden: Bach is een afsluiting, een samenvatting, een uiteindelijke volmaaktheid, in Bach draagt een streven van tenminste vijfhonderd jaren zijn rijpste vrucht. Sedert Mendelss.ohn's opwel<king van de Matthäus-Passion, sedert Spitta's geniale biographie vereeren hem kunstenaars en leeken als een der stralendste, machtigste, innigste, verhevenste en onwrik-

18 1 6 baarste grootheden der muziek. Duizenden leeren van hem 7 duizenden veredelen zich door hem, misschien zal hij nieuwe generaties eens de hand reiken bij het zoeken naar een nieuwe kunst. De praemissen van zijn kunst kunnen tot voorbeeld strekken, de abstracta kan men overnemen: men kan den muziekwil, die achter de werken staat, trachten te begrijpen en trachten dezen wil in zichzelf actief te maken. Maar een evolueerende voortzetting van het werk als zoodanig, een onmiddellijke aansluiting aan Bachts vormen, middelen, idiomen, is ondenkbaar, eensdeels omdat deze kunst in hoofdzaak een kerkelijke kunst was en omdat met de verandering der Luthersche liturgie aan een dergelijke kunst de voedingsbodem ontnomen is, anderdeels omdat het volmaakte geen trappen van vergelijking kent. K. PH. BERNET KEMPERS fla.a rt"h E:Vj PIlSJ(ofIJ Mengelberg: Zoo als de teekenaar Georges Augsbourg hem ziet: uitvoerina van de Matthäus in 1936

19 20 Mengelberg heeft er voor gezorgd dat Bach, door jaarlijks de Matthäus Passion uit te voeren, een vaste plaats in het programma van het Concertgebouworkest heeft gekregen. Hieronder een overzicht van zijn overige Bach aktiviteit en Matthäus Passion; Officiële uitvoeringen 43 keer Volksuitvoeringen vanaf keer Overige werken: (Geen compleet overzicht.red.) 1898 Pastorale uit het Weihnachts Oratorium, 1899 Cantate 80 "Ëin feste Burg ist unser Gott", 1901 Brandenburgs Concert no. 5, 1906 Suite D gr. t. en Brandenburgs Concert no. 5, 1908 Brandenburgs Concert no Suite no. 1, 1912 Suite in F gr. t., Brandenburgs Concert no. 6, 1912 Cantate 51 "Jauchzet Gott in allen Landen", 1913 Hirtenmusik uit het W.O., Air uit 3 e. Suite, 1913 Voorspel cantate 75 en Allegro 2 e. Brandb. C Brandenburgs Concert no. 3, twee duetten en 1917 Duetten en aria's uit cant. en Concert voor 2 violen Suite in b kl. t., 2 Preludes in c kl. t. en G gr. t., 1919 Concert voor twee violen en Cantate 51 " Suite no. 3 in D gr. t., Brandenburgs Concert no. 4, 1930 Cantate 199 "Mein Herze schwimt in Blut", 1935 Passacaglia c kl. t. voor orgel, Suite in b kl. t., 1935 Cantate 80, Concert voor twee violen, Cantate "Vns ist das Heil und die Kraft". Na 1945 is in Het Gebouw nog veel meer Bach tot klinken gebracht dan voor die tijd. Grote dirigenten zoals Eduard Van Beinum, Euchen Jochum, Ferdinand Leitner zetten de Matthäus traditie van Mengelberg voort en Oratorium Verenigingen bleven daarbij niet achter. Nikolaus Hamoncourt probeerde een oorspronkelijke Bach uitvoering te realiseren en Frans Bruggen en Ton Koopmans volgden hem na. De huidige chefdirigent Ricardo Chailly laat ons weer Bach horen die ons aan Willem Mengelberg doet denken. Platenmaatschappijen leggen al deze Bach activiteiten vast op plaat en CD en onderstrepen daarmee dat Bach in het jaar 2000 nog springlevend is. Je komt hem tegen in de kerk, in de concertzaal en bij Het Kruidvat. Bach, zijn naam prijkt in de grote zaal van het Concertgebouw rechts van het orgel boven de deuren waar de dirigenten afgaan (naar het podium), overziet dit aardse gedoe en zingt: WELT, ADE! ICH BIN DEIN MüDE, BEI DIR IST KRIEG UND STREIT, NICHTS, DENN LAUTER EITELKEIT. Ab van Kapel. Johan Krediet.

20 21 WELT~ADE! 'r, Soprano I I I..... o o o tj Welt, a _ de! ich bin dein mü _ de, ich will naeh dem World,fare 7Vell! of thee l'm 7Vea. ry, ~Tia t07vard heaven my_ 1\ Soprano II A _ dieu ter _ re je te lais. se, cu Je suis_ las _ lj _~ r Welt, a _ de! ich bm dein mü. de, ich Jm " n~ch r dem World,fare 7Vell!of thee l'm 7Vea. ry, 'Tia t07vard hellven my f1 Alto A dieu ter. re je te lais _ se, car je suis lastj <-',... Welt, a. de! ich bin dein nach 6- mü de, ich Jiu ~ World, fare 7Veil! of thee l'm 7Vea. ry, 'Tis t07vard i:även my 1\ Tenore A dieu te... re je te lais se, car je suis las. ~ Welt, a _ de! ich bin dein " d 'ch "'U" mu. e, 1 Wl nach dem World, (are roell! 0/ thee I'm roea. ry, 'Ti8 t07vard heaven my BA. dieu ier....te je te lais. se, car j\ suis las. asso,.,- -. d:m \ Welt, a de! ich bin dein mü. de, ich will nach dem World, fare 7Vell! of t~e I'm 7Vea. ry, 'Tia t07vard heaven my A dieu ter_.. re.h je te lais. se, car je suis las 't ) ~ J, l I I ) 1 1 I~ ~ J ;~ ~ 1,' I- J J ~ ; 1=1 ~, col'octava ad libitum I i 5 /1'\ 1--- ~ lj 1\ tj 1\ Him.mel zu, I da wird sein der rech.te Frie. de und die ew.. ge, stol.ze course l'd take, There a.7vait me, na more drea. ry, peace and rest that nought can se de toi, au ciel seul je m'in. té. res. se, Ie bon. heur est là pour.. - Him. mei zu, da wim sein der rech.te FrÎe de uhd die ew. ge, stol. _ ze course l'd take, There a. 7Vait me, na more drea TY, peace and rest that nought can se.de toi, au ciel seul je m'in.té res..se, Ie bon.heur est là pour tj.""!i... <-'.. 1'\.... '" Hun. mei zu, da wird sein der rech.te Frie. de und die ew ge, stol. ze course l'd take, There a.roait me, no more drea. ry, peace and rest that 110ughi can sé de toi, au ciel seul je m'in_ té. res..se, Ie bon. heur est là pour,; Him.mel zu, da wird sein der rech.te Frie - de uhd clle ew. ge, stol. ze course l'd take, There a. 7Vait me, no moredrea. ry, peace and rest that nought can sé de toi, au ciel seul je m'in. té. res_.se, Ie bon.heur est là pour \ Him.mel zu, da wim sein der r:ch.te Frie. de und die ew _ ge, stol. ze course l'd take, There a.7vait me, na more drea ry, pence and rest that nought can sé de toi, au ciel seul je m'in. té res..se, Ie bon.heur est là pour fl I ol, I J, J:":"'"i I 1- -I I.. ~ ~~ IS ~. f l i S J i f"" I~ 1 n c;; J, '" J~ ;. Ij),tJ 1 I J J.., ~ \ I I i r r '

21 10 ti 22 tj 11 Ruh. Welt, bei dir ist Krieg und St reit, nichts, denn lau.ter Ei. tel. keit; break. In- the rvorld are rvar and strife, un rest and de ceit are rife. moi! Mon. de tu n'es que com. bat, bruit 50 nore et faux é _ clat. tj 1\ Ruh. Welt, bei dir ist Krieg und Streit, nichts, denn lau. ter Ei. tel. keit; break. In {he rvorld are rvar and strife, un rest and de. ceit are rife. moi! Mon. de tu n'es que com -bat, bruit so nore et faux é. clat..;.. Ruh. Welt, bei dir ist Krieg und Streit, nichts, denn lau. ter Ei. tel keit; 11 ~ " break. In the rvorld are war and strife, un rest and de ceit are rife. moi! Mon. de tu n'es que com. bat, bruit 50. nare et faux é. clat. Ruh. Welt, bei dir ist Krieg und Streit, nichts, denn lau. ter Ei. telkeitj break. In the rvorld are rvar and strife, un rest and dè ceit are rife. moi! Mon. de tu n'es que cam bat, bruit so. nore et faux é _ clat. Ruh. Welt, bei dir ist Krieg und Streit, nichts, denn lau. ter Ei. telkeitj break. In the rvorld are rvar and strife, un rest and de. ceit are rife. moi! Mon. de tu n~es que cam. bat, bruit 50 nore et faux é clat. '1 I 1 J J 1 1 I I 1 I ~ 4 1 r. ~. " r r,' p t I 1 I I 1. P L.0. J J J :J J J J. J J J. 11 J. I, I V 1 i r T T 1 ~ Til " 15 1\ I.~." I.; 11.; 11 in dem Him.mel al. Ie..zeit Frie de, Freud und Se lig. keit. But in hea ven is holy jo}!, ~~a~e and love rvith.out al..loy. Dans Ie ciel, fé li..cl te, JOl ~, paix et sain. te té.. in dem Him.mel al. Ie. zeit Frie de, Freud und Se. lig. keit. But in hea. ven is holy joy, IP~~ and love with out al. loy. Dans Ie ciel, fé..li. ci. té, JOl e, paix et sain. te. té. --'1.; in dem Him.mel al Ie zeit Frie. de, Freud und Se lig. keit. I But in hea. ven is holy joy, :peace and love rvith.out al..loy. i 1\ Dans Ie ciel, ré..il ci té, joi e, paix et sain te.. té. ~ in dem Him. mei al. Ie. zeit Frie de, Freud und Se. lig. keit. But in hea. ven is holy joy, ipeace and love rvith. out al. loy., Dans Ie ciel, ré..li..cl té, joi e, paix et sain. te té. iïnli Iinli. [\ in dem Him. mei al - Ie zeit Frie _ de, Freud und Se lig keit.! IJ: But in hea. ven is holy joy, peace and love rvith.out al.loy. Dans Ie ciel, ré..il ci. té, joi - e, paix et sain te. té. '1 I..., ~... I I. '" 'fmi. -& I teil -& ~I' lal ':::' ~.Q 1'"1..Q l18li R'..-

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen.

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. De symfonie Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. Welke van deze symfonieën spreekt je het meest aan en waarom? Welke van deze symfonieën spreekt je het minst

Nadere informatie

Muziek. Elke tijd heeft zijn eigen vormen

Muziek. Elke tijd heeft zijn eigen vormen Muziek Elke tijd heeft zijn eigen vormen Klassieke Sonate / Symfonie Eerste deel; snel en dramatisch (met sonatevorm) Tweede deel; langzaam en lyrisch. Liedvorm of thema met variaties contrasterende toonsoort

Nadere informatie

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Het Symfonie orkest Lesdoelen: Kinderen maken kennis met klassieke muziek. Ze weten welke instrumenten er in een symfonieorkest te vinden zijn. De kinderen kunnen de verschillende

Nadere informatie

Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810.

Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810. Classicisme 1. Wanneer? Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810. Dit is de periode van de industriële revolutie. De technologie en de wetenschap kennen een grote

Nadere informatie

Bij het muzikaal spelen wordt gebruik gemaakt van dynamiek en articulatie.

Bij het muzikaal spelen wordt gebruik gemaakt van dynamiek en articulatie. Muzikaliteit en ritmiek Muzikaliteit is emotie toevoegen aan tonen en de verbanden van tonen. Emotie uit zich heel verschillend: van droevig tot agressief en van gevoelloos tot romantisch. Bij het muzikaal

Nadere informatie

Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810.

Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810. Classicisme 1. Wanneer? Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810. Dit is de periode van de industriële revolutie. De technologie en de wetenschap kennen een grote

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF oktober 2004

NIEUWSBRIEF oktober 2004 NIEUWSBRIEF oktober 2004 Voor u ziet u de laatste Nieuwsbrief van dit jaar ten behoeve van de vrienden van de Stichting Hans Kox, bol van de informatie en voor een belangrijk gedeelte gewijd aan de activiteiten

Nadere informatie

amsterdam chamber orchestra concertserie concertgebouw 2012-2013

amsterdam chamber orchestra concertserie concertgebouw 2012-2013 concertserie concertgebouw 2012-2013 het bestaat in de basis uit een kleine groep internationale topstrijkers waaraan afhankelijk van het te spelen repertoire blazers wordt gevoegd. doel van het is om

Nadere informatie

DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015

DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015 DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015 LESBRIEF BIJ SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam Een samenwerking van Concertgebouw de Doelen, de Marinierskapel

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

2 punten. 3 punten. 4 punten. 1 punt. 3 punten

2 punten. 3 punten. 4 punten. 1 punt. 3 punten Speel het vierde stuk uit één van je boeken. Hoeveel verschillende tonen kennen we. 1 2 Schrijf in ritme het woord pianoleerling in kwarten en achtsten. Is dit het ritme van Kortjakje, Vader Jacob, Zie

Nadere informatie

7. Troisième choral!!!!!! C. Franck (1822-1890)!

7. Troisième choral!!!!!! C. Franck (1822-1890)! 7. Troisième choral C. Franck (1822-1890) Het populaire derde koraal (1890) is het laatste werk van de grote Franse meester. Het begint met gebroken accoorden quasi allegro, afgewisseld met brede, sonore

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2003

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2003 Examenopgaven VO-MVO-C 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 09.00 11.00 uur MUZIEK C Naam kandidaat Kandidaatnummer anwijzingen voor de kandidaat: 1 Van 9.00-9.10 uur heb je de tijd om de vragen in te zien. 2

Nadere informatie

Lesbrief bij workshop PBones

Lesbrief bij workshop PBones Lesbrief bij workshop PBones Introductie Deze lesbrief is gemaakt ter ondersteuning van het project PBones. De methode PBones bestaat uit drie workshops gegeven door een musicus van de philharmonie zuidnederland

Nadere informatie

ALGEMENE MUZIEKLEER VOOR HET B-EXAMEN

ALGEMENE MUZIEKLEER VOOR HET B-EXAMEN ALGEMENE MUZIEKLEER VOOR HET B-EXAMEN INHOUDSOPGAVE TEMPO AANDUIDINGEN... 3 INTERVALLEN... 4 MAATSOORTEN EN RITME TRIOLEN... 5 MAATSOORTEN EN RITME - SYNCOPEN... 6 MAATSOORTEN EN RITME - HET SWINGRITME...

Nadere informatie

Slaven in Florida Verhalenwedstrijd voor GROEP 5-8 BASISONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING

Slaven in Florida Verhalenwedstrijd voor GROEP 5-8 BASISONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING Lesdoel Leerlingen verdiepen zich in het thema slavernij en in een compositie van Frederick Delius: Florida Suite. Dit muziekstuk is geïnspireerd op muziek van de slaven. Met deze achtergrondkennis en

Nadere informatie

Blazers in de balzaal

Blazers in de balzaal Maandagenda december 2015 Kijk voor actuele informatie op www.hetgeldersorkest.nl Blazers in de balzaal Het Gelders Blaaskwintet Gudrun Bourel fluit Bram Kreeftmeijer hobo Irene Teepe klarinet Mette Laugs

Nadere informatie

Jacoba Johanna Simone Coumou-van den Berg

Jacoba Johanna Simone Coumou-van den Berg Liturgie voor de dienst van Woord en gebed voorafgaande aan de begrafenis van Jacoba Johanna Simone Coumou-van den Berg ~ Coby ~ in de Adventskerk te Alphen aan den Rijn op woensdag 11 juni 2014 om 13.15

Nadere informatie

De didactische analyse van partituren: Rococo-Concerto voor klarinet en piano Jurriaan Andriessen (1973) Eerste deel

De didactische analyse van partituren: Rococo-Concerto voor klarinet en piano Jurriaan Andriessen (1973) Eerste deel De didactische analyse van partituren: Rococo-Concerto voor klarinet en piano Jurriaan Andriessen (1973) Eerste deel A. Basisschema voor de analyse van de partituur 1. Macroscopisch A. Componist 1. Historische

Nadere informatie

Eindexamen muziek vwo 2007-I

Eindexamen muziek vwo 2007-I Beoordelingsmodel J.H. Schein - Da Jakob vollendet hatte 1 maximumscore 1 één van de volgende: Soms is het (eerste) interval stijgend, soms dalend. Soms is het interval een secunde, soms een terts. ook

Nadere informatie

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 2 Panta rhei alles stroomt; Mijn schilderijen zijn in beweging, ze lijken te stromen, zoals ook het leven zich geen stilstand

Nadere informatie

SHELL HARMONIE AMSTERDAM

SHELL HARMONIE AMSTERDAM SHELL HARMONIE AMSTERDAM 2 Een mens is nooit te oud om te leren musiceren SHA, 2001 3 Inhoud Beste collega...5 Over de Shell Harmonie en haar orkesten...7 Wat is een Harmonie orkest?...8 De Grote Harmonie...8

Nadere informatie

Aan de slag bij het orkest

Aan de slag bij het orkest Aan de slag bij het orkest Een introductie van het symfonieorkest Groep 7-8 en VO onderbouw Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

Ken uw Klassiekers 2013-2014. in desingel

Ken uw Klassiekers 2013-2014. in desingel Ken uw Klassiekers 2013-2014 in desingel wo 25 sep 2013 Camerata Bern olv. Antje Weithaas p.2 vr 11 okt 2013 B Rock olv. Bejun Mehta p.4 do 14 nov 2013 Le Concert Olympique p.6 wo 19 mrt 2014 Le Concert

Nadere informatie

Artistiek Jaarverslag Amerfortissimo editie 2014

Artistiek Jaarverslag Amerfortissimo editie 2014 Artistiek Jaarverslag Amerfortissimo editie 2014 Artistiek Jaarverslag Amerfortissimo editie 2014 Met Amerfortissimo editie 2014 hebben we op veel gebieden enorme stappen gemaakt. Met name op het gebied

Nadere informatie

Personalia Annelies Willemse

Personalia Annelies Willemse Concertcyclus Op zondag 8 juli om 16.00 uur musiceren in de St.Willibrorduskerk in Deurne Annelies Willemse op orgel, Carla Nies op dwarsfluit/panfluit en Rolf van Meurs op gitaar. In diverse combinaties

Nadere informatie

Examen VWO. Muziek (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen VWO. Muziek (oude stijl en nieuwe stijl) Muziek (oude stijl en nieuwe stijl) Examen VWO Opgavenboekje Examennummer Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs... Naam... Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 INHOUD 1. Wat is podiumpresentatie 2. De voorbereiding 3. Het podium op 4. Tijdens het spelen 5. Als het stuk uit is 6. Je optreden zit erop 7. Het interview

Nadere informatie

Klassieke Muziekgeschiedenis De Middeleeuwen (500 1500)

Klassieke Muziekgeschiedenis De Middeleeuwen (500 1500) Klassieke Muziekgeschiedenis De Middeleeuwen (500 1500) Algemeen Als je aan de Middeleeuwen denkt, dan denk je waarschijnlijk aan grote kastelen, ridders en jonkvrouwen. Natuurlijk, dit is een gedeelte

Nadere informatie

Let op intonatie. Timing van de piano en de zang, beter op elkaar afstemmen. De uitstraling van de band mag meer richting die van de zangeres.

Let op intonatie. Timing van de piano en de zang, beter op elkaar afstemmen. De uitstraling van de band mag meer richting die van de zangeres. Nr. Act Titel 1 ROHS Tremors Zangeres moet letten op de intonatie en mag meer kracht geven. Blijf verstaanbaar. 2e stem beter kleuren/intoneren. Met dynamiek kan meer gespeeld worden. Let op de volumes

Nadere informatie

Informatie voor docent: Les 1

Informatie voor docent: Les 1 Informatie voor docent: Les 1 a. Eigen antwoord. b. De Eerste Wereldoorlog: Stravinsky verbleef in de jaren voor de oorlog al een aantal maanden per jaar in Zwitserland met zijn familie. Door de Eerste

Nadere informatie

jij ontdekt... jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 www.ontdekscala.nl muziek Centrum voor de Kunsten

jij ontdekt... jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 www.ontdekscala.nl muziek Centrum voor de Kunsten jij ontdekt... muziek jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 Centrum voor de Kunsten www.ontdekscala.nl Luistercursussen Klassieke Muziek Al sinds vele jaren geven een tweetal

Nadere informatie

Beethoven. Symfonieën

Beethoven. Symfonieën Beethoven Symfonieën Symfonie 2 1802 Beethoven op de rand Ten tijde van het Heiligenstadt testament!!! Adagio molto - allegro con brio Larghetto Scherzo (allegro) Allegro molto (Gassig afscheid van de

Nadere informatie

PROGRAMMAVOORSTELLEN 2015 2016

PROGRAMMAVOORSTELLEN 2015 2016 PROGRAMMAVOORSTELLEN 2015 2016 EEN ANDER VERHAAL HET DUDOK KWARTET ZOEKT NAAR CONTEXT EN BETREKT DE LUISTERAAR BIJ DIE ZOEKTOCHT Van Haydn tot Xenakis: al eeuwenlang spreekt het strijkkwartet bij alle

Nadere informatie

De swingende foto. Jaarwerk AMC 3. Julie Van Overschelde 2014-2015. J u l i e V a n O v e r s c h e l d e A M C 3 2 0 1 4-2 0 1 5

De swingende foto. Jaarwerk AMC 3. Julie Van Overschelde 2014-2015. J u l i e V a n O v e r s c h e l d e A M C 3 2 0 1 4-2 0 1 5 De swingende foto Jaarwerk AMC 3 Julie Van Overschelde 2014-2015 J u l i e V a n O v e r s c h e l d e A M C 3 2 0 1 4-2 0 1 5 Inhoud Voorwoord:... 2 Foto 1:... 3 wat zie je op de foto:... 3 waar en wanneer

Nadere informatie

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS V1.1-2/5/2014 DOCENTENHANDLEIDING METROPOLE ORKEST IN DE KLAS Op maandag 12 mei gaat het Metropole Orkest een deel van hun repetitie voor het concert Games in Concert live uitzenden (streamen) voor scholieren.

Nadere informatie

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Eindexamen muziek havo 2010 - I

Eindexamen muziek havo 2010 - I Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Josquin Desprez - Adieu mes Amours 1 maximumscore 1 tenor 2 maximumscore 1 luit ook goed: gitaar 3 maximumscore

Nadere informatie

Ludwig van Beethoven. Gedoopt 17 december 1770 in Bonn. (In 1790 geloofde Beethoven dat zijn geboortedatum 1772 was) Gestorven 26 maart 1827 in Wenen

Ludwig van Beethoven. Gedoopt 17 december 1770 in Bonn. (In 1790 geloofde Beethoven dat zijn geboortedatum 1772 was) Gestorven 26 maart 1827 in Wenen Ludwig van Beethoven Gedoopt 17 december 1770 in Bonn (In 1790 geloofde Beethoven dat zijn geboortedatum 1772 was) Gestorven 26 maart 1827 in Wenen Beethoven Pianosonates Piano Sonata nr. 8 Sonate Pathétique

Nadere informatie

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 27 mei 9.00 11.30 uur

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 27 mei 9.00 11.30 uur Muziek (nieuwe stijl en oude stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 27 mei 9.00 11.30 uur 20 03 Examennummer... Naam... Voor dit examen zijn maximaal 90 punten

Nadere informatie

Eindexamen muziek havo 2005-I

Eindexamen muziek havo 2005-I 4 Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. J.H. Schein - Wir gläuben all an einen Gott een kruis voor de twee lage c s per voorteken 2 unisono 3 Het al

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

Een explosie van klankkleuren

Een explosie van klankkleuren Een explosie van klankkleuren 1. Historische achtergrond Hieronder staan enkele stellingen over eigenschappen van instrumenten of bezettingen. Wat zijn de gevolgen voor de componist? a. Op een klavecimbel

Nadere informatie

Lignum nieuwsbrief 2012-2 1

Lignum nieuwsbrief 2012-2 1 Lignum nieuwsbrief 2012-2 1 Aan: Vrienden van Lignum U ontvangt onze nieuwsbrief omdat u belangstelling heeft getoond in Lignum. Als u deze gratis digitale nieuwsbrief wilt blijven ontvangen, kijk dan

Nadere informatie

DE INSTRUMENTENTOCHT. Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL

DE INSTRUMENTENTOCHT. Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL DE INSTRUMENTENTOCHT Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL Beste docent, Binnenkort geven een acteur en vier musici van het Noord Nederlands Orkest

Nadere informatie

Nieuwsbrief 17 november 2015

Nieuwsbrief 17 november 2015 Nieuwsbrief 17 november 2015 Beste Bachkoristen, Het dendert maar doorrrrr bij het Bachkoor. De repetities voor de uitvoering van de Maria Vespers van Monteverdi op 18 december in de Grote Kerk te Breda

Nadere informatie

In de liturgie. n Palmzondag. n Dinsdag. n Woensdag. n Goede Vrijdag. Mattheus 26-27. Marcus 14-15. Lucas 22-23. Johannes 18-19

In de liturgie. n Palmzondag. n Dinsdag. n Woensdag. n Goede Vrijdag. Mattheus 26-27. Marcus 14-15. Lucas 22-23. Johannes 18-19 Passie In de liturgie Palmzondag Mattheus 26-27 Dinsdag Marcus 14-15 Woensdag Lucas 22-23 Goede Vrijdag Johannes 18-19 Vanaf de 4e eeuw Gregoriaanse Passie Psalmodiërend (voornamelijk op één toon) Christuspartij

Nadere informatie

Eindexamen muziek vwo 2007-I

Eindexamen muziek vwo 2007-I J.H. Schein - Da Jakob vollendet hatte cd1 track 2 Dit vragenblok is gebaseerd op de compositie Da Jakob vollendet hatte van Johann Hermann Schein (1586-1630). Deze compositie komt uit een bundel werken

Nadere informatie

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER Dank je wel voor het downloaden van de vragenkaartjes. Graag delen we vrijblijvend een paar van onze ervaringen: 1. Wij lieten mensen eerst een minuut of tien

Nadere informatie

www.windharmonium.nl Publicaties Vox Humana april 2012 Het Duits harmonium: een herwaardering Aflevering 7: 'zingend' musiceren-1 Inleiding

www.windharmonium.nl Publicaties Vox Humana april 2012 Het Duits harmonium: een herwaardering Aflevering 7: 'zingend' musiceren-1 Inleiding home > publicaties Publicaties Vox Humana april 2012 Het Duits harmonium: een herwaardering Klaas Hoek Aflevering 7: 'zingend' musiceren-1 Inleiding Eén van de centrale onderwerpen in de geschriften van

Nadere informatie

DE ZINGENDE TOREN pag. 1

DE ZINGENDE TOREN pag. 1 DE ZINGENDE TOREN pag. 1 Handleiding voor componisten Deze handleiding bestaat uit een map met aanwijzingen en suggesties voor componisten en een bijgesloten cd met daarop klankvoorbeelden van het instrument

Nadere informatie

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN Een leerling van Hazrat Inayat Khan (Een kopie van de uitgave van) The Sufi International Headquarters Publishing Society 1 Liefde ontwikkelt zich tot harmonie en uit harmonie

Nadere informatie

Noten lezen voor gitaar

Noten lezen voor gitaar Noten lezen voor gitaar Voor leerlingen, die met gitaarlessen beginnen, maar nog niet met het notenbeeld bekend zijn. www.coumou.nl Vernieuwde editie: Tekst geredigeerd door H. Coumou-Gerbrandy. - 2 -

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

Overzicht van zijn artikelen

Overzicht van zijn artikelen Overzicht van zijn artikelen Artikelen over Bartók Titel Verschenen in Datum * Pleidooi voor de pianocomposities van Bartók * Een brief van Béla Bartók * Sonate voor twee piano s en slagwerk Mens en Melodie

Nadere informatie

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te SAMENVATTING VAN DE REDEVOERINGEN GEHOUDEN VOOR DE JEUGD IN SURINAME EN DE NEDERLANDSE ANTILLEN Willemstad, 19 oktober 1955, Oranjestad, 22 oktober 1955. Paramaribo, 5 november t 955 WIJ zijn hier gekomen

Nadere informatie

Les 1: Orkest en Anne Frank

Les 1: Orkest en Anne Frank Anne en Zef Inleiding Jullie gaan in april de voorstelling Anne & Zef en bekijken. Anne & Zef is een jeugdopera en zal worden gespeeld door twee solozangers, en een ensemble uit het Nederlands Philharmonisch

Nadere informatie

Johannes 11:4 - Is er meer dan de dood?

Johannes 11:4 - Is er meer dan de dood? Johannes 11:4 - Is er meer dan de dood? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

Impressionisme. Wanneer? Kenmerken van muziek uit het impressionisme

Impressionisme. Wanneer? Kenmerken van muziek uit het impressionisme Impressionisme Wanneer? Aan het einde van de negentiende eeuw lopen verschillende stijlen door elkaar. Je had de postromantiek in Duitsland, die verder gingen in romantische stijl met vooral Wagner als

Nadere informatie

De Klassieken. Rudolf Rasch Voorzitter KOD

De Klassieken. Rudolf Rasch Voorzitter KOD De Klassieken De klassieke muziek (met kleine letters) bestrijkt een groot deel van ons muzikale verleden, maar er is een korte periode die bekend staat als de Klassieke Periode (met hoofdletters): de

Nadere informatie

Toelatingsprocedure ODM

Toelatingsprocedure ODM Toelatingsprocedure ODM Na aanmelding via Studielink dient de adspirant student zich aan te melden voor het toelatingsexamen via de pagina inschrijving op http://www.hsleiden.nl/docentmuziek/. Hierna wordt

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

Muziekgeschiedenis Essay Oude dansen en de Barok suite Stan Kuunders www.degitarist.nl

Muziekgeschiedenis Essay Oude dansen en de Barok suite Stan Kuunders www.degitarist.nl Muziekgeschiedenis Essay Oude dansen en de Barok suite Stan Kuunders www.degitarist.nl Essay oude dansen en de Barok suite Stan Kuunders www.degitarist.nl 1 Oude dansen uit de Renaissance: Pavane en Gaillarde

Nadere informatie

REIMSREISJE. Lesmateriaal

REIMSREISJE. Lesmateriaal REIMSREISJE Lesmateriaal LES 1 OPDRACHT 1: WAT IS...? Bekijk het filmpje Opera, wat is dat? Hierin zie je wie en wat er allemaal nodig is om een opera te maken. Wat is een opera eigenlijk? A Een voorstelling

Nadere informatie

Muziekgeschiedenis. Galant versus Gelehrt 1740. Stan Kuunders, www.degitarist.nl. Essay galant versus gelehrt 1740 Stan Kuunders, www.degitarist.

Muziekgeschiedenis. Galant versus Gelehrt 1740. Stan Kuunders, www.degitarist.nl. Essay galant versus gelehrt 1740 Stan Kuunders, www.degitarist. Muziekgeschiedenis Galant versus Gelehrt 1740 Stan Kuunders, www.degitarist.nl Essay galant versus gelehrt 1740 Stan Kuunders, www.degitarist.nl Galante Stijl versus Gelehrt De 18 e eeuw kenmerk zich als

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 2 - MEI 2013

NIEUWSBRIEF 2 - MEI 2013 De Stichting Chris Fictoor Foundation bevordert verspreiding, uitvoering en beheer van het werk van Chris Fictoor. Daarnaast stimuleert de stichting kennisoverdracht als vorm van dienstverlening aan de

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

Voorwoord. Bernt Schneiders Burgemeester van Heemskerk.

Voorwoord. Bernt Schneiders Burgemeester van Heemskerk. Voorwoord Heemskerk is een veelzijdige gemeente. Soms is het stedelijk, dan weer dorps. Er is veel natuur en anderzijds de staalindustrie. Ook op het gebied van cultuur is Heemskerk veelzijdig. In de openbare

Nadere informatie

26 mei 2004. 2. Het bestuurslid zorgt ervoor dat alle benodigde personalia bij het secretariaat terechtkomen.

26 mei 2004. 2. Het bestuurslid zorgt ervoor dat alle benodigde personalia bij het secretariaat terechtkomen. Koninklijk Erkende Harmonie Kaatsheuvel Postbus 70 5170 AB Kaatsheuvel Huishoudelijk reglement 26 mei 2004 Artikel 1. Nieuwe leden: 1. Hij die lid wenst te worden van de vereniging geeft zich op bij een

Nadere informatie

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan.

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Interactive Grammar Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Doelgroep Interactive Grammar Het programma is bedoeld voor leerlingen in de brugklas van

Nadere informatie

BETTER. bandlessen Deltion College opleiding Artiest (muziek) 4 september 2013. joost-visser.nl producties

BETTER. bandlessen Deltion College opleiding Artiest (muziek) 4 september 2013. joost-visser.nl producties BETTER bandlessen Deltion College opleiding Artiest (muziek) 4 september 2013 lesplan! Thema: BETTER! Periode 1! 5 leadsheets per persoon! Deze songs spelen! Iedereen start met Hey Jude (the Beatles)!

Nadere informatie

Missie van de school: Ons christen zijn dragen we uit in het onderwijs, is merkbaar in het klimaat op school en in alle onderlinge contacten.

Missie van de school: Ons christen zijn dragen we uit in het onderwijs, is merkbaar in het klimaat op school en in alle onderlinge contacten. Bezinningsweekeind vrijdag avond Doel: Opnieuwe de missie van het Gomarus bekijken. Docenten beseffen dat je in de les ook je christen zijn kan overdragen. Docenten leren manieren om je christen zijn over

Nadere informatie

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www. MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1 MCO Educatie Voortgezet Onderwijs Muziek moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.mco/educatie MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 2 Muziek moet je

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen Als eerste moet je goed weten waarover je song gaat. Dit lijkt overduidelijk, maar dat is het niet altijd. Probeer in één woord vast te leggen waarover je song gaat. Het is uiteraard bepalend voor de tekst

Nadere informatie

concertavond dankzij de Business seat-formule

concertavond dankzij de Business seat-formule @ Inne Helsen Een onvergetelijke concertavond dankzij de Business seat-formule Ook dit seizoen heeft het orkest een aantal aantrekkelijke formules voor u klaar om uw professionele contacten, klanten of

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ LIEDBUNDEL HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ De liedbundel is ook te vinden op de website: www.hervormdhoogblokland.nl

Nadere informatie

Vol verwachting. philharmonie zuidnederland. Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs

Vol verwachting. philharmonie zuidnederland. Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs Vol verwachting 1 Een project van voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs Inhoud Voorwoord 3 Lesactiviteit 1 Welk instrument past bij jou? 4 Lesactiviteit 2 Hoe klinken instrumenten samen? 6 Lesactiviteit

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Jouw persoonlijke notities. momenten. met teksten van Mirjam van der Vegt. Boekencentrum

Jouw persoonlijke notities. momenten. met teksten van Mirjam van der Vegt. Boekencentrum Stille Jouw persoonlijke notities momenten met teksten van Mirjam van der Vegt Boekencentrum Vormgeving omslag en binnenwerk Studio Vrolijk ISBN 978 90 239 2643 6 NUR 707 2012 Uitgeverij Boekencentrum,

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

NOTEN LEZEN VOOR DUMMIES

NOTEN LEZEN VOOR DUMMIES NOTEN LEZEN VOOR DUMMIES Door Ingrid Brandse Beste Harlem Nocturners, Als nieuw redactielid van Jif & Vim werd mij onlangs gevraagd om het één en ander uit te leggen over het notenschrift. De bedoeling

Nadere informatie

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden.

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden. one English is everywhere Test Luister naar wat Daniel vertelt. Welke Engelse woorden hoor je? Kruis ze aan. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game Lees de tekst. Omcirkel de

Nadere informatie

INHOUD: Van onze voorzitter. Intocht Sint Nicolaas. Op de lessenaar. Interview: Martien Maas. Caeciliafeest. Intermezzo. Activiteiten kalender

INHOUD: Van onze voorzitter. Intocht Sint Nicolaas. Op de lessenaar. Interview: Martien Maas. Caeciliafeest. Intermezzo. Activiteiten kalender J A A R G A N G 3 NO. 1 4 Van onze voorzitter November 2011 INHOUD: Van onze voorzitter Intocht Sint Nicolaas Op de lessenaar Interview: Martien Maas Caeciliafeest Intermezzo Activiteiten kalender Zoals

Nadere informatie

DOCUMENTAIRE VAN DE NPS OVER HANS KOX

DOCUMENTAIRE VAN DE NPS OVER HANS KOX NIEUWSBRIEF STICHTING HANS KOX April 2008 Geachte lezers en vrienden van de Stichting, Graag nog een laatste nieuwsbrief met informatie over Hans Kox, voordat we in september bij u terugkeren naar wij

Nadere informatie

Analyse Door Stan Kuunders www.degitarist.nl

Analyse Door Stan Kuunders www.degitarist.nl Analyse Door Stan Kuunders www.degitarist.nl Naam: Die Post Componist: F.P. Schubert (1797-1828) Toonsoort: B-groot Tijdens de analyse is o.a. rekening gehouden met: 1. Harmonie (grote lijnen, toonsoorten

Nadere informatie

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk.

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk. Audio Introductie Geluid is een trilling van deeltjes, die zich voortplant in lucht of in een ander medium, zoals water. Een andere definitie: geluid is een voortschrijdende verandering van luchtdruk.

Nadere informatie

Leermuziek.nl De website voor alles over muziek!

Leermuziek.nl De website voor alles over muziek! Deze les kon natuurlijk niet achterblijven met zo n enorme hit van Mariah arey! Hieronder vindt je de akkoorden! Het akkoord Het akkoord Het m akkoord Het Bm akkoord Het B akkoord Het D akkoord Het Em

Nadere informatie

SEIZOEN 2016-2017 7 Concerten op de zondagmiddag Dorpskerk, Abcoude, aanvang 15:00 uur

SEIZOEN 2016-2017 7 Concerten op de zondagmiddag Dorpskerk, Abcoude, aanvang 15:00 uur SEIZOEN 2016-2017 7 Concerten op de zondagmiddag Dorpskerk, Abcoude, aanvang 15:00 uur 25 sep - 23 okt - 20 nov - 18 dec 15 jan GHC 12 feb - 12 mrt www.abcoudeconcerten.nl 25 september 2016 - Domenica

Nadere informatie

Een boom voor Sophie Donderdag 17 november 2011

Een boom voor Sophie Donderdag 17 november 2011 Een boom voor Sophie Donderdag 17 november 2011 we doen dat als teken van herinnering We planten een boom vandaag We planten een boom vandaag tijdens de novembermaand, maand van het herdenken. We planten

Nadere informatie

31 OKTOBER T/M 9 NOVEMBER 2008

31 OKTOBER T/M 9 NOVEMBER 2008 31 OKTOBER T/M 9 NOVEMBER 2008 gelderland zaterdag 1 nov Concertgebouw De Vereeniging, Nijmegen 20.15 uur www.keizerkarelpodia.nl / 024-3221100 28,00 pashouders 25,75 Rotterdams Kamerorkest Conrad van

Nadere informatie

Musical. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Musical. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Musical Lesdoelen: De kinderen leren welke aspecten van muziek er aan bod komen in een musical. De kinderen leren dat samenzang het zingen van meer stemmen (noten) tegelijk is en

Nadere informatie

les 1 The sunshine doel

les 1 The sunshine doel 44 Moet je doen muziek groep 7 les 1 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen The sunshine De les begint met het zingen van een zomers lied over activiteiten in de zon. Daarna beelden de leerlingen met

Nadere informatie