Jaarverslag 2010 Utrecht - Berkane, maart 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2010 Utrecht - Berkane, maart 2011"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2010 Utrecht - Berkane, maart 2011

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Algemene informatie over SSR Voorgeschiedenis Missie en activiteiten Bestuur en medewerkers Taakvelden en werkwijze 6 2. Werkzaamheden van SSR in Algemeen Sociaaljuridisch Sociaaljuridische hulp in cijfers Wetswijzigingen Cliëntvolgsysteem RegiPro Werkbezoeken consulenten aan Nederland Werkbezoeken bestuur aan Marokko Achtergelaten vrouwen Samenwerking met partners Onderzoeken Studenten, stagiaires en onderzoekers op Steunpunt Brug en NGO s Pers 18 Bijlage 1: Toelichting op de onderwerpen Bijlage 2: Soort contacten naar onderwerp in

3 Inleiding Op 18 december 2007 sprak een kamerbrede meerderheid haar steun uit voor het amendement van PvdA, CDA en CU waarin financiële steun voor SSR werd geregeld op de begroting van SZW. In zijn reactie deelde minister Donner mee bereid te zijn om de mogelijkheden voor financiering van SSR voor de duur van vier jaar te onderzoeken. Een voorwaarde in de subsidiebeschikking van het ministerie is dat SSR zich in de subsidieperiode dient in te spannen om haar werkzaamheden over te dragen. Het jaar 2010 stond vooral in het teken van de uitwerking van deze subsidievoorwaarde. In het jaar 2010 kreeg SSR een vrijwel volledig nieuw bestuur. Door afloop van statutaire zittingstermijnen of door persoonlijke omstandigheden werden vijf bestuurders vervangen door nieuwe betrokken mensen. Het nieuwe bestuur heeft met het oog op de aflopende subsidiegelden van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, stappen ondernomen richting samenwerkingspartners, belanghebbenden en heeft bezuinigingsmaatregelen genomen. Het steunpunt SSR in Berkane werd in februari 2010 vereerd met het bezoek van de minister van Wonen, Wijken en Integratie, de heer E.E. van der Laan. Hij was in het gezelschap van onder meer de Nederlandse ambassadeur in Marokko, de heer A.H.F. van Aggelen. Het steunpunt heeft in samenwerking met de Nederlandse ambassade in Rabat het dagprogramma voor de minister verzorgd. De minister heeft kennis gemaakt met het noordoosten van Marokko en remigranten die in deze regio wonen. Daarnaast heeft hij vrouwenorganisaties in de regio bezocht. Het project Achtergelaten Vrouwen werd in 2010 afgerond met een slotconferentie in Amsterdam waarbij de resultaten van de netwerkopbouw zowel in Marokko als in Nederland rondom deze problematiek werden gepresenteerd. De hulpverlening aan achtergelaten vrouwen en kinderen is in 2010 weer onderdeel van de reguliere werkzaamheden van SSR geworden. De uitvoering van de werkzaamheden op het steunpunt kende dit jaar een bijzonder hoge werkdruk doordat de beoogde zwangerschapsverlof-vervanging van Hasna el Hosni onverwachts geen doorgang kon vinden. Daarnaast bleven de hulpvragen stijgen in vergelijking met Van de hulpvragers waren er cliënten waarbij een nieuw dossier aangemaakt diende te worden. In totaal zijn er meer dan probleemonderwerpen behandeld. Een forse stijging die illustreert dat het werk in Noordoost Marokko nog niet gedaan is. Utrecht, maart 2011 M. Peereboom, voorzitter. 3

4 1. Algemene informatie over Stichting Steun Remigranten Stichting Steun Remigranten (SSR) heeft een steunpunt in Berkane in noordoost Marokko. Door de jarenlange aanwezigheid in de regio geniet SSR het vertrouwen van hulpvragers en plaatselijke organisaties. Het steunpunt vormt voor remigranten vaak de enige contactmogelijkheid met Nederland. Voor veel Nederlandse organisaties vormt het steunpunt in Berkane de toegang tot een nog vaak onbekend deel van Marokko. De functies van SSR, het sociaaljuridisch werk en de brugfunctie, vullen elkaar aan en versterken elkaar. SSR is de enige Nederlandse organisatie die ter plaatse werkzaam is en die de positie van remigranten onder de aandacht brengt. 1.1 Voorgeschiedenis SSR (ontstaan vanuit een initiatief van de Raad van Kerken) heeft in 1989 een steunpunt in Berkane geopend. Hierbij wordt samengewerkt met het Aartsbisdom Rabat van de roomskatholieke kerk in Marokko. Het aartsbisdom fungeert als counterpart en formele werkgever in Marokko, maar de inhoudelijke verantwoordelijkheid is door het Aartsbisdom volledig gedelegeerd aan het bestuur van SSR. Het remigratiesteunpunt in Berkane is indertijd gestart om (re)migranten en hun familie van dienst te zijn bij het effectueren van de sociale rechten die zij in Nederland hebben opgebouwd en bij hun herintegratie in de regio van herkomst. 1.2 Missie en activiteiten De missie van de Stichting Steun Remigranten zoals deze in 1989 is vastgelegd, is de zorg in de breedste zin van het woord voor remigranten die na een verblijf in Nederland zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst. Uit de missie is voor wat betreft het steunpunt in Berkane een aantal activiteiten af te leiden: het geven van advies, voorlichting en sociale en juridische hulpverlening aan remigranten en hun familieleden op individueel en groepsniveau; het ondersteunen van initiatieven vanuit en in het belang van remigranten en hun familieleden en organisaties welke gericht zijn op de sociale en economische ontwikkelingen in de regio; het meewerken aan de inbedding van de werkzaamheden van het steunpunt in een organisatorisch verband met een lokale counterpart; het bieden van ondersteuning aan aanwezige ngo s; het vervullen van een brugfunctie door op te treden als intermediair tussen Nederlandse en Marokkaanse organisaties en het ondersteunen van contacten en uitwisselingsrelaties tussen Nederlandse en Marokkaanse overheden en ngo's; 4

5 het vestigen van aandacht van overheid en samenleving op de positie van (re)migranten in relatie tot de sociale en economische ontwikkeling van de herkomstlanden. 1.3 Bestuur en medewerkers SSR is een Nederlandse stichting die ingeschreven is bij de Kamer van Koophandel in Utrecht. Het vrijwilligersbestuur in Nederland bestaat uit acht personen die aangezocht zijn op hun specifieke deskundigheden en netwerken. Het bestuur van SSR heeft de volgende taken: het creëren van de randvoorwaarden van het werk van de stichting; het dragen van de verantwoordelijkheid over het werk van de functionarissen op het steunpunt in Berkane, Marokko; het onderhouden van contacten met en het begeleiden van deze functionarissen; het werven van fondsen, het onderhouden van contacten met subsidiegevers en het dragen van de financiële verantwoordelijkheid; het leggen en onderhouden van contacten met politici, overheden en verwante maatschappelijke organisaties. Per 31 december 2010 was het bestuur van SSR als volgt samengesteld: Mevrouw Nanny Peereboom, voorzitter; mevrouw Evelien Wernsen, secretaris; de heer Amar Haddouch, penningmeester; de heer Herman Obdeijn, lid; de heer Ahmed Charifi, lid; mevrouw Rahma el Hannoufi, lid; de heer Ronald van Gemeren, lid. Nanny Peereboom volgde per 1 juni 2010 Henk Blaaubeen op en trad aan in de functie van voorzitter. Amar Haddouch verving Samad Laghmouchi in de functie van penningmeester. Daarnaast traden Ahmed Charifi, Rahma el Hannoufi en Ronald van Gemeren als algemeen bestuurslid aan. Evelien Wernsen werd op 1 januari 2010 aangesteld in de functie van secretaris en algemeen lid Herman Obdeijn zit nog in zijn tweede zittingstermijn. Op het steunpunt in Berkane waren in 2010 vijf betaalde krachten werkzaam: een coördinator en een consulent (beiden fulltime), een secretarieel medewerkster (fulltime) en twee parttime administratief medewerksters. Alle medewerkers hebben een locaal contract met het Aartsbisdom in Rabat. De coördinator, de consulent en de secretarieel medewerkster worden vanuit Nederland uitgezonden en hebben suppletiegelden verzorgd door PSO. 5

6 Het werk op het steunpunt stelt hoge functie-eisen aan de medewerkers, zoals een zeer goede kennis van Nederlandse sociaal-juridische wet- en regelgeving en inzicht in de situatie van remigranten. In 2010 waren op het steunpunt de volgende medewerkers werkzaam: De heer Mohamed Sayem, coördinator, fulltime; mevrouw Rachida El Boundati, consulente, fulltime; mevrouw Hasna El Hosni, secretarieel medewerkster, fulltime; mevrouw Fatima Zahra Ben Omar, administratief medewerkster, parttime; mevrouw Khadija Boujnane, administratief medewerkster, parttime. Waar mogelijk wordt aan Nederlandse studenten van Marokkaanse afkomst een stageplaats geboden. Samen met de Hogeschool van Amsterdam streven we naar een minimale plaatsing van 2 studenten per jaar. 1.4 Taakvelden en werkwijze Sociaaljuridisch werk De sociaaljuridische hulp die SSR biedt wordt weliswaar in het buitenland verleend, maar is een rechtstreeks gevolg van het verblijf in Nederland; het gaat om alles wat samenhangt met Nederlandse wet- en regelgeving en de wijzigingen daarin. Het gaat om een soort vragen waarvoor in Nederland laagdrempelige hulpverlening bestaat, zoals sociaalraadslieden, wijkwinkels, ouderenadviseurs of het Juridisch Loket. SSR is van mening dat de Nederlandse overheid een direct belang heeft bij het bestaan van SSR, al is het maar door het voorkomen van grote aantallen bezwaar- en beroepszaken tegen Nederlandse uitvoeringsinstanties, dat door de inzet van onze medewerkers wordt gerealiseerd. Het overgrote deel van de remigranten ontvangt een uitkering uit Nederland. Het kan gaan om een remigratie-uitkering, WAO, AOW, ANW of een bedrijfspensioen. In de praktijk loopt de communicatie tussen Nederlandse uitkeringsinstanties en hun cliënten die in het buitenland wonen, erg moeizaam. Deze problemen zijn het grootst bij wijzigingen in de persoonlijke omstandigheden van de remigrant, zoals overlijden van de partner of als men 65 jaar wordt. Daarnaast heeft de Nederlandse wetgever nauwelijks oog voor het feit dat wijzigingen in het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel vaak grote gevolgen hebben voor uitkeringsgerechtigden die buiten Nederland wonen. Een belangrijke taak van SSR is dan ook het ondersteunen van remigranten en hun familieleden bij het verkrijgen en behouden van rechten die ze in Nederland hebben opgebouwd. Dit geldt vooral ook voor de groep remigranten met Nederlandse rechten maar zonder Nederlandse nationaliteit. Verder krijgen de consulenten vragen over onder andere schuldregelingen, nationaliteit, toeristenvisa, vrijwillige verzekering en belastingdienst-gerelateerde vragen. Ook doen onvrijwillig achtergelaten vrouwen en kinderen regelmatig een beroep op de bemiddeling van de consulenten. 6

7 De medewerkers op het steunpunt ondersteunen ook voorlichtingsbijeenkomsten die door de sociale attaché van de Nederlandse ambassade in de regio voor remigranten worden georganiseerd over ontwikkelingen in de sociale wetgeving. Brugfunctie In Nederland bestaat onder Marokkaanse organisaties, maar ook onder allerlei organisaties die in hun werk met Marokkanen te maken hebben, een grote behoefte om met Marokko in contact te komen. Deze behoefte kan ontstaan vanuit de wens een bijdrage te willen leveren aan de ontwikkeling van Marokko. Ook kan er sprake zijn van de behoefte vanuit een bepaalde beroepsgroep (onderwijs, welzijn, politie, ondernemers en dergelijke) om ervaringen uit te wisselen. Tenslotte kan een beroep op het steunpunt worden gedaan door studenten of onderzoekers die behoefte hebben aan contacten of informatie. Het steunpunt bevordert deze vormen van uitwisseling, stimuleert de toename van bekendheid met Marokko en indien gewenst speelt het steunpunt een rol in voorlichting en netwerken. SSR speelt, door haar uitgebreide netwerk, een rol als brug tussen Nederlandse en Marokkaanse organisaties in noordoost Marokko. De werkzaamheden binnen de brugfunctie staan in dienst van het versterken van de positie van SSR in het algemeen en van de sociaaljuridische hulpverlening in het bijzonder. Activiteiten binnen de brugfunctie dragen onder meer bij aan het draagvlak voor SSR, geven meer inzicht in de positie van remigranten, bieden een mogelijkheid om de belangen van de doelgroep via andere kanalen onder de aandacht te brengen en vergroten de deskundigheid van onze medewerkers en daarmee de kwaliteit van het werk. Daarnaast is de brugfunctie een middel voor de versterking van de sociaal economische ontwikkeling van de regio. 2. Werkzaamheden van SSR in Algemeen In de loop van het jaar 2010 is er een volledig nieuw dagelijks bestuur geformeerd en zijn er drie nieuwe algemeen bestuursleden aangetreden. Dit heeft een andere impuls aan het SSR-werk gegeven. Allereerst heeft het bestuur zich het werk en de geschiedenis eigen gemaakt. Met de einddatum van de verkregen subsidie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in zicht en de hieraan gekoppelde voorwaarde overdracht aan lokale partners zodat de eigen werkzaamheden kunnen worden afgebouwd is in 2010 de zoektocht voorgezet naar een geschikte partnerorganisatie voor een mogelijke overdracht van de werkzaamheden van SSR. Dit heeft nog geen resultaten opgeleverd. Er is in oktober, op het moment dat het bestuur compleet was, een uitgebreid overleg geweest om de strategie te bepalen voor de nabije en verre toekomst van het werk. 7

8 Omdat de kosten voor bestuur, personeel en het cliëntenvolgsysteem RegiPro, ook dit jaar beduidend hoger uit zijn gevallen dan begroot, heeft het bestuur in november stappen gezet om te bezuinigen. Een zakelijke insteek waarbij de kernfuncties en -taken van SSR voorop staan is speerpunt geworden. Op personeelgebied kreeg het steunpunt te maken met een zwangerschapsverlof in de periode van mei tot september, van secretarieel medewerkster Hasna el Hosni. Om deze lacune in de bezetting te vullen en nadat de lokale aanstelling van een vervangster onverwachts niet doorging, hebben de overige medewerkers alle zeilen bijgezet en een tandje extra gedraaid om de extra werkdruk op te vangen. De uitvoering van het sociaaljuridische werk is in 2010 verder geprofessionaliseerd. Verdere implementatie en aanpassing van het cliëntvolgsysteem RegiPro was hierbij essentieel. In nauwe samenwerking met het bedrijf Datawerken, dat het systeem heeft ontwikkeld, is verder gewerkt aan de aanpassing opdat de verschillende werkzaamheden op het steunpunt zo goed als mogelijk worden weergegeven en bijgehouden. Het NGO-werk is in 2010 afgebouwd. Nieuwe initiatieven werden niet genomen. De brugtaak heeft een beperktere invulling gekregen. Anders dan in voorgaande jaren is de rol van SSR beperkt gebleven bij het doorverwijzen naar lokale partnerorganisaties. In verband met de afloop van het project achtergelaten vrouwen in 2009 is in 2010 de sociaaljuridische hulpverlening aan achtergelaten vrouwen weer in zijn geheel geïmplementeerd in het reguliere werk van SSR. De voorlichtingstaak van de medewerkers zoals die bestond binnen het project is in 2010 zeer beperkt gebleven. De afsluitende conferentie in het kader van het project heeft in november 2010 in Amsterdam plaats gevonden. Wel kan worden geconstateerd dat door het project achtergelaten vrouwen de werkdruk met betrekking tot dit onderwerp fors is toegenomen. Ook in 2010 werd het jaarlijkse werkbezoek van het team aan Nederland afgelegd. Tijdens het bezoek zijn weer diverse samenwerkingspartners bezocht zoals het College voor Zorgverzekeringen (CvZ), de IND en hebben er gesprekken plaatsgevonden met Belastingdienst Blauw en Toeslagen. Het spreekuur in Al Hoceima is weer om de twee maanden gehouden in het kantoorgebouw van partnerorganisatie Abase. Het spreekuur blijft druk bezocht. Er blijven zich nieuwe cliënten melden. Over het Algemeen Verdrag betreffende sociale zekerheid tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Marokko zijn twee voorlichtingsbijeenkomsten door het verbindingsorgaan Caisse Nationale Securité Sociale (CNSS) gehouden. In dit verdrag is onder meer geregeld op welke wijze opgebouwde rechten van Marokkaanse remigranten en hun familie te gelde gemaakt kunnen worden. De CNSS verzorgt de aanvragen in het kader van het verdrag voor het zusterorgaan in Nederland, de Sociale Verzekeringsbank 8

9 (SVB). Naast de doelgroep hebben de consulenten van het steunpunt de bijeenkomst in Berkane bijgewoond. Tijdens de bijeenkomst werden veel vragen uit de praktijk gesteld. 2.2 Sociaaljuridisch De papierstroom uit Nederland bleef ook in 2010 aanhouden. Vooral de mailingen die het hele jaar door en vaak ook tegelijkertijd, vanuit de verschillende Nederlandse instanties uitgaan, zorgen voor veel drukte op het wekelijkse open spreekuur op het steunpunt. College van Zorgverzekeraars (CvZ) Het CvZ stuurde de eindafrekeningen zorgpremie 2006 en Door deze afrekeningen kreeg de doelgroep ofwel premiegelden terug ofwel moest men premie bijbetalen. Omdat een geldelijke overmaking vanuit Marokko moeizaam te realiseren is, is na een aanvankelijke non-coöperatieve houding van het CvZ, uiteindelijk een betaalregeling tot stand gekomen. Hierbij wordt in samenwerking met de uitvoerende organisaties als de SVB en het UWV de verschuldigde premies ingehouden op de uitkeringen uit Nederland. Voor mensen die geld terug zouden krijgen moesten de bankgegevens met een formulier worden opgegeven. Sociale Verzekeringsbank (SVB) De SVB heeft in korte tijd verschillende mailingen verzonden. In augustus en september kwamen vooral vragen rondom de levensbewijzen binnen, daarna volgden de inkomstenopgave formulieren voor de partner en vervolgens kwamen de mensen met een informatiebrief waarbij de aankomende verlaging van de partnertoeslag werd aangekondigd. Daarbij diende een nieuw format inkomstenopgaveformulier ingevuld te worden. Gezien de hoogte van het pensioen zal de doelgroep over het algemeen niet worden getroffen door deze regeling. Van het kantoor Verzekeringen van de SVB ontving de doelgroep in mei weer de jaarlijkse inkomsten- en uitgavenformulieren over het jaar Op deze formulieren dienen de inkomsten en uigaven te worden opgegeven ten behoeve van het vaststellen van de verschuldigde premie vrijwillige verzekeringen AOW/ANW. Deze formulieren zijn dit jaar aangepast en vertonen een opvallende gelijkenis met een belastingaangifte. In de praktijk betekent dit dat het formulier erg bewerkelijk is geworden. Voor het invullen van de formulieren dienden extra dagen ingepland te worden door de consulenten. In het najaar ontving de doelgroep een mailing van de SVB waarin werd bericht dat een wetsvoorstel tot verlaging van de partnertoeslag voor AOW gerechtigden in behandeling was bij het parlement. Het voorstel hield in dat de toeslag voor partners die jonger dan 65 jaar zijn met 8% wordt verlaagd bij een gezinsinkomen van 1700, - bruto per maand. Inmiddels is het voorstel door de Tweede Kamer aangenomen en ligt het ter behandeling bij de Eerste Kamer. 9

10 Belastingdienst In 2010 moest aan de belastingdienst het Wereldinkomen over 2008 en 2009 worden opgegeven. En verder zond de belastingdienst de beschikkingen Niet in Nederland belastbaar inkomen over 2007 waarin het wereldinkomen ten onrechte op nihil was gesteld. Tegen deze onjuiste beschikkingen is bezwaar aangetekend. 2.3 Sociaaljuridische hulp in cijfers Een specificatie van de onderwerpen van de sociaaljuridische hulpverlening zoals deze in 2010 is verzorgd in Berkane, is in de bijlagen opgenomen. Opmerkelijk is dat 33% van de vragen door vrouwen zijn gesteld. In 2009 en 2008 was dit circa 25%. Voor vrouwen is het Steunpunt een laagdrempelige organisatie geworden waar zij met hun vragen terecht kunnen. Verder is het een opmerkelijk feit dat het aantal contacten in 2010 ten opzichte van 2009 is gedaald, waarbij het aantal hulpvragen aanzienlijk gestegen is. Per contact komen er meerdere hulpvragen tegelijk binnen. Deze tendens was in 2009 ook zichtbaar. We kunnen concluderen dat er sprake is van een structurele multiproblematiek bij deze doelgroep. Totaal Contacten Hulpvragen Contacten 2010 Man Vrouw Onbekend Totaal Totaal Wetswijzigingen De Rijkswet op het Nederlanderschap werd in 2010 herzien. Hierin is onder meer een optie toegevoegd voor mensen die vóór 1 januari 1985 geboren zijn uit een Nederlandse moeder en een niet-nederlandse vader en die niet de Nederlandse nationaliteit hebben kunnen ontlenen aan hun moeder. Deze mensen kunnen hierdoor alsnog opteren voor het Nederlanderschap (artikel 6 eerste lid, aanhef onder i en j RWN). De nieuwe optieregeling is per 1 oktober 2010 in werking getreden. 10

11 In het cliëntenbestand van het steunpunt bevindt zich een aantal cliënten dat zich al vóór de invoering van de nieuwe optieregeling tot SSR hebben gewend. Deze cliënten zullen begeleid worden bij het verkrijgen van het Nederlanderschap. 2.5 Cliëntvolgsysteem RegiPro Voor het optimale gebruik van het cliëntvolgsysteem RegiPro is er gewerkt aan het standaardiseren van de registratie op de verschillende niveaus: de contacten met cliënten, de producten en de afhandeling. De sociaaljuridische hulpvragen, die bij het steunpunt binnenkomen, worden geregistreerd in drie verschillende producten: ondersteuning balie, ondersteuning SSR en ondersteuning derden. De balieproducten zijn over het algemeen de behandeling van eenvoudige formulieren en het uitleggen van Nederlandstalige brieven en mailingen van Nederlandse instanties. In het product ondersteuning SSR worden de eerstelijns juridische zaken afgehandeld door de consulenten. Dit kunnen juridische procedures zijn zoals bezwaar- en beroepszaken waar niet een specifiek juridisch specialisme voor vereist is. Zaken waarvoor dit specialisme wel noodzakelijk dan wel zaken, die door een advocaat aanhangig gemaakt moeten worden bij een rechtbank in Nederland, worden afgehandeld binnen het product ondersteuning derden. Deze tweede lijnszaken worden veelal overgedragen aan advocaten. Als intermediair neemt SSR de communicatie en dossiervorming op zich. Voorbeelden hiervan zijn bepaalde procedures in het kader van de sociale zekerheid (WAO, AOW/ANW) en familierecht. Daarnaast bestaat er binnen RegiPro een apart product voor de achtergelaten vrouwen. Doel van deze registratie is het ontwikkelen en afstemmen van beleid op deze groep en de hulpverlening te verbeteren. In het systeem wordt er daarom onder andere geregistreerd op de mogelijkheid van terugkeer naar Nederland en de nationaliteit van de achtergelaten kinderen. Deze aanpassing is in samenwerking met ministerie van Justitie en IND gebeurd. Vrouwen en kinderen, die onvrijwillig in Marokko worden achterlaten door hun echtgenoten en vaders, hebben over het algemeen een hulpvraag die betrekking heeft op verschillende rechtsgebieden. Binnen het product achtergelaten vrouwen wordt over de hele linie sociaal juridische ondersteuning geboden aan deze multiproblem-groep. De ondersteuning wordt zowel op het steunpunt geboden als door de advocaat (met SSR als tussenschakel) en bestaat o.a. uit: advisering over terugkeermogelijkheden, ondersteuning bij realisatie van de terugkeer, advisering over familierecht, inschakelen rechtsbijstand en eventueel het regelen van opvang in Nederland. En zo is er binnen het product achtergelaten vrouwen sprake van afhandeling van meerdere hulpvragen. 11

12 2.6 Werkbezoek Consulenten aan Nederland In oktober van 2010 vond het jaarlijkse werkbezoek van het team aan Nederland plaats. Het doel van het werkbezoek is het onderhouden van de contacten met de organisaties en instanties in Nederland waarmee wordt samengewerkt. Afhankelijk van de aard van de problematiek waarmee de consulenten in de praktijk tegenaan lopen bij de behandeling van de hulpvragen wordt een programma gemaakt voor het werkbezoek. Zo hebben bestuur en consulenten samen in 2010 gesprekken gevoerd met het CvZ, de Belastingdienst en IND. De belangrijkste onderwerpen uit het overleg met het CvZ waren definitieve jaarafrekeningen (zie boven) en de mogelijkheid van een betalingsregeling voor de doelgroep die bij ons op het steunpunt komt. Er zijn constructieve afspraken gemaakt. Met Belastingdienst Blauw is gesproken over de algemene communicatie met de dienst, het aanwijzen van een contactpersoon voor SSR binnen de afdeling blauw, de mogelijkheid van een betalingsregeling bij aanslagen inkomstenbelasting, de aanvraagprocedure voor een burgerservicenummer, de vrijstellingsprocedure loonheffing en de afhandeling en het gebruik van standaardformulieren. De Belastingdienst gaf aan dat de formulieren die gebruikt worden niet geschikt zijn voor Marokko. Helaas is dit niet te verhelpen en zullen de problemen blijven bestaan. Het gesprek heeft geresulteerd in het aanwijzen van een contactpersoon voor SSR bij voorkomende problemen met de Belastingdienst. Het overleg met de IND stond in het teken van de evaluatie van de samenwerking tussen SSR, de advocaten van SSR en de IND. Daarnaast is er gesproken over actuele beleidsontwikkelingen en is de procedure rondom terugreisvisa aan de orde gesteld. Dit laatste heeft ertoe geleid dat voor een retourvisum het niet langer vereist is een reisverzekering af te sluiten en een retourticket te boeken indien sprake is van een geldige verblijfsvergunning. Deze aanpassing heeft vooral voor achtergelaten vrouwen geleid tot een versoepeling van de terugkeerprocedure. Met de vaste advocaten van SSR, mevrouw mr. E.M. Van den Brom en mevrouw mr. C.A.J. de Roy van Zuydewijn, hebben de consulenten de lopende zaken doorgenomen en zijn nieuwe zaken overgedragen. Ook is hun aankomende pensionering en de daarmee gepaard gaande afbouw van hun praktijk aan de orde gekomen. De bedoeling is om het kantoor te zijner tijd over te dragen aan mevrouw mr. S. Bouddount en een nieuwe kantoorgenoot. In het kader hiervan worden geleidelijk meer zaken overgedragen aan mevrouw Bouddount. Het betreft vooral de familiezaken en de achtergelaten vrouwen. Het werkbezoek werd gecombineerd met het afscheid van de oude bestuursleden en kennismaking met het nieuwe bestuur. In een workshop is met oude en nieuwe bestuursleden verder van gedachten gewisseld over de koers van SSR in de toekomst, het voortbestaan van de organisatie en een eventuele overdracht van de werkzaamheden. 12

13 Daarnaast hebben de consulenten ook gesproken met aspirant-stagiaires, is er met de Hogeschool van Amsterdam gesproken over uitbreiding van de bestaande samenwerking en zijn er besprekingen gehouden in het kader van de brugtaak. 2.7 Werkbezoek bestuur aan Marokko In februari heeft de toenmalig voorzitter Henk Blaaubeen het steunpunt bezocht om functioneringsgesprekken te houden met de medewerkers van het steunpunt en om de kascontrole uit te voeren. De nieuwe voorzitter en secretaris bezochten in november het steunpunt in Berkane. Doel van dit bezoek was kennis te maken met het team, de werkzaamheden op het steunpunt en enkele partnerorganisaties in de omgeving. Verder is kennis gemaakt met enkele plaatselijke bestuurders zoals de gouverneur, de pasha en de burgemeester van de plaats Berkane. Het bezoek stond ook in het teken van de financiële toekomst van SSR, waarbij specifiek bezuinigingen en inkomstenverhogingen de belangrijkste doelen waren. Met het team is tijdens dit werkbezoek besproken om naast de al bestaande onkosten-vergoeding, een eigen bijdrage van cliënten bij elke hulpvraag transparant in te voeren per Per 1 januari is dit ook daadwerkelijk gerealiseerd. Daarnaast is afgesproken om de werkzaamheden die verricht worden voor derden in kader van de brugfunctie apart in rekening te gaan brengen met ingang van En werkzaamheden die niet direct naar de kernfunctie van SSR herleid kunnen worden, niet meer uit te voeren. 2.8 Achtergelaten Vrouwen Bij achterlating hebben de vrouwen en kinderen veelal ook te maken met Marokkaanse procedures en de lokale autoriteiten. Hierbij kunnen vrouwen stuiten op formaliteiten en lange procedures. In december 2010 heeft SSR in dit kader deelgenomen aan een conferentie van het Conseil de la Communauté Marocaine a l Etranger (CCME), een door de Marokkaanse koning ingestelde adviesraad voor de Marokkaanse gemeenschap in het buitenland. De conferentie werd in Brussel gehouden rond het thema Marocaines d ici et d ailleurs (Marokkanen van hier en daar) in Brussel. SSR heeft een presentatie gehouden over haar werkzaamheden in het algemeen en het vrouwenwerk in het bijzonder. De conferentie werd bijgewoond door verschillende vrouwenorganisaties en door afgevaardigden van Marokkaanse ministeries uit verschillende Europese landen en uit Marokko. Gebleken is dat SSR de enige organisatie in zijn soort is op Europees niveau. De hulpverlening die SSR biedt wordt door geen van de aanwezige organisaties geboden. Er is aanbeveling gedaan om de formule van SSR over te nemen door de vrouwenorganisaties in andere Europese landen. Verder heeft SSR een bijeenkomst van de Universiteit Mohamed I te Oujda bijgewoond over migratie en ontwikkeling. Vanuit samenwerkingspartner de Vrije Universiteit van 13

14 Amsterdam is een presentatie gegeven over het onderzoek naar achtergelaten kinderen en migrantenkinderen. Aan deze presentatie heeft SSR een substantiële bijdrage geleverd. Omdat veel vrouwen en kinderen niet in staat zijn zelfstandig de Marokkaanse procedures te doorlopen om de benodigde documenten voor terugkeer te verkrijgen en problemen ervaren bij de contacten met de Marokkaanse autoriteiten, bestaat er behoefte aan lokale hulpverlening. Om deze hulpverlening toegankelijk te maken heeft SSR een sociale kaart samengesteld met contactpersonen van lokale hulpverleningsorganisaties in het gehele land. De sociale kaart is op de website van SSR gezet en breed verspreid. Met de beëindiging van het project is ook een einde gekomen aan de preventieve voorlichtingsactiviteiten in Marokko die in dit kader werden verricht ter voorkoming van achterlatingen. In 2010 is bij uitzondering en op verzoek slechts eenmaal voorlichting gegeven door de consulenten op een taleninstituut in Berkane. De problematiek van de achtergelaten vrouwen en kinderen blijft echter in de maatschappelijke belangstelling staan. Ook de toenmalige minister van Wonen, Wijken en Integratie, de heer E.E. van der Laan, liet tijdens zijn bezoek aan het steunpunt in februari 2010 een grote interesse blijken voor deze groep. SSR tracht de problematiek van de achtergelaten vrouwen niet alleen in Nederland onder de aandacht te brengen om tot beleidsveranderingen te komen maar doet dat ook in Marokko. Gezien de complexe aard van de problematiek pleit SSR er voor de werkzaamheden in de vorm van een project voort te zetten. De meerwaarde hiervan is dat er ruimte vrijkomt om naast de juridische taken ook aan preventie en voorlichting te doen. 3. Samenwerking met partners SSR is voor haar werkzaamheden aangewezen op haar partners en hecht aan een goede samenwerking. Deze samenwerking kan bestaan uit kennisuitwisseling, probleemsignalering, doorverwijzing en een gezamenlijk aanpak van gemeenschappelijke problematiek ten behoeve van de doelgroep. Bezoeken over en weer aan en van de partnerorganisaties zijn essentieel om een goed contact en continuïteit van de samenwerking te waarborgen. SSR werkt onder andere constructief samen met uitkeringsinstanties SVB en UWV, de Nederlandse belastingdienst, ministerie van SZW, ministerie van Justitie, ministerie van VROM, IND, het CvZ, advocaten in Nederland en Marokko, de Nederlandse ambassade, het Bureau Sociale Zaken in Rabat, Lilliane Fonds, universiteiten en hogescholen, hulpverlenende instellingen en belangenbehartigende organisaties in Nederland, verschillende lokale NGO s, écrivains public, Marokkaanse overheidsinstellingen, CNSS. In november 2010 hebben voorzitter en secretaris kennis gemaakt met het Nederlands Migratie Instituut (NMI) en haar nieuwe directeur mevrouw Tjheng Hwa Tjoa. De uitvoering van de Remigratiewet en de nazorg hiervan ligt op een direct raakvlak met het werk van SSR. Samenwerking en informatieuitwisseling tussen beide organisaties is essentieel. 14

15 Met het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN) is een oriënterend gesprek geweest op bestuursniveau. Hierbij zijn de wederzijdse belangen uitgewisseld en is er een basis gelegd voor verdere samenwerking in Het Nederlands Instituut Marokko (Nimar) in Rabat is in 2010 begonnen met het inventariseren van stagemogelijkheden in het noordoosten van Marokko. De stagecoördinator Hugo Stekelenburg bracht hiervoor een bezoek aan het steunpunt. 4. Onderzoeken Hogeschool van Amsterdam (HvA) Tussen de HvA en SSR bestaat al lange tijd een samenwerking. Deze bestond er vooral uit dat SSR stageplekken beschikbaar stelt voor studenten van de HvA. Sinds enige jaren heeft de HvA een gratis sociaaljuridisch spreekuur in Amsterdam, bestemd voor HvA-studenten die juridisch advies nodig hebben op het gebied van consumentenrecht, werk en inkomen of wonen. Het juridisch spreekuur (hierna te noemen: HJS) wordt bemenst door studenten van de opleiding HBO-rechten en Sociaal Juridische Dienstverlening. Op deze wijze worden de studenten in de gelegenheid gesteld om hun opgedane theoretische kennis om te zetten in de praktijk. Ook met oog op de eerder genoemde subsidievoorwaarde van het ministerie (onderzoek naar overdrachtsmogelijkheden voor het werk van SSR) en het gemeenschappelijke taakveld van SSR en het HJS is in 2010 een aanzet gedaan om de samenwerkingsmogelijkheden tussen beide loketten te onderzoeken. Hierbij is het voor SSR vooral van belang na te gaan of en in hoeverre het hulpaanbod van het HJS aansluit bij de hulpvragen van onze doelgroep waarna in kaart gebracht zal worden of en in hoeverre dienstverlening aan de doelgroep op afstand een reële optie zou kunnen zijn. HvA zal in 2011 de samenwerkingsmogelijkheden in kaart brengen en met aanbevelingen komen. Op dit moment ligt de behoefte van SSR bij onderzoek naar consequenties van de komende wetswijzigingen. Bijvoorbeeld de AOW (afschaffing partnertoeslag in 2015) en naar de opvang van achtergelaten vrouwen en kinderen. Regioplan Regioplan beleidsonderzoek te Amsterdam heeft in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken een verkennend onderzoek gedaan naar emigratiemotieven van hoger opgeleiden. Het steunpunt heeft meegewerkt aan dit onderzoek door advisering en informatieverstrekking. Het onderzoek van Regioplan is afgerond in december

16 4.1 Studenten, stagiaires en onderzoekers op Steunpunt In 2010 heeft het Steunpunt een groot aantal studenten, stagiaires en onderzoeker informatie, advies en andere ondersteuning geboden. Er waren dit jaar meer aanvragen voor stageplekken dan gehonoreerd konden worden. In 2010 heeft Khadija Azizi, rechtenstudente aan de Erasmus universiteit van Rotterdam, een kortdurende stage gelopen op het steunpunt in de maand juni. Khadija heeft zich voor een deel bezig gehouden met de secretariële werkzaamheden op het steunpunt en onderzoek gedaan over de werking van de remigratiewet. Studentonderzoeker Yasir van Holst van de universiteit Utrecht, culturele antropologie, meldde zich voor ondersteuning bij het vinden van respondenten voor zijn afstudeeronderzoek naar emigratiemotieven, thuisgevoelens en identiteitsvorming van teruggekeerde Marokkaanse Nederlanders. Hij heeft gekeken naar de invloed die de beleving van het leven in Nederland, zoals het politieke klimaat, mogelijk heeft gehad op diegenen die uit Nederland naar Marokko zijn vertrokken. Zijn scriptie is inmiddels afgerond en te vinden op de website van SSR. Deva-Dee Siliee, studente van Colombia University (USA) werd eind van het jaar doorverwezen door het Nimar te Rabat voor het in contact brengen van respondenten voor haar onderzoek naar transnationalisme in het bijzonder onder pendelaars. Een andere doorverwijzing door het Nimar betrof Paula Vrij, die onderzoek deed naar opvoeding in Marokko. Onderzoeker Jessica Carlisle, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen, heeft onderzoek gedaan naar de omgang tussen (groot)ouders en (klein)kinderen bij scheiding in gevallen waarbij een van de ouders in Marokko woont. Op het steunpunt is zij voorzien van respondenten en informatie. Edien Bartels en Oka Storms van de Vrije Universiteit hebben hun onderzoek naar consanguiniteit binnen huwelijken, welke zich in 2009 nog in verkennende fase bevond, voortgezet. Onder begeleiding van het steunpunt heeft er een meeting met interviews plaatsgevonden met vrouwen op het platteland in de omgeving van Berkane. Nina ter Laan, Promovendus Islam and the Performing Arts aan de Faculteit der Religiewetenschappen Nijmegen deed onderzoek naar nieuwe vormen van religieuze- Islamitische muziek en transnationale religieuze invloeden. In het bijzonder de invloeden hierop vanuit het midden-oosten en vanuit de Nederlandse migrantengemeenschap. Voor haar onderzoek zocht zij respondenten en informatie over religieuze liederen in het Riffijns. Onderzoekers waaraan het steunpunt alleen ondersteuning heeft geboden in de vorm van informatie en advies zijn onder meer Khadija Kadrouch, verbonden aan de Universiteit Leiden, faculteit Sociale Wetenschappen die onderzoek deed naar Islamitisch begraven in Nederland en Belgie. Het onderzoek werd uitgevoerd vanuit drie disciplines: juridisch, islamologisch en sociaal wetenschappelijk. Vanuit de Hogeschool Utrecht, opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening is Ouassima Jami gestart met haar eindonderzoek de Algemene Nabestaanden Wet en de uitwerking daarvan op weduwen in Marokko. 16

17 5. Brug en NGO In de loop der jaren zijn er binnen de taakstellingen van SSR op verschillende momenten verschillende accenten gelegd. De missie van SSR is van oudsher gericht op enerzijds sociaaljuridische hulp aan remigranten, anderzijds op het bijdragen aan lokale ontwikkeling. Deze twee taken zijn altijd in samenhang uitgevoerd, waarbij er in bepaalde perioden relatief veel aandacht was voor ontwikkelingsgerichte activiteiten. Dit had alles te maken met de nadruk die door de subsidiegever op deze taken werd gesteld. Deze werkzaamheden werden als voorwaarde voor hun financiering gesteld. Zo kwam het dat er door subsidiegever Cordaid vanaf 2000 de nadruk kwam te liggen op de NGO en de brugfunctie van SSR. Tegelijkertijd groeide door de jaren heen het sociaaljuridisch werk, nam het aantal hulpvragen en hulpvragers jaarlijks toe en legde het sociaaljuridisch werk beslag op bijna alle tijd van de medewerkers. Dit ging ten koste van de ontwikkelingsgerichte activiteiten ten behoeve van de opbouw van de civil society in Marokko. Vanwege een wijziging in de regionale prioriteitsstelling heeft medefinancieringsorganisatie Cordaid aangekondigd de financiering van SSR te zullen beëindigen per 1 januari Om te voorkomen dat deze beleidswijziging het voortbestaan van SSR in gevaar zou brengen, heeft Cordaid een levensvatbaarheidonderzoek en de ontwikkeling van een nieuw strategieplan voor SSR gefinancierd. Dit onderzoek werd in opdracht van SSR uigevoerd door adviesbureau Kontakt der Kontinenten. In 2006 kwam het rapport Recht gedaan, een strategieplan uit. De strategische richtingen die in het rapport zijn opgenomen, zijn gericht op continuering en versterking van SSR met een focus op de sociaal juridische taak. Lokale capaciteitsopbouw zou als ondersteuning moeten dienen voor de sociaaljuridische hulpverlening. Het rapport bevestigde de ontwikkeling zoals die zich in de praktijk heeft voorgedaan, namelijk het verleggen van de nadruk naar het sociaaljuridische werk als gevolg van de grote toename van de hulpvragen vanuit de doelgroep. In 2007 werd na een amendement op de begroting van het ministerie van sociale zaken SSR voor een periode van 4 jaar, te weten van 2008 tot en met 2011 gesubsidieerd. Deze subsidie werd uitsluitend verleend voor het sociaaljuridische werk en had als voorwaarde dat er een onderzoek dient plaats te vinden naar de mogelijkheid om de werkzaamheden over te dragen aan lokale of andere organisaties. In deze context kwamen de Brug en NGO werkzaamheden vanaf 2008 steeds meer op de achtergrond. In 2010 is nauwelijks gewerkt aan capaciteitsopbouw. Vanuit SSR was er geen sprake van een actieve benadering van NGO s. Alleen aan NGO s met wie er al een jarenlang samenwerkingsverband bestaat werd ondersteuning geboden wanneer deze een beroep op SSR deden. De ondersteuning heeft zich beperkt tot informatie en advies. Dit was het geval bij de organisaties vrouwenorganisatie Ain Ghazel, de vereniging voor remigranten El Fath, milieuorganisatie L Homme et Environnement, vrouwenorganisatie El Hadaf en gehandicaptenorganisatie Badr (voorheen Ateim). Wat de werkzaamheden betreft in het kader van de brugfunctie geldt dat elk verzoek werd beoordeeld aan de hand van enkele criteria. Deze hielden in dat een verzoek in het kader 17

18 van de brugfunctie alleen kosteloos in behandeling werd genomen wanneer deze een niet commercieel doel zou dienen én daarnaast een bijdrage kon leveren aan de sociaal economische ontwikkeling van de regio Noord-Oost Marokko dan wel op enige wijze het belang van onze doelgroep zou (kunnen) dienen. Enkele noemenswaardige brugverzoeken in 2010: De gemeentes Zeist en Berkane in het kader van hun stedenband. In mei heeft SSR de burgemeester van de gemeente Zeist, de heer J.J.L.M. Janssen, mogen verwelkomen op het steunpunt. In 2011 zal er in Zeist een symposium worden georganiseerd over de 7 jaar van deze samenwerking; De Nederlandse stichting Humain Force in verband met de voortgang van hun kaasproject na wisseling van de Marokkaanse samenwerkingspartner; Centrum voor de Geschiedenis van Migranten (CGM) in Den Haag over een mogelijk op te zetten project voor het populariseren van wetenschappelijke kennis en informatie (boeken), specifiek op het gebied van het personen en familierecht. Het project zal mogelijk in samenwerking met het Centrum voor Migratierecht worden ontwikkeld; Wereldwijd voor Kinderen (WWvK) om mee denken over een project in samenwerking met een school of tehuis in Marokko; Tekstbureau Tekst te Koop om in contact te komen met de doelgroep voor het schrijven van een boek over migranten; Freelance fotograaf Bernice Siewe in verband met haar project over "De Weg", de nieuwe autoroute langs de hele noordkust van Marokko. 6. Pers SSR is de enige Nederlandse NGO in het Noordoosten van Marokko. Dit is een belangrijke reden dat zij regelmatig benaderd wordt door de pers voor informatie over bepaalde onderwerpen die Marokko, Nederland en/of de Marokkaanse gemeenschap in Nederland aangaan. Behalve informatie verschaffen aan de pers heeft SSR in de loop der jaren de pers zelf ook regelmatig ingeschakeld ten behoeve van de belangenbehartiging van de doelgroep. In 2010 is het relatief stil gebleven aan de kant van de pers. In februari bracht het bezoek van minister Van der Laan een aantal perscontacten met zich mee. Voor de Marokkaanse alswel voor de Nederlandse media. In augustus werd door de journalistenbond in Oujda een conferentie georganiseerd over de rol van de media bij migratie. Het steunpunt is gevraagd om haar ervaringen van de afgelopen 20 jaar met de media te delen. De conferentie is op het journaal van de Marokkaanse tv-zender 2M vertoond. De conferentie van de journalistenbond heeft geleid tot opnames op het steunpunt door de tv-zender 2M. De opnames zijn in de talen Frans, Arabisch en Tamzight uitgezonden op het nieuws. In de uitzending werd algemene informatie over SSR en haar taakstellingen verstrekt. 18

19 Bijlage 1: Toelichting op de onderwerpen De aard van de problemen waarmee men zich tot het steunpunt wendt loopt sterk uiteen. Grofweg kan een verdeling worden gemaakt in problemen op het gebied van sociale zekerheid recht, vreemdelingenrecht en familierecht. Het grootste aantal vragen ligt op het gebied van sociaal zekerheidsrecht. Eén op de drie vragen op het gebied van de Nederlandse sociale zekerheid heeft betrekking op de AOW. Het is de verwachting dat het aantal gepensioneerden dat een beroep zal doen op de AOW de komende jaren zal blijven stijgen. Om de aard van de hulpvragen goed inzichtelijk te maken wordt deze zo veel als mogelijk op onderwerp ingedeeld en geregistreerd in het cliëntsysteem RegiPro. De lijst van de geregistreerde onderwerpen is als bijlage toegevoegd. Als toelichting op de lijst kan worden opgemerkt dat er met betrekking de hulpvragen op het gebeid van de sociale zekerheid een onderscheid wordt gemaakt tussen de aanvraag om de rechten te effectueren en de overige hulpvragen. Zo is er sprake van de hulpvraag AOW aanvraag en AOW overig, van ANW aanvraag en ANW overig, etc. Reden voor deze indeling is het inzichtelijk maken van de hoeveelheid aanvragen die er door het steunpunt worden verzorgd. De hulpvraag overig; heeft betrekking op alle overige vragen aangaande de betreffende wet. Dat kunnen onder andere vragen zijn met betrekking tot mogelijke aanspraken, wijzigingen in persoonlijke omstandigheden, informatie en advies. Achtergelaten vrouwen In 2010 hebben zich in totaal 31 vrouwen gemeld die onvrijwillig waren achtergelaten in Marokko. Hierbij waren 3 jongeren en 17 kinderen uit Nederland betrokken. Van jongeren bezit er één de Nederlandse nationaliteit en van de kinderen zes. Daarnaast waren er gevallen van dreigende achterlating waarbij sprake was van mishandeling door de echtgenoot. Deze vrouwen benaderden het steunpunt vanuit Nederland. Zij zijn voor hulpverlening doorverwezen naar de vaste advocaat van SSR in Nederland. Er keerden van de achtergelaten personen in 2010 met behulp van SSR uiteindelijk 9 vrouwen en één jongere terug naar Nederland. De overige vrouwen en jongeren hadden ofwel geen recht op terugkeer ofwel waren nog in procedure hierover ofwel hadden geen contact meer met SSR, waardoor de afloop niet bekend is. De werkzaamheden voor achtergelaten vrouwen zijn vanaf 2005 in een project uitgevoerd dat in 2009 werd beëindigd. Het project werd laatstelijk door het ministerie van Justitie en het ministerie VROM gezamenlijk gefinancierd voor de duur van 3 jaar. Reden voor de projectmatige aanpak is de complexiteit van de problematiek en de hiermee samengaande arbeidsintensiviteit. Aan een achterlating kleven verschillende aspecten die juridisch aangepakt moeten worden. Zo dienen naast de terugkeerprocedure, ook vaak de volgende zaken te worden geregeld: echtscheiding, alimentatie, gezagregeling, omgangsregeling, de vervangende toestemming voor de paspoorten van de kinderen en de 19

20 opvang in Nederland. Bij kinderen met een vader die de Nederlandse nationaliteit bezit, wordt uitgezocht of zij Nederlander zijn en wordt een paspoort aangevraagd. Tegelijkertijd lopen er procedures in Marokko waarbij soms de nodige afstemming of aansluiting met de Nederlandse procedure gezocht moet worden. De conflicterende wetgevingen tussen de beide landen maakt één en ander nog complexer. Een andere reden om de problematiek achterlating in de vorm van een project te gieten is dat het ging om een relatief nieuwe problematiek en er behoefte bestond aan de ontwikkeling van een methodiek. De bedoeling was om na afloop van het project de juridische werkzaamheden weer op te nemen in het reguliere werk en de ontwikkelde methodiek toe te passen. Verder bestond in het kader van het project ruimte om naast het sociaal juridische werk tevens aandacht te besteden aan enerzijds preventie en voorlichting en anderzijds netwerkopbouw. Na de afsluiting van het project achtergelaten vrouwen zijn de werkzaamheden voor deze vrouwen en kinderen gere-integreerd in het reguliere werk van SSR. De tijdens het project ontwikkelde methodiek is het afgelopen jaar hierin geïmplementeerd. De hulpverlening aan deze vrouwen blijft zeer arbeidsintensief in vergelijking met de overige sociaaljuridische werkzaamheden van het steunpunt. 20

Jaarverslag 2006. Utrecht, februari 2007. Stichting Steun Remigranten

Jaarverslag 2006. Utrecht, februari 2007. Stichting Steun Remigranten Jaarverslag 2006 Utrecht, februari 2007 Stichting Steun Remigranten Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 1. Algemene gegevens 4 Voorgeschiedenis 4 Missie en activiteiten 4 Bestuur en medewerkers 5 Taakvelden van

Nadere informatie

ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN?

ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN? ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN? Een wegwijzer voor Marokkaanse vrouwen over gedwongen achterlating in Marokko ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN? INFORMATIE OVER WAT TE DOEN BIJ ACHTERLATING EN HET VOORKOMEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 30 982 Beleidsdoorlichting Sociale Zaken en Werkgelegenheid Nr. 6 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021

Rapport. Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021 Rapport Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) is

Nadere informatie

Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen De rechtspositie van migrantenvrouwen en kinderen. Jaarverslag 2009

Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen De rechtspositie van migrantenvrouwen en kinderen. Jaarverslag 2009 Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen De rechtspositie van migrantenvrouwen en kinderen Jaarverslag 2009 Inhoudsopgave Inleiding 3 Vier taakvelden 8 Meldpunt 8 Directe hulpverlening 12 Preventie en

Nadere informatie

Beoordeling. Bevindingen. h2>klacht

Beoordeling. Bevindingen. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) zijn verzoek om een vergoeding van zijn particuliere zorgverzekeringspremie over de periode januari tot mei 2007

Nadere informatie

Ministerie van Financiën

Ministerie van Financiën st5., 'eswr% Ministerie van Financiën > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Nationale ombudsman de heer dr. A.F.M. Brenninkmeijer Postbus 93122 2509 AC DEN HAAG Datum 1 juni 2011 Betreft Inkomensafhankelijke

Nadere informatie

Methodiekbeschrijving Juridische Begeleiding

Methodiekbeschrijving Juridische Begeleiding Methodiekbeschrijving Juridische Begeleiding Inleiding Slachtoffers van mensenhandel vormen een specifieke doelgroep met complexe problemen. Veel van hen hebben steun nodig om te herstellen van traumatische

Nadere informatie

Rapport. Datum: 3 mei 2007 Rapportnummer: 2007/084

Rapport. Datum: 3 mei 2007 Rapportnummer: 2007/084 Rapport Datum: 3 mei 2007 Rapportnummer: 2007/084 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Belastingdienst niet de hem bekende inkomensgegevens over het jaar 2005 heeft gebruikt als basis voor het bepalen

Nadere informatie

Uw Belgisch of Duits pensioen in uw aangifte inkomstenbelasting

Uw Belgisch of Duits pensioen in uw aangifte inkomstenbelasting Uw Belgisch of Duits pensioen in uw aangifte inkomstenbelasting 1. Inleiding In Nederland wonen veel pensioengenieters die een deel van hun ouderdomspensioen ontvangen uit het buitenland. Genieters van

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN JAARVERSLAG 2010

STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN JAARVERSLAG 2010 STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN JAARVERSLAG 2010 Stichting Rechtswinkel Maarssen P/a Gezondheidscentrum Boomstede Boomstede 204 3608 AK MAARSSEN Email: info@rechtswinkelmaarssen.nl Inloopspreekuur elke

Nadere informatie

Aanvraag. Remigratie. 1 Mijn gegevens. achternaam (uw geboortenaam) voornamen (eerste voluit) straat en huisnummer. postcode en woonplaats.

Aanvraag. Remigratie. 1 Mijn gegevens. achternaam (uw geboortenaam) voornamen (eerste voluit) straat en huisnummer. postcode en woonplaats. Remigratie Aanvraag Met dit formulier kunt u een uitkering aanvragen op grond van de Remigratiewet. Het Nederlands Migratie Instituut helpt u kosteloos met invullen. 1 Mijn gegevens Stuur een kopie van

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 BELEIDSPLAN SchuldHulp Maatje Zeist Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 Inhoud 1. Inleiding 2. Missie 3. Visie 4. Wat wil SHMZ bereiken 5. Voor wie is SHMZ 6. Met wie werkt SHMZ samen 7. De Organisatiestructuur

Nadere informatie

[KENNIS] 1. Wanneer mag of moet je je uitschrijven bij de Basisregistratie Personen?

[KENNIS] 1. Wanneer mag of moet je je uitschrijven bij de Basisregistratie Personen? Wil je weten of je je kan uitschrijven bij de gemeente uit de Basisregistratie Personen? Wil je geldige toezeggingen van de juiste instanties? Maak dan gebruik van de BuitenlandZaken Service van JoHo Inhoud

Nadere informatie

STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN. Jaarverslag Stichting Rechtswinkel Maarssen 2011

STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN. Jaarverslag Stichting Rechtswinkel Maarssen 2011 STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN Jaarverslag Stichting Rechtswinkel Maarssen 2011 Stichting Rechtswinkel Maarssen Gezondheidscentrum Boomstede Boomstede 204 3608 AK MAARSSEN Email: info@rechtswinkelmaarssen.nl

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler)

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer 04.R94O.OOI Inboeknummer o4toooyss Classificatienummer 43I.6oy Dossiernurnmer sp juli aoo4 Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) Betreft evaluatie en ontwikkelingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 077 Evaluatie van de Wet structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering Nr. 4 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Nadere informatie

Groei aantal contacten profiel gebruikers Remigratiewet voorlichting ná remigratie en meer 2/2011. Remigratie Nieuws

Groei aantal contacten profiel gebruikers Remigratiewet voorlichting ná remigratie en meer 2/2011. Remigratie Nieuws Groei aantal contacten profiel gebruikers Remigratiewet voorlichting ná remigratie en meer 2/2011 Remigratie Nieuws Terugblik 2009 2010 Beste lezer, Er zijn migranten die vele jaren dromen over terugkeer

Nadere informatie

Ingang Partner- en wezenpensioen

Ingang Partner- en wezenpensioen Stichting Pensioenfonds TNO DE TNO-PENSIOENREGELING IN HET KORT Ingang Partner- en wezenpensioen Voor de nabestaanden januari 2008 Wat vindt u in deze brochure? bladzijde De hoogte van het partnerpensioen

Nadere informatie

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief'

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief' 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Werkboek Publieke Dienstverlening. Werken aan de totstandkoming

Werkboek Publieke Dienstverlening. Werken aan de totstandkoming Werkboek Publieke Dienstverlening Werken aan de totstandkoming December 2011 WERKEN AAN MET EEN DOEL VOOR OGEN ASPIRATIE EN INSPIRATIE SAMENWERKEN AAN ÉÉN GEZICHT NAAR BUITEN GEWAARDEERDE PUBLIEKE DIENSTVERLENING

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de inkomensachteruitgang van remigranten (2050609700).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de inkomensachteruitgang van remigranten (2050609700). Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag DBO-K-U-2669635

Nadere informatie

Rapport. Datum: 3 juni 2002 Rapportnummer: 2002/179

Rapport. Datum: 3 juni 2002 Rapportnummer: 2002/179 Rapport Datum: 3 juni 2002 Rapportnummer: 2002/179 2 Klacht Verzoekers klagen erover dat UWV Cadans eind december 2001 nog geen zogenaamde E 121-verklaring bij het College voor Zorgverzekeringen heeft

Nadere informatie

Rapport. Datum: 22 juli 2002 Rapportnummer: 2002/218

Rapport. Datum: 22 juli 2002 Rapportnummer: 2002/218 Rapport Datum: 22 juli 2002 Rapportnummer: 2002/218 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat de Sociale verzekeringsbank, vestiging Rotterdam, afdeling AOW/Anw (hierna: de SVB), tot op het moment waarop

Nadere informatie

Jaarverslag Ankie Mensink-fonds 2015 en beleidsplan 2016-2017 (vastgesteld 8 maart 2016)

Jaarverslag Ankie Mensink-fonds 2015 en beleidsplan 2016-2017 (vastgesteld 8 maart 2016) Jaarverslag Ankie Mensink-fonds 2015 en beleidsplan 2016-2017 (vastgesteld 8 maart 2016) Jaarverslag Ankie Mensink-fonds 2015 In dit jaarverslag wordt de gang van zaken binnen het bestuur belicht, het

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding Ouderschapsplan opstellen bij scheiding en afschaffing van flitsscheiding Maart 2009 / F&A 9882 Ministerie van Justitie Directie Voorlichting Schedeldoekshaven 100 Postbus 20301 2500 EH Den Haag T 070

Nadere informatie

Hulp voor achterblijvers van vermiste personen

Hulp voor achterblijvers van vermiste personen Pauzemonument in Utrecht Hulp voor achterblijvers van vermiste personen In deze folder vindt u praktische tips en leest u wat u kunt regelen als achterblijver van een vermiste. Slachtofferhulp Nederland

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het

Nadere informatie

INHOUD. RSIN- identificatienummer: NL 8504 01 422 KVK 52337707

INHOUD. RSIN- identificatienummer: NL 8504 01 422 KVK 52337707 INHOUD Ontstaan van de Stichting... 3 Activiteiten 2012... 3 Publiciteit... 4 Hulpvragers naar afkomst... 4 Vrijwilligers werkzaam in Vlissingen en Goes.... 4 Hulpvragen... 5 Tegenvallers in 2012... 5

Nadere informatie

Pensioen- en inkomensscan. Dhr. A. WERKNEMER en Mevr. B. PARTNER. Aangeboden door: De Pensioenafdeling M.A. de Frel Hellingweg 98B 2583 WH Den Haag

Pensioen- en inkomensscan. Dhr. A. WERKNEMER en Mevr. B. PARTNER. Aangeboden door: De Pensioenafdeling M.A. de Frel Hellingweg 98B 2583 WH Den Haag Pensioen- en inkomensscan Dhr. A. WERKNEMER en Mevr. B. PARTNER Aangeboden door: De Pensioenafdeling M.A. de Frel Hellingweg 98B 2583 WH Den Haag T 070-3383088 info@depensioenafdeling.nl www.depensioenafdeling.nl

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het CAK. Datum: 28 november 2012. Rapportnummer: 2012/190

Rapport. Rapport over een klacht over het CAK. Datum: 28 november 2012. Rapportnummer: 2012/190 Rapport Rapport over een klacht over het CAK. Datum: 28 november 2012 Rapportnummer: 2012/190 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het CAK hem in het kader van zijn eigen bijdrage Zorg met Verblijf lange

Nadere informatie

Rapport. Datum: 9 december 2002 Rapportnummer: 2002/374

Rapport. Datum: 9 december 2002 Rapportnummer: 2002/374 Rapport Datum: 9 december 2002 Rapportnummer: 2002/374 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat UWV Cadans, kantoor Amsterdam: 1. hem nog steeds geen duidelijkheid heeft verschaft over de financiële afwikkeling

Nadere informatie

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M.

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M. Factsheet 215-2 Scheidingen 214 Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand Auteur: M. ter Voert Oktober 215 Dit factsheet geeft cijfermatige ontwikkelingen met betrekking tot scheidingen.

Nadere informatie

Rapport. Datum: 2 juni 1998 Rapportnummer: 1998/203

Rapport. Datum: 2 juni 1998 Rapportnummer: 1998/203 Rapport Datum: 2 juni 1998 Rapportnummer: 1998/203 2 Klacht Op 16 september 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer en mevrouw B. te Ter Apel, met een klacht over een gedraging

Nadere informatie

Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs

Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs Jaarverslag 2014 Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs (SVA) De Ontmoeting 49 3823 HH Amersfoort Contactpersoon: Linda Rook (voorzitter) T 06 244 34 397 E info@vluchtelingenambassadeurs.nl

Nadere informatie

Informatie over uw pensioenbetaling. Lees deze folder voordat u het formulier Uw pensioenbetaling invult.

Informatie over uw pensioenbetaling. Lees deze folder voordat u het formulier Uw pensioenbetaling invult. Informatie over uw pensioenbetaling Lees deze folder voordat u het formulier Uw pensioenbetaling invult. Pensioenbetaling U ontvangt straks elke maand pensioen. In deze folder leest u allerlei praktische

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Belastingdienst/Toeslagen pas in juni 2008 middels een definitieve berekening te kennen heeft gegeven dat verzoeker alsnog recht heeft op de huurtoeslag

Nadere informatie

Met pensioen Informatie voor Heineken-medewerkers die vanuit de actieve dienst met pensioen gaan

Met pensioen Informatie voor Heineken-medewerkers die vanuit de actieve dienst met pensioen gaan Met pensioen Informatie voor Heineken-medewerkers die vanuit de actieve dienst met pensioen gaan De uitbetaling van uw Heineken-pensioen Belasting Zorgverzekering De Heineken-extra s De Vereniging Van

Nadere informatie

Advieswijzer. A. Inleiding. B. Wie zijn wij?

Advieswijzer. A. Inleiding. B. Wie zijn wij? Advieswijzer Investment Service BV Julianastraat 1 4524 CC Sluis Tel 0117 42 00 70 Fax 0117 42 00 80 Website : www.ista.nl e-mail : info@ista.nl A. Inleiding Geachte cliënt, 1. De verzekeringsbedrijfstak

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN STICHTING RECHTSWINKEL BIJLMERMEER

ALGEMENE VOORWAARDEN STICHTING RECHTSWINKEL BIJLMERMEER ALGEMENE VOORWAARDEN STICHTING RECHTSWINKEL BIJLMERMEER 1. Algemeen 1.1. Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op eenieder die een beroep doet op de dienstverlening van de Stichting Rechtswinkel

Nadere informatie

Reglement Anw-hiaatpensioen

Reglement Anw-hiaatpensioen Vastgesteld in de bestuursvergadering van 5 december 2013 H. Langeveld, voorzitter P. Dijkstra, secretaris Postbus 94202, 1090 GE Amsterdam Bestuursmanagement: Mol & Pensioen T 035-642 29 21 M 06-832 33

Nadere informatie

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Nieuwsbrief NGR 14.03.03 De Nederlandse Gezinsraad (NGR) constateert dat er een breed maatschappelijk draagvlak is voor verplichte scheidingsbemiddeling.

Nadere informatie

Bijlage C 33 Aanstellin~ OETC-leerkrachten in het bas isonderwi i s

Bijlage C 33 Aanstellin~ OETC-leerkrachten in het bas isonderwi i s Bijlage C 33 Aanstellin~ OETC-leerkrachten in het bas isonderwi i s Datum: 18 april 1989 Kenmerk: BO/BGB-88.29.930 Datum inwerkingtreding: 3 mei 1989 Geldigheidsduur beleidsregel: onbeperkt Juridische

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn Werkplan 2011 Haarlem, 11 juni 2010 Net-Werk Vrijwilligershulp Zuid-Kennemerland Wilhelminastraat 23 2011 VJ Haarlem telefoon:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8423 3 april 2014 Besluit van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 26 maart 2014, nummer WBN 2014/1, houdende

Nadere informatie

Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen. SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW

Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen. SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW Scheiding: een groeiend maatschappelijk probleem Meer problemen in ontwikkeling

Nadere informatie

Datum 2 april 2013 Betreft Beleidsreactie op de evaluatie van de islam- en imamopleidingen in Nederland

Datum 2 april 2013 Betreft Beleidsreactie op de evaluatie van de islam- en imamopleidingen in Nederland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Zorgtoeslag 2009. Een bijdrage in de kosten voor uw zorgverzekering

Zorgtoeslag 2009. Een bijdrage in de kosten voor uw zorgverzekering Zorgtoeslag 2009 Een bijdrage in de kosten voor uw zorgverzekering 2 Zorgtoeslag Krijgt u zorgtoeslag? Dan is deze brochure interessant voor u. U vindt hierin alles over de zorgtoeslag op een rij. De zorgtoeslag

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Universiteit Leiden, die hem als kennismigrant naar Nederland heeft gehaald en hem in de proeftijd heeft ontslagen, heeft verzuimd hem tijdig voor een

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds. ANW Hiaatreglement. 28 oktober 2008

Stichting Metro Pensioenfonds. ANW Hiaatreglement. 28 oktober 2008 Stichting Metro Pensioenfonds ANW Hiaatreglement Inhoudsopgave BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN... 1 DEELNEMERSCHAP... 1 KEUZEMOGELIJKHEID ANW-HIAATPENSIOEN... 1 AANVANG EN WIJZIGING VAN DE VERZEKERING VAN ANW-HIAATPENSIOEN...

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Reg.nr. : 12.0001 B&W verg. : 28 februari 2012 Onderwerp: Integratieplan stichting WAO/WSW en Bureau Sociaal Raadslieden (BSR) 1) Status Deze brief, die gaat over de integratie

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen. Jaarverslag 2008

Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen. Jaarverslag 2008 Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen Jaarverslag 2008 Inhoudsopgave Inleiding 3 Vier taakvelden 5 Meldpunt 5 Directe hulpverlening 8 Netwerkversterking en netwerkopbouw 12 Preventie en voorlichting

Nadere informatie

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren WAARDERINGSKAMER Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren Een onderzoek naar overschrijding van de jaargrens bij de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften 18 juli 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoekster klaagt erover dat de gemeente Steenbergen heeft nagelaten verzoekster tijdig op de hoogte te brengen van een wijziging van het bestemmingsplan, waardoor verzoekster onnodig

Nadere informatie

0 SAMENVATTING. Ape 1

0 SAMENVATTING. Ape 1 0 SAMENVATTING Aanleiding Vraagbaak voor preventie van fraude en doorverwijzen van slachtoffers Op 26 februari 2011 is de Fraudehelpdesk (FHD) opengegaan voor (aanvankelijk) een proefperiode van één jaar.

Nadere informatie

Inspectie jeugdzorg. Matching in het belang van het kind Landelijk beeld onderzoek Inspectie jeugdzorg bij vergunninghouders interlandelijke adoptie

Inspectie jeugdzorg. Matching in het belang van het kind Landelijk beeld onderzoek Inspectie jeugdzorg bij vergunninghouders interlandelijke adoptie Matching in het belang van het kind Landelijk beeld onderzoek Inspectie jeugdzorg bij vergunninghouders interlandelijke adoptie Inspectie jeugdzorg Utrecht, november 2005 1 2 Inhoudsopgave Aanleiding onderzoek...5

Nadere informatie

Voorwoord. Inhoudsopgave. Werk Informatie voor werkgevers 2

Voorwoord. Inhoudsopgave. Werk Informatie voor werkgevers 2 Mei 2014 Voorwoord In deze tweede digitale nieuwsbrief weer volop nieuws. Zo kunt u lezen over WeHelpen.nl; een nieuwe, laagdrempelige manier om hulp aan te bieden en te ontvangen. Zo kan iedereen een

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2014

Evaluatie Jaarplan 2014 Evaluatie Jaarplan 2014 1. Inleiding Aan het jaarplan 2014 is dankzij de inzet van velen; mentoren, coördinatoren op een goede manier invulling gegeven. Hieronder de bereikte resultaten. 2. Doelen De volgende

Nadere informatie

Rapport. Datum: 31 december 2002 Rapportnummer: 2002/399

Rapport. Datum: 31 december 2002 Rapportnummer: 2002/399 Rapport Datum: 31 december 2002 Rapportnummer: 2002/399 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat UWV Gak, kantoor Breda, haar niet die informatie heeft verstrekt, die zij nodig acht om te kunnen berekenen

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2013 Exploitatierekening 2013 Begroting 2014/2015

JAARVERSLAG 2013 Exploitatierekening 2013 Begroting 2014/2015 STICHTING RECHTSWINKEL ZEIST JAARVERSLAG 2013 Exploitatierekening 2013 Begroting 2014/2015 VOORWOORD... 2. ORGANISATIE.... 3 2. ACTIVITEITEN... 4 2.1 SPREEKUREN... 4 2.2 WERKWIJZE BESTUUR... 4 2.3 DESKUNDIGHEID...

Nadere informatie

Onze dienstverlening Ons kantoor is ingeschreven bij de AFM. Op basis hiervan mogen wij adviseren in schadeverzekeringen, zorgverzekeringen en

Onze dienstverlening Ons kantoor is ingeschreven bij de AFM. Op basis hiervan mogen wij adviseren in schadeverzekeringen, zorgverzekeringen en Dienstenwijzer Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening gebruik te maken, weet u waar u aan toe bent en wat wij wederzijds van

Nadere informatie

3. Op 26 juni 2007 diende verzoekster een klacht in omdat zij tot op dat moment het verschuldigde bedrag nog niet had ontvangen.

3. Op 26 juni 2007 diende verzoekster een klacht in omdat zij tot op dat moment het verschuldigde bedrag nog niet had ontvangen. Rapport 2 h2>klacht Verzoekster, advocate, klaagt erover dat het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer de vergoeding proceskosten en griffierecht ten bedrage van 360,- niet

Nadere informatie

Stichting Lochem Beleidsplan 2015-2019

Stichting Lochem Beleidsplan 2015-2019 Stichting Lochem Beleidsplan 2015-2019 Kinderen doe mee, meedoen is meetellen Stichting Leergeld Lochem Beleidsplan 2015-2019 Inleiding. Op dit moment leven in Nederland in gezinnen met lage inkomens bijna

Nadere informatie

Rapport. Datum: 10 maart 2006 Rapportnummer: 2006/083

Rapport. Datum: 10 maart 2006 Rapportnummer: 2006/083 Rapport Datum: 10 maart 2006 Rapportnummer: 2006/083 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen te Gouda vanaf november 2002 onvoldoende heeft getracht om de

Nadere informatie

Spreekuur. Werklozenkrant

Spreekuur. Werklozenkrant Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave: Intro: pagina 3 Spreekuur: pagina 4 Werklozenkrant: pagina 4 Weekje Weg: pagina 5 Jeugdsportfonds: pagina 5 Organisatie: pagina 6 Financieel overzicht: pagina 7 Intro In

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2013 Nr. 132 BRIEF

Nadere informatie

ANW- Hiaat Reglement 2015

ANW- Hiaat Reglement 2015 ANW- Hiaat Reglement 2015 1 februari 2016 Inhoudsopgave Artikel 1. Algemene bepalingen... 3 Artikel 2. Deelnemers... 5 Artikel 3. ANW-Hiaat... 5 Artikel 4. Einde van het deelnemerschap... 7 Artikel 5.

Nadere informatie

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers nderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Goirle DIMENSUS beleidsonderzoek April 2012 Projectnummer 488 Het onderzoek De gemeente Goirle is eind april 2010

Nadere informatie

Rapport. Verzoeker De X. te Almelo, verder te noemen verzoeker. Het verzoek is ingediend door de gemachtigde, de heer Y.

Rapport. Verzoeker De X. te Almelo, verder te noemen verzoeker. Het verzoek is ingediend door de gemachtigde, de heer Y. Dossiernummer 2015 014 Rapport Verzoeker De X. te Almelo, verder te noemen verzoeker. Het verzoek is ingediend door de gemachtigde, de heer Y. Datum verzoekschrift Op 27 januari 2015 heeft de Overijsselse

Nadere informatie

bureau buitenland Reclassering houdt niet op bij de grens Alles over het werk van Bureau Buitenland

bureau buitenland Reclassering houdt niet op bij de grens Alles over het werk van Bureau Buitenland bureau buitenland Reclassering houdt niet op bij de grens Alles over het werk van Bureau Buitenland Bureau Buitenland heeft drie hoofdtaken: Gedetineerdenbegeleiding De Buitenlandbalie Internationale samenwerking

Nadere informatie

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Remigratie: teruggaan of blijven?

Remigratie: teruggaan of blijven? Regelingen en voorzieningen CODE 1.7.6.52 Remigratie: teruggaan of blijven? brochure bronnen het Nederlands Migratie Instituut, www.nmigratie.nl, brochure van december 2011, 3 e herz. druk NL Teruggaan

Nadere informatie

Gegevens. 2. Verzekering. Polisnummer. Reden overdracht Datum overdracht. 3. Nieuwe deelnemer

Gegevens. 2. Verzekering. Polisnummer. Reden overdracht Datum overdracht. 3. Nieuwe deelnemer formulier overdracht verzekering Polisnummer Datum ontvangst Wanneer gebruikt u dit formulier? U heeft een levensverzekering bij de Onderlinge s-gravenhage en bent deelnemer. Met dit formulier informeert

Nadere informatie

Rapport. Datum: 31 januari 2011 Rapportnummer: 2011/032

Rapport. Datum: 31 januari 2011 Rapportnummer: 2011/032 Rapport Datum: 31 januari 2011 Rapportnummer: 2011/032 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de griffie van het gerechtshof Den Haag hem het arrest van 17 juli 2008 niet heeft toegestuurd met als gevolg

Nadere informatie

Jaarverslag. SchuldHulpMaatje Culemborg 2014

Jaarverslag. SchuldHulpMaatje Culemborg 2014 Jaarverslag SchuldHulpMaatje Culemborg 2014 Inhoudsopgave Algemeen jaarverslag 1. Inleiding 2. Financiële ondersteuning 3. Werving vrijwilligers en opleiding tot schuldhulpmaatje 4. Aanmeldingen hulpvragers

Nadere informatie

Geneste & Van Namen GVN ADVISEURS B.V.

Geneste & Van Namen GVN ADVISEURS B.V. Informatie Belastingaangifte 2014 Om uw belastingaangifte te verzorgen hebben we informatie van u nodig. Om ons de juiste informatie te verschaffen hebben we dit vragenformulier opgesteld. We verzoeken

Nadere informatie

straks terug naar nederland?

straks terug naar nederland? straks terug naar nederland? Regel het nu! Informatie en tips voor gedetineerden in buitenlandse gevangenissen Wat doet Bureau Buitenland? Bureau Buitenland is onderdeel van Reclassering Nederland. Wij

Nadere informatie

Inhoud Vooraf De Organisatie Activiteiten en projecten in Nederland Projecten Somalië 9 Colofon 11

Inhoud Vooraf De Organisatie Activiteiten en projecten in Nederland Projecten Somalië 9 Colofon 11 Jaarverslag 2014 Inhoud Vooraf 4 De Organisatie 5 - Organisatie ontwikkelingen 6 Activiteiten en projecten in Nederland 7 - Spreekuren 7 - Ontmoeting 7 - Bespreking taboe onderwerpen 8 - Conferentie gemeente

Nadere informatie

PRESTATIEVERANTWOORDING DIEMEN 2013

PRESTATIEVERANTWOORDING DIEMEN 2013 PRESTATIEVERANTWOORDING DIEMEN 2013 MaDi MaDi Amsterdam Zuidoost en Diemen Prestatieverantwoording Diemen 2013 INHOUD INLEIDING 1 Algemeen Maatschappelijk Werk 2 MaDi Raadsvrouw 3 Ouderenadviseur 4 Algemeen

Nadere informatie

STICHTING DIACONAAL CENTRUM VOOR HET GEVANGENISPASTORAAT. BELEIDSPLAN Van het diaconaal centrum voor het gevangenispastoraat Voor de periode 2014-2016

STICHTING DIACONAAL CENTRUM VOOR HET GEVANGENISPASTORAAT. BELEIDSPLAN Van het diaconaal centrum voor het gevangenispastoraat Voor de periode 2014-2016 STICHTING DIACONAAL CENTRUM VOOR HET GEVANGENISPASTORAAT BELEIDSPLAN Van het diaconaal centrum voor het gevangenispastoraat Voor de periode 2014-2016 Inleiding: De Stichting Diaconaal Centrum voor het

Nadere informatie

Dienstenwijzer Briljant Advies B.V./Hypotheeksteun.nl. 1. In deze dienstenwijzer kunt u kennismaken met de diensten van Briljant Advies

Dienstenwijzer Briljant Advies B.V./Hypotheeksteun.nl. 1. In deze dienstenwijzer kunt u kennismaken met de diensten van Briljant Advies Dienstenwijzer Briljant Advies B.V./Hypotheeksteun.nl A. Inleiding Geachte cliënt, 1. In deze dienstenwijzer kunt u kennismaken met de diensten van Briljant Advies B.V. /Hypotheeksteun.nl. Naast de algemene

Nadere informatie

Rapport. Datum: 8 augustus 2001 Rapportnummer: 2001/237

Rapport. Datum: 8 augustus 2001 Rapportnummer: 2001/237 Rapport Datum: 8 augustus 2001 Rapportnummer: 2001/237 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat Cadans Uitvoeringsinstelling BV te Rijswijk op 22 december 2000 nog steeds niet had beslist op zijn aanvraag

Nadere informatie

Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven

Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven Aanleiding Op 2 september heeft het college het volgende verzocht: Maak een voorstel betreffende de wijze waarop omwonenden worden geïnformeerd of betrokken

Nadere informatie

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht In het kader van de Wet op het financieel toezicht dienstenwijzer De Wet op het financieel toezicht (Wft) schrijft voor dat financiële dienst verleners, voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst,

Nadere informatie

VOORWOORD 3 HULPVERLENING VAN HET ALGEMEEN MAATSCHAPPELIJK WERK 4

VOORWOORD 3 HULPVERLENING VAN HET ALGEMEEN MAATSCHAPPELIJK WERK 4 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 3 HULPVERLENING VAN HET ALGEMEEN MAATSCHAPPELIJK WERK 4 Aantal dossiers* algemeen maatschappelijk werk (AMW) 4 Aantal korte kontakten* AMW 4 Bereik van AMW 5 De hulpverleningscijfers

Nadere informatie

illinium i ui 10.1313624 24/12/2013

illinium i ui 10.1313624 24/12/2013 illinium i ui 10.1313624 24/12/2013 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente, l i,i l, l i

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over een gedraging van het College voor zorgverzekeringen. Datum: 10 mei 2012. Rapportnummer: 2012/078

Rapport. Rapport betreffende een klacht over een gedraging van het College voor zorgverzekeringen. Datum: 10 mei 2012. Rapportnummer: 2012/078 Rapport Rapport betreffende een klacht over een gedraging van het College voor zorgverzekeringen Datum: 10 mei 2012 Rapportnummer: 2012/078 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat het College voor zorgverzekeringen

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over IND uit Utrecht. Datum: 10 maart 2011. Rapportnummer: 2011/090

Rapport. Rapport over een klacht over IND uit Utrecht. Datum: 10 maart 2011. Rapportnummer: 2011/090 Rapport Rapport over een klacht over IND uit Utrecht. Datum: 10 maart 2011 Rapportnummer: 2011/090 2 Klacht Verzoeker, afkomstig uit Marokko, klaagt erover dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)

Nadere informatie

Stichting Leerhulp Roermond

Stichting Leerhulp Roermond Stichting Leerhulp Roermond JAARVERSLAG 2011 1. Algemene informatie Rechtspersoon Stichting Leerhulp Roermond (SLR) is opgericht bij notariële akte van 27 augustus 2004, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport.

Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport. Rapport 2 h2>klacht Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport. Beoordeling Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport. Conclusie

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Rapport. Datum: 6 juli 2001 Rapportnummer: 2001/192

Rapport. Datum: 6 juli 2001 Rapportnummer: 2001/192 Rapport Datum: 6 juli 2001 Rapportnummer: 2001/192 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat Cadans Uitvoeringsinstelling BV, basiskantoor Amsterdam, tot op 8 januari 2001: 1. nog steeds niet de beschikking

Nadere informatie

Uw zoon of dochter wordt 18 jaar. Alle financiële zaken op een rijtje. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen

Uw zoon of dochter wordt 18 jaar. Alle financiële zaken op een rijtje. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw zoon of dochter wordt 18 jaar Alle financiële zaken op een rijtje verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw zoon of dochter wordt 18 jaar en dat is toch een mijlpaal. Voor het eerst geheel zelfstandig

Nadere informatie