28 maart Met hoogachting, Namens DEC-UM, De voorzitter

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "28 maart 2008. Met hoogachting, Namens DEC-UM, De voorzitter"

Transcriptie

1 8 maart 008 Aan: Minister LNV, Voedsel en Waren Autoriteit, Regionale dienst Noordwest, Centrale Handhaving Dierproeven Hoogte Kadijk 40, 08 BK Amsterdam Postbus 84, 000 AB Amsterdam Aan: Vergunninghouder College van Bestuur Universiteit Maastricht Gemandateerde Decaan Faculty of Health, Medicine and Life Sciences Bureau FHML Postbus MD Maastricht Bijgaand geeft de Dier Experimenten Commissie van de Universiteit Maastricht (DECUM), conform de wet op de dierproeven artikel 8e, verslag over het jaar 007. Het jaarverslag is vastgesteld in haar vergadering van 8 maart 008. De informatie met betrekking tot de uitgebrachte adviezen aan de vergunninghouder is, zoals bepaald in de Dierproevenregeling artikel l, eerste lid, sub b, gerubriceerd in tabelvorm en ondergebracht in hoofdstuk 5. Mocht u ter wille van het inzicht in de afwegingen die zijn gemaakt bij de advisering, belangstelling hebben voor de notulen van de vergaderingen dan zullen wij u deze op uw verzoek separaat toesturen. Met hoogachting, Namens DECUM, De voorzitter

2 JAARVERSLAG 007 DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT DECUM Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid

3 INHOUDSOPGAVE. INLEIDING.. ALGEMEEN GEDEELTE 4 PLAATS EN ERKENNING TAAKSTELLING WERKWIJZE. SAMENSTELLING VAN DE DECUM 8 MUTATIES SAMENSTELLING 4. VERGADERINGEN DECUM 0 5. OVERZICHT VAN DE DIERPROEVEN WAAROVER ADVIES is UITGEBRACHT TOETSING ONDERZOEKSPLANNEN Tabellen en Overzichten Overzicht naar Doel van de proef (VHIcodering) Onderzoeksaanvragen naar Onderzoekschool en lijn van UM 6. SPECIFIEKE GETOETSTE ONDERZOEKE N 5 7. AANDACHTSPUNTEN 5 FUNCTIONEREN VAN DE DECUM IN RELATIE TOT EVALUATIE WoD VERANTWOORDELIJKHEID VERMINDERING PROEFDIEREN VERMINDERING ONGERIEF OVERIGE TAKEN ONDERWIJS EN VOORLICHTING INTERNE CONTACTEN EXTERNE CONTACTEN BEHANDELING VAN KLACHTEN M.B.T. PROEFDIEREN

4 . INLEIDING De Dier Experimenten Commissie aan de Universiteit Maastricht (DECUM) adviseert de decaan van de Faculteit der Geneeskunde, gemandateerde van de Vergunninghouder zijnde het College van Bestuur van de UM. Haar taakstelling is een ethische toetsing van het belang van de dierproeven en het ongerief voor de dieren. In de afweging tussen enerzijds het ongerief voor de proefdieren en anderzijds het maatschappelijk en wetenschappelijk belang van het onderzoek is de DECUM zich bewust van de maatschappelijke weerstand tegen het gebruik van proefdieren, maar ook van de eisen die gesteld worden aan wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van de gezondheid en de bestrijding van ziekten van de mens. De DECUM geeft in dit jaarverslag een verantwoording en een overzicht van de toetsing van de onderzoeksaanvragen die in 007 aan haar zijn voorgelegd ter advisering aan de vergunninghouders. Het jaarverslag 007 van de DECUM is opgemaakt naar het voorlopig format van 00 van de Inspectie Keuringsdienst van Waren. Een opgave verstrekken van de "duur van de proef' is een ondoenlijke zaak, omdat elke proef met een dier een dierproef is en binnen een dierexperiment de dieren vaak een verschillende behandelingsduur ondergaan. De indeling en opzet van het jaarverslag DECUM 00, 004, 005 en 006 zijn exact gevolgd, waarmee de vergelijkbaarheid is gediend. Informatie over de status, taakstelling en werkwijze zijn opgenomen in deel. De huidige samenstelling van de commissie naar disciplines conform de WOD art.isa tweede lid is onder. geplaatst. In deel 4 staat de informatie over de vergaderingen en de procedure. In het jaarverslag zijn onder 5. de gebruikelijke gegevens met betrekking tot het resultaat van de toetsing opgenomen, maar is ook de inkadering van de onderzoeksvoorstellen binnen de hoofd en deel van de research UM aangegeven. Deel 7. bevat onderwerpen waarin aandacht wordt besteed aan gerichte inspanningen van de DECUM met betrekking tot de drie V's en aan het standpunt ten aanzien van verantwoordelijkheid en open(baar)heid. Mededelingen over de activiteiten van de DECUM en haar leden vormen de afsluiting van dit jaarverslag.

5 . ALGEMEEN GEDEELTE PLAATS EN ERKENNING De DECUM bestaat sedert 989. Het eerste DECreglement is opgesteld door de decaan van de Faculteit der Geneeskunde (gemandateerde van de vergunninghouder het College van Bestuur van de UM) en op juli 989 geaccordeerd. Een aangepast reglement is op 0 juni 997 door de decaan van de Faculteit der Geneeskunde goedgekeurd en in november 997 aangeboden ter beoordeling aan de minister van VWS. Op 6 april 998 werd een goedkeuring van dit DEC reglement door de staatssecretaris van VWS ontvangen; de DECUM werd hierbij erkend gezien het van de Centrale Commissie Dierproeven en gelet op WOD art. 8a eerste lid (brief VWS, kenmerk GZB/VVB98845). Op april 005 is een herziene versie door het bestuur van de Faculteit der Geneeskunde UM geaccordeerd. Het ministerie is via toezending van het reglement aan de Inspectie in kennis gesteld van het nu vigerende reglement. TAAKSTELLING De DECUM adviseert de vergunninghouders omtrent de ethische toelaatbaarheid van voorgenomen dierproeven, hierbij in het bijzonder het ongerief van de proefdieren afwegend in relatie tot het wetenschappelijk en maatschappelijk belang dat met de dierproef wordt beoogd. De DECUM adviseert het College van Bestuur van de UM en is klankbord voor onderzoekers met betrekking tot ontwikkelingen op het gebied van dierproevenbeleid en biotechnologische handelingen bij dieren. De DECUM heeft tot taak klachten inzake verantwoord gebruik en behandeling van proefdieren te behandelen. De DECUM heeft tot taak om de toepassing van de drie V's (Vervanging, Vermindering, Verfijning) van proefdieren te stimuleren. Het ethisch uitgangspunt, het reglement en een handleiding voor het indienen van DEC is vastgelegd in "Het Gele Boekje", waarin voor onderzoekers en andere geïnteresseerden de uitgangspunten en werkwijze van de DECUM worden uitgelegd. Van dit boekje uit 989 is in 999 een geheel herziene e druk verschenen. Inmiddels is een tweede herziene versie van deze informatie digitaal op de website van de UM onderzoekers beschikbaar. De DECUM heeft in 007 voor afgegeven voor derden. College van Bestuur van de Universiteit Maastricht (UM) en Academisch Ziekenhuis Maastricht (AZM). Gemandateerde voor vergunninghouder is de decaan van de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences

6 WERKWIJZE De DEC werkt volgens stramien (Flowchart DECUM procedure) zoals vastgelegd in het DECUM reglement. Het concept onderzoeksvoorstel wordt uiterlijk 7 kalenderdagen voor de vergadering voorgelegd aan de proefdierdeskundige (art. 4 WOD). Hierbij wordt gebruik gemaakt van een DECaanvraagformulier met VHIcoderingen, te vinden op Het model van het aanvraagformulier geeft uitvoerige toelichting hoe de aanvraag gestructureerd en onderbouwd dient te zijn om te voldoen aan art. a van het Dierproevenbesluit van 5 november 996 en om ethische toetsing door de DECUM mogelijk te maken. De proefdierdeskundige screent het ontwerp op de proefdierkundige aspecten en voert zonodig overleg met de aanvragende onderzoeker. Een project wordt ingediend uiterlijk 0 kalenderdagen voor de vergadering bij de secretaris. Deze controleert of alle informatie die de DECUM nodig heeft om tot een afgewogen oordeel te kunnen komen, in de projectaanvraag is opgenomen. Het onderzoeksvoorstel is dan beoordeeld op zijn proefdierkundige aspecten door de proefdierdeskundige. Het ingediende onderzoeksplan krijgt een uniek nummer, wordt aan alle DECleden toegezonden en wordt voor de eerstvolgende DECvergadering geagendeerd. De DECleden ontvangen de onderzoeksplannen minimaal 5 werkdagen vóór de DECvergadering. In de vergadering wordt het project besproken en wordt geadviseerd. Het kent een kwalificaties: een, aangehouden, of een negatief. Een negatief omtrent een project kan alleen gegeven worden na de indiener/onderzoeker te hebben gehoord. Wanneer een project niet onmiddellijk een krijgt, bericht de DECUM de aanvrager haar opmerkingen. Als het kleine veranderingen, aanpassingen of aanvullingen betreft kan de DECUM de voorzitter en secretaris machtigen nadat de wijzigingen door de onderzoekers zijn overgenomen en in het projectvoorstel zijn geïmplementeerd het project te adviseren op het eerstvolgende overleg tussen voorzitter en secretaris. Echter indien essentiële aanpassingen noodzakelijk zijn, wordt het project aangehouden en dient het onderzoeksplan opnieuw te worden ingediend en wederom aan de DECUM ter beoordeling te worden voorgelegd als een herziene versie onder hetzelfde aanvraagnummer. De DECUM kan ook aanvullende voorwaarden stellen. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het gefaseerd uitvoeren van het onderzoek. In dat geval krijgt het project pas een als wordt aangegeven dat een persoon met speciale vaardigheid op dat gebied, de proeven uitvoert of dat de onderzoeker zich eerst deze kundigheden eigen maakt. De DECUM kan onderzoekers uitnodigen om hun onderzoeksvoorstel ter vergadering toe te lichten. Ook kan de DECUM vooraf vragen om een pilotexperiment of literatuurstudie en over de uitkomsten daarvan eerst te rapporteren alvorens het project wordt beoordeeld. In een gevallen wordt een project gefaseerd ten aanzien van zijn uitvoering, waarbij terugrapportage aan de DECUM als voorwaarde wordt gesteld. Een wordt pas gegeven, nadat de eventuele voorstellen tot wijziging van de DECUM in het onderzoeksplan zijn opgenomen. Van een wordt de indiener schriftelijk op de hoogte gesteld. Bij afwezigheid ter vergadering kunnen DECleden hun commentaren ten aanzien van de protocollen schriftelijk inbrengen.

7 De voorzitter en secretaris overleggen na iedere DEC vergadering, tussentijds tussen twee vergaderingen en verder indien een van beiden dat wenselijk acht. Daarnaast vindt een zeer intensief verkeer plaats, veelal de art. 4 functionaris daarbij includerend.

8 Flowchart DECUM procedure onderzoeker onderzoeksaanvraag 7 kalenderdagen vóór deadline indienen \t o n t w e r P onderzoeksaanvraag dierproef i r secretariaat DEC Agenda DEC Multipliceren Verzenden aan DECleden Bestudering door DECleden.. k Art. 4 (proefdierkundig) Secretaris DEC 0 kalenderdagen vóór vgd datum / deadline ^ J s c r e e n i n g v e r w e r k i n g Vergadering DEC Art. 4 advisering Secretaris DEC rapportage Voorzitter DEC b e r a a d

9 . SAMENSTELLING MUTATIES: Met ingang van 9 juni 007 is door tijdgebrek van een DEClid een vacature ontstaan. Met ingang van l september 007 is ter vervulling van deze vacature een nieuw extern DEClid toegetreden. SAMENSTELLING: De DECUM bestaat uit een voorzitter en negen overige leden. De voorzitter en drie leden zijn extern, de overigen staan in arbeidsverhouding van de UM. De art. 4 functionaris adviseert de DEC ten aanzien van de dierproefaanvragen en ter vergadering gevraagd dan wel ongevraagd. De DECUM was in 007 samengesteld uit de volgende leden met hun specifieke kwalificaties: Voorzitter Deskundige op het gebied van proefdieren, hun welzijn en van ethische toetsing, Niet in arbeidsverhouding staand met UM, geen betrokkenheid bij dierproeven. De voorzitter draagt zorgt voor de evenwichtige samenstelling van de Commissie, geeft leiding aan de vergadering en onderhoudt de landelijke contacten. Lidl. Deskundige op het gebied van dierproeven en kansberekening. Niet in arbeidsverhouding staand met UM, geen betrokkenheid bij dierproeven. Lid. Deskundige op het gebied van ethiek en ethische toetsing. In arbeidsverhouding staand met UM, niet betrokken bij dierproeven. Lid. (plv. vzq Deskundige op het gebied van dierproeven, diergedrag en van alternatieven voor dierproeven. In arbeidsverhouding staand met UM, betrokken bij dierproeven, Lid 4. Deskundige op het gebied van dierproeven en alternatieven voor dierproeven. In arbeidsverhouding staand met UM, betrokken bij dierproeven. Lid 5. Deskundige op het gebied van proefdieren en hun bescherming. In arbeidsverhouding staand met UM, betrokken bij dierproeven. Lid 6. Deskundige op het gebied van dierproeven, alternatieven voor dierproeven en statistiek. In arbeidsverhouding staand met UM, betrokken bij dierproeven. Lid 7.

10 Deskundige op het gebied van genetische modificatie en genetisch gemodificeerde proefdieren en van dierproeven. In arbeidsverhouding staand met UM, betrokken bij dierproeven. Lid 8. Deskundige op het gebied van proefdieren en hun bescherming. Niet in arbeidsverhouding staand met UM, geen betrokkenheid bij dierproeven. Lid 9. Deskundige op het gebied van leefmilieu en alternatieven voor dierproeven. Niet in arbeidsverhouding staand met UM, geen betrokkenheid bij dierproeven. Adviserend aan de DECUM: Proefdierdeskundige (art. 4 per l juni 007) Veterinair deskundige op het gebied van proefdieren en hun bescherming en van dierproeven 0

11 4. VERGADERINGEN DATA: Op basis van een vergaderfrequentie van eenmaal per maand (laatste vrijdag van de maand van uur) heeft de DECUM in 007 twaalfmaal vergaderd. De DECUM kent geen "Kleine Commissies" haar vergaderingen worden altijd plenair gehouden. De vergaderdata van de DECUM in 007 waren: 6 januari juli 007 februari 007 augustus maart september april oktober juni november juni december 007 Hierbij was de DEC driemaal voltallig, eenmaal was één lid afwezig, driemaal waren twee leden, driemaal waren drie leden, tweemaal 4 leden afwezig. Bij afwezigheid is het gebruikelijk dat DECleden hun commentaren ten aanzien van de protocollen schriftelijk inbrengen in de vergadering. De besluitvorming is steeds via consensus verlopen. De agenda van de DECUM kent een vaste structuur. Opening B. Nieuwe C Aangepaste (ter goedkeuring DECUM). C. Aangepaste (ter goedkeuring voorzitter/vicevoorzitter en secretaris). D. Brieven en informatie m.b.t.. D. Brieven en informatie algemeen. D. Brieven en informatie en algemeen. E. Mededelingen voorzitter/secretaris/proefdierdeskundige. Rondvraag. Sluiting. Opmerkelijk in deze vergadering. In het kalenderjaar 007 werden aan de DECUM ter advisering aan de vergunninghouder 0 dierproefaanvragen voorgelegd. De aanvragen worden onderscheiden in: ) gestandaardiseerde aanvragen voor het doen van volledige dierproef ) pilots Hiertoe worden gerekend oriënterende studies met een beperkt proefdieren (maximaal 6). Het zijn kwalitatieve studies, vaak bedoeld voor het uittesten van een procedure, om een methodiek te testen of voor het zich eigen maken van een techniek. Het is geenszins de intentie enige statische betrouwbaarheid met betrekking tot gegevens te verkrijgen, veelal gaat het om een uitspraak te krijgen is er een effect of geen.

12 Tevens wordt in de DEC vergadering uitgebracht over lopende onderzoeken waarvoor een uitbreiding of een aanpassing wordt gevraagd. In twee vergaderingen van de DECUM zijn onderzoekers van drie uitgenodigd een presentatie te geven over hun onderzoek en respons te geven op vragen en opmerkingen van de DEC.

13 5. OVERZICHT VAN DE DIERPROEVEN WAAROVER ADVIES is UITGEBRACHT TOETSING ONDERZOEKSPLANNEN: De onderzoeksaanvragen aan de DECUM voorgelegd, worden onderscheiden in oude nog lopende aanvragen en nieuwe studies. Uit het jaar 004 is per l januari 007 nog l project in behandeling. Uit het jaar 005 zijn nog in behandeling in 007. Uit het jaar 006 zijn in behandeling, l project is teruggetrokken. Uit het jaar 007 schuiven 6 door naar 008. Voor reeds eerder geadviseerde wordt niet zelden een uitbreiding van het proefdieren, een aanpassing van het onderzoeksplan of een verlenging van de termijn aangevraagd als gevolg van voortschrijdend inzicht en ontwikkelingen tijdens de uitvoeringsfase van de experimenten. Hierover heeft de DECUM zich per casus beraden en geadviseerd. Dit beraad is verder niet in het jaarverslag opgenomen omdat de ethische toetsing van het experiment in eerdere fase heeft plaatsgevonden Samenvatting: Aantal dierproefaanvragen in behandeling in 007 bij DECUM: uit 004 l uit 005 uit 006 in 007 nieuw ingediende protocollen 0 Totaal 7 aanvragen. Afhandeling dierproefaanvragen in 007: Uit 004: l Uit 005: l Project is teruggetrokken l Uit 006: Afgehandeld uit 005: O Afgehandeld uit 006: Ingediend 0 in 007: Positief geadviseerd 74 Teruggetrokken l 6 Het over 74 van de 0 uit 007 is gegeven: onmiddellijk of met een kleine tekstuele wijziging 94 «na beantwoording van vragen en/of aanpassing op enkele punten 45 na herziening van het project in een tweede beraad 5

14 TABELLEN EN OVERZICHTEN: Tabel. geeft een overzicht van de aanvragen van het jaar 007. De staan in volgorde van indienen, zijn aangeduid met doel van onderzoek overeenkomstig de VHIcode, hun inkadering in de onderzoekscholen van de UM en onderverdeling in onderzoeklijnen is aangegeven. In Overzicht l zijn vermeld alle in het jaar 007 aan de DECUM voorgelegde gerubriceerd naar doel van de proef volgens VHIcode (registratie dierproeven) en het resultaat van hun advisering. Een algemeen overzicht gaat vooraf aan de gespecificeerde len per VHIcodering "doel van de proef'. Overzicht toont de in het jaar 007 aan de DEC ter advisering voorgelegde onderzoeksaanvragen (0) van de Vergunninghouder "UM" met inbegrip van de onderzoeken in samenwerkingsverband met de Tu/E op het gebied van Biomedische Technologie opgesplitst naar Onderzoekschool ("Hoofdproject") en deel ("Onderzoekslijn") van UM. Overzicht _ geeft de in het jaar 007 onderzoeksaanvragen per Onderzoekschool en onderzoekslijn UM in cijfers weer. 4

15 Tabel. Projecten ingediend in 007 bij DECUM met VHI coderingen en inkadering OnderzoekscholenMijnen UM legenda: Eventueel met kleine tekstuele wijzigingen Wijzigen V/S Vragen beantwoorden en/of wijzigingen in protocol doorvoeren, waarna Voorzitter en Secretaris een voorlopig afgeven dat in volgende vergadering wordt bekrachtigd. Wijzigen Structurele wijzigingen doorvoeren in herziening van het protocol ten aanzien van een of meer punten; wordt aangehouden voor een tweede beraad in de DECUM Teruggetrokken Projectvoorstel is teruggetrokken na opmerkingen van de DECUM PROJECTEN 007 DEC UNIVERSITEIT MAASTRICHT Nummer DEC UM Doel onder zoek vlgs VHIcodering Hoofdproject l.. 4. Hersenen en gedrag 5. GROW Tl H PT IClltll 7 anrlpr TT\ /. cillutl kjlvl 8. BMT 9. n *f*y\ geen T\ \ji\i 6. Biomate Onderzoek lijn * T..j. 4^r..., J.. Datum Status na Datum Status na vervolg le sessie sessie i "_~j... ' ~~" r T "~f ~ ' _r _ "~~ ~ ".. Thrombosis en hemostasis. Cardiac function. Vascular Biology., Voeding en metabolisme. Klinische aspecten van voeding. Epidemiologische en gedragswet. voeding 4. Risico's van leefomstandigheden en j* voeding 4.. Neurodegeneratie en plasticiteit 5.. Perinatale geneeskunde. Ontwikkelingsbiologie. Oncologie 6.. Biomaterialen 7. Ander UM onderzoek 8. Biomedische Technologie TuE 9 Andere Vergunninghouder 5

16 TABEL I Projectaanvragen 007 Dier Experimenten Commissie Universiteit^ Maastricht Nummer Doel Hoofdproject 0 4 GROW, GROW 0 GROW Ander UM Lijn J Datum _ Status Datum Terugge Status 6

17 TTUM Ander UM GROW GROW, " Wijzigen V+vv

18 L GROW GROW GROW GROW CARJM CARJM l ii le deel 84 dieren Pos dieren

19 / GROW GROW GROW Carim GROW GROW GROW 4 il Wijzigen V+vv Wijzigen V+vv

20 L J GROW Ander UM Ander UM Wijzigen V+vv

21 OVERZICHTEN NAAR DOEL VAN DE PROEF: In onderstaand overzicht. zijn vermeld alle 0 ingediend in het jaar 007 gerubriceerd naar doel van de proef volgens VHIcode (registratie dierproeven) en het resultaat van hun advisering. Opgemerkt wordt dat het 0 van vergunninghouder UM betreft. Een totaal overzicht gaat vooraf aan de gespecificeerde len per VHIcodering "doel van de proef'. Overzicht uit tabel l (0) ingediend bij DECUM, gerubriceerd naar doel van de proef volgens VHIcode (registratie dierproeven) Vermeld i s: Afgewezen/ verklaard/teruggetrokken door onderzoeker Maximale duur van experimenten is 4 jaar vanaf datum goedkeuring of zoveel korter als onderzoeker heeft aangegeven. Totaal overzicht: Totaal 0 7 afgewezen / teruggetrokken / 8 Specificatie per VHIcodering voor het doel van het onderzoek: 0. Onderzoek t.b.v. de toepassing in de mens met betrekking tot de ontwikkeling immuunseraa, vaccins of andere biologische producten Onderzoek t.b.v. de toepassing in de mens met betrekking tot de productie, controle, ijking van immuunsera, vaccins of andere biologische producten. 0.0nderzoek t.b.v. de toepassing in de mens met betrekking tot de ontwikkeling van geneesmiddelen Onderzoek t.b.v, de toepassing in de mens met betrekking tot de productie, controle, ijking van geneesmiddelen.

22 05. Onderzoek t.b.v. de toepassing in de mens met betrekking tot de ontwikkeling van medische hulpmiddelen of toepassingen Onderzoek t.b.v. de toepassing van prod./contr./ijking mrd. hulpmiddelen. 07. Onderzoek t.b.v. de toepassing in de mens tot betrekking andere ijkingen. 09. Onderzoek t.b.v. de toepassing in het dier met betrekking tot de productie, controle of ijking van immuunsera, vaccins, of andere biologische producten. 0. Onderzoek t.b.v. de ontwikkeling van geneesmiddelen.. Onderzoek t.b.v. de toepassing in het dier met betrekking tot de ontwikkeling van medische hulpmiddelen of toepassingen. 9. Onderzoek met betrekking tot voedingsmiddelen voor menselijke consumptie. 4. Onderzoek met betrekking tot het opsporen van ziekten bij mensen Het herkennen of opsporen van andere lichamelijke kenmerken bij de mens.

23 6. Onderzoek met betrekking tot het opsporen van ziekten bij dieren. 9. Verschaffen of ontwikkelen van kennis van het menselijk of dierlijk lichaam of handvaardigheid in het verrichten van ingrepen daarop. 0. Een antwoord te verkrijgen op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot kanker bij de mens (exclusief het vaststellen van potentiële carcinogenen) Het verkrijgen van een antwoord op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot hart en vaatziekten bij de mens Het verkrijgen van een antwoord op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot geestesziekten of ziekten van het zenuwstelsel bij de mens Het verkrijgen van een antwoord op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot andere ziekten bij de mens Het verkrijgen van een antwoord op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot andere lichamelijke kenmerken bij de mens. 5. Het verkrijgen van een antwoord op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot het gedrag van dieren.

24 7. Het verkrijgen van een antwoord op een wetenschappelijke vraag met betrekking tot een andere wetenschappelijke waag

25 Overzicht onderzoeksaanvragen (0) per Onderzoekschool en onderzoekslijn UM in procenten. UM 0projectaa < >5 Lijn 0 I Lijn (! " Lijn 5 Lijn r Lijn I 4 Lijn ~T Lijn 4 Hers/Ged 8 Lijn Lijn 5 GROW 6 Lijn 6 Lijn Lijn 7 Ander Uftt[ 4 \ t Toelichting: Hoofd en deel l. Thrombosis en hemostasis. Cardiac fimction. Vascular Biology. Voeding en metabolisme. Klinische aspecten van voeding. Epidemiologische en gedragswet. voeding 4. Risico's van leefomstandigheden en voeding Hers.&Gedrag. Neurodegeneratie en plasticiteit GROW l.perinatale geneeskunde. Ontwikkelingsbiologie. Oncologie Biomaterialen. Biomaterialen Ander UM onderzoek GeenUM 5

26 6. SPECIFIEKE GETOETSTE ONDERZOEKEN Van deze gelegenheid wordt in dit jaarverslag geen gebruik gemaakt. Uit de overige onderdelen van het jaarverslag blijkt voldoende welke strekking de aangeboden hebben, hoe de inkadering is en hoe de toetsing plaatsvindt. 7. AANDACHTSPUNTEN FUNCTIONEREN VAN DECUM IN RELATIE TOT EVALUATIE WoD: In het verslagjaar is, evenals in voorafgaande jaren, aandacht besteed aan open(baar)heid. Naar aanleiding van de Evaluatie van de Wet Op de Dierproeven (Rapport: "Noodzakelijk kwaad, evaluatie Wet op de dierproeven ") zijn door de NVDEC acties ondernomen, zo ook door de art. 4 functionarissen en anderen in het proefdierveld. De DECUM heeft hiermee ingestemd en ze ondersteund. VERANTWOORDELIJKHEID: De primaire verantwoordelijkheid voor de dierproef ligt bij de onderzoeker. De ethische afweging tussen wetenschappelijk, maatschappelijk belang enerzijds en het dierexperiment anderzijds is aan de onderzoeker. De DECUM heeft haar format voor het aanvragen van een dierproef wat de ethische reflectie betreft gericht aangepast; onderzoeker dient te verwoorden waarom hij het verantwoord acht dat deze len proefdieren in dit speciale onderzoek dit ongerief ondergaan. Het onderzoek aan de UM is geïncorporeerd in onderzoekscholen,,grow, Hersenen & Gedrag. De UM met AZM is de overkoepeling van de onderzoekscholen. De Vergunninghouder draagt daardoor medeverantwoordelijkheid voor het gebruik van proefdieren in het onderzoek. De DEC is het wettelijke instrument dat de Vergunninghouder adviseert ten aanzien van het voorgenomen dierexperiment. De DECUM is van mening dat de maatschappelijke discussie over dierproeven op basis van openheid en goede informatie verstrekking gevoerd dient te worden. Binnen de universiteit is de DECUM het aanspreekpunt voor de ethische discussie voor aangelegenheden met betrekking tot dierproeven. Het is een streven van de DECUM de dierexperimenten in te kaderen in de bestaande onderzoekscholen en hun onderzoekslijnen teneinde een afstemming bij de onderzoekers te krijgen in het optimaal gebruik van proefdieren en daarmede ook het proefdiergebruik te kunnen beperken. Informatie over toetsing van de onderzoeksaanvragen, over het doel en de inkadering van de dierproeven binnen de wetenschappelijke onderzoeken wordt verstrekt door de DEC middels dit jaarverslag en middels de website van de UM. Een ander onderwerp komt regelmatig in de ethische toetsing van de DEC aan de orde: de vertaling van het onderzoek naar de kliniek: is voorgelegd onderzoek in de toekomst te gebruiken in een klinische setting? En een andere vraag is of elk onderzoek dat technisch mogelijk is ook gedaan moet worden? Moet alles wat technisch te verwezenlijken is ook verwezenlijkt worden? Deze afwegingen worden per casus gemaakt. In dit verband waren er discussies over draagtijd en vroeggeboorten bij mens en schaap. 6

27 Discussie over scanapparatuur en proefdiergebruik: Discussie over het onderzoek voor de ontwikkeling van scanapparatuur waarmee nietinvasief gemeten kan worden. Bij de ethische afweging staat de DEC uitgebreid stil bij de opmerking dat dit onderzoek in de toekomst proefdierbesparend zou zijn. De in de ethische afweging geuite verwachting van minder/lager proefdiergebruik door het gebruik van (nieuwe) beeldvormende technieken wordt niet nader toegelicht en/of beargumenteerd. Bovendien lijkt de verwachting gerechtvaardigd dat het proefdiergebruik hierdoor juist zal stijgen. Beeldvormende technieken zullen weliswaar extra informatie bieden in een deel van het lopend onderzoek, maar deze technieken zullen veelal het standaard nauwgezet histologisch onderzoek niet kunnen vervangen. Met name in tijdreeksstudies betekent dit vooralsnog dat extra informatie kan worden verkregen met behulp van beeldvormende technieken, maar dat voor de toepassing van deze technieken waarschijnlijk eerder extra proefdieren dan minder proefdieren nodig zullen zijn. Ook de ontwikkeling van nieuwe technieken ten behoeve van beeldvorming, bijvoorbeeld nieuwe contrastmiddelen, zal per saldo leiden tot een toename van proefdiergebruik, omdat deze technieken nu eenmaal eerst getest, gevalideerd en gekalibreerd, moeten worden. Discussie over het toe dan wel afnemen van dierproeven en len: De DEC discussieert nogmaals over het toe dan wel afnemen van dierproeven en len proefdieren bij de ontwikkeling van nietinvasieve meetapparatuur. Per proefdier kunnen metingen in de tijd plaatsvinden, in plaats van het per tijdspunt opofferen van een proefdier. De technische ontwikkelingen zullen blijven zorgen voor nieuw onderzoek ter vervolmaking en vernieuwing van apparatuur. VERMINDERING PROEFDIEREN: Experimentele groepen: De DECUM heeft veel aandacht besteed aan de opzet van de experimenten voor wat betreft de experimentele groepen en noodzakelijkheid van shamgroepen en/of controle groepen. Herhaaldelijk blijkt dat een wijziging in het experimentele design een besparing van groepen kan opleveren en daarmee een niet geringe reductie van het proefdieren. Het gaat echter om optimaal proefdiergebruik, een te laag proefdieren kan leiden tot een uitkomst die niet statistisch te onderbouwen valt. De voorgestelde len proefdieren in het dierexperiment moeten altijd een statistische basis hebben. De DEC vraagt inzicht in randomisatie bij steekproeftrekking, en blindering (en hoe) bij het samenstellen van groepen. Grootte onderzoeksgroep: Power Op instigatie van de DEC werken de onderzoekers van de UM bij de bepaling van de aanwezigheid van een behandelingseffect bij een gesteld minimum grootte van dat effect met een onderscheidingsvermogen (power) van 0.80 bij de berekening van de groepsgrootte. De ervaringen met de gereduceerde powercalculatie zijn gunstig als proefdierbesparend middel. Het rendeert ongeveer 5%. Gebruik van beide geslachten: Het stimuleren van het gebruik van proefdieren van beide geslachten in een experiment en het niet alleen routinematig aanvragen van alleen mannelijke dieren blijft continue aandacht van 7

JAARVERSLAG 2013 DEC-UM DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT. Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid

JAARVERSLAG 2013 DEC-UM DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT. Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid JAARVERSLAG 2013 DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT DEC-UM Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid 1 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMEEN GEDEELTE...4 PLAATS EN

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 DEC-UM DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT. Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid

JAARVERSLAG 2011 DEC-UM DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT. Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid JAARVERSLAG 2011 DIER EXPERIMENTEN COMMISSIE UNIVERSITEIT MAASTRICHT DEC-UM Vervanging Verfijning Vermindering & Verantwoordelijkheid 1 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMEEN GEDEELTE...4 PLAATS EN

Nadere informatie

Met hoogachting, Namens DEC-UM, De voorzitter. Dr. R. Hoenderken

Met hoogachting, Namens DEC-UM, De voorzitter. Dr. R. Hoenderken 05-04-2013 Aan: Minister LNV, Voedsel en Waren Autoriteit, Regionale dienst Noordwest, Centrale Handhaving Dierproeven Catharijnesingel 59 3511 GG Utrecht Aan: Vergunninghouder College van Bestuur Universiteit

Nadere informatie

JAARVERSLAG Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische Wetenschappen, Scheikunde en Biologie (DEC-DGK/FSB)

JAARVERSLAG Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische Wetenschappen, Scheikunde en Biologie (DEC-DGK/FSB) zs Univ«sïtcU Utrecht JAARVERSLAG 2006 Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische Wetenschappen, Scheikunde en Biologie (DEC-DGK/FSB) Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische

Nadere informatie

JAARVERSLAG DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE UNIVERSITEIT LEIDEN. Universiteit Leiden

JAARVERSLAG DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE UNIVERSITEIT LEIDEN. Universiteit Leiden JAARVERSLAG 2011 DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE UNIVERSITEIT LEIDEN Universiteit Leiden Inleiding De Dierexperimentencommissie (UDEC) toetst de onderzoeksplannen van de Universiteit Leiden waarbij sprake is

Nadere informatie

Jaarverslag 2002 Dierexperimentencommissie (DEC) Universitair Medisch Centrum Utrecht

Jaarverslag 2002 Dierexperimentencommissie (DEC) Universitair Medisch Centrum Utrecht Jaarverslag 00 Dierexparlmentencommlssle UMCU Jaarverslag 00 Dierexperimentencommissie (DEC) Universitair Medisch Centrum Utrecht Sinds juli 1998 is de Dierexperimentencommissie ten behoeve van de Faculteit

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum. Dierexperimentencommissie Geneeskunde (DEC-GNK)

Universitair Medisch Centrum. Dierexperimentencommissie Geneeskunde (DEC-GNK) Universitair Medisch Centrum utrecht JAARVERSLAG 2001 Dierexperimentencommissie Geneeskunde (DEC-GNK) Dierexperimentencommissie Geneeskunde UMC Utrecht, huispostnummer D 01,343, Postbus 85500, 3508 GA

Nadere informatie

DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE BEROEPSONDERWIJS NEDERLAND JAARVERSLAG 2008 VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE

DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE BEROEPSONDERWIJS NEDERLAND JAARVERSLAG 2008 VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE DEC DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE BEROEPSONDERWIJS NEDERLAND JAARVERSLAG 2008 VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE BON 1. INLEIDING. Dit verslag betreft de activiteiten van een DEC,

Nadere informatie

DEC-advies A. Algemene gegevens over de procedure 1. Aanvraagnummer:2015-0046 2. Titel van het project: Bioequivalentiestudies tbv markttoelating van diergeneesmiddelen 3. Titel van de NTS: Bioequivalentiestudies

Nadere informatie

Zoals in het regelement is beschreven, wordt met twee categorieën van protocollen gewerkt.

Zoals in het regelement is beschreven, wordt met twee categorieën van protocollen gewerkt. Jaarverslag 2013 van de Dierexperimenten Commissie WIL Research Europe B.V. 1. Inleiding In dit verslag over het jaar 2013 wordt een overzicht gegeven van de door de Dierexperimenten Commissie (DEC) van

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2013. Dierexperimentencommissie Beroepsonderwijs Nederland

JAARVERSLAG 2013. Dierexperimentencommissie Beroepsonderwijs Nederland JAARVERSLAG 2013 Dierexperimentencommissie Beroepsonderwijs Nederland DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2006. FUNCTIONARIS EX. ART. 14 Wod NVI. (Dierproeven NVI in 2006) Bilthoven, mei 2007

JAARVERSLAG 2006. FUNCTIONARIS EX. ART. 14 Wod NVI. (Dierproeven NVI in 2006) Bilthoven, mei 2007 JAARVERSLAG 2006 FUNCTIONARIS EX. ART. 14 Wod NVI (Dierproeven NVI in 2006) Bilthoven, mei 2007 Nederlands Vaccin Instituut (NVI), Bilthoven Jaarverslag 2006 Functionaris ex. art. 14 Wod, N VI ALGEMEEN

Nadere informatie

Vergunninghouder MUMC +

Vergunninghouder MUMC + Vergunninghouder MUMC + Proefdierkundig jaarverslag 2011 Proefdierdeskundige MUMC + 23 mei 2012 1 Inhouds opgave 1. Inleiding 2. Te rapporteren zaken 3. Dieren, aantallen en herkomst 4. Betrokken art.

Nadere informatie

Jaarverslag Dierexperimentencommissie Vrije Universiteit / VU medisch centrum 2014

Jaarverslag Dierexperimentencommissie Vrije Universiteit / VU medisch centrum 2014 Jaarverslag Dierexperimentencommissie Vrije Universiteit / VU medisch centrum 2014 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Algemene informatie: werkwijze... 1 Algemene informatie: werkgebied van de vergunninghouders...

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Dierexperimentencommissie TNO

Jaarverslag 2012 Dierexperimentencommissie TNO 1 / 21 Jaarverslag 2012 Dierexperimentencommissie TNO Datum 20 maart 2013 Aantal pagina's 21 Aantal tabellen 2 Aantal appendices 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Dierexperimentencommissie TNO

Jaarverslag 2010 Dierexperimentencommissie TNO 1 / 23 Jaarverslag 2010 Dierexperimentencommissie TNO Datum 22 maart 2011 Aantal pagina's 23 Aantal tabellen 2 Aantal appendices 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE 'Hvlï /PTC+ /ROC-U /HB' 2003

VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE 'Hvlï /PTC+ /ROC-U /HB' 2003 09-01-2004 LS, Hierbij stuur ik U het jaarverslag van de DEC die de dierexperimenten bet van de onderwijsinstituten: - PTC-plus, Barneveld - ROC Utrecht Flogeschool van Utrecht Hogeschool Brabant. Het

Nadere informatie

Artikel 1 Dagelijks Bestuur 1. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit de algemeen voorzitter, de waarnemend voorzitter en de vicevoorzitter(s).

Artikel 1 Dagelijks Bestuur 1. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit de algemeen voorzitter, de waarnemend voorzitter en de vicevoorzitter(s). Huishoudelijk Reglement DEC Utrecht Dit Huishoudelijk Reglement is een aanvulling op het Reglement van de Dierexperimentencommissie Utrecht, d.d. 30 april 2015, zoals goed gekeurd en erkend door de Centrale

Nadere informatie

Proefdieren in de wetenschap VU & VUmc

Proefdieren in de wetenschap VU & VUmc Proefdieren in de wetenschap VU & VUmc jaarverslag dierproeven 2013 De VU en VUmc doen onderzoek met behulp van proefdieren. Dat gebeurt met zeer goede redenen en op een verantwoorde manier. Over het gebruik

Nadere informatie

3 Kunt u bevestigen dat Universiteit Maastricht nog geen besluit heeft genomen over dierproeven op labradors in de toekomst?

3 Kunt u bevestigen dat Universiteit Maastricht nog geen besluit heeft genomen over dierproeven op labradors in de toekomst? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Profielen deskundigheden vertegenwoordigd in de DEC. Inleiding

Profielen deskundigheden vertegenwoordigd in de DEC. Inleiding Profielen deskundigheden vertegenwoordigd in de DEC Inleiding De evaluatie van de Wet op de dierproeven (Wod) in 2005 heeft een reeks van acties in gang gezet. Eén van die acties is dat de NVDEC een nadere

Nadere informatie

Analisten en proefdieren

Analisten en proefdieren Analisten en proefdieren LIMO labdag 5 oktober 2011 Fred Poelma Proefdierdeskundige Universiteit Utrecht en UMC Utrecht 31 oktober 2011 Inhoud presentatie Inleiding Wet op de dierproeven 3 V s Bevoegd

Nadere informatie

Samenwerken DEC s en CCD voor verantwoord proefdiergebruik

Samenwerken DEC s en CCD voor verantwoord proefdiergebruik Bijeenkomst 16 december 2015 in Driebergen Samenwerken DEC s en CCD voor verantwoord proefdiergebruik Op dit moment volgt de Centrale Commissie Dierproeven (CCD) ongeveer 70% van de adviezen van dierexperimentencommissies

Nadere informatie

UKB Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek

UKB Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek UKB Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek Reglement vastgesteld in de vergadering van het Samenwerkingsverband UKB op 26 oktober 1988 en herzien

Nadere informatie

DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE NEDERLANDS KANKER INSTITUUT JAARVERSLAG 2014

DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE NEDERLANDS KANKER INSTITUUT JAARVERSLAG 2014 27 maart 2015 DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE NEDERLANDS KANKER INSTITUUT JAARVERSLAG 2014 Algemeen: De Dierexperimentencommissie van het Nederlands Kanker Instituut, hierna te noemen de DEC, is ingesteld op

Nadere informatie

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR Nummer : 743 Paraaf: Onderwerp : Klachtenregeling en Reglement van orde klachtencommissie Besluit : Het College van Bestuur besluit tot vaststelling van de Klachtenregeling

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren.

Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren. Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren. Secretariaat DEC Aanvrager: Afdeling: Titel dierproef: Oefening en training medewerkers Aanmeldcode / Protocol: 0060.a Stadia van de proef: 0--006

Nadere informatie

1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Het testen van een nieuw calciumfosfaat keramiek met botgroeistimulerende eigenschappen (EpitaxOs) als botvervanger in mond- kaak en aangezichtschirugische

Nadere informatie

iet-technischesamenvatting

iet-technischesamenvatting iet-technischesamenvatting 1 Algemenegegevens 1.1 Titel van het project Verbetering van dendritische cel functies in anti-kanker therapieen 1.2 Looptijd van het project 1-9-2015-1-9-2020 1.3 Trefwoorden

Nadere informatie

VERTROUWELIJK. DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE NEDERLANDS KANKER INSTIUUT JAARVERSLAG maart 2011

VERTROUWELIJK. DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE NEDERLANDS KANKER INSTIUUT JAARVERSLAG maart 2011 VERTROUWELIJK DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE NEDERLANDS KANKER INSTIUUT JAARVERSLAG 2010 30 maart 2011 Algemeen: De Dierexperimentencommissie van het Nederlands Kanker Instituut, hier te noemen de DEC, is ingesteld

Nadere informatie

Vooraf. Artikel 1 Vergaderingen en vergaderorde HUISHOUDELIJK REGLEMENT. Brede Sociaal Maatschappelijke Raad gemeente Doesburg

Vooraf. Artikel 1 Vergaderingen en vergaderorde HUISHOUDELIJK REGLEMENT. Brede Sociaal Maatschappelijke Raad gemeente Doesburg HUISHOUDELIJK REGLEMENT Brede Sociaal Maatschappelijke Raad gemeente Doesburg Vooraf De Brede Sociaal Maatschappelijke Raad (BSMR) van de gemeente Doesburg adviseert het College van Burgemeester en Wethouders

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren.

Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren. Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren. Secretariaat DEC Aanvrager: Afdeling: Titel dierproef: Practicum ANU30806: Invloed koolhydraten en vetten op de energiestofwisseling bij varkens

Nadere informatie

Alkyon Hydraulic Consultancy & Research

Alkyon Hydraulic Consultancy & Research bezoekadres Voorsterweg 28 8316 PT Marknesse postadres Postbus 248 8300 AE Emmeloord e-mail info@alkyon.nl internet http://www.alkyon.nl Mw. Centrale Handhaving Dierproeven VWA Noord west Hooge Kadijk

Nadere informatie

Niet technische samenvatting. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet technische samenvatting. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niettechnische samenvatting 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Respiratoir Syncytieel Virus (RSV) in kalveren 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) Oktober 2015 oktober 2020

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting. Taalontwikkeling, cellen, hersenactiviteit, ziekte, muismodel

Niet-technische samenvatting. Taalontwikkeling, cellen, hersenactiviteit, ziekte, muismodel Niet-technische samenvatting 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project onderzoek naar de invloed van taalgenen op de hersenontwikkeling en hersenfunctie 1.2 Looptijd van het project 1-9-2015-1-9-2020

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015129. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project. 5 jaar.

Niet-technische samenvatting 2015129. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project. 5 jaar. Niet-technische samenvatting 2015129 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Evaluatie en behandeling van pulmonale arteriële hypertensie. 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5)

Nadere informatie

Datum ontvangst DEC: 12 september 2011 DEC nr: 3162 DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE TNO AANMELDINGSFORMULIER VOOR EEN NIEUW ONDERZOEKSPLAN

Datum ontvangst DEC: 12 september 2011 DEC nr: 3162 DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE TNO AANMELDINGSFORMULIER VOOR EEN NIEUW ONDERZOEKSPLAN TNO-voorschrift DEC/00 F0 versie 4 5 september 00 Zou - /7 Datum ontvangst DEC: september 0 DEC nr: 6 DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE TNO AANMELDINGSFORMULIER VOOR EEN NIEUW ONDERZOEKSPLAN Dit formulier dient

Nadere informatie

Reglement Cliëntenraad Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant

Reglement Cliëntenraad Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant Reglement Cliëntenraad Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant 1 oktober 2011 Reglement Cliëntenraad van Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant stelt conform

Nadere informatie

4 leden CCD aanwezig, algemeen secretaris en secretaris aanwezig. Vanaf punt 12 schuift het vijfde lid van de commissie aan.

4 leden CCD aanwezig, algemeen secretaris en secretaris aanwezig. Vanaf punt 12 schuift het vijfde lid van de commissie aan. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Centrale Commissie Dierproeven Postbus 20401 2500 EK Den Haag Betreft: Versie: Aanwezig: Verslag CCD 15-11 15-13 4 leden CCD aanwezig, algemeen secretaris en

Nadere informatie

Stichting VHAN. Reglement Wetenschapscommissie

Stichting VHAN. Reglement Wetenschapscommissie Stichting VHAN Reglement Wetenschapscommissie Aangepaste versie januari 2015 Inhoudsopgave 1. Begripsbepalingen 2. Taakopdracht 3. Samenstelling commissie, benoeming en zittingsduur 4. Werkwijze en besluitvorming

Nadere informatie

Alternatieven voor dierproeven. dierproeven. Alternatieven voor. dierproeven. Wat zijn dierproeven?

Alternatieven voor dierproeven. dierproeven. Alternatieven voor. dierproeven. Wat zijn dierproeven? Alternatieven voor Alternatieven voor Jan van der Valk 3V-Centrum ULS / NKCA Dept. Dier in Wetenschap en Maatschappij Fac. Diergeneeskunde Universiteit Utrecht Wat zijn? Alternatieven voor 1 Wat zijn?

Nadere informatie

Accreditatie procedure

Accreditatie procedure Accreditatie procedure De accreditatieaanvragen worden beoordeeld door de accreditatiecommissie BOKA. De accreditatieaanvraag wordt gecontroleerd en beoordeeld door de accreditatiecommissie volgens de

Nadere informatie

1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Ontwikkelen van een eilandjesbron ten behoeve van transplantatie van geëncapsuleerde eilandjes van Langerhans voor behandeling van diabetes 1.2 Looptijd van

Nadere informatie

gelet op de wenselijkheid over te gaan tot instelling van een Adviescommissie Bezwaar en Beroep;

gelet op de wenselijkheid over te gaan tot instelling van een Adviescommissie Bezwaar en Beroep; Het algemeen bestuur van de ISD Midden Langstraat gevestigd te Waalwijk gelet op de wenselijkheid over te gaan tot instelling van een Adviescommissie Bezwaar en Beroep; mede gelet op artikelen 84 en 165

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING THEATER DAKOTA

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING THEATER DAKOTA REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING THEATER DAKOTA Cultural Governance in Theater Dakota Vastgesteld door het bestuur van de Stichting Cultuuranker Escamp op: 26 november 2012 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting Algemene gegevens. 2 Categorie van het project. weefselconstructie, bloedvaten, nierfalen

Niet-technische samenvatting Algemene gegevens. 2 Categorie van het project. weefselconstructie, bloedvaten, nierfalen Niet-technische samenvatting 2015310 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De invloed van nierfalen op weefselconstructie van bloedvaten 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5)

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

Reglement Geschillencommissie stichting Deurwaarders Collectief Nederland.

Reglement Geschillencommissie stichting Deurwaarders Collectief Nederland. Reglement Geschillencommissie stichting Deurwaarders Collectief Nederlan Definities Artikel 1 In dit Reglement wordt verstaan onder: Commissie: de Geschillencommissie; Stichting Deurwaarders Collectief

Nadere informatie

1,5 miljoen Fout. Dit is het aantal dierproeven dat in 1978 werd gedaan. In 2008 is het aantal dierproeven gehalveerd naar 580.000.

1,5 miljoen Fout. Dit is het aantal dierproeven dat in 1978 werd gedaan. In 2008 is het aantal dierproeven gehalveerd naar 580.000. Quiz over dierproeven Hier kun je alle vragen en antwoorden van de quiz nalezen. Stel de vragen ook eens aan je klasgenoten na afloop van een spreekbeurt of presentatie over dierproeven. Hoe ga je te werk?

Nadere informatie

Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota. Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota

Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota. Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota Inleiding Sinds 2 juli 2007 viel het beheer van de Standaard Digitale Nota (hierna aangeduid als SDN of de Standaard) onder de verantwoordelijkheid van

Nadere informatie

AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur

AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur en Deelname van personeelsleden en studenten aan medisch-wetenschappelijk onderzoek Versie 1.1 Dit document

Nadere informatie

JAARVERSLAG OVER HET JAAR 2014 VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE VAN MSD ANIMAL HEALTH AND HUMAN HEALTH

JAARVERSLAG OVER HET JAAR 2014 VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE VAN MSD ANIMAL HEALTH AND HUMAN HEALTH JAARVERSLAG OVER HET JAAR 2014 VAN DE DIEREXPERIMENTENCOMMISSIE VAN MSD ANIMAL HEALTH AND HUMAN HEALTH This report is the property of MSD. All rights strictly reserved. Reproduction, issue, loan or disclosure

Nadere informatie

Reglement Participatieraad Gemeente Heerenveen

Reglement Participatieraad Gemeente Heerenveen Reglement Participatieraad Gemeente Heerenveen Inleiding. Preambule De Participatieraad heeft als visie: iedere burger van de gemeente Heerenveen moet zijn of haar leven op eigen wijze kunnen inrichten

Nadere informatie

Verordening Adviescommissie Bezwaarschriften Baanbrekers

Verordening Adviescommissie Bezwaarschriften Baanbrekers Verordening Adviescommissie Bezwaarschriften Baanbrekers 1 Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 BEGRIPSOMSCHRIJVING... 3 HOOFDSTUK 2 SAMENSTELLING VAN DE COMMISSIE... 4 HOOFDSTUK 3 ZITTINGSDUUR... 4 HOOFDSTUK 4 BENOEMING...

Nadere informatie

REGLEMENT PLEEGOUDERRAAD versie 01032004

REGLEMENT PLEEGOUDERRAAD versie 01032004 REGLEMENT PLEEGOUDERRAAD versie 01032004 VOORZIENING VOOR PLEEGZORG NOORDOOST-BRABANT/STICHTING OOSTERPOORT Artikel 1. In dit reglement wordt verstaan onder: a. de instelling de Stichting Oosterpoort te

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek.

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek. Samenvatting In september 2003 publiceerde TNO de resultaten van een onderzoek naar de effecten op het welbevinden en op cognitieve functies van blootstelling van proefpersonen onder gecontroleerde omstandigheden

Nadere informatie

Handreiking Invulling definitie project'

Handreiking Invulling definitie project' Handreiking Invulling definitie project' Inleiding In de wet op de dierproeven, artikel 1 lid b, wordt de volgende definitie van een project gegeven: een werkprogramma met een welomschreven doel dat een

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Bestuur Stichting RIBW Groep Overijssel

Reglement voor de Raad van Bestuur Stichting RIBW Groep Overijssel blad 1 Reglement voor de Raad van Bestuur Stichting RIBW Groep Overijssel 1. De Bestuurstaak 1.1. De Raad van Bestuur bestuurt de stichting onder Toezicht van de Raad van Toezicht. 1.2 Bij de vervulling

Nadere informatie

Reglement Raad van Bestuur Stichting Koninklijke Visio. 1 De bestuurstaak. 2 Verantwoording en verantwoordelijkheid

Reglement Raad van Bestuur Stichting Koninklijke Visio. 1 De bestuurstaak. 2 Verantwoording en verantwoordelijkheid Reglement Raad van Bestuur Stichting Koninklijke Visio 1 De bestuurstaak 1.1 Ingevolge de statuten bestuurt de Raad van Bestuur de stichting onder toezicht van de Raad van Toezicht. 1.2 De Raad van Bestuur

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2015245 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De rol van Nucleaire Hormoon Receptoren in de regulatie van het glucose- en lipidemetabolisme en de ontwikkeling van type

Nadere informatie

Reglement van orde Commissie voor de examens Open Universiteit

Reglement van orde Commissie voor de examens Open Universiteit Reglement van orde Commissie voor de examens Open Universiteit U2014/4782/MLS Vastgesteld d.d. 1 september 2014 door de Commissie voor de examens van de faculteit Cultuur- en rechtswetenschappen (CenR).

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting

Niet-technische samenvatting Niet-technische samenvatting 2016403 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Geneesmiddelenontwikkeling voor malaria 1.2 Looptijd van het project 1-4-2016-1-4-2021 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) malaria,

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

Reglement van orde van de Raad voor Cultuur 2014

Reglement van orde van de Raad voor Cultuur 2014 Reglement van orde van de Raad voor Cultuur 2014 De Raad voor Cultuur, Gelet op: artikel 21 van de Kaderwet adviescolleges, Overwegende: dat dat het wenselijk is dat in een Reglement van orde nadere voorschriften

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401

Nadere informatie

NAAM INSTELLING/BEDRIJF... l c A^.. AOisOV&f.vA V\..A). fe! $>\K^.-?>..d

NAAM INSTELLING/BEDRIJF... l c A^.. AOisOV&f.vA V\..A). fe! $>\K^.-?>..d os VWA AANVRAAGFORMULIER VOOR VERGUNNING EX artikel 2 WOD1 Ex artikel 11 a WOD Beide ex artikel 2 en ex artikel 11 a WOD?\. NAAM VERGUNNI NAAM INSTELLING/BEDRIJF.... l c A^.. AOisOV&f.vA V\..A). fe! $>\K^.-?>..d

Nadere informatie

Dierexperimenteel jaarverslag 2014

Dierexperimenteel jaarverslag 2014 Dierexperimenteel jaarverslag 2014 Inleiding Binnen de Universiteit Leiden wordt veel onderzoek gedaan. Hierbij wordt ook dierexperimenteel onderzoek verricht. De Universiteit is zich bewust van het feit

Nadere informatie

STATUUT OPLEIDINGSCOMMISSIES. Hogeschool der Kunsten Den Haag

STATUUT OPLEIDINGSCOMMISSIES. Hogeschool der Kunsten Den Haag STATUUT OPLEIDINGSCOMMISSIES Hogeschool der Kunsten Den Haag Statuut opleidingscommissies Inhoud 1. Inleiding 2. De taken van de commissie 3. De samenstelling van de commissie 4. Inbedding van de commissie

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het College van burgemeester en wethouders van ; gehoord de Commissie Burgerzaken van 18 juni 2003;

gelezen het voorstel van het College van burgemeester en wethouders van ; gehoord de Commissie Burgerzaken van 18 juni 2003; De Raad van de gemeente Sint Anthonis; gelezen het voorstel van het College van burgemeester en wethouders van 29-4- 2003; gehoord de Commissie Burgerzaken van 18 juni 2003; BESLUIT: Vast te stellen de

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting Algemene gegevens. 2 Categorie van het project. Onderwijs Gezondheidszorg Paard Practicum Diergeneeskunde

Niet-technische samenvatting Algemene gegevens. 2 Categorie van het project. Onderwijs Gezondheidszorg Paard Practicum Diergeneeskunde Niet-technische samenvatting 2016386 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Praktisch onderwijs paard t.b.v. studenten Diergeneeskunde 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) 5

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Personeelspensioenfonds APG

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Personeelspensioenfonds APG Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Personeelspensioenfonds APG Laatstelijk gewijzigd door het bestuur van Stichting Personeelspensioenfonds APG op 27 november 2013 1 REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN

Nadere informatie

Reglement bezwaarprocedure SVWN

Reglement bezwaarprocedure SVWN Reglement bezwaarprocedure SVWN Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland Versie 1.0, vastgesteld 15 december 2015 1/10 Inhoud Begripsbepalingen... 3 De bezwaarcommissie... 3 Procedure... 4 Voorbereiden

Nadere informatie

REGLEMENT VAN ORDE FACULTEITSRAAD RSM ERASMUS UNIVERSITY

REGLEMENT VAN ORDE FACULTEITSRAAD RSM ERASMUS UNIVERSITY REGLEMENT VAN ORDE FACULTEITSRAAD RSM ERASMUS UNIVERSITY HOOFDSTUK 1: BEGRIPSBEPALINGEN Artikel 1 In dit artikel wordt verstaan onder: de faculteit: het van overheidswege gefinancierde gedeelte van de

Nadere informatie

Dierexperimenteel jaarverslag 2013

Dierexperimenteel jaarverslag 2013 Dierexperimenteel jaarverslag 2013 Inleiding Binnen de Universiteit Leiden wordt veel onderzoek gedaan. Hierbij wordt ook dierexperimenteel onderzoek verricht. De Universiteit is zich bewust van het feit

Nadere informatie

Reglement Raad van Bestuur Zorgwaard

Reglement Raad van Bestuur Zorgwaard Reglement Raad van Bestuur Zorgwaard 1. De bestuurstaak 1.1 Ingevolge de statuten bestuurt de Raad van Bestuur de stichting onder toezicht van de Raad van Toezicht. 1.2 De Raad van Bestuur dient primair

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2016490 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Kleine diermodellen om de oorzaken van artrose te bestuderen 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5)

Nadere informatie

Beleid overheid dierproeven en alternatieven

Beleid overheid dierproeven en alternatieven Beleid overheid dierproeven en alternatieven Dr. Angelique Nielen Ministerie van Economische Zaken Directie Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn Workshop Synthesis of evidence: samen werken aan systematic

Nadere informatie

De Nederlandse Burger Partij HUISHOUDELIJK REGLEMENT

De Nederlandse Burger Partij HUISHOUDELIJK REGLEMENT De Nederlandse Burger Partij HUISHOUDELIJK REGLEMENT Opgave 27 maart 2015, opgemaakt te Papendrecht. HUISHOUDELIJK REGLEMENT Lidmaatschap Artikel 1 Het houden of doen houden van het lidmaatschap, wordt

Nadere informatie

Reglement van het Verantwoordingsorgaan

Reglement van het Verantwoordingsorgaan Reglement van het Verantwoordingsorgaan Per 3 december 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk I Algemene bepalingen 3 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter 4 Artikel 3

Nadere informatie

veranderjewereld Klachtenregeling NOBCO Leonie Linssen www.veranderjewereld.nl

veranderjewereld Klachtenregeling NOBCO Leonie Linssen www.veranderjewereld.nl Leonie Linssen Coach en Counsellor Tel : 073-6420725 M: 06-45550680 E-mail: info@veranderjewereld.nl www.veranderjewereld.nl Verander je Wereld conformeert zich aan de klachtenregeling van de Nederlandse

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement Participatieraad Zevenaar

Huishoudelijk Reglement Participatieraad Zevenaar Huishoudelijk Reglement Participatieraad Zevenaar Artikel 1 - Samenhang 1. De bepalingen in dit reglement moeten in samenhang worden gezien met de Verordening Participatieraad Gemeente Zevenaar (zoals

Nadere informatie

College voor geschillen medezeggenschap defensie

College voor geschillen medezeggenschap defensie ADVIES Dossiernr: Advies van het College voor geschillen medezeggenschap defensie aan de Bevelhebber der Zeestrijdkrachten naar aanleiding van een verzoek om advies inzake een tussen: de Commandant Maritieme

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING F364/F555/31001776 Versie 28 juni 2013 REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING Begripsbepaling. Artikel 1. In dit reglement worden de volgende begrippen gehanteerd: a. stichting:

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, Brussel, 11/06/2009 VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU

FOD VOLKSGEZONDHEID, Brussel, 11/06/2009 VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU FOD VOLKSGEZONDHEID, Brussel, 11/06/2009 VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN NATIONALE RAAD VOOR ZIEKENHUISVOORZIENINGEN --------

Nadere informatie

stichting Wetland Wonen Groep en woningstichting de Veste Hierna te noemen: de corporatie.

stichting Wetland Wonen Groep en woningstichting de Veste Hierna te noemen: de corporatie. Pagina 1 van 6 REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE STICHTING WETLAND WONEN GROEP WONINGSTICHTING DE VESTE Artikel 1: definities Corporaties: Werkorganisaties: Commissie: Klacht: stichting Wetland Wonen Groep

Nadere informatie

VERGADERREGLEMENT ONAFHANKELIJKE ADVIESCOMMIS- SIE PRAKTIJKTOEPASSING BRANDVEILIGHEIDSVOOR- SCHRIFTEN Versie 12 april 2010

VERGADERREGLEMENT ONAFHANKELIJKE ADVIESCOMMIS- SIE PRAKTIJKTOEPASSING BRANDVEILIGHEIDSVOOR- SCHRIFTEN Versie 12 april 2010 VERGADERREGLEMENT ONAFHANKELIJKE ADVIESCOMMIS- SIE PRAKTIJKTOEPASSING BRANDVEILIGHEIDSVOOR- SCHRIFTEN Versie De Onafhankelijke adviescommissie praktijktoepassing ; Postbus 30941 2500 GX Den Haag Interne

Nadere informatie

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur Aanpassingen vergaderstructuur Voorstel 1. kennis nemen van de concept jaaragenda 2. vaststellen thematische indeling commissies 3. toevoegen beeldvormend deel, voorafgaand aan de reguliere commissievergadering

Nadere informatie

Reglement Klachtenadviescommissie

Reglement Klachtenadviescommissie Reglement Klachtenadviescommissie Doelstelling Artikel 1 Doelstelling 1.1 De doelstelling van het reglement van de klachtenadviescommissie is het creëren van de voorwaarden voor een evenwichtige behandeling

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Proefdieren, overbodig of hoognodig?

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Proefdieren, overbodig of hoognodig? Afsluitende les Leerlingenhandleiding Proefdieren, overbodig of hoognodig? Inleiding Hoewel bijna iedereen wel een beeld heeft van proefdieren en wat er in het verleden wellicht mee gedaan is, weet bijna

Nadere informatie

Werkwijze van de WAR voor de behandeling van subsidieaanvragen bij de TSN en de chronologische

Werkwijze van de WAR voor de behandeling van subsidieaanvragen bij de TSN en de chronologische Werkwijze van de WAR voor de behandeling van subsidieaanvragen bij de TSN en de chronologische volgorde van de behandeling van subsidieaanvragen bij de Trombosestichting Nederland. Artikel 1. Taak van

Nadere informatie

Reglement Klachtencommissie

Reglement Klachtencommissie Reglement Klachtencommissie Artikel 1 Definities Klager: De huurder of woningzoekende die een klacht aan de commissie voorlegt. Huurder: Een huurder van een woning of woonruimte van Leystromen. Voor de

Nadere informatie

VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL HUISHOUDELIJK REGLEMENT ONDERWIJSRAAD

VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL HUISHOUDELIJK REGLEMENT ONDERWIJSRAAD VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL HUISHOUDELIJK REGLEMENT ONDERWIJSRAAD Hoofdstuk I: Samenstelling van de Onderwijsraad. Art. 1: Dit reglement werd opgesteld in uitvoering van en rekening houdend met de bepalingen

Nadere informatie

Klachtenregeling Virenze

Klachtenregeling Virenze Status Definitief Pagina 1 van 5 Klachtenregeling Virenze Artikel 1: begripsomschrijvingen In deze regeling wordt verstaan onder: a. De instelling: alle onder Virenze ressorterende bedrijfsonderdelen en

Nadere informatie

Reglement van de kringen

Reglement van de kringen Reglement van de kringen Reglement van de kringen, overeenkomstig artikel 66 van de statuten van Rabobank Nederland. Artikel 1 1. Leden van de kring kunnen uitsluitend zijn coöperatieve banken die lid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1985-1986 18450 Dierproevenbeleid Nr. 12 NOTITIE Tijdens de openbare behandeling in de Tweede Kamer van de begroting van het Ministerie van Onderwijs en

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Diabetes Fonds

Reglement Raad van Toezicht. Diabetes Fonds Diabetes Fonds Amersfoort, 1 september 2006 Stichting Diabetes Fonds Preambule In dit reglement wordt de positie van de Raad van Toezicht van de Stichting Diabetes Fonds (hierna te noemen: stichting) omschreven

Nadere informatie

Reglement deelnemersraad BPF Bouw

Reglement deelnemersraad BPF Bouw Reglement deelnemersraad BPF Bouw Artikel 1 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: Stichting: Bestuur: Statuten: Pensioenreglement: Deelnemers: Pensioengerechtigden: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

REGLEMENT KLACHTENBEHANDELING ONDERWIJS

REGLEMENT KLACHTENBEHANDELING ONDERWIJS REGLEMENT KLACHTENBEHANDELING ONDERWIJS CB08.199 AJH 09-09-2008 procedures Aventus\CB08.199.reglement klachtenbehandeling onderwijs versie 2.0 def. vastgesteld CvB 05-11-2008 Historie document: Reglement

Nadere informatie