Programma Bereikbaarheid Regio Groningen-Assen. Monitoringsrapportage 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Programma Bereikbaarheid Regio Groningen-Assen. Monitoringsrapportage 2014"

Transcriptie

1 Programma Bereikbaarheid Regio Groningen-Assen Monitoringsrapportage 2014

2 Verantwoording Titel document : Programma Bereikbaarheid Regio Groningen-Assen Subtitel : Monitoringsrapportage 2014 Projectnummer : Datum : 17 september 2014 Opgesteld door adres : drs. H. Praamstra : Status : Definitief Goedgekeurd door : drs. ing. J.W. Popken Paraaf goedgekeurd : Contact: Grontmij Nederland B.V. Rozenburglaan DL Groningen Postbus JB Groningen T

3 Inhoud S T E D 1. Inleiding Aanleiding en achtergrond Doel en resultaat regionaal monitoringsprogramma Bereikbaarheid Proces Leeswijzer 7 2. Programma bereikbaarheid Actualisatie Netwerkanalyse Stand van zaken programma Bereikbaarheid Methode monitoringsprogramma Analysekader Thema s en indicatoren Ontwikkeling mobiliteit en autonome factoren Ontwikkeling mobiliteit Verwevenheid stad en regio Mobiliteitsontwikkeling hoofdwegennet Mobiliteitsontwikkeling ingezoomd op Groningen Mobiliteitsontwikkeling ingezoomd op Assen P+R en carpool Groningen Airport Eelde Ruimtelijke, economische en demografische ontwikkelingen Demografie Economie en ruimtegebruik Overige relevante ontwikkelingen Conclusie en evaluatie Conclusies Evaluatie bereikbaarheidsstrategie 44 Bijlage: Gebruikte databronnen

4 4

5 1. Inleiding S T E D 1.1 Aanleiding en achtergrond In 2013 is de Netwerkanalyse geactualiseerd. De aanleiding was enerzijds het niet doorgaan van de Regiotram als belangrijk onderdeel van het regionale openbaar vervoersysteem. Anderzijds was er sprake van trends en ontwikkelen op economisch, demografisch en technologisch gebied die in 2006 niet waren voorzien en die van invloed zijn op de mobiliteitsontwikkelingen in de regio. In de Actualisatie Netwerkanalyse 2013 is waardevolle informatie bij elkaar gebracht over de ontwikkeling van de mobiliteit. Dit gaf een goede en integrale momentopname van de bereikbaarheid van de Regio Groningen-Assen. Dit was voor het eerst gedaan sinds de vaststelling van de eerste Netwerkanalyse in Na deze analyse zijn conclusies getrokken over de ontwikkeling van de bereikbaarheid in de afgelopen periode. Op basis van deze conclusies is een bereikbaarheidsstrategie en een uitvoeringsprogramma opgesteld en vastgesteld. Een belangrijke aanbeveling uit de Actualisatie Netwerkanalyse is dat het gewenst is om sterker dan voorheen de mobiliteitsontwikkeling in de regio (en relevante projecten en factoren die daarop van invloed zijn) op een regelmatige basis te monitoren in de vorm van een periodieke voorgangsrapportage. Deze aanbeveling is in de afgelopen periode uitgewerkt in een voorstel om een regionaal monitoringsprogramma Bereikbaarheid op te zetten en jaarlijks uit te voeren. Voorliggende rapportage is hiervan het resultaat. 1.2 Doel en resultaat regionaal monitoringsprogramma Bereikbaarheid Doel van het regionaal monitoringsprogramma Bereikbaarheid is het op regelmatige basis in beeld brengen van de ontwikkeling van mobiliteit, bereikbaarheidsprojecten en externe factoren. Hiermee is het mogelijk om eventuele nieuwe trends en ontwikkelingen in vroegtijdig stadium te signaleren. Op basis hiervan kunnen de bereikbaarheidsstrategie, het uitvoeringsprogramma en de effecten van projecten getoetst, nader onderbouwd en (indien gewenst) bijgesteld worden. De toegevoegde waarde van een regiobreed monitoringsprogramma betreft de volgende aspecten: Efficiency door vaker te monitoren (en niet eens in de 7 jaar). Hierdoor is het mogelijk om na een aantal jaren van monitoring een goede analyseslag te maken en gefundeerde conclusies te trekken (en besluiten te nemen) omtrent het mobiliteitsbeleid. Een hoog abstractieniveau door te kiezen voor een brede ruimtelijke scope (de regio Groningen- Assen, maar ook de relatie met de schil daar omheen). Een integraal beeld door het onderzoeken van alle relevante modaliteiten en specifieke aandacht voor de relatie tussen mobiliteitsontwikkeling en economische, demografische en ruimtelijke ontwikkeling. Aandacht voor en regiospecifieke interpretatie van landelijke beleidsontwikkelingen en trends. 5

6 Op deze wijze is het regionaal monitoringsprogramma een onderdeel van de beleidscyclus van het programma Bereikbaarheid van de Regio Groningen-Assen (zie onderstaand schema). Bereikbaarheids strategie RGA Analyse en evaluatie (jaarlijkse monitoring) Ambitieniveau Uitvoering projecten Beoogd resultaat van het regionaal monitoringsprogramma Bereikbaarheid is een jaarlijkse voortgangsrapportage waarin relevante data over mobiliteit, bereikbaarheidsprojecten en externe factoren en bestaande programma s bij elkaar worden gebracht. Om dit te bereiken wordt jaarlijks een monitoringsronde uitgevoerd waarin op basis van een gestructureerde aanpak alle relevante data geordend en geanalyseerd wordt. De gesignaleerde ontwikkelingen en trends zullen vervolgens geïnterpreteerd en gerelateerd worden aan de bereikbaarheidsstrategie, het uitvoeringsprogramma en de projecten uit de geactualiseerde Netwerkanalyse. Indien daartoe aanleiding bestaat kan eventueel worden overgegaan tot bijstelling van de bereikbaarheidsstrategie en het uitvoeringsprogramma. Uitvoeringsprogramma Beleidscyclus programma Bereikbaarheid 6

7 S T E D 1.3 Proces Het monitoringsprogramma is uitgevoerd binnen de overleg- en besluitvormingsstructuur van Regio Groningen-Assen. Dit betekent dat de voorbereiding van de besluitvorming heeft plaatsgevonden in het Portefeuillehouders Overleg Verkeer en Vervoer (POVV) en de besluitvorming zelf in de Stuurgroep Regio Groningen-Assen. Het project is ambtelijk aangestuurd door het Programmabureau Regio Groningen-Assen en het Breed Overleg Verkeer en Vervoer (BOVV). Op deze wijze zijn de regionale partners (zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau) betrokken bij het proces. Gelet op het integrale karakter van de Netwerkanalyse zijn ook andere relevante disciplines (ruimtelijke ordening en economie) direct betrokken geweest bij het monitoringsprogramma. Tijdens het proces zijn twee ambtelijke werksessies georganiseerd. Ambtelijke werksessie, d.d. 4 april Leeswijzer Hoofdstuk 2 geeft een korte terugblik op de Netwerkanalyse 2013 en een beschrijving van de ruimtelijk-economische en bereikbaarheidsambities inclusief de stand van zaken van het programma Bereikbaarheid (Meerjaren Investeringsprogramma). In hoofdstuk 3 wordt de methode van het monitoringsprogramma beschreven met aandacht voor de te behandelen thema s, criteria en indicatoren. Hoofdstuk 4 is de kern van voorliggende monitoringsrapportage en bevat de analyse van de mobiliteitsontwikkeling en de ontwikkeling van relevante externe factoren. Tevens wordt aandacht besteed aan toekomstige ontwikkelingen. Het rapport wordt afgesloten met conclusies en aanbevelingen met betrekking tot de regionale bereikbaarheidsstrategie en programma Bereikbaarheid (hoofdstuk 5). 7

8 Aangepaste bereikbaarheidsstrategie Hieronder is een samenvatting gegeven van de aangepaste bereikbaarheidsstrategie. In het blauw zijn de wijzigingen ten opzichte van 2006 aangegeven: 1. Ingezet wordt op het optimaliseren van de interne en externe bereikbaarheid van de economische toplocaties van de regio. Dit betreft o.a. de dynamo s in de stad Groningen, de economische kerngebieden van Assen en Groningen Airport Eelde. 2. De interne en externe bereikbaarheid van de regio wordt bezien vanuit een integraal vervoersysteem met nadruk op ketenmobiliteit: auto, fiets, bus en rail. 3. Het beter benutten van de bestaande infrastructuur via mobiliteitsmanagement en verkeersmanagement wordt ingezet in samenhang met de aanleg van infrastructuur. 4. De autoafhankelijkheid is groot vanwege het ijle verzorgingsgebied van de regio. Investeringen in auto infrastructuur blijven nodig daar waar knelpunten (leefbaarheid en bereikbaarheid) zich blijven voordoen en daar waar aanpassingen nodig zijn voor de bereikbaarheid tijdens de uitvoering van de grote infraprojecten in de regio (Aanpak Ring Zuid en FlorijnAs Assen). 5. Vanwege de geringe opnamecapaciteit van auto s van vooral de stad Groningen wordt OV en fiets als alternatief voor de auto gestimuleerd. 6. HOV assen (Rail en Bus) zijn de dragers van het OV-netwerk. Daarbinnen zijn OV knooppunten van essentieel belang. 7. Het snel en efficiënter maken van het OV zorgt voor meer reizigers en minder kosten. Voor bussen worden snelle (obstakelvrije) assen ingericht (HOV-assen). 8. P+R s in combinatie met vervolgtransport (bus en fiets) zijn onmisbare schakels in het netwerk. De hoofdfunctie van de P+R s is het ontlasten van de spitsen door het afvangen van woon-werkverkeer. 9. Voor de korte en middellange afstand (15 km) wordt het gebruik van de fiets gestimuleerd. Speciale aandacht gaat uit naar de aanlanding in de stad en fietsparkeren. 10. De regio blijft het goederenvervoer via weg, water en spoor faciliteren. Maatregelen voor het goederenvervoer over de weg liften mee met de maatregelen voor het autoverkeer. 8

9 2. Programma bereikbaarheid S T E D 2.1 Actualisatie Netwerkanalyse 2013 Aanleiding De regio Groningen-Assen 1) is de economische motor van het Noorden. Goede bereikbaarheid van de regio Groningen-Assen en haar economische toplocaties in het bijzonder is van cruciaal belang voor de economische ontwikkeling van de regio. De regio werkt daarom voortdurend aan de verbetering van haar bereikbaarheid en gaat uit van een integraal vervoerssysteem voor auto, fiets, bus en trein. Alle maatregelen ter verbetering baseert zij op een regionale netwerkanalyse. Eind 2012 is besloten de Netwerkanalyse 2006 te actualiseren. Belangrijke aanleiding hiervoor was het niet doorgaan van de Regiotram als ruggengraat van het regionale openbaarvervoersysteem. Ook heeft de mobiliteit zich anders ontwikkeld dan in 2006 werd verwacht, onder meer als gevolg van onvoorziene economische, demografische en technologische veranderingen. De resultaten van de actualisatie zijn vastgelegd in de rapportage Bereikbaarheid regio Groningen-Assen Geactualiseerde Netwerkanalyse Deze rapportage bevat een nieuwe integrale regionale bereikbaarheidsvisie in de vorm van een aangepaste bereikbaarheidsstrategie en een bijgesteld Uitvoeringsprogramma. De resultaten zijn tevens verwerkt in de geactualiseerde Regiovisie Groningen-Assen Extra accenten bereikbaarheidsstrategie Op basis van een analyse van de mobiliteitsontwikkeling is geconcludeerd dat de in 2006 ingezette Bereikbaarheidsstrategie van Regio Groningen-Assen succesvol is geweest. De Bereikbaarheidsstrategie kan daarom grotendeels hetzelfde blijven. Wel is geconcludeerd dat op een aantal onderdelen extra accenten noodzakelijk zijn: De huidige infrastructuur kan beter worden benut door meer in te zetten op verkeersmanagement en mobiliteitsmanagement. Dit gebeurt onder andere bij het bereikbaar houden van de steden bij de uitvoering van grote projecten zoals Groningen Bereikbaar en FlorijnAs Assen. Aanpassingen aan de weginfrastructuur zijn vooral nodig bij aantoonbare knelpunten. Verdere kwaliteitsverbetering van spoor, HOV-buslijnen en OV-knooppunten als ruggengraat van het regionaal OV met aandacht voor de lijnvoering, capaciteit, snelheid en comfort. Anders dan in 2006 staat de betaalbaarheid van het openbaar vervoer onder druk. Het betaalbaar houden van het openbaar vervoer verdient dan ook bijzondere aandacht. Voortzetten van investeringen in P+R-locaties met aandacht voor de exploitatielast van de parkeergarages in de stad Groningen. Voortzetten van investeringen in Fietsroutes Plus vanwege de potentie van de e-bike. Belangrijk is een goede aanlanding in de stad Groningen en koppeling aan P+R-locaties. De regio blijft het goederenvervoer via weg, water en spoor faciliteren. Nadere aandacht voor de positie van het vervoer van passagiers via de lucht (GAE). De aangepaste bereikbaarheidsstrategie (zie nevenstaand kader) is verder uitgewerkt in een visie hoogwaardig openbaar vervoer (HOV visie) voor de lange termijn met concrete lijnvoeringen, kortweg 1) Aan de regio Groningen-Assen nemen deel de gemeenten Assen, Bedum, Groningen, Haren, Hoogezand-Sappemeer, Leek, Noordenveld, Slochteren, Ten Boer, Tynaarlo, Winsum en Zuidhorn en de provincies Groningen en Drenthe. 9

10 Lange termijn beeld HOV ingezoomd op stad Groningen 10

11 S T E D lange termijnbeeld HOV. Dit lange termijnbeeld vergt een forse investering in de infrastructuur op het spoor en voor de HOV-bus. Ze vormt de stip op de horizon waar de komende jaren stapsgewijs naar toe kan worden gewerkt. Resultaat is een samenhangend, effectief, comfortabel, betrouwbaar, logisch en begrijpelijk OV- systeem dat een aantrekkelijk alternatief is voor de auto. Uitvoeringsprogamma tot 2020 De geactualiseerde Bereikbaarheidsstrategie is uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma tot en met Bij het samenstellen van dit uitvoeringsprogramma waren twee zaken leidend: de beschikbare financiële middelen en de bijdrage van de projecten aan de Bereikbaarheidsstrategie. Het uitvoeringsprogramma valt uiteen in een Basispakket en een pakket Nieuwe ambities: Het Basispakket bevat projecten waarvan de kosten zijn gedekt uit het Regiofonds of het RSPprogramma HOV/Transferia. Het gaat vooral om investeringen in HOV-assen, OV-knooppunten, P+R en fiets. Hiervoor is uit het regiofonds een bedrag gereserveerd van 62 miljoen (besluit Stuurgroep RGA 14 juni 2013). Het pakket Nieuwe ambities bevat projecten om de regio en de stad via nieuwe HOV-assen met elkaar te verbinden en autogerelateerde projecten om de bereikbaarheid van de stad Groningen te waarborgen bij de uitvoering van de grote projecten (Groningen Bereikbaar). Ook wordt extra geïnvesteerd in fietsprojecten in de stad Groningen. Deze projecten worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de gemeente en de provincie Groningen, die ook de financiering voor hun rekening nemen. Regelmatige monitoring Een belangrijke aanbeveling uit de Actualisatie Netwerkanalyse is dat het gewenst is om sterker dan voorheen de mobiliteitsontwikkeling in de regio (en relevante projecten en factoren die daarop van invloed zijn) op een regelmatige basis te monitoren in de vorm van een periodieke voortgangsrapportage. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: Met betrekking tot de mobiliteitsontwikkeling is geconcludeerd dat deze anders is verlopen dan in 2006 werd voorspeld op basis van modelberekeningen. Dit werd vooral veroorzaakt door de economische teruggang en de daarmee samenhangende teruggevallen ruimtelijke ontwikkelingen (woningbouw en bedrijventerreinen). Dit heeft geresulteerd in een stabilisatie (en op sommige corridors zelfs teruggang) van de verkeersstromen. Daarnaast is gebleken dat de voorspelling voor 2030 een grote bandbreedte oplevert waarbinnen de mobiliteit zich kan ontwikkelen en daarmee een grote onzekerheid. Uit de analyse blijkt verder dat er verschillende ontwikkelingen gaande zijn die in 2006 niet waren te voorzien, maar die aanzienlijke gevolgen hebben voor de ontwikkeling van de mobiliteit. Soms versterken ze elkaar, soms werken ze elkaar tegen. Concrete voorbeelden zijn de gevolgen van de digitale samenleving en het landelijk beleid met betrekking tot de OV studentenkaart en het sociaal leenstelsel. Een duidelijk beeld van de precieze gevolgen voor de bereikbaarheid van de Regio Groningen-Assen ontbreekt, al zijn hiernaar wel onderzoeken gaande op landelijk niveau. 11

12 Ook is het van belang om in de komende jaren te kunnen evalueren of de bereikbaarheidsstrategie voor de regio (en de daaruit voortvloeiende projecten) de gewenste effecten hebben. Tevens is het van belang om inzichtelijk te maken in hoeverre maatregelen genomen moeten worden om resterende (of onvoorziene) knelpunten op te lossen en bij te sturen indien nodig (vinger aan de pols). 2.2 Stand van zaken programma Bereikbaarheid Het programma Bereikbaarheid geeft een overzicht van projecten waarmee de regio de gezamenlijke ambitie zoals verwoord in de regionale bereikbaarheidsstrategie wil verwezenlijken 2). Het regionaal bereikbaarheidsprogramma bestaat uit de volgende deelprogramma s 3) : 1. HOV-bus inframaatregelen; 2. Busknooppunten en P+R; 3. Regionaal spoor; 4. Fiets; 5. Mobiliteits- en verkeersmanagement. Tot op heden (stand van zaken augustus 2014) is/wordt concreet geïnvesteerd in 41 projecten en programma s (zie onderstaande tabel). De totale investeringen van deze projecten bedragen bijna 380 miljoen. Vanuit het Regiofonds is hieraan circa 70 miljoen bijgedragen (circa 18%). Sommige projecten krijgen tevens een bijdrage vanuit het Regiospecifiek Pakket (RSP). Daarnaast zijn momenteel nog diverse grootschalige projecten in studie of in de planvormingsfase (onder andere Knoop Groningen en Extra Sneltrein Groningen- Leeuwarden). Deze zullen de komende jaren uitgevoerd worden. Status Projecten Investering Regiofonds mln mln % Voltooid ,1 39,1 25% Uitvoering ,2 30,2 14% Studie & Planvorming ,7 2) De hier genoemde projecten zijn gefinancierd door Regio Groningen-Assen. Daarnaast is binnen de Regio tevens vanuit andere financieringsbronnen geïnvesteerd in diverse projecten. Ook is binnen de Regio substantieel geïnvesteerd vanuit het programma Beter Benutten. 3) Maatregelen voor de auto zijn de verantwoordelijkheid van de betrokken wegbeheerders. Hieraan wordt niet bijgedragen door de regio. 12

13 3. Methode monitoringsprogramma S T E D In dit hoofdstuk wordt beschreven welke werkzaamheden nodig zijn om de jaarlijkse monitoring uit te voeren en de voortgangsrapportages op te stellen. Aan de basis van het regionaal monitoringsprogramma Bereikbaarheid staat de Actualisatie Netwerkanalyse 2013 met de daarin verzamelde gegevens over mobiliteit, projecten en externe factoren (zie hoofdstuk 2). Deze actualisatie wordt gezien als de nulmeting op basis waarvan de jaarlijkse monitoring zal plaatsvinden. 3.1 Analysekader De ruimtelijke inrichting, vervoersystemen en de activiteiten van huishoudens en bedrijven hangen nauw met elkaar samen (zie onderstaand schema). Patronen van ruimtelijke inrichting zijn mede bepalend voor de plaatsen Dewaar planologie mensen activiteiten van uitvoeren mobiliteit (waar ze wonen, werken, recreëren, enz.). Verplaatsingen tussen deze verschillende locaties dienen opgevangen te worden door het vervoerssysteem. Ontwikkelingen van het vervoerssysteem spelen hier uiteraard weer op in zodat locaties auto, meer of de of minder veel grotere bereikbaar rol en vandaardoor het openbaar meer of minder vervoer aantrekkelijk in compacte worden stedelijke voor cen- vestiging van bepaalde activiteiten. tra. Een fundamentele, terugkerende vraag is waardoor dit te verklaren is. Zijn het ruimtelijke ontwikkelingen die de ontwikkeling van vervoersystemen bepalen, of geldt het omgekeerde? Is suburbanisatie de aanjager van massa-automobiliteit geweest of heeft de opkomst van de auto suburbanisatie teweeggebracht? En hoe Daarnaast zijn tal van externe factoren relevant: Economische dynamiek van een regio en kenmerken van bedrijven en huishoudens (sociaal- dat tussencontext); de ontwikkeling van het openbaar vervoer en van verstedelijking in ziteconomische hoge Ruimtelijke dichtheid? kenmerken Het zoals antwoord omgevingskenmerken, dat vervoersplanologen beschikbaarheid en van -geografen grond en ruimtelijk hierop al sinds beleid. enkele decennia geven, is dat het om een wederzijdse beïnvloeding gaat. Sub- Autonome ontwikkelingen en de opkomst die van de invloed autozijn hebben op vraag elkaar en aanbod wederzijds van vervoer versterkt, (technologische net als urbanisatie innovatie, beleidsontwikkelingen en maatschappelijke ontwikkelingen); de ontwikkeling van het openbaar vervoer en van compacte verstedelijking. De essentie van deze relatie is gevangen in de zogenaamde transport land use feed back cycle (Wegener en Fürst, 1999). Figuur 1: Transport land use feedback cycle De redenering hierachter is als volgt (figuur 1). Patronen van ruimtelijke inrichting zijn mede bepalend voor de plaatsen waar mensen activiteiten uitvoeren: waar ze wonen, werken, recreëren, enzovoort. Verplaatsingen tussen deze verschillende 13

14 14

15 S T E D 3.2 Thema s en indicatoren Voor het zorgvuldig kunnen evalueren en eventueel bijstellen van de bereikbaarheidsstrategie van de Regio Groningen-Assen is het van belang om een helder inzicht te krijgen in de wijze waarop deze factoren elkaar beïnvloeden. In onderstaande tabel zijn deze factoren vertaald in concrete thema s en criteria. Daarnaast is per criterium aangegeven welke indicatoren gehanteerd worden. Voor een goede vergelijkbaarheid van data en het kunnen trekken van gefundeerde conclusies is het van groot belang dat onderstaande criteria en indicatoren niet wijzigen door de jaren heen, uitgezonderd substantiële wijzigingen in het vervoerssysteem of wijze van data inwinning 4). Thema Criteria Indicator Mobiliteitsontwikkeling Ontwikkeling mobiliteit van en naar steden Groningen en Assen Verkeersbewegingen per etmaal ter hoogte van het agglomeratiecordon Ontwikkeling mobiliteit binnen de steden Groningen en Assen Verkeersbewegingen per etmaal ter hoogte van het binnencordon en op de ringwegen Gebruik hoofdwegennet Verkeersbewegingen per etmaal en per uur op A7, A28, N46, N33, N34 Ontwikkeling vliegverkeer Aantal passagiers per jaar via Groningen Airport Eelde Ontwikkeling gebruik P+R en carpool Bezetting P+R locaties en carpoolplaatsen Vervoersysteem Investeringen in het vervoersysteem Stand van zaken relevante mobiliteitsprojecten Ruimtelijke ontwikkeling Ontwikkeling van woningbouwlocaties woningvoorraad Absolute en relatieve ontwikkeling Ontwikkeling van werklocaties Absolute en relatieve ontwikkeling werklocaties Socio-demografische en economische ontwikkeling Verwevenheid stad en regio Beroepsbevolking werkzaam in de eigen gemeente en in Groningen en Assen Bevolkingsontwikkeling Absolute en relatieve ontwikkeling omvang en samenstelling bevolking Werkgelegenheidsontwikkeling Absolute en relatieve ontwikkeling werkgelegenheid Ontwikkeling publieke sector Ontwikkeling publieke voorzieningen (onderwijs, zorg, etc.) 4) Een voorbeeld hiervan is de wijze waarop het aantal busreizigers wordt bijgehouden. Tot op heden is de jaarlijkse NVS tellingen in november hiervoor de meest betrouwbare methodiek. In de nabije toekomst zal echter overgestapt worden op OV chip gegevens. Het moment van overstap hangt af van de verhouding tussen OV chip gebruikers en gebruikers van zichtkaarten. 15

16 groningen buiten RGA Binding totaal Om een indruk te krijgen van de totale gezamenli tussen de stad Groningen en het omliggende geb proberen tot een soort totaalscore te komen. 4. Binding totaal Om tot een dergelijke totaalscore van binding tus Om een indruk te krijgen van de totale gezamenlijke intensiteit hebben van de we verschillende daarom de interacties scores van interacties binn tussen de stad Groningen en het omliggende gebied die we hebben behandeld is het interessant te proberen tot een soort totaalscore te komen. opgeteld/samengenomen en gemiddeld: Om tot een dergelijke totaalscore van binding tussen de stad en omliggende gebieden te komen hebben we daarom de scores van interacties binnen de volgende hoofdonderwerpen Woon-werkrelaties, opgeteld/samengenomen en gemiddeld: Het percentage mensen dat in Groningen Woon-werkrelaties, Het bezoek aan de Oosterpoort, de Stadss Het percentage mensen dat in Groningen werkt, Het bezoek aan de Oosterpoort, de Stadsschouwburg en aan De wedstrijden verhuizingen van FC Groningen, van de stad en naar de s De verhuizingen van de stad en naar de stad, De afkomst van de studenten gebaseerd o De afkomst van de studenten gebaseerd op de cijfers van het CBS en de Rijksuniversiteit. De woon-werkrelaties en de afkomst van de studenten hebben De woon-werkrelaties we in deze bindings totaalscore en de afkomst van de stude dubbel meegeteld om deze belangrijke elementen meer gewicht dubbel te meegeteld geven. Belangrijk om omdat deze het belangrijke om elementen veel dagelikse bewegingen gaat. Mensen moeten dagelijks naar school en dagelijks naar hun werk. veel dagelikse bewegingen gaat. Mensen moeten De koooporiëntatie nemen we niet mee omdat er geen gegevens van afzonderlijke gemeenten en niet van het hele onderzochte gebied beschikbaar zijn. Ook De van koooporiëntatie de verkeersstromen nemen zijn geen we niet mee omdat er gegevens van afzonderlijke gemeenten bekend alleen van niet de richtingen. van het hele onderzochte gebied beschikbaar gegevens van afzonderlijke gemeenten bekend al Binding stad Groningen en omliggende regio Figuur 14: Binding tussen Groningen en de omliggende regio in totaalscore, als indicator op basis van meerdere interacties, gemeenten in Noord-Nederland. Figuur 14: Binding tussen Groningen en de omliggende re interacties, gemeenten in Noord-Nederland binnen RGA assen 2006 Daily Urban System Groningen binnen RGA Legenda Daily Urban System Groningen 5,1 / 5,2 Ingaande pendel 2006 (wit) en 2011 (blauw) buiten RGA 5,1 / 5,2 Uitgaande pendel 2006 (wit) en 2011 (blauw) Woonachtig en werkzaam binnen gebied 2006 (wit) en 2011 (blauw) Totale werkzame beroepsbevolking 2006 (wit) en 2011 (blauw) 16 Woon-werkrelaties Groningen en Assen (x 1.000)

17 4. Ontwikkeling mobiliteit en autonome factoren S T E D In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de mobiliteitsontwikkeling in de periode binnen de regio Groningen-Assen. Centraal staat de vraag hoe de mobiliteit zich feitelijk heeft ontwikkeld in deze periode en hoe de waargenomen ontwikkelingen zich verhouden tot de voorspelde mobiliteitsontwikkeling (paragraaf 4.1). Vervolgens wordt in paragraaf 4.2 ingegaan op de ontwikkeling van de ruimtelijke, economische en demografische situatie in de regio Groningen-Assen. Afgesloten wordt met het beschrijven van enkele ontwikkelingen die relevant zijn voor de toekomstige mobiliteitsontwikkeling (paragraaf 4.3). 4.1 Ontwikkeling mobiliteit Verwevenheid stad en regio De steden Groningen en Assen zijn sterk verweven met de omliggende gemeenten binnen én buiten de regio Groningen-Assen. In nevenstaande afbeeldingen is aangegeven waar de beroepsbevolking werkt: in Assen of Groningen of in een van de omliggende gemeenten (binnen dan wel buiten de RGA). Dit geeft een goede indicatie van de woon werk relaties in de regio en de interacties tussen de gemeenten. Uit vergelijking van de jaren 2006 en 2011 kan het volgende worden geconcludeerd: De regio had eind 2011 circa banen waarvoor circa inwoners beschikbaar waren (werkzame beroepsbevolking). Dit betekent dat de regio als totaal een ingaande dagelijkse pendel heeft en dus de banenmotor voor de omliggende schil is. Van alle banen in de stad Groningen en Assen (totaal circa ) wordt ongeveer de helft ingenomen door personen die buiten de steden wonen. Deze ingaande pendel is sinds 2006 gegroeid met circa personen. Dagelijks verlaten circa personen de stad Groningen en Assen om elders in of buiten de regio aan het werk te gaan. In 2006 waren dit nog personen. Deze toename blijkt ook uit de daling van het aandeel personen dat in de stad Groningen en Assen woont én werkt (gedaald met 3-5% in de periode ). Dit betekent per saldo een groei van de uitgaande pendel ( tegen de spits in ), met name naar werkgebieden buiten de regio. Kortom: in de afgelopen jaren is de werkgerelateerde interactie met de omgeving (zowel binnen als buiten de regio) sterker geworden. Naast werkgerelateerde interacties zijn tevens onderwijs-, zorg-, winkel- en vrije tijd gerelateerde interacties 5) van belang. De intensiteit van interacties is nader onderzocht voor de stad Groningen door Onderzoek en Statistiek gemeente Groningen. In nevenstaande afbeelding is weergegeven wat de totale binding is tussen de stad Groningen en de omliggende regio. Deze binding blijkt (zeer) groot te zijn in de Regio Groningen-Assen en direct omliggende gemeenten. 5) Groningen en Assen hebben een sterke concentratie van onderwijsvoorzieningen. Het aantal scholieren/studenten is de afgelopen jaren gestegen en groeit nog steeds. Veel scholieren en studenten reizen dagelijks met het OV of de fiets. Met name de stad Groningen moet dagelijks een grote stroom scholieren en studenten verwerken. Tevens concentreren hoogwaardige culturele, zorg- en centrumvoorzieningen (musea, theaters, klinieken, ziekenhuizen en de grotere winkelketens) zich steeds meer in Groningen en Assen. 17

18 A7 Heerenveen-Drachten A7 Drachten-Leek A7 Leek-Groningen A7 west (index 2000 = 100) A7 oost (index 2000 = 100) A7 oost (index 2000 = 100) A7 Heerenveen-Drachten A7 Drachten-Leek A7 Leek-Groningen A7 Foxhol-Zuidbroek A7 Zuidbroek-Nieuweschans A7 Foxhol-Zuidbroek A7 Zuidbroek-Nieuweschans 150 A7 oost (index 2000 = 100) A7 Foxhol-Zuidbroek A7 Zuidbroek-Nieuweschans A28/N34 (index 2000 = 100) A28/N34 (index 2000 = 100) A28 De Punt-Groningen A28 Assen-De Punt A28 Hoogeveen-Assen N34 Gieten-De Punt A28 De Punt-Groningen A28 Hoogeveen-Assen A28 Assen-De Punt N34 Gieten-De Punt 140 A28/N34 (index 2000 = 100) N33/N46 (index 2000 = 100) A28 De Punt-Groningen A28 Assen-De Punt Mobiliteitsontwikkeling N33/N46 A28 Hoogeveen-Assen (index hoofdwegen 2000 = 100) N34 Gieten-De (gemiddelde Punt van telpunten 110 per traject ), bron: 140 provincie Groningen, provincie Drenthe, Rijkswaterstaat N33 Assen-Gieten N33 Gieten-Veendam 110 N33 Veendam-Appingedam N46 Groningen-Eemshaven

19 S T E D Mobiliteitsontwikkeling hoofdwegennet Hoofdwegennet Op nevenstaande kaart wordt de mobiliteitsontwikkeling weergegeven op de (inter)nationale hoofdwegen (A7, A28, N33, N34 en N46). De grootste verkeersstromen bevinden zich op de A28 en de A7. De verkeersintensiteit op deze wegen is sinds 2000 fors gestegen, maar is wel binnen de prognoses gebleven. Na 2008 is sprake van een stabilisatie dan wel een afname van verkeer. Dit is een landelijke trend: sinds 2005 vlakt de toename van de binnenlandse mobiliteit van personen af (zie onderstaande afbeelding). Ook in omliggende landen zoals Frankrijk en Duitsland vindt dit plaats (bron: Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid). Op basis van uurgegevens op de rijkswegen (zie onderstaande afbeeldingen) blijkt dat er een sterke wederzijdse relatie bestaat tussen enerzijds Groningen en anderzijds Assen, Drachten en de tussenliggende kernen (op de A7 west en A28 is sprake van een spits in beide richtingen). Vanuit Hoogezand-Sappemeer (A7 oost) is ook sprake van een sterk relatie, deze is echter eenzijdig gericht op de stad Groningen. UurDataPerDag UurDataPerDag A7 Marum (2013) A28 Haren (2013) DR -> GR GR -> DR etmaal AS -> GR GR -> AS etmaal Figuur 2.15 Ontwikkeling van het wegverkeer op het hoofdwegennet op langere termijn 11. Bron: KiM/RWS. miljard voertuigkilometers HWN realisatie GE-scenario raming KiM RC-scenario Figuur 2.16 Ontwikkeling van de congestie op het hoofdwegennet op langere termijn 12. Bron: KiM/RWS n 120

20 Ring Groningen In de periode het verkeer gestegen op alle delen van de Ring Groningen, waarbij het groeipercentage op alle delen van de ring in dezelfde orde van grootte ligt (13-17%). Wel is in de tussenliggende periode sprake geweest van tijdelijke toe- en afnames. Zo lag de intensiteit op Ring Oost tussen 2008 en 2011 lager als gevolg van de grootschalige werkzaamheden (Euvelgunnetracé en ombouw Ring Oost, waardoor een deel van het verkeer gebruik maakte van alternatieve routes via bijvoorbeeld via Ring Noord). In 2012 en 2013 is de verkeersintensiteit weer terug op het niveau van voor Ring Groningen (index 2000 = 100) Ring Zuid Ring West Ring Oost Ring Noord Ontwikkeling verkeer ring Groningen (maximum intensiteit per wegvak, groei ). Bron: provincie Groningen 20

Tweede fase RegioTram

Tweede fase RegioTram Tweede fase RegioTram Doorrijden de regio in Regiobijeenkomst Raden en Staten Kees Anker RGA 1 Netwerkanalyse 2006 Goede bereikbaarheid noodzakelijk voor economische ontwikkeling stad en regio. Dagelijkse

Nadere informatie

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak OV-knooppunt met P+R bij De Punt Analyse van nut en noodzaak Inhoud Aanleiding & doel van het onderzoek Probleemanalyse Oplossingsrichtingen Advies Aanleiding & doel van dit onderzoek Omgevingsvisie Drenthe:

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

BEROEPSBEVOLKING EN PENDEL PROVINCIE FLEVOLAND 2000 SAMENVATTING

BEROEPSBEVOLKING EN PENDEL PROVINCIE FLEVOLAND 2000 SAMENVATTING BEROEPSBEVOLKING EN PENDEL PROVINCIE FLEVOLAND 2000 SAMENVATTING Arbeidsmarkt Arbeidsparticipatie Van de 15 tot 65-jarige bevolking in Flevoland behoort 71% tot de beroepsbevolking (tabel 1) tegenover

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Stand van zaken bedrijventerreinen - uitgifte en aanbod - Regio Groningen-Assen

Stand van zaken bedrijventerreinen - uitgifte en aanbod - Regio Groningen-Assen Stand van zaken bedrijventerreinen - uitgifte en aanbod - Regio Groningen-Assen IJkmoment 1-1-2015 Versie 1.1 Regio Groningen-Assen Groningen, 26 maart 2015 Inleiding Jaarlijks stellen de deelnemers aan

Nadere informatie

Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop

Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop VLUGSCHRIFT Bevolkingsprognose gemeente Groningen - Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop Inleiding De omvang en samenstelling van de bevolking van de gemeente Groningen

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

De U10-regio - enkele kenmerken

De U10-regio - enkele kenmerken De U10-regio - enkele kenmerken 1. De U10-regio binnen Nederland 2. De U10-regio binnen de provincie 3. Samenhang binnen de U10-regio De U10-regio: de gemeenten,,,,,,,, en 1 De U10-regio binnen Nederland

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Bevolkingsprognose 2010 2025 gemeente Groningen

Bevolkingsprognose 2010 2025 gemeente Groningen Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen September Bevolkingsprognose gemeente Groningen Inleiding Dit vlugschrift behandelt de bevolkingsprognose van de gemeente Groningen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Totaal projectenoverzicht investeringsprogramma 2005-2009 Regiovisie Groningen-Assen 2030

Inhoudsopgave: Totaal projectenoverzicht investeringsprogramma 2005-2009 Regiovisie Groningen-Assen 2030 Inhoudsopgave: Totaal projectenoverzicht investeringsprogramma 2005-2009 Regiovisie -Assen 2030 tabbladen pagina Inhoud 1 Projectenoverzicht 2-5 Projectenoverzicht -financieel 6-8 Totaal financien 8 Regiovisie

Nadere informatie

BIJLAGE A KENGETALLEN In deze bijlage geven we in overzichtelijke tabellen de kengetallen weer die gebruikt zijn ter bepaling van de effecten van het kantoren- en bedrijventerreinenprogramma voor de regio

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Verkeersmodel. Van SRE 2.0 naar SRE 3.0. Juni 2013. Carlo Bernards

Verkeersmodel. Van SRE 2.0 naar SRE 3.0. Juni 2013. Carlo Bernards Verkeersmodel Van SRE 2.0 naar SRE 3.0 Juni 2013 Carlo Bernards 1 Van SRE 2.0 naar SRE 3.0 2 Vandaag een toelichting op: Bouwen versus toepassen van een model Waarom een actualisatie van het verkeersmodel?

Nadere informatie

Bundel Roden/leek - Groningen

Bundel Roden/leek - Groningen Bundel Roden/leek - Groningen Uitvoeringsprogramma Periode 2006 2010 Provincie Drenthe Provincie Groningen Gemeente Noordenveld Gemeente Leek Gemeente Groningen OV Bureau Groningen Drenthe Rijkswaterstaat

Nadere informatie

Start Uitvoering. Gereed Regiofonds ( * miljoen)

Start Uitvoering. Gereed Regiofonds ( * miljoen) 10 B Corridor N355 Provincie 2020 11,5 NVT Capaciteitsvergroting kruispunt Aduard, parallelweg voor landbouwverkeer, sanering aantal aansluitingen ( start voor 2015) 11 C Doorstroming en leefbaarheid N361

Nadere informatie

Overzichtskaart Basispakket en Pakket P+R/OV-knooppunten

Overzichtskaart Basispakket en Pakket P+R/OV-knooppunten S T E D E L I J K N E T W E R K Overzichtskaart Basispakket en Pakket /OV-knooppunten Eemshaven 63 Bus/treinknooppunt stationsgebied Winsum N E T W E R K 61 Upgraden stationsgebied. Aanleg fietspad. Maken

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Managementsamenvatting 2011 Het Vastgoedrapport Groningen-Assen 2011 stelt zich ten doel om een belangrijke informatiebron te zijn voor de hele regionale vastgoedsector.

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Samenvatting. 10 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Samenvatting. 10 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Samenvatting Reistijdverlies door files bijna terug op het niveau van 2000 In 2012 was het reistijdverlies door files en verkeersdrukte op het hoofdwegennet 5 procent hoger dan in 2000. In dezelfde periode

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Deventer 2015

Bevolkingsprognose Deventer 2015 Bevolkingsprognose Deventer 2015 Aantallen en samenstelling van bevolking en huishoudens Augustus 2015 augustus 2015 Uitgave : team Kennis en Verkenning Naam : John Stam Telefoonnummer : 0570 693298 Mail

Nadere informatie

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025 Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 211-225 Inhoud blz. Colofon 1. Bevolkingsontwikkeling 1 1.1 Aantal inwoners 1 1.2 Componenten van de groei 3 2. Jong en oud 6 3. Huishoudens 8 Uitgave I&O Research

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam Regiomarkt 10-3-2016 1 Brede Aanpak Aanleiding Eerder onderzoek: knelpunten A9 Achterliggende ontwikkelingen: toenemende verstedelijking, vergrijzing, technologische

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

Milieubarometer 2009-2010

Milieubarometer 2009-2010 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N004 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2009-2010 Datum : 26 juli 2011 Milieubarometer 2009-2010 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

DGMR Totaal. Figuur 1. DGMR - Milieubelasting per jaar

DGMR Totaal. Figuur 1. DGMR - Milieubelasting per jaar Notitie Project DGMR Duurzaam Betreft Milieubarometer 2011-2012 Ons kenmerk A.2007.5221.01.N006 Versie 001 Datum 7 oktober 2013 Verwerkt door VI GA Contactpersoon drs. ing. B.E.A. (Bianca) van Osch E-mail

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4 ECONOMISCHE MONITOR EDE 20 / 4 De Economische Monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De Economische Monitor is verdeeld in twee delen: Het

Nadere informatie

stad cijfers Inleiding Kerncijfers Werkgelegenheid Toename aantal banen Tabel 1: Banen en vestigingen

stad cijfers Inleiding Kerncijfers Werkgelegenheid Toename aantal banen Tabel 1: Banen en vestigingen stad cijfers Inleiding Deze aflevering van Stadcijfers presenteert de nieuwste informatie over de ontwikkeling van het aantal banen en het aantal vestigingen in de gemeente Groningen. Deze belangrijke

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2005 Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Het inwonertal van Amsterdam is in 2004 met ruim 4.000 personen tot 742.951

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

Milieubarometer 2010-2011

Milieubarometer 2010-2011 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N005 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2010-2011 Datum : 6 januari 2012 Milieubarometer 2010-2011 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

RECESSIEMONITOR GEMEENTE GRONINGEN VERSIE NOVEMBER 2009. Bureau Onderzoek en Statistiek

RECESSIEMONITOR GEMEENTE GRONINGEN VERSIE NOVEMBER 2009. Bureau Onderzoek en Statistiek RECESSIEMONITOR GEMEENTE GRONINGEN VERSIE NOVEMBER 2009 Bureau Onderzoek en Statistiek Recessiemonitor algemeen Nederland is uit de periode van recessie en ook veel andere economiën groeien weer. Zijn

Nadere informatie

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Inleiding Hoe functioneren mensen en welke chronische aandoeningen hebben ze? Wat willen ze? Wat kunnen

Nadere informatie

groningen ^Ml^yiÖA.H.W 461410 Krijgsheld B. (050)3164109 b.krijgsheld@provinciegroningen.nl Aan Provinciale Staten

groningen ^Ml^yiÖA.H.W 461410 Krijgsheld B. (050)3164109 b.krijgsheld@provinciegroningen.nl Aan Provinciale Staten groningen Aan Provinciale Staten LU Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mai Antwoord op Bijlage Onderwerp ^Ml^yiÖA.H.W 461410 Krijgsheld B. (050)3164109 b.krijgsheld@provinciegroningen.nl

Nadere informatie

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015 Migratie en pendel Twente Special bij de Twente Index 2015 Inhoudsopgave Theorieën over wonen, verhuizen 3 Kenmerken Twente: Urbanisatiegraad en aantal inwoners 4 Bevolkingsgroei grensregio s, een vergelijking

Nadere informatie

Concept begroting 2009

Concept begroting 2009 Concept begroting 2009 Colofon Datum/versie: april 2008 Documentnaam: concept begroting 2009 Opgesteld door: Ondersteund door: stuurgroep Regio Groningen-Assen projectbureau Regio Groningen-Assen Status:

Nadere informatie

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig?

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Presentatie voor de werkconferentie Het Vitale Noorden Martiniplaza, Groningen, 22 mei 2013 Prof.dr. Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse

Nadere informatie

Samenvatting ... Het gebruik van de trein nam sinds 1985 eveneens fors toe met meer dan een verdubbeling van het aantal treinkilometers.

Samenvatting ... Het gebruik van de trein nam sinds 1985 eveneens fors toe met meer dan een verdubbeling van het aantal treinkilometers. Samenvatting... De mobiliteit van Nederlanders groeit nog steeds, maar niet meer zo sterk als in de jaren tachtig en negentig. Tussen 2000 en 2008 steeg het aantal reizigerskilometers over de weg met vijf

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Ontwerp begroting 2008

Ontwerp begroting 2008 Ontwerp begroting 2008 Colofon Datum/versie: januari 2007 Documentnaam: ontwerp begroting 2008 Opgesteld door: stuurgroep Regio Groningen-Assen 2030 Ondersteund door: projectbureau Regio Groningen-Assen

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Trendbreuk in mobiliteitsontwikkeling. Ben Immers Jan van der Waard

Trendbreuk in mobiliteitsontwikkeling. Ben Immers Jan van der Waard Trendbreuk in mobiliteitsontwikkeling 1 Ben Immers Jan van der Waard 2 Recente ontwikkelingen in de mobiliteit Mobiliteit 3 Totaal aantal afgelegde kilometers per jaar Bepaald door: Aantal personen x Aantal

Nadere informatie

Automobiliteit in de stadsregio in 2030: Verkenning van de bandbreedte

Automobiliteit in de stadsregio in 2030: Verkenning van de bandbreedte Automobiliteit in de stadsregio in 2030: Verkenning van de bandbreedte Will Clerx Rotterdam Stadsontwikkeling / Stadsregio Rotterdam Bijdrage aan Platos Colloquium 13 maart 2013 Inhoud Aanleiding van de

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die vanwege de resultaten van de Quick Scan wat later verschijnt dan gebruikelijk, worden de actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Mobiliteit in Nederland onder de loep

Mobiliteit in Nederland onder de loep Mobiliteit in Nederland onder de loep Jan van der Waard Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) Mobiliteit Totaal aantal afgelegde kilometers per vervoerwijze Bepaald door: Aantal personen x Aantal

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat... minder auto?

Je bent jong en je wilt wat... minder auto? - Je bent jong en je wilt wat... minder auto? Kim Ruijs Significance ruijs@significance.nl Marco Kouwenhoven Significance kouwenhoven@significance.nl Eric Kroes Significance kroes@significance.nl Bijdrage

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Wisselingen tussen werkloosheid en nietberoepsbevolking

Wisselingen tussen werkloosheid en nietberoepsbevolking Wisselingen tussen werkloosheid en nietberoepsbevolking Ronald van Bekkum (UWV), Harry Bierings en Robert de Vries In arbeidsmarktbeleid en in statistieken van het CBS wordt een duidelijk onderscheid gemaakt

Nadere informatie

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014 Een uitdagende arbeidsmarkt Erik Oosterveld 24 juni 2014 Wat waren de gevolgen van de recessie? Hoeveel banen zijn er verloren gegaan? In welke sectoren heeft de recessie het hardst toegeslagen? Werkgelegenheid

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2013 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Monitor kredietcrisis begin 2010 Gemeente Purmerend

Monitor kredietcrisis begin 2010 Gemeente Purmerend Monitor kredietcrisis begin 2010 Gemeente Purmerend Colofon In opdracht van: De directeur Beleid Coördinatie en samenstellen rapportage: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Inhoud rapportage:

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort 4 4 De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort Bereikbaar en bewegen Voorwoord van H. Brink, Wethouder verkeer gemeente Amersfoort Hoe houden we Amersfoort bereikbaar

Nadere informatie

Nut & noodzaak MIRT-projecten. Review van het gebruik van economische scenario s bij doorrekening van MIRT-projecten

Nut & noodzaak MIRT-projecten. Review van het gebruik van economische scenario s bij doorrekening van MIRT-projecten Nut & noodzaak MIRT-projecten Review van het gebruik van economische scenario s bij doorrekening van MIRT-projecten Overzicht Korte introductie CE Delft Achtergrond Aanleiding en doel van het onderzoek

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

TB A1 Apeldoorn-Zuid - Beekbergen

TB A1 Apeldoorn-Zuid - Beekbergen TB A1 Apeldoorn-Zuid - Beekbergen Uitgangspuntendocument voor berekeningen met het NRM Oost Definitief Inhoudelijk ongewijzigd vastgesteld t.o.v. het OTB In opdracht van: Rijkswaterstaat Oost-Nederland

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad van Nijmegen. Geachte leden van de raad,

Aan de gemeenteraad van Nijmegen. Geachte leden van de raad, Ingekomen stuk D5 (PA 2 juli 2008) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 323 93 34 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105

Nadere informatie

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt!

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt! Vergrijzing, verkleuring en individualisering Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusies Invloed Impact Bronnen Vergrijzing, verkleuring en individualisering De wereldbevolking neemt toe, waarbij

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Raamwerk RegioRail Project RegioTram

Raamwerk RegioRail Project RegioTram Raamwerk RegioRail Project RegioTram Oosterstraat 56a 9711 NX GRONINGEN T. (050) 402 35 50 F. (050) 402 35 60 info@regiotram.groningen.nl www.regiotram.nl SAMENVATTING Het Raamwerk RegioRail geeft aan

Nadere informatie

(Auto)mobiliteit in Nederland onder de loep

(Auto)mobiliteit in Nederland onder de loep (Auto)mobiliteit in Nederland onder de loep Jan van der Waard Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Zelfstandig onderzoeksinstituut binnen het ministerie van

Nadere informatie

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig?

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Presentatie voor de werkconferentie Het Vitale Noorden Martiniplaza, Groningen, 22 mei 2013 Prof.dr. Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Ruimtelijke

Nadere informatie

Verkeersintensiteiten, verkeersveiligheid en Oosterdalfsersteeg

Verkeersintensiteiten, verkeersveiligheid en Oosterdalfsersteeg Deventer Den Haag Eindhoven Snipperlingsdijk 4 Verheeskade 197 Flight Forum 92-94 7417 BJ Deventer 2521 DD Den Haag 5657 DC Eindhoven T +31 (0)570 666 222 F +31 (0)570 666 888 Leeuwarden Amsterdam Postbus

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Werklandschap Meerpaal Sport en werk centraal in Nederland Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Werklandschap Directe aansluiting op A27 Gebiedsoppervlak van 10 ha Flexibele kavelgrootte

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Trendmonitor Hoorn. 11 e meting: eerste kwartaal 2012. Trendmonitor Hoorn. Gemeente Hoorn mei 2012

Trendmonitor Hoorn. 11 e meting: eerste kwartaal 2012. Trendmonitor Hoorn. Gemeente Hoorn mei 2012 11 e meting: eerste kwartaal 2012 Gemeente Hoorn mei 2012 Colofon Uitgave : &O Research BV van Dedemstraat 6C 1624 NN Hoorn Tel. (0229) 282555 www.ioresearch.nl Datum : Mei 2012 Opdrachtgever : gemeente

Nadere informatie

NOTITIE COLLEGES BESLUITVORMING AFSPRAKEN KWALITEIT BEDRIJVENTERREINEN REGIO GRONINGEN-ASSEN

NOTITIE COLLEGES BESLUITVORMING AFSPRAKEN KWALITEIT BEDRIJVENTERREINEN REGIO GRONINGEN-ASSEN NOTITIE COLLEGES BESLUITVORMING AFSPRAKEN KWALITEIT BEDRIJVENTERREINEN REGIO GRONINGEN-ASSEN Notitie voor: Colleges van B&W van de deelnemers aan het regionaal programma Bedrijventerreinen van de Regio

Nadere informatie

Woningmarktmonitor provincie Utrecht: de staat van de woningmarkt medio 2014

Woningmarktmonitor provincie Utrecht: de staat van de woningmarkt medio 2014 DATUM 7 december 2014 PROJECTNUMMER 3400.106 OPDRACHTGEVER Woningmarktmonitor provincie : de staat van de woningmarkt medio 2014 Inleiding Afgelopen maand is er een nieuwe update uitgevoerd van de Woningmarktmonitor

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100) Het aantal leerlingen in het basisonderwijs is tussen 2010 en 2014 gedaald. In de provincie Limburg nam het aantal leerlingen in deze periode het sterkst af. In het voortgezet onderwijs is het aantal leerlingen

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004. 1 In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt over de periode vanaf 1 januari tot 1 juli 2004.

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

Kantorenmarkt Amsterdam

Kantorenmarkt Amsterdam Kantorenmarkt Amsterdam 2014 Kantorenmarkt Amsterdam De gemeente Amsterdam telt circa 810.000 inwoners en 554.730 banen, verdeeld over 112.800 vestigingen (bron: Lisa). De kantorenvoorraad heeft een omvang

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder, gemeente Maassluis A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht

Nadere informatie

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Utrecht, 20 april 2012 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

Vervoer in het dagelijks leven

Vervoer in het dagelijks leven Vervoer in het dagelijks leven Doordat de afstanden tot voorzieningen vandaag de dag steeds groter worden neemt het belang van vervoer in het dagelijks leven toe. In april 2014 zijn de leden van het Groninger

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

Infrastructuurmonitor MIRT 2015

Infrastructuurmonitor MIRT 2015 Infrastructuurmonitor MIRT 215 Infrastructuurmonitor Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

downloadbaar document, behorende bij bijlage I

downloadbaar document, behorende bij bijlage I Monitor Uitvoeringsstrategie Plabeka Voortgangsrapportage 2009-2010 downloadbaar document, behorende bij bijlage I Definities monitor B.V. en verschillen met andere bronnen Om een foute interpretatie van

Nadere informatie

Kom in de stad. Werkatelier 18 april

Kom in de stad. Werkatelier 18 april Kom in de stad Werkatelier 18 april Gemeente Leiden Huib van der Kolk Peter Kors Catelijn Vencken 2 Opdracht GVVP Voorbereidingen nieuw plan: behoud en verbetering economische positie: hoogwaardig openbaar

Nadere informatie

J A N U A R i 2 0 1 1

J A N U A R i 2 0 1 1 MONITOR KREDIETCRISIS J A N U A R i 2 0 1 1 Colofon In opdracht van: De directie Coördinatie en samenstellen rapportage: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Bert Mentink Inhoud rapportage: Diverse

Nadere informatie

Resultaten enquête Uithoornlijn

Resultaten enquête Uithoornlijn Resultaten enquête Uithoornlijn Juni 2015 Resultaten enquête Uithoornlijn Inleiding De gemeente Uithoorn en de Stadsregio Amsterdam willen graag weten wat inwoners van Uithoorn belangrijk vinden aan het

Nadere informatie