Zwangerschap en hypertensie. bloeddrukregulatiestoornissen met richtlijnen W. Visser

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zwangerschap en hypertensie. bloeddrukregulatiestoornissen met richtlijnen W. Visser"

Transcriptie

1 Zwangerschap en hypertensie bloeddrukregulatiestoornissen met richtlijnen W. Visser

2 Richtlijnen Hypertensive aandoeningen in de zwangerschap (NVOG, NVK, NIV, NvMM) NICE clinical guideline ISSHP-2014 RCOG 2006 SOCG 2008 SOMANZ guideline 2009 ACOG

3 Zwangerschap en hypertensie 1. Chronische hypertensie 2. Zwangerschap geïnduceerd ( nieuw ontstaan na de 20 ste zwangerschapsweek)

4 Classificatie zwangerschap geinduceerde hypertensie Hypertensie die ontstaat na de 20 ste zwangerschapsweek Zwangerschapshypertensie: hypertensie Pre-eclampsie: hypertensie + proteinurie Eclampsie: pre-eclampsie + insulten HELLP-syndroom ( [Pre-eclampsie] + hemolyse + gestoorde leverenzymen + trombocytopenie) Gesuperponeerde zwangerschapshypertensie of pre-eclampsie

5 HELLP-syndroom Pijn in rechter bovenbuik en/of epigastrio H hemolyse EL elevated liver enzymes LP low platelets s nachts pijn vaak het ergst 15-20% heeft geen hypertensie en/of proteinuria Ernstige vorm van pre-eclampsie Meestal geen leverinsufficientie

6 Hypertensive disorders in pregnancy ( ISSHP) Chronic hypertension White coat hypertension De novo hypertension after 20 weeks gestation: Gestational hypertension Pre-eclampsia- de novo or superimposed on chronic hypertension Pregnancy hypertension 2014

7 Pre-eclampsia (ISSHP) De novo hypertension after 20 weeks gestation + 1 or more of the following new-onset conditions: 1. Proteinuria 2. Other maternal organ dysfunction : 1. Renal insufficiency 2. Liver involvement 3. Neurological complications 4. Haematological complications 3. Uteroplacental dysfunction 2014

8 Pre-eclampsia 1. Proteinuria ( spot urine protein/creatinine 30 mg/mmol or 300 mg/day or at least 2+ on dipstick) 2. Other maternal organ dysfunction : Renal insufficiency (creatinine 90 µmol/l) Liver involvement (elevated transaminases, right upper abdominal pain or epigastric pain) Neurological complications (eclampsia, altered mental status, blindness, stroke, clonus, severe headaches + hyperreflexia, persistent visual scotoma) Haematological complications (trombocytopenia [ 150], DIC, haemolysis) 3. Uteroplacental dysfunction (fetal growth restriction)

9 Gesuperponeerde pre-eclampsie Chroniche hypertensie + Het ontstaan na de 20ste zwangerschapsweek van: proteinuria 1 van de andere verschijnselen ( vorige dia)

10 Incidentie hypertensie en zwangerschap Ongeveer 10 % van de zwangeren heeft hypertensie Chronische hypertensie 1% Zwangerschapshypertensie 5-6% Preeclampsie 2-3%

11 Bloeddruk verloop tijdens zwangerschap Bloeddruk daalt vanaf 6-8 wk ( mid pregnancy drop) MAP daalt ongeveer 10 mmhg Bloeddruk naar uitgangswaarde derde trimester

12 Het meten van de bloeddruk Zittend Linker zijligging Kwikmanometer Aneroïde of veermanometer Automatische bloeddrukmeters ( SBP en DBP 5-10 mm Hg lager) Thuis bloeddrukmeten voor zwangeren gevalideerde bloeddrukmeter, Micolife watch, 24 uurs registratie? NICE: op 2 mm nauwkeurig

13 Gevalideerde automatische bloeddrukmeters bij zwangeren Microlife watch Omron M7 Omron MIT

14 Definitie Hypertensie : DBP 90 mm Hg (Korotkoff 5) en/of SBP 140 mm Hg Proteinurie: Eiwitverlies in de 24 uurs urine 0.3 g/d EKR 30 mg/mmol + + dipstick

15 Chronische hypertensie en zwangerschap Maternaal Vaak goed Pre-eclampsie (25%) Abruptio placentae Ernstiger bij orgaanschade Foetaal Alleen hypertensie,vaak goed Goede groei Vooral problemen indien ontwikkelen pre-eclampsie: Groei vertraging Vroeggeboorte Sterfte

16 Chronische hypertensie Zoutbeperking continueren Gunstig voor bloeddruk Preeclampsie niet te voorkomen Bedrust/rust Gunstig voor bloeddruk Preeclampsie niet te voorkomen

17 Chronische hypertensie en zwangerschap Behandeling: wanneer? Ernstig (170)-160 / 110 Behandelen Matig tot mild: 140/90 maar <160/110 Met orgaan schade: behandelen Zonder orgaan schade? Voordeel van behandelen: Minder ernstige hypertensie, minder onrust Minder opname voor hypertensie Pre-eclampsie niet te voorkomen Nadeel: IUGR? NICE <150/100

18 Less-Tight versus Tight control (CHIPS) Inclusie Zwangerschapsduur: wk Preexistente hypertensie of zwangerschapshypertensie Office DBP mmhg (med:85-105) Target DBP Magee, N Eng J med 372, 2015

19 Uitkomst CHIPS Primair uitkomst: Pregnancy loss of opname op een neonatele IC gedurende meer dan 48 uur gedurende de eerst 28 dagen na de geboorte Secundaire uitkomst: Ernstige maternale complicatie optredende t/m de eerste 6 wk pp of tot aan ontslag

20 Baseline characteristics Less-tight tight n Preexisting hypertension 371 (74,6%) 365 (74,5%) Gestational hypertension 126 (25,4%) 125 (25,5% Labetalol Methyldopa

21 Primary and other perinatal outcomes Less tight tight Adjusted OR(95%CI) n Primary outcome (%) 155 (31.4 %) 130 (30.7) 1.02( ) Pregnancy loss 15 (3.0) 13 (2.7) 1.14 ( ) Perinatal death 14 (2.8) 11 (2.3) 1.25 ( ) Stillbirth 12 (2.4) 7(1.4) Neonatal death 2 (0.4) 4 (0.8) GA delivery (wk) Birth weight <10% 16.1% 19.7% 0.78 ( ) <3% 4.7% 5.3% 0.92 ( ) High-level NC 29.4% ( )

22 CHIPS Secondary an other maternal outcomes Less-tight tight Odds ratio (95 %CI) number Serious maternal complications Severe hypertension 18 (3.7) 10 (2.0) 1.74 (0.79-3,84) 200 (40,6) 134 (27.5) 1.80 ( ) preeclampsia 241/494 (48.9) 223/488 (45.7) 1.14 ( )

23 Conclusie CHIPS DBP mm Hg Labetalol of methyldopa Geen verschil foetale of neonatale uitkomst Geen verschil in geboorte gewicht Geen verschil in gew < 10% Geen verschil in optreden preeclampsie of proteïnurie Significant minder ernstig hypertensie bij zwangere

24 Preeclampsie Belangrijke oorzaak van directe moedersterfte Hoge maternale morbiditeit Perinatale morbiditeit en mortaliteit

25 Cerebrale autoregulatie

26 Cerebrale autoregulatie

27 Wanneer bloeddruk behandelen bij preeclampsie 160/110 NICE 150/100 Streefwaarde DBP SBP 150 Afhankelijk van uitgangsbloeddruk en klachten

28 Antihypertensiva tijdens zwangerschap Methyldopa (3000 mg/d) Calciumantagonist (nifedipine, 90mg/d) Labetalol (3 dd 200 mg) -blokker (metoprolol, cave atenolol) Diuretica (furosemide, hydrochloorthiazide) Niet: ACE- remmer, ATRB, renine remmer

29 ACE-remmer/ATRB en zwangerschap Aangeboren afwijkingen?? ( RR 2,7) Tweede, derde trimester: Foetale en neonatale nierinsufficientie Oligohydramnion, long hypoplasie Waarschijnlijk zelfde problemen met directe renine remmer

30 Wijs de zwangere op symptomen van preeclampsie Ernstige hoofdpijn Visus klachten Pijn rechterbovenbuik Fors oedeem

31 Behandeling preeclampsie Termineren van zwangerschap (priming, inleiden, sectio) Minder risico voor moeder Meer prematuriteit Boven 37 weken Rekken van zwangerschap 22?- 34/36 wk Termineren van zwangerschap <22 wk?

32 Uitstel van de bevalling/stabiliseren van patiente Ter voor koming van complicaties bij de moeder: Anticonvulsiva Antihypertensiva Dexamethason of betamethason voor longrijping bij <34 weken

33 Magnesiumsulfaat (1) Bij eclampsie Bij ernstige pre-eclampsie Bij matig ernstige preeclampsie

34 Magnesiumsulfaat (2) Magnesiumsulfaat 4 gr in 10 minuten 1 gr/uur gedurende 24 uur Bloeddruk daling, flushes, misselijk braken Minder variabliteit CTG, lichte daling basaal FHR Afname KPR en APR Adem en hart stilstand Pas op bij slechte diurese Antidotum calciumgluconaat

35 Antihypertensiva bij pre-eclampsie Nicardipine i.v. Di (hydralazine) i.v. Labetalol i.v. (Ketanserin i.v.) Methyldopa Nifedipine Labetalol Geen diuretica, tenzij overvulling Bij snelle vaatverwijding overweeg volume expansie

36 Behandeling HELLP Als bij pre-eclampsie Prednison (niet bewezen nuttig. Mogelijk iets sneller normaliseren aantal trombocyten) Plasmaferese????

37 Bloeddruk verloop na de zwangerschap Bloeddruk daalt onmiddellijk na de bevalling Stijgt daarna, piek 3-6 dagen pp Zowel bij normotensieven als hypertensieven Preeclampsie en HELLP kunnen voor het eerst in postpartum periode voorkomen Zwangerschapshypertensie en preeclampsie verdwijnen bij merendeel van patienten binnen 6 wk tot 3 mnd pp. Soms duurt het tot 1,5-2 jaar pp.

38 Beleid pp bij vrouwen met hypertensie Vermijd NSAID Bij voorkeur middelen met hoge eiwitbinding en weinig vetoplosbaar Medicatie innemen na de borstvoeding en evt dosering verdelen over de dag, i. p.v. 1 maal hoge dosis NICE: Aanvankelijk medicatie antepartum continueren

39 Antihypertensiva tijdens borstvoeding Enalapril, captopril Nifedipine Labetalol Methyldopa Metoprolol (Diuretica)

40 Volgende zwangerschap na doorgemaakte preeclampsie-hellp Herhalings risico PE 18% Herhalingsrisico groter naarmate vroeger en ernstiger ernstig 25% <28wk 55% >36wk 6% Indien recidief gemiddeld 3 weken later en minder ernstig Herhalings risico HELLP 3-9%, PE 21%

41 Preventie van pre-eclampsie Niet zwanger worden Aspirine ( mg) vanaf 12 wk ( verlaging 10-15%) Calcium (2 g/d, bij lage intake) Gewichtsreductie voor de zwangerschap LMWH + aspirine ( FRUIT, bij trombofilie) Vit B6 en foliumzuur? ( bij hoog homocysteine)

42 Verhoogd risico op preeclampsie ( NICE) Hypertensieve aandoening vorige zwangerschap Chronische nierziekte Autoimmuunziekte: SLE, AFLS Dm1 en 2 Chronische hypertensie Lage dosis aspirine (75 mg) vanaf 12 wk

43 Long-term maternal risks Compared with women with no history of the disease, women with preeclampsia were at increased risk of developing: Hypertension RR 3,70 (2,70-5,05 ) 14 y Ischemic heart disease Stroke RR 2,16 (1,86-2,52) 11,7 y RR 1,81 (1,45-2,27) 10,4 y Venous thromboembolism RR 1,79 1,37-2,33) 4,7 y Absolute risk at years : 17,8 met pe - 8,3% zonder pe Severe preeclampsia, early onset: Future cardiovascular disease: RR 5,36 (3,96-7,27)

Zwangerschap en hypertensie. bloeddrukregulatiestoornissen met richtlijnen W. Visser. Classificatie zwangerschap geinduceerde hypertensie

Zwangerschap en hypertensie. bloeddrukregulatiestoornissen met richtlijnen W. Visser. Classificatie zwangerschap geinduceerde hypertensie Richtlijnen Zwangerschap en hypertensie bloeddrukregulatiestoornissen met richtlijnen W. Visser Hypertensive aandoeningen in de zwangerschap 2011. (NVOG, NVK, NIV, NvMM) NICE clinical guideline 107-2010

Nadere informatie

Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Moeder en Kind Centrum Erasmus MC subafdeling verloskunde en prenatale geneeskunde

Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Moeder en Kind Centrum Erasmus MC subafdeling verloskunde en prenatale geneeskunde Nierziekten en zwangerschap Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Moeder en Kind Centrum Erasmus MC subafdeling verloskunde en prenatale geneeskunde Waar gaan we het over hebben? Wat is bevallen in

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie. Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie. Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding Hoge bloeddruk in de zwangerschap Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding Wat ga ik u vertellen? Zwangerschapsvergiftiging historie Wat is het

Nadere informatie

Complicaties van hoge bloeddruk en HELLP-syndroom in de zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Complicaties van hoge bloeddruk en HELLP-syndroom in de zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Complicaties van hoge bloeddruk en HELLP-syndroom in de zwangerschap Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze brochure geeft informatie over ernsti- ge vormen van hoge bloeddruk in de zwangerschap

Nadere informatie

Less- Tight versus Tight Control of Hypertension in Pregnancy (CHIPS) The New England Journal of Medicine 2015:372(5): 407-17 L.

Less- Tight versus Tight Control of Hypertension in Pregnancy (CHIPS) The New England Journal of Medicine 2015:372(5): 407-17 L. LessTight versus Tight Control of Hypertension in Pregnancy (CHIPS) The New England Journal of Medicine 2015:372(5): 40717 L. Magee et al Door Hedwig van de Nieuwenhof, Marjolijn de Vries en Ralph Scholten

Nadere informatie

Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw

Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw Dreigende vroeggeboorte bij 24/0 en 32/0 weken of geboortegewicht lager ingeschat dan 1250 gram Van tevoren bekende foetale afwijkingen Ernstige

Nadere informatie

1 Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

1 Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk in de zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk (hypertensie).

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Maatschap Gynaecologie. Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Maatschap Gynaecologie Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Inleiding U bent opgenomen op de afdeling gynaecologie. Deze folder geeft informatie over hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap. Doel van

Nadere informatie

Hoge bloeddruk. in de zwangerschap

Hoge bloeddruk. in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Het meten van de bloeddruk... 1 3 Wanneer spreekt men van hypertensie?... 1 4 Wat zijn de gevaren van hypertensie?... 2 5 Soorten en ernst

Nadere informatie

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging)

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Zwangerschapsvergiftiging een serieuze zaak Pre-eclampsie en HELLP syndroom Inleiding 3 Ernstige vormen van zwangerschaps hoge bloeddruk; complicaties

Nadere informatie

Hoge bloeddruk en zwangerschap

Hoge bloeddruk en zwangerschap Hoge bloeddruk en zwangerschap Informatie voor patiënten F0175-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en kraamperiode

Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en kraamperiode Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en kraamperiode Aanbevelingen voor risicoselectie, diagnostiek en beleid KNOV-standaard Versie 7 oktober 2011 Colofon Deze standaard en de

Nadere informatie

Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap

Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap Dienst Gynaecologie Verloskunde Informatie voor de patiënte Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap Je bent zwanger gelukkig zwanger, maar plots strooit een hoge bloeddruk roet in het eten.

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP HYPERTENSIE

HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP HYPERTENSIE HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP HYPERTENSIE 1148 Inhoudsopgave Inleiding...4 Meten van de bloeddruk...4 Wisselende bloeddruk...4 Hypertensie...5 Gevaren van hypertensie...5 Soorten hypertensie...5 Zwangerschapshypertensie...5

Nadere informatie

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Dit proefschrift beschrijft het effect van plasma volume expansie in de behandeling van ernstige

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP HYPERTENSIE

HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP HYPERTENSIE HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP HYPERTENSIE 1148 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Meten van de bloeddruk... 4 Wisselende bloeddruk... 4 Hypertensie... 5 Gevaren van hypertensie... 5 Soorten hypertensie...

Nadere informatie

Hypertensie tijdens de zwangerschap Pre-eclampsie HELLP-syndroom

Hypertensie tijdens de zwangerschap Pre-eclampsie HELLP-syndroom Hypertensie tijdens de zwangerschap Pre-eclampsie HELLP-syndroom Patiënteninformatie Hypertensie_Pre-eclampsie_HELLP Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Hypertensie 2.1 Wanneer spreekt men van hypertensie? 2.2

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Zwangerschapshypertensie. Pre-eclampsie en HELLP-syndroom

Sophia Kinderziekenhuis. Zwangerschapshypertensie. Pre-eclampsie en HELLP-syndroom Sophia Kinderziekenhuis Zwangerschapshypertensie Pre-eclampsie en HELLP-syndroom Deze folder geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap In verband met hoge bloeddruk (hypertensie) bent u onder behandeling van de gynaecoloog. In deze brochure vindt u meer informatie over dit ziektebeeld en de behandeling

Nadere informatie

perinatologie Perinatologie is de derde lijns zorg rondom zwangerschap en bevalling naast de neonatale zorg voor de pasgeborene

perinatologie Perinatologie is de derde lijns zorg rondom zwangerschap en bevalling naast de neonatale zorg voor de pasgeborene OHC+ Waarom OHC en OHC+ Uit onderzoek van de gezondheidraad is gebleken dat de zorg aangepast moest worden op de toegenomen complexe zorg Ieder perinatologisch centrum dient een OHC en OHC+ unit te hebben.

Nadere informatie

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap zwangerschapshypertensie (pre-)eclampsie HELLP-syndroom z 1 Als u tijdens uw zwangerschap

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hoge bloeddruk. in de zwangerschap

PATIËNTEN INFORMATIE. Hoge bloeddruk. in de zwangerschap PATIËNTEN INFORMATIE Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoud Het meten van de bloeddruk... 4 Wanneer spreekt men van hypertensie... 4 Wat zijn de gevaren van hypertensie... 5 Soorten en ernst van hypertensie...

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap U bent zwanger en heeft hoge bloeddruk. Daarvoor bent u onder behandeling van de gynaecoloog in Meander Medisch Centrum. Een gynaecoloog is een arts die gespecialiseerd

Nadere informatie

Inleiding Wanneer spreekt men van hypertensie? Wat zijn de gevaren van hypertensie?

Inleiding Wanneer spreekt men van hypertensie? Wat zijn de gevaren van hypertensie? Hoge bloeddruk Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk (hypertensie).

Nadere informatie

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Zwangerschapshypertensie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Het meten van de bloeddruk 1 Wanneer spreekt men van een hoge bloeddruk? 2 Wat zijn

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Zwangerschapshypertensie mca.nl Inhoudsopgave Hoge bloeddruk in de zwangerschap 3 Soorten en ernst van hoge bloeddruk 4 Zwangerschapshypertensie 5 Bevalling bij zwangerschapshypertensie

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap 1. Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk (hypertensie).

Nadere informatie

Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie

Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie G15.008-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Wat is zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie?... 2 Klachten en symptomen... 2 Complicaties... 3 Behandeling... 3 Kunnen

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Informatie voor patiënten Hoge bloeddruk in de zwangerschap G360-H CWZ / 12-03 Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen

Nadere informatie

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010 Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis 30 september 2010 Onderwerpen 1. Definitie 2. Prevalentie 3. Richtlijnen 4. Diagnostiek 5. Preventie nierfunctieverlies 6. Behandeling metabole complicaties 7.

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap In deze brochure geven we u informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een hoge

Nadere informatie

Integraal Zorgstandaard hypertensieve aandoeningen. Datum geaccordeerd VSV IJsselland: 1.Diagnostiek en verwijzing

Integraal Zorgstandaard hypertensieve aandoeningen. Datum geaccordeerd VSV IJsselland: 1.Diagnostiek en verwijzing Integraal Zorgstandaard hypertensieve aandoeningen. Datum geaccordeerd VSV IJsselland: 1.Diagnostiek en verwijzing Integraal is afgesproken de praktijkkaart bij de KNOV-standaard hypertensieve Aandoeningen

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo n tien tot vijftien procent een hoge bloeddruk

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoudsopgave Inleiding 3 Het meten van uw bloeddruk 3 Wanneer spreekt men van hypertensie? 4 Wat zijn de gevaren van hypertensie? 4 Soorten en ernst van hypertensie

Nadere informatie

Pre-eclampsie en zwangerschapshypertensie

Pre-eclampsie en zwangerschapshypertensie Pre-eclampsie en zwangerschapshypertensie Afdeling gynaecologie en verloskunde Inhoudsopgave 1. Wat is zwangerschapshypertensie 1 1.1 Poliklinische controle 2. Wat is Pre-eclampsie 2 2.1 Wat zijn de gevaren

Nadere informatie

Hypertensie in de zwangerschap

Hypertensie in de zwangerschap Patiënteninformatie Hypertensie in de zwangerschap Informatie over een hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Inhoudsopgave Pagina 1. Het meten van de bloeddruk 4 2. Wanneer spreekt men van hypertensie?

Nadere informatie

Zwangerschapshypertensie ADVIES

Zwangerschapshypertensie ADVIES Zwangerschapshypertensie ADVIES Inhoudsopgave Inleiding 3 Het meten van de bloeddruk 3 Wanneer spreekt men van zwangerschapshypertensie? 3 Wat zijn de gevaren van hypertensie? 4 Soorten en ernst van de

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Verloskunde Hoge bloeddruk in de zwangerschap Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien procent een

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP

HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP Gynaecologie Verloskunde HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP INLEIDING Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap INHOUDSOPGAVE Inleiding Het meten van de bloeddruk Wanneer spreekt men van hypertensie? Wat zijn de gevaren van hypertensie? Soorten en ernst van hypertensie Wie loopt

Nadere informatie

hoge bloeddruk in de zwangerschap

hoge bloeddruk in de zwangerschap hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoud 1 Het meten van de bloeddruk 3 2 Hypertensie 3 2.1 Wanneer spreekt men van hypertensie 3 2.2 Wat zijn de gevaren van hypertensie 4 2.3 Soorten en ernst van hypertensie

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Verloskunde mca.nl Inhoudsopgave Het meten van de bloeddruk 3 Wanneer spreekt men van hypertensie? 3 Wat zijn de gevaren van hypertensie? 4 Soorten en ernst van hypertensie

Nadere informatie

Evidencetabel Lichamelijke klachten en verschijnselen

Evidencetabel Lichamelijke klachten en verschijnselen Evidencetabel Lichamelijke klachten en verschijnselen Zoekvraag: Wat is de prevalentie en de voorspellende waarde van lichamelijke klachten en verschijnselen? Een deel van de zwangeren zal zich presenteren

Nadere informatie

Hoge bloeddruk bij zwangerschap

Hoge bloeddruk bij zwangerschap Hoge bloeddruk bij zwangerschap Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo n tien tot vijftien procent een hoge

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoudsopgave Inleiding...5 Het meten van de bloeddruk...5 Wanneer is de bloeddruk te hoog?...6 Wat zijn de gevaren van hoge bloeddruk?...7 Soorten en ernst hypertensie...7

Nadere informatie

Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap

Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap de opleiding #articlestart: Hypertensieve aandoeningen in de 2015-10 506-512 Aarts, Nijkamp Hypertensieve aandoeningen in de drs. Ellen Nijkamp AIOS cluster Groningen dr. Annemijn Aarts AIOS cluster Nijmegen

Nadere informatie

TROMBOTISCHE COMPLICATIES TIJDENS DE ZWANGERSCHAP

TROMBOTISCHE COMPLICATIES TIJDENS DE ZWANGERSCHAP TROMBOTISCHE COMPLICATIES TIJDENS DE ZWANGERSCHAP Robin Lemmens 7 Januari 2015 Indeling cerebrovasculaire aandoeningen Cerebrovasculaire aandoening Ischemisch CVA Hemorrhagisch CVA Sinustrombose 1 Epidemiologie

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap HOGE BLOEDDRUK IN DE ZWANGERSCHAP Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo n tien

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Poli Gynaecologie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Poli Gynaecologie Hoge bloeddruk in de zwangerschap Poli Gynaecologie 0 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer volledig

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

Gynaecologie. Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 Inleiding Door middel van deze brochure wil het Ikazia Ziekenhuis u enige informatie geven. Deze brochure gaat over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die

Nadere informatie

Research Summary / Nederlandse samenvatting. chapter 10

Research Summary / Nederlandse samenvatting. chapter 10 Research Summary / Nederlandse samenvatting chapter 10 research summary Summary This thesis is divided into two parts. Part 1 describes a number of studies centred around the prediction of specific outcomes

Nadere informatie

BSD september 2014. Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler

BSD september 2014. Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler BSD september 2014 Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler Casuïstiek chronische nierschade Wat kan de huisarts Wanneer consultatie nefroloog Wanneer verwijzing

Nadere informatie

Hypertensie. Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013

Hypertensie. Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013 Hypertensie Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013 Waarom bloeddruk? Bloeddruk: niet te laag Bloeddruk: niet te hoog Het verband tussen bloeddruk en cardiovasculaire complicaties heeft als drempel

Nadere informatie

Hoge bloeddruk bij zwangerschap

Hoge bloeddruk bij zwangerschap Hoge bloeddruk bij zwangerschap Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo n tien tot vijftien procent een hoge

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inhoudsopgave Blz. - Inleiding 3 - Het meten van de bloeddruk - Wanneer spreekt men van hypertensie? 4 - Wat zijn de gevaren van hypertensie? - Soorten en ernst van hypertensie

Nadere informatie

www.hellp.nl info@hellp.nl V Voor diegenen die meer willen weten over (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom

www.hellp.nl info@hellp.nl V Voor diegenen die meer willen weten over (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom www.hellp.nl info@hellp.nl V Voor diegenen die meer willen weten over (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom - 3 - Wat betekent HELLP? De letters HELLP staan voor: Hemolysis, Elevated Liverenzymes, Low

Nadere informatie

Induction of Labor versus Expectant management in women with Preterm Prelabor Rupture of Membranes between 34 and 37 weeks

Induction of Labor versus Expectant management in women with Preterm Prelabor Rupture of Membranes between 34 and 37 weeks Induction of Labor versus Expectant management in women with Preterm Prelabor Rupture of Membranes between 34 and 37 weeks David van der Ham namens de PPROMEXIL projectgroep ISRCTN 29313500 ZonMW projectnummer:

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap 1/11 Verloskunde Hoge bloeddruk in de zwangerschap Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n tien tot vijftien

Nadere informatie

Verloskunde. Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Verloskunde. Hoge bloeddruk in de zwangerschap Verloskunde Hoge bloeddruk in de zwangerschap Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen. De belangrijkste

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Hoge bloeddruk in de zwangerschap In deze brochure vindt u informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt 10 tot 15% een hoge bloeddruk (hypertensie).

Nadere informatie

CHAPTER 12. Samenvatting

CHAPTER 12. Samenvatting CHAPTER 12 Samenvatting Samenvatting 177 In hoofdstuk 1 wordt een toegenomen overleving gerapporteerd van zeer vroeggeboren kinderen, gerelateerd aan enkele nieuwe interventies in de perinatologie. Uitkomsten

Nadere informatie

CHAPTER 9. Samenvatting

CHAPTER 9. Samenvatting CHAPTER 9 113 Samenvatting In de introductie (chapter1) wordt een overzicht gegeven van relevante voorspellende markers voor preëclampsie (pe) en intra-uteriene groeirestrictie (iugr). De focus van chapter2

Nadere informatie

Obesitas en zwangerschap

Obesitas en zwangerschap Obesitas en zwangerschap Risico s en beleid Maaike Kloosterman-de Groot, verloskundige UMCG Casus G2P1 Algemene anamnese: BMI 42 (lengte 1.56 m en gewicht 102 kg) Reuma, zonder medicatie Primaire subfertiliteit

Nadere informatie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie Zwangerschapswens Wanneer doorverwijzen Beleid na een zwangerschapsdiabetes } Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN IN DE ZWANGERSCHAP. Versie 2.0

HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN IN DE ZWANGERSCHAP. Versie 2.0 HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN IN DE ZWANGERSCHAP Versie 2.0 Datum Goedkeuring 20-05-2005 Methodiek Evidence based Discipline Verantwoording Monodisciplinair NVOG Omschrijving van het probleem Hypertensieve

Nadere informatie

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte DEFINITIE: Vroeggeboorte: bevalling bij amenorroeduur < 37 weken Bij een zwangerschapsduur van meer dan 35 weken wordt het risico van belangrijke

Nadere informatie

Pathologie van de zwangerschap

Pathologie van de zwangerschap Pathologie van de zwangerschap 19 januari 2013 T. Toolenaar, gynaecoloog S.H. Benneheij, AIOS gynaecologie Waar gaat het om??? Waar gaat het om??? Inleiding Bloedverlies in het tweede/derde trimester Uitgezakte

Nadere informatie

Bloeddrukregeling: hoger? lager?

Bloeddrukregeling: hoger? lager? www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw Bloeddrukregeling: hoger? lager? Dr. L. Nestor Geriater www.hhzhlier.be 2 To fall or not to fall HYPERTENSIE BIJ BEJAARDEN: How to treat? That s the question! Bloeddrukregeling

Nadere informatie

HbA1c streefwaarden. ADVANCE trial. Uitkomsten ADVANCE. Uitkomsten ADVANCE

HbA1c streefwaarden. ADVANCE trial. Uitkomsten ADVANCE. Uitkomsten ADVANCE 1 Dr. Frits In de nieuwe diabetesstandaard wordt rekening gehouden met leeftijd en duur van de diabetes. Maakt het nog uit of iemand een macrovasculaire complicatie heeft (minder streng doel?) of microvasculaire

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap

Hoge bloeddruk in de zwangerschap Gynaecologie Hoge bloeddruk in de zwangerschap www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het meten van de bloeddruk... 3 Wanneer spreekt men van hypertensie?... 3 Wat zijn de gevaren van hypertensie?... 4 Soorten

Nadere informatie

mw.dr. J. Dijs-Elsinga (PRN), mw. C. de Vries (PRN) mw.dr. E. de Miranda (KNOV), mw.dr. A.C.J. Ravelli (AMC), dhr. P.

mw.dr. J. Dijs-Elsinga (PRN), mw. C. de Vries (PRN) mw.dr. E. de Miranda (KNOV), mw.dr. A.C.J. Ravelli (AMC), dhr. P. Betreft: Perinatale Zorg in Nederland Auteur Redactie Tabellen, figuren en bijlagen Stichting Perinatale Registratie Nederland dhr.dr. H.A.A. Brouwers (NVK), dhr.prof.dr. H.W. Bruinse (NVOG), mw.dr. J.

Nadere informatie

Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap

Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap INITIATIEF Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie IN SAMENWERKING MET Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde Nederlandsche Internisten

Nadere informatie

VVOG VWV CONSENSUS Herfstvergadering Brugge, 11/10/ 03. Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap

VVOG VWV CONSENSUS Herfstvergadering Brugge, 11/10/ 03. Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap 1 VVOG VWV CONSENSUS Herfstvergadering Brugge, 11/10/ 03 Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap Hypertensieve aandoeningen komen voor in 6 tot 8 % van de zwangerschappen en leveren een significante

Nadere informatie

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Workshop chronische nierschade Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Mevr. Muis 73 jaar Voorgeschiedenis: diabetes mellitus type 2 hartfalen regelmatig urineweginfecties, 2x pyelonefritis aspecifieke

Nadere informatie

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2013

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2013 Betreft: Perinatale Zorg in Nederland Auteur Redactie Tabellen, figuren en bijlagen Stichting Perinatale Registratie Nederland dhr.dr. H.A.A. Brouwers (NVK), dhr.prof.dr. H.W. Bruinse (NVOG), mw.dr. J.

Nadere informatie

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 Inhoudstafel Voorwoord 13 Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 1.1 Menstruele cyclus 15 1.1.1 Ovulatie 15 1.1.2 Menstruele cyclus ter hoogte van het endometrium 17 1.2 Gametogenese 18 1.3 De

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleiders:

Nadere informatie

Zwangerschapshypertensie. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Zwangerschapshypertensie. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Zwangerschapshypertensie Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze brochure geeft informatie over hoge bloeddruk en zwangerschap. Van vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo n 10-15%

Nadere informatie

Obesitas en zwangerschap, bevalling en kraambed

Obesitas en zwangerschap, bevalling en kraambed Obesitas en zwangerschap, bevalling en kraambed Algemene informatie Obesitas is een van de snelst groeiende gezondheidsproblemen in de Westerse wereld. Naarmate de mate van obesitas onder vrouwen toeneemt,

Nadere informatie

Diabetes en ouder worden Dr. K.J.J. van Hateren

Diabetes en ouder worden Dr. K.J.J. van Hateren Diabetes en ouder worden Dr. K.J.J. van Hateren Huisarts, lid DiHAG Senior-onderzoeker Diabetes kenniscentrum Disclosure Geen conflicts of interest De toekomst!!! >25% = >75 jaar Karakteristieken ouderen

Nadere informatie

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io CVRM kwetsbare ouderen Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Protocol Obesitas. 1.0 Definitie obesitas

Protocol Obesitas. 1.0 Definitie obesitas Protocol Obesitas 1.0 Definitie obesitas Obesitas is een abnormale gezondheidstoestand waarbij er een overschot aan vetweefsel is. De meest gebruikte definitie is gebaseerd op de Quetelet-index of Body

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap

man, vrouw en kind info voor patiënten Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap man, vrouw en kind info voor patiënten Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap Inhoud 01 Zwanger!... 04 02 Wat is hypertensie?... 04 03 Zwangerschapsgerelateerde bloeddrukproblemen... 05 04

Nadere informatie

HELLP-syndroom. Vrouw Moeder Kind-centrum

HELLP-syndroom. Vrouw Moeder Kind-centrum HELLP-syndroom Vrouw Moeder Kind-centrum Inhoudsopgave 1. Wat is het HELLP-syndroom? 2 1.1 HELLP-syndroom? 2 1.2 De klachten en symptomen van het HELLP-syndroom 3 1.3 De diagnose 4 2. Behandeling 5 2.1

Nadere informatie

Pre-eclampsie. Afdeling gynaecologie en verloskunde

Pre-eclampsie. Afdeling gynaecologie en verloskunde Pre-eclampsie Afdeling gynaecologie en verloskunde In deze folder informeren wij u over wat pre-eclampsie precies is en wat de behandeling inhoudt. Wat is pre-eclampsie? Pre-eclampsie is een zwangerschapscomplicatie

Nadere informatie

Pre-eclampsie. Medisch. Inleiding. Leerdoelen

Pre-eclampsie. Medisch. Inleiding. Leerdoelen E.D. Post Uiterweer, J.H.W Veerbeek, A. Franx Pre-eclampsie Pre-eclampsie is een multi-orgaanaandoening in de tweede helft van de zwangerschap. Ongeveer 1-3% van de zwangerschappen in Nederland worden

Nadere informatie

Registratieformulier voor de gegevens rondom de zwangerschap en bevalling

Registratieformulier voor de gegevens rondom de zwangerschap en bevalling Registratieformulier voor de gegevens rondom de zwangerschap en bevalling Beste collega, Hierbij treft u het registratieformulier aan voor de gegevens rondom de zwangerschap en bevalling van uw patiënte.

Nadere informatie

Pre-eclampsie en HELLP-syndroom. Gynaecologie

Pre-eclampsie en HELLP-syndroom. Gynaecologie Pre-eclampsie en HELLP-syndroom Gynaecologie Inleiding Deze brochure informeert u over hypertensie (hoge bloeddruk) in de zwangerschap. U kunt hierin lezen wat zwangerschaps-hypertensie, pre-eclampsie

Nadere informatie

Opzet. Methode. Inleiding. Resultaten. Conclusie. Martine Eskes, Adja Waelput, Sicco Scherjon, Klasien Bergman en Anita Ravelli

Opzet. Methode. Inleiding. Resultaten. Conclusie. Martine Eskes, Adja Waelput, Sicco Scherjon, Klasien Bergman en Anita Ravelli Martine Eskes, Adja Waelput, Sicco Scherjon, Klasien Bergman en Anita Ravelli Een kwart van de aterme perinatale sterfte betreft SGA (

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

24 uurs Bloeddruk meting (ABPM)

24 uurs Bloeddruk meting (ABPM) 24 uurs Bloeddruk meting (ABPM) Nationaal Hypertensie Congres 7 februari 2014 Dr. G. vanmontfrans, Vasculair internist AMC Dr. T. Tumkaya, kaderhuisarts HVZ Waarom ABPM? Gegevens over 30-60 metingen ipv

Nadere informatie

Workshop hypertensie op jonge leeftijd

Workshop hypertensie op jonge leeftijd Workshop hypertensie op jonge leeftijd Monika Hollander, kaderhuisarts HVZ Bert-Jan van den Born, internist-vasc. geneeskundige, AMC Doel workshop Consensus tav diagnostiek en behandeling van jonge patienten

Nadere informatie

Topics in Chronic Disease. Chronische Nierschade en de huisarts

Topics in Chronic Disease. Chronische Nierschade en de huisarts Topics in Chronic Disease Chronische Nierschade en de huisarts Toets Nierinsufficiëntie Casus Metabole stoornissen Vervolg casus Nabespreking toets Nierinsufficiëntie komt bij ruim 10% van de Nederlandse

Nadere informatie

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Tips en trics voor de nefrologie anno 2015 Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Disclosures Dr. I.C. van Riemsdijk None Drs. M. Wabbijn None Inleiding Algemeen: wat is nierfunctie

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 INHOUD I Inhoud Hoofdstuk 1 Klinische aspecten van hypertensie 1 1. Voorkomen en definitie 1 2. Over risico en risicoreductie 3 3. Klinische manifestaties 9 4. De bloeddrukmeting 10 A. De bloeddrukmeting

Nadere informatie

Verloskunde tussen 1975-2015?

Verloskunde tussen 1975-2015? 1975 Verloskunde tussen 1975-2015? J. J. (Hans) Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Afdeling Verloskunde Erasmus MC, Rotterdam! TV serie Swiebertje stopt! Microsoft opgericht! Vietnam oorlog eindigt! Hennie

Nadere informatie