Vrouwen, hiv en zwangerschap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vrouwen, hiv en zwangerschap"

Transcriptie

1 Vrouwen, hiv en zwangerschap Dr. Ilse Kint Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 6 8 april rubriek Onderwijs & Training

2 Inhoud Hiv bij vrouwen Zwanger worden? Verticale transmissie Preventie van verticale transmissie Aanpak Instituut Tropische Geneeskunde (ITG)

3 Hiv bij vrouwen

4 Hiv infectie bij vrouwen: Enkele cijfers: UNAIDS 15.4 miljoen hiv seropositieve vrouwen (2007): 46.3 % in Subsaharaans Afrika: 61 %! Meer nieuwe gevallen bij vrouwen In westerse landen stijgen aids gevallen bij vrouwen: 1985: 7% 2001: 26 % Bij nieuwe hiv diagnoses in Europa zijn er vrouwen: In West Europa 35 % (hetero) Centraal Europa 26% (hetero) Oost Europa 41% (IDU)

5 Incidentie hiv in België : nu ongeveer 1000 diagnoses per jaar In 2005: 41.3% bij vrouwen: 437 op 1057 Einde jaren 80 : ong 25 % vrouwen 2/3 van subsaharaans Afrika 80 % vruchtbare leeftijd (15-45 jaar)

6 Kenmerken Vrouwen zijn kwetsbaar Biologisch: grotere mucosa oppervlak (vagina), meer hiv in sperma, dus meer kans op infectie bij seksueel contact Sociaal: minder controle over seksualiteit, financieel afhankelijk van man, meer slachtoffer van geweld, Geen verschil in progressie (in begin wel lagere VL en hogere CD4), prognose en respons op HAART Hogere medicatie concentraties Slechtere tolerantie: meer nevenwerkingen

7 Gynaecologische problemen Meer CIN (cervicale intraepitheliale neoplasie) bij hiv, risico op baarmoederhalskanker Meer hoog risico Humaan papiloma virus Regelmatig uitstrijkje te doen ( 1x/jaar)

8 Anticonceptie: veel interactie tussen Haart en hormonale anticonceptiva Gebruik liever alternatieve methode of bijkomende bescherming

9 Zwanger worden?

10 KINDERWENS Zwanger worden: Kan dat? Mag dat? Als je hiv positief bent Velen (1/3?) hebben kinderwens door stijgende levensverwachting (HAART) Ouders informeren: transmissiekans, zelf ziek zijn, reakties van de omgeving, wat als ons kind toch

11 Pre conceptie counseling! Voor alle seropositieve vrouwen Reductie van ongeplande zwangerschappen Uitleg over verticale transmissie en de preventie ervan Op punt stellen van de zorg: effectieve HAART indien nodig, vaccinaties, Partner betrekken: hiv status? Veilig vrijen? Psycho-sociale intake

12 En niet vergeten: Hiv test Voor elke zwangere vrouw Bij elke zwangerschap Herhalen indien hoog risico: Zelf of partner afkomstig uit endemisch gebied Zelf of partner IVDU Zelf of partner prostitutie

13 Serodiscordante koppels Wat bij positieve vrouw en negatieve man? Artificiele zelfinseminatie thuis Wat bij positieve man en negatieve vrouw? Medisch geassisteerde zwangerschap is mogelijk: spermawassing : het sperma hiv-vrij maken Dan intrauteriene inseminatie of IVF, ICSI, (741 koppels, 70.3% zwanger, geen hiv transmissie: Savasi et al 2007) Beiden seropositief: risico op superinfectie afwegen

14 ZWANGERSCHAP Geen invloed op verloop hiv infektie Fysiologische veranderingen (CD4 cellen dalen door dilutie) Hiv in vaginale secreties neemt toe!

15 Aantal HIV-deeltjes bloedplasma HIV-deeltjes in vagina bevalling zwanger Seroconvertie 4 weken-6 maanden Asymptomatisch 6-7 jaar HIV progressie 2-3 jaar AIDS 1-3 jaar Source : ISSTDR, Seville 1997; M. Cohen, plenary presentation Log10 Virus-kopijen (RNA)

16 Verticale transmissie

17 Verticale transmissie van HIV Zonder enige interventie : hoge transmissie tot 32 % zonder borstvoeding tot 48 % bij borstvoeding!

18 1. In utero: 5-10% Transplacentair inslikken van vruchtwater met hiv Zelden < 14 weken 2. Juist voor en tijdens bevalling: 10-20% Tijdens contracties: materno-fetale transmissie Tijdens de vaginale passage: contact met vaginale secreties, vruchtwater, materneel bloed 3. Post partum : Borstvoeding: %

19 Timing of Vertical Transmission for a rate of 30% 15 % 5% 10% Pregnancy D E LI VE R Y Breastfeeding

20 Belangrijkste risicofactoren gelieerd aan MTCT Moeder: Virale lading (copies/ml) Ziektestadium - immunologische toestand (CD4 telling, % CD4) andere ziektes : SOA vit A deficiency IV druggebruik, roken Hiv (super)infektie tijdens zwangerschap! SAFE SEX!!!!

21 Obstetrische factoren wijze van bevallen tijdstip van breken van de vliezen invasieve (be)handelingen: episio, VWpunctie, chorio-amnionitis Kind: Prematuriteit, laag geboortegewicht Borstvoeding : Tepel aandoeningen - mastitis - borstabces

22 Preventie van verticale transmissie

23 3 PIJLERS: 1. Medicatie: HAART: highly active antiretroviral therapy 2. Wijze bevalling 3. Geen borstvoeding

24 Dia uit itg over pactg

25 geen ARV, langdurige BV ARV, langdurige BV geen ARV, geen BV ARV, geen BV ARV, geen BV, Keizersnede geïnfecteerd niet geïnfecteerd 0% 25% 50% 75% 100% ARV: antiretrovirale behandeling in dit geval Retrovir mono therapie, dus geen HAART

26 AntiRetroVirale Therapie: Algemeen Steeds balans tussen noden van moeder en kind, tussen (hypothetische) risico s en bewezen voordeel van ARV Transmissie vastgesteld zowel bij hoge als lage maternele VL, geen threshold Complexe beslissingen (resistentie, coinfekties, tolerantie), én tijdsdruk altijd AZT (Retrovir) proberen te includeren therapietrouw! AIDS REFERENTIE CENTRUM: multidisciplinair!

27 MOGELIJKE SCENARIO S

28 1. Zwanger, nog nooit behandeld, en heeft ook nu geen HAART nodig voor eigen gezondheid Liefst geen HAART tijdens 1 e trimester, ten laatste start op 28 w (cave vroeggeboorte) Behandeling mag gestopt na de bevalling AZT (Retrovir) IV, 2 mg/kg in één uur, gevolgd door 1 mg/kg/uur ged. arbeid tot het einde van de bevalling

29 2. Zwanger, nog nooit behandeld, maar nu HAART nodig voor eigen gezondheid Stel HAART uit tot 14 w AM, indien mogelijk HAART voortnemen na de zwangerschap AZT IV, 2 mg/kg in één uur, gevolgd door 1 mg/kg/uur ged. arbeid tot het einde van de bevalling

30 3. Zwanger geworden onder HAART Stoppen tijdens 1e trimester? Switch teratogene componenten zo snel mogelijk (Efavirenz) HAART voortnemen na de zwangerschap AZT IV, 2 mg/kg in één uur, gevolgd door 1 mg/kg/uur ged. arbeid tot het einde van de bevalling

31 4. Zwangeren bij wie de follow-up zeer laattijdig in de zwangerschap start (> 32/40w) start HAART direct (liefst quadritherapie met AZT + 3TC + NVP + NFV) geplande keizersnede sterk aanbevolen AZT IV, 2 mg/kg in één uur, gevolgd door 1 mg/kg/uur ged. arbeid tot het einde van de bevalling

32 5. Zwangeren, reeds in arbeid Start IV Retrovir zo vlug mogelijk, geef 3TC (Epivir) en NVP (Viramune) per os; overleg met pediater voor profylaxis van het kind; HAART verderzetten bij moeder tot evaluatie mogelijk Geen gebroken vliezen en voortschrijdende arbeid: vaginale bevalling Bij gebroken vliezen : keizersnede? (risico op transmissie verhoogt na 4h) (Retrovir IV, 2 mg/kg in één uur, gevolgd door 1 mg/kg/uur ged. arbeid tot het einde van de bevalling)

33 Wijze van bevalling Geplande keizersnede op 38 à 39 weken is aanbevolen, indien: suboptimale suppressie van VL door HAART op 36 weken Retrovir monotherapie tijdens de zwangerschap geen antiretrovirale therapie tijdens de zwangerschap

34 geen gegevens over CD4/VL (laattijdig in zwsch): Doe sneltest bij zwangeren die niet gekend zijn! Bij gebroken vliezen? (eerste kind) Is ECS ook nog zinvol i.g.v. zeer lage (<1000 copies/ml) of ondetecteerbare virale lading?? Uit gegevens blijkt er geen extra voordeel in vermindering transmissie

35 Orale medikatie liefst zolang mogelijk doorgeven tijdens bevalling (hetzij CS, hetzij vaginaal)! Infuus met AZT (Retrovir) starten: Bij begin van de arbeid 3 uur voor sectio

36

37 Meest gebruikte combinaties Kaletra (2x2/dag) en Combivir (2x1/dag) Norvir (2x1/dag), Invirase (2x2/dag) en Combivir (2x1/dag) Bij lagere T4: Viramune (2x1/dag) en Combivir (2x1/dag) Zelden : Retrovir alleen (2x1/dag)

38 EN DE BORSTVOEDING?

39 Verticale transmissie in 100 HIV+ moeders Early Antenatal (<36 wks): 5 Delivery: 8 Postpartum: 16 Pregnancy Labor and Delivery Breastfeeding Late Antenatal (36 wks to labor): 12 TOTAAL GEINFECTEERD: 41 KINDEREN Adapted from Kourtis, CDC

40 Verticale transmissie in 100 HIV+ moeders Early Antenatal (<36 wks): 5 Delivery: 8 Pregnancy Labor and Delivery No Breastfeeding Late Antenatal (36 wks to labor): 12 TOTAAL GEINFECTEERD: 25 KINDEREN Adapted from Kourtis, CDC

41 Borstvoeding = Dilemma in de OL

42 Risico s bij geen borstvoeding Statistieken tonen aan dat baby s in arme gemeenschappen zonder borstvoeding meer kans hebben om te sterven aan diarree en vier keer meer door longontsteking in vergelijking met baby s gevoed door exclusieve borstvoeding.

43 Verticale transmissie in 100 HIV+ moeders Early Antenatal (<36 wks): 5 Delivery: 8 Postpartum: 6 Pregnancy Labor and Delivery Exclusive Breastfeeding during 6 months Late Antenatal (36 wks to labor): 12 TOTAAL GEINFECTEERD: 31 KINDEREN Adapted from Kourtis, CDC

44 De pasgeborene Flesvoeding AZT siroop gedurende 6 weken: 2 mg/kg/dosis elke 6 uur, vanaf 8-12 uur na geboorte tot leeftijd van 6 weken; dosis aanpassen bij prematuriteit Maar: Als moeder niet onder therapie stond Slechte therapietrouw had Dan is combinatie therapie (Haart) nodig voor de baby Follow up door ervaren kinderarts voor opvolging van arv en zijn nevenwerkingen, en hiv test, zeker tot 18 maanden (vb Paola kinderziekenhuis, Dr Maes)

45 Waarom worden er nog kinderen geinfecteerd? Suboptimale zorg? geen of late prenatale opvolging en HIV testing Weigering om behandeling te nemen (or noncompliance ) Obstetrische complicaties 1% is niet nul!

46 Aanpak Instituut voor Tropische Geneeskunde

47 Aids referentie centrum Antwerpen ITG: Instituut voor Tropische Geneeskunde: polikliniek voor de langdurige opvolging van volwassenen met HIV en voor de behandeling van andere SOA; hospitalisatie in UZA Stuivenberg, AZ Middelheim: opvolging volwassenen Kon.Paola kinderziekenhuis: opvolging kinderen

48 Patientenpopulatie ITG 2007: N=1531 Mediane leeftijd % hetero geslacht: 450 of 29,4 % vrouw oorsprong: 28,3 % subsaharaans Afrika

49 HIV+ ZWANGEREN 2007 Aantal bevallen: 18, waarvan 1 tweeling Lost To Follow Up: 0 Onder HAART: 16 Retrovir mono: 1 Haart gedurende 3 dagen: 1

50 Origine Subsaharaans Afrika: 15 (83.3 %) België: 1 Andere: 2 (Thai, USA)

51 Wijze van bevalling Vaginaal: 5 (27.7 %) Electieve sectio: 6 Urgente sectio: 7 (38.8 %)

52 NEONATI 2007 prematuur: < 36 weken: 1 (26 w) weken: 6 HIV negatief: allemaal

53 zwangeren nu 9 bevallen 1 AAP 2 miskraam

54 AANPAK op ITG MULTIDISCIPLINAIR = PRIORITEIT! sociaal verpleegkundige is onontbeerlijk; zorgt oa. voor inlichten kinderziekenhuis Samenwerken met therapiecounsellor voor therapietrouw 14 artsen waarvan 2 voor studies, 4 sociaal verpleegkundigen, 2 studie verpleegkundigen, 1 therapiecounselor, 1 psychologe, 1 seksuoloog, 1 dietiste, 4 onthaalmedewerkers

55 Therapie counsellor Uitleg hiv en medikatie Doel: zo goed mogelijke therapietrouw bereiken Ook praktische ondersteuning: pil doos, alarm, sms service Helpt bij zo goed mogelijke therapie keuze: gaat mogelijke barrières na (veel pillen, s morgens slikken, )

56 Sociaal verpleegkundige Pre-en postnatale begeleiding van positieve vrouwen Psychosociale aspecten: Gevoelens herkennen en erkennen, Ondersteuning bij besluitvorming, Respect voor beslissing, emotionele, administratieve ondersteuning, Zorgnetwerk: contact met Myriam Willems, paola kinderziekenhuis

57 Communicatie EXTERN Via olifantenboekje in het gekende moederboekje Soc vpk of Myriam nemen op voorhand contact op met de materniteit Altijd bereid tot uitleg! INTERN Ilse Kint: 03/247/64.65 of Team op dinsdagnamiddag 3 maandelijks overleg tussen Myriam, Dr Ilse Kint, soc vpk van ITG en Stuivenberg

58 BESLUIT Hiv is een realiteit in België, ook bij vrouwen Counseling en Testen van vrouwen, zeker zwangeren! Door gestegen levensverwachting kiezen meer hivpositieve vrouwen voor een kind Met goede multidisciplinaire opvang is MTCT minimaal (<1%)

59

We will never see a reduction in new infections and deaths without investing in the strategic capacity of the most directly affected: HIV-positive

We will never see a reduction in new infections and deaths without investing in the strategic capacity of the most directly affected: HIV-positive We will never see a reduction in new infections and deaths without investing in the strategic capacity of the most directly affected: HIV-positive women. Terry McGovern, Ford Foundation Hiv/aids bij vrouwen

Nadere informatie

We will never see a reduction in new infections and deaths without investing in the strategic capacity of the most directly affected: HIV-positive

We will never see a reduction in new infections and deaths without investing in the strategic capacity of the most directly affected: HIV-positive We will never see a reduction in new infections and deaths without investing in the strategic capacity of the most directly affected: HIV-positive women. Terry McGovern, Ford Foundation Empowering women

Nadere informatie

Séverine Caluwaerts, ITG 31 mei 2016

Séverine Caluwaerts, ITG 31 mei 2016 Séverine Caluwaerts, ITG 31 mei 2016 1 2 A. 10 0% 0% 0% 0% 10 3 A. Ja, altijd B. ja, als ze ondetecteerbaar is C. neen 0% 0% 0% Ja, altijd ja, als ze ondetecteerbaar

Nadere informatie

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014 HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014 INTRODUCTIE HBV = dsdna virus, hoge viremie, zeer infectieus (50-100x infectieuzer dan HIV) Transmissie door contact met

Nadere informatie

De overdracht kan ook plaats vinden via sexueel contact (puberteit/sexueel misbruik) of via besmette naalden en spuiten bij druggebruik.

De overdracht kan ook plaats vinden via sexueel contact (puberteit/sexueel misbruik) of via besmette naalden en spuiten bij druggebruik. Medische aspecten bij Kinderaids 1. Inleiding : Bij kinderen gebeurt de overdracht van het virus (hiv) hoofdzakelijk via de moeder tijdens de zwangerschap, tijdens de bevalling of daarna door borstvoeding.

Nadere informatie

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1 Huisartsensymposium anno 2013 1 Vaccinaties en zwangerschap 2 Aanpak van frequent voorkomende pre- en postnatale problemen 3 Coördinator dr. Ilse Vleminckx Vaccinaties en zwangerschap Dr. Els Van de Poel,

Nadere informatie

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht Zwangerschap en HBV Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht 1 Virale aandoeningen die verticaal overdraagbaar zijn HIV Hepatitis B

Nadere informatie

Monitoringrapport 2012

Monitoringrapport 2012 Monitoringrapport 2012 Humaan 12 immuundeficiëntievirus 217 (HIV) infectie in 6Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rond 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

Informatie voor aanstaande moeders. door Laura van Zonneveld

Informatie voor aanstaande moeders. door Laura van Zonneveld Informatie voor aanstaande moeders door Laura van Zonneveld Colofon Informatie voor aanstaande moeders met hiv Verantwoording Deze brochure is samengesteld door Laura van Zonneveld, verpleegkundig AIDS

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Cultuur sensitief counselen over hiv ( testen) bij Subsaharaanse Afrikaanse migranten (SAM)

Cultuur sensitief counselen over hiv ( testen) bij Subsaharaanse Afrikaanse migranten (SAM) Cultuur sensitief counselen over hiv ( testen) bij Subsaharaanse Afrikaanse migranten (SAM) Dr Kristien Wouters, Dr Christiana Nöstlinger Instituut voor Tropische Geneeskunde / Helpcenter ITG Avondseminarie

Nadere informatie

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele contacten in San Francisco, US, gehad. De test blijkt positief. Hij

Nadere informatie

HIV SAM AFRIKANEN TEGEN HIV. Instituut voor Tropische Geneeskunde

HIV SAM AFRIKANEN TEGEN HIV. Instituut voor Tropische Geneeskunde HIV SAM AFRIKANEN TEGEN HIV Instituut voor Tropische Geneeskunde Introductie Deze brochure geeft je informatie over HIVtesten (het Human Immunodeficiency Virus dat AIDS of Acquired ImmunoDeficiency Syndrome

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Hiv/aids Verpleegkundig perspectief

Hiv/aids Verpleegkundig perspectief Hiv/aids Verpleegkundig perspectief Geert Peuskens Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 7 15 april 2008 www.itg.be rubriek Onderwijs & Training Reden hospitalisaties Laattijdige diagnose

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Behandeling. bij HIV-infectie. Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie?

Behandeling. bij HIV-infectie. Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie? Behandeling bij HIV-infectie Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie? Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld.

Nadere informatie

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Inleiding Zwanger worden als je een chronische ontstekingsziekte van de darm (IBD = inflammatory Bowel disease) hebt zoals de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene

Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene 1. Inleiding 1 Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina (schede). Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt ernstig ziek door een

Nadere informatie

Zwangerschap en IBD. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten. Beter voor elkaar

Zwangerschap en IBD. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten. Beter voor elkaar Zwangerschap en IBD ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten Beter voor elkaar 2 Inleiding U wilt zwanger worden en heeft de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Op dat moment

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Groep-B-streptokokken en zwangerschap Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Groep-B-streptokokken en zwangerschap GROEP-B-STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP INLEIDING De groep-b-streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina (schede)

Nadere informatie

Gezondzwangerworden. be PASCALE MOKANGI, ILSE DELBAERE, HANS DE STEUR

Gezondzwangerworden. be PASCALE MOKANGI, ILSE DELBAERE, HANS DE STEUR Gezondzwangerworden. be PASCALE MOKANGI, ILSE DELBAERE, HANS DE STEUR Hoe word je gezond zwanger? De eerste 8 weken van de zwangerschap zijn cruciaal Alle organen vormen en ontwikkelen zich in deze periode

Nadere informatie

Obstetrie. Groep B streptokokken en zwangerschap

Obstetrie. Groep B streptokokken en zwangerschap Obstetrie Groep B streptokokken en zwangerschap Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)?...4 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren?...4 4. Hoeveel kans heeft een pasgeboren

Nadere informatie

Diabetes. zwangerschap

Diabetes. zwangerschap Diabetes en zwangerschap Pre-zwangerschapsadvies Krijg ik een gezonde baby? De meeste vrouwen met diabetes kunnen een gezonde baby krijgen als hun diabetes goed onder controle wordt gehouden en ze in een

Nadere informatie

Zwangerschap bij een chronische darmziekte

Zwangerschap bij een chronische darmziekte Maag-, Darm- en Leverziekten Zwangerschap bij een chronische darmziekte www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Vruchtbaarheid... 3 Erfelijkheid... 4 Medicijnen... 4 Invloed chronische darmziekte op de zwangerschap...

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap In deze folder leest u meer over de bacterie groep B streptokok. Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina (schede). Dat kan meestal geen kwaad, maar

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap.

Diabetes en zwangerschap. Diabetes en zwangerschap. Samenvatting van de lezing door dr. B.W. Mol, als gynaecoloog verbonden aan het Máxima Medisch Centrum te Eindhoven en Veldhoven, op dinsdag 24 oktober 2006 voor de DVN afd. Eindhoven.

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee?

Testen op HIV, ja of nee? Afdeling Verloskunde, locatie AZU Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap. HIV is het virus dat de ziekte aids

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie voor patiënten F0538-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Groep-B-streptokokken en zwangerschap Groep-B-streptokokken en zwangerschap Gynaecologie Beter voor elkaar 1 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Inleiding Door middel van deze folder wil het Ikazia Ziekenhuis u enige informatie geven over

Nadere informatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie Dataverzameling en datakwaliteit De controle op de verzameling en de kwaliteit van de gegevens is cruciaal voor de waarde van observationele gegevens die door de Stichting HIV Monitoring (SHM) verzameld

Nadere informatie

ENQUÊTE COLLEGE MOEDER/PASGEBORENE Materniteit & neonatologie Deel voor gynaecologen

ENQUÊTE COLLEGE MOEDER/PASGEBORENE Materniteit & neonatologie Deel voor gynaecologen ENQUÊTE COLLEGE MOEDER/PASGEBORENE Materniteit & neonatologie Deel voor gynaecologen LUIK 1. Algemene vragen (kwantitatief luik) Hoeveel bevallingen hadden plaats in uw dienst in de loop van 2004? Aantal

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Patiënteninformatie. Groep-B-streptokokken en zwangerschap Groep-B-streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep-B-streptokokken en zwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat zijn Groep-Bstreptokokken? 3 Hoe vaak komen Groep- B-streptokokken voor bij

Nadere informatie

ZORGTRAJECT VOOR WENSOUDERS MET EEN INFECTIEZIEKTE

ZORGTRAJECT VOOR WENSOUDERS MET EEN INFECTIEZIEKTE ZORGTRAJECT VOOR WENSOUDERS MET EEN INFECTIEZIEKTE CONTACTGEGEVENS Centrum voor Reproductieve Geneeskunde Universitair Ziekenhuis Brussel Laarbeeklaan 101, B-1090 Brussel (Jette) Coördinator zorgtraject

Nadere informatie

Post Expositie Profylaxe (PEP) Centrumlocatie

Post Expositie Profylaxe (PEP) Centrumlocatie Centrumlocatie U bent doorverwezen naar de afdeling Spoed Eisende Hulp en/of de polikliniek Inwendige Geneeskunde/Infectieziekten. De medische zorg voor infectieziekten wordt verzorgd door een team van

Nadere informatie

Opvolging van de zwangerschap

Opvolging van de zwangerschap Dienst Gynaecologie Verloskunde Informatie voor de patiënte Opvolging van de zwangerschap De eerste raadpleging bij de gynaecoloog gebeurt meestal rond 6 à 9 weken zwangerschap. Elke maand dient uw bloeddruk,

Nadere informatie

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV PATIËNTENINFORMATIE Starten met hiv-remmers Iman Padmos & Laura van Zonneveld Tweede geheel herziene uitgave Juli 2011 1 illustratie Sanne Thunnissen 17995 BI Combitherapie

Nadere informatie

Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer

Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer Depressie en angstklachten tijdens de zwangerschap komen regelmatig voor. Toch wordt dit onderwerp nog vaak als taboe ervaren en is niet duidelijk welke

Nadere informatie

Naam: Voornaam: Geboortedatum: Adres: Postcode: Gemeente: Land: Taal: Tel.: GSM: E-mail: Beroep:

Naam: Voornaam: Geboortedatum: Adres: Postcode: Gemeente: Land: Taal: Tel.: GSM: E-mail: Beroep: VRAGENLIJST FERTILITEIT / ENDOMETRIOSE (indien u enkel voor endometriose komt, mag u de fertiliteitsvragen overslaan) Noodzakelijk in te vullen en mee te brengen naar 1 ste raadpleging (zie ook www.uzleuven.be/lufc)

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Deze brochure geeft informatie over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën, een dreigende vroeggeboorte en vroegtijdig gebroken vliezen.

Nadere informatie

VRAGENLIJST TER VOORBEREIDING PRENATALE SCREENING & DIAGNOSTIEK. van uw partner: Beroep: Gegevens vader van de baby. Voorletter(s): Achternaam:

VRAGENLIJST TER VOORBEREIDING PRENATALE SCREENING & DIAGNOSTIEK. van uw partner: Beroep: Gegevens vader van de baby. Voorletter(s): Achternaam: VRAGENLIJST TER VOORBEREIDING PRENATALE SCREENING & DIAGNOSTIEK Voorletter(s): Roepnaam: Burgerlijke staat: Geboorteland: Beroep: Meisjes achternaam: Geboortedatum: Gebruikt u de naam van uw partner: Nationaliteit:

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap

Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap 1 Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap De groep B streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina aanwezig is. Dat kan meestal geen

Nadere informatie

Groep-Bstreptokokken. zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Groep-Bstreptokokken. zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Groep-Bstreptokokken en zwangerschap Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding De groep-b-streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina (schede) aanwezig is. Meestal kan deze

Nadere informatie

HIV. en zwangerschapswens

HIV. en zwangerschapswens HIV en zwangerschapswens Tekst en illustraties: Drs. E. van Leeuwen, arts onderzoeker Dr. K. Boer, gynaecoloog Dr. M. H. Godfried, internist Prof. dr. F. van der Veen, gynaecoloog Artsen en apothekers

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap De 'groep B streptokok' is een bacterie. Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina. Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt ernstig

Nadere informatie

De Hormonale anticonceptiepil

De Hormonale anticonceptiepil 1 De Hormonale anticonceptiepil Hoe werkt de pil? De pil bevat de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Deze voorkomen op 3 manieren zwangerschap. Wanneer je stopt met de pil zorgen je eigen

Nadere informatie

Medicalisering van de partus:

Medicalisering van de partus: Medicalisering van de partus: Gevolgen voor de borstvoeding Rob Hardeman Klinisch verloskundige Ziekenhuis Rivierenland Tiel "Borstvoeding loont" 7-10-2008 Medicaliseren van de partus Actief ingrijpen

Nadere informatie

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten.

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. UNICEF in Mozambique: 2010 2014 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. 2 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten In Mozambique overlijden ieder jaar tienduizenden kinderen

Nadere informatie

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV Patiënteninformatie Debbie van der Meijden Iman Padmos Tweede druk November 2007 Colofon Verantwoording Deze brochure is samengesteld door Debbie van der Meijden en Iman Padmos,

Nadere informatie

contraceptie na de bevalling

contraceptie na de bevalling contraceptie na de bevalling Inleiding Na de bevalling is het een ideaal moment om even stil te staan bij uw contraceptie. Afhankelijk van uw keuze om al dan niet borstvoeding te geven is de keuze van

Nadere informatie

HIV en syfilis 4/14/2011. Global summary of the AIDS epidemic 2009. Number of people living with HIV. People newly infected with HIV in 2009

HIV en syfilis 4/14/2011. Global summary of the AIDS epidemic 2009. Number of people living with HIV. People newly infected with HIV in 2009 HIV en syfilis NVKVV Kristien Roelens UZ Gent 14 april 2011 1 1 Global summary of the AIDS epidemic 2009 Number of people living with HIV Total Adults Women Children (

Nadere informatie

Vragenlijst Verloskundigen Westelijke Mijnstreek

Vragenlijst Verloskundigen Westelijke Mijnstreek Van harte welkom in onze praktijk! U komt voor het eerste gesprek, het intakegesprek. Daarom willen wij graag wat meer weten over uw (medische) achtergrond en die van uw partner en beide families. Op sommige

Nadere informatie

11677_4edruk-anticonceptie-00b_inhoud_inhoud 07-12-10 13:58 Pagina 9 INHOUD. Woord vooraf 5

11677_4edruk-anticonceptie-00b_inhoud_inhoud 07-12-10 13:58 Pagina 9 INHOUD. Woord vooraf 5 11677_4edruk-anticonceptie-00b_inhoud_inhoud 07-12-10 13:58 Pagina 9 INHOUD Woord vooraf 5 Deel 1 Introductie 15 1 Wat is anticonceptie? 17 2 Waarom anticonceptie? 17 3 Historisch overzicht 19 3.1 Inleiding

Nadere informatie

Wilt U bij de eerste controle uw legitimatiebewijs en verzekeringsbewijs meebrengen?

Wilt U bij de eerste controle uw legitimatiebewijs en verzekeringsbewijs meebrengen? VERLOSKUNDIGEN ROTTERDAM WEST CENTRUM VOOR VERLOSKUNDE, ECHOGRAFIE EN PRECONCEPTIEZORG Heemraadssingel 152, 3021 DK Rotterdam, tel.: 010-4568369 www.verloskundigenrotterdamwest.nl - info@verloskundigenrotterdamwest.nl

Nadere informatie

Groep B-streptokokken en zwangerschap

Groep B-streptokokken en zwangerschap Groep B-streptokokken en zwangerschap GROEP B-STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP De groep B-streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina aanwezig is. Meestal kan deze bacterie geen

Nadere informatie

Verloskundigenpraktijk De Geboortegolf.

Verloskundigenpraktijk De Geboortegolf. Verloskundigenpraktijk De Geboortegolf. Het is belangrijk dat uw verloskundige bekend is met uw medische achtergrond. Met deze informatie kan uw verloskundige optimaal inspelen op uw individuele situatie

Nadere informatie

HIV preventie 2.0: meer dan condoom alleen

HIV preventie 2.0: meer dan condoom alleen HIV preventie 2.0: meer dan cndm alleen Inge Derdelinckx Algemene Interne Geneeskunde UZ Leuven HIV preventie 1 HIV preventie: praktijk Vr veel persnen bestaan er verschillende barrières m bij elk seksueel

Nadere informatie

SCHILDKLIERFUNCTIESTOORNISSEN EN ZWANGERSCHAP

SCHILDKLIERFUNCTIESTOORNISSEN EN ZWANGERSCHAP SCHILDKLIERFUNCTIESTOORNISSEN EN ZWANGERSCHAP SCHILDKLIERFUNCTIETESTEN TIJDENS DE ZWANGERSCHAP Wat is de normale range voor TSH in elk trimester? [2012] Trimester-specifieke, per centrum bepaalde, normaalwaarden

Nadere informatie

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Van gezonde geslachtscel tot gezond kind Infoavond Vrouwenkliniek Ellen Roets Prenatale diagnostiek Vrouwenkliniek 23 november 2014

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Hiv behandelcentrum

Veelgestelde vragen Hiv behandelcentrum - Waar kan ik me laten testen op een seksueel overdraagbare aandoening (soa)? U kunt zich via uw eigen huisarts laten onderzoeken op soa. Ook kunt u contact opnemen met de soapoli van de GGD. http://www.ggdbzo.nl/informatie/seksualiteit/paginas/soa

Nadere informatie

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte Kraamafdeling Vroegtijdige weeën gebroken vliezen en vroeggeboorte In deze folder leest u over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar

Nadere informatie

HIV, HET AIDSVIRUS HIV HOORT BIJ ONS LEVEN 126 ZWANGER WORDEN

HIV, HET AIDSVIRUS HIV HOORT BIJ ONS LEVEN 126 ZWANGER WORDEN 11 HIV, HET AIDSVIRUS Aids was tot voor enkele jaren een levensbedreigende ziekte. Door nieuwe medicijnen is het een chronische ziekte geworden. Medicijngebruik voorkomt ook dat de baby rond de bevalling

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Groep-B-streptokokken en zwangerschap Groep-B-streptokokken en zwangerschap Inleiding De groep-b-streptokok is een bacterie die bij veel vrouwen in de vagina (schede) aanwezig is. Meestal kan deze bacterie geen kwaad voor een zwangere en

Nadere informatie

Besmetting met HIV Inleiding Wat is HIV Wat is AIDS

Besmetting met HIV Inleiding Wat is HIV Wat is AIDS Besmetting met HIV Inleiding Door een ongeluk, waarbij u mogelijk in contact bent gekomen met het bloed van iemand met HIV of AIDS, loopt u kans om met HIV besmet te raken. Juist bij een ongeluk gaat alles

Nadere informatie

Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) POP-adviescentrum

Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) POP-adviescentrum Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) POP-adviescentrum Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) -adviescentrum Kennemer Gasthuis Wat is de POP-poli? POP staat voor Psychiatrie - Obstetrie (verloskunde)

Nadere informatie

Testen op HIV in de zwangerschap. Obstetrie

Testen op HIV in de zwangerschap. Obstetrie Testen op HIV in de zwangerschap Obstetrie Inhoudsopgave Inleiding 5 Wat is HIV, wat is AIDS? 5 Is een HIV-infectie te behandelen? 6 De HIV-test 6 Een HIV-test tijdens de zwangerschap 7 Een HIV-test ook

Nadere informatie

www.aidsmap.com Vrouwen & hiv

www.aidsmap.com Vrouwen & hiv www.aidsmap.com Vrouwen & hiv Nederlands Eerste uitgave 2010 Colofon en verantwoording Deze uitgave is herzien door Positively UK (voorheen Positively Women) Eerste Nederlandstalige uitgave - 2010 Overgenomen

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Informatie voor patiënten F0177-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent

Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent Waarom screenen? Aandoening komt frequent voor Kan ernstige gevolgen hebben Kan opgespoord worden Kan behandeld worden of sequellae

Nadere informatie

Workshop 4. Kinderwens bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Workshop 4. Kinderwens bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Workshop 4 Kinderwens bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa A. Bhalla Maag-Darm-Leverarts Esther van Bergenhenegouwen MDL verpleegkundige Voor de geboorte De zwangerschap De geboorte Na de geboorte

Nadere informatie

Het inleiden van de bevalling

Het inleiden van de bevalling Het inleiden van de bevalling Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Waarom wordt een bevalling ingeleid?... 1 Over tijd zijn... 1 Langdurig gebroken vliezen... 1 Groeivertraging van de baby... 2 Achteruitgaan

Nadere informatie

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte DEFINITIE: Vroeggeboorte: bevalling bij amenorroeduur < 37 weken Bij een zwangerschapsduur van meer dan 35 weken wordt het risico van belangrijke

Nadere informatie

Suggesties, aanbevelingen en opmerkingen zijn dan ook van harte welkom.

Suggesties, aanbevelingen en opmerkingen zijn dan ook van harte welkom. Inleiding Evenals voorgaande jaren hebben we ook van 2010 een overzicht gemaakt van al onze activiteiten en dit gebundeld onder de naam 'jaarverslag'. Visie Vroedvrouwenpraktijk Zwanger in Brussel wil

Nadere informatie

Prof Gunnar Naulaers

Prof Gunnar Naulaers Prof Gunnar Naulaers Ziekenhuis gestraft als jonge moeder te lang blijft Kate Middleton Asks Mother To Help With Princess Charlotte Instead Of Second Nanny Wordt de materniteit te veel als hotel gezien?

Nadere informatie

over Anticonceptie VOORBEELD

over Anticonceptie VOORBEELD over Anticonceptie ... valt veel te vertellen Bijna de helft van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd gebruikt een hormonale anticonceptiemethode. Het merendeel hiervan gebruikt de pil. Deze folder gaat

Nadere informatie

CHRISTELIJKE GEZONDHEIDSORGANISATIE VAN KENIA (Christian Health Association of Kenya) PMTCT PROJECT VOORUITGANGS RAPPORT SEPT.

CHRISTELIJKE GEZONDHEIDSORGANISATIE VAN KENIA (Christian Health Association of Kenya) PMTCT PROJECT VOORUITGANGS RAPPORT SEPT. CHRISTELIJKE GEZONDHEIDSORGANISATIE VAN KENIA (Christian Health Association of Kenya) PMTCT PROJECT VOORUITGANGS RAPPORT SEPT. 2009 JUNI 2010 Voor ICCO en Kerkinactie, NEDERLAND 1 Datum: Juli 2010 PMTCT

Nadere informatie

EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN VLAANDEREN Toestand op 31 december 2009

EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN VLAANDEREN Toestand op 31 december 2009 EMBARGO TOT 23 NOVEMBER EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN VLAANDEREN Toestand op 31 december 2009 Volksgezondheid & Surveillance Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussel België www.wiv-isp.be Volksgezondheid

Nadere informatie

Inleiding Vroegtijdige weeën Vroegtijdig gebroken vliezen

Inleiding Vroegtijdige weeën Vroegtijdig gebroken vliezen Vroegtijdige weeën Inleiding Deze brochure geeft informatie over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar een periode van 37 tot 42 weken

Nadere informatie

VRAGENLIJST vrouw Oriënterend Fertiliteit Onderzoek

VRAGENLIJST vrouw Oriënterend Fertiliteit Onderzoek 1 Naam en geboortedatum VRAGENLIJST vrouw Oriënterend Fertiliteit Onderzoek 2 Persoonsgegevens dd mm jaar Wat is uw geboortedatum? - Wat is uw lengte?. cm Wat is uw gewicht?. kg Vragen over uw vruchtbaarheid

Nadere informatie

Intro tussen 19.30-20.00

Intro tussen 19.30-20.00 Intro tussen 19.30-20.00 Pianoconcerto Rachmaninov No. 3 http://www.youtube.com/watch?v=aapjpeqmvim Voor mij, één van de mooiste pianostukken ooit. Naar t schijnt ook het moeilijkste en meest virtuoze

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvatting (Dutch summary) 1 Vroeggeboorte na antenatale inflammatie bronchiale hyperreactiviteit als onderliggende oorzaak van Vroeggeboorte Over vroeggeboorte, ook wel prematuriteit genoemd,

Nadere informatie

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma.

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Dienst voor Perinatale Zorg Hôpital du Vésinet Frankrijk 1 ? Verloskunde? wanneer de medische zorg verzwaart door : dan. een belangrijke co morbiditeit

Nadere informatie

Zaaddonatie Radboud universitair medisch centrum

Zaaddonatie Radboud universitair medisch centrum Zaaddonatie Zaaddonatie is het afstaan van zaadcellen door een man (donor) met als doel bij een vrouw, de wensmoeder (acceptor), een zwangerschap mogelijk te maken. Deze zaadcellen kunnen via verschillende

Nadere informatie

Dreigende vroeggeboorte

Dreigende vroeggeboorte Dreigende vroeggeboorte U bent zwanger en heeft te maken met een dreigende vroeggeboorte. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken. Een periode van 37 tot 42 weken wordt gezien als een normale duur van

Nadere informatie

De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie

De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 pavo 0597 Inhoudsopgave Inleiding 2 Algemeen 2 1. Het uitstrijkje 3 1a. Hoe wordt een uitstrijkje

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

Zwanger en hiv-positief

Zwanger en hiv-positief Zwanger en hiv-positief Pregnant and HIV-positive Auteurs Trefwoorden Key words M.E. van der Ende en M.H. Godfried antiretrovirale therapie, bijwerkingen, hiv, preventie, verticale transmissie, zwangerschap

Nadere informatie

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015 1 5 KNOV-Visie Voeding van de pasgeborene Utrecht 015 6 1 7 8 9 10 11 1 1 1 15 16 17 18 19 0 1 5 6 7 8 9 0 1 5 6 7 8 9 0 CLIËNTE De cliënte en haar partner maken een geïnformeerde keuze over de voeding

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

Niet-Invasief Prenataal Testen: Nevenbevindingen, regionale en landelijke resultaten en een blik vooruit

Niet-Invasief Prenataal Testen: Nevenbevindingen, regionale en landelijke resultaten en een blik vooruit Niet-Invasief Prenataal Testen: Nevenbevindingen, regionale en landelijke resultaten en een blik vooruit Dr BHW Faas Laboratorium Specialist Klinische Genetica Radboud Universiteit Nijmegen Afdeling Genetica

Nadere informatie

Kinderwens en zwangerschap en de. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Kinderwens en zwangerschap en de. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Kinderwens en zwangerschap en de 3 ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Editie 2011 Colofon Geen enkel deel van deze brochure noch de gehele uitgave mag op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder

Nadere informatie

Eiceldonatie Radboud universitair medisch centrum

Eiceldonatie Radboud universitair medisch centrum Eiceldonatie Eiceldonatie is het afstaan van eicellen door een vrouw (donor) met als doel bij een andere vrouw, de wensmoeder (acceptor), een zwangerschap mogelijk te maken. De wensmoeder beschikt over

Nadere informatie

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Nuttige adressen: Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Aids SOA infolijn Tel. 0900-204 2040 (10 eurocent per minuut)

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu?

Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu? Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu? Al snel na je bevalling kun je weer zwanger worden als je seks hebt. Seks is iets om van te genieten. Binnen enkele weken na de bevalling beginnen de meeste

Nadere informatie