T P F. Food Top 100: de nieuwe lijst! Flexibiliteit troef op Empack. Chipsmerk Chio scoort met Stoelensamba. Jaargang 15, nr.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "T P F. Food Top 100: de nieuwe lijst! Flexibiliteit troef op Empack. Chipsmerk Chio scoort met Stoelensamba. Jaargang 15, nr."

Transcriptie

1 Jaargang 15, nr. 3 6 mei 2014 T P 1 0 F D 2014 Food Top 100: de nieuwe lijst! Flexibiliteit troef op Empack Chipsmerk Chio scoort met Stoelensamba

2 KOOP TIJDELIJK EEN RENAULT TRAFIC MET SLIMME ONDERNEMERSKORTING 25% CADEAU PROFITEER NU VAN 25% ONDERNEMERSKORTING RENAULT TRAFIC TIJDELIJK VAN ,- VOOR ,- OP=OP LEASE AL VANAF 65,- PER WEEK, BEREKEN UW LEASEBEDRAG OP RENAULT.NL DRIVE THE CHANGE Aanbiedingen geldig tot Trafi c vanaf ,-. Trafi c vanafprij s van 65,- per week is gebaseerd op Trafi c dci 90 gesloten bestel L1H1 T27 Générique. Vanafprij zen zij n exclusief BTW, BPM en kosten rij klaar maken. Het weekbedrag van 65,- wordt berekend d.m.v. een vast percentage van de netto catalogusprij s en het voordeel van fi nancial lease (60 maanden bij 4,9%). Financial Lease 1,9%, 4,9% of 6,9% en het voordeel is niet van toepassing op leaserent, (inter)nationale rentals, fl eetjaarafspraken en dealerorders en indien een leasemaatschappij zichzelf uitsluit van deze actie. Op elke nieuwe Renault Trafi c geldt een fabriek garantie van 2 jr. zonder kilometerbeperking en 12 jr. plaatwerkgarantie. Getoonde modellen kunnen afwij ken van standaarduitvoering. Drukfouten, prij s- en specifi catiewij zigingen voorbehouden. Voor meer informatie en/of de voorwaarden bel gratis , kij k op renault.nl of vraag uw Renault Bedrij fswagen dealer. Bedragen zij n afgerond op hele euro s. Rentewij zigingen en drukfouten voorbehouden. Min./max. verbruik: 6,8-8,0 l/100 km. Resp. 14,7-12,5 km /l. CO g/km.

3 01_Cover.indd :35 Jaargang 15, nr. 3 6 mei 2014 T P 1 0 F D 2014 T P 1 0 F D 2014 Inhoud nr. 3 6 mei 2014 Food Top 100: de nieuwe lijst! Flexibiliteit troef op Empack Chipsmerk Chio scoort met Stoelensamba Bij de voorpagina: Het is zo ver: de derde editie van de Food Top 100 is klaar. De poster met volledige ranglijst is bijgevoegd bij deze EVMI. In dit nummer veel aandacht voor de lijst, met opvallende wetenswaardigheden en dit keer ook de social media-activiteiten van de voedingsmiddelenindustrie. Vanaf pagina 8. Mixed 4Kort nieuws uit de sector Onveilig vlees Risico s in vleesketen 25 Vocking Vleeswaren 39 Leverworst weer in de spotlights Food Professional Day 42 Kracht Nederlands product benutten Food Top 100 Miljardenomzet voor 13 8Nederlandse foodbedrijven 12 Verantwoording lijst Bedrijven uit de Top 100 uitgelicht 13Food 14 Social Media: thumbs up R&D: Nederland als 18innovatieland Bedrijven uit de Top 100 uitgelicht 21Food HAS Hogeschool: is hot 22Food Duvel Moortgat Mini-fles voor genieten 26 Vakbeurs Empack Differentiatie en 28 flexibiliteit Chipsmerk Chio 32 Inhaken op WK met stoelensamba Barry Callebaut Terug naar de basis 44 NVVL 46 Winnaars afstudeerprijs Hands Off My Chocolate Rond in de mond 48 Service 50 Cartoon, agenda en colofon eisma voedingsmiddelenindustrie mei

4 Kort nieuws Bart Jan Constandse voorzitter Superunie Bart Jan Constandse is door de Algemene Ledenvergadering van Superunie gekozen tot voorzitter. Constandse volgt in die functie Leo Kivits op die na 5 jaar als voorzitter is teruggetreden. Suiker geen vergif Overconsumptie van suiker is niet dé oorzaak van overgewicht, maar slechts één van de oorzaken. Dat zegt Fred Brouns, hoogleraar Health Food Innovation aan de Universiteit Maastricht. Samen met collega s onderzocht hij de rol van suikers bij obesitas. Ze vonden dat fructose in kleine hoeveelheden niet schadelijk is en zelfs gunstige effecten kan hebben. Feunekes directeur Voedingscentrum Dr. ir. Gerda Feunekes (1965) is benoemd tot directeur van het Voedingscentrum. Ze treedt aan met ingang van 1 juli Fusie Ardo en Dujardin Foods Ardo en Dujardin Foods gaan fuseren. De twee Belgische diepvriesgroentespecialisten, 40 jaar geleden los van elkaar opgericht door twee broers, hebben daartoe een overeenkomst getekend. Het nieuwe bedrijf gaat Ardo heten. Samenwerking met retail belangrijker De levensmiddelenindustrie vindt de samenwerking met de retail steeds belangrijker. Dat blijkt uit verkennend onderzoek van ABN Amro en Efmi Business School onder foodfabrikanten en -leveranciers. KitKat uit de oven Nestlé Japan heeft een nieuwe mini-kitkat ontwikkeld, die gegeten kan worden als een normale chocoladereep of gebakken in de oven. Als de KitKat twee minuten in de oven wordt gebakken, wordt deze een krokant koekje. Hero Kokoswater komt met naturel variant Hero introduceert Kokoswater Naturel. Eerder lanceerde Hero al kokoswater in de smaken ananas en witte druif/limoen. Innovatievouchers voor Gelders mkb De provincie Gelderland stelt ook voor 2014 innovatievouchers beschikbaar voor het Gelderse mkb. Food Valley NL reikt deze vouchers uit aan agri-, food- en feedbedrijven. De totale waarde van de vouchers bedraagt euro. Mixed Snack kan minder vet DEN HAAG Het vetgehalte van hartige snacks kan nog vaak omlaag. Er zitten binnen productsoorten namelijk grote verschillen. Zo bevat de hamburger met het meeste vet 3,7 keer zo veel vet als de minst vette hamburger. Bij loempia s gaat het zelfs om de factor 4,5. Dat blijkt uit onderzoek dat de NVWA in augustus 2012 heeft gehouden onder 128 snacks. De bitterballen, frikandellen, hamburgers en andere snacks zijn gekocht bij supermarkten (A-, B- en huismerken), bakkers, fastfoodketens, tankstations en kiosken. Gekeken werd in hoeverre de vetzuursamenstelling en het gehalte aan verzadigd vet van vergelijkbare snacks van elkaar verschillen. Met name in de productsoorten loempia en hamburger zitten er aanzienlijke verschillen in het gehalte aan vet. Zo bevatte de vetste hamburger 24,6 procent vet en de minst vette 6,6 procent vet. Bij loempia s bevatte het vetste monster 13,7 en de minst vette 3,1 procent vet. Dat maakt volgens de NVWA duidelijk dat het dus mogelijk is om binnen diverse productsoorten een product te maken met een lager vetgehalte. Ook het gehalte aan verzadigde vetzuren varieert sterk. De verschillen zijn het grootst bij loempia s (van 20,1 procent tot 46,3 procent), kipnuggets (van 12,7 procent tot 39 procent) en kroketten (van 27,9 procent tot 53,2 procent). Rolf Bos themadirecteur TIFN WAGENINGEN Dr. Rolf Bos wordt de nieuwe themadirecteur Nutrition and Health bij TI Food and Nutrition. Hij volgt in die functie prof. dr. Wim Saris op, die na 5 jaar als themadirecteur, afscheid neemt van de organisatie. Bos (50) promoveerde in 1996 cum laude aan de Universiteit van Groningen, Department of Biomedical Engineering. Hij gaat zijn rol als themadirecteur combineren met zijn huidige functie van director global nutrition development en benefit platform leader bij FrieslandCampina in Wageningen. TI Food and Nutrition is een internationaal onderzoekinstituut op het gebied van voeding en voedingsmiddelen. De publiek-private partners zijn: Cargill, CBL, Chr. Hansen, CSK Food Enrichment, CRV, CSM, Danone, DSM, FNLI, FrieslandCampina, Fromageries Bel, GlaxoSmithKline, Kellogg, Kennisinstituut Duurzaam Verpakken, Nestlé, PepsiCo, Philips Research, Productschap Zuivel, Unilever, Vion, Wrigley, Acta Dental Research, Groningen University/UMCG, Maastricht University/MUMC+, Nizo food research, TNO en Wageningen UR. Senseo lanceert Senseo Up EINDHOVEN Senseo heeft half april Senseo Up geïntroduceerd, het kleinste Senseo-apparaat ooit. De Senseo Up heeft een hoogte van slechts 22,6 centimeter; iets groter dan een pak Senseo Original koffiepads. Het apparaat is ontworpen voor mensen met een voorkeur voor een moderne stijl, minimalistische vormgeving en heldere kleuren. Koffieliefhebbers kunnen kiezen uit zes kleuren: Deep Black, Deep Black/Red, Titanium, Monza Red, Marine Blue en Foxy White. Bij de modellen in het hogere prijssegment is het mogelijk elke gewenste kopgrootte in te stellen. 4 eisma voedingsmiddelenindustrie mei 2014

5 Column Planten zijn gastheer voor bacteriën uit dierhouderij WAGENINGEN Ziekteverwekkende bacteriën uit de dierhouderij, zoals Ehec, worden opvallend vaak via de consumptie van verse groente op mensen overgedragen. Uitbraken in het recente verleden door Ehec en besmettingen met andere E. coli en Salmonella-stammen, hielden regelmatig direct verband met de consumptie van verse groente. Dat schrijven onderzoekers van Wageningen UR in een literatuurstudie. In het voorjaar van 2011 deed zich in Noord-Duitsland de zogeheten Ehec-uitbraak voor. De bron van besmetting met een zeldzame variant van Escherichia coli bleek fenegriek te zijn, een spruitgroente die als decoratie op gerechten in diverse restaurants was gebruikt. Deze uitbraak resulteerde in een aantal sterfgevallen en heeft geleid tot tal van onderzoeken naar het verband tussen deze bacterie en de consumptie van spruit- en kiemgroenten. Uit die onderzoeken bleek dat de ziekteverwekkers opvallend goed konden overleven op producten van plantaardige herkomst en dat dus de klassieke route van vlees, eieren of zuivelproducten naar de mens moet worden uitgebreid met planten of producten gemaakt van planten. Extra zorgelijk is dat deze ziekmakende bacteriën zich aanpassen aan planten en hun directe omgeving, zonder dat zij het ziekmakende vermogen bij de mens verliezen. Pepsi maakt virtuele reclame op bushokje LONDEN Pepsi UK heeft in Londen een opvallende, bewegende reclame op een bushokje. Mensen die wachten op de bus krijgen de schrik van hun leven, als bijvoorbeeld ineens een tijger recht op hen af komt lopen. De beelden worden geprojecteerd op een scherm dat gewoon doorzichtig glas lijkt te zijn. In werkelijkheid wordt het beeld aan de zijkant van de abri opgenomen en tegelijkertijd afgespeeld met diverse, wisselende 3D-projecties. Op YouTube wordt uitleg gegeven en kunnen ook de reacties van de forenzen worden bekeken. De reclame is bedoeld om de slogan Pepsi Max brings you the unbelievable tot leven te brengen. Hero stapt in fairtrade Hero stapt voor haar vernieuwde natuurlijke fruitsappen over op fruit met het Max Havelaar-keurmerk. Het bedrijf zegt de eerste Nederlandse A-merkfabrikant te zijn die gebruikmaakt van fairtrade-sappen. Het sap is gemaakt van fruit dat afkomstig is van kleinschalige boeren in ontwikkelingslanden. Omdat het fruit het Max Havelaar-keurmerk draagt, krijgen de telers een rechtvaardige prijs voor hun fruitoogst. De sinaasappels komen van een coöperatie uit de regio São Paulo in Brazilië, terwijl de mango s voor het multifruitsap afkomstig zijn van 100 samenwerkende telers in India. Het lang houdbare fruitsap van fairtrade-gecertificeerde ingrediënten is verkrijgbaar in de smaken Sinaasappel, Appel, Multifruit en Bosfruit. Al deze sappen zijn verkrijgbaar in 330 ml PET-flesjes en, behalve Bosfruit, in een literverpakking. De voedselschandalen volgen elkaar in rap tempo op. De kranten staan er vol van. Soms gaat het daarbij om voedselveiligheidskwesties, maar de laatste tijd draait het meer om duurzaamheid en transparantie. Niet-biologische eieren die als biologisch zijn bestempeld, vlees dat er ten onrechte een ster bij heeft gekregen en vlees dat een hele andere Van waarde herkomst heeft dan op het etiket vermeld staat. Het is terecht dat er veel publiciteit is over die uitwassen, maar door de vele aandacht voor de negatieve kanten van de sector, dreigen we wel eens te vergeten hoe belangrijk de voedingsmiddelenindustrie eigenlijk is. Voeding behoort tot de eerste levensbehoeften. De voedingsmiddelenindustrie en de andere delen van de keten werken hoogst efficiënt. Goed, er gaat onderweg, tussen farm en fork, veel verloren, en er kan ook nog wel wat verbeterd worden in de verdeling van de opbrengsten, maar toch slaagt de sector erin tegen zeer lage kosten de groeiende bevolking van koolhydraten, eiwitten, vetten, vitamines en mineralen te voorzien. De voedingsmiddelenindustrie levert met een omzet van bijna 68 miljard euro een belangrijke bijdrage aan de economie en dus aan de maatschappij. Nederland is de tweede exporteur ter wereld van agrifoodproducten. De export van de voedingsmiddelenindustrie bedraagt een kleine 38 miljard euro. De sector is goed voor banen. Deze EVMI staat in het teken van de Food Top 100, waarin we het belang van de sector belichten. De Food Top 100 is een ranglijst van de honderd grootste bedrijven op basis van omzet. Het grootste bedrijf wordt beloond met de Food Top 100 Award. Ook zijn er awards voor het bedrijf dat het meeste besteedt aan R&D en dus sterk gericht is op innovatie, en het bedrijf dat de meeste werkgelegenheid biedt. Bovendien wordt voor de eerste keer een award uitgereikt voor de onderneming die er uitspringt door de manier waarop gebruikgemaakt wordt van social media. Waarom we die awards uitreiken? Omdat de voedingsmiddelenindustrie een sector is waar Nederland trots op mag zijn. Norbert van der Werff, redactiecoördinator eisma voedingsmiddelenindustrie mei

6 Reacties op evmi.nl Dit is wel heel kort door de bocht. Er is ook stevia op de markt die niet gevuld is met maltodextrine. In feite vergelijkt men hier dus appels met peren. Sommige mensen gebruiken liever natuurlijke zoetstoffen (stevia) in plaats van chemische (aspartaam). Kim in reactie op het bericht Stevia is volksverlakkerij, aspartaam verstandige keuze naar aanleiding van een uitzending van Radar. Daarin stelt hoogleraar endocrinologie Aart Jan van der Lelij dat bij producten met stevia nogal eens ten onrechte de claims worden gebruikt dat het geen effect heeft op de bloedsuikerspiegel en geen calorieën bevat. Van der Lelij noemt dit volksverlakkerij, omdat het aanwezige vulmiddel maltodextrine een koolhydraat is en dus wel energie bevat. Radar sprak in de uitzending tegen dat aspartaam levensgevaarlijk en kankerverwekkend zou zijn, zoals vooral op internet dikwijls wordt beweerd. Ondanks alle onderzoeken die uitwezen en uitwijzen dat aspartaam niet gevaarlijk is, blijven mensen ageren tegen dit product. Zit hier een anti-aspartaam lobby met grote commerciële belangen achter? Wat is er trouwens mis met een chemisch product? Dat wordt gemaakt onder geconditioneerde condities, binnen vastgestelde specificaties, in goed beheerste productieprocessen. Voor natuurlijke producten gelden per definitie natuurlijke schommelingen in het uitgangsmateriaal. Ad reageert op hetzelfde bericht. Hij meent dat er ook met chemische producten niks mis is. Zolang heel veel Nederlanders een boekhoudkundig assistente meer vertrouwen dan alle artsen en microbiologen bij elkaar (inenting tegen baarmoederhalskanker) zullen die onzinverhalen over MSG, aspartaam, E-nummers enz. nog wel enige tijd blijven bestaan. Gewoon het samenzweringssyndroom: er is altijd een vijand, die de schuld kan krijgen. Zie ook de kolder van alle vormen van suiker: als er maar een marketingverhaal aan opgehangen kan worden, dan maakt de prijs niets meer uit. Het volk wenst nu eenmaal belazerd te worden. Al vele decennia hiermee, en al millennia met andere onzin. En stevia heeft niet voor niets een drager nodig, 100 procent zuivere stevia zou ik niet graag op mijn tong willen hebben, laat staan in mijn maag. Zou ook op brood kunnen, doch die stukjes brood drijvend in de thee en koffie Harry draagt ook een steentje bij aan de aspartaamdiscussie. Hij wijst op het gebrek aan vertrouwen in echte deskundigen. Mixed Boek belicht 70 jaar voedingsvoorlichting DEN HAAG - Het nieuwe boek Van Schaarste naar Overvloed van het Voedingscentrum laat zien hoe voedselvoorlichting de laatste decennia is veranderd. Het boek is uitgegeven ter gelegenheid van de pensionering van Boudewijn Breedveld, die sinds 1986 als manager Kennis en adjunct-directeur van het Voedingscentrum heeft bijgedragen aan de voedingsvoorlichting in Nederland. De toonzetting in de jaren 50 was erg vermanend. In een vouwblad voor de alleenwonende, werkende vrouw stond dat zij naast het moeten zorgen voor haar kleding en uiterlijk, bloemen en planten en vaak ook voor het onderhoud van haar kamer, de voeding niet in het gedrang mag laten komen: heel begrijpelijk, maar toch verkeerd. Tegenwoordig richten de voorlichters zich op het duiden van wetenschap, zodat de kritische consument goed geïnformeerd zijn eigen keuzes kan maken. Die voorlichtingsboodschap wordt steeds ingewikkelder, stelt het Voedingscentrum. Was het in de Tweede Wereldoorlog nog alleen zaak om te zorgen dat iedereen genoeg eten had, tegenwoordig leven we in overvloed en moeten mensen juist leren omgaan met verleidingen. Daarnaast houdt het Voedingscentrum in zijn voorlichting rekening met factoren als duurzaamheid, eerlijke handel, dierenwelzijn, gezondheid, budget, het voorkomen van voedselverspilling en niet te vergeten smaak. Alpro verkoopt SoFine Foods aan SoGood LANDGRAAF Alpro heeft dochteronderneming SoFine Foods, dat vleesvervangers op basis van soja produceert, verkocht aan de SoGood Holding. Dat is een onderneming van een viermanschap onder leiding van Bart Merkus. Merkus startte zijn loopbaan begin jaren 90 bij Heineken. Daarna was hij onder meer commercieel directeur bij Mars, algemeen directeur bij Koninklijke Verkade, interim-directeur strategie en commercie bij Westland Kaas Groep en commercieel directeur bij The Greenery. Bij SoFine is hij verantwoordelijk voor het algemeen management en verkoop. De andere nieuwe eigenaren zijn: Jeroen Knikkink, Jacco Geerlof en Diederik van den Biggelaar. We hebben het bedrijf overgenomen, omdat we er een rotsvast vertrouwen in hebben dat consumenten meer plantaardige eiwitten gaan eten en we met de producten van SoFine kunnen inspelen op de behoefte aan lekkere, gezonde en duurzame voeding, legt Merkus uit. De ondernemers willen met het bedrijf uitbreiden. Kernwoord van SoFine is groei. De verkoop van SoFine hangt samen met de focus van Alpro op de snel groeiende markt van plantaardige variaties op zuivel. We geloven dat SoFine onder een nieuwe eigenaar meer aandacht en de focus zal krijgen die het verdient om zijn potentieel volledig te realiseren, zegt CEO Bernard Deryckere van Alpro. De overname heeft geen gevolgen voor de werknemers van SoFine. SoFine blijft nog tot begin 2015 de bestaande producten produceren onder de merknamen Alpro en Provamel. 6 eisma voedingsmiddelenindustrie mei 2014

7 2 ons groenten, 2 stuks fruit is veel te weinig LONDEN De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid gezonde voeding (2 ons groenten en 2 stuks fruit) is wellicht veel te weinig om effect te hebben. Uit nieuw Engels onderzoek blijkt dat de norm eigenlijk omhoog moet naar 375 gram groenten en 300 gram fruit. Mensen die dagelijks vijf porties groenten (375 gram) en 300 gram vers fruit eten, hebben zeker 42 procent minder kans hebben om vroegtijdig te overlijden dan mensen die minder gezond eten, meldt onderzoek van het University College Londen dat is gepubliceerd in the Journal of Epidemiology & Community Health. De onderzoekers, onder leiding van Dr. Oyinlola Oyebode van het department van epidemiology and public health, analyseerden acht jaar lang de eetgewoonten en de doodsoorzaken van Engelsen uit de Health Survey for England. Het eten van minimaal zeven stuks vers fruit en groenten per dag kon gerelateerd worden aan een 42 procent lagere kans om te overlijden aan allerlei oorzaken. Groenten boden daarbij meer bescherming tegen ziektes dan fruit. Bevroren of ingeblikt fruit leek zelfs te leiden tot een hoger risico op het krijgen van een hartaanval, beroerte of kanker. Milieu Centraal lanceert nieuwe keurmerkenwijzer UTRECHT - Milieu Centraal lanceert een nieuwe online keurmerkenwijzer. Hierin staat informatie over ruim 170 duurzaamheidskeurmerken en -logo s. In de afgelopen anderhalf jaar zijn er ruim 90 duurzaamheidskeurmerken en -logo s in Nederland bijgekomen, blijkt uit een inventarisatie van de voorlichtingsorganisatie. Geen wonder dat er veel verwarring bestaat over wat zo n bloemetje, blaadje of aardbol op een product nu betekent, zegt directeur Vera Dalm. Op de keurmerkenwijzer staan alle duurzaamheidskeurmerken op een rij en zijn ze onderling te vergelijken op milieuvriendelijkheid, dierenwelzijn, eerlijke handel en de betrouwbaarheid van de controle. Questionmark lanceert nieuwe app en website duurzaamheid AMSTERDAM - Questionmark heeft een nieuwe gratis app en website gelanceerd, die inzicht geven in de wijze waarop producten worden gemaakt en wat de invloed is op mens, dier en milieu. De eerste producten die Questionmark heeft onderzocht, zijn vlees, vleesvervangers, eieren, melk, yoghurt, kaas, boter, kwark en toetjes. Ook pindakaas en meer dan 1000 chocoladeproducten zijn toegevoegd, zoals repen, candybars, hagelslag en chocolademelk. Questionmark heeft deze producten in 19 supermarktketens onderzocht. Door de producten te scannen met de app of ze op te zoeken op de website, zien consumenten in één oogopslag hoe de producten scoren op het gebied van volksgezondheid, milieu, mensenrechten en dierenwelzijn. Zo kunnen consumenten bijvoorbeeld bij het kopen van een stukje biefstuk achterhalen of er regenwoud voor is gekapt. Of kunnen zij direct zien of de hazelnoten die in een chocoladereep zitten, door kinderhanden zijn geplukt. Een score per product en een lijst met alternatieven maakt het hen gemakkelijk een bewustere keuze te maken, aldus Questionmark. Kort nieuws Beckers weg bij Vion Vion-topman Peter Beckers heeft het vleesconcern verlaten. Hij was 15 jaar in de raad van bestuur verantwoordelijk voor diverse activiteiten van Food en Ingredients. FreshFood & Innovation HAS Hogeschool start in september 2014 op de locatie Venlo met de nieuwe opleiding FreshFood & Innovation. Unilever rondt verkoop Bifi af Unilever heeft de verkoop van de vleessnackactiviteiten met de merken Bifi en Peperami aan Jack Link s afgerond. Nominatie Beeter Uitvinding van de eeuw Vleesalternatief Beeter is genomineerd voor de online verkiezing Beste uitvinding van de eeuw van magazine Quest. Naast Beeter zijn ook onder meer de iphone en Facebook genomineerd. Dijkhuizen voorzitter Alliantie Voormalig WUR-bestuursvoorzitter Aalt Dijkhuizen is aangetreden als onafhankelijk voorzitter van de Alliantie Verduurzaming Voedsel, een samenwerkingsverband tussen ketenpartners LTO Nederland, FNLI, CBL, KHN en Veneca. Nederlands paviljoen op IFT Food Valley NL organiseert met steun van de Topsector Agri&Food Holland Food Valley, een paviljoen met Nederlandse bedrijven op de IFT Food Expo in New Orleans in de Verenigde Staten. De IFT Food Expo vindt plaats van 21 tot en met 24 juni Lakenveldersnacks Royaan, fabrikant van premium snackmerken als Van Dobben en Kwekkeboom, ontwikkelt snacks van Lakenveldervlees. Fingerfoodballs winnen prijs Fingerfoodballs van Scelta Mushrooms zijn tijdens vakbeurs Alimentaria 2014 in Barcelona uitgeroepen tot beste internationale product van innovatie-expositie Innoval. De snacks zijn een gezonder alternatief binnen het snackassortiment. Ze zijn geproduceerd met herkenbare groenten, bevatten geen kunstmatige kleur- en smaakstoffen en zijn 100 procent vleesvrij. Foodini 3D-foodprinter Het Spaanse Natural Machines verwacht vanaf januari 2015 een 3D-foodprinter voor massaproductie te kunnen leveren. Het bedrijf ontwikkelt via crowdfunding een Foodini 3D-printer voor in de keuken bij foodbedrijven, horeca en consumenten thuis. eisma voedingsmiddelenindustrie mei

8 13 Nederlandse fabrikanten hebben miljardenomzet Tekst: Norbert van der Werff Foto s: Westland, Norbert van der Werff Unilever staat opnieuw bovenaan de Food Top 100. Heineken zorgt voor de meeste werkgelegenheid en DSM investeert naar verhouding het meest in R&D. Wat valt er op in de Food Top 100 van 2014? De foodomzet van Unilever groeide van net als in 2012 op de derde plaats met een 22,769 miljard in 2010 naar 22,795 miljard in omzet van 11,418 miljard euro. Het bedrijf zet 2013, een groei van 26 miljoen euro dus. Heineken maakte een grote sprong van 16,133 Frieslandcampina wil vooral groeien in China met het nieuwe R&D-centrum in op innovatie. miljard euro in 2010 naar 21,255 miljard euro (zie pagina 17). in 2013, maar blijft op de tweede plaats staan. De omzetstijging hangt onder meer samen Miljardenomzet met de overname van Asia Pacific Breweries in Er zijn 13 Nederlandse voedingsmiddelenbedrijven met meer dan een miljard 2012 (zie pagina 21). FrieslandCampina staat euro omzet, net zo veel als in de lijst van Mars Nederland stond toen op de veertiende plek met 999 miljoen euro omzet. Dat bedrijf staat nu helemaal niet meer in de lijst, omdat de opzet van de Food Top 100 gewijzigd is. De ranglijst van 2014 is gericht op Nederlandse foodbedrijven. Nederlandse bv s van buitenlandse ondernemingen zijn niet meer opgenomen. Overigens zijn ook bedrijven die vrijwel uitsluitend handelen in commodities en bijna geen waarde toevoegen, uit de lijst gefilterd. Van de miljardenbedrijven behoorden tien ondernemingen de vorige keer ook al tot de grootomzetters: Unilever, Heineken, FrieslandCampina, Vion, Productie van vleeswaren bij Zwanenberg. 8 eisma voedingsmiddelenindustrie mei 2014

9 Food Top 100 Positie Handelsnaam Omzet 2013 Aantal fte Sector Bijzonderheden 1 Unilever [1] Diversen Food is 46% totale omzet. Ben & Jerry s, Knorr (8 miljoen fans), Magnum, Unox. 2 Heineken Alcoholische dranken Omzet is inclusief horeca-activiteiten. voor merk Heineken (voor herkenbaarheid). 3 FrieslandCampina Zuivel corporate communicatie, Optimel (monitoring berichten), Campina (interactie op social media). 4 Vion Food Group Vlees Verkocht begin 2014 Vion Ingredients. Koper gevonden voor Oerlemans Foods. 5 Hoogwegt Groep Zuivel Marketing, verkoop en distributie van zuivelproducten en ingrediënten. 6 DSM 2261 [1] 5685 Ingredients Food-omzet is 54% van Nutritional Products en Food Specialties. corporate communicatie. 7 Cosun Ingredients Dochter Aviko nam in 2014 meerderheidsbelang in Amberger. 8 Van Drie Groep 1924 [2] 1647 Vlees Wereldmarktleider in kalfsvlees. 9 Refresco Gerber 1538 [2] 3074 Non-alcoholische dranken Eind 2013 fusie Refresco en Gerber Emig. 10 The Greenery AGF Verse Oogst (hoge reactiesnelheid) [1] Omzet is exclusief nonfood [2] Omzet van 2012 De volledige Food Top 100 staat op de bijgesloten poster. thumbs up voor gebruik social media. Hoogwegt, DSM, Cosun, Van Drie Group, Refresco Gerber en The Greenery. Nieuwe miljardenbedrijven zijn Plukon Food Group, A- ware Food Group en Interfood. Plukon groeide onder meer door de overname van het Duitse Stolle die begin 2012 werd goedgekeurd door de mededingingsautoriteiten. Stolle is net als Plukon gespecialiseerd in verse, voorverpakte producten voor de retail en vers en bevroren pluimveevlees voor de foodservice en de voedingsmiddelenindustrie. Begin 2013 nam Plukon Inter- >>> T P 1 0 F D 2014 De frisdrankfabriek van FrieslandCampina in Ede. eisma voedingsmiddelenindustrie mei

10 Westland Kaasspecialiteiten won in april de Familiebedrijven Award voor het beste familiebedrijf. chicken over van Mijwo Beheer. Die overname is echter nog niet in de omzetcijfers terug te vinden. A-ware Food Group, in 2010 ontstaan door een fusie van Anker Food Group en Bouter Cheese, blijft groeien. Eind 2014 wordt in Heerenveen een kaasfabriek geopend (zie pagina 21). Leverancier van zuivelproducten en -ingrediënten Interfood groeide eveneens flink. De omzet van de onderneming, die kantoren heeft in 12 landen, nam van 2010 tot 2012 toe van 0,8 miljard naar 1,0 miljard euro. CSM is uit de lijst geduikeld. In 2010 was dat bedrijf nog goed voor bijna 3 miljard omzet (2995 miljoen euro), in 2013 was dat nog maar 566 miljoen euro. Daar is overigens de niet-food omzet (biochemicals) uitgehaald. De onderneming rondde in juli 2013 de verkoop van de Bakery Supplies-bedrijven af en liet 250 miljoen euro van de opbrengst terugvloeien naar de aandeelhouders. Bij de verkoop van de bakkerijdivisie was ook de naam CSM inbegrepen. In de Food Top 100 komt de onderneming dan ook voor onder de nieuwe naam Corbion. Andere verdwenen miljardenbedrijven zijn Nidera en Loders Croklaan. Het Chinese staatsbedrijf Cofco heeft een meerderheidsbelang genomen in Nidera en Loders Croklaan is in Maleise handen. Faillissementen Een grote omzet blijkt nog geen garantie voor het blijven voortbestaan van de onderneming. Enkele bedrijven die nog in de vorige editie van de Food Top 100 stonden, zijn inmiddels niet meer actief. Het faillissement van vleesbedrijf Van Luin Food Group uit Barneveld werd juli vorig jaar uitgesproken. Een maand later R&D-budget als % van de omzet Positie R&D-budget als % omzet Omzet in miljoen R&D in miljoen Bijzonderheden 1 5,0% DSM [1] ,6 Ingredients 2 4,3% HZPC ,0 AGF 3 3,5% Corbion [2] ,6 Ingredients 4 2,3% Agrico 259 6,0 AGF 5 2,1% Unilever [3] ,0 Diversen 6 1,7% Avebe ,0 Ingredients 7 1,2% Koninklijke Euroma 72 0,8 Ingredients 8 1,1% Nolet Holding 58 0,6 Alcoholische dranken 9 0,7% ZON Fruit & vegetables 363 2,7 AGF 10 0,7% FrieslandCampina ,0 Zuivel [1] R&D-budget geschat naar verhouding food/non-food. Food-omzet is 54% van Nutritional Products en Food Specialties. [2] R&D-budget geschat naar verhouding food/non-food. Food is 76% totale omzet. [3] R&D-budget geschat naar verhouding food/non-food. Food is 46% totale omzet. 10 eisma voedingsmiddelenindustrie mei 2014

11 Categorieën AGF 19 Vlees 18 Ingrediënten 16 Zuivel 15 Diversen, samengestelde producten 10 Vis 7 Alcoholische dranken 6 Zoetwaren/banket 3 Non-alcoholische dranken 4 Brood 2 ging AGF-bedrijf Van Rijn Group failliet. Van Rijn Trading werd direct overgenomen door Staay Food Group, die dit jaar op 31 staat. Garnalenproducent Heiploeg, die in de vorige lijst nog genoteerd stond met een omzet van 298 miljoen euro, verkeerde al jaren in zwaar weer. Eind november 2013 kreeg het bedrijf ook nog eens een boete van ruim 27 miljoen euro vanwege kartelvorming. Twee maanden later werd het faillissement uitgesproken en direct de overname door Parlevliet & Van der Plas bekendgemaakt. Dat bedrijf is actief in de vangst, handel en verwerking van vis en staat op plaats 38 met een jaaromzet van 285 miljoen euro, gerapporteerd over de periode dat Heiploeg er nog geen deel van uitmaakte. Telersvereniging FresQ stond in de lijst van 2012 nog op de 27e plek met een omzet van 494 miljoen euro. Het bedrijf is niet failliet, maar de handelsactiviteiten zijn beëindigd. FresQ is gewikkeld in een juridisch geschil over onterecht verleende Europese subsidies in het kader van de Gemeenschappelijke Marktordening en teruggevorderde Eheccompensatie. Werkgelegenheid In tijden van recessie richt de aandacht zich extra op de werkgelegenheid. De werkgelegenheid staat dan immers onder druk door afnemende omzetten. De overheid moet door banenverlies in het bedrijfsleven veel geld aan uitkeringen betalen en bovendien daalt bij verlies van een baan de koopkracht, waardoor de omzet van het bedrijfsleven nog meer onder druk komt te staan. Het aantal mensen dat werkzaam is bij een voedingsmiddelenbedrijf kan dus gezien worden als een graadmeter voor het belang van de onderneming voor de economie. Hoewel de Food Top 100 zich dit jaar richt op Nederlandse bedrijven, hebben we bij het aantal personeelsleden niet specifiek gekeken naar het aantal banen bij Nederlandse vestigingen. Die informatie is niet voorhanden. Bovendien komt stimulering van de koopkracht elders indirect ook weer de Nederlandse export ten goede. Heineken biedt het grootste aantal mensen werk, in totaal bijna fte. De brouwer is daarmee een fractie groter dan Unilever met zo n werknemers. Daarbij moet worden aangetekend dat dit een schatting is op basis van de verhouding food/non-food. Food is 46 procent van de totale omzet van Unilever en daarom hebben we ook 46 procent van het personeel aan food toegeschreven. Het gat met nummer 3 Friesland- Campina is groot. Dat bedrijf biedt werk aan ruim werknemers. Werkgelegenheid Positie fte s Heineken Alcoholische dranken Unilever [1] Diversen FrieslandCampina Zuivel Vion Food Group Vlees DSM [2] Ingredients Cosun Ingredients Refresco Gerber Non-alcoholische dranken Plukon Food Group Vlees Bakkersland Groep Brood Zeelandia Groep Ingredients [1] R&D-budget geschat naar verhouding food/non-food. Food is 46% totale omzet. [2] R&D-budget geschat naar verhouding food/non-food. Food-omzet is 54% van Nutritional Products en Food Specialties. Nieuws Food Top 100 Wessanen (20) kondigde april 2014 de verkoop van Izico aan Egeria aan. Corbion (18) stond eerder vermeld als CSM. Het verkocht Bakery Supplies én de bedrijfsnaam. FrieslandCampina (3) is de grootste coöperatie, Hoogwegt Groep (5) de grootste onderneming in particulier eigendom. Lunenburg Oudewater (25) fuseerde in 2013 met Egbert Kruiswijk Vleesproducten. Pali Group (35) kocht in december 2013 vrieshuis Diepop s-hertogenbosch. Vreugdenhil Dairy Foods (14) bouwt een nieuwe melkpoederfabriek in Gorinchem. DSM (6) is de grootste ingredients-producent. CONO Kaasmakers (60) bouwt nieuwe fabriek in de Beemster. Cosun (7)-dochter Aviko nam in 2014 meerderheidsbelang in Amberger. Refresco Gerber (9) ontstond eind 2013 door fusie Refresco en Gerber Emig. Unilever (1) krijgt voor 4 merken thumbs up voor gebruik social media. Vion Food Group (4) verkocht in 2014 Vion Ingredients. DOC Kaas (15) gaat voor Keesmakers kaas met plantaardige vetten produceren. A-ware Food Group (12) bouwt samen met Fonterra een fabriek in Heerenveen. Vroegop Ruhe (39) kocht in 2014 Natudis van Wessanen. Heineken (2) kocht in 2012 Asia Pacific Breweries. The Greenery (10) kondigde eind 2013 een reorganisatie aan. Plukon Food Group (11) kondigde in 2013 de voorgenomen sluiting van InterChicken Bodegraven aan. Kennemervis Groep (Bracamonte, 58) verkocht eind 2012 Schmidt Zeevis. Koninklijke Smilde (52) sluit in 2014 Smilde Bakery fabriek in Mijdrecht. Bavaria (21) is een familiebedrijf onder leiding van de 7e generatie van de familie Swinkels. Hessing Supervers (54) kocht in 2013 de activiteiten voor gesneden fruit van Chiquita Benelux. Bakkersland Groep (22) verkocht eind 2012 Multivlaai. Staay Food Group (31) nam in 2013 het failliete Van Rijn Trading in Poeldijk over. Meatpoint (Zwanenberg, 32) investeert in een nieuwe Duitse fabriek. Continental Bakeries Holding (34) kreeg eind 2012 geen toestemming van NMa voor overname Bolletje. Struik Foods Europe (72) nam in 2012 het Duitse Sonnen Bassermann over. PP Groep (Parlevliet & Van der Plas, 38) kocht in 2014 het failliete Heiploeg. Neerlands Glorie Holding (92) is bekend van groente- en fruitverwerker HAK. Van Nature (46) ontstond in 2012 door de fusie van de telersverenigingen Best Growers Benelux en Versdirect.nl. Hilckmann Groep (55) wil nieuwe fabriek bouwen in Haps. eisma voedingsmiddelenindustrie mei

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Food Top 100. R&D Duurzaamheid Vrouwen in bestuur

Food Top 100. R&D Duurzaamheid Vrouwen in bestuur EBM_2012_01_EVMI_Food_Top_100 23-01-12 1:48 Pagina 21 T P 1 0 F D 2012 Food Top 100 R&D Vrouwen in bestuur T P 1 0 F D 2012 Positie Positie Deellijsten Onderneming Einde boekjaar, Omzet Groei t.o.v. Sector

Nadere informatie

DOC KAAS EN ROYAL A-WARE

DOC KAAS EN ROYAL A-WARE STRATEGISCHE SAMENWERKING DOC KAAS EN ROYAL A-WARE KEUZE VOOR NEDERLANDSE WERELDSPELER IN ZUIVEL OENKERK WIE IS ROYAL A-WARE TEXEL WORKUM HEERENVEEN 125 jaar ervaring en wereldwijd sterk afzetnetwerk Royal

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

Diervriendelijke keuzes door consumenten

Diervriendelijke keuzes door consumenten Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Diervriendelijke keuzes door consumenten Monitor Duurzame Dierlijke Producten 2009 Deze brochure is een uitgave van: Rijksoverheid Postbus 00000 2500

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Voedingsmiddenenbedrijven hebben verschillende manieren om consumenten erop te attenderen dat bepaalde producten goed zouden zijn voor de gezondheid. Sinds enkele jaren worden daar in Nederland

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

POSTSHOW-REPORT v 1.0

POSTSHOW-REPORT v 1.0 POSTSHOW-REPORT v 1.0 Bezoeker per sector 5% 1 5% 6% 1 11% 8% 11% Pluimvee, vis en vlees verwerkende industrie Convenience Engineering Andere Dranken Grondstoffen & ingrediënten Feed AGF Zuivel Hogeschool/vakopleiding

Nadere informatie

It s time for us to do something about the health of our nation

It s time for us to do something about the health of our nation It s time for us to do something about the health of our nation april 2013 Aanleiding We maken ons zorgen over de verslechterende gezondheid van onze jeugd Percentage overgewicht jongeren blijft stijgen

Nadere informatie

Energie + Meten = Weten Agenda :

Energie + Meten = Weten Agenda : Energie + Meten = Weten Agenda : 1. FrieslandCampina 2. DMV 3. Energie management FrieslandCampina in een oogopslag 11,3 miljard euro omzet 22.168 medewerkers Vestigingen in 32 landen Export naar meer

Nadere informatie

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff Voeding in 2020 Gezond en duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff 1 Inleiding 2 Resultaten 3 Samenvatting 1 Inleiding Achtergrond en opzet onderzoek Aanleiding: het Voedingscentrum

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Duurzaamheidk mpas Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-, voedsel- en economische

Nadere informatie

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst BEWAREN EN BEHOUDEN Wij vinden het heel normaal dat de supermarkt vol eten ligt. Vandaag, morgen, volgende week en daarna. Dat is mogelijk doordat

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeiden in 2014 verder door terwijl de totale voedingsbestedingen voor het eerst sinds jaren daalden. Ruim negen op de tien

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak 26-03-2015 Toespraak van de staatssecretaris Dijksma (EZ) bij het Groentecongres op 26 maart 2015 in het World Trade Centrum in Rotterdam.

Nadere informatie

Merk van het jaar. De kracht van levensmiddelenmerken. Merk van het jaar 2008

Merk van het jaar. De kracht van levensmiddelenmerken. Merk van het jaar 2008 Merk van het jaar 2008 De kracht van levensmiddelenmerken 1 Het onderzoek EFMI Business School en GfK Panel Services hebben in samenwerking met de Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie (FNLI) ook

Nadere informatie

Zorg investeert in social media, maar durf ontbreekt. #gezondcommuniceren2014 - onderzoek social media bij zorg- en welzijnsorganisaties in Nederland

Zorg investeert in social media, maar durf ontbreekt. #gezondcommuniceren2014 - onderzoek social media bij zorg- en welzijnsorganisaties in Nederland Zorg investeert in social media, maar durf ontbreekt #gezondcommuniceren2014 - onderzoek social media bij zorg- en welzijnsorganisaties in Nederland Room8 Transmissie Gorinchem, 12 februari 2014 Voorzichtige

Nadere informatie

Bachelor s Award 2014

Bachelor s Award 2014 Bachelor s Award 2014 Betreft: Opdracht en beoordelingscriteria Bachelor s Award 2014 Beste studenten, Welkom bij de speciale jubileumeditie van de Voedingscentrum Bachelor s Award. Slepen jullie straks

Nadere informatie

EKO-tellingen in de supermarkt 2011 Mede mogelijk gemaakt met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (SBOS) 3 november 2011

EKO-tellingen in de supermarkt 2011 Mede mogelijk gemaakt met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (SBOS) 3 november 2011 EKO-tellingen in de supermarkt 2011 Mede mogelijk gemaakt met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (SBOS) 3 november 2011 Voor het veertiende opeenvolgende jaar heeft Milieudefensie het aantal

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Genieten. van lekker eten

Genieten. van lekker eten Genieten van lekker eten Food Connect Passie voor eten Een maaltijd die met liefde is gekookt, dat is elke dag weer een cadeautje. Aan onze maaltijden proef je dat ze met aandacht zijn bereid. We kiezen

Nadere informatie

Inleiding Thijs Jasperse 1 Het is tijd voor paprika! 2 Volgende P8 bestuursvergadering op woensdag 26 augustus a.s. 5

Inleiding Thijs Jasperse 1 Het is tijd voor paprika! 2 Volgende P8 bestuursvergadering op woensdag 26 augustus a.s. 5 Inhoud Inleiding Thijs Jasperse 1 Het is tijd voor paprika! 2 Volgende P8 bestuursvergadering op woensdag 26 augustus a.s. 5 Gaat het de goede kant op? Nu halverwege de maand juli kunnen we vaststellen

Nadere informatie

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Volgens Nederland Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea 15 november 2012 Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Achtergrond Volgens Nederland Nederland kent een aantal belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Uitkomsten EKO-tellingen 2013 Editie zestien EKO-tellingen in de supermarkt

Uitkomsten EKO-tellingen 2013 Editie zestien EKO-tellingen in de supermarkt Uitkomsten EKO-tellingen 2013 Editie zestien EKO-tellingen in de supermarkt 7 november 2013 Voor het zestiende opeenvolgende jaar heeft Milieudefensie het aantal biologische en fairtrade producten in de

Nadere informatie

Gezonde voeding vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62382

Gezonde voeding vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62382 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 07 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62382 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Inleiding. Dit boek helpt je om meer inzicht te krijgen in het etiket en bij het maken van gezonde, veilige en duurzame keuzes.

Inleiding. Dit boek helpt je om meer inzicht te krijgen in het etiket en bij het maken van gezonde, veilige en duurzame keuzes. Inleiding Door etiketten goed te lezen, weet je beter wat je koopt en kun je producten beter vergelijken. Toch is een etiket lezen soms lastig. En de verpakking van het product staat vaak vol met cijfers,

Nadere informatie

Alle zuivelvakkennis op één site. www.zuivelacademie.nl

Alle zuivelvakkennis op één site. www.zuivelacademie.nl Alle zuivelvakkennis op één site www.zuivelacademie.nl Zuivelacademie Zuivelacademie.nl is de online kennis- en leeromgeving voor de gehele zuivelindustrie in Nederland en voor de daartoe opleidende scholen

Nadere informatie

Assortimentsoverzicht. zuivel, vruchtensappen en fruitdranken FrieslandCampina

Assortimentsoverzicht. zuivel, vruchtensappen en fruitdranken FrieslandCampina Assortimentsoverzicht zuivel, vruchtensappen en fruitdranken Friesland 2 Assortimentsoverzicht zuivel, vruchtensappen en fruitdranken Over deze brochure Friesland heeft een breed assortiment zuivel, vruchtensappen,

Nadere informatie

AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL

AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL SAMEN WERKEN AAN EEN DUURZAME VOEDSELKETEN IN 2020 AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL Voorop lopen met duurzaam voedsel Nederland is wereldspeler op het gebied van voedselproductie, innovatie en agrifood-export.

Nadere informatie

INLEIDING My community Het kiezen van een geschikt platform Twitter Facebook Conclusie Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina

INLEIDING My community Het kiezen van een geschikt platform Twitter Facebook Conclusie Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina 2 INLEIDING My community 4 Het kiezen van een geschikt platform 4 Twitter 4 Facebook 5 Conclusie 5 Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina 5 Facebook groep 6 Verschillen tussen Facebook pagina

Nadere informatie

Check je sociale media

Check je sociale media Check je sociale media Succesvol zakelijk communiceren via sociale netwerken Heidi Aalbrecht Eric Tiggeler Pyter Wagenaar Sdu Uitgevers, Den Haag 5 Inhoud 1 Inleiding Wat zijn sociale media en wat kun

Nadere informatie

LinkedIn handleiding voor de Groenteman

LinkedIn handleiding voor de Groenteman LinkedIn handleiding voor de Groenteman In deze speciale LinkedIn handleiding voor de groenteman leest u informatie wat dit sociale medium precies inhoudt en hoe u als groente en/of fruitspecialist LinkedIn

Nadere informatie

Wat is het en wat kun je ermee. Gerard Drent Drasco Webdiensten

Wat is het en wat kun je ermee. Gerard Drent Drasco Webdiensten Wat is het en wat kun je ermee Gerard Drent Drasco Webdiensten Wie ben ik? Gerard Drent Eigenaar van Drasco Webdiensten Maak websites voor het MKB en kleine ondernemers Ondersteuning Social Media Organiseer

Nadere informatie

vruchtbare bodem the soil initiative

vruchtbare bodem the soil initiative vruchtbare bodem the soil initiative Frank Brinkman - Bakker Barendrecht Werken aan bodemkwaliteit is essentieel voor de smaak en vooral de houdbaarheid van onze mango s uit Mali Maria Oliveira - Van Oers

Nadere informatie

Desem Spelt Gerstbrood

Desem Spelt Gerstbrood Desem Spelt Gerstbrood Wat gebeurt er in Broodland? Wat is 100% volkoren? Desembrood gemaakt met Desempoeder. Speltbrood gemengd met Tarwe. Haar in ons brood. Witbrood waar vezels in zitten. Brood met

Nadere informatie

ZRB - PR & Communicatie

ZRB - PR & Communicatie ZRB - PR & Communicatie ALV 30 oktober 2015 PR & Communicatie 2015 Huisstijl Communicatie - Online Zichtbaarheid Voorlichting - Veiligheid - Pers & media Huisstijl Eenduidige uitstraling: print, online,

Nadere informatie

12-1-2015 SOCIAL MEDIA PLAN NETIDENTITY. MySuperfood Priscilla

12-1-2015 SOCIAL MEDIA PLAN NETIDENTITY. MySuperfood Priscilla 12-1-2015 NETIDENTITY SOCIAL MEDIA PLAN MySuperfood Priscilla Inhoud Je bedrijf in één zin... 3 Wat wordt er over je gezegd?... 3 Formuleer de doelstellingen... 3 Analyse zoekresultaten... 3 Analyseer

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Inleiding. 1 Het marktaandeel van biologisch vlees was in 2008 2,2%, een toename van 0,3% sinds 2007. Bron: Biomonitor

Inleiding. 1 Het marktaandeel van biologisch vlees was in 2008 2,2%, een toename van 0,3% sinds 2007. Bron: Biomonitor Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers Juli 2009 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Opzet van de Supermarktmonitor... 4 1. Prijs van vleesvervangers en biologisch vlees... 4 2. Aanbod van vleesvervangers

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Nummer 5, mei - juni 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Nummer 5, mei - juni 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Ook deze keer hebben we weer een nieuwsbrief boordevol met nieuws. Zo kijken we terug op de paprikabijlage die vorige week bij het NRC verscheen. Daar hebben we veel leuke reacties op gehad! Verder

Nadere informatie

Frans Verhees 1 en Stef Beerens 2

Frans Verhees 1 en Stef Beerens 2 Frans Verhees 1 en Stef Beerens 2 1 Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University 2 Green Communicatie Met dank aan: Market Probe, het marktonderzoekbureau met strategische

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

Stevia in voeding. Is dat natuurlijker dan aspartaam? Voedingskundige en klinisch epidemioloog www.liesbethoerlemans.com

Stevia in voeding. Is dat natuurlijker dan aspartaam? Voedingskundige en klinisch epidemioloog www.liesbethoerlemans.com Stevia in voeding Is dat natuurlijker dan aspartaam? Voedingskundige en klinisch epidemioloog www.liesbethoerlemans.com De wet mbt stevia toegelicht De feiten over de wet met betrekking tot stevia wekken

Nadere informatie

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Actueel beleidsplan Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut E vrienden@hubrecht.eu 2014-2016 1.1 Inleiding Naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek

Nadere informatie

Vragenlijst biologische voeding en superfoods April 2014

Vragenlijst biologische voeding en superfoods April 2014 Vragenlijst biologische voeding en superfoods April 2014 Biologische voeding 1. Wat is uw houding ten opzichte van biologische voeding? zeer positief positief niet positief/niet negatief negatief zeer

Nadere informatie

De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten. Datum 7 oktober 2013

De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten. Datum 7 oktober 2013 De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten Datum 7 oktober 2013 De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten 27 februari 2013 Inhoud Samenvatting...

Nadere informatie

De wereld van. Optimel

De wereld van. Optimel De wereld van Volop variatie heeft een breed assortiment aan zuivelproducten. De drink, yoghurt en kwark zijn in verschillende fruitsmaken verkrijgbaar. De vla is verkrijgbaar in de smaakvarianten chocolade,

Nadere informatie

Facebook, Twitter en andere Sociale Media

Facebook, Twitter en andere Sociale Media Facebook, Twitter en andere Sociale Media Sociale Media zijn belangrijke promotiemiddelen geworden. Facebook, Twitter, Pinterest, Instagram, Hyves en LinkedIn zijn voorbeelden van Sociale Media op het

Nadere informatie

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail 21 november 2013 Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL Het CBL is de belangenbehar7ger en spreekbuis van de 4300

Nadere informatie

Advies en verkoop versproducten

Advies en verkoop versproducten Advies en verkoop versproducten Een gastvrije en vriendelijke verkoper draagt veel bij aan de omzet in een winkel. Vriendelijk zijn kost geen cent. Een deskundige verkoper(ster), een vakspecialist, die

Nadere informatie

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Richtlijnen en regels voor het gebruik van social media door leden in relatie tot Reddingsbrigade Heerhugowaard. Augustus 2015 1 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:...

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Samen Werken. Nummer 10, oktober 2012. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Samen Werken. Nummer 10, oktober 2012. Ondernemend Paprika Inhoud Deze maand hebben we weer een boordevol nummer! Door Thijs Jasperse is er geschreven over het regeerakkoord en binnenrot. Daarnaast heeft Oranje Paprika volop in de aandacht gestaan in het consumentenmagazine

Nadere informatie

JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG 2010 VOEDINGSCENTUM

JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG 2010 VOEDINGSCENTUM JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG 2010 VOEDINGSCENTUM 1/5 JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG VOEDINGSCENTRUM 4 juni 2010 De Hbo-prijsvraag Voedingscentrum Het Voedingscentrum hecht er grote waarde aan, dat toekomstige

Nadere informatie

Tips& Tricks HOE KOOP JE ÉCHT DUURZAAM IN?

Tips& Tricks HOE KOOP JE ÉCHT DUURZAAM IN? Tips& Tricks HOE KOOP JE ÉCHT DUURZAAM IN? Op zoek naar een nieuwe cateraar? En je vindt duurzaamheid belangrijk? Vergeet niet de juiste balans te vinden tussen duurzame, gezonde en gewenste voeding. Alleen

Nadere informatie

Diëten met maaltijdvervangers Succesvol afslanken

Diëten met maaltijdvervangers Succesvol afslanken Diëten met maaltijdvervangers Succesvol afslanken EENVOUDIG EN GEZOND AFSLANKENN www.bcminfo.be Diëten met maaltijdvervangers Eenvoudig, snel en gezond afslanken KOM MEER TE WETEN OVER MAALTIJD- VERVANGERS

Nadere informatie

Spreekbeurt over ZOUT

Spreekbeurt over ZOUT Wat is zout? Zout zit in bijna alle voedingsmiddelen die we eten. Zelfs in die producten waarin je het helemaal niet verwacht, zoals zoete koeken en zoete drop. Zout geeft smaak aan het eten. En het zorgt

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Resultaten Panelonderzoek HET VINKJE. Consumentenbond Resultaten Panelonderzoek het Vinkje

Resultaten Panelonderzoek HET VINKJE. Consumentenbond Resultaten Panelonderzoek het Vinkje Resultaten Panelonderzoek HET VINKJE 2015 Maart 2016 1 Wat weten consumenten over het Vinkje? Het Vinkje heeft twee vormen: een met een groene cirkel (Gezondere keuze) en een met een blauwe cirkel (Bewuste

Nadere informatie

AgroFood en ICT Transparantie in Food

AgroFood en ICT Transparantie in Food AgroFood en ICT Transparantie in Food 29 Oktober Eindhoven ir. F.C.A.M. Broeders MBA Persoonlijke achtergrond Naam: Frans Broeders 15+ jaar managementervaring internationale AgroFood (o.a. Nutreco, Rabobank,

Nadere informatie

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES DE BOSATLAS VAN HET VOEDSEL VRAGENSET ANTWOORDMODEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES I. Voeding en welvaart 1. De Human Development Index (HDI) geeft aan hoe welvarend een land is. Vergelijk de HDI met de andere

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen in de voedselketen

Trends en ontwikkelingen in de voedselketen Trends en ontwikkelingen in de voedselketen Eisen van consumenten, kansen voor ondernemers Dik Goorhuis Economielezing 2 juni 2015: Voedsel voor de economie, kansen voor ondernemers CV Dik Goorhuis 25

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid. van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid. van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Lieve Busschots Directeur Communicatie FAVV 23/11/2013 1 VEILIG VOEDSEL UW ZORG ONZE

Nadere informatie

ÉÉN SPECIFIEKE WEBSITE EN NIEUWSBRIEF VOOR ÉÉN SPECIFIEKE DOELGROEP

ÉÉN SPECIFIEKE WEBSITE EN NIEUWSBRIEF VOOR ÉÉN SPECIFIEKE DOELGROEP ONLINE PLATFORM VOOR d e z a ke li j ke te leco m h a n d e l tbm telecom business magazine Magenta Publishing http://www.tbmnet.nl ÉÉN SPECIFIEKE WEBSITE EN NIEUWSBRIEF VOOR ÉÉN SPECIFIEKE DOELGROEP Alle

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

Boutique Dairy, Good Heavens divine drinking yogurt.

Boutique Dairy, Good Heavens divine drinking yogurt. 5. In dit deel van het verslag beschrijft men de vergelijking tussen het nieuwe product met de vergelijkbare probiotische producten. Ieder projectlid heeft ongeveer twee tot vier producten vergeleken op

Nadere informatie

Handhaving voedingclaims 2010. Datum: oktober 2010

Handhaving voedingclaims 2010. Datum: oktober 2010 Handhaving voedingclaims 2010 Datum: oktober 2010 Samenvatting In de tweede helft van 2010 heeft de nvwa een handhavingsactie uitgevoerd op het gebruik van voedingsclaims. Voor voedingsclaims gelden de

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING Marcel Temminghoff en Niek Damen Presentatie door Monique van Holland Mei 2015, project 18016 1 Resultaten 1.1 Relevantie keurmerk en diervriendelijker 1.2

Nadere informatie

Social Media in de Tuinbouw. Social media in de Tuinbouw

Social Media in de Tuinbouw. Social media in de Tuinbouw Social media in de Tuinbouw Inleiding: Dit onderzoek is uitgevoerd door Jan-Peter Steetskamp, in opdracht van Mariëlle van Leeuwen, zelfstandig professional op het gebied van marketing en online communicatie

Nadere informatie

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 48 Sushi nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 49 Een rood-actie, een sushibattle - zomaar enkele succesvolle socialmedia-acties van Japas in Ermelo. De tijd van strooien met

Nadere informatie

BEHIND THE BOTTLE. De bijdrage van Coca-Cola aan de Nederlandse economie

BEHIND THE BOTTLE. De bijdrage van Coca-Cola aan de Nederlandse economie BEHIND THE BOTTLE De bijdrage van Coca-Cola aan de Nederlandse economie Bij Coca-Cola werken 800 werknemers Coca-Cola ondersteunt,3 miljard BBP in Nederland 22% van alle banen bij frisdranken-, water-,

Nadere informatie

Reputatie en social media

Reputatie en social media Reputatie en social media Themadag Communicatie Pensioenfederatie Zeist 11 december 2012 1 Actualiteit Online reacties op berichtgeving rond de nieuwe pensioenregeling Speciale pagina op de website: 30.000

Nadere informatie

In concept naar consument

In concept naar consument In concept naar consument Rapport ABN AMRO over ketenproductie 22 mei 2014, ABN AMRO Wilbert Hilkens Agrarische markt van groot belang 10% van de Nederlandse economie Aanpak gericht op ondernemers in de

Nadere informatie

Business Challenge 2015

Business Challenge 2015 Business Challenge 2015 1 Mr. Erik Doornbos Joost Geurtsen De juiste antwoorden zijn in het ORANJE genoteerd 2 Vraag 1 Welke prominent zei ooit als eerste: Data Is The New Oil A. Neelie Kroes (Eurocommissaris

Nadere informatie

Wij zijn de eerste en momenteel de enige bakkerij van Nederland die werkt volgens ISO26000 Duurzaamheid

Wij zijn de eerste en momenteel de enige bakkerij van Nederland die werkt volgens ISO26000 Duurzaamheid Wij zijn de eerste en momenteel de enige bakkerij van Nederland die werkt volgens ISO26000 Duurzaamheid Wat gebeurt er in Broodland? Wat is 100% volkoren? Desembrood gemaakt met desempoeder. Speltbrood

Nadere informatie

Koffie en thee. met oog voor duurzaamheid en kwaliteit. Gastvrije zorg food special

Koffie en thee. met oog voor duurzaamheid en kwaliteit. Gastvrije zorg food special Koffie en thee met oog voor duurzaamheid en kwaliteit Kwalitatief hoogwaardige koffie en thee die op een aantrekkelijke manier gepresenteerd worden. Dat is waar zorginstellingen volgens de koffie- en theedeskundigen

Nadere informatie

Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers

Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers nummer 3 - januari 2010 Inhoudsopgave De Supermarktmonitor 3 Samenvatting 4 1. Prijs 6 1.1 Waar vindt de consument de goedkoopste biologische vlees? 6 1.2 Waar

Nadere informatie

tony s chocolonely Crazy about chocolate, serious about people

tony s chocolonely Crazy about chocolate, serious about people tony s chocolonely Crazy about chocolate, serious about people Inhoud 1. Geschiedenis 2. Visie & Missie 3. Routekaart 4. Tony s & Fairtrade 5. Bean-to-Bar 6. Impact in Ghana 7. Impact in Ivoorkust 8. Chocolonely

Nadere informatie

Convenant Weidegang. Weesp, 18 juni 2012

Convenant Weidegang. Weesp, 18 juni 2012 Convenant Weidegang Convenant Weidegang Weesp, 18 juni 2012 Weidende koeien kenmerken het Nederlandse landschap. Zij maken de melkveehouderij zichtbaar en bepalen mede het beeld dat de maatschappij van

Nadere informatie

Export Nederlandse ui fors gegroeid

Export Nederlandse ui fors gegroeid NU.nl : Export Nederlandse ui fors gegroeid Foto: ANP De export van uien behoorde in de eerste helft van het jaar tot één van de grootste ooit. Dat meldt afzetorganisatie GroenteFruit Huis dinsdag. De

Nadere informatie

Frans de Hoyer GW Management. E-Mail Marketing (mysterye-mail) E-Mailnieuwsbrief Social media voor de Automotive. De wereld is veranderd

Frans de Hoyer GW Management. E-Mail Marketing (mysterye-mail) E-Mailnieuwsbrief Social media voor de Automotive. De wereld is veranderd Frans de Hoyer GW Management E-Mail Marketing (mysterye-mail) E-Mailnieuwsbrief Social media voor de Automotive De wereld is veranderd 1 We kopen online We plaatsen alles online 2 Dit onderdeel valt ineens

Nadere informatie

Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord!

Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord! Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord! Milieubewuste inkoop Hero Benelux breidt haar inspanningen voor een duurzame inkoop van grondstoffen verder uit. We letten daarbij niet alleen op kwaliteit.

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als. Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be

Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als. Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be _WeightCare_ABC-105x170_NL_linda.indd 1 2 Bereken hier je BMI! Je BMI (Body

Nadere informatie

beste online marketing voor jouw kantoor.

beste online marketing voor jouw kantoor. Een review is de beste online marketing voor jouw kantoor. HOGERE OPBRENGSTEN LAGERE KOSTEN POSITIEVE EFFECTEN VOORWOORD INHOUD Je moet grondig je best doen om online goed gevonden te worden. Het internet

Nadere informatie

Module Voeding & Gezondheid. Grip op je gezondheid met voeding

Module Voeding & Gezondheid. Grip op je gezondheid met voeding Module Voeding & Gezondheid Grip op je gezondheid met voeding Introductie Olivia Bijman, dietist i.o. aan Haagse Hogeschool, The Happy Green Lifestyle.com Holistische gezondheid, duurzame levensstijl en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 532 Voedingsbeleid Nr. 95 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

OPDRACHTKAART DRANKEN

OPDRACHTKAART DRANKEN OPDRACHTKAART DRANKEN Ga naar de afdeling met de sappen, frisdranken en sportdranken. Opdracht 1: Zoek van één soort frisdrank (mét prik) van hetzelfde merk een gewone en de light-versie. Bekijk de ingrediënten:

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Social media workshop

Social media workshop Social media workshop Doel van vandaag: Een introductie, wat is social media. Verdieping binnen een Facebook fanpage. Wat is Social Media Social media zijn communicatiekanalen op internet waarop informatie,

Nadere informatie

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Naam: William Ton (1604410) Docent: Rob van den Idsert Specialisatie: Concept Periode: 2015-D Datum: 27-05-2015 Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Nadere informatie

Agri & Food: de kracht van Nederland!

Agri & Food: de kracht van Nederland! Agri & Food: de kracht van Nederland! Aalt Dijkhuizen FromFarmers Ledenbijeenkomst 22 april 2015 NL Agri & Food: oprecht een topsector! Tweede exporteur ter wereld Stevige pijler onder de economie 10%

Nadere informatie