Zakboek varkens. Feiten Data Cijfers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zakboek varkens. Feiten Data Cijfers"

Transcriptie

1 Zakboek varkens Feiten Data Cijfers

2

3 Eerste uitgave, 2010 Uitgever: SCS Boehringer Ingelheim Comm.V. Afdeling Vetmedica Arianelaan 16 B-1200 Brussel Naar: The Real Pig Handbook uitgave van Boehringer Ingelheim Vetmedica GmbH Zakboek Varkens uitgave van Boehringer Ingelheim Vetmedica b.v. Deze versie werd aangepast door: ir. Peggy De Backer Cartoons: Eric Senmartin

4 Inhoud Afkortingen... 6 I. FYSIOLOGIE Groeicurve / Temperatuur Groeicurve Rectale temperatuur, ademhaling, hartslag Lichaamstemperatuur en ademhalingsfrequentie in functie van de leeftijd Bloedparameters / Immunologie Plasmabestanddelen Bloedbeeld Verloop van de immunoglobulines na de geboorte Verloop van de maternale antilichamen tegen verschillende pathogenen II. VOEDING Spijsvertering Gebit Tandformule Maagdarmstelsel van het varken Darmpassage Borst- en buikorganen van het varken Mest en urine Voeder Eiwit- en energiebehoefte van opfokgelten en gelten Voedingswaarden en aminozuurverhoudingen in zeugenvoeder per kg voeder (88% DS) Voorbeelden van voederstrategieën gebaseerd op behoefte georiënteerde energiegift. (Gemiddelde waarden voor zeugen en gelten) Voedingswaarden van biggenvoeders per kg voeder (88% DS)... 31

5 Verschillende voederschema s voor biggen Voedingswaarden van vleesvarkensvoeders per kg voeder (88% DS) Vitaminen- en mineralenbehoefte per kg voeder Mineralenvoorziening Sporenelementenvoorziening Vitaminevoorziening Verhoging van de voedergift bij omgevingstemperaturen lager dan de thermoneutrale zone (bij drachtige zeugen) Conditiescore zeugen (Body Condition Score BCS) Samenstelling van de biest Samenstelling van gewone zeugenmelk Waterbehoefte en debiet van de drinknippels Kwaliteitsnormen drinkwater III. REPRODUCTIE Sperma van de beer Kwaliteitsnormen sperma Geslachtsapparaat van de beer Geslachtsapparaat van de zeug Hormonen betrokken bij de reproductieve cyclus van de zeug Verloop van de geslachtshormonen in het bloedplasma van de zeug Reproductie van de zeug Inseminatietijdstip Bevruchting en ontwikkeling van de eicellen Data rond het afbiggen Normen vruchtbaarheidsparameters bij zeugen... 60

6 Inhoud IV. HUISVESTING EN MANAGEMENT Aanbevolen omgevingstemperatuur Vloer Licht Geluidsniveau Luchtkwaliteit Vloeroppervlakte Meerwekenritme en groepsgrootte Aantal groepen in meerwekensystemen Evolutie van de varkensstapel in België, Evolutie van het aantal bedrijven met varkens en het gemiddelde aantal varkens per bedrijf, , België Technische kengetallen in de vermeerdering, boekjaren , Vlaanderen Verdeling van de totale kosten, bedrijfstak vermeerdering, boekjaar Technische kengetallen in de vetmesting, boekjaren , Vlaanderen Verdeling van de totale kosten, bedrijfstak vetmesting, boekjaar Evolutie van de prijsindexen voor veevoedergrondstoffen en vleesvarkensvoeder Vergelijking van de productiekosten in verschillende Europese landen, Technische kengetallen in verschillende Europese landen, Trends in de Europese varkensindustrie, V. DIERGEZONDHEID Ziektesymptomen veroorzaakt door het circovirus (PCVD) Ziektesymptomen van enzoötische pneumonie (M. hyo) Ziektesymptomen van ileïtis/pia Ziektesymptomen veroorzaakt door het PRRS virus... 93

7 Symptomen Periparturient Hypogalactie Syndroom (PHS) of Metritis Mastitis en Agalactie syndroom (MMA) Ziektesymptomen van influenza Infectieroutes Gezondheidsproblemen bij zeugen Luchtwegaandoeningen bij biggen en vleesvarkens Darmaandoeningen bij biggen en vleesvarkens PRRS of Influenza? Overlevingsduur van varkenspathogenen Economische waardering van productieverliezen Economisch effect van verschillende ziekte-uitbraken case studies Circovirus, chronische infectie Circovirus, klinische infectie Ileïtis, milde infectie Ileïtis, ernstige infectie Mycoplasma infectie Influenza uitbraak PRRS, milde uitbraak PRRS, zware uitbraak VI. BIBLIOGRAFIE VII. INDEX

8 Afkortingen # = aantal APP = Actinobacillus pleuropneumoniae BCS = Body Condition Score Ca = calcium ca. = circa, ongeveer C = graden Celcius Cl = chloor Cl. perfr. A = Clostridium perfringens type A Cl. perfr. C = Clostridium perfringens type C Co = kobalt CO 2 = koolstofdioxide cm³ = kubieke centimeter Cu = koper Cys = cysteïne d = dagen db = decibel dl = deciliter dp = verteerbaar fosfor E. coli = Escherichia coli EU = Europese Unie EDV = Epizoötische Diarree Virus Fe = ijzer FSH = Follikel Stimulerend Hormoon g = gram GAVV = gemiddeld aanwezig vleesvarken gem. = gemiddelde GnRH = Gonadotropin Releasing Hormoon H 2 S = waterstofsulfide H. parasuis = Haemophilus parasuis I = jodium IE = Internationale Eenheden K = kalium kcal = kilocaloriën 6

9 kg = kilogram KMnO 4 = kaliumpermanganaat kve = kolonie vormende eenheden l = liter LH = Luteïniserend Hormoon LG = levend gewicht Lys = lysine m = meter m² = vierkante meter m³ = kubieke meter max. = maximum MCH = Gemiddeld Corpusculaire Haemoglobine of Gemiddeld Cel Haemoglobine MCHC = Gemiddeld Corpusculaire Haemoglobine Concentratie MCV = Gemiddeld Corpusculair Volume of Gemiddeld Cel Volume ME = Metaboliseerbare Energie Met = methionine Mg = magnesium mg = milligram M. hyo = Mycoplasma hyopneumoniae min = minuut min. = minimum MJ = Megajoule ml = milliliter mm = millimeter MMA = Metritis Mastitis Agalactie syndroom mmol = millimol Mn = mangaan Na = natrium NH 3 = ammoniak NE = Netto Energie 7

10 Afkortingen O 2 = zuurstof P = fosfor PCV2 = Porcien CircoVirus type 2 PCVD = Porcien CircoVirus type 2 geassocieerde ziekten PDNS = Porcien Dermatitis en Nefropathie Syndroom pg = picogram (10-9 gram) PHS = Periparturient Hypogalactie Syndroom PIA = Porciene Intestinale Adenomatose ppm = parts per million PPV = Porcien Parvovirus PRDC = Porcine Respiratory Disease Complex PRRS = Porcien Respiratoir en Reproductief Syndroom S = zwavel Se = selenium SIV = Swine Influenza Virus, varkensgriep virus Strep. suis = Streptococcus suis TGE = Transmissible Gastro Enteritis Thr = threonine Try = tryptofaan u = uur U = eenheden μg = microgram (10-6 gram) UK = Verenigd Koninkrijk μl = microliter (10-6 liter) μs = micro Siemens (10-6 Siemens) - geleidbaarheid w = weken Zn = zink 8

11 I. Fysiologie Groeicurve / Temperatuur Bloedparameters / Immunologie II. Voeding Spijsvertering Voeder III. Reproductie IV. Huisvesting en management V. Diergezondheid VI. Bibliografie VII. INDEX

12

13 Groeicurve / Temperatuur

14 I. Fysiologie Groeicurve / temperatuur Groeicurve Diergroep Biggen Leeftijd (weken) Dagelijkse groei (g/dag) Gemiddeld gewicht (kg) VLEES- VARKENS (bij een groei van 750 g/ dag)

15 Groeicurve Leeftijd (weken) Gewicht (kg) 13

16 I. Fysiologie Groeicurve / temperatuur Rectale temperatuur, ademhaling, hartslag Temperatuur ( C) Ademhalingsfrequentie (ademhalingen / min) Hartslag (slagen/ min) Bron: Loeffler, 2002 (aangepast) Lichaamstemperatuur en ademhalingsfrequentie in functie van de leeftijd Leeftijd Temperatuur (± 0.3 C) Ademhalingsfrequentie Tot 1 week /min Tot 4 weken /min Tot 8 weken /min Tot 12 weken /min Tot 16 weken /min Ouder dan 16 weken /min Beer /min Zeugen /min Bron: Huber,

17 Bloedparameters / Immunologie

18 I. Fysiologie Bloedwaarden / immunologie Plasmabestanddelen Parameter Referentiewaarde Eenheid Enzymen Alkalisch fosfatase tot 170 U/l Creatine kinase tot U/l γ Glutamyltransferase tot 45 U/l Glutamaat dehydrogenase tot 4 U/l Glutamaat oxaalacetaat transaminase tot 35 U/l Elektrolyten Calcium mmol/l Ijzer μg/dl Kalium 4 5 mmol/l Koper μg/dl Magnesium mmol/l Natrium mmol/l Fosfaat mg/dl Selenium μg/l Substraten Bilirubine (totaal) tot 0.25 mg/dl Eiwit (totaal) g/dl Glucose mg/dl Ureum mg/dl Creatinine mg/dl Albumine g/dl Bron: Kraft & Dürr,

19 Bloedbeeld Parameter Referentiewaarde Eenheid Haemogram Erytrocyten x 10 6 /μl Haemoglobine g/dl Haematocriet % MCV μm 3 MCH pg MCHC g/dl Trombocyten x 10 3 /μl Leukocyten x 10 3 /μl Differentieel haemogram Neutrofiele granulocyten: - band neutrofielen 0 7 % - gesegmenteerde neutrofielen % Eosinofiele granulocyten 0 6 % Basofiele granulocyten 0 2 % Lymfocyten % Monocyten 0 5 % Bron: Kraft & Dürr,

20 I. Fysiologie Bloedwaarden / immunologie Verloop van de immunoglobulines na de geboorte 1.2 Immunoglobuline concentratie (g/100 ml) Passief verworven antistoffen Actief verworven antistoffen Immuniteits gap op speenleeftijd Dagen na geboorte Bron: Sieverding, 2000 (aangepast) 18

21 Verloop van de maternale antilichamen tegen verschillende pathogenen Relatieve hoeveelheid antistoffen PRRS, Circo, Lawsonia M. hyo SIV Vlekziekte APP Parvo Weken na geboorte 19

22

23 Spijsvertering

24 II. Voeding - Spijsvertering Gebit I 1 I 2 I 3 C P 1 P 2 P 3 P 4 M 1 M 2 M 3 I 1 I2 I 3 C P 1 P 2 P 3 P 4 M 1 M 2 M 3 Gebit van een 2-jarige beer: I1 = Centrale snijtanden I2 = Laterale snijtanden I3 = Hoeksnijtanden C = Hoektanden P1 P4 = Premolaren M1 M3 = Molaren Bron: Veterinary anatomy, 1996 Tandformule Melkgebit Permanent gebit 3 Id 1 Cd 3 Pd 3 I 1 C 4 P 3 M 3 Id 1 Cd 3 Pd 3 I 1 C 4 P 3 M Bron: Veterinary anatomy,

25 Maagdarmstelsel van het varken Caecum Duodenum Centrifugale winding spiraal colon Centripetale winding spiraal colon Jejunum Bron: Ruckebush, 1981 Darmpassage Lengte Passage snelheid Dunne darm: m Dikke darm: m Dunne darm: u Dikke darm: u Duur van de totale spijsvertering Begin van de uitscheiding (uur na voederopname) Maximum van de uitscheiding (uur na voederopname) Einde van de uitscheiding Bron: Richter et al., 1992 (aangepast) u (ochtendvoedering) u (avondvoedering) u (ochtendvoedering) u (avondvoedering) 4-5 dagen 23

26 II. Voeding - Spijsvertering Borst- en buikorganen van het varken A B C D E F G H J 1e rib 7e rib 10de rib 14de rib Ilium (darmbeen) Ischium (zitbeen) M. spinalis M. longissimus M. iliopsoas a b c d e f g h i Linker long Thymus Hart in pericard Diafragma Lever Maag Milt Pancreas Linker nier k l m n o p Jejunum Ileum Caecum Colon ascendens Colon descendens Urineblaas 1 5 Long regio: 1, 2 Gespleten lobus cranialis pulmonis sin 3 Lobus caudalis pulmonis sin 4 Incisura cardiaca 5 Fiss. interlobaris caud. 6 8 Lever regio: Colon regio: 11 eerste, 12 tweede, 13 derde, 14 vierde centripetale bocht 15 eerste centrifugale bocht 16 linker lateraal blaasligament 6 Lobus hepatis sin. med. 7 Lobus hepatis sin. lat. 8 Incisura interlobaris 9 Omentum major 10 Niervet Bron: Veterinary anatomy,

27 Mest en urine Mest Mesthoeveelheid ph-waarde kg/dag meestal alkalisch watergehalte 55 75% Urine Urine uitscheiding big zeug l/dag l/dag ph-waarde (voederafhankelijk) Dichtheid (g/cm³) big zeug ± ± Ureum (g/l) Bron: Richter et al., 1992 (aangepast) 25

28

29 Voeder

30 II. Voeding Voeder en drinkwater Eiwit- en energiebehoefte van opfokgelten en gelten Levend gewicht (kg) Dagelijkse groei (g/dag) Netto energie (kcal/dag) Netto energie (kcal/kg) Darmverteerbaar lysine in voeder (g/kg) Lysine in voeder (g/kg) Voederniveau (kg/dag) Opfok Integratie Bron: DLG, Andere essentiële aminozuren zie pag Lysine = darmverteerbaar lysine /

31 Voedingswaarden en aminozuurverhoudingen in zeugenvoeder per kg voeder (88% DS) Zeugen in begin van de dracht (dag 1-84) Zeugen in laatste deel van de dracht (dag ) Lacterende zeugen NE (kcal/kg) Lysine (g) Lys:Met/ Cys:Thr:Try 100:60:65:17 100:60:65:17 100:65:70:19 Ruw eiwit (g) Min. ruw vezel (g) Ca (g) dp (g) P (g) Na (g) Bron: DLG, 2008 (aangepast) 1 Met fytase supplementatie 29

32 II. Voeding Voeder en drinkwater Voorbeelden van voederstrategieën gebaseerd op behoefte georiënteerde energiegift (Gemiddelde waarden voor zeugen en gelten) ad libitum conditie op peil brengen dracht werpen spenen dekken Weken drachtvoeder 1 drachtvoeder 2 lactatievoeder B drachtvoeder 1 drachtvoeder 2 1) lactatievoeder drachtvoeder 2 drachtvoeder 2 1) W lactatievoeder drachtvoeder 2 drachtvoeder 2 1) lactatievoeder drachtvoeder 2 aantal voederbeurten per dag B = bronstmeel; W = werpmeel; 1 of verhoogde voedergift van drachtvoeder Bron: DLG,

33 Voedingswaarden van biggenvoeders per kg voeder (88% DS) Prestarter voeder (5-7 kg LG) Speenvoeder (7-12 kg LG) Veilig speenvoeder 1 (7-12 kg LG) Startervoeder (12-25 kg LG) NE (kcal/kg) Lysine (g) Lys: Met/ Cys: Thr: Try Ruw eiwit (g) Ruw vezel (g) :0.53:0.63:0.18 1:0.53:0.63:0.18 1:0.53:0.63:0.18 1:0.53:0.63: min Ca (g) dp (g) P (g) Na (g) Bron: DLG, 2008 (aangepast) 1 Aangepast speenvoeder in geval van maagdarmstoornissen rond het spenen. Te verstrekken gedurende een korte periode. 2 Met fytase supplementatie 31

34 II. Voeding Voeder en drinkwater Verschillende voederschema s voor biggen Geboorte Spenen Afmest 1) 2) 3)* 4)* Leeftijd (weken) Prestarter voeder (5-7 kg) Starter voeder (*7-25 of kg) Speenvoeder (7-12 kg) Voormest voeder (> 25 kg) Veilig speenvoeder (7-12 kg) Bron: DLG, 2008 (aangepast) 32

35 Voedingswaarden van vleesvarkensvoeders per kg voeder (88% DS) Lichaamsgewicht (kg) NE (kcal/kg) Ruw eiwit (g/kg) Lysine (g/kg) Darm verteerbaar lysine (g/kg) Ruw vezel (g/kg) Ca (g/kg) P (g/kg) dp (g/kg) Na (g/kg) Bron: LfL, 2007 (aangepast) 1 Met fytase supplementatie 33

36 II. Voeding Voeder en drinkwater Vitaminen- en mineralenbehoefte per kg voeder Big kg Varken kg Varken kg Varken kg Drachtige zeugen / Fokberen Lacterende zeugen Mineralen K (g) Na (g) Cl (g) Mg (g) Sporenelementen Fe (mg) Zn (mg) Cu (mg) Mn (mg) I (mg) Se (mg) Vitamines A (IE) D (IE) E (IE) K (mg) B1, Thiamine (mg) B2, Riboflavine (mg) B3, Niacine (mg)

37 Big kg Varken kg Varken kg Varken kg Drachtige zeugen / Fokberen Lacterende zeugen Vitamines B5, Pantotheenzuur (mg) B6, Pyridoxine (mg) B9, Foliumzuur (mg) H, Biotine (mg) B12, Cyanocobalamine (mg) Choline (mg) Bron: NRC,

38 II. Voeding Voeder en drinkwater Mineralenvoorziening Mineraal Belangrijkste functies Gebreksverschijnselen Magnesium (Mg) Kalium (K) Natrium (Na) Chloor (Cl) - Botopbouw - Zenuwstelsel, prikkeloverdracht - Transport door celmembranen - Waterhuishouding - Waterhuishouding - Hartstelsel - Zenuwstelsel - Transport door celmembranen - Waterhuishouding - Bouwstof van bloed - Transport door celmembranen - Prikkelbaar, agressief gedrag - Beenzwakte - Verstoorde beweging - Minder voederopname - Ruwe huid - Lusteloosheid - Minder voederopname en groei - Lagere melkproductie - Uitdroging - Minder voederopname en groei - Ruw haarkleed / ruwe huid Zwavel (S) Bouwstof van: - aminozuren en enzymen - haren en hoeven - Onbekend - hormonen Bron: Handboek varkenshouderij 2004, naar NRC, 1998 en Straw et al.,

39 Sporenelementenvoorziening Sporenelement Belangrijkste functies Gebreksverschijnselen Ijzer (Fe) Zink (Zn) Mangaan (Mn) Koper (Cu) Jodium (I) Selenium (Se) Kobalt (Co) - Bloedhaemoglobine - Zuurstoftransport - Opbouw enzymen/ hormonen - Skeletgroei - Spermaproductie - Huid en haar - Enzymsystemen - Stofwisseling - Voortplanting - Enzymsystemen - Bloedhaemoglobine - Oxidatieprocessen - Schildklierhormoon (T3/T4) - Voortplanting - Groei, weerstand en vruchtbaarheid - Anti-oxidant met Vit E - Energiestofwisseling - Element van Vit B12 - Eiwit- en vetstofwisseling - Verlaagde groei / voederopname - Ruw haarkleed / ruwe huid - Moeizame ademhaling - Bloedarmoede / bleekheid - Huidaandoeningen - Verminderde voeder - opname en groei - Verlengd werpproces; meer doodgeboren biggen; kleine tomen; zwakke biggen - Beengebreken - Verhoogde vetaanzet - Zwak geboren biggen; minder melkproductie; onregelmatige bronst - Verminderde voederopname en groei - Beengebreken - Bloedarmoede - Vergrote schildklier - Niet levensvatbare biggen - Verlengd werpproces - Minder melkproductie; kleine tomen met zwakke biggen; verlengd werpproces - Moerbeihartziekte - Lagere spermaproductie - Maagzweren - Spierdegeneratie - Vit. B12 tekort - Verminderde voederopname en groei - Ruwe huid Bron: Handboek varkenshouderij 2004, naar NRC, 1998 en Straw et al.,

40 II. Voeding Voeder en drinkwater Vitaminevoorziening Vitamine Belangrijkste functies Gebreksverschijnselen Vetoplosbare vitamines Vit A, retinol Vit D3, cholecalciferol Vit E, tocopherol Vit K, menadion - Gezichtsvermogen - Huid en slijmvlies opbouw - Voortplanting - Botopbouw - Immuunsysteem - Ca/P metabolisme - Botopbouw - Anti-oxidant - Energiestofwisseling - Immuunsysteem - Functioneren geslachtsorganen - Bloedstolling Wateroplosbare vitamines B1, thiamine B2, riboflavine B3, niacine - Energiestofwisseling - Functioneren hart en zenuwstelsel - Eiwitstofwisseling - Vetstofwisseling - Vruchtbaarheid - Vorming van de huid - Eiwit-, vet- en koolhydraatstofwisseling - Spierkrampen - Verminderde vruchtbaarheid - Verminderd gezichtsvermogen - Droog en dof haarkleed - Immuundepressie - Verstoorde botvorming - Verminderde groei - Vruchtbaarheidsstoornissen - Degeneratie hart / spieren - Moerbeihartziekte - Immuundepressie - MMA - Maagzweren - Reproductieproblemen - Bloedingen - Bleek geboren biggen / navelbloedingen - Geen eetlust, gewichtsverlies - Slechte hartfunctie - Vroeg / zwak geboren biggen - Lage lichaamstemperatuur - Braken / diarree - Aantasting van de zenuwen - Verminderde groei en voederopname - Huidaandoeningen - Voortplantingsstoornissen - Verminderde melkgift - Stijve en kromme poten - Gewichtsverlies, anorexie - Braken / diarree - Bloedarmoede - Huidaandoeningen 38

41 Vitamine Belangrijkste functies Gebreksverschijnselen B5, pantotheenzuur B6, pyridoxine B9, foliumzuur B12, cyanocobalamine Choline C, ascorbinezuur - Huidfunctie - Vorming immuunstelsel - Interne stofwisseling - Functioneren zenuwstelsel - Functioneren geslachtsorganen - Eiwit-, vet- en koolhydraatstofwisseling - Bloeddrukregulatie - Ijzerbenutting - Eiwitstofwisseling - Vorming rode bloedcellen - Vorming immuunstelsel - Intermediaire stof wisseling - Vorming rode bloedcellen - Functioneren zenuwstelsel - Vetstofwisseling - Vorming immuunstelsel - Ijzerbenutting en -transport H, biotine - Intermediaire stof wisseling Carnitine - Enzymsystemen - Vetstofwisseling - Transport vetzuren - Celbescherming - Schubbige rode huid met korsten - Verlamming achterhand - Verminderde werking immuunstelsel - Diarree - Vruchtbaarheidsstoornissen - Verminderde voederopname en groei - Bloedarmoede - Ruw haarkleed - Spieraandoeningen - Bloedarmoede - Reproductiestoornissen (kleine tomen) - Huidaandoeningen - Kleine tomen / zwakke biggen - Bloedarmoede - Ongecoördineerde bewegingen - Leververvetting - Ongecoördineerde bewegingen - Voortplantingsstoornissen - Verminderde immunocompetentie - Verminderde groei - Bleke pasgeboren biggen - Overmatige bloedingen - Klauwaandoeningen - Ruwe, bruine huid - Verminderde groei - Vergiftigingen - Weinig energie - Hartfalen - Zwakke beenderen Bron: Handboek varkenshouderij 2004, naar McDowell en Straw et al., 1999 (aangepast) 39

42 II. Voeding Voeder en drinkwater Verhoging van de voedergift bij omgevingstemperaturen lager dan de thermoneutrale zone (bij drachtige zeugen) Individuele huisvesting 1 Groepshuisvesting 2 Temperatuur ( C) Verhoging voedergift (g/dier/dag) Temperatuur ( C) Verhoging voedergift (g/dier/dag) Bron: DLG, 2008 Individueel gehuisveste dieren hebben een hogere temperatuur nodig dan dieren die in groep gehuisvest worden MJ ME meer per C lagere temperatuur; 19 C = thermoneutraal MJ ME meer per C lagere tempatuur; 14 C = thermoneutraal 40

43 Conditiescore zeugen (Body Condition Score BCS) BCS Voedingstoestand 5 zeer vet 4 vet 3,5 goed 3 normaal 2,5 iets te mager 2 mager 1 vermagerd Omschrijving heupen en ruggengraat sterk bedekt heupen en ruggengraat niet voelbaar heupen en ruggengraat nauwelijks voelbaar heupen en ruggengraat met stevige druk voelbaar heupen en ruggengraat met lichte druk voelbaar heupen en ruggengraat zichtbaar en voelbaar heupen en ruggengraat duidelijk zichtbaar Bron: Sieverding, 2000 (aangepast) Lichaamsvorm rond ovaal buisvormig buisvormig buisvormig, met ingevallen zijden ribben en wervels zichtbaar benige structuur zichtbaar 1 = Vermagerde zeug met duidelijk zichtbare ruggengraat. 2 = Magere zeug met zichtbare ruggengraat. 3 = Ideale conditie tijdens lactatie en bij spenen. Ruggengraat net voelbaar. 4 = Licht overgewicht 5 = Te vet, rond lichaam Het is aangeraden de conditie van de zeugenstapel regelmatig te controleren door middel van een spekdiktemeting. 41

44 II. Voeding Voeder en drinkwater Samenstelling van de biest Droge stof (%) 24.1 Energie (MJ/kg) 10.9 Ruw eiwit (%) 15.1 Lactose % 2.8 Ruw vet (%) 3.4 Ruwe as (%) 0.7 Bron: Kirchgeβner, 2004 naar Richter et al., 1992 Samenstelling van gewone zeugenmelk Droge stof (%) 20.8 Energie (MJ/kg) 5.1 Ruw eiwit (%) 5.5 Lactose % 4.9 Ruw vet (%) 9.2 Ruwe as (%) 0.8 Bron: Kirchgeβner, 2004 naar Richter et al.,

45 Waterbehoefte en debiet van de drinknippels Biggen 5 kg LG 10 kg LG 20 kg LG Vleesvarkens kg LG kg LG kg LG Zeugen niet drachtig / in begin van de dracht in gevorderd drachtstadium in lactatie Waterbehoefte (l/dier/dag) l/big (ad libitum indien mogelijk) Debiet (l/min) Beren Bron: Brede,

46 II. Voeding Voeder en drinkwater Kwaliteitsnormen drinkwater referentie ernstig risico ph 5 8 < 4 en > 9 Geleidbaarheid (µs/cm) < > Hardheid (mmol/l) < 2.67 > 4.46 Ammonium (mg/l) < 1 > 2 Nitraat (mg/l) < 50 > 100 Nitriet (mg/l) < 0.1 > 1 Ijzer (mg/l) < 0.2 > 5 Mangaan (mg/l) < 1 > 2 Sulfaat (mg/l) < 100 > 250 Sulfide (mg/l) 0 > 0 Chloride (mg/l) < 250 > KMnO 4 -waarde (mg/l) < 50 > 100 E. coli (kve/ml) afwezig > 100 Coliforme bacteriën (kve/ml) Totaal kiemgetal (kve/ml) Bron: Brede, 2006 (aangepast) afwezig > 100 < 100 >

47 Reproductie

48 III. Reproductie Sperma van de beer Volume van het ejaculaat Kleur Consistentie Aantal spermacellen Levensduur van spermacellen in de uterus ml grijs - wit waterig - vlokkig per ml u ph Bron: Richter et al., 1992 (aangepast) 46

49 Kwaliteitsnormen sperma Beweeglijke spermacellen > 70% Abnormale morfologie < 20% Cytoplasma druppels < 15% Bron: Shipley,

50 III. Reproductie Geslachtsapparaat van de beer Zijaanzicht 1. Testikel 2. Epididymis 3. Ductus deferens 5. Glandula vesicularis 7. Glandula bulbourethralis 8. Penis 9. Flexura sigmoidea 10. Musculus retractor penis 11. Spiraalvormige penispunt 12. Preputium 13. Diverticulum preputiae 14. Nier Bron: Mémento de l éleveur de porc ITP editie,

51 Gedetailleerd 1. Testikel 2. Epididymis 3. Ductus deferens 4. Ureter in bekkengebied 5. Glandula vesicularis 6. Prostaat 7. Glandula bulbourethralis 8. Penis 9. Flexura sigmoidea 10. Musculus retractor penis 11. Spiraalvormige penispunt Bron: Mémento de l éleveur de porc ITP editie,

52 III. Reproductie Geslachtsapparaat van de zeug Zijaanzicht 1. Ovarium 2. Oviduct 3. Corpus uteri 4. Uterushoorn 5. Cervix 6. Ligamentum uteri 7. Vagina 8. Vulva 9. Urineblaas 10. Nier 11. Rectum Bron: Mémento de l éleveur de porc ITP editie,

53 Gedetailleerd 1. Ovarium 2. Oviduct 3. Corpus uteri 4. Uterushoorn 5. Cervix 6. Ligamentum uteri 7. Vagina 8. Vulva Bron: Mémento de l éleveur de porc ITP editie,

54 III. Reproductie Hormonen betrokken bij de reproductieve cyclus van de zeug Hypothalamus Oestrogeen stimuleert GnRH GnRH Gonadotropin-Releasing-Hormone Effect: vrijstelling van LH en FSH FSH Follikel stimulerend hormoon Effect: follikelgroei Hypofyse Follikel met eicellen Oestrogeen Dag 21 Ovarium op Effect: verschillende Voorbereiden van dagen de uteriene mucosa van de cyclus op innesteling van embryo s. Inductie van Dag 13 bronstsymptomen. Dag 10 Prostaglandine Effect: Degeneratie van het corpus luteum Uterus LH Luteïniserend hormoon Effect: follikelrijping, ovulatie, vorming van corpus luteum Ovulatie dag 2 Dag 4 Corpus luteum Progesteron remt GnRH Het corpus luteum produceert progesteron (zwangerschapshormoon) Effect: In stand houden van de dracht Bron: Aumüller, 2000 (aangepast) 52

55 Verloop van de geslachtshormonen in het bloedplasma van de zeug FSH LH Oestrogeen Progesteron Ovarium Ovulatie Corpus luteum Follikel Ontwikkeling Functioneel stadium Degeneratie Myometrium Cyclusfase Oxytocine gevoeligheid Oestrus Metoestrus Dioestrus Pro-oestrus Bron: Schnurrbusch en Hühn, 1994 (aangepast) 53

56 III. Reproductie Reproductie van de zeug Geslachtsrijp Dekrijp Cyclus na dagen na 1-2 cycli bij een lichaams gewicht van min kg het hele jaar Cyclusduur 21 dagen (18-24) Berigheid Ovulatietijdstip Ovulatiegraad Duur van de ovulatie Gelten: uur Zeugen: uur u na begin van de berigheid Gelten: follikels Zeugen: follikels ca. 1-6 uur Vruchtbaarheidsduur van de eicellen max uur 54

57 Duur transport spermacellen tot eileider Duur rijping spermacellen in eileider Vruchtbaarheidsduur van geïnsemineerd sperma in de eileider Bewaartemperatuur van sperma Optimaal inseminatietijdstip ca min ca. 4-6 uur ca uur C Eerste inseminatie: 8-18 uur na begin sta-reflex Tweede inseminatie: uur na begin sta-reflex Evt. derde inseminatie: uur na de tweede, bij aanhouden sta-reflex Drachtduur gem. 115 dagen ( ) Bron: Truschner, 2000 (aangepast) 55

58 III. Reproductie Inseminatietijdstip Berigheidsduur late berigheid Stareflex Levensvatbaarheid sperma normale berigheid Inseminatie Eisprong vroege berigheid Dag Tijdstip van spenen Bron: Weitze, 2000 (aangepast) 56

59 Bevruchting en ontwikkeling van de eicellen Optimaal tijdstip voor drachtcontrole plaats van innesteling 12 filamenteuze blastocyst ovarium infundibulum cervix overgang oviduct - uterus 11 geëlongeerde blastocyst 10 blastocyst in eileider vagina 8 sferische blastocyst vulva dagen na 1e inseminatie urineblaas uterus hoorn gekiemde blastocyst blastocyst ontwikkelingsstadium 1-cellig stadium 2-cellig 4-cellig morula stadium stadium Bron: Schnurrbusch,

60 III. Reproductie Data rond het afbiggen Gemiddelde Drachtduur (dagen) 115 Duur geboorte / worp (uur) 2-4 Duur geboorte / big (min) Afkomen nageboorte (uur) 1-2 Geboorteproblemen (%) Mummies / worp (#) Totaal geboren biggen / worp (#) Doodgeboren biggen (%) Gelten: < 5 Zeugen: < 10 Gelten: 0.2 Zeugen: 0.3 Gelten: Zeugen: Gelten: 7 Zeugen: 8 58

61 Gemiddelde Biggen met een geboortegewicht < 800 g (%) Dood/zwak geboren biggen per worp (%) Levend geboren biggen / worp (#) Geboortes met intacte navelstreng (%) Afbreken navelstreng na geboorte (min) Eerste uiercontact na geboorte (min) Eerste biestopname na geboorte (min) Gelten: 3 Zeugen: 4 Gelten: Zeugen: Gelten: Zeugen: tot 20 tot 20 Bron: Prange, 2004 (aangepast) 59

62 III. Reproductie Normen vruchtbaarheidsparameters bij zeugen 60 Verliesdagen Abortus Mummies Regelmatige terugkomers Onregelmatige terugkomers Interval spenenbronst max. max. max. Norm dagen/opgeruimde zeug of 3-4% extra zeugen/jaar (1 extra zeug = 365d) 4% van de aanwezige zeugen/ jaar 2% (max % mummies < 10cm en max. 1-2% mummies > 10cm) max. 9 à 10% max. 5 à 6% min % van gespeende zeugen in bronst < 6 dagen Invloedsfactoren Management: opruimbeleid op het bedrijf, drachtdiagnose via scannen Infecties: PRRS; PCV2; Parvo; Aujeszky;, Overige: zie onregelmatige terugkomers Capaciteit van de baarmoeder (te weinig plaats: vnl. grote nesten en gelten), infecties (parvo, PRRS, PCV2, Aujeszky, ) Kwaliteit sperma, tijdstip van inseminatie (bronstdetectie), te korte lactatie, stress (huis vesting, transport, onrust in groep), veel oude zeugen (>7 worp), voederniveau en -samenstelling Infecties, algemeen ziek zijn, stress (huisvesting, transport, onrust in groep), mycotoxines (zearalenone), T : te warm (>32 C) of te koud (slechte isolatie, koud water, te magere zeugen) Lactatiebronst, slecht zichtbare bronst, conditieverlies tijdens lactatie, voeding, veel eersteworps zeugen, lactatielengte (te kort-te lang), seizoen (einde zomer-begin herfst > interval)

{ nieuwsbrief. voor ondernemende varkenshouders

{ nieuwsbrief. voor ondernemende varkenshouders { nieuwsbrief voor ondernemende varkenshouders 02 ZOMER 2009 editoriaal Circovirus en mycoplasmen: 2 aandachtspunten voor de varkenshouder In deze nieuwsbrief brengen we u nieuws over enkele onderwerpen

Nadere informatie

Zakboek Varkens. Belangrijke Informatie voor de varkenshouderij. Feiten Data Cijfers

Zakboek Varkens. Belangrijke Informatie voor de varkenshouderij. Feiten Data Cijfers Zakboek Varkens Belangrijke Informatie voor de varkenshouderij Feiten Data Cijfers Derde herziende druk, 2013 Uitgever: Boehringer Ingelheim b.v. Vetmedica Redactie: Nico Wertenbroek Elzo Kannekens Martijn

Nadere informatie

Melkproductieproblemen bij zeugen; achtergronden en oplossingen vanuit de farmaceutische industrie.

Melkproductieproblemen bij zeugen; achtergronden en oplossingen vanuit de farmaceutische industrie. Melkproductieproblemen bij zeugen; achtergronden en oplossingen vanuit de farmaceutische industrie. Drs. Harm Voets Boehringer Ingelheim Animal Health Corporate Marketing Doel Definities en achtergronden

Nadere informatie

Kengetallen: Welke zijn bepalend voor de evaluatie van de bedrijfsvoering? Isabelle Degezelle 27 nov 2015

Kengetallen: Welke zijn bepalend voor de evaluatie van de bedrijfsvoering? Isabelle Degezelle 27 nov 2015 Kengetallen: Welke zijn bepalend voor de evaluatie van de bedrijfsvoering? Isabelle Degezelle 27 nov 2015 Bedrijfsvoering EVENWICHT ZOEKEN KOSTEN BATEN Meten is weten wanneer je weet wat je meet!!! Kengetallen

Nadere informatie

Uw partner in preventie. 02 zomer 2012. Nieuwsbrief

Uw partner in preventie. 02 zomer 2012. Nieuwsbrief Uw partner in preventie 02 zomer 2012 Nieuwsbrief Editoriaal In het vooruitzicht van de verplichte groepshuisvesting voor drachtige zeugen die op 1 januari 2013 van kracht wordt, hebben veel varkenshouders

Nadere informatie

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Afdeling bedrijfsdiergeneeskunde varken Faculteit Diergeneeskunde UGent Brugge, 29 november 2013 1 Belang van

Nadere informatie

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing de voedingskundige samenstelling + onderbouwing algemene informatie van de drinkvoeding, waarop de hoeveelheden van de ingrediënten zijn gebaseerd: Volledige voeding; drinkvoeding wordt zes keer op een

Nadere informatie

Voeding van zeugen in de kraamstal

Voeding van zeugen in de kraamstal Voeding van zeugen in de kraamstal Dr. Sam Millet Eenheid Dier, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Drs. Ir. An Cools Labo Diervoeding Faculteit Diergeneeskunde, UGent Vragen??? Waarom problemen

Nadere informatie

Aanpak van griep bij het varken: een uitdaging? Dr. Tom Meyns MERIAL Belgium

Aanpak van griep bij het varken: een uitdaging? Dr. Tom Meyns MERIAL Belgium Aanpak van griep bij het varken: een uitdaging? Dr. Tom Meyns MERIAL Belgium Inhoud Influenza Epidemiologie - verspreiding Ziektebeeld Klassieke uitbraken Chronische problemen Complicaties Belang en economische

Nadere informatie

Tabel 1: Aanbevolen omgevingstemperatuur in de biggennest (Presentatie Fremaut, 2012)

Tabel 1: Aanbevolen omgevingstemperatuur in de biggennest (Presentatie Fremaut, 2012) Het varkensloket Scheldeweg 68 9090 Melle 09 272 26 67 info@varkensloket.be Informatie rond slechte melkgift bij zeugen Vraag: Ik zou graag advies bekomen om problemen met melkgift van zeugen aan te pakken.

Nadere informatie

Is de diagnostiek van GRIEP eenvoudig? Pieter den Hartog, dierenarts Technical services manager production animals

Is de diagnostiek van GRIEP eenvoudig? Pieter den Hartog, dierenarts Technical services manager production animals Is de diagnostiek van GRIEP eenvoudig? Pieter den Hartog, dierenarts Technical services manager production animals Indeling presentatie Inleiding Oorzaken luchtwegproblemen Het onderzoek Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Breedmax : Een zeer volledig voedingssupplement met duidelijk wetenschappelijke achtergrond

Breedmax : Een zeer volledig voedingssupplement met duidelijk wetenschappelijke achtergrond : Een zeer volledig voedingssupplement met duidelijk wetenschappelijke achtergrond In het wild eten vogels naast zaden ook insecten, larven, bloemknoppen, fruit, bladeren, boomschors, groenvoer en aarde.

Nadere informatie

Economische impact van meerweken systemen

Economische impact van meerweken systemen Economische impact van meerweken systemen Dr. VANGROENWEGHE Frédéric, DVM, MSc, PhD Coördinator Gezondheidszorg varkens/pluimvee Unit DEO - DGZ-Vlaanderen Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Meerwekensystemen

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 Voorstellen Monique Driesse Rundveedierenarts 7 jaar praktijk, 5 jaar in Canada Sinds 2007 bij Boehringer Ingelheim Ruben Tolboom

Nadere informatie

Voederwaarde-onderzoek Gras ingekuild Kuilkenner Excellent kuil 1

Voederwaarde-onderzoek Gras ingekuild Kuilkenner Excellent kuil 1 Onderzoek Onderzoek-/ordernummer: Datum verslag: 731267/002743994 22-07-2011 Oogstdatum: Datum monstername: Monster genomen door: Contactpersoon monstername: 16-05-2011 07-07-2011 Dick Huiberts: 0652002131

Nadere informatie

Samen ruiken aan het succes van complete APP bescherming

Samen ruiken aan het succes van complete APP bescherming Porcilis APP Samen ruiken aan het succes van complete APP bescherming APP in een notendop A. pleuropneumoniae (APP) is een bacterie en veroorzaakt acute- (sterfte) en chronische long- en borstvliesontsteking.

Nadere informatie

Josine Beek, DVM. Faculteit Diergeneeskunde, Vakgroep Verloskunde, Voortplanting en Bedrijfsdiergeneeskunde.

Josine Beek, DVM. Faculteit Diergeneeskunde, Vakgroep Verloskunde, Voortplanting en Bedrijfsdiergeneeskunde. Vaccinatie in de varkenshouderij In de varkenshouderij zijn er een groot aantal commerciële vaccins beschikbaar tegen ziekten veroorzaakt door bacteriën en virussen. Het vaccineren van biggen heeft als

Nadere informatie

TECHNISCHE KENGETALLEN IN DE ZEUGENHOUDERIJ

TECHNISCHE KENGETALLEN IN DE ZEUGENHOUDERIJ Tekst: Bert Driessen en Jos Van Thielen (Katholieke Hogeschool Kempen) TECHNISCHE KENGETALLEN IN DE ZEUGENHOUDERIJ TECHNISCHE KENGETALLEN Wat zijn kengetallen? Kengetallen zijn cijfers die uit de technische

Nadere informatie

Het neusje van de zalm in PRRS bescherming op uw varkensbedrijf.

Het neusje van de zalm in PRRS bescherming op uw varkensbedrijf. Porcilis PRRS Het neusje van de zalm in PRRS bescherming op uw varkensbedrijf. Aandachtspunten in de PRRS bestrijding: Zorg dat de bio-security van het bedrijf op orde is of geoptimaliseerd wordt. Goede

Nadere informatie

VACCINATIE ADVIES VOOR DE VARKENSHOUDERIJ GEKADERD BINNEN EEN GOEDE HYGIENE EN BIOVEILIGHEID OP HET VARKENSBEDRIJF

VACCINATIE ADVIES VOOR DE VARKENSHOUDERIJ GEKADERD BINNEN EEN GOEDE HYGIENE EN BIOVEILIGHEID OP HET VARKENSBEDRIJF VACCINATIE ADVIES VOOR DE VARKENSHOUDERIJ GEKADERD BINNEN EEN GOEDE HYGIENE EN BIOVEILIGHEID OP HET VARKENSBEDRIJF Eerste editie, 2016 Situering In het kader van een rationeel en verminderd gebruik van

Nadere informatie

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

TE VEEL DOODGEBOREN BIGGEN IS EEN PROBLEEM IS TE VEEL LEVEND GEBOREN BIGGEN DAT OOK

TE VEEL DOODGEBOREN BIGGEN IS EEN PROBLEEM IS TE VEEL LEVEND GEBOREN BIGGEN DAT OOK TE VEEL DOODGEBOREN BIGGEN IS EEN PROBLEEM IS TE VEEL LEVEND GEBOREN BIGGEN DAT OOK Opfok van overtallige en kleine biggen Jeroen Degroote Introductie 62% van de Vlaamse varkenshouders ervaart problemen

Nadere informatie

Porcilis ColiClos. Samen de juiste E. coli / Clostridium vaccinatiestrategie bepalen

Porcilis ColiClos. Samen de juiste E. coli / Clostridium vaccinatiestrategie bepalen Porcilis ColiClos Samen de juiste E. coli / Clostridium vaccinatiestrategie bepalen Porcilis ColiClos Percentage secties van zuigende biggen waarbij infectie met Clostridium perfringens werd vastgesteld,

Nadere informatie

Huisvesting en klimaat: wat kan ik morgen doen?

Huisvesting en klimaat: wat kan ik morgen doen? Huisvesting en klimaat: wat kan ik morgen doen? Anita Hoofs Presentatie Succesfactoren huisvesting Vlotte partus Goede start biggen Voorbereiden op een leven zonder zeug Succesfactoren Profit 1.... 2....

Nadere informatie

Reproductie management Cursus. Arno Joosten Manager Adviesteam Topigs Norsvin Nederland Adviseur Reproductie Dierenarts 16 maart 2016

Reproductie management Cursus. Arno Joosten Manager Adviesteam Topigs Norsvin Nederland Adviseur Reproductie Dierenarts 16 maart 2016 Reproductie management Cursus Arno Joosten Manager Adviesteam Topigs Norsvin Nederland Adviseur Reproductie Dierenarts 16 maart 2016 Programma Opening Anatomie, fysiologie en hormoonhuishouding Inseminatiestal

Nadere informatie

Reproductie Management Cursus

Reproductie Management Cursus Reproductie Management Cursus Arno Joosten 27 februari 2013 Programma Opening Anatomie, fysiologie en hormoonhuishouding Film, de praktijk PIGSIS Doel van de cursus Kennis Reproductieresultaten Programma

Nadere informatie

Onzichtbare PIA doet pijn (in de portemonnee)

Onzichtbare PIA doet pijn (in de portemonnee) Onzichtbare PIA doet pijn (in de portemonnee) ABZ Diervoeding studieavond april 2015 abcd Historie PIA 1931 (Biester and Schwarte) beschrijving Proliferatieve Enteropathie bij varkens 1973 (Rowland, Lawson

Nadere informatie

De nieren bij kat en hond

De nieren bij kat en hond De nieren bij kat en hond Veterinary Diet DE NIEREN BIJ KAT EN HOND Nieraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. Hoewel ook jonge dieren last kunnen hebben van hun nieren, komen nierproblemen

Nadere informatie

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen:

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen: IMMUNITEIT 1 Immuniteit Het lichaam van mens en dier wordt constant belaagd door organismen die het lichaam ziek kunnen maken. Veel van deze ziekteverwekkers zijn erg klein, zoals virussen en bacteriën.

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

Technische en economische resultaten van de varkenshouderij op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk boekjaren 2006-2008

Technische en economische resultaten van de varkenshouderij op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk boekjaren 2006-2008 Technische en economische resultaten van de varkenshouderij op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk boekjaren 2006-2008 Departement Landbouw en Visserij afdeling Monitoring en Studie Joeri Deuninck,

Nadere informatie

Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte

Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte Verslag van onderzoek naar mogelijke relatie tussen het opbrengen van baggerslib op percelen, gehalten van elementen in gras dat groeit op die percelen

Nadere informatie

NORMEN EN ECONOMISCHE WAARDERINGEN VOOR: DE RENTABILITEITSINDEX 2011 en HET PRODUCTIEGETAL 2012 ZEUGENHOUDERIJ

NORMEN EN ECONOMISCHE WAARDERINGEN VOOR: DE RENTABILITEITSINDEX 2011 en HET PRODUCTIEGETAL 2012 ZEUGENHOUDERIJ NORMEN EN ECONOMISCHE WAARDERINGEN VOOR: DE RENTABILITEITSINDEX 2011 en HET PRODUCTIEGETAL 2012 ZEUGENHOUDERIJ Wageningen UR Livestock Research berekent jaarlijks de waarderingsnormen voor de rentabiliteitsindex

Nadere informatie

Afleiding van de normen voor mineralen en spoorelementen voor paarden en pony s. Dr. A.M. van den Top Adviesbureau VOER-RAAD

Afleiding van de normen voor mineralen en spoorelementen voor paarden en pony s. Dr. A.M. van den Top Adviesbureau VOER-RAAD Afleiding van de normen voor mineralen en spoorelementen voor paarden en pony s Dr. A.M. van den Top Adviesbureau VOER-RAAD Indeling Opzet onderzoek Factoriële methode voor berekening van de mineralenbehoefte

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Voeding. Voeding = eten

Voeding. Voeding = eten Voeding Voeding = eten Alle dieren en mensen moeten eten om in leven te blijven!! Goed voer is belangrijk voor een goede conditie Voeding Vitaminen Vit. A Vit. B 1-12 Vit. C Waar wordt het voer /eten voor

Nadere informatie

Vertaalde positieve lijst diergeneesmiddelen (versie 03032015) voor PVV/IKB varkensbedrijven, uitgegeven door Dierenkliniek De Kempen.

Vertaalde positieve lijst diergeneesmiddelen (versie 03032015) voor PVV/IKB varkensbedrijven, uitgegeven door Dierenkliniek De Kempen. Vertaalde positieve lijst diergeneesmiddelen (versie 03032015) voor PVV/IKB varkensbedrijven, uitgegeven door Dierenkliniek De Kempen. Beste IKB-varkenshouder. Er zijn kleine wijzigingen opgetreden sinds

Nadere informatie

Agenda. Aantal geboren biggen neemt toe terwijl aantal arbeidsuren per zeugenplaats af neemt

Agenda. Aantal geboren biggen neemt toe terwijl aantal arbeidsuren per zeugenplaats af neemt Agenda 1. 2. Aantal geboren biggen neemt toe terwijl aantal arbeidsuren per zeugenplaats af neemt En toch is er nog winst te behalen bij de toppers Totaal geboren / worp 15,3 Dood geboren / worp 1,1 Sterfte%

Nadere informatie

CALM DIET VOOR DE KAT

CALM DIET VOOR DE KAT Wanneer uw kat last heeft van stress of een stressvolle situatie wordt verwacht, kan uw dierenarts een speciale dieetvoeding voorschrijven. Calm Diet van Royal Canin is speciaal ontwikkeld voor katten

Nadere informatie

De lever bij kat en hond

De lever bij kat en hond De lever bij kat en hond Veterinary Diet DE LEVER BIJ KAT EN HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen

Nadere informatie

Technische en economische resultaten van de varkenshouderij op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk Boekjaren 2008-2010

Technische en economische resultaten van de varkenshouderij op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk Boekjaren 2008-2010 Technische en economische resultaten van de varkenshouderij op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk Boekjaren 2008-2010 2012 Departement Landbouw en Visserij afdeling Monitoring en Studie Joeri Deuninck

Nadere informatie

PIG. Samen blij met een volle box

PIG. Samen blij met een volle box PIG Samen blij met een volle box PIG 2 Met Regumate Pig werken we samen aan een optimale instroom van uw fokgelten Varkensteam MSD Animal Health Hoe ziet de voortplantingscyclus van een zeug eruit? De

Nadere informatie

Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit

Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit Dr. Sjouke Van Poucke MERIAL Benelux Varkenswroeten: Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit 1. Afweer: definities

Nadere informatie

Gezonde biggen voor gezond vlees. Coppens Symposium Januari 2012

Gezonde biggen voor gezond vlees. Coppens Symposium Januari 2012 Gezonde biggen voor gezond vlees Coppens Symposium Januari 2012 Agenda Introductie Invloed van de big op gezond vlees Licht geboren biggen Maatregelen in de stal Introductie Even voorstellen Trouw Nutrition

Nadere informatie

BEDRIJFSBEGELEIDING VARKENSHOUDERIJ

BEDRIJFSBEGELEIDING VARKENSHOUDERIJ BEDRIJFSBEGELEIDING VARKENSHOUDERIJ 2 INHOUDS INFORMATIEBROCHURE A. Inschakelen van zeugen bij startende bedrijven..3 Voeding B.1 Zeugen.. 3 B.2 Biggen kraamhokken.3 B.3 biggen biggenbatterij. 3 B.4 Vleesvarkens...4

Nadere informatie

Gastro-Intestinal Diet

Gastro-Intestinal Diet GASTRO-INTESTINAL DIET Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van maag-darmaandoeningen. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Bij de behandeling

Nadere informatie

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis,

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis, De ziekte van Glässer De ziekte van Glässer wordt veroorzaakt door Haemophilus parasuis (Hps). De ziekte werd vroeger beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis,

Nadere informatie

Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation. Sofie Piepers, DVM, PhD. M-team UGent

Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation. Sofie Piepers, DVM, PhD. M-team UGent Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation Sofie Piepers, DVM, PhD Vaarzenmastitis Intramammaire infecties vóór kalven Gevolgen na kalven: Klinische mastitis Subklinische mastitis

Nadere informatie

De totale PRRS aanpak van Boehringer Ingelheim. Nieuwe PRRS vaccins op maat voor zeugen en biggen MEER INFORMATIE: WWW.PRRS.NL

De totale PRRS aanpak van Boehringer Ingelheim. Nieuwe PRRS vaccins op maat voor zeugen en biggen MEER INFORMATIE: WWW.PRRS.NL De totale PRRS aanpak van Boehringer Ingelheim Nieuwe PRRS vaccins op maat voor zeugen en biggen MEER INFORMATIE: WWW.PRRS.NL PRRS veroorzaakt veel schade bij zeugen, biggen en vleesvarkens PRRS-symptomen

Nadere informatie

Preventie 2.0. Voer voor gezonde darmen. Hoe voorkomt u dat infecties binnenkomen op uw bedrijf en omslaan in ziektes?

Preventie 2.0. Voer voor gezonde darmen. Hoe voorkomt u dat infecties binnenkomen op uw bedrijf en omslaan in ziektes? Preventie 2.0 Voer voor gezonde darmen Hoe voorkomt u dat infecties binnenkomen op uw bedrijf en omslaan in ziektes? Neem een kijkje in onze innovatieve keuken Even voorstellen: Evelien Alderliesten Master

Nadere informatie

BIJSLUITER ReproCyc PRRS EU lyofilisaat en ImpranFLEX oplosmiddel voor suspensie voor injectie voor varkens

BIJSLUITER ReproCyc PRRS EU lyofilisaat en ImpranFLEX oplosmiddel voor suspensie voor injectie voor varkens BIJSLUITER ReproCyc PRRS EU lyofilisaat en ImpranFLEX oplosmiddel voor suspensie voor injectie voor varkens 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT

Nadere informatie

vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid

vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

BIEST: EEN CRUCIAAL SAMENSPEL TUSSEN ZEUG EN BIG

BIEST: EEN CRUCIAAL SAMENSPEL TUSSEN ZEUG EN BIG Tekst: Sarah De Smet (Varkensloket), Suzy Van Gansbeke & Tom Van den Bogaert (Vlaamse Overheid, Departement Landbouw en Visserij, Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling), Ruben Decaluwé (UGent Faculteit

Nadere informatie

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biestmanagement, zo kan het ook Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biest Zorgt voor specifieke (IgG) en aspecifieke afweer (witte bloedcellen) Eigen veestapel bedrijfsspecifieke ziektekiemen Bevat op

Nadere informatie

Brachyspira hyodysenteriae:

Brachyspira hyodysenteriae: Dierengezondheidszorg Vlaanderen vzw Brachyspira hyodysenteriae: prevalentie op een besmet bedrijf met klinische symptomen 1 Dierengezondheidszorg Vlaanderen vzw Inhoud 1 Inhoud 1. Achtergrond 2. Doelstellingen

Nadere informatie

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen Page 1 of 5 De 27 onmisbare vitaminen en mineralen zaterdag 05 september 2009 Wist je dat een kiwi in verhouding veel meer vitamine C bevat dan een sinaasappel? Week&nd start het nieuwe schooljaar gezond,

Nadere informatie

vitamineralize yourself!

vitamineralize yourself! vitamineralize yourself! met ontdek de voordelen van het retard effect vitaminen en mineralen Folium zuur Niacine fem support hair potency hematinic sport potency stress complex total complex Vertraagde

Nadere informatie

van baby naar peuter met vitamines en mineralen

van baby naar peuter met vitamines en mineralen van baby naar peuter met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Nieraandoeningen bij kat en hond

Nieraandoeningen bij kat en hond Nieraandoeningen bij kat en hond Veterinary Diet NIERAANDOENINGEN BIJ KAT EN HOND Nieraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. Hoewel ook jonge dieren last kunnen hebben van hun nieren,

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. PRODUCTIVITEIT BIJ ZEUGEN: SPEENCAPACITEIT...

INHOUDSOPGAVE... 2 1. PRODUCTIVITEIT BIJ ZEUGEN: SPEENCAPACITEIT... Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1. PRODUCTIVITEIT BIJ ZEUGEN: SPEENCAPACITEIT... 5 DE HYPOR AANPAK... 5 HET GENETISCH PERSPECTIEF... 6 DE SPEENCAPACITEIT WEGENKAART... 7 2. SELECTEREN OP EEN VERHOOGDE

Nadere informatie

BEWAAR ADVIES Donker, afgesloten, koel en buiten bereik van jonge kinderen.

BEWAAR ADVIES Donker, afgesloten, koel en buiten bereik van jonge kinderen. GEBRUIK 3 capsules per dag in te nemen met een glas water. Houdt u aan de aanbevolen dagelijkse dosering. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding. Voor het behoud van een

Nadere informatie

Bloed, Afweer en Infectieziekten

Bloed, Afweer en Infectieziekten Bloed, Afweer en Infectieziekten Functies Vervoer van stoffen O 2 van longen naar cellen CO 2 van cellen naar longen Voedingstoffen van de dunne darm naar cellen Ureum van de lever naar de nieren Hormonen

Nadere informatie

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Fits Bouwkamp 17 november 2012 Bevruchten van de zeug Natuurlijke dekking Eigen beer Geen eigen beer Kunstmatige Inseminatie Inseminatoren KI Doe Het Zelf KI (DHZ-KI)

Nadere informatie

Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95

Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95 Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95 Multivitaminen en mineralen complex Geavanceerde multi vitaminen en mineralen spectrum op orthomoleculair basis, extra versterkt op Ijzer. IJzer is een belangrijk

Nadere informatie

Proefverslag 350 VERLAGING VAN HET RUW EIWITGEHALTE IN VOEDER VOOR LACTERENDE ZEUGEN. Inleiding. Proefopzet Proefdieren. Proefbehandelingen lactatie

Proefverslag 350 VERLAGING VAN HET RUW EIWITGEHALTE IN VOEDER VOOR LACTERENDE ZEUGEN. Inleiding. Proefopzet Proefdieren. Proefbehandelingen lactatie Proefverslag 350 VERLAGING VAN HET RUW EIWITGEHALTE IN VOEDER VOOR LACTERENDE ZEUGEN (proef VFB-31; PV-350; Y1992) december 1992 auteurs: ir. C.H.M. Smits dr. ir. P.J. van der Aar Inleiding Het systeem

Nadere informatie

Verloskunde. Fret. Klas 43DP

Verloskunde. Fret. Klas 43DP Verloskunde Fret Klas 43DP Inhoudsopgave 1. De voortplanting bij de fret... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Pathologie van de voortplanting... 3 2 1. De voortplanting bij de fret 1.1 Algemeen Een vrouwtje is geslachtsrijp

Nadere informatie

De rol van virussen bij verteringsstoornissen bij varkens en pluimvee. Naomi de Bruijn

De rol van virussen bij verteringsstoornissen bij varkens en pluimvee. Naomi de Bruijn De rol van virussen bij verteringsstoornissen bij varkens en pluimvee Naomi de Bruijn Virale darminfecties: Algemeen Betreft vooral jonge dieren Meer ziekte verschijnselen Veelal relatief milde darmschade

Nadere informatie

Gezondheidsmanagement. Paul van der Meijden

Gezondheidsmanagement. Paul van der Meijden Gezondheidsmanagement Paul van der Meijden Paul van der Meijden Varkenshouder Franchise gever Franchise nemer Elite concept Afname Elite gelten Speenbiggen productie volgens Elite concept Elite zorgt voor

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Optimale biggen voeding Hoe verteerd een big en hoe kan ik hem daarbij helpen?

Optimale biggen voeding Hoe verteerd een big en hoe kan ik hem daarbij helpen? Optimale biggen voeding Hoe verteerd een big en hoe kan ik hem daarbij helpen? Albert Timmerman Hoe kunnen we door middel van voer onze biggen helpen opnemen en verteren en daarmee de weerstand en resultaten

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond

Leveraandoeningen bij de hond Leveraandoeningen bij de hond LEVERAANDOENINGEN BIJ DE HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen van de oorzaken

Nadere informatie

HEPATIC DIET VOOR DE KAT

HEPATIC DIET VOOR DE KAT Bij de behandeling van leveraandoeningen zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Hepatic Diet van Royal Canin is speciaal ontwikkeld ter ondersteuning van de behandeling

Nadere informatie

12-11-2012. De fysiologische basis van de melkproductie. De fysiologische basis van de melkproductie. Hormonen tijdens lactatie

12-11-2012. De fysiologische basis van de melkproductie. De fysiologische basis van de melkproductie. Hormonen tijdens lactatie De fysiologische basis van de melkproductie Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC Moedermelk; Aandachtspunten hoe? hoeveel? samenstelling? De fysiologische basis van de melkproductie Lactose Vetten

Nadere informatie

Presentatie karkaskwaliteit Praktijknetwerk Karkaskwaliteit. Erna van Brenk & Gert Hemke

Presentatie karkaskwaliteit Praktijknetwerk Karkaskwaliteit. Erna van Brenk & Gert Hemke Presentatie karkaskwaliteit Praktijknetwerk Karkaskwaliteit Erna van Brenk & Gert Hemke Agenda Farmingnet Waar staan we nu Verschillen Karkaskenmerken Verschillen management, voer, gezondheid Correlatie

Nadere informatie

Premium DOG- & CAT Food

Premium DOG- & CAT Food food Natural food Natural food l Natural food Natural food Natura Premium DOG- & CAT Food Premium DOG- & CAT Food NATURAL FOOD www.basto.nl food Natural food Natural food l Natural food Natural food Natura

Nadere informatie

Demoproject Optimalisatie van het houden van intacte beren en immunocastraten

Demoproject Optimalisatie van het houden van intacte beren en immunocastraten Demoproject Optimalisatie van het houden van intacte beren en immunocastraten Degezelle Isabelle Vragen Wat is nu het juiste alternatief voor chirurgische castratie? Zijn er meer problemen in de stal?

Nadere informatie

Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress multihealth complete - vervolg 30 tabletten Functie afzonderlijke ingrediënten: Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress Vitamine B1 Thiamine draagt bij tot

Nadere informatie

Kalverdiarree. Hoe los ik het op? Author/location

Kalverdiarree. Hoe los ik het op? Author/location Kalverdiarree Hoe los ik het op? Author/location Situatie Nederland Het voorkomen van afwijkende mest op 108 bedrijven verspreid over heel Nederland Onderzocht door de GD Onderscheid mest: waterig vla

Nadere informatie

2 Paard en voeropname Gebit en speeksel Maag en darmorganen Afsluiting 20

2 Paard en voeropname Gebit en speeksel Maag en darmorganen Afsluiting 20 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Samenstelling voedermiddelen 11 1.1 Weenderananlyse 11 1.2 Droge stof en water 13 1.3 Anorganische stoffen 13 1.4 Organische stoffen 14 1.5 Afsluiting 15 2 Paard en voeropname

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014

BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014 BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014 Voorstellen Ruben Tolboom Tot 1 mei 2014: rundveedierenarts Vanaf heden: Field Technical Service Manager Technische achtergrond produkten-dierziekten

Nadere informatie

Normale cyclus. Gynaecologie

Normale cyclus. Gynaecologie Normale cyclus Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort 4 Wat is een normale cyclus? 4 Wat gebeurt er in een cyclus? 5 De rol van hormonen 5 De fasen van een cyclus 6 De rijping van de eiblaas (folliculaire

Nadere informatie

BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten)

BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten) BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten) 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE,

Nadere informatie

Droogvoeding Verpakking van 1,5kg en 3,5kg

Droogvoeding Verpakking van 1,5kg en 3,5kg Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van diabetes mellitus. Daarom zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven zoals Royal Canin Diabetic Diet. Diabetic Diet

Nadere informatie

De fysiologische basis van de melkproductie. Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC

De fysiologische basis van de melkproductie. Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC De fysiologische basis van de melkproductie Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC De fysiologische basis van de melkproductie Moedermelk; hoe? Moedermelk; hoeveel? Moedermelk; samenstelling? Aandachtspunten

Nadere informatie

Monstername: Diagnostiek en Casuïstiek van mycotoxinen: Diagnostiek en Casuïstiek van mycotoxinen: Monstername bij praktijk-onderzoek

Monstername: Diagnostiek en Casuïstiek van mycotoxinen: Diagnostiek en Casuïstiek van mycotoxinen: Monstername bij praktijk-onderzoek Diagnostiek en Casuïstiek van mycotoxinen: Diagnostiek en Casuïstiek van mycotoxinen: Monstername bij praktijk-onderzoek Mycotoxinen: overzicht eigenschappen en klinisch beeld Casuïstiek 5 x Monstername:

Nadere informatie

PRAKTISCH. VOEDING VAN UW HOND normen en hoeveelheid. www.licg.nl over houden van huisdieren

PRAKTISCH. VOEDING VAN UW HOND normen en hoeveelheid. www.licg.nl over houden van huisdieren l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH VOEDING VAN UW HOND normen en hoeveelheid over houden van huisdieren Het juiste voer en de juiste hoeveelheid

Nadere informatie

Machiel Blok, PDV / CVB Paul Bikker, WUR LR Age Jongbloed, WUR LR

Machiel Blok, PDV / CVB Paul Bikker, WUR LR Age Jongbloed, WUR LR Evenwichtige koper en zink voedernormen voor varkens voor een optimale en gezonde productie Machiel Blok, PDV / CVB Paul Bikker, WUR LR Age Jongbloed, WUR LR 1 Opbouw presentatie Inleiding Methoden om

Nadere informatie

Kalverdiarree voorkomen en aanpakken

Kalverdiarree voorkomen en aanpakken Kalverdiarree voorkomen en aanpakken Uit onderzoek onder ruim 400 kalveren blijkt dat meer dan 40% in de eerste drie levensweken een afwijkende mestscore laat zien. Diarree bij kalveren is een veelvoorkomend

Nadere informatie

RENAL DIET VOOR DE HOND

RENAL DIET VOOR DE HOND RENAL DIET VOOR DE HOND Bij de behandeling van een nieraandoening zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Renal Diet is speciaal ontwikkeld voor honden ter

Nadere informatie

Diabetic. Waarschuwing Het Diabetic dieet is niet geschikt voor pups, teven tijdens dracht en lactatie en honden met een verhoogde energie-behoefte.

Diabetic. Waarschuwing Het Diabetic dieet is niet geschikt voor pups, teven tijdens dracht en lactatie en honden met een verhoogde energie-behoefte. DIABETIC DIET VOOR DE HOND Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van diabetes mellitus. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven zoals Royal Canin

Nadere informatie

DE STREPTOKOK, TE TACKELEN?

DE STREPTOKOK, TE TACKELEN? Tekst: Sarah De Smet & Kelly Relaes (Varkensloket), Willem Van Praet en Tamara Vandersmissen (Dierengezondheidszorg Vlaanderen) DE STREPTOKOK, TE TACKELEN? Streptokokken worden aanzien als één van de belangrijkste

Nadere informatie

Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015

Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015 Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015 Biestvoorziening Veel te Vaak Vlug aan voorbijgegaan! Waarom is het zo belangrijk?

Nadere informatie

Intoxicaties. bij PLUIMVEE. Dr. Maarten De Gussem. Created with novapdf Printer (www.novapdf.com). Please register to remove this message.

Intoxicaties. bij PLUIMVEE. Dr. Maarten De Gussem. Created with novapdf Printer (www.novapdf.com). Please register to remove this message. Intoxicaties bij PLUIMVEE Dr. Maarten De Gussem Intoxicatie Latijn : «Intoxicare» ~ Vergiftigen «Toxicum» ~ Vergif Vergiftiging of intoxicatie is de toestand die ontstaat na het in- of opnemen van een

Nadere informatie

In deze circulaire zal aandacht worden besteed aan maatregelen om deze ongewenste situaties te voorkomen of te beperken.

In deze circulaire zal aandacht worden besteed aan maatregelen om deze ongewenste situaties te voorkomen of te beperken. SCH-1996-20 DE INTERNE OF VOERGEBONDEN WARMTE VAN VARKENSVOEDERS Inleiding Van de energie die met het voer aan varkens wordt verstrekt komt een aanzienlijk deel vrij als warmte. Dit is de interne of voergebonden

Nadere informatie

5 REDENEN OM UW KALVEREN KOEMELK TE VOEREN

5 REDENEN OM UW KALVEREN KOEMELK TE VOEREN 5 REDENEN OM UW KALVEREN KOEMELK TE VOEREN 5 REDENEN OM KOEMELK* TE VOEREN AAN KALVEREN: A B C D E Ik geloof dat koemelk het beste is voor de kalveren Het is de beste manier om van restmelk af te komen

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Mineralencalculator (DEMO)

Gebruikershandleiding Mineralencalculator (DEMO) Gebruikershandleiding Mineralencalculator (DEMO) Inleiding a. Deze Mineralencalculator is gebaseerd op de CVB Publicatie Handleiding Mineralenvoorziening Rundvee, Schapen, Geiten (2005). b. De DEMO van

Nadere informatie

Veterinary Care Nutrition. Gezondheidsvoeding van de dierenarts voor uw kitten

Veterinary Care Nutrition. Gezondheidsvoeding van de dierenarts voor uw kitten Veterinary Care Nutrition Gezondheidsvoeding van de dierenarts voor uw kitten Van harte gefeliciteerd met uw nieuwe huisgenoot! Een kitten in huis is een fantastische gebeurtenis. De basis voor een jarenlange

Nadere informatie

Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking.

Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking. Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking. Cobactan 2,5% Hersenvliesontsteking is een acuut probleem, dat op elk zeugenbedrijf voorkomt. Nagenoeg ieder zeugenbedrijf is bekend met hersenvliesontsteking.

Nadere informatie

Referentiewaarden. 1/11 Documentnummer 314, versie 44

Referentiewaarden. 1/11 Documentnummer 314, versie 44 A AAT 0,9-2,0 g/l ALAT m < 45 U/l v < 34 Albumine 35-50 g/l Albumine/kreatinine ratio m < 2,5 v < 3,5 Alkalische fosfatase 0-14 d < 248 U/l 15 d - 1 j < 470 1-10 j < 335 10-13 j < 417 m 13-15 j < 468 m

Nadere informatie

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies krijg je een dorstsignaal? Ong. 2% Bewerkt door

Nadere informatie