Gender Trouble: Still Revolutionary or Obsolete? Interview with Judith Butler

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gender Trouble: Still Revolutionary or Obsolete? Interview with Judith Butler"

Transcriptie

1 Gender Trouble: Still Revolutionary or Obsolete? Interview with Judith Butler Gender Trouble: nog steeds revolutionair of voorbijgestreefd? Interview met Judith Butler Trouble dans le genre: toujours révolutionnaire ou dépassé? Interview de Judith Butler Aurore (Bang Bang) Bang Bang is een wekelijks, queer radioprogramma dat genders vermengt en hokjesdenken weigert. Bang Bang belicht homo-, lesbische en transculturen en toont aan hoe genderkwesties de dominante cultuur beïnvloeden. Het programma is elke vrijdag tussen 20u en 23u te beluisteren op Pure FM. purefm.be myspace.com/ bangbangisqueer Bang Bang, c est le magazine radio queer qui mélange les genres et refuse les cloisonnements. Bang Bang met en lumière les cultures gays, lesbiennes et trans et montre comment les questions de genre influencent la culture dominante. Bang Bang c est en direct en radio tous les vendredis de 20h à 23h sur Pure FM. purefm.be myspace.com/bangbangisqueer Dit interview werd afgenomen door Bang Bang in mei 2007 en verscheen eerder op de ILGA website (ilga.org). Sophia neemt het hier over in licht gewijzigde vorm. De tekst werd gereproduceerd met de toestemming van ILGA en Bang Bang. Cette interview, réalisée par Bang Bang, l émission de Pure fm, en mai 2007, a d abord été publiée sur le site de l ILGA (ilga.org). Elle a été légèrement remaniée par Sophia pour cet ouvrage et elle est publiée avec l aimable autorisation de l ILGA et de Bang Bang. 29

2 When Gender Trouble appeared, the work enjoyed a lot of success, but it was considered rather revolutionary in its approach to gender. With the passage of these many years since, are the ideas set out in Gender Trouble still revolutionary or have they gradually become more accepted? Well, it s hard for me to say. I think I never expected Gender Trouble to have any particularly revolutionary effect so whatever effects it has, I m always surprised. I think we have to ask not, what Gender Trouble is today but where Gender Trouble is today. So, for instance, when Gender Trouble is translated into Japanese, it produces a problem of vocabulary and a way of thinking about a quality, for instance, that is somewhat controversial in academic circles and also outside of the academy. In other places, Gender Trouble is old. I mean, you know, in New York, it is old. I mean it s sweet. I mean people are really kind about it but it s like a former love affair you had and you re done. You know? But look, Gender Trouble includes a critique of the idea that there are two ideal bodily forms, two ideal morphologies: the masculine and the feminine. I want to suggest that today the intersex movement is very engaged with criticizing that idea. Not all bodies are born in male or female. There is a continuum of bodies and it seems to me that trying to persuade medical and psychiatrist establishments to deal with the intersex involves critique of the binary gender system. Similarly there continues to be extreme, sometimes very extreme violence against transgender people. And it seems to me that Gender Trouble will always be important to try and open up our ideas of what gender is. So, I don t know if it s revolutionary, but maybe it still has something to say to those issues. my hope was that the word queer would allow people to have a less Toen u Gender Trouble (Genderturbulentie) publiceerde, had het boek enorm veel succes en werd het als revolutionair beschouwd wat betreft de kijk op gender. Denkt u dat na al die jaren de ideeën uit Gender Trouble nog steeds revolutionair zijn of worden ze langzamerhand aanvaard? Wel, dat kan ik moeilijk inschatten. Ik denk dat ik nooit verwacht had dat Gender Trouble enig speciaal revolutionair effect zou hebben, dus sta ik altijd versteld van om het even welk effect ervan. Ik denk dat we ons niet moeten afvragen wat Gender Trouble vandaag is, maar waar Gender Trouble staat. Wanneer Gender Trouble bijvoorbeeld naar het Japans wordt vertaald, ontstaat er een probleem met de woordenschat en met een denkwijze over een eigenschap die enigszins controversieel is in academische kringen en ook buiten de academische wereld. Op andere plaatsen is Gender Trouble oud. Je weet wel wat ik bedoel, in New York is het oud. Het is anders wel mooi. Ik bedoel dat mensen er zo leuk mee bezig zijn, maar het is als met een liefde uit ver vervlogen tijden. Zie je? Maar kijk, Gender Trouble bevat een kritiek op de idee dat er twee ideale tastbare vormen, twee ideale morfologieën zijn: het mannelijke en het vrouwelijke. Ik zou willen opmerken dat de interseksbeweging vandaag de dag heel sterk bezig is met de bekritisering van dat idee. Niet alle lichamen worden als mannelijk of vrouwelijk geboren. Er is een continuüm van lichamen, en mij dunkt dat de pogingen om het medische en psychiatrische establishment te overhalen om met interseks om te gaan, een kritiek van het binaire gendersysteem inhoudt. Er is evenzo nog steeds extreem geweld tegen transgender mensen. En ik denk dat Gender Trouble altijd belangrijk zal zijn om te proberen onze ideeën van wat gender is te verruimen. Ik weet dus niet of het revolutionair is, maar misschien heeft het nog altijd iets te zeggen over deze thema s. A l époque de la parution de Gender trouble («Trouble dans le genre»), l ouvrage a eu beaucoup de succès mais il était considéré comme assez révolutionnaire dans son approche du genre. Est-ce que plusieurs années après les idées de Gender trouble sont encore révolutionnaires ou sont-elles petit à petit plus acceptées? C est difficile à dire pour moi. Je n avais jamais imaginé que Gender trouble puisse avoir quelque effet révolutionnaire. Je pense qu on ne doit pas se demander ce qu est devenu Gender trouble aujourd hui, mais bien où Gender trouble a-t-il une influence aujourd hui? Par exemple, lorsque Gender trouble est traduit en japonais, cela présente des difficultés de vocabulaire, de définitions et aussi de manière de penser par rapport au milieu académique ou non. Dans d autres endroits, comme à New York, Gender trouble est un vieux truc. Les gens sont très gentils par rapport à ce bouquin. C est un peu comme une ancienne histoire d amour. Toutefois, Gender trouble inclut une critique de l idée qu il y aurait deux morphologies idéales: la masculine et la féminine. Et aujourd hui le mouvement des intersexués critique radicalement cette idée. Tous les corps ne sont pas nés homme ou femme, il y a un continuum des corps. Et il me semble que tenter de persuader les institutions médicales et psychiatriques de s intéresser à la question de l intersexualité, par exemple, inclut une critique du système binaire des genres. Dans le même temps, il y a parfois une extrême violence qui continue à être déployée à l encontre des personnes transgenres. Donc il me semble que Gender trouble a toujours son importance pour ouvrir l esprit des gens face à cette question de genre. Je ne sais pas si ce livre est révolutionnaire mais il a toujours son utilité par rapport à ces sujets. 30

3 You just said that when Gender Trouble is translated that poses questions of vocabulary. Is that because, to a certain extent, when you deal with questions of gender applying a new approach you also have to find new words, develop a vocabulary that is both scientific and current? You know I do think it s important that we experiment with new vocabularies. That new words help us conceptualize our social existence in a different way. But I think maybe it s more important to know the traditional concepts we have for thinking about how bodies are feminine or masculine or how sexuality is, straight or gay. These categories very often fail to describe the complexity of who we are. So it s not like it s a brand new vocabulary that permits to have a new reality. It s rather a new vocabulary that lets us see that our lives have always been more complex than traditional categories allow. So, I think, you know, maybe the introduction of new words permits us to rethink what we ve taken for granted about what forms bodies take, what the name is for certain kinds of sexual, intimate relations, how we think of a life. You know when somebody says I m gay, I m straight, I m bisexual. You know, are they saying I am these things for all time? It seems to me that the word queer allows you to have a life in which there are changes. In which, yes, you have this straight thing, and that gay thing, and you might be bi or you might not. But you re an evolving and transforming person, right? And how do we capture that dynamics of sexuality in that complex sense? There may be times when someone feels oneself more overly masculine or maybe more feminine, or where the terms themselves become confused, where passivity and activity also don t maintain their usual meaning. Right? But if we think about sexual life for a gender life, it seems to me that we have to allow for certain kinds of changes or certain kinds of ways of reconceptualizing ourselves. So, for instance, my hope was that the word queer would allow fixed and normative idea of what their identity is... U zei net: als Gender Trouble wordt vertaald, zorgt het voor een probleem van woordenschat. Wanneer we genderkwesties op een nieuwe manier benaderen, moeten we dan ook nieuwe woorden vinden, een nieuw vocabularium ontwikkelen, zowel op wetenschappelijk gebied als naar gangbaar taalgebruik toe? Ik denk inderdaad dat het belangrijk is met nieuwe woordenschatten te experimenteren. Dat nieuwe woorden ons helpen om ons op een andere manier een beeld te vormen van ons sociaal bestaan. Maar ik denk ook dat het misschien nog belangrijker is de traditionele concepten te kennen waarover we beschikken om te denken over hoe lichamen vrouwelijk of mannelijk zijn, of hoe seksualiteit is, hetero of gay. Deze categorieën slagen er bijna nooit in de complexiteit van wie we zijn te beschrijven. Het is dus niet als een gloednieuwe woordenschat die ons toelaat een nieuwe werkelijkheid te hebben. Het is eerder een nieuwe woordenschat die ons laat zien dat onze levens altijd al complexer geweest zijn dan de traditionele categorieën toelaten. Ik denk dus dat de introductie van nieuwe woorden het misschien mogelijk maakt te herdenken wat we als vanzelfsprekend hebben beschouwd over de vormen die lichamen aannemen, wat de naam is voor bepaalde soorten seksuele, intieme relaties, hoe we over ons leven denken. Weet je wel, wanneer iemand zegt Ik ben gay, ik ben hetero, ik ben biseksueel. Zeggen ze dat ze deze dingen altijd zijn? Ik denk dat het woord queer ons toelaat een leven te hebben waarin er veranderingen zijn. Ja, waarin je een heteroding hebt en een gayding, en misschien bi of misschien niet bi bent. Maar je bent een veranderende persoon, die een gedaanteverwisseling ondergaat, nietwaar? En hoe leggen we de dynamiek van seksualiteit in die complexe betekenis vast? Er kan een moment komen wanneer iemand zich eerder heel mannelijk of misschien vrouwelijker voelt, of waar de termen op zich verwarrend worden, waar passiviteit en activiteit hun gebruikelijke betekenis ook niet behouden, niet- Vous avez dit, quand Gender trouble est traduit, ça pose des questions de vocabulaire. Est-ce que d une certaine façon, pour traiter de ces questions de genre avec une approche nouvelle, il faut aussi trouver de nouveaux mots, développer le vocabulaire scientifique mais aussi courant? Je pense qu il est important de créer un nouveau vocabulaire. Des mots nouveaux nous aident à conceptualiser différemment notre rapport à l autre, notre vie sociale. Mais peut-être qu il est plus important de constater que les concepts traditionnels utilisés pour définir la masculinité ou la féminité de nos corps ou de notre sexualité comme «hétéro» ou «homo», ces catégories très souvent n arrivent pas à décrire la complexité de notre être. Donc ce n est pas un nouveau vocabulaire qui permettrait de définir une réalité nouvelle mais c est bien plus un nouveau vocabulaire qui nous fait voir ce que nos vies ont toujours été : beaucoup plus complexes que ce que permettent les catégories traditionnelles. Sans doute l introduction de mots nouveaux nous permet de repenser ce qui était considéré comme définitif. Je veux dire quand quelqu un dit «Je suis hétéro, je suis gay, je suis bi», est-ce qu il dit «voilà ce que je suis pour toujours «? Il me semble que le mot «queer» vous permet de vivre une vie dans laquelle les changements peuvent exister. Comment capturer la complexité et le côté dynamique de la sexualité? Il peut y avoir des moments où un individu se sent très masculin ou à d autres moments plus féminin. Et là, les termes mêmes amènent la confusion. Les moments où passivité et activité n ont plus le sens habituel. Donc j espère que l usage du mot «queer» permettra aux gens d avoir une idée moins figée et moins normative de leur identité et leur donnera accès à un vocabulaire plus riche pour parler de leur genre et de leur sexualité. 31

4 people to have a less fixed and normative idea of what their identity is and permit them a greater vocabulary for gender infrasexuality. Do you think that the word queer is used too much in the sense that it is perhaps used wrongly and at cross-purposes. Whatever festival we are talking about, it s no longer gay or lesbian but, straightaway, it s queer. Well, in certain places, yes. And in other places, no. So, again, I want to say, it s not a question of saying what is queer now but where is queer now, you know? cause if we say Oh, queer, it s all become domesticated and very accepted etc, we can say yes it is true in Brussels, and maybe it s true in Amsterdam and maybe it s true in parts of Paris. But then, in which arrondissement? You know? I mean, we have to think of the world as larger than that. You know, I worry when queer becomes an identity. It was never an identity. It was always a critique of identity. I think if it ceases to be a critique of identity, it s lost its critical edge. You say that always and from the very start we consist of what came before us and was outside us. Obviously no one determines the norm into which he or she is born at the moment of birth. You say that we have to distance ourselves from the norm in order to begin to construct ourselves as we want, to make our choices. For the sake of those listening to us, could you describe the way this process takes place? How do we do this practically speaking? i think we need a politics that allows us to risk what is intelligible. to waar? Als we bij een genderleven aan een seksueel leven denken, vind ik dat we rekening moeten houden met bepaalde soorten veranderingen of bepaalde manieren om een nieuw beeld van onszelf te vormen. Zo hoopte ik bijvoorbeeld dat het woord queer mensen zou toelaten een minder vast en minder normatief idee te hebben van wat hun identiteit is en hun een ruimere woordenschat zou geven voor genderinfraseksualiteit. Denkt u dat het woord queer te gemakkelijk en te vaak foutief wordt gebruikt? Plots noemt gelijk welk festival zich niet meer homo of lesbisch, maar queer. Wel, op sommige plaatsen, ja. En op andere plaatsen, nee. Ik benadruk dus nogmaals, het is geen kwestie van te zeggen wat queer nu is, maar waar queer nu is. Want als we zeggen Oh, queer, dat is al helemaal ingeburgerd en sterk aanvaard, enz., kunnen we zeggen dat dit inderdaad zo is in Brussel, en misschien is het ook zo in Amsterdam, en misschien in bepaalde delen van Parijs. Maar in welk arrondissement dan wel? Zie je? Ik bedoel dat we de wereld als iets ruimer dan dat moeten zien. Ik zou me pas zorgen maken als queer een identiteit wordt. Het is nooit een identiteit geweest. Het is altijd een kritiek op identiteit geweest. Ik denk dat als het geen kritiek op identiteit meer is, het zijn kritische dimensie kwijt is. U zegt dat we altijd, en van bij het begin, bestaan uit wat voor ons kwam en uit wat van buiten ons kwam. Uiteraard definiëren we de norm waarin we terecht komen niet op het moment dat we geboren worden. U zegt dat we ons moeten distantiëren van de norm om onszelf te kunnen beginnen construeren zoals we zelf kiezen, om onze eigen keuzes te maken. Zou u voor de luisteraars kunnen omschrijven hoe dit proces in zijn werk gaat? Hoe doen we dit in de praktijk? OK, ik zal iets zeggen om mijn positie te verduidelijken. Ik denk dat we afstand kunnen nemen van de norm, maar Est-ce que vous pensez que le mot «queer» est aussi trop utilisé, dans le sens où il est parfois utilisé à tort et à travers. N importe quel festival n est plus gay et lesbien mais d un coup il est «queer». Dans certains endroits oui et dans d autres non. Je veux redire que la question n est pas de définir ce qu est le «queer» aujourd hui mais où la pensée «queer» apparaît aujourd hui. On peut dire que le terme «queer» est complètement récupéré. C est peut être vrai à Bruxelles, à Amsterdam, en partie à Paris, mais cela dépend encore de l arrondissement! Vous savez je crois qu il faut penser le monde de façon plus large que cela. Je suis inquiète à chaque fois que le concept de «queer» devient identité. Le «queer» n a jamais été une identité mais toujours une critique de l identité. Je pense que si cela cesse d être une critique de l identité, cela perd toute sa valeur. Vous dites qu on est constitué, toujours et dès l origine, de ce qui nous est antérieur et extérieur. On ne définit pas la norme dans laquelle on tombe au moment où on naît évidemment. Vous dites qu il faut se mettre à distance de la norme pour pouvoir commencer à se construire soi même, faire son choix. Est-ce que, pour les gens qui nous écoutent, vous pouvez donner des pistes de processus? Comment est-ce qu on peut faire pratiquement? Je pense qu on peut prendre ses distances par rapport aux normes mais on y est aussi empêtré-e-s. La seule chose à faire c est se battre contre les normes dans lesquelles on est empêtré-e-s. Quand j étais jeune des lesbiennes disaient «Je vais me libérer de toutes les normes, de la masculinité, de l hétérosexualité». Et tout cela s est terminé par des relations très complexes nourries de différentes formes de dynamique hétérosexuelle ou des formes lesbiennes de masculinité. Et ces filles se sont perdues. Il n est pas possible de simplement se débarrasser des normes qui nous ont constitué-e-s. On doit toujours se confronter à ces normes. Donc l individu ne se construit 32

5 Ok, let me say one thing to clarify my position. I think we can take distance from norm but I think we are also mired in norm, empêtrés, I think you say in French. And I think the choices we can make are only in a certain struggle with the norms out of which we re constituted, right? So, when I was young there were lesbians who said Oh, I will free myself of all norms of masculinity, all norms of heterosexuality. And then, they ended up in very complex relationships that were maybe full of heterosexual power dynamics or full of lesbian forms of masculinity and they became very confused. It wasn t possible just to rid oneself, simply, of the norms through which one is constituted. One struggles always with these norms. So one doesn t construct oneself freely without respect to norm but one works with one s historical situation and sees where there might be some play. Where there might be some freedom to move. To the extent you live within the norm, you are readable. But when you leave the norm, you become unintelligible and, therefore, you run risks. How do you begin? Without doing yourself too much harm I think it s important to live with a certain danger and a certain risk. I think we need a politics that allows us to risk what is intelligible. To be maybe slightly unintelligible, to be slightly illisible. To take the risk of suggesting that the human form might take another form. That it doesn t comply with genders that make us visible. We have to ask how we can stretch and how sometimes we can break the norms that determine what s intelligible and readable and what is not. The real question is how do you survive at the same time you pose those risks? Because you need to survive. And it seems to me that you survive in community or in solidarity, be maybe slightly unintelligible, to be slightly illisible. dat we ook in de norm verstrikt zitten, zoals dat in het Frans empêtrés heet. En ik denk dat de keuzes die we kunnen maken in een soort strijd zijn met de normen waaruit we bestaan, nietwaar? Toen ik jong was, waren er lesbiennes die zeiden Oh, ik zal mezelf bevrijden van alle normen van mannelijkheid, alle normen van heteroseksualiteit. En toen belandden ze in zeer ingewikkelde relaties die misschien vol heteroseksuele machtsdynamiek zaten of vol lesbische vormen van mannelijkheid, en ze raakten heel erg in de war. Het was niet mogelijk zich gewoon en simpelweg af te maken van de normen waaruit ze bestaan. We hebben het altijd moeilijk met deze normen. We construeren onszelf dus niet vrijuit, zonder respect voor de norm, maar we werken met onze eigen historische situatie en kijken waar er misschien wat speling is. Waar er misschien wat bewegingsvrijheid is. Zolang men binnen de norm leeft, is men leesbaar. Maar wanneer men uit die norm stapt, wordt men onleesbaar en loopt men risico s. Hoe kunnen we dan beginnen? Zonder zichzelf al te veel pijn te doen? Ik denk dat het belangrijk is met een zeker gevaar en een zeker risico te leven. Ik denk dat we een beleid nodig hebben dat ons toelaat wat begrijpelijk is op het spel te zetten. Misschien een beetje onbegrijpelijk te zijn, een beetje onleesbaar. Het risico te nemen voor te stellen dat de menselijke vorm een andere vorm kan aannemen. Dat dit niet overeenstemt met genders die ons zichtbaar maken. We dienen ons af te vragen hoe we de normen die bepalen wat begrijpelijk en leesbaar is en wat niet, kunnen rekken en soms doorbreken. De werkelijke vraag is hoe overleef je terwijl je dergelijke risico s neemt? Omdat je moet overleven. En ik denk dat je in gemeenschap of in solidariteit overleeft, met anderen die het risico samen met je nemen. Er zou dus een soort collectieve inspanning kunnen zijn, die toelaat dergelijke risico s te nemen, een zeker gevaar, maar geen waanzinnig gevaar, te lopen. pas sans respecter ces normes mais c est à chacun de voir comment il peut jouer avec les normes en fonction de sa situation, de son histoire personnelle. Tant qu on vit dans la norme, on est lisible. Et donc si on sort de la norme, on devient illisible et on donc prend des risques. Par où commencer? Sans trop se faire mal Je pense qu il est important de se mettre en danger et de prendre des risques. Je pense que nous avons besoin d une société qui nous donne le droit de mettre en cause ce qui est intelligible. Une société qui permette d être légèrement illisible. Prendre le risque de suggérer que l aspect de l être humain puisse être différent de celui imposé par les normes de genre. Nous devons nous demander comment élargir et parfois briser les normes de ce qui est lisible ou non. La vraie question c est comment allez-vous survivre au moment où vous prenez ce risque? Il me semble que nous survivons grâce à la collectivité, au groupe qui prend le risque avec vous. Il devrait y avoir un effort collectif qui permette de prendre ces risques. Prendre un risque, mais pas poser un acte suicidaire. Judith Butler, vous avez fait ce travail La Judith Butler d aujourd hui n est pas la même qu il y a 20 ans? Mais je suis une jeune femme, c est un scandale! Oui. On ne naît pas femme, on le devient. Et je ne suis pas sûre que je deviens une femme. Alors, quelle est votre autre question? Quels sont les risques que vous avez pris au-delà de l écriture et des réflexions théoriques? Eh bien, je dois dire que la réception de mon œuvre ne me regarde pas. C est le public que cela regarde. En ce qui me concerne, je poursuis mon travail. Je continue de poser certaines questions. A certains moments, je crois que les gens se demandent : «Qu est-il arrivé à la Judith Butler que je connaissais?» Ou encore : «Elle ne fait plus du 33

6 with others who are taking the risk with you. So there might be a kind of collective effort that allows for those risks to be taken, pose a certain danger but not a suicidal one. Is the Judith Butler of today not the same person as 20 years ago? Mais je suis une jeune femme, c est un scandale! Oui. On ne naît pas femme, on le devient. Et je ne suis pas sûre que je deviens une femme. Alors, quelle est votre autre question? (But I am a young woman. Its a scandal! Yes. We are not born women, we become women. And I am not sure I am becoming a woman. So, what is your next question?) What risks have you taken outside your writing and theoretical reflections? Well, you know, I must say, I feel the reception of my work is none of my business. You know? It s not my concern. It s your concern. I just keep working. I keep posing certain questions and I think there are times when people think What happened to the Judith Butler I used to know? or She s not doing gender trouble. Does that mean she refuses it or she s disavowed it? And I would say no. I have not refused or disavowed anything. I have simply taken some of the same questions and reposed them in new ways. But, you see, I must live. Right? I mean I can t stay the same for everyone to be consumed as the author of Gender Trouble. I have to continue to live and that means I have to reposer les questions. i think gender has become maybe more accepted as an academic topic Judith Butler, u heeft dit bewerkstelligd... Is de Judith Butler van vandaag niet dezelfde als die van 20 jaar geleden? Mais je suis une jeune femme, c est un scandale! Oui. On ne naît pas femme, on le devient. Et je ne suis pas sûre que je deviens une femme. Alors, quelle est votre autre question? [Maar ik ben een jonge vrouw. Wat een schande! Ja, we worden niet als vrouwen geboren, we worden vrouwen. En ik ben er niet zeker van dat ik een vrouw aan het worden ben. En, wat is je volgende vraag?] Welke andere risico s nam u naast het schrijven en de theoretische reflectie? Wel, weet je wat, ik moet zeggen dat de receptie van mijn werk mij eigenlijk niet aangaat. Zie je? Het is mijn probleem niet. Het is uw probleem. Ik werk gewoon verder. Ik blijf bepaalde vragen stellen en ik denk dat er momenten zijn waarop mensen denken Wat is er gebeurd met de Judith Butler die ik kende? of Ze werkt niet aan Gender Trouble. Wil dat zeggen dat ze het verwerpt of het afwijst?. Ik zou zeggen van niet. Ik heb niets verworpen of afgewezen. Ik heb gewoon een aantal van dezelfde kwesties genomen en hen op nieuwe manieren in vraag gesteld. Maar, ik moet leven, nietwaar? OK? Ik bedoel dat ik niet voor iedereen dezelfde kan blijven en wegkwijnen als auteur van Gender Trouble. Ik moet verder leven en dit betekent dat ik de vragen opnieuw moet stellen. Hoe denkt u, als bekende academica, dat de vragen die u stelt over genderkwesties en vele andere kwesties uiteindelijk onze maatschappij kunnen beïnvloeden? Denkt u dat uw ideeën, op een of andere manier, de maatschappij of de manier waarop mensen nu denken over homoseksualiteit en gender, uiteindelijk op grote schaal zullen beïnvloeden? Ziet u veranderingen in de politiek en in de samenleving over het algemeen, de opkomst van nieuwe ideeën? trouble dans le genre, cela signifie-t-il qu elle le refuse ou le désavoue?» Je répondrais que non. Je n ai ni refusé ni désavoué quoi que ce soit, j ai simplement repris certaines questions pour les poser d une nouvelle manière. Je dois vivre, voyez-vous. Je ne peux rester la même aux yeux de tou-te-s sous peine d être disparaître en tant qu auteure de Trouble dans le genre. Je dois continuer à vivre et cela signifie que je dois reposer les questions. En tant que personnalité académique reconnue, comment est-ce que vous pensez que les questions que vous posez sur les questions de genre et sur beaucoup d autres questions peuvent finalement influencer la société? Est-ce que vous pensez que vos idées, finalement, d une façon ou d une autre influencent la société plus largement, ou la façon dont les gens maintenant pensent à l homosexualité, au genre. Est-ce qu on voit au niveau politique, au niveau de la société une évolution, une apparition de ces idées? J aimerais dire que oui, mes idées ont atteint la culture populaire, mais en un sens, elles ont aussi été générées par elle. Mais ce n est pas un programme comme un programme politique que je recommanderais qu on diffuse. C est plutôt le fait qu en tant que théoricienne, j ai ouvert de nouvelles pistes de réflexion sur ce qui est possible. J essaie de repenser ce que la vie, l identité, la justice peuvent être. Ensuite les autres s en emparent et en font quelque chose d autre ou utilisent ces idées pour créer des lois par exemple. Mais c est quelque chose que je n aurais pas pu anticiper moi-même. Donc oui, ça circule. Il arrive que Gender trouble soit cité dans un show télévisé, comme un truc drôle. Mais c est ok pour moi, c est bien. Beaucoup de gens ont dit «C est difficile à lire. C est compliqué. Ca ne peut avoir aucun effet sur le grand public». Mais ce qui est étrange, c est le nombre de gens prêts à se torturer et qui veulent absolument lire ce bouquin. Et d ailleurs c est une question intéressante parce que nous nous faisons 34

7 In your capacity as a well-known academic personality, how do you think the questions you pose about gender issues and many other issues can, in the end, influence society? Do you think that your ideas will, in one way or another, ultimately influence society more broadly or the way that people now think about homosexuality, about gender? Do you see in politics and in society at large some changes, the appearance of these ideas? Well, I think, what I want to say is that yes, my ideas have travelled into popular culture they also emerged from popular culture in a way, or from the general public as you put it. But not as a program. You know? I mean, as in Here is a political program which I recommend we put into place. Rather, as a theorist, I open up some questions of what is possible. Or I try to re-imagine what life and identity and questions of justice might be like. And then others take them up. And you know, one sees art, work with something else than what I have done. Or one sees some kind of work in law that takes up some of my ideas, but does something that I, myself, could not have anticipated, would not have known how to do. Right? So, yes, I mean, it travels. Sometimes, occasionally Gender Trouble appears on a television show in the US as a kind of funny moment. But that s ok with me, that s good. Many people have said, you know, it s so difficult, writing is so difficult, complicated. It can t possibly have any effect on the general public. But what s strange, is that so many people are willing to torture themselves and read the book anyway. And then, that is an interesting question. Maybe we have an anti-intellectual idea of the public général. Oh, that will never have an effect on le public général. But maybe, in fact, le public général is interested in certain ideas and would like to understand gender better. So yes, I have also been invited to talk to psychologists and psychoanalysts and I liked that very much. Because, than sexuality studies or queer studies. Wel, ik denk, wat ik wil zeggen is dat ja, mijn ideeën hun weg gevonden hebben naar de volkscultuur, en op de een of andere manier uit de volkscultuur zijn ontstaan, of uit het grote publiek, zoals u het stelt. Maar niet als programma. Zie je? Ik bedoel niet zoals in Hier is een politiek programma dat ik aanbeveel in de praktijk te brengen. Als theoreticus boor ik eerder sommige vragen aan om te zien wat mogelijk is. Of ik probeer het leven, de identiteit en rechtskwesties te herbedenken. En dan nemen anderen deze vragen over. En, je ziet kunst, werk dat fel verschilt van wat ik gedaan heb. Of je ziet juridisch werk waarin sommige van mijn ideeën voorkomen, maar dat ik zelf niet zou hebben kunnen bedenken of geweten hebben hoe dit te doen. OK? Dus, ja, bedoel ik, het is terug te vinden. Soms duikt Gender Trouble op tijdens een televisieshow in de V.S., om er een beetje mee te lachen. Maar dat vind ik geen probleem, dat is OK. Veel mensen zeggen, het is zo moeilijk, schrijven is zo moeilijk, en ingewikkeld. Het kan geen effect op het grote publiek hebben. Maar dan is het toch wel vreemd dat zoveel mensen zichzelf willen folteren en het boek toch willen lezen. En dat is net een interessante kwestie. Misschien hebben we een anti intellectueel idee van het grote publiek. Oh, dat zal nooit een effect hebben op het grote publiek. Maar misschien is het grote publiek in feite geïnteresseerd in bepaalde ideeën en zou het gender beter willen begrijpen. Ik ben dus ook uitgenodigd te praten met psychologen en psychoanalytici en ik vond dat heel leuk. Omdat zij degenen zijn die heel wat, weet je wel, problematische ideeën over seksualiteit en gender in een psychiatrische en psychologische setting plaatsen. En ik vind het fijn daar wat invloed te hebben. une idée anti-intellectuelle du grand public et en fait il peut s intéresser à certaines questions, comme par exemple mieux comprendre ce que signifie le genre. J ai aussi été invitée à parler avec des psychologues et des psychanalystes et j adore ça, parce que ce sont eux qui posent problème en traitant des questions de genre et de sexualité en termes psychiatriques et psychologiques et j aime avoir une certaine influence dans ce milieu. Partagez-vous l idée qu il y a une polarisation dans la société américaine entre des traditionalistes de plus en plus radicaux d une part et des lieux de grande liberté d autre part? Les Etats Unis, c est si grand. Il y a des villes et des états où les questions de genre et de sexualité ne seront pas posées. Ou alors les étudiant-e-s et les professeur-e-s travaillent discrètement dans leur coin. Et lorsqu ils tentent de mettre ces questions en exergue au sein de leur université, on trouve ça étrange ou inapproprié. Ou les autorités s y opposent carrément. Mais dans d autres endroits, il y a une réelle érudition, certainement autour des questions de genre qui sont la matière la plus acceptable. Bien plus acceptables que les questions sexuelles ou les études «queer». En Europe, il y a une grande tendance, dans beaucoup de pays, de dire : «on va pénaliser le discours homophobe». Et puis on entend comme contre-argument : «Oui, mais c est contraire à la liberté d expression. Ca va m empêcher de critiquer des propositions politiques par exemple, le mariage homosexuel.» Quelle est votre vision de cette question? Alors, c est une grande question. OK, comment commencer avec la question si «grande»? Je pense qu il faut regarder le contexte particulier dans lequel cette question émerge. Par exemple, si on s oppose au discours discriminatoire, il est important que ce soient toutes les discriminations 35

8 they are the ones who are bringing a lot of very, you know, problematic ideas about sexuality and gender into psychiatric and psychological settings. And I like having some influence there. Do you share the idea that there is a polarisation in American society between traditionalists who are becoming increasingly more radical on one hand and places of great liberty on the other? Well, I think it s complicated you know. The United States are such a large place. And there are some states and some cities where the questions of gender or sexuality would not be asked, or where scholars or academics are working in small little corners of the universities trying to raise these questions and being told that either that they re strange or not appropriate or being actively opposed. There are other places where there is very active scholarship going on. Certainly on gender. I think gender has become maybe more accepted as an academic topic than sexuality studies or queer studies. So I think there is no one answer. It is still a struggle, there are tensions and I m sure there are many people who would like to see these questions laid to rest or cease to be posed altogether. In Europe there is a major trend in many countries to say that one is going to punish homophobe speech. Then you hear the counter-argument: Yes, but that is contrary to freedom of speech. That will prevent me from criticizing political proposals, for example, with respect to homosexual marriages. What is your view on this? [ ] the way in which we understand gender actually changes the way Deelt u de idee dat er in de Amerikaanse samenleving een polarisatie is tussen steeds radicaler wordende traditionalisten enerzijds en plekken waar een grote vrijheid heerst anderzijds? Wel, ik denk dat dit een beetje ingewikkeld is. De Verenigde Staten zijn zo groot. En er zijn sommige staten en steden waar vragen over gender of seksualiteit niet zouden worden gesteld, of waar wetenschappers of academici in een verre uithoek van de universiteit deze kwesties aan de orde proberen te stellen, en men hen zegt dat ze vreemd zijn of niet gepast handelen, of waarbij ze op actief verzet stuiten. Op andere plaatsen zijn wetenschappers er net heel actief mee bezig. Vooral met gender. Ik denk dat gender misschien meer aanvaard is geworden als academisch onderwerp dan seksualiteitstudies of queer studies. Ik denk dus dat er geen eenduidig antwoord is. Het is nog altijd een strijd, er zijn spanningen en ik ben er zeker van dat veel mensen deze kwesties uiteindelijk graag zouden laten rusten of zelfs niet meer willen behandeld zien. In Europa hoort men steeds vaker dat homofobe uitlatingen strafbaar moeten worden. Het tegenargument luidt dan vaak: Ja, maar dat druist in tegen de vrijheid van meningsuiting. Dit zal ervoor zorgen dat ik politieke voorstellen zoals het homohuwelijk niet meer kan bekritiseren. Wat is uw visie hierover? Wel, dat is een moeilijke vraag. OK, hoe kan ik een dergelijke vraag beantwoorden? Ik denk dat we moeten kijken naar de specifieke context waarin deze kwesties naar voren komen. Zo is het bijvoorbeeld van belang dat, als iemand tegen discriminerende uitlatingen is, deze persoon tegen alle vormen ervan is. Dat wil zeggen dat we ervan uitgaan dat alle minderheden hier in principe onder vallen. Maar als het gaat om de bescherming van één minderheid tegen een andere minderheid, dan is dit verontrustend, toch? Je zou een religieuze minderheid tegen gays en lesbiennes kunnen beschermen. Of je zou gays qui concernent toutes les minorités. Mais si la protection d une minorité se fait contre une autre minorité, ça commence à m inquiéter. Par exemple, vous pouvez protéger une minorité religieuse contre les gays et les lesbiennes comme vous pouvez protéger les gays et les lesbiennes contre une minorité religieuse. Et là, ça devient de la politique. On ne se soucie plus du discours injurieux mais on tente de diviser les communautés en présentant certains comme les victimes et d autres comme des agresseurs. Aux Etats-Unis le problème est que par exemple les Nazis ont le droit d expression mais d autres formes de discours raciste ne sont pas protégées. Je sais qu en Europe, vous avez un tout autre système, donc l analogie est très difficile. Je pense que l on doit créer de l espace pour le discours ironique. On doit créer des pièces de théâtre, des spectacles pour se moquer de nous-mêmes et qui interrogent ce monde qui nous blesse. Et peut-être même donner à ces blessures un autre sens. Les re-signifier et leur enlever leur pouvoir de violence. Par exemple dans le rap on entend souvent des mots qui semblent très racistes ou misogynes ou homophobes. Mais en fait, dans certains de ces exemples, les termes ont été redéfinis de telle sorte qu ils perdent leur pouvoir de nous blesser. Nous devons être sensibles de la même manière au pouvoir blessant des mots mais aussi à l effet subversif et libératoire du jeu avec les mots. Est-ce que vous diriez qu au cours des trente dernières années c est le genre qui a évolué ou est-ce que c est la manière dont on comprend le genre? Je voudrais dire que notre façon de comprendre le genre change en réalité notre façon de le vivre. En nous interprétant différemment, nous nous vivons aussi différemment. L important est de penser la théorie dans la vie de cette façon. Et je ne crois pas que nous ayons besoin d être théoricien-ne ou d être allé-e l université pour apprendre la théorie et être théoricien-ne du genre. Ainsi, tou-te-s les 36

9 Alors, c est une grande question. OK, comment commencer avec la question si grande? I think one has to look in the particular context in which these questions emerge. So, for instance, it s important that if one opposes discriminatory speech, one opposes all kinds. That is that one decides on a principle that it will include all minorities. But if the protection of one minority against another minority is what is happening, then I worry about that. Right? You could protect a religious minority against gays and lesbians. Or you could protect gays and lesbians against a religious minority. And then, it seems to me something political is happening. Because we re not really looking at the kind of speech that is injurious. We re trying to divide groups or decide that some of them are truly victims and some of them are truly aggressors. So my sense is that one has to be careful with this. In the US the problem has been, for instance, that Nazis have rights of free expression, right? But other kinds of racist speech is not protected. And you have to link the speech to conduct or to a certain kind of threat against minority population. I know that in Europe, this kind of framework doesn t exist in the same way so it s very difficult to make the analogy. I do think we need to allow for there to be room for subversive and ironic speech. We need to be able to put out plays in which we make fun of ourselves or in which we interrogate the words that injure us. And maybe give them another meaning. Maybe resignify them in some ways that robs them of their power to injure. So for instance in rap music, you very often hear words that would seem very racist, or very misogynous or very homophobic but in some of those instances, the words are being taken back or redefined so that they lose their injurious quality. So we need to be I think equally sensitive to the injurious power of certain kinds of speech acts but also to the subversive and possibly liberatory effects of certain kinds of play. we live gender. as we interpret ourselves differently, we also live en lesbiennes tegen een religieuze minderheid kunnen beschermen. Maar daar lijkt iets politieks aan de hand te zijn. Omdat we niet echt kijken naar het soort uitlatingen die beledigend zijn. We proberen groepen te verdelen of te beslissen dat sommige ervan echt slachtoffers zijn en anderen echt aanvallers. Ik denk dus dat we hier voorzichtig moeten mee zijn. In de V.S. is het bijvoorbeeld een probleem geweest dat nazi s recht hadden op vrije meningsuiting. Maar andere soorten racistische uitlatingen zijn niet beschermd. En de uitlatingen moeten ook in verband worden gebracht met een gedrag of een soort bedreiging tegen een minderheidsbevolking. Ik weet dat dit soort kader niet op dezelfde manier bestaat in Europa, dus is het heel moeilijk om te vergelijken. Ik denk dus dat we ruimte moeten scheppen voor subversieve en ironische uitlatingen. We moeten de mogelijkheid hebben om speelse manieren te vinden waardoor we onszelf belachelijk maken of waarin we de woorden die ons beledigen in vraag stellen. En deze misschien een andere betekenis geven. Ze misschien op de een of andere manier een nieuwe betekenis geven, die ze ontdoet van hun beledigende kracht. Zo hoor je bijvoorbeeld in rapmuziek heel vaak woorden die heel racistisch lijken, of heel misogyn of heel homofoob, maar in sommige gevallen worden deze woorden ingetrokken of geherdefinieerd, zodat ze hun beledigend kenmerk verliezen. Ik denk dus dat we even gevoelig moeten zijn voor de beledigende kracht van bepaalde soorten uitlatingen als voor de subversieve en mogelijks bevrijdende effecten van bepaalde soorten activiteiten. chauffeur-e-s de taxi auxquel-le-s j ai parlé ont une théorie sur le genre. Tout le monde a des présuppositions sur ce qu est le genre ou pas. Et ça reste des théories que ce soit écrit et publié ou pas. Si vous commencez à poser aux gens les questions «Pourquoi pensez-vous que la masculinité soit liée à l hétérosexualité? Ou pourquoi pensezvous que la masculinité soit liée à la dominance sexuelle ou à une position sexuelle active dans l acte sexuel?», alors ils ou elles commencent à se rendre compte que le genre n est peut-être pas une seule chose, qu ils ou elles ont placé un certain nombre de choses dans une catégorie, commettant ainsi une erreur. Une fois que tu as vu ça, tu peux vivre différemment, une certaine forme de permission est donnée de vivre différemment, de conceptualiser et d agir en fonction d une nouvelle conceptualisation. 37

10 Would you say that over the past thirty years gender has changed or is it how we understand gender? I want to say that the way in which we understand gender actually changes the way we live gender. As we interpret ourselves differently, we also live ourselves differently. The important thing is to think about theory in life in that way. And I think we don t have to be theorists, we don t have to have gone to the academy, or to the university to learn theory and to be a theorist of gender. I mean, every taxi driver I have ever spoken to has a theory of gender. Ok, I mean, everyone has a set of presuppositions: what gender is, what it s not. And they may not write them out or they may not be in theoretical books published by Routledge, but they have a theory, right? And if you have a conversation Why is it you think masculinity is linked with heterosexuality? Or why is it you think masculinity is linked with sexual dominance or the sexually active position in the sex act? If you start to ask people those questions, then they realize Maybe gender is not one thing. Maybe I have collected a number of things under one category and I ve made a mistake. But once you see that, it could be that you, yourself, live differently. A certain kind of permission is given to live differently, to conceptualize and to act according to a new conceptualization. ourselves differently. Vindt u dat gender de laatste dertig jaar veranderd is of zijn het de opvattingen over gender die veranderd zijn? Ik zou zeggen dat de manier waarop we gender opvatten eigenlijk de manier verandert waarop we gender beleven. Als we onszelf anders opvatten, leven we ook anders. Het is belangrijk in het leven op deze manier over theorie te denken. En ik denk dat we geen theoretici hoeven te zijn, we hoeven geen deel uit te maken van de academische wereld, of naar de universiteit te zijn geweest om theorie te leren en een gendertheoreticus te zijn. Ik bedoel dat alle taxichauffeurs met wie ik gesproken heb, een theorie over gender hebben. OK, ik bedoel dat iedereen een reeks vooronderstellingen heeft: wat is gender en wat is het niet. En misschien schrijven ze dit niet uit of is het niet opgenomen in door Routledge uitgegeven theoretische boeken, maar ze hebben een theorie, toch? En als je een gesprek hebt, Waarom denk je dat mannelijkheid in verband wordt gebracht met heteroseksualiteit? Of waarom denk je dat mannelijkheid met seksuele overheersing wordt geassocieerd of de seksueel actieve positie tijdens de geslachtsdaad? Als je mensen deze vragen begint te stellen, komen ze tot de vaststelling, Misschien is gender niet één ding. Misschien heb ik een aantal dingen in één categorie ondergebracht en een vergissing gemaakt. Als je dat eenmaal inziet, zou het kunnen dat je zelf anders gaat leven. Je krijgt een soort toelating om anders te leven, je een beeld te vormen en te leven in functie van een nieuwe beeldvorming. 38

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal La langue néerlandaise crée un lien entre nous Wat leest

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

basiszinnen spreekvaardigheid

basiszinnen spreekvaardigheid basiszinnen spreekvaardigheid Formele en informele spreektaal In dit hoofdstuk krijg je allerlei uitdrukkingen die je in veel voorkomende gesprekssituaties kunt gebruiken. Er zijn, net zoals in het Nederlands,

Nadere informatie

Installatie van versie 2.2 van Atoum

Installatie van versie 2.2 van Atoum Version française en seconde partie du document. Installatie van versie 2.2 van Atoum U moet in uw databases een nieuwe tabel aanmaken na de installatie van versie 2.2 van de toepassing Atoum. Hiervoor

Nadere informatie

OdenneBoom Design Christmas tree

OdenneBoom Design Christmas tree OdenneBoom Design Christmas tree A DESIGN CHRISTMAS TREE? w w w. s t u d i o b o o n. b e Deze producten zijn eigendom van StudioBoon. En zijn auteursrechtelijk geregistreerd. Ces produits sont la propriété

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

l'argent Donne. L'argent! pris J'ai pris mon suppositoire. Dépêche-toi! sûr - T'es sûr? Je connais quelqu'un qui peut. Merci Merci. Au revoir.

l'argent Donne. L'argent! pris J'ai pris mon suppositoire. Dépêche-toi! sûr - T'es sûr? Je connais quelqu'un qui peut. Merci Merci. Au revoir. bon anniversaire Bon anniversaire, mon petit. l'argent Donne. L'argent! le quartier Tu habites dans le quartier? le ticket T'as le ticket? pris J'ai pris mon suppositoire. Dépêche-toi! donne Donne. L'argent!

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

III. L adjectif. III. L adjectif. 1. Accord de l adjectif 1.1 L adjectif prend s 1.2 L adjectif + E 1.3 L adjectif substantivé

III. L adjectif. III. L adjectif. 1. Accord de l adjectif 1.1 L adjectif prend s 1.2 L adjectif + E 1.3 L adjectif substantivé III. 1. Accord de l adjectif 1.1 prend s 1.2 + E 1.3 substantivé 2. Les degrés de comparaison 2.1 Les comparatifs 2.2 Les superlatifs 2.3 Les irréguliers 1 III. 1. Accord de l adjectif 1.1. prend S Quand

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

BENELUX JUNIOR WINNER

BENELUX JUNIOR WINNER Chaque année, il y aura une exposition organisée avec l octroi du titre de BENELUX WINNER dans chacun des 3 pays du Benelux (donc 3 expositions par an) en collaboration avec les sociétés canines nationales.

Nadere informatie

Ruzie maken se disputer

Ruzie maken se disputer Ruzie maken se disputer Als kinderen ruzie maken Lorsque les enfants se disputent Kinderen maken ruzie. Dat gebeurt in elk gezin. Ruzie om een stuk speelgoed, een spelletje dat uit de hand loopt, een jaloerse

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

Questions & réponses dans le cadre du cahier spécial de charge «CobiT»

Questions & réponses dans le cadre du cahier spécial de charge «CobiT» Questions & réponses dans le cadre du cahier spécial de charge «CobiT» Paragraphe Page Langue Questions Réponses 1 Généralités Français Votre intention est-elle de travailler avec un seul consultant (personne)

Nadere informatie

Hôtel Eurocatering. 26 oct. Sauna 24,75 7 173,25. 27 oct. Petit-déjeuner 14,50 15 217,50. Sous-total 3645,25 TVA 21% 765,50.

Hôtel Eurocatering. 26 oct. Sauna 24,75 7 173,25. 27 oct. Petit-déjeuner 14,50 15 217,50. Sous-total 3645,25 TVA 21% 765,50. CONTEXTE 1.3 Une erreur dans la facture 1. Lisez les nombres productief kaartjes - klassikaal Zie Fiches à découper. Aantal setjes = 1. Elke leerling krijgt een kaartje. Ze lopen rond in de klas en houden

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

LE VIEILLISSEMENT: Un anti-modèle VEROUDERING: Een anti-model

LE VIEILLISSEMENT: Un anti-modèle VEROUDERING: Een anti-model VIEILLISSEMENT DE LA POPULATION ET DEVELOPPEMENT DURABLE VEROUDERING VAN DE BEVOLKING EN DUURZAME ONTWIKKELING Prof. J. DE MOL Dr en Psychologie LE VIEILLISSEMENT: Un anti-modèle VEROUDERING: Een anti-model

Nadere informatie

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER CHRISTMAS at work 2014 We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: DREAMS, NATURE, GLAMOUR, WINTER Naast deze thema s blijven we u ook onze CLASSIC-thema s (rood, zilver of goud) aanbieden; onze sfeer-volle

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: FABULOUS CHIC, WINTER LODGE, CHRISTMAS MORNING, BALANCED WHITE.* Naast deze thema s blijven

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

De moderne stad. New York. Curitiba (Braz.) creëert ruimte voor de mens. Bologna. Toronto (Can.)

De moderne stad. New York. Curitiba (Braz.) creëert ruimte voor de mens. Bologna. Toronto (Can.) De stad en duurzame mobiliteit: verandering op til La ville et la mobilité durable: une transition en cours 1. Vaststellingen De moderne stad New York Curitiba (Braz.) creëert ruimte voor de mens Bologna

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

The professional s choice!

The professional s choice! GEEF UW PROJECT KLEUR COLORIEZ VOTRE PROJET The professional s choice! Geef persoonlijkheid aan uw voegwerk Een gevel bestaat voor 15 à 20% uit voegen. Die spelen een belangrijke rol in de duurzaamheid

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Talenquest Frans 2thv: Grammatica

Talenquest Frans 2thv: Grammatica Talenquest Frans 2thv: Grammatica Épisode 1: Onregelmatige werkwoorden Er zijn in het Frans naast regelmatige werkwoorden ook onregelmatige werkwoorden. Het is lastig om van onregelmatige werkwoorden de

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

CATALOGUS / CATALOGUE

CATALOGUS / CATALOGUE CATALOGUS / CATALOGUE LA SOCIÉTÉ EUROPOCHETTE HET BEDRIJF [ NL ] Wat 10 jaar geleden aarzelend begon, groeide voor Europochette uit tot een succesverhaal. Met het uitvinden van het bestekzakje gaf Europochette

Nadere informatie

Telebib2 Edifact Validation - Tool introduction page 2 / 15

Telebib2 Edifact Validation - Tool introduction page 2 / 15 Tool introduction Telebib2 Edifact Validation page 1 / 15 10.01.2012 Er is nu een tool beschikbaar die het mogelijk maakt een tekstbestand met inhoud op basis van de Telebib2 Edifact syntaxis the valideren.

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

N O I T C E OLL D C OL G

N O I T C E OLL D C OL G GOLD COLLECTION www.nona-jewels.com Genieten van het leven met een glimlach op je gezicht, dat is Nona. Samen met familie kostbare tijd doorbrengen, vrienden entertainen, volledig opgaan in een spannend

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Voudriez-vous me faire savoir si vous pouvez nous recevoir dans votre hôtel le 16 août dans l après-midi?

Voudriez-vous me faire savoir si vous pouvez nous recevoir dans votre hôtel le 16 août dans l après-midi? Hilversum, le 15 janvier 2012 Monsieur, J ai l intention de passer mes vacances à Nice pendant la seconde moitié du mois d août. Je ferai le voyage en auto avec ma femme et mes deux fils de 12 et de 15

Nadere informatie

Vandaag in organisaties Aujourd'hui dans les organisations

Vandaag in organisaties Aujourd'hui dans les organisations Vandaag in organisaties Aujourd'hui dans les organisations STRESS BURN OUTS PESTERIJEN HARCÈLEMENT CONFLICTEN CONFLITS stress DOOR / PAR sociaal - economische veranderingen changements socio-economiques

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Hoe snel. ben jij? Serez-vous assez rapide? Spelregels. Règles du Jeu. 12+ 30 min. 3-6. 17610_Manual_5se.indd 1 21-06-12 15:02

Hoe snel. ben jij? Serez-vous assez rapide? Spelregels. Règles du Jeu. 12+ 30 min. 3-6. 17610_Manual_5se.indd 1 21-06-12 15:02 Hoe snel Serez-vous assez rapide? ben jij? 12+ 30 min. 3-6 NL Spelregels FR Règles du Jeu 17610_Manual_5se.indd 1 21-06-12 15:02 NL Spelregels Als je er de tijd voor mag nemen, dan zijn het eigenlijk makkelijke

Nadere informatie

LES 10. Naar onze buurt verhuisd. Sabbat Doe Lees Johannes 1 en Hebreeën 2.

LES 10. Naar onze buurt verhuisd. Sabbat Doe Lees Johannes 1 en Hebreeën 2. LES Naar onze buurt verhuisd Ben je ooit verhuisd naar eenn nieuw huis? Vroeg je je af of je in de nieuwe buurt zou passen? Misschien is er een nieuw persoon in jouw buurt komen wonen. Wat heb je gedaan

Nadere informatie

k ga naar school e vais à l ecole

k ga naar school e vais à l ecole Nederlandstalig onderwijs k ga naar school e vais à l ecole Nederlands Français k ga naar school e vais à l école Wat heb ik goed geslapen. Mama helpt me bij het wassen en aankleden. Ze vertelt me dat

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult)

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Mag ik thuiswerken? Een onderzoek naar de attitudes van managers t.a.v. telewerkverzoeken Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Nederland

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF

Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF 1 Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF Pression fiscale, médias sociaux ou encore législation anti-blanchiment : les comptables-fiscalistes nous disent tout! Fiscale druk, sociale media en witwaswetgeving

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

ONDERWIJS TURNHOUT BEN JIJ CREATIEF MET DE COMPUTER? EDUCATION L EDUCATION SEPTEMBER 2014 TOT JANUARI 2015. Kijk dan snel op pagina 5!

ONDERWIJS TURNHOUT BEN JIJ CREATIEF MET DE COMPUTER? EDUCATION L EDUCATION SEPTEMBER 2014 TOT JANUARI 2015. Kijk dan snel op pagina 5! ONDERWIJS TURNHOUT EDUCATION L EDUCATION SEPTEMBER 2014 TOT JANUARI 2015 BEN JIJ CREATIEF MET DE COMPUTER? Kijk dan snel op pagina 5! 1 TALEN ENGELS ENGLISH L ANGLAIS Je wil graag Engels leren of je kent

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger.

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. 1 What do you want to be? Lees de tekst. Kruis daarna één van de zinnen aan. De tekst gaat over beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. grow up job future choose space groot worden baan toekomst

Nadere informatie

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Rode Leeuw missie!!de Rode Leeuw biedt een moedertaalprogramma aan voor kinderen vanaf 4 tot 16 jaar bestaande uit kwalitatief goed NTC-onderwijs

Nadere informatie

Chairs for the quality office FLIGHT

Chairs for the quality office FLIGHT Chairs for the quality office FLIGHT Flight 20 Het nieuwe werken Une nouvelle façon de travailler Het nieuwe werken houdt in dat één bureaustoel meerdere gebruikers heeft. Flight 20 is hiervoor geschikt

Nadere informatie

(HULP)WERKWOORDEN VAN MODALITEIT

(HULP)WERKWOORDEN VAN MODALITEIT (HULP)WERKWOORDEN VAN MODALITEIT 1. De vormen van KUNNEN, MOGEN, WILLEN & MOETEN kunnen mogen willen moeten Ik kan mag wil moet dat alleen doen. Je / U kunt mag wilt moet dat alleen doen. kan wil dat alleen

Nadere informatie

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten?

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? 1 Let s celebrate! read Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? Let s celebrate! Guy Fawkes Night People in Britain celebrate Guy Fawkes Night. It s on the 5th of November.

Nadere informatie

Wedstrijdreglement Hug the Trooper

Wedstrijdreglement Hug the Trooper Wedstrijdreglement Hug the Trooper 1. De wedstrijd op hugthetrooper.brightfish.be wordt georganiseerd door Brightfish NV, Eeuwfeestlaan 20, 1020 Brussel. 2. De wedstrijd staat open voor alle personen die

Nadere informatie

Cela vous dit-il d emboîter le pas avec la Loterie Nationale?

Cela vous dit-il d emboîter le pas avec la Loterie Nationale? Let s Move Loterie Nationale Service des Ressources Humaines Service Interne pour la Prévention et la Protection au travail Nationale Loterij Dienst Human Ressources Interne Dienst voor Preventie en Bescherming

Nadere informatie

Libellé: ABO GROUP ISIN: BE0974278104 Code Euronext: BE0974278104 Mnémonique: ABO

Libellé: ABO GROUP ISIN: BE0974278104 Code Euronext: BE0974278104 Mnémonique: ABO Augmentation du nombre d'actions en circulation PLACE: AVIS N : DATE: 22/12/2014 MARCHE: Augmentation du nombre d'actions en circulation Euronext fait connaître que 1 actions nouvelles émises par, immédiatement

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

De wasstraat. Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0)

De wasstraat. Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0) De wasstraat Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0) 20 370 51 42 hello@fonk-amsterdam.com Why? Een van de belangrijkste vragen die je jezelf moet vragen als startup is

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008

Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008 Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008 SPILINDEX 110,51 INDICE-PIVOT 110,51 Tegemoetkomingen aan personen met een handicap Allocations aux personnes handicapées (Jaarbedragen) (Montants annuels)

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

Wie zijn wij? Qui sommes-nous?

Wie zijn wij? Qui sommes-nous? Projectbrochure Brochure promoteurs 2015 Wie zijn wij? Grando Keukens is in België een vertrouwd merk. Met een landelijk netwerk van prachtige toonzalen bedienen wij de keukenmarkt. Gericht op: - Verkoop

Nadere informatie

Employment Monitor. Voor Corelio/Jobat Door Synovate Datum: 24/5/2011

Employment Monitor. Voor Corelio/Jobat Door Synovate Datum: 24/5/2011 Employment Monitor Voor Corelio/Jobat Door Synovate Datum: 24/5/2011 Methodologie Werkgevers N=500 Telefonische interviews Interviews met HR professionals Representatieve steekproef (Graydon) op basis

Nadere informatie

Dit bestand (.pdf) dient enkel als voorbeeld. Het mag op geen enkele wijze openbaar worden gemaakt zonder toestemming van de auteur (Frank Penders,

Dit bestand (.pdf) dient enkel als voorbeeld. Het mag op geen enkele wijze openbaar worden gemaakt zonder toestemming van de auteur (Frank Penders, Dit bestand (.pdf) dient enkel als voorbeeld. Het mag op geen enkele wijze openbaar worden gemaakt zonder toestemming van de auteur (Frank Penders, www.frankpenders.com, tel.nr.: 0645012169). Frank Penders

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Google AdSense Account Disabled

Google AdSense Account Disabled Gmail - Google AdSense Account Disabled 2/29/12 8:23 PM Google AdSense Account Disabled Google AdSense To: voelspriet@gmail.com Thu, Feb 16, 2012 at 3:01 AM This message

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website

Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website Edition 01 Réservation d un cours au Siemens SITRAIN Institute 1.1 Commencer sur le site web A partir de la page de démarrage https://www.sitrain-learning.siemens.com/bel-pl/en/index.do

Nadere informatie