Vliegbasis Leeuwarden kijkt weer vooruit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vliegbasis Leeuwarden kijkt weer vooruit"

Transcriptie

1 I NOORDNIEUWS MAGAZINE VAN VNO-NCW NOORD JAARGANG 19 NUMMER 1 > 2014 Vliegbasis Leeuwarden kijkt weer vooruit > Ledenplatforms over ondernemingsfinanciering > VNO-NCW en MKB Noord: What s in it for you? > Econoom Wim Boonstra: Lage groei verhult dynamiek > Energy College van start met eerste twee hotspots

2 Samenwerken aan de oplossing. Dat is waar de overgang naar een duurzame energievoorziening om vraagt. Daarom hebben HVC en ROVA een vergister gebouwd die groen gas produceert uit groente-, fruit- en tuinafval. GasTerra vindt dit een gezonde ontwikkeling. Daarom kopen we het biogas dat deze installatie oplevert tegen een marktconforme prijs. En vervolgens verkopen we deze groene variant van ons product weer aan onze klanten. Zo zijn we samen deel van de oplossing.

3 1 Inhoud NoordNieuws 1 > Vliegbasis Leeuwarden kijkt weer vooruit VNO-NCW en MKB Noord: What s in it for you? Econoom Wim Boonstra: Lage groei verhult dynamiek Verder in dit nummer: Actueel: 4 ledenplatforms VNO-NCW Noord over ondernemingsfinanciering 10 NoordNieuws in t kort 19 Uitstroom Defensie naar bedrijfsleven bevorderen 22 Energy College van start met eerste twee hotspots Praktijk: 12 Diana Monissen en Ayla Kok over duurzame inzetbaarheid van mensen 16 Edwin Klomp van ASBR over ontwikkelingen op HR vakgebied 25 Tweedaagse reis VNO-NCW Noord naar Niedersachsen 27 Serie seminars voor overheid en bedrijfsleven over slim aanbesteden 33 Nooit meer te lang en zonder resultaat vergaderen 34 Terugblik op bedrijfsbezoek aan het Groninger Landschap Vaste rubrieken: 9 Column Lambert Zwiers 20 VNO-NCW Noord in beeld: bezoek Eska Graphic Board 30 JNO in the picture Eindejaarsreceptie Welkom nieuwe leden 37 Nieuwe leden stellen zich voor 40 Agenda Volg ons ook op Voorwoord In deze eerste editie van NoordNieuws in 2014 veel eigen nieuws. Zo kijken we vooruit naar de reis die VNO-NCW Noord naar Niedersachsen organiseert en ons project met de 43 e Gemechaniseerde Brigade om de uitstroom van Defensiepersoneel naar het bedrijfsleven te bevorderen, maar blikken we ook terug op Dit doen we o.a. met een overzicht van onze belangrijkste lobbyresultaten en met terugblikken op de Eindejaarsreceptie en het bedrijfsbezoek aan het Groninger Landschap. Daarnaast is er aandacht voor onze ledenplatforms, die deze keer in het teken staan van ondernemingsfinanciering. Naast het nieuws uit eigen huis is er natuurlijk ook ruimte voor inspirerende verhalen van onze leden. Zo geeft Diana Monissen van De Friesland Zorgverzekeraar samen met haar dochter Ayla Kok haar visie op duurzame inzetbaarheid van mensen, gaat Edwin Klomp van ASBR in op trends en ontwikkelingen op het gebied van HR, vertelt basiscommandant Gerbe Verhaaf over de ambities van vliegbasis Leeuwarden en legt Marko Schanssema uit hoe we nooit meer te lang en zonder resultaat hoeven te vergaderen. Dat we deze en alle andere artikelen ook dit jaar weer kunnen uitgeven, hebben we te danken aan onze vaste groep advertentiepartners die NoordNieuws mogelijk maken. Naast digitale middelen zoals de website, mobiele applicatie, mailings en sociale media blijft een hardcopy ledenmagazine voor ons nog steeds een belangrijk communicatiemiddel. Zolang u dat ook vindt en het blad nog steeds goed gelezen wordt, gaan we daar uiteraard mee door! Zoals altijd wensen wij u veel leesplezier. Voor vragen, reacties en suggesties over NoordNieuws kunt u contact met ons opnemen via Namens de redactie, Lex Kloosterman

4 2 NoordNieuws februari 2014 Lex Kloosterman Foto s: Frank Crebas Interview met basiscommandant Gerbe Verhaaf Vliegbasis Leeuwarden kijkt weer vooruit Jarenlang zoemde het gerucht rond dat vliegbasis Leeuwarden dicht zou gaan. De opluchting onder het personeel was dan ook groot toen vorig jaar tijdens Prinsjesdag bekend werd dat de basis open zou blijven. Weliswaar als kleinere en beperkte basis onder auspiciën van Volkel, maar toch. Eindelijk duidelijkheid. Nog groter was de opluchting toen eind oktober bekend werd dat Leeuwarden alsnog een main operating base zou blijven. Basiscommandant Gerbe Verhaaf over het nieuwe toekomstperspectief en de ambities van vliegbasis Leeuwarden: We hebben voor de komende veertig jaar bestaansrecht. Onzekerheid is funest voor een organisatie, vertelt basiscommandant Gerbe Verhaaf in zijn recent verbouwde kantoor. Het kon al veel eerder een likje verf gebruiken, maar daarmee werd gewacht omdat de toekomst van de vliegbasis lang onzeker was. Het tekent de manier van werken die er heerste: eerst maar eens kijken hoe de toekomst eruit ziet voordat we nieuwe dingen oppakken. Verhaaf: De discussie op de werkvloer was niet óf maar wanneer de basis dicht zou gaan. Hierdoor was de sfeer erg gelaten en werd er minder opgepakt of verbeterd. Toen er vorig jaar eindelijk duidelijkheid kwam, sloeg deze sfeer in een keer om; iedereen is weer gemotiveerd om de schouders eronder te zetten. Gesteund door het politieke besluit van vorig jaar is Verhaaf inmiddels vol vertrou-

5 3 wen over de toekomst van de vliegbasis. Ik heb natuurlijk geen kristallen bol en met de politiek weet je het nooit, maar ik constateer wel in mijn omgeving en in Den Haag dat het sentiment is omgeslagen. Er is een weerstand om nog verder op Defensie te bezuinigen, de bodem is bereikt. Ook lokale bestuurders maken zich hard voor Defensie vanwege het belang voor de directe omgeving. Iedereen heeft kunnen zien wat de gevolgen van de sluiting van vliegveld Twente voor die regio zijn geweest. Duizenden banen gingen verloren. Het besef is er dat dit ook hier in Leeuwarden had kunnen gebeuren. Nieuw elan Het vernieuwde kantoor van Verhaaf staat misschien wel symbool voor het nieuwe elan van de vliegbasis en de nieuwe dynamiek die er heerst. Verhaaf ontvouwt de plannen die hij met de basis heeft. Het belangrijkste: er voor zorgen dat Leeuwarden klaar is voor de Joint Strike Fighters die in 2019 in gebruik worden genomen. Nederland schaft tenminste 37 toestellen aan die over Leeuwarden en Volkel verdeeld zullen worden. Om ervoor te zorgen dat de toestellen straks direct inzetgereed zijn, moet er veel gebeuren. Verhaaf: We zitten nu in de moment nog een vliegtuig na 300 vlieguren helemaal uit elkaar wordt gehaald om alle onderdelen te controleren, wordt er straks gewerkt met een nieuw monitoringsysteem. Hiermee wordt veel geld bespaard. Uiteraard blijft onderhoud nodig, maar niet meer op de schaal zoals dat bij de huidige vliegtuigen gebeurt, vertelt Verhaaf. Minder onderhoud op de bases zelf, maar monitoring op afstand. Zoals op de vliegbasis Woensdrecht. Frisian Flag Verhaaf heeft grotere ambities dan alleen vliegbasis Leeuwarden gereed maken voor de JSF. Hij wil een voortrekkersrol vervullen en de sterke internationale uitstraling die Leeuwarden nu al heeft verder uitbouwen. Een belangrijke pijler hierbij is Frisian Flag, de grootste (jacht)vliegoefening van Europa. Meer dan vijftig vliegtuigen komen naar Leeuwarden om gedurende twee weken scenario s te oefenen zoals die tijdens missies kunnen voorkomen. Verhaaf: De oefeningen zijn niet alleen een belangrijke training, maar zorgen er ook voor dat meer dan duizend direct betrokkenen en duizenden vliegtuigspotters hier naartoe komen. Je zult begrijpen dat hotels en horecagelegenheden in de regio hier blij mee zijn. tot wapeninstructeur. Op dit moment is de vliegbasis Leeuwarden al een universiteit voor jachtvliegers, nationaal en internationaal. Nederland is een belangrijke partner in het JSF-programma en de kennisvoorsprong die we hierdoor hebben, moeten we benutten. Samenwerking met bedrijfsleven Als de JSF er over een paar jaar is, heeft Leeuwarden twee eenheden: een JSF eenheid en een eenheid onbemande vliegtuigen. De eerdere bezuinigingen op Defensie die toenmalig minister Hans Hillen doorvoerde, betekenen wel dat Leeuwarden teruggaat van naar 800 banen. Verhaaf is blij met het feit dat dit tot nu toe soepel verloopt. Naast het natuurlijk verloop zijn veel militairen in staat zijn geweest om een baan in de burgermaatschappij te vinden, omdat ze betrouwbare en goed opgeleide krachten zijn. Toen ik hier in 2012 begon, was het eerder de vraag: hoe vul ik de nieuwe organisatie? Net als het bedrijfsleven hebben ook wij bijvoorbeeld moeite met het vinden van technisch personeel. Om hier iets aan te doen zoekt Verhaaf de samenwerking met scholen en met het bedrijfsleven. Via de lokale ROC s ACTUEEL Er is een weerstand om nog verder op Defensie te bezuinigen, de bodem is bereikt. Ook lokale bestuurders maken zich hard voor Defensie vanwege het belang voor de directe omgeving voorbereiding voor de operationele testen evaluatiefase. Vliegers en onderhoudsmonteurs worden in Amerika opgeleid, de infrastructuur op de basis moet worden vernieuwd en gebouwen moeten worden aangepast. Daarnaast moet aan allerlei specificaties worden voldaan en moeten kinderziektes aan de toestellen verholpen worden. De komst van de JSF betekent ook een nieuw onderhoudsconcept. Waar op dit Zowel voor Defensie als voor de regio is Frisian Flag dus een belangrijk evenement en daarom wil Verhaaf ervoor zorgen dat het een jaarlijks terugkerend evenement blijft. Hoewel het budget voor Frisian Flag dit jaar lager is, is het drukker bezet dan ooit. Als het ons lukt om het te institutionaliseren, kunnen we hiermee Leeuwarden écht op de kaart zetten als de basis waar kennis en knowhow op dit terrein is. In een permanente opzet wil Verhaaf ervaren vliegers blijven opleiden Basiscommandant Gerbe Verhaaf willen we zo veel mogelijk jongeren kennis laten maken met het werk bij Defensie. Bij ons kunnen ze in acht, negen jaar tijd op kosten van Defensie goed opgeleid en volledig gecertificeerd worden. Deze mensen zijn vervolgens veel waard op de arbeidsmarkt. Het is dus ook voor het bedrijfsleven belangrijk dat voldoende jongeren bij ons aan de slag gaan en technisch geschoold worden: het mes snijdt aan twee kanten. <

6 4 NoordNieuws februari 2014 Hester Joustra Is er behoefte aan een regionale ondernemerskredietdesk? Ledenplatforms over ondernemingsfinanciering In het huidig economisch tijdgewricht is het voor veel MKB-bedrijven moeilijker geworden om bancaire financiering te verkrijgen of behouden. Bedrijven oriënteren zich op alternatieve bronnen van financiering en er ontstaan zowel vanuit private als publieke hoek allerlei (nationale en regionale) initiatieven op dit gebied. Een helder overzicht van regionale initiatieven ontbreekt echter. Reden voor VNO-NCW en MKB-Nederland Noord om te onderzoeken of de behoefte bestaat aan een regionale wegwijzer op het gebied van ondernemingsfinanciering. Risicoperceptie van de bank De terugtrekkende beweging die de banken maken, is te verklaren door de economische situatie in Nederland. De onvoorspelbaarheid van het economisch herstel in met name branches die sterk afhankelijk zijn van de binnenlandse bestedingen (zoals bouwnijverheid, horeca en (non food) detailhandel), leidt tot een toegenomen risicoperceptie bij de bank. Het rendement weegt niet snel op tegen het investeringsrisico. Banken stellen zich daardoor kritischer op tegen ondernemingen en vragen meer zekerheden. Deze houding maakt het voor startende ondernemingen, die hun kredietaanvraag logischerwijs niet op een bewezen trackrecord kunnen baseren, moeilijk om startkapitaal te verkrijgen. Niet alleen lopen investeringen in bedrijven in de genoemde sectoren terug, als gevolg van een afnemende vraag wordt ook door bedrijven in die sectoren zelf significant minder geïnvesteerd. De vraag naar financiering is dus ook afgenomen. De verwachting is dat deze vraag de komende jaren weer aantrekt. Zo meldde ING in januari 2014 dat de vraag naar leningen over de volle breedte van het bedrijfsleven is toegenomen. De gevolgen van Basel III Banken zijn daarnaast terughoudender in het verstrekken van leningen, omdat zij op grond van internationale afspraken gedwongen worden de eigen vermogenspositie te verstevigen. Zo dwingt het akkoord Basel III, dat vanaf 2013 geleidelijk wordt ingevoerd en in 2019 geheel van kracht moet zijn, de banken om meer kapitaal en liquiditeit aan te houden ten opzichte van uitstaande kredieten. Bovendien wordt een nieuwe liquiditeitsstandaard gesteld, die gebaseerd is op een stresstest: de bank moet beschikken over voldoende liquiditeit om, in de situatie dat de positie van de bank of de situatie in de markt substantieel verslechtert, gedurende een periode van 30 dagen te kunnen voldoen aan alle potentiële betalingsverplichtingen. Banken zullen dus meer reserves moeten opbouwen, waardoor de uitleencapaciteit afneemt. Naar een nieuw financieringsmodel Waar de vraag naar financiering naar verwachting de komende jaren zal toenemen, hebben banken minder ruimte om te financieren. Dit betekent niet dat elke kredietaanvrager bij de bank standaard nul op het rekest krijgt. Wél zal een kredietaanvraag zorgvuldig moeten worden voorbereid en zal de bank veelal een kleiner aandeel in de totale financiering op zich willen nemen. Het overige deel van de financieringsvraag zal via andere bronnen moeten worden voldaan. Er lijkt daarmee een nieuw model te ontstaan, waarbij de vraag naar financiering bij meerdere partijen wordt neergelegd. Deze ontwikkeling doet de vraag rijzen welke partijen zoal kunnen worden aangesproken voor financiering. Er is zowel vanuit private als publieke hoek de wereld aan nationale en regionale initiatie- Er lijkt een nieuw model te ontstaan waarbij de vraag naar financiering bij meerdere partijen wordt neergelegd. Maar welke bron is nu geschikt voor welke financieringsbehoefte en waar is die te vinden?

7 5 Platformbijeenkomst bij ING in Groningen actueel ven ontstaan, waaronder crowdfunding platforms, garantieregelingen, informal investments, kredietunies, investeringsfondsen, subsidies, etc. Maar welke bron is nu geschikt voor welke financieringsbehoefte en waar is die te vinden? Ondernemerskredietdesk Op nationaal niveau zijn VNO-NCW, MKB-Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken in 2009 gestart met de Ondernemerskredietdesk. Wat is opgezet als digitaal meldpunt voor klachten rondom kredietverstrekking, is uitgegroeid tot een online servicedesk waar ondernemers terecht kunnen voor informatie en advies over verschillende financieringsvormen en voor ondersteunende tools bij het voorbereiden van een kredietaanvraag. Een totaaloverzicht van specifiek regionale functionaliteiten is echter in een landelijke desk niet te vatten. VNO-NCW en MKB-Nederland Noord hebben het initiatief genomen om te bekijken of een regionale variant van de Ondernemerskredietdesk, waarin concrete informatie over noordelijke financieringsmogelijkheden beschikbaar is, van toegevoegde waarde zou kunnen zijn voor het noordelijk bedrijfsleven. Platformbijeenkomsten In de eerste maanden van 2014 wordt, in samenwerking met ABN AMRO, ING en Rabobank, een serie ledenbijeenkomsten georganiseerd over ondernemingsfinanciering. Met de leden wordt gesproken over de nieuwe rol van de banken, maar in het bijzonder over de vraag of en in welke vorm een regionale variant van de Ondernemerskredietdesk van toegevoegde waarde zou kunnen zijn. De eerste bijeenkomsten leren dat een groot deel van de achterban nog onbekend is met de nationale Ondernemerskredietdesk en de tools die deze desk biedt. Los daarvan wordt een grote diversiteit aan initiatieven in de markt ervaren. De overtuiging is dat het financieringslandschap een ontwikkeling doormaakt naar een model waarin gelegenheidsallianties ontstaan en gezamenlijke funding wordt georganiseerd en waarin banken derhalve een andere rol innemen. De leden zijn tot dusver overwegend positief over de gedachte om de bestaande initiatieven in één overzicht te plaatsen en daarmee bekend en toegankelijk te maken. Voorwaarde voor het succes is dat een regionale desk onafhankelijk is en een persoonlijk, vertrouwelijk en adequaat advies biedt: wat is voor de aanvrager in zijn financieringsbehoefte de aangewezen route en waar moet daarbij op gelet worden? Aangezien ook investeerders op zoek zijn naar mogelijkheden om meer rendement te behalen, is geopperd dat met een regionale desk een platform zou kunnen ontstaan waar kredietvrager en investeerder bij elkaar worden gebracht. Er zijn echter ook tegengeluiden. De relatieve onbekendheid van de landelijke Ondernemerskredietdesk onder de achterban kan als signaal worden gezien dat men in het Noorden zijn weg wel vindt. Bovendien maakt de enorme veelheid aan initiatieven het moeilijk om nog een volledig overzicht te kunnen bieden. Ten slotte stelt de deskundigheid, mankracht en snelheid die een regionale desk op het gebied van financiering zou moeten hebben, de initiatiefnemers zelf ook voor een financieringsvraag. < Na afloop van de totale serie bijeenkomsten wordt de balans opgemaakt en wordt bekeken of en hoe een regionale desk zinvol kan zijn. Hebt u de platformsessies gemist, maar levert u wel graag uw input? Laat het ons weten via

8 6 NoordNieuws februari 2014 Lambert Zwiers VNO-NCW en MKB-Nederland Noord 2013: What s in it for you? Samenwerken loont. Ook voor ons als werkgeversorganisaties. Daarom hebben VNO-NCW Noord en MKB-Nederland Noord hun bureaus in de zomer van 2013 samengevoegd. Waar we op het gebied van lobby en belangenbehartiging gezamenlijk streven naar een optimaal ondernemingsklimaat in het Noorden, behouden we tegelijkertijd twee netwerken met hun eigen leden, bijeenkomsten en services. Wat hebben wij in 2013 voor ondernemend Noord- Nederland betekent? Een overzicht van de belangrijkste dossiers en bijeenkomsten. actueel Project Ondernemersvriendelijk Aanbesteden Samen met Bouwend Nederland Noord zetten wij ons in voor een ondernemersvriendelijk aanbestedingsbeleid in het Noorden. Het afgelopen jaar hebben diverse gemeenten en aanbestedende diensten zich verbonden aan dit initiatief. Ook is onderzoek gedaan naar het huidige aanbestedingsbeleid en wordt een SROI-platform opgericht om een antwoord te vinden op de vraag hoe dit het beste is toe te passen. Meer informatie: Groningen Bereikbaar! Dankzij een effectieve lobby werken onder het motto Groningen Bereikbaar! de gemeente en de provincie Groningen, ProRail, Rijkswaterstaat en het Groninger bedrijfsleven samen in één bereikbaarheidsorganisatie. VNO-NCW en MKB Noord hebben hierbij afgedwongen dat tot op bestuurlijk niveau het bedrijfsleven mee kan beslissen over het maatregelenpakket om de bereikbaarheid van de stad tijdens de (jarenlange) werkzaamheden te waarborgen. In 2013 zijn hierin de eerste successen geboekt, met name door de goede afstemming van vele verschillende projecten in de zomerperiode. Energy College Nadat eerder al de Energy Academy Europe in Groningen is opgezet (nieuw topinstituut waar energie-onderwijs, -onderzoek en -innovatie samenkomen), is in 2013 ook het Energy College van start gegaan. Dit is een samenwerkingsverband van de noordelijke ROC s dat zich richt op het opleiden van voldoende gekwalificeerd personeel op MBO-niveau voor de groeiende energiesector. VNO-NCW en MKB Noord zijn via de stuurgroep en op operationeel niveau nauw betrokken bij de verdere ontwikkeling hiervan (zie ook p. 22 en 23 van dit blad).

9 7 Spoorlijn Groningen-Bremen Met succes hebben VNO-NCW en MKB Noord zich hard gemaakt voor de spoorlijn Groningen-Bremen. Inmiddels heeft de Provincie Groningen 85 miljoen euro gereserveerd voor het upgraden van deze verbinding vanuit het Noorden richting de metropoolregio Bremen-Hamburg. Omdat de gehele operatie zo n 400 miljoen euro gaat kosten, zetten bestuurders, politici, ambtenaren, ondernemers en tal van andere betrokkenen zich gezamenlijk in om een bijdrage vanuit het Rijk te realiseren. Zie Aardbevingen Noord-Groningen VNO-NCW Noord en MKB-Nederland Noord vinden dat het aardbevingsbestendig maken van gebouwen en installaties in Noord-Groningen de hoogste prioriteit moet krijgen. Daarnaast moet er, zolang er aardgas wordt gewonnen, een groter percentage van de opbrengsten worden teruggeploegd naar de regio. Ook hebben we de RUG gevraagd onderzoek te doen naar de vraag: Wat zijn de gevolgen voor de ruimtelijkeconomische structuur van Noord-Nederland als op termijn de gaswinning wordt afgebouwd en uiteindelijk beëindigd?. Naar verwachting zullen de eerste resultaten van dit onderzoek in het voorjaar van 2014 bekend worden. Wurkje foar Fryslân Binnen het programma Wurkje foar Fryslân van oktober 2013 geeft de provincie Fryslân aan hoe een deel van de NUONreserves (300 miljoen euro) wordt vrijgemaakt en geïnvesteerd in de Friese economie. Dit is in nauwe samenspraak met VNO- NCW en MKB Noord gebeurd. Met name het beschikbaar stellen van 50 miljoen euro voor ondernemingsfinanciering betekent een enorme stimulans voor de continuïteit van het Friese MKB. De investeringen verbeteren het vestigingsklimaat van de regio en zijn dan ook een belangrijke impuls voor het bedrijfsleven in Fryslân. Gemeentelijke herindeling VNO-NCW en MKB Noord maken zich al jaren sterk voor toekomstbestendige gemeenten van voldoende omvang die zijn toegerust op de taken die zij hebben en in de nabije toekomst op zich af zien komen. Nadat jaren geleden in Drenthe een eerste slag is gemaakt, volgen nu steeds meer gemeenten in Friesland en Groningen. Nu er in de provincie Groningen nadrukkelijk plannen worden gemaakt voor gemeentelijke herindeling, zetten wij ons in om ervoor te zorgen dat er gemeen-» Twee verenigingen, twee netwerken Waar we onze lobby zo veel mogelijk onder gemeenschappelijke vlag voeren, kennen beide verenigingen daarnaast ieder hun eigen netwerk met hun eigen leden, eigen bijeenkomsten en eigen services. In 2013 hebben VNO-NCW en MKB-Nederland Noord vele ledenbijeenkomsten, workshops, netwerksessies en projecten georganiseerd. Daarnaast open wij deuren voor onze leden die voor anderen gesloten blijven. VNO-NCW Noord richt zich met haar ledenbijeenkomsten op het delen van kennis en ervaring. Dit gebeurt onder andere binnen de Noordgangen (inmiddels 16 groepen in Groningen, Friesland en Drenthe), maar ook binnen de DGA-Clusters en de masterclasses Dynamic Companies. Daarnaast wordt regelmatig met leden van gedachten gewisseld over actuele thema s binnen de zogenaamde ledenplatforms. In 2013 zijn verder grootschalige en kleinere ledenbijeenkomsten georganiseerd. Denk hierbij aan bedrijfsbezoeken (meer dan 500 deelnemers), ontbijt- en lunchbijeenkomsten, Visite Veenhuizen, Meet the Chairmen, het Prinsjesdagdiner en natuurlijk de twee hoogtepunten van de verenigingsagenda: de Willem Lodewijk Conferentie (175 deelnemers) en het VNO-NCW Noord Ondernemersgala (meer dan aanwezigen). MKB-Nederland Noord biedt haar leden verschillende vormen van ondersteuning, bijvoorbeeld via de landelijke MKB Servicedesk, en organiseert thematische, informatieve bijeenkomsten waarbij altijd gelegenheid is om te netwerken. Dit gebeurt zowel fysiek via BusinessWise050 (praktijkcolleges voor zakelijk Noord-Nederland) als digitaal (webinars als Eerste hulp bij sociale media ). Pijlers in de agenda van MKB-Nederland Noord zijn de jaarlijkse Winterwandeling (100 deelnemers), de Week van de Ondernemer (totaal met Dag van de Internationale Handel en Nacht van de Uitblinkers meer dan deelnemers) en de MKB Ondernemersavonden.

10 2011 KPMG Staffing & Facility Services B.V. All rights reserved. Uw Voor contactpersonen meer informatie: bij KPMG kpmg.nl Groningen: Sikko Bruinsma Reint-Willem van Dijk Rutger Dijsselhof Willemina Feenstra Mark van Opzeeland Voor meer informatie: kpmg.nl ACTUEEL

11 9 ten ontstaan die recht doen aan de sociaaleconomische cohesie in de verschillende regio s. Voorkomen moet worden dat er na de herindeling nog steeds te kleine gemeenten overblijven die onvoldoende toekomstbestendig zijn, waardoor we over een paar jaar weer terug naar de tekentafel moeten. Onderwijs Arbeidsmarkt In 2013 hebben we ons nadrukkelijk ingezet om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren. Door uitvoerig onderzoek is de instroom in het MBO-onderwijs en uitstroom naar het bedrijfsleven op regionaal niveau voor het eerst in jaren inzichtelijk geworden. Met een serie platformbijeenkomsten is een begin gemaakt met het verkleinen van de afstand tussen beide werelden. Uit een ledenraadpleging is gebleken dat het noordelijk bedrijfsleven zeer grote waarde hecht aan regionale samenwerking met ROC s/aoc s. In de komende tijd streven VNO-NCW en MKB Noord ernaar een ideaal partnership tussen bedrijven en onderwijsinstellingen: een continue dialoog tussen bedrijf en opleiding (waarbij het bedrijf meestuurt in de opleidingen) en directe afstemming van wederzijdse behoeften. Gemeenteraadsverkiezingen Eind 2013 vonden in enkele gemeenten gemeenteraadsverkiezingen plaats in het kader van de herindeling per 1 januari. De rest van Nederland gaat op 19 maart 2014 naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen. VNO-NCW en MKB Noord hebben hun achterban geraadpleegd om input te leveren voor de verschillende partijprogramma s. Blijf investeren, zet de rem op lokale lasten en dring de winkelleegstand terug : deze en nog zeven andere programmapunten geven VNO-NCW en MKB mee aan de politieke partijen die zich opmaken voor de gemeenteraadsverkiezingen. Een brochure met onze speerpunten vindt u op onze websites. Regionale Ondernemerskredietdesk VNO-NCW en MKB-Nederland kennen op nationaal niveau de Ondernemerskredietdesk (OKD). Deze kredietdesk biedt een overzicht en informatie over verschillende soorten krediet en alternatieve financieringsmogelijkheden aan ondernemers. Om ondernemers ook op regionaal niveau verder te kunnen helpen, nemen VNO-NCW Noord en MKB-Nederland Noord het initiatief om na te gaan of we tot een noordelijke variant van deze OKD moeten komen. Begin 2014 staat dit onderwerp centraal bij onze ledenplatforms. < COLUMN Werk maken van economisch perspectief Met het besluit om de gaswinning in Noord-Groningen gericht terug te schroeven en compenserende maatregelen te treffen, is een belangrijke eerste stap gezet om de mensen in de regio weer perspectief te bieden. Als werkgeversorganisaties zijn wij blij dat het kabinet in de persoon van minister Kamp hiermee erkent dat er een probleem is ontstaan en dat er werk wordt gemaakt van het verbeteren van de veiligheid én het verbeteren van het economisch perspectief. Wat betreft het economisch perspectief zijn wij blij dat er een Economic Board wordt ingesteld, waarbij het van belang is dat het bedrijfsleven zelf in the lead komt. Dat de minister de urgentie voelt om de regionale economie te versterken, blijkt ook uit de werkgroep die hij in het leven heeft geroepen voor economische structuurversterking en behoud van werkgelegenheid van het chemiecluster Eemsdelta. Hoewel wij blij zijn dat de minister het belang van het chemiecluster voor de regio erkent en op korte termijn met een actieplan komt, stellen we tegelijkertijd vast dat naar alle waarschijnlijkheid meer geld nodig is dan de jaarlijkse 15 miljoen euro die eerder door de minister is toegezegd. De komende vijf jaar moeten we duidelijke stappen vooruit kunnen zetten. Daarna maken we de balans op en moet worden bepaald of er meer nodig is en zo ja, hoeveel. De veiligheid van de mensen moet te allen tijde vooropstaan. Tegelijkertijd geldt dat het belangrijk is dat de gaswinning op een afgewogen manier door kan gaan, gelet op de circa directe en indirecte banen die in Noord-Nederland hiermee gepaard gaan. Daarom moeten er concrete maatregelen worden getroffen met betrekking tot schadeherstel en preventie. Hierbij vragen wij als werkgeversorganisaties extra aandacht voor industriële installaties in het gebied, mede vanwege de milieu- en gezondheidsrisico s. Bijzondere aandacht is in dit kader nodig voor het zo snel mogelijk uitvaardigen van bouwnormen voor woningen, bedrijfsgebouwen en installaties. Zolang deze er niet zijn kunnen er geen investeringen worden gedaan. Wat betreft de uitvoeringstermijn staat voorop dat mensen snel het perspectief wordt geboden dat zij in het gebied aardbevingsbestendig kunnen leven, wonen, werken en ondernemen. Er moeten concrete maatregelen komen om de woningmarkt in Noord-Groningen te stimuleren. Deze is voor een belangrijk deel weggevallen door de onzekerheid die er nu heerst, wat potentieel kan leiden tot extra krimp. Een dergelijk grootschalig woningverbeteringsprogramma heeft bovendien een groot economisch effect, niet alleen op de noodlijdende bouwsector, maar ook op aanpalende sectoren. Lambert Zwiers, directeur VNO-NCW en MKB Noord

12 10 NoordNieuws februari 2014 Noordnieuws in 't kort Sjoerd Galema nieuwe voorzitter VNO-NCW Friesland Sjoerd Galema volgt Durk van Tuinen op als voorzitter van VNO-NCW Friesland. Van Tuinen, directeur van Frisia Zout BV in Harlingen, is na acht jaar voorzitterschap aan het einde van zijn bestuurstermijn gekomen. Met Sjoerd Galema als nieuw boegbeeld in Friesland hebben wij een waardig opvolger van Durk van Tuinen gevonden, aldus directeur Lambert Zwiers. Als oud-gedeputeerde van Fryslân, succesvol agrarisch ondernemer, bestuurslid van zuivelcoöperatie FrieslandCampina en lid van de Raad van Commissarissen van Royal FrieslandCampina N.V. heeft Galema de gezochte zakelijke en politieke ervaring. Wij zijn er trots op dat een ondernemer en bestuurder van zijn kaliber onze vertegenwoordiger naar het Friese bedrijfsleven wil zijn, aldus Zwiers. VNO-NCW Noord heeft een grote achterban in Friesland met bijna vijfhonderd leden. De Friese identiteit wordt sterk beleefd, ook binnen het netwerk van VNO-NCW Noord. Zwiers: Sjoerd Galema belichaamt deze identiteit, maar kijkt tegelijkertijd over de Friese grens heen. Met zijn internationale scope en zijn brede netwerk is hij de ideale man om het belang van onze leden in Friesland optimaal te behartigen. Galema geeft aan bijzonder vereerd te zijn om deze voorzittersrol in het belang van het brede bedrijfsleven op zich te nemen. Ik voel mij als een vis Sjoerd Galema in het water in deze netwerkomgeving en zie goede kansen om het bedrijfsleven en met name de Agro-Food sector goed te verankeren in de Noordelijke Investeringsagenda, aldus Galema. 108 jarige Gashouder Sneek bruist weer van energie De 108 jarige geklonken stalen Gashouder aan het Veemarktplein in Sneek blijft behouden. Het industriële erfgoed is het nieuwe hypermoderne en energiezuinige technologiekantoor van Snakeware, bureau voor digitale media. Eigenaren Hans Hoomans, Johan Nieuwenhuis, Ate van der Meer en hun medewerkers hebben hard gewerkt aan de verhuizing naar de markante staalkolos. Vooral het komen en gaan van medewerkers naar de Gashouder, met hun eigen computerapparatuur onder de arm, was een mooi schouwspel. Iedere medewerker heeft de eigen computer vanuit het oude kantoor al wandelend meegenomen naar de Gashouder. Daar zette iedereen de apparatuur op het eigen nieuwe bureau, legt Ate van der Meer, Marketing & Sales Director van Snakeware, de verhuizing uit. Hierdoor creëer je voor iedere medewerker een unieke ervaring om zelf de nieuwe werkplek te vinden, te voorzien van apparatuur en de nieuwe omgeving direct eigen te maken. In samenwerking met Kat Architecten is de oorspronkelijke vorm zo veel mogelijk behouden. Uitsnedes voor de verdiept geplaatste aluminium ramen en een beeldbepalende entree met glas tot aan het negen meter hoge dak zijn aangebracht voor daglicht en een open en markante toegang tot de Gashouder. Verder is op de eerste verdieping een mediacafé gebouwd. Ate van der Meer, Hans Hoomans en Johan Nieuwenhuis voor de Gashouder in Sneek

13 11 VNO-NCW Noord en AIESEC: ICT Congres op 19 maart In samenwerking met VNO-NCW Noord organiseert AIESEC Groningen een congres voor ICT bedrijven of bedrijven met een grote ICT afdeling in Noord- Nederland. De focus zal liggen op het stimuleren van het samenwerken van ICT bedrijven en het delen van kennis met de deelnemers. In een dynamische markt zoals die van de ICT is het belangrijk om bij de tijd te blijven. Hoe kunnen we hier samen aan werken? Hoe kunt u blijven innoveren om niet achter de feiten aan te lopen? Vraagstukken in deze richting zullen behandeld worden en er zullen seminars en workshops worden georganiseerd over verschillende ICT gerelateerde onderwerpen. De volgende onderwerpen worden met zekerheid behandeld: Big Data, Cloud Computing, Coöperatieve samenwerking en Innovatiemanagement. Meer informatie De locatie is nog niet bekend, maar noteer de datum alvast in uw agenda. Voor up to date informatie over dit congres kunt u terecht op noordnieuws in 't kort Groeiambities voor Donkergroen In de afgelopen jaren is Donkergroen (met hoofdkantoor in Sneek) uitgegroeid tot één van de drie grootste bedrijven in de groensector in Nederland. Voor de komende jaren heeft Donkergroen de ambitie om deze positie verder uit te bouwen. Hiervoor zal stevig geïnvesteerd worden in product- en marktontwikkeling. Dit gebeurt met financiering vanuit NOM Finance. Het familiebedrijf Donkergroen, opgericht in 1961, is een landelijk werkende organisatie van creatieve groendenkers en doeners met een vernieuwende kijk op de beleving van de binnen- en buitenruimte. Naast de hoofdvestiging in Sneek, wordt er vanuit 14 andere locaties in Nederland en met ruim 500 medewerkers (in het seizoen zelfs oplopend tot 700) gewerkt aan onder andere (binnen) tuinen, terreinen, parken, speelplekken en daktuinen. De omzet bedraagt ruim 50 miljoen euro. Product- en marktontwikkeling staan bij Donkergroen hoog in het vaandel. Het is een continue proces waaraan het bedrijf jaarlijks veel geld uitgeeft. Financiering vanuit NOM Finance maakt het voor ons mogelijk om naast onze reguliere jaarlijkse investeringen, extra innovaties door te voeren en bepaalde kansen in de markt versneld op te pakken, aldus Anja Kanters, algemeen directeur en medeaandeelhouder van Donkergroen. De NOM, Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland, is een onafhankelijke NV die middels financiering, acquisitie en aanjager van projecten, de noordelijke economie versterkt. De NOM stimuleert bedrijvigheid en ontwikkeling van werkgelegenheid in Noord-Nederland. Het accent ligt hierbij op innovatieve ondernemingen met een regio-overschrijdende uitstraling. Finalisten ondernemerprijs De HET 2014 bekend Met de bekendmaking van de finalisten van ondernemersprijs De HET is de competitie 2014 officieel van start. De finalisten van de jonge ondernemers uit Leeuwarden zijn: Uitleganimatie, Zuivelhoeve en Coffee on Road. De finalisten van de ervaren ondernemers zijn: Friks Web en Marketing (Leeuwarden), Bouwbedrijf Kolthof (Stiens) en MasOutreach Interactieve media (Leeuwarden). In totaal schreven 42 ondernemers zich in voor de competitie. De finalisten zijn gepresenteerd op een speciale lunchbijeenkomst bij Stenden Hogeschool. Ook werd daar een bijzondere samenwerking bekendgemaakt voortkomende uit een samenwerkingsverband van drie finalisten van 2013: Label 58. De drie finalisten Mannen van Staal, Pyrasied en Greenfortune hebben samen een nieuw interieurbedrijf opgericht. Zo zie je dat er mooie dingen uit De HET voortkomen. Ik wens alle finalisten van 2014 nu ook veel succes, aldus wethouder Henk Deinum van Leeuwarden. De finalisten gaan een speciaal traject in waarin de jury kijkt naar de bedrijfsvoering. Daarnaast worden de deelnemers geschoold in hun ondernemerschap, via oa een presentatie/mediatraining. Begin maart doen de zes genomineerden hun finalepresentatie. De uiteindelijke winnaar wordt bekendgemaakt tijdens de businessbeurs TEL, op 18 maart 2014 in het WTC.

14 12 NoordNieuws februari 2014 Akke Groenewoud We leven in een samenleving waarin mensen langer moeten gaan doorwerken. En waarin de arbeidsmarkt snel verandert en andere eisen stelt aan mensen. De kentering vindt nú plaats. Dat is de reden dat Bibi de Vries van Achmea en oud-minister Ab Klink Blijvend in beweging hebben geschreven; een boek over duurzame inzetbaarheid. Ook hebben zij 62 opinieleiders gevraagd een bijdrage te leveren. Een van hen is Diana Monissen van De Friesland Zorgverzekeraar, die samen met haar dochter Ayla Kok haar visie op het thema gaf. Diana Monissen en Ayla Kok over thema blijvend in beweging Het gaat om de fit van mensen en denkbeelden! Duurzame inzetbaarheid zet mensen in hun kracht en draagt bij aan optimaal presterende organisaties. Het maakt bedrijven aantrekkelijk op de arbeidsmarkt en zorgt ervoor dat zij talenten aan zich weten te binden. Ook macro-economisch gezien is het een cruciaal thema dat in het verlengde ligt van de vraagstukken rond pensioenen, wonen en zorg. Ingrijpende maatregelen zijn vereist, maar wachten op de overheid is niet nodig. In het begrip duurzaamheid zit iets tegenstrijdigs, begint Diana. Volgens Van Dale staat het voor langdurend of niet aan slijtage onderhevig. Dat is een passief begrip, terwijl het juist gaat om een constante actieve houding. Het vraagt inspiratie én transpiratie. Voor mij betekent het dat ik de ruimte krijg van mijn werkgever om te reflecteren op mijn ontwikkeling, stelt Ayla. Hoe kan ik mij verder ontplooien? Wat motiveert mij? Dergelijke vragen leven sterk onder generatie Y. Mensen hebben in het algemeen een groeiende behoefte aan persoonlijke reflectie. Door dat als werkgever te faciliteren, stimuleer je duurzaam denken. Het gaat erom dat je weet waar je goed in bent en energie van krijgt, aldus Diana. Nadenkt over jouw bijdrage aan de samenleving. Dergelijke vragen stellen mensen zichzelf al eeuwen. Binnen organisaties is daar echter nog te weinig aandacht voor, zeker beleidsmatig. We moeten de focus nog meer verleggen van instrumenteel managen naar persoonsgerichte sturing. Staat het thema dan nog onvoldoende op de agenda van bestuurders? Dat is inderdaad zo, aldus Ayla en Diana. Maar de wil is er. Ze zien duidelijk dat organisaties zich bewuster worden van het belang van duurzaam inzetbare medewerkers door de generaties heen. En daar op instrumenteel niveau ook wel mee bezig zijn. Het schort nog aan het opstellen, implementeren en borgen van structureel strategisch HR-beleid. De werkgever is echt aan zet om verdere stappen te zetten, aldus Diana. Het moet een manier van denken en doen worden in je bedrijf. Dat gaat niet van de een op de andere dag. Het betekent dat je hierop moet investeren in je management. Ayla: Managers moeten leren om anders te kijken naar individuele behoeften en drijfveren van medewerkers. Niet dat je iedere wens hoeft in te willigen, maar het is belangrijk om te kijken naar wat iemand motiveert. Maar hoe ga je nu als werkgever aan de slag met duurzame inzetbaarheid? Het begint intern met het opstellen van een gedeelde visie, meent Diana. Zo zijn wij bij De Friesland ook begonnen. Breng in kaart welke generaties je in huis hebt en kijk ook naar de verhoudingen. Wat betekent dat voor de toekomst van jouw organisatie? Wat brengt iedere generatie mee, hoe kan je ze binden en boeien? Dergelijke vragen moet je beantwoorden. Voer diversiteitsbeleid en schaal op naar duurzaamheid. Ondersteun je management; train hen bijvoorbeeld in het anders kijken naar medewerkers. Duurzaam kijken. Uiteindelijk levert dat veel positiefs op, voor mens en organisatie. Ook vanuit macro-economisch perspectief en maatschappelijk belang moet duurzaamheid hoger op de agenda. Neem de schaarste die op de arbeidsmarkt ontstaat voor de zorg of de noordelijke provincies meer algemeen, zegt Diana. De resources zijn beperkt en we kunnen ons dus geen enkele mismatch meer permitteren. Dat vraagt bij uitstek om een regionale aanpak waarbij bedrijven ook kennis over arbeid en duurzaamheid gaan delen. Horizontale samenwerking tussen bedrijven met praktijk Breng in kaart welke generaties je in huis hebt en kijk ook naar de verhoudingen. Wat betekent dat voor de toekomst van jouw organisatie? Wat brengt iedere generatie mee, hoe kan je ze binden en boeien?

15 13 Diana Monissen (l.) en Ayla Kok: We laten nog te veel talent onbenut in de maatschappij betrekking tot arbeid komt nog weinig voor, zegt Ayla. Wissel kennis en ervaringen met elkaar uit. Wees transparant. Waarom zou je personeel niet zorgvuldig overdragen bij de overstap van de ene werkgever naar de andere? Diana: Op allerlei thema s werken wij in Friesland al samen met gemeenten, werkgevers, scholen, zorgaanbieders. Duurzame inzetbaarheid moeten we in dergelijke netwerken eveneens gaan verbinden. Dat kan je alleen kleinschalig in de regio gezamenlijk oppakken. Klein is het nieuwe groot; dat is niet voor niets ook het motto van ons strategisch beleidsplan. Door duurzame arbeid kleinschalig op te pakken kan je het tevens verbinden aan thema s als gezondheid, voeding, bewegen; thema s waar De Friesland al volop mee bezig is. Op die wijze verbind je het aan vitaliteit! Dan pak je het integraal aan. Vitaliteit betekent - wat werk betreft - weten waar je passie zit, zegt Ayla. Het is zo belangrijk dat we mensen helpen bij het inzichtelijk krijgen van hun talenten. Ik spreek mensen die na jaren worstelen ontdekken waar hun kracht zit en helemaal opbloeien. We laten nog te veel talent onbenut in de maatschappij, bevestigt Diana. We benutten maar 60% van het talent in onze samenleving, zo stelt ook Jaap Geerlof in zijn boek over dit thema. Dat is niet alleen economisch zonde, maar ook Vitaliteit betekent - wat werk betreft - weten waar je passie zit menselijk gezien. Ieder mens zou zich immers moeten kunnen ontplooien op basis van zijn intrinsieke kwaliteiten. Het thema arbeid is onlosmakelijk verbonden met de domeinen pensioenen, wonen en zorg. In die domeinen spelen dringende vragen over het betaalbaar houden en toekomstbestendig borgen van collectieve voorzieningen, aldus Diana. Net als bij duurzame inzetbaarheid gaat het uiteindelijk om het borgen van solidariteit tussen generaties. Daar zijn onherroepelijk hervormingen in systemen en stelsels voor nodig. Maar we hoeven echt niet op de overheid te wachten; we kunnen als werkgevers nu al veel doen, benadrukt Diana. Dat is zeker, bevestigt Ayla. Er is zoveel kennis beschikbaar om het beleidsmatig aan te kunnen pakken. Ga intern aan de slag, ga in de regio aan de slag, zet een netwerk op. Sluit met elkaar een convenant over duurzame inzetbaarheid in de regio. De werkgever is aan zet!, besluiten Diana en Ayla. < Geïnteresseerd in het boek Blijvend in beweging van Bibi de Vries en Ab Klink? Meer hierover en inspirerende verhalen over duurzame inzetbaarheid van onder andere Ton Heerts, Herman Wijffels, Jaap Smit, Martijn Aslander, Bas van de Goor en vele anderen:

16 14 NoordNieuws februari 2014 Lex Kloosterman Wim Boonstra (Rabobank) ziet voorzichtig herstel Wim Boonstra: Een voorwaarde voor economisch herstel is afzien van aanvullende bezuinigingen Lage groei verhult onderliggende dynamiek Op 6 januari verzorgde Rabobank Stad en Midden Groningen de jaarlijkse Visielezing, een vooruitblik op de economische ontwikkelingen van het nieuwe jaar. Wim Boonstra, chef-econoom van de Rabobank, sprak over een voorzichtig economisch herstel in Ook bood hij tegenwicht aan de Nederlandse somberheid: Nederland is géén schuldenland! De lokale Rabobank organiseerde voor de zevende keer de Visielezing voor zakelijke en Private Banking klanten. Het toneel was dit jaar het Groninger Museum. Hoofdspreker van de avond was Wim Boonstra. De economen van de Rabobank verwachten volgens Boonstra in 2014 economisch herstel. De wereldeconomie groeit. Europa lijkt uit de recessie te krabbelen en Nederland volgt daarin. Maar de groei in eigen land is minimaal en met name de export trekt de kar. Overheden en huishoudens houden de hand op de knip. Dat houdt een krachtig herstel tegen. De werkloosheid zal naar verwachting verder oplopen en het aantal bedrijfsfaillissementen blijft groot. Altijd kansen voor ondernemers Staar je niet blind op de lage groei, adviseerde Boonstra. Die verhult de onderliggende dynamiek. Er zijn duidelijke groei- en krimpmarkten. Sectoren die zich richten op de export, zoals transport, groothandel en industrie, zitten in de lift. Krimp vind je in sectoren gericht op de binnenlandse vraag. Echter, binnenlandse markten die gericht zijn op ouderen en zorg zijn daarop een uitzondering. Deze laten groei zien. Kortom: ondanks de onzekerheid en de lage economische groei liggen er altijd kansen voor ondernemers.

17 15 Spanje heeft in een recordtijd hervormd, terwijl Duitsland al jarenlang beleidsarm wordt bestuurd. Ik sluit niet uit dat over enkele jaren de rollen in Europa zijn omgedraaid Stoppen met somberen We zijn géén schuldenland! Met die uitspraak bood Boonstra tegenwicht aan de Nederlandse somberheid. Nederland is zeer vermogend. We hebben de laatste jaren een spaaroverschot van 60 miljard euro en de netto vermogenspositie van gezinnen bedroeg in 2011 ruim miljard euro. Een relatief kleine groep is echt in de problemen gekomen door de toenemende werkloosheid en dalende huizenprijzen. Die verhalen bepalen het geluid. Boonstra: Het vertrouwen is zwak. Dat drukt op de binnenlandse bestedingen. Daarnaast helpt het overheidsbeleid ons niet. Structurele hervormingen zijn belangrijker dan snel geld ophalen. Een voorwaarde voor economisch herstel is afzien van aanvullende bezuinigingen. regio, kun je een regionale prognose geven. Noord-Nederland heeft volgens Loeters een aantal sterke sectoren, waaronder energie. Hoewel winsten van de aardgasproductie niet rechtstreeks ten goede komen aan het Noorden, genereert het business daaromheen. De aardgaswinning brengt daarnaast een nieuwe ontwikkeling naar de regio. Minister Kamp wil verplichten dat in het winningsgebied aardbevingsbestendig wordt gebouwd. Dat is belangrijk om het vertrouwen in het gebied te herstellen, maar er is meer. De nieuwe eisen maken dat bouwondernemingen moeten innoveren. Dat biedt kansen. Wat de deltawerken zijn voor Zeeland kan bevingsbestendig bouwen worden voor Groningen. ICT. Healthy Ageing is een uniek kenniscentrum, waaruit nieuwe business groeit. ICT-reuzen Google en IBM investeren in de regio. Loeters: Verbindend element in deze ontwikkelingen is de concentratie van kennis in Groningen door de Universiteit en Hanzehogeschool. De continue toestroom van hoger opgeleiden is van grote waarde voor ons gebied. Durf te delen Hoewel de Noord-Duitse markt om de hoek ligt, is Noord-Nederland niet export gedreven. Ondernemers zijn georiënteerd op de eigen regio. Volgens Loeters wordt de Duitse markt als lastig ervaren. Technologische ontwikkelingen gaan snel en onze oosterburen stellen hoge eisen, bijvoorbeeld aan duurzaamheid actueel Hobbelige weg Boonstra plaatste direct een kanttekening bij de voorspellingen. Er zijn veel factoren die deze prognose kunnen beïnvloeden, zoals een nieuw hoofdstuk in de Europese schuldencrisis. Wat ook speelt: er is in de afgelopen jaren stevig ingegrepen in de wereldeconomie met lage rentes en stimuleringsmaatregelen. Dat zal de komende jaren worden teruggedraaid, waardoor de rente zal stijgen. Kortom: het herstel zal ons over een hobbelige weg leiden. Als na de crisis de rook is opgetrokken, kan deze nog wel eens verrassende winnaars opleveren. Het beeld van een sterk Noord-Europa en Zuid-Europa als zwakke broeder is volgens Boonstra namelijk onterecht. Spanje heeft in een recordtijd hervormd, terwijl Duitsland al jarenlang beleidsarm wordt bestuurd. Ik sluit niet uit dat over enkele jaren de rollen in Europa zijn omgedraaid. Deltawerken van Groningen Van het wereldtoneel en de nationale economie dalen we af naar de regio. Naar aanleiding van de Visielezing geeft Jan Loeters, directievoorzitter van Rabobank Stad en Midden Groningen, zijn visie op het Noorden in De landelijke cijfers geven verwachtingen voor sectoren. Door te kijken hoe deze sectoren zijn vertegenwoordigd in een Jan Loeters: Wat de deltawerken zijn voor Zeeland kan bevingsbestendig bouwen worden voor Groningen Maakindustrie én kenniseconomie De maakindustrie is goed vertegenwoordigd in Noord-Nederland. Deze komt volgens Loeters langzaam weer op gang. We zien als Rabobank dat ondernemers weer investeren, met name in de machine-industrie en de scheepsbouw. Die laatste sector heeft een paar moeilijke jaren gehad. Er werd uitgeweken naar China voor de bouw. Daar komt men nu van terug, omdat de productie daar niet up-tostandard is. De vraag komt weer binnen bij Nederlandse en Noord-Duitse bouwers. Groeisectoren die goed vertegenwoordigd zijn in Groningen zijn zorg en en innovatie. Loeters: Voor ondernemers alleen is de instap vaak te hoog. Daarom moeten we samen kennis delen en creëren. Partijen als VNO-NCW Noord en Regio Groningen-Assen faciliteren in deze verbinding. Ook de Rabobank verbindt ondernemers op kennis. Bijvoorbeeld met de jaarlijkse Visielezing en de Rabo Kennis App voor ondernemers. Daarmee heb je actuele kennis op macro-economisch, land- en sectorniveau op je mobiele telefoon of tablet. Het belangrijkste is dat we elkaar een blik in de keuken gunnen. Gooi de deur open en durf te delen! <

18 16 NoordNieuws februari 2014 Lex Kloosterman Interview met Edwin Klomp van ASBR: Ontwikkeling van mensen kent achterstallig onderhoud Dagelijks enthousiast en vol overgave actief met het selecteren, boeien, binden en (laten) groeien van mensen. Ruim 20 jaar ervaring en passie voor strategisch HRM beleid, assessments en executive search. Co-owner en adjunct directeur Zo luidt het profiel van Edwin Klomp op Recruiting Roundtable Nederland, een kennisblog over arbeidsmarktcommunicatie, e-hrm en werving en selectie. Regelmatig spreekt Klomp zich hier als vaste blogger uit over actualiteiten op het HR vakgebied. Reden genoeg om van hem te horen welke trends en ontwikkelingen hij ziet.

19 17 praktijk Welke veranderingen heb je de afgelopen jaren op de arbeidsmarkt gezien als gevolg van de crisis? Klomp: De arbeidsmarkt is wezenlijk veranderd. Er zijn minder vacatures, dat behoeft geen toelichting. Daardoor is de markt sterk onder druk komen te staan en je ziet dat daardoor veel kleine partijen verdwenen zijn. Alleen partijen met écht toegevoegde waarde in de selectie en een reëel verdienmodel zijn overgebleven. Als je niets meer doet dan alleen een kandidaat aanleveren, dan sta je buitenspel. Wij acteren met ASBR YouManagement in sectoren die het behoorlijk zwaar hebben gehad, zoals de maakindustrie, productie, technische dienstverlening. Toch is ons marktaandeel gegroeid, simpelweg omdat het zwaartepunt al sinds 1991 ligt op de klant ondersteunen bij het hele selectieproces. Daarnaast hebben we altijd geïnvesteerd in modern testmateriaal en langdurige relaties met klanten. Dat heeft ons ook overeind gehouden. Hoe verklaar je dat jullie het relatief goed hebben gedaan terwijl de sectoren waar jullie voor werken het zwaar hebben? Het draait allereerst om toegevoegde waarde. Daarnaast is het erg belangrijk om je focus vast te houden. Wij zijn al jarenlang gespecialiseerd in de sectoren die ik net noemde, daar zijn we niet van afgeweken. De markt van slagvaardige, ondernemende en pragmatische bedrijven past bij ons. Uiteraard hebben we ons in de recessie afgevraagd wat het voor ons betekent dat die sectoren het zo zwaar hebben. Toch hebben we besloten om niet te switchen naar markten die een paar jaar geleden wellicht gunstiger leken, simpelweg omdat daar niet onze expertise en netwerk liggen. Het is een belangrijke strategische keuze geweest om te blijven doen waar we goed in zijn en niet voor de korte termijn te kiezen. Gelukkig zien we nu langzaam de markt weer aantrekken. Welke ontwikkelingen voorzie je de komende jaren op de arbeidsmarkt? Voor de werknemer zal er veel veranderen, de arbeidsmarkt zal verder flexibiliseren. Hij of zij zal zichzelf meer en meer mobiel moeten houden en moeten bijscholen om aantrekkelijk te blijven voor werkgevers. Niet alleen als je vooruit wilt of iets anders wilt, maar ook om überhaupt je baan te kunnen behouden moeten werknemers meer cursussen en opleidingen volgen dan ze gewend waren. Je vakkennis up to date houden is de basis. Als de werkgever je hierin niet faciliteert, kan het verstandig zijn om als werknemer in jezelf te investeren. Als je dat niet doet, heb je alleen bedrijfsrelevante kennis en vaardigheden die op de markt niets waard zijn. Mocht het bedrijf waar je voor werkt failliet gaan, dan sta je buitenspel. Vanuit ASBR Compaz zien we met name met loopbaan- en mobiliteitsprogramma s veel achterstallig onderhoud. Dit beperkt de kansen op de arbeidsmarkt voor medewerkers die de eigen verantwoordelijkheid niet hebben gepakt. Een andere belangrijke trend is dat nieuwe generaties anders naar werk kijken. Zij hechten minder waarde aan vastigheid. De nieuwe generaties willen leren en zich ontwikkelen, onderdeel uitmaken van samenwerkingsverbanden en op meerdere plekken ervaring opdoen. Vroeger waren een vast contract en een goed pensioen heilig. De generaties die nu en straks het succes bepalen, willen juist mobiel en niet gebonden zijn. Geen vaste contracten maar vrijheid. Niet een vaste werkplek op kantoor, maar de eigen ipad staat centraal. Waar de ICT-afdeling vroeger een werkplek met een computer voor je inrichtte, zegt de werknemer van de toekomst: dit is mijn verbinding met de wereld, sluit me alstublieft ook even aan op het bedrijfsnetwerk. Bedrijven die hier niet in meegaan, zullen misgrijpen als het gaat om instroom van jong talent en op lange termijn niet overleven. Jij bent zelf erg actief op sociale media. Wat is de invloed daarvan op jullie vakgebied? Ik vind sociale media echt een verrijking. De transparantie en openheid die hierdoor ontstaat juich ik van harte toe. Voor ons is het een must om op sociale media aanwezig en actief te zijn. Ze hebben invloed op de manier waarop we tegenwoordig werven en selecteren en dus moeten organisaties zoals wij erop ingericht zijn. Daarnaast geven sociale media veel mogelijkheden om vakkennis te delen en netwerken op te bouwen. Zelf schrijf ik bijvoorbeeld blogs om mijn visie en ervaringen uit de dagelijkse praktijk te delen, maar gebruik sociale media ook om kennis en informatie te halen en vragen te stellen aan specialisten. De interactie mis ik nog wel eens. Velen gebruiken sociale media alleen maar om te zenden. Overigens maken wij ons daar ook wel eens schuldig aan als het gaat om vacatures de wereld in te helpen, maar toch had ik gehoopt dat de interactie sterker zou zijn. Tot slot, wat is je belangrijkste boodschap voor 2014 op het vlak van HR? Faciliteer als bedrijf je medewerkers en teams om zich constant te blijven ontwikkelen. Niet alleen qua vakkennis, maar met name qua vaardigheden. Bij voorkeur zogenaamde functieoverstijgende vaardigheden. Ik realiseer me dat ook opleidings- en ontwikkelingsbudgetten de afgelopen jaren zwaar onder druk hebben gestaan. We hebben in Nederland de mond vol van employability, maar als het erop aan komt investeren we daar te weinig in. Pas als medewerkers noodgedwongen moeten vertrekken of er sprake is van een faillissement, komen we erachter dat er weinig of eenzijdig is opgeleid. Dit heeft nadelige gevolgen voor de herplaatsbaarheid, alleen daar al zou een belang voor werkgevers moeten liggen. Los van het sociale aspect. < Faciliteer als bedrijf je medewerkers en teams om zich constant te blijven ontwikkelen. Niet alleen qua vakkennis, maar met name qua vaardigheden. Bij voorkeur zogenaamde functieoverstijgende vaardigheden

20 IWATMOOI WATMOOI WATMOOIWATMOOIWATMOOIWAT KWATLEUKWATLEUK WATLEUKWA MWATSLIMWATSLIMWATSLIMWA WATGOEDWATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WAT OLWATCOOLWATCOOLWATCOOLWA FIJNWATFIJNWATFIJNWATFIJN WA ATGROENWATGROENWATGROENWATGROEN WATGROEN KWATLEUKWATLEUK WATLEUKWA ATSLIMWATSLIMWATSLIMWATSL GOEDWATGOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOED ATCOOLWATCOOLWATCOOLWATCO WATFIJNWATFIJNWATFIJN WATF ROENWATGROENWATGROENWATGROEN WATGROENWAT IMATLEUK WATSLIM WATLEUK SLIM WATLEUK SLIMW WATLE TGOED WATGOED WATGOED WATGOED WATGOEDWATGOE OLWATCOOLWATCOOLWATCOOLWA FIJNWATFIJNWATFIJN iedereen WATFIJNW GROENWATGROEN WATGROEN WATGROENWATGROENW SLIMWATSLIMWATSLIMWATSLIM WATGOED voor WATGOED WATGOED WATGOED WATGOEDWAT COOLWATCOOLWATCOOLWATCOOL ATFIJNWATFIJNWATFIJN WATFIJN WATGROENWATGROEN WATGROEN WATGROENWATGROE (050)

What s in it for you?

What s in it for you? VNO-NCW en MKB Noord 2013: What s in it for you? Samen voor een optimaal ondernemingsklimaat in Noord-Nederland Twee verenigingen, één bureau De collega s van VNO-NCW Noord en MKB-Nederland Noord: Lambert

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan:

SNN <communicatie=snn.eu@mail203.atl81.rsgsv.net> namens SNN <communicatie@snn.eu> Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Rienks, Diane Van: SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Waar verdient

Nadere informatie

VNO-NCW Noord 2012: What s in it for you?

VNO-NCW Noord 2012: What s in it for you? VNO-NCW Noord 2012: What s in it for you? Gr @VNONCWNoord www.vno-ncwnoord.nl VNO atis Noo -NCW rd A pp Wat levert het lidmaatschap van VNO-NCW Noord u op? Of beter gezegd: wat krijgt u terug voor de contributie

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld

Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld Persbericht Yacht, 23 februari 2010 Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld Trends en ontwikkelingen op de financiële arbeidsmarkt Door: mr.drs. E. Kolthof, Yacht, Competence

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities I N V E S T E R E N I N O N T W I K K E L I N G Ideeën Plannen Het is tijd voor de NOM! Ambities Missie De NOM is de permanente katalysator van economische ontwikkeling in Noord-Nederland. Dit is niet

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek.

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek. Markt starters Trendanalyse 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek Trendanalyse 2 1 Aantal starters door de jaren Starters per jaar 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000

Nadere informatie

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen Introductie Business case en visie op inclusief ondernemen Communicatie en interne organisatie Analyse van processen, rollen en taken voor plaatsing Werving en contractering van kandidaten Administratie,

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie Finance Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie > Finance 3 Inleiding In de financiële dienstverlening zullen de komende jaren mede onder invloed van de digitalisering

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij Hartelijk welkom Even voorstellen Rabobank Breda Samen sterker Duurzaam nieuw hoofdkantoor Rabobank Breda 1509142 Duurzaam nieuw hoofdkantoor: film MKB-visie Alexander

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN Foto: Pixabay, Creative Commons MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF: BANENMOTOR VAN DE SAMENLEVING Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is dé banenmotor

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding gemeente Eindhoven Raadsnummer 12R5074 Inboeknummer Dossiernummer Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding Het tafelzilver is op, de tijd dat we ruim in

Nadere informatie

Kansen voor Financiering in de Zaanstreek. 7 december 2015

Kansen voor Financiering in de Zaanstreek. 7 december 2015 Kansen voor Financiering in de Zaanstreek 7 december 2015 Kansen voor Financiering 2 Maar zo kan het ook! 3 Kansen voor Financiering Noord-Holland Gezamenlijk initiatief van Provincie Noord-Holland en

Nadere informatie

VOORWOORD. Het gaat uiteindelijk over de vraag of je anders naar werk weet te kijken. Wij, van De Berk hebben een. andere manier van kijken naar werk,

VOORWOORD. Het gaat uiteindelijk over de vraag of je anders naar werk weet te kijken. Wij, van De Berk hebben een. andere manier van kijken naar werk, Het gaat uiteindelijk over de vraag of je anders naar werk weet te kijken VOORWOORD Wij, van De Berk hebben een andere manier van kijken naar werk, naar organisaties en naar elkaar. Deze brochure weerspiegelt

Nadere informatie

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen:

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen: Samenvatting tussenrapport Toekomstvisie FNV KIEM Testen van de geformuleerde visies op de vakbond van de toekomst aan de huidige behoeften van leden en potentiële leden. Aanleiding Project FNV KIEM in

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Integraal, sectoraal of per programma

Integraal, sectoraal of per programma Verslag VNG-bijeenkomst over effectieve overeenkomsten met werkgevers Zoetermeer, 19 december 2012 Bijeenkomst effectieve overeenkomsten met werkgevers Vanwege de energie die in bijeenkomsten van het bestuurlijk

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

HBO Talentenprijs editie marketing

HBO Talentenprijs editie marketing HBO Talentenprijs editie marketing Nieuwsbrief - maart Donderdag 31 mei 2012 Hanzehogeschool Groningen We zijn aan het eind van de maand maart en dat betekent dat het unieke HBO Talentenprijs event over

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners MKB-Nederland Noord Folder Lokale Partners Samen haar lokale partners werkt MKB-Nederland aan krachtige en effectieve lobby op lokaal niveau. Dit document legt uit wat het Lokaal Partnerschap precies inhoudt

Nadere informatie

Meer kansen, meer banen. SW-bedrijven als banenmakelaar

Meer kansen, meer banen. SW-bedrijven als banenmakelaar Meer kansen, meer banen Inleiding Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben terecht de volle aandacht van de politiek. Vrijwel alle verkiezingsprogramma s besteden er aandacht aan. Het gaat

Nadere informatie

Wij zijn persoonlijk, betrokken en bieden meer dan alleen leuk werk.

Wij zijn persoonlijk, betrokken en bieden meer dan alleen leuk werk. Wij zijn persoonlijk, betrokken en bieden meer dan alleen leuk werk. We hebben er allemaal mee te maken: de zorg. Of je nu ziek bent, vaccinaties wilt hebben voor een mooie reis of een familielid in het

Nadere informatie

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren BUSINESS INNOVATION BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren EEN MASTERCLASS VAN MASTERCLASS INSTITUTE IN SAMENWERKING MET: BUSINESS INNOVATION Be

Nadere informatie

D&B s Little Pink Book Editie II D&B CONGRESBOOSTER UW VERENIGING VOORUIT

D&B s Little Pink Book Editie II D&B CONGRESBOOSTER UW VERENIGING VOORUIT D&B s Little Pink Book Editie II D&B CONGRESBOOSTER UW VERENIGING VOORUIT DECHESNE EN BOERTJE Als fullservice eventmarketing bureau hebben wij het mooiste vak van de wereld: het raken en laten stralen

Nadere informatie

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014!

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014! EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht Monique Roso, 12 maart 2014! Inhoud presentatie 1. economische trends en ontwikkelingen!! 2. economische monitor provincie Utrecht! - economische

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Gemeente Den Haag Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Den Haag werkt aan betere aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt Bedrijfsleven, onderwijs en bestuurders in de regio Den Haag slaan

Nadere informatie

26 november 2015 Rapportage & achtergronden

26 november 2015 Rapportage & achtergronden 26 november 2015 Rapportage & achtergronden Inhoud 1. Inleiding 1. Onderzoeksopdracht 2. Onderzoeksmethode 3. Respons en betrouwbaarheid 2. Steekproefsamenstelling 3. Resultaten 1. Eerder onderzoek 2.

Nadere informatie

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Conferentie Samen werken aan lokaal ondernemerschap 19 november 2015 Bert Otten Radar Advies Lianne Harrewijn IMK Sociaal ondernemen is in! sociaal

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH In de metaalsector worden scholingsfondsen nu ingezet voor persoonlijke opleidingstrajecten. Niet meer per se voor losse cursussen 24 OMSCHOLING REGELEN ONDERNEMERS

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee?

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? MKB Eindhoven & Rabobank Rabobank Nederland; Kaya Kocak, Véronique Bulthuis 5 februari 2015 Rabobank Sectormanagement Véronique Bulthuis Sectormanager Groothandel

Nadere informatie

Van financieel talent naar Public Business Controller

Van financieel talent naar Public Business Controller Kennis van de Overheid Van financieel talent naar Public Business Controller Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw financiële afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere

Nadere informatie

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost?

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost? Subsidieprofiel vestigingsregeling 1. Probleemanalyse Welk probleem moet worden opgelost? De Friese economie heeft de laatste jaren last gehad van de economische crisis. Ondanks een voorzichtig herstel

Nadere informatie

We know it takes a teamplayer to win. Tijdelijke professionals duurzame resultaten

We know it takes a teamplayer to win. Tijdelijke professionals duurzame resultaten We know it takes a teamplayer to win Tijdelijke professionals duurzame resultaten RSM WMV Interim services 2/3 RSM WMV / Interim Services In de professionele interim-markt is er nadrukkelijk behoefte aan

Nadere informatie

Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering. Ruud Huirne, directeur F&A Nederland

Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering. Ruud Huirne, directeur F&A Nederland Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering Ruud Huirne, directeur F&A Nederland Rabo posities agrarische sector per sector stabiel tot licht dalend (* EUR mln) 2 Kredietverlening 2013 Verstrekkingen

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan De Automotivescan 2014 is 464 x ingevuld: 4 van de respondenten heeft een merk-garagebedrijf en 5 is universeel. 71% heeft een

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Help ons te leren. HR en decentralisaties: VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES

Help ons te leren. HR en decentralisaties: VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES HR en decentralisaties: Help ons te leren Door: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman Op 10 oktober 2014 vond de

Nadere informatie

ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT

ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT Aanleiding Stichting Jongwerkt wil jong talent boeien en binden. De mooie Achterhoek is een krimpgebied en legt zich toe op smart

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Bijeenkomst Rabobank Noord- en Oost- Achterhoek Monique van Plateringen & Annemarie Kuijer 9 februari 2015 Introductie Sprekers Annemarie Kuijer, sectormanager

Nadere informatie

Nieuwsbrief September 2014

Nieuwsbrief September 2014 Nieuwsbrief September 2014 Netwerkgroep45plus: ontstaan en doel De Netwerkgroep45plus Nijmegen is een zelfregiegroep van gemotiveerde 45-plussers, met zeer ruime en uiteenlopende werkervaringen. Naast

Nadere informatie

Hoe het begon.. Start, op initiatief van de provincie. Stuurgroep stelt visie vast

Hoe het begon.. Start, op initiatief van de provincie. Stuurgroep stelt visie vast Dinsdag 20 september 2011 Presentatie aan gemeenteraad Coevorden Geert Roeles, wethouder EZ & lid Stuurgroep Dr Zuidas Henk Oortmann Team Economie & lid Regiegroep Dr Zuidas De Drentse Zuidas. = Economische

Nadere informatie

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Misja Bakx Directeur Matchcare Agenda 1. Arbeidsmarkt ontwikkelingen en veranderingen 2. Trends in de rol van onderwijs,

Nadere informatie

2015-2016: WE GAAN HET DOEN!

2015-2016: WE GAAN HET DOEN! 2015-2016: WE GAAN HET DOEN! De BZW is het krachtigste ondernemerscollectief in Zuid-Nederland en het regionale netwerk van VNO-NCW. De BZW is een inspirerende plek voor ontmoeting en samenwerking, succesvol

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Op weg naar wendbaarheid

Op weg naar wendbaarheid Op weg naar wendbaarheid Thema: Talent 28 juni 2011 Management summary Krapper wordende arbeidsmarkt vraagt om actie Steeds meer positieve signalen zijn waarneembaar uit het Nederlandse bedrijfsleven dat

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

Ambities van ZZP ers. Een verkennend onderzoek.

Ambities van ZZP ers. Een verkennend onderzoek. Ambities van ZZP ers. Een verkennend onderzoek. Ambities van ZZP ers. Wat drijft hen, wat vinden zij belangrijk? In hun ondernemerschap, in de manier waarop ze zichzelf willen ontwikkelen. Een onderwerp

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

FysioHolland Zorgobligatie

FysioHolland Zorgobligatie FysioHolland Zorgobligatie Mei 206 Agenda. Introductie FysioHolland Zorgobligatie 2. Over de fysiotherapiemarkt 3. Over FysioHolland 4. Strategie FysioHolland in 4 pijlers 5. Financiële informatie 6. Groeiambitie

Nadere informatie

Junior medewerker Bezwaar en Beroep

Junior medewerker Bezwaar en Beroep Kennis van de Overheid Junior medewerker Bezwaar en Beroep Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

Duurzaam samenwerken. Groei en ambities stimuleren. Jeugd betrekken. Nieuwe energie ontwikkelen. Techniek van morgen maken. Van kennis kracht maken

Duurzaam samenwerken. Groei en ambities stimuleren. Jeugd betrekken. Nieuwe energie ontwikkelen. Techniek van morgen maken. Van kennis kracht maken Duurzaam samenwerken Jeugd betrekken Techniek van morgen maken Groei en ambities stimuleren Nieuwe energie ontwikkelen Van kennis kracht maken Samenwerkingsovereenkomst Energy Valley Topclub en Maatschappelijke

Nadere informatie

> Profiel. GITP Executive Search, Werving & Selectie en Interim Management Ptolemaeuslaan 40 3528 BP Utrecht Telefoon 030-6355213

> Profiel. GITP Executive Search, Werving & Selectie en Interim Management Ptolemaeuslaan 40 3528 BP Utrecht Telefoon 030-6355213 Executive Search, Werving & Selectie en Interim Management Ptolemaeuslaan 40 3528 BP Utrecht Telefoon 030-6355213 > Profiel Onderwerp > Functie- en competentieprofiel Salesmanager Internationaal Opdrachtgever

Nadere informatie

Terug naar de kernwaarden. Van businesslunch tot businessplan

Terug naar de kernwaarden. Van businesslunch tot businessplan Terug naar de kernwaarden Van businesslunch tot businessplan Het begin Businesslunch@Stoutenburgh Eenzaam aan de top Kredietverlening aan MKB zorgwekkend De ervaringen: Structurele fricties bij het verstrekken

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie