negen maanden zwanger

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "negen maanden zwanger"

Transcriptie

1 negen maanden zwanger In 40 weken van een bevrucht eitje tot een volwaardig mensje Een uitgave van Internet Publishers bvba

2 40 weken zwanger In 40 weken groeit een bevrucht eitje uit tot een volwaardig mensje. Het is een wonder der natuur en het gaat vanzelf. Als mama kan je alleen maar bewust en gezond leven om je baby de kans te geven om zonder problemen groot genoeg te worden om de wereld in te stappen. In dit ebook lees je meer over de ontwikkeling van je kindje en de veranderingen van mama s lichaam. i

3 De zwangerschapsduur is de tijd vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie tot de bevalling bij een gemiddelde menstruatiecyclus van 28 dagen. Een zwangerschap duurt dan gemiddeld: 9 kalendermaanden 10 maanmaanden van 28 dagen Let op bij het lezen van dit ebook: Elke baby is een uniek wezentje, dat zich op een unieke manier ontwikkelt. Wat hier beschreven wordt, geeft een beeld van hoe de ontwikkeling van de gemiddelde baby verloopt. Maar ieder kindje groeit in zijn eigen tempo. Raadpleeg altijd je arts als je vragen hebt. 280 dagen 40 weken De zwangerschapsduur wordt ook wel ingedeeld in 3 trimesters, drie perioden van ongeveer 3 maanden. Het eerste trimester zijn dan de eerste 13 weken, het 2de trimester de volgende 14 weken tot de 27ste week en het laatste trimester duurt dan tot de bevalling. De bevallingsdatum is moeilijk exact voorspelbaar. Slechts 5% van de vrouwen bevalt echt op de 280ste dag. ii

4 UITGEVER Dit ebook is een uitgave van Internet Publishers BVBA. Internet Publishers bedenkt, ontwikkelt en exploiteert online producten voor jonge ouders. Andere uitgaven zijn: Internet Publishers BVBA Jezusstraat Antwerpen 40 weken zwanger 1ste druk, 2014 ISBN: Copyright Internet Publishers BVBA 2014 Alle rechten voorbehouden. Tenzij anders vermeld berusten alle rechten op informatie (tekst, beeld, geluid, video, etc) die u in dit ebook (40 weken zwanger en alle onderliggende pagina s en websites) aantreft bij Internet Publishers. Gehele of gedeeltelijke overname, plaatsing op andere sites, verveelvoudiging op welke andere wijze dan ook en/of commercieel gebruik van deze informatie is niet toegestaan, tenzij hiervoor uitdrukkelijk schriftelijke toestemming is verleend door Internet Publishers of tenzij aan de volgende voorwaarden wordt voldaan. Deze informatie mag worden bekeken op een scherm, gedownload worden op een hard-disk of geprint worden, mits dit geschied voor persoonlijk, informatief en niet-commercieel gebruik, mits de informatie niet gewijzigd wordt, mits de volgende copyright-tekst in elke copy aanwezig is: Copyright Internet Publishers bvba, mits copyright, handelsmerk en andere van toepasing zijnde teksten niet worden verwijderd en mits de informatie niet wordt gebruikt in een ander werk of publicatie in welk medium dan ook. Disclaimer Internet Publishers verklaart dat de informatie in dit ebook op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld. Internet Publishers besteedt continue aandacht en zorg aan de informatie in dit ebook. Eventuele fouten of onjuistheden kunnen voorkomen en het is mogelijk dat de informatie in dit ebook onvolledig of (deels) onjuist is. Internet Publishers aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Raadpleeg altijd je arts als je vragen hebt. iii

5 ZWANGER WORDEN Zwanger worden Het biologische principe van een geslachtelijke voortplanting, zoals de mens dat gewoon is te doen, is simpel. De man bevrucht met zaadcellen de eicel van de vrouw. En in veel gevallen is het ook zo simpel. Maar helaas is dat niet voor iedereen zo vanzelfsprekend. Zowel de man als de vrouw of beiden kunnen de oorzaak zijn dat een zwangerschap niet zo gemakkelijk tot stand komt. Maar als het gelukt is om zwanger te raken dan gaan de nieuwe papa en mama een periode van gemiddeld 40 weken in waar de baby zich ontwikkeld tot een mensje dat normaal gezien goed voorbereid is op zijn zelfstandige toekomst. In dit ebook lees je over de ontwikkeling van de baby en de lichamelijke veranderingen bij de mama. 4

6 EERSTE TRIMESTER 1ste trimester De eerste 13 weken van de zwangerschap 5

7 1 STE EN 2DE WEEK 1ste en tweede week De bevruchting Na de eisprong, begint de eicel aan haar reis door de eileider naar de baarmoeder. Tijdens deze reis is de eicel ongeveer twaalf tot vierentwintig uur vruchtbaar. Wanneer ze door één zaadcel uit het sperma van de partner bevrucht wordt in de loop van deze uren, versmelten de kernen van de zaadcel en de eicel, waardoor een unieke combinatie van erfelijk materiaal ontstaat. Ook het geslacht van de baby wordt op dat moment bepaald. Bij de bevruchting van de eicel door een zaadcel ontstaat er een combinatie van X- en Y-chromosomen. De eicel bevat altijd het vrouwelijke X-chromosoom. Zaadcellen kunnen zowel een vrouwelijk X-chromosoom als een mannelijk Y-chromosoom bevatten. De combinatie van chromosomen bepaalt het geslacht van je baby. X en X wordt een meisje, X en Y wordt een jongen. Omdat de eicel altijd het X-chromosoom bevat, heeft de vrouw geen invloed op het geslacht van het kindje. De zaadcel van de man, die de eicel bevrucht, bepaalt het geslacht van de baby. Het is toeval welke zaadcel de eicel het eerste bereikt hoewel er ook verschillende theorieën bestaan die claimen dat je invloed kan hebben op het geslacht van je baby. Kijk maar eens op internet wat je ervan gelooft. 6

8 Na drie tot vier dagen komt de bevruchte eicel (zygote) aan in de baarmoeder. Op dat moment is de zygote al opgedeeld in zestien identieke cellen. Hieruit zal uiteindelijk zowel je baby, als de vruchtzak die je baby beschermt en de moederkoek (placenta), die zal zorgen voor de voeding van je baby in de baarmoeder, ontstaan. Na ongeveer twee dagen begint de zygote zich in te nestelen in de baarmoeder, waar ze verder zal uitgroeien tot een uniek levend wezentje. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Een zwangerschap duurt gemiddeld veertig weken, gerekend vanaf de eerste dag van je laatste menstruatie. Omdat de meeste vrouwen hun eisprong hebben omstreeks de veertiende dag van hun cyclus, betekent dat je de eerste twee weken van je zwangerschap eigenlijk nog niet zwanger bent. Maar tijdens die twee weken treft je lichaam heel wat voorbereidingen voor een mogelijke zwangerschap. Je lichaam produceert de hormonen oestrogeen en progesteron en die zorgen ervoor dat er een eicel rijpt in de eierstok en dat er een eisprong plaatsvindt. Wanneer die eicel bevrucht raakt, moet zij zich onder optimale omstandigheden kunnen innestelen in je baarmoeder. Beide hormonen zorgen er dan ook voor dat de baarmoeder in een optimale toestand verkeert om een bevruchte eicel te ontvangen. Wanneer je eisprong niet precies op de veertiende dag van je cyclus valt, kan het zijn dat je vroeger of later zwanger raakt en dus ook vroeger of later bevalt. De uitgerekende bevallingsdatum is dan ook altijd een schatting. De meeste zwangerschappen duren tussen de 37 en de 42 weken. Veel toekomstige mama s starten met het innemen van extra foliumzuur vanaf het moment dat ze besloten hebben dat ze graag mama willen worden. Zwangere mama s die dat nog niet deden, kunnen nog altijd starten met het innemen van extra foliumzuur. De eicel die tijdens de ovulatie vrijkomt, is de grootste cel in het menselijk lichaam. Spermacellen daarentegen zijn de kleinste cellen van het lichaam. 7

9 Foliumzuur speelt een belangrijke rol in het voorkomen van een open ruggetje bij de baby. Ook al kies je voor gezonde voeding tijdens de zwangerschap, extra foliumzuur is geen overbodige luxe. Je neemt deze extra vitamine best tot de tiende week van je zwangerschap. Veel zwangere mama s hebben op dit moment nog geen weet van hun zwangerschap, omdat ze nog geen symptomen waarnemen. Toch kunnen sommige mama s tijdens de twee eerste weken van hun prille zwangerschap al vermoeden dat ze zwanger zijn. Ze zijn onverklaarbaar moe, hun borsten zijn gevoeliger, ze moeten vaker plassen en slapen slecht. Ook een lichtjes verhoogde lichaamstemperatuur en een klein beetje bloedverlies kunnen symptomen zijn van een prille zwangerschap. De cel die gecreëerd werd door de versmelting van eicel en zaadcel zal zich delen in meer dan 100 miljard andere cellen om je baby te vormen. 8

10 DERDE WEEK 3de week Wat gebeurt er met de baby? Je baby is op dit moment in de zwangerschap eigenlijk niet meer dan een hoopje cellen dat zich in recordtempo vermenigvuldigt. Dit hoopje cellen, ook wel de balstocyst genoemd, is op weg naar de baarmoeder om zich daar in te nestelen en er verder te groeien en te ontwikkelen. Uit deze blastocyst zal niet alleen je baby, maar ook de moederkoek (placenta) zich ontwikkelen. De placenta zorgt voor de aanvoer van voedingstoffen vanuit je lichaam naar je baby. Omgekeerd geeft de baby zijn afvalstoffen via de placenta terug aan mama. Het is de placenta die verantwoordelijk is voor de productie van het hormoon HCG, waarover later meer. Zwangerschapstesten controleren de aanwezigheid van het hormoon HCG in het bloed of de urine van de toekomstige mama. Is dat in voldoende hoeveelheid aanwezig, dan ben je zwanger. De baby is nog niet één millimeter groot, en toch ligt er al heel wat vast: of het een jongen of een meisje wordt, de kleur van het haar en de ogen, en zelfs (voor een stukje dan toch) zijn karakter. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Hoewel je theoretisch al drie weken zwanger kan zijn, kan je nog niet echt testen of je al dan niet mama 9

11 wordt over negen maanden. Daarvoor moet je nog één weekje geduld oefenen. Een zwangerschapstest uitvoeren kan vanaf het moment dat je één dag over tijd bent, dus wanneer je volgende menstruatie minstens één dag uitblijft. Daar lees je in week 4 meer over. Hoewel je er niet echt zeker van kan zijn, kan je van je lichaam toch een aantal hints krijgen die je laten voelen dat je mama gaat worden. Zo kan je last hebben van gevoelige of jeukende borsten. Sommige mama s willen zo graag zwanger worden, dat hun lichaam hen voor de gek houdt. Ze hebben last van allerlei symptomen die wijzen op een beginnende zwangerschap, terwijl ze (nog) niet zwanger zijn. Probeer niet te hard van stapel te lopen voor je zeker weet dat je zwanger bent. Zeker wanneer je al een tijdje probeert om zwanger te raken, kan het nieuws dat je deze maand geen mama wordt, als een zware klap aankomen. Sommige zwangere mama s zijn misselijk, vooral s ochtends. Als dit ongemakjes zijn waar je anders nooit last van hebt, dan zou het wel eens kunnen betekenen dat je zwanger bent. Tijdens de eerste weken van je zwangerschap, maakt je lichaam het hormoon HCG in grote hoeveelheden aan. Het hormoon HCG zorgt ervoor dat de eierstokken voorlopig geen nieuwe eicellen produceren en dat de productie van oestrogeen en progesteron opgedreven wordt. Door deze twee hormonen wordt de baarmoeder van mama in een optimale toestand gebracht en gehouden voor de baby die erin groeit. De eerste zwangerschapstest werd geïntroduceerd in Na het doen van de test moesten vrouwen twee uur wachten op de uitslag. 10

12 utm_source=9maanden&utm_med ium=ebook&utm_campaign=adve rtentie

13 VIERDE WEEK 4de week Wat gebeurt er met de baby? De vierde week van de zwangerschap is, samen met de paar weken die volgen, een belangrijk moment in de ontwikkeling van de baby, omdat tussen de vierde en de tiende week alle organen gevormd worden en beginnen te functioneren. In de vierde week deelt het hoopje cellen, dat je baby tot dan toe was, zich in drie delen. Eén van die delen zal uitgroeien tot het ademhalingsapparaat en het spijsverteringsstelsel; uit een tweede deel zullen uitgroeien tot de geslachtsorganen, de botten en de spieren; het derde deel groeit uit tot het zenuwstelsel en de zintuigen. Vanaf nu spreekt men niet meer over een blastocyst, maar over een embryo. Dit is ook een belangrijke week voor de ontwikkeling van de moederkoek (placenta). Er ontstaan stilaan meer en meer verbindingen met het weefsel van de baarmoederwand, zodat de placenta tegen het einde van de vierde week haar taak voor de volgende 36 weken kan beginnen uitvoeren: de baby voorzien van zuurstof en voedingsstoffen en zijn afvalstoffen via het bloed van mama weer afvoeren. Het zal duren tot het einde van het eerste trimester van de zwangerschap voor de placenta volgroeid is en optimaal functioneert. Tijdens de vierde week is het em- 12

14 bryo volledig omhuld en beschermd door de vruchtvliezen en het vruchtwater. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Dit is het moment waarop je zekerheid kan krijgen of je al dan niet mama gaat worden. Een zwangerschapstest om zelf thuis te testen of je zwanger bent, kan je kopen bij de apotheker. Je kan je zwangerschap ook door je huisarts laten vaststellen. Zwangerschapstesten om thuis te doen, controleren je urine op de aanwezigheid van het hormoon HCG. Je arts zal een bloedstaal afnemen en dat controleren op de aanwezigheid van hetzelfde hormoon. Deze test kan al iets vroeger zekerheid geven of je al dan niet zwanger bent, maar je moet wel een dag wachten op het resultaat. Bij de tests die je zelf thuis afneemt, weet je onmiddellijk of je in verwachting bent. Plan het moment van de test zorgvuldig. Wat de uitslag ook is, je zal wat tijd nodig hebben om aan het idee te wennen. Zorg er bij voorkeur voor dat je partner in de buurt is, of iemand anders met wie je de vreugde of te teleurstelling, die het resultaat van de test met zich meebrengt, kan delen. Ben je zwanger, breng je arts dan zo snel mogelijk op de hoogte. Hij kan dan rekening houden met het feit dat je mama wordt en met eventueel medicijngebruik. Je wacht ook best niet te lang met het inlichten van je werkgever. Zwangere mama s genieten immers bescherming tegen ontslag en tegen het werken in omstandigheden die schadelijk kunnen zijn voor de ontwikkeling van hun baby. Als je eenmaal zeker weet dat je zwanger bent, denk er dan aan dat alles wat je eet en drinkt ook bij haar baby terechtkomt. Kies van nu af aan dus resoluut voor gezonde voeding, neem geen medicijnen op eigen houtje en ban alcohol en sigaretten. Na de conceptie begint je embryo het proteïne EPF (early pregnancy factor) af te scheiden om te voorkomen dat je lichaam het als een indringer ziet en het gaat afstoten. 13

15 VIJFDE WEEK 5de week Wat gebeurt er met de baby? Vorige week zagen we dat het embryo zich stilaan in drie delen begon te verdelen. Elk van deze delen hebben een specifiek doel: De ectoderm of het bovenste deel ontwikkelt zich in eerste instantie tot de neurale buis, waaruit later de hersenen, de ruggengraat en het ruggenmerg zullen groeien. De mesoderm of het middelste deel vormen de basis voor het hart, de spieren, bloedvaten en botten. Op het einde van de vijfde week begint je baby zijn hartje te kloppen! De endoderm of het onderste deel vormt de basis voor de ontwikkeling van belangrijke organen, zoals het maag-darmkanaal, de longen, de lever, Deze ontwikkeling gaat in een razend tempo verder, al merk je daar als toekomstige mama weinig van. Je baby is immers op dit moment net iets meer dan één millimeter groot! Wat gebeurt er met mama s lichaam? Alhoewel je nog niet kan zien dat je mama gaat worden, zijn er nu wellicht een aantal zwangerschapssymptomen die je gaat merken. Je hebt uiteraard je laatste menstruatie gemist, maar daarnaast kan je ook last hebben van misselijkheid, vooral s morgens. Dit gaat 14

16 meestal over na een drietal maanden, al zijn er ook mama s die de hele zwangerschap last hebben van misselijkheid. Een ander symptoom van een beginnende zwangerschap zijn pijnlijke of jeukende borsten. Dit is een gevolg van de borstklieren die zich voorbereiden op de borstvoeding. Verder hebben toekomstige mama s vaker aandrang om te plassen en kunnen ze zich extreem moe voelen. Ten slotte kan het ook zijn dat je smaak verandert. Sommige dingen die je vroeger bijzonder graag at, staan je nu tegen, terwijl dingen die je voor je zwangerschap niet lustte, opeens net heel lekker worden. Ook een onbedwingbare zin in bepaalde voedingsmiddelen of trek in vreemde combinaties van voedingsmiddelen, zijn gekende, maar erg onschuldige kwaaltjes. Er wordt wel eens gezegd dat je, wanneer ja mama wordt, voor twee moet eten. Daarmee bedoelt men uiteraard niet dat je je porties moet verdubbelen, maar wel dat je je ervan bewust moet zijn dat alles wat mama eet en drinkt ook bij haar baby terechtkomt. Kies dus consequent voor gezonde voeding. Wat dat precies inhoudt kan je je dokter vragen of opzoeken op internet. Sommige zwangere mama s maken zich zorgen over hun figuur, en beginnen te lijnen. Dat doe je beter niet. Niet alleen je baby heeft voedingstoffen nodig, ook jouw lichaam heeft extra energie nodig, want het zal de komende maanden hard moeten werken. Het is nu eenmaal normaal dat zwanger zijn gewichtstoename met zich meebrengt. Maar wie steevast kiest voor gezonde voeding, kan die gewichtstoename onder controle houden. Op die manier hoeft het echt geen probleem te zijn om na de bevalling je gewicht, van voor de zwangerschap, weer terug te krijgen. Ga nog even door met het innemen van extra foliumzuur, tot de tiende week van je zwangerschap. Probeer ook in beweging te blijven, hoe moe je je misschien ook voelt. Je hoeft uiteraard niet extreem te sporten, maar een wandeling of een fietstochtje kan absoluut geen kwaad. Het maakt je lichaam sterker, en dat is niet alleen een voordeel tijdens de bevalling, maar het komt ook je fysieke herstel na de geboorte van je baby ten goede. 15

17 ZESDE WEEK 6de week Wat gebeurt er met de baby? Terwijl je baby in de vijfde week nog wat leek op een dikkopje, krijgt hij deze week toch een wat meer menselijke vorm. Zijn hoofdje is erg groot in verhouding tot de rest van zijn lichaampje. Het vertoont donkere vlekken waar later de oogjes en de neusgaten zullen komen. Waar de oortjes zullen groeien, ontstaan kleine putjes. Niet alleen zijn hoofdje neemt een duidelijke vorm aan. Zijn lijfje vertoont nu ook vier knobbeltjes, beginnende armpjes en beentjes, handjes en voetjes. Zijn kleine hartje pompt bloed door zijn lijfje tegen 100 tot 160 slagen per minuut. Dat is twee keer zo snel als het hart van mama! Deze week en de volgende weken zijn extreem belangrijk voor de ontwikkeling van je baby, omdat hier (verder) de basis gelegd wordt voor de vorming van het ruggenmerg en de hersenen. Als zwangere mama probeer je dus best elk contact met schadelijke (voedings)stoffen te vermijden. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Je baarmoeder neemt stilaan meer plaats in in je buik, waardoor je kleding misschien wat strak beginnen te zitten. Zeker wanneer dit niet je eerste zwangerschap 16

18 is, kan het zijn dat je opbollende buikje al wat zichtbaar wordt. Ook de weegschaal geeft misschien al aan dat je wat bijgekomen bent. Mama s die veel last hebben van (ochtend)misselijkheid en braken, zijn misschien afgevallen in plaats van bijgekomen. Maak je geen zorgen hierover. Meestal verdwijnt de misselijkheid in het tweede trimester van de zwangerschap, en zal je dan voldoende bijkomen. Moet je echt extreem vaak braken, raadpleeg dan best een arts. Neem zeker nooit medicijnen op eigen initiatief. De meest voorkomende klacht van mama s in het begin van de zwangerschap is vermoeidheid. Dit is volstrekt normaal, en een gevolg van de verhoogde productie van het hormoon progesteron. Luister naar je lichaam en neem voldoende rust. Troost je met de gedachte dat deze vermoeidheid tijdelijk is, en verdwijnt na het eerste trimester van de zwangerschap. Zoals we al schreven in week vijf, hebben veel mama s last van jeukende of gevoelige borsten. Daarnaast zullen je borsten door de groei van de borstklieren ook in omvang toenemen. Aarzel niet om je in dat geval een grotere bh aan te schaffen die je borsten voldoende steun biedt. Sommige bh s hebben een extra tussenstukje voor op de rug, zodat ze kunnen meegroeien met je lichaam. Sommige mama s hebben last van licht bloedverlies. Meestal is dit onschuldig, maar je laat het best toch altijd controleren door je arts. Ten slotte kan je vanaf dit moment in je zwangerschap last hebben wan stemmingswisselingen. Je reageert vaak heel heftig, boos of ontroerd. Ook het feit dat je wellicht erg vermoeid bent, en misschien ook last hebt van allerlei zwangerschapskwaaltjes, kunnen een nefast effect hebben op je humeur. Ook hier geldt het devies: het gaat voorbij. Even op je tanden bijten, dus De doorsnee 40 weken zwangerschap zijn gelijk aan ofwel negen maanden van 30 dagen ofwel tien maanmaanden van 28 dagen. 17

19 ZEVENDE WEEK 7de week Wat gebeurt er met de baby? De vier knobbeltjes waar we het in week zes over hadden, krijgen stilaan meer vorm. Ze lijken nog niet op handjes of voetjes, maar eerder op een soort peddeltjes, omdat de vingertjes en de teentjes nog een beetje met elkaar vergroeid zijn. Dat blijft nog een paar weken zo. Het hoofdje van je baby vormt nog steeds het grootse deel van zijn lichaampje. Op dit moment in zijn ontwikkeling heeft je baby ook een staart. Wees gerust, in de loop van de volgende weken zal deze verdwijnen en enkel het staartbeentje zal overblijven. We kunnen al twee hersenhelften onderscheiden, en ook de lever werkt al. Je baby s gezichtje krijgt ook langzaam vorm. De oogleden zijn in ontwikkeling en kunnen de oogjes van je baby, die al kleur beginnen vertonen, al gedeeltelijk bedekken. Er is duidelijk een mondje zichtbaar en ook de neus begint vorm aan te nemen. Ook zijn oortjes tekenen zich meer en meer af, al kan hij nog niks horen, zelfs de stem van mama nog niet. Je baby begint pas te horen vanaf de veertiende week van de zwangerschap. Je baby is op dit moment ongeveer 13 millimeter groot, en klaar voor een volgende mijlpaal in zijn ontwikkeling. Hij beweegt voor het eerst op eigen kracht! 18

20 Mama zal wel nog even geduld moeten hebben voor je die bewegingen kan voelen, want voorlopig is er nog voldoende bewegingsruimte in de baarmoeder voor de kleine spruit. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Je baarmoeder is inmiddels verdubbeld in omvang. Naarmate je baarmoeder meer en meer plaats inneemt in je buik, zal ze ook tegen andere organen gaan drukken. Dit is voorlopig nog niet het geval. Je hebt misschien de indruk dat je baby op je blaas drukt, waardoor je vaker moet plassen. Dit is echter een gevolg van het feit dat je bloedvolume toeneemt, waardoor je nieren ook harder gaan werken. De typische symptomen van zwangerschap waar we het de voorbije weken over hadden vermoeidheid, misselijkheid, vaker plassen blijven aanwezig, maar er zijn een aantal kwaaltjes die typisch zijn voor de zevende week. Sommige zwangere mama s krigen een overmatige speekselproductie. Dit is een klacht die vooral voorkomt bij mama s die veel last hebben van misselijkheid. Ook een metaalachtige of zure smaak in je mond kan een gevolg zijn van je zwangerschap. Het is een gevolg van de zwangerschapshormonen die je lichaam aanmaakt, en dus een volledig normaal verschijnsel. De meeste mama s zijn nu ongeveer één kilo bijgekomen. Voorlopig zie je er dus nog helemaal niet zwanger uit, al kan het zijn dat je zelf een kleine bobbel voelt in je onderbuik. Hoezeer je er als zwangere mama ook naar uitkijkt om met je buikje te pronken, geniet nog even van het zwanger zijn zonder de bijkomende ongemakken van een dikke buik! In augustus en september worden er meer baby's geboren dan in de andere maanden. De maand met de minste geboorten: november. 19

21 ACHTSTE WEEK 8ste week Wat gebeurt er met de baby? Het kleine mensje in je buik is nu ongeveer twee centimeter groot. Zijn staart waar we het in week zeven over hadden, begint te verdwijnen. De oogleden groeien verder uit en kunnen het oog nu bijna helemaal bedekken. Toch zijn de oogjes meestal open. Deze week ontwikkelt vooral het ademhalingsstelsel zich verder. De luchtpijp vertakt steeds verder uit in de longen, die zelf ook volop evolueren. Ook in de hersenen vinden belangrijke ontwikkelingen plaats. Er ontstaan verbindingen tussen zenuwcellen, waardoor zenuwbanen ontstaan. Die zijn nog niet te vergelijken met de zenuwbanen van een pasgeborene, maar in een primitieve vorm zijn ze wel al aanwezig. Ook het geraamte van je baby begint stilaan uit te harden. Tot nu toe waren de beenderen in zijn kleine lijfje week en zacht, zoals kraakbeen. In tegenstelling tot kraakbeen, dat altijd week blijft, worden de andere botten hard. Dat proces begint in de achtste week. Deze week ontwikkelt je baby ook zijn knietjes, wat zijn beweeglijkheid ten goede komt. Maar ook al beweegt je baby erg vaak, je wordt het nog altijd niet gewaar. Veel mama s fantaseren over het geslacht van hun baby. Ook al is van bij de bevruchting bepaald of je 20

22 baby een jongetje of een meisje wordt, uitwendig is daar nog niks van te zien. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Zeker als dit je eerste zwangerschap is, is de kans groot dat buitenstaanders nog helemaal niet kunnen zien dat je zwanger bent. Toch beginnen je gewone kleding stilaan wat krap te zitten. Ruil je strakke jeans voor een gemakkelijk zitten joggingpak, of plan een shoppingtripje om leuke zwangerschapskledij uit te zoeken. Tegenwoordig is er een erg ruim aanbod aan hippe en comfortabele kledij voor toekomstige mama s te koop. Hou er wel rekening mee dat je nog heel wat kilootjes zal aankomen, dus kies deze kleding niet te krap. Veel toekomstige mama s klagen rond de achtste week van de zwangerschap over krampen in de onderbuik. Dit is vaak een onschuldig gevolg van het uitrekken van je baarmoeder en de ligamenten waarmee ze in je buik op haar plaats gehouden wordt. Met wat (platte) rust gaan deze krampen vaak over. Wordt de pijn heviger, of maak je je zorgen, raadpleeg dan zeker een arts, zeker wanneer je ook bloed verliest. Sommige zwangere mama s hebben last van lage rugpijn. Die wordt veroorzaakt door de groeiende baarmoeder die een lichte druk uitoefent op het onderste deel van de wervelkolom. Ook je bh is misschien wel aan vervanging toe. Rond deze tijd zijn je borsten niet alleen gevoelig, maar wellicht ook groter. Dat komt doordat de klieren in je borsten zich voorbereiden op het geven van borstvoeding. Het is beslist geen goed idee om een knellende bh te dragen, zeker niet wanneer je borsten zo gevoelig zijn. Heb je dus een maatje meer nodig - en dat is bij veel mama s het geval - aarzel dan niet om je ene groter exemplaar aan te schaffen. Je hebt minder dan 2 procent kans om op een natuurlijke manier tweelingen te krijgen. Als je vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaat, kan die kans wel 20 procent zijn. 21

23 NEGENDE WEEK 9de week Wat gebeurt er met de baby? Je baby meet deze week al tussen de tweeënhalf en de drie centimeter, ongeveer zo groot als een druif! Hij ziet er intussen uit als een echt miniatuurmensje, al blijft zijn hoofdje in verhouding tot de rest van zijn lijfje erg groot. Zijn staart is nu helemaal verdwenen, enkel het staartbeentje is overgebleven. Het gezichtje tekent zich steeds duidelijker af: de oortjes, het mondje en de neus krijgen vorm. De oogjes van je baby gaan deze week dicht en zullen pas weer opengaan rond week zevenentwintig. Stilaan wordt het duidelijk of je mama wordt van een jongen of een meisje. Maar omdat alles nog zo piepklein is, zal je het pas op de echografie kunnen zien vanaf week achttien of zelfs week twintig. Het hartje van je baby is intussen verdeeld in twee kamers en twee boezems, net zoals je eigen hart, maar dan in een miniatuurversie. Ook de tandjes beginnen zich te vormen in het tandvlees. Nu alle lichaamsdelen en organen in rudimentaire vorm aanwezig zijn, moet alles verder groeien en verfijnen. Je baby zal de komende weken dus zowel in lengte als in gewicht heel wat bijkomen. 22

24 Wat gebeurt er met mama s lichaam? Je bent rond deze tijd in je zwangerschap bijzonder gevoelig voor stemmingswisselingen. Het ene moment ben je dolgelukkig, dan weer overdreven emotioneel of bezorgd of, zonder duidelijke reden, verdrietig. De hormonen die door je lijf gieren zijn daar verantwoordelijk voor. Mama worden brengt nu eenmaal heel wat vreugde, maar ook vragen en zorgen met zich mee. Deze emotionele achtbaan is een normaal verschijnsel bij zwangere mama s. Troost je met de gedachte dat je gevoelsleven wellicht wat rustiger wordt in het tweede trimester van de zwangerschap. Misschien ben je al wat bijgekomen, misschien ook niet. Aangezien de baby in de komende weken sterk zal groeien en verdikken, zal mama dat ook zien op de weegschaal. De meeste mama s komen tijdens hun zwangerschap gemiddeld tussen de negen en de zestien kilo aan. Probeer ervoor te zorgen dat je niet té veel aankomt, maar maak je er ook niet té veel zorgen over. Het extra gewicht is uiteraard niet allemaal lichaamsvet. De baby zelf, maar ook de vergrote baarmoeder, de placenta, en het vruchtwater zullen zorgen voor wat extra kilo s. En ook je lichaam vertoont veranderingen die doorwegen : je borsten worden zwaarder, je bloedvolume neemt toe en sommige mama s houden vocht op. Doordat je borsten en je buik gaan uitzetten, wordt je huid op die plaatsen opgerekt. Dat kan zorgen voor een vervelende jeuk. Een ander vervelend bijverschijnsel van je zwangerschap rond week negen is een opgeblazen gevoel en winderigheid. Vervelend, maar volkomen normaal, omdat je spijsvertering tijdens je zwangerschap vertraagt onder invloed van het hormoon progesteron. Je kan dit probleem beperken door traag te eten en bepaalde voedingsmiddelen te vermijden, zoals bruisende dranken, sterk gekruide gerechten en zuivelproducten. De gemiddelde leeftijd van een moeder bij de geboorte van haar eerste kind ligt in Vlaanderen op 28 jaar, behoorlijk hoog dus. De gemiddelde leeftijd waarop een man voor de eerste keer vader wordt, ligt rond de

25 TIENDE WEEK 10de week Wat gebeurt er met de baby? De belangrijkste organen van je baby zijn gevormd en beginnen te werken: het hartje, de lever, de nieren, de ingewanden en de hersenen. Vanaf nu is het groeien! Vanaf dit moment noemen wetenschappers je baby geen embryo meer, maar een foetus. De kans dat er nog iets fout loopt bij in de ontwikkeling van je kleintje wordt met de dag kleiner. De baby kan intussen zijn armpjes en beentjes plooien, want de knie- en ellebooggewrichten zijn klaar. De vingertjes en de teentjes zijn nu niet meer vergroeid en er verschijnen zelf mininageltjes. Baby s huid is nu nog doorschijnend. Als mama haar baby zou kunnen zien, ziet ze de adertjes en het ruggenmerg door zijn transparante velletje heen. Zijn huidje wordt ook stilaan bedekt met haar - een overblijfsel van onze afstamming, net zoals de staart die hij in week zes nog had. Wees gerust, ook deze lanugohaartjes zullen weer verdwenen zijn tegen dat je kleine spruit ter wereld komt. Je baby meet deze week ergens tussen de drie en de vier centimeter. Vanaf nu zal hij zo n twee centimeter per week groeien. Wat gebeurt er met mama s lichaam? Mama begint nu een zichtbaar buikje te krijgen. Voor buitenstaanders kan je het nog makkelijk verstoppen, 24

negen maanden zwanger

negen maanden zwanger negen maanden zwanger In 40 weken van een bevrucht eitje tot een volwaardig mensje Een uitgave van Internet Publishers bvba 40 weken zwanger In 40 weken groeit een bevrucht eitje uit tot een volwaardig

Nadere informatie

negen maanden zwanger In 40 weken van een bevrucht eitje tot een volwaardig mensje.

negen maanden zwanger In 40 weken van een bevrucht eitje tot een volwaardig mensje. negen maanden zwanger In 40 weken van een bevrucht eitje tot een volwaardig mensje. 40 weken zwanger In 40 weken groeit een bevrucht eitje uit tot een volwaardig mensje. Het is een wonder der natuur en

Nadere informatie

Zwangerschapskalender

Zwangerschapskalender Zwangerschapskalender Week Wat gebeurt er? Datum huisbezoek Week 1 t/m 5 Je bent in verwachting! Je kan je moe gaan voelen. En misselijk. Het vruchtje in je buik begint vorm te krijgen. Er ontstaan kiembladen,

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

Tweelingen in de groei

Tweelingen in de groei Tweelingen in de groei Henriëtte A. Delemarre-van de Waal Zoals bekend ontstaat een twee-eiige tweeling wanneer tegelijkertijd twee eicellen worden bevrucht door twee zaadcellen. Beide embryo s hebben

Nadere informatie

zwanger worden en zijn

zwanger worden en zijn zwanger worden en zijn Inhoud 1 Het begin: de bevruchting 3 1.1 De eierstokken (ovaria) 3 1.2 De eisprong en de eicel 4 1.3 Het slijm van de baarmoederhals 4 1.4 De eileider 4 1.5 De bevruchting 5 1.6

Nadere informatie

Van week tot week. Bevruchting

Van week tot week. Bevruchting Van week tot week Bevruchting In de eierstokken rijpen elke maand meerdere eicellen, per maand ontwikkelt 1 eicel zich verder en deze zal uiteindelijk vrijkomen: de eisprong vindt dan plaats. Dit is ongeveer

Nadere informatie

Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit)

Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit) Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit) Zwanger worden en zijn Elke zwangerschap begint met het binnendringen van een zaadcel in een eicel: de bevruchting. Bij de bevruchting spelen

Nadere informatie

Zwanger worden en zijn

Zwanger worden en zijn Zwanger worden en zijn Patiënteninformatie Zwanger worden en zijn Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Het begin: de bevruchting 2.1 De eierstokken (ovaria) 2.2 De eisprong en de eicel 2.3 Het slijm van de baarmoederhals

Nadere informatie

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens Informatiefolder en kinderwens Inhoudsopgave Algemeen 3 Kinderwens 3 Foliumzuur s- en ovulatietesten 5 Geneesmiddelen 6 Bostvoeding Medicatiebegeleiding Algemeen De vrouw maakt tijdens haar leven een aantal

Nadere informatie

zwanger worden en zijn

zwanger worden en zijn zwanger worden en zijn 2 Inhoud Inleiding 4 1 Het begin: de bevruchting 4 1.1 De eierstokken (ovaria) 4 1.2 De eisprong en de eicel 4 1.3 Het slijm van de baarmoederhals 5 1.4 De eileider 5 1.5 De bevruchting

Nadere informatie

Zwanger worden en zijn

Zwanger worden en zijn Zwanger worden en zijn Elke zwangerschap begint met het binnendringen van een zaadcel in een eicel: de bevruchting. Bij de bevruchting spelen de eierstok, de eisprong, de eileider en het slijm van de baarmoederhals

Nadere informatie

ZWANGER WORDEN EN ZIJN

ZWANGER WORDEN EN ZIJN Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie VERLOSKUNDE ZWANGER WORDEN EN ZIJN Versie 1.4 Datum Goedkeuring Verantwoording 12 11 2006 NVOG Inhoudsopgave In het kort...1 Het begin: de bevruchting...2

Nadere informatie

Biologie Samenvatting H11+12

Biologie Samenvatting H11+12 Biologie Samenvatting H11+12 11.1 Puberteit Hoe noem je de verschillen tussen jongens en meisjes? Alle kenmerken waarin jongens en meisjes verschillen, heten geslachtskenmerken. Primaire geslachtskenmerken:

Nadere informatie

Eerste Hulp bij zwangerschap

Eerste Hulp bij zwangerschap In dit hoofdstuk komt aan de orde: Informatie over de zwangerschap Problemen tijdens de zwangerschap Aangepaste eerste hulpverlening Eerste Hulp bij een bevalling Miskraam 1. Achtergrondinformatie Zwangere

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe

Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe Wat is het? Sommige vrouwen hebben pijn vlak voor en tijdens de menstruatie. Meestal gaat het om steken en krampen in de onderbuik. Vaak trekt de pijn ook naar de rug of de

Nadere informatie

Herhalingsles Het lichaam. Ademhaling. Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan.

Herhalingsles Het lichaam. Ademhaling. Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan. Herhalingsles Het lichaam Ademhaling Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan. Als we ademen, stroomt er lucht binnen in ons lichaam. Welke weg legt deze lucht af? Vul het schema aan.

Nadere informatie

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 34 tot en met 51. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken.

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 34 tot en met 51. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. Zwangerschap Lees eerst informatie tot en met en beantwoord dan vraag tot en met. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. p In de afbeelding van informatie is een deel van het

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Niet alleen de buitenkant van je lichaam veranderd in de puberteit. Binnen in je lichaam vinden er ook veranderingen plaats, die je niet kan zien. Mannen merken

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3 Patiëntenvoorlichting Verloskunde Roken en zwangerschap Inhoudsopgave Als je zwanger probeert te worden 2 Als je zwanger bent 3 Na de zwangerschap 5 Stoppen met roken 6 Tips om te stoppen 7 Hulp bij het

Nadere informatie

APOTHEEK. Kinderwens, zwangerschap & borstvoeding

APOTHEEK. Kinderwens, zwangerschap & borstvoeding APOTHEEK Kinderwens, zwangerschap & borstvoeding Kinderwens, zwangerschap & borstvoeding Misschien bent u net verblijd met de komst van een klein wondertje of zou u in de nabije toekomst graag kinderen

Nadere informatie

Huilen & troosten. Folder: 1106 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8

Huilen & troosten. Folder: 1106 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Huilen & troosten Folder: 1106 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 2-8 Huilen en troosten Alle baby s huilen. Huilen hoort bij baby s. Maar waarom huilen

Nadere informatie

KINDERWENS, ZWANGER- SCHAP & BORSTVOEDING

KINDERWENS, ZWANGER- SCHAP & BORSTVOEDING KINDERWENS, ZWANGER- SCHAP & BORSTVOEDING www.benuapotheek.nl KINDERWENS, ZWANGERSCHAP & BORSTVOEDING MISSCHIEN BENT U NET VERBLIJD MET DE KOMST VAN EEN KLEIN WONDERTJE OF ZOU U IN DE NABIJE TOEKOMST GRAAG

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Menstruatiepijn VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Menstruatiepijn VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Menstruatiepijn WAT IS MENSTRUATIEPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

Het maken van een keuze Wanneer is een vaginale bevalling bij een stuitligging mogelijk. Heeft u de keuze? Het maken van een keuze. Tot slot.

Het maken van een keuze Wanneer is een vaginale bevalling bij een stuitligging mogelijk. Heeft u de keuze? Het maken van een keuze. Tot slot. Een stuitligging Inhoud Algemeen Wat is een stuitligging? Hoe vaak komt een stuitligging voor? Waarom ligt de baby in stuitligging? Als de baby bij ongeveer 36 weken nog in stuitligging ligt Het draaien

Nadere informatie

Voortplantingshormonen

Voortplantingshormonen Voortplantingshormonen De menstruatiecyclus bij de mens is een gebeurtenis waarbij verschillende processen tegelijkertijd en in onderlinge afhankelijkheid plaats vinden. De aanvang, het voortduren en het

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn:

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn: Menstruatieklachten Er zijn van die dagen dat je niets kunt hebben, dat je snel geïrriteerd bent en moe. Soms heb je ook last van pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel of gewichtstoename. En de meeste

Nadere informatie

Spoed, ook s nachts bellen... 5 Geen spoed, wel overdag bellen... 5. Vochtverlies uit de vagina:... 3. Buikpijn:... 3

Spoed, ook s nachts bellen... 5 Geen spoed, wel overdag bellen... 5. Vochtverlies uit de vagina:... 3. Buikpijn:... 3 Contents Spoed in je zwangerschap... 2 Volg je intuïtie, die stuurt je meestal de goede kant op.... 2 Lees meer over wat spoed is... 2 Bloedverlies uit de vagina:... 2 Bloedverlies in de eerste 3 maanden...

Nadere informatie

Schildklierafwijkingen en zwangerschap

Schildklierafwijkingen en zwangerschap Schildklierafwijkingen en zwangerschap Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. De schildklier 1 Schildklierziekten 2 Onderzoek 2 Behandeling 3 Gevolgen en eventuele complicaties voor jezelf

Nadere informatie

Wie is er bang voor de overgang?

Wie is er bang voor de overgang? Wie is er bang voor de overgang? Overgangsklachten De overgang is een levensfase die voor de meeste vrouwen niet ongemerkt voorbij gaat. Er treden lichamelijke en geestelijke veranderingen op. De effecten

Nadere informatie

Leven voelen bij zwangerschap

Leven voelen bij zwangerschap 00 Leven voelen bij zwangerschap Leven voelen is zeer verschillend per persoon, per zwangerschap en per baby. Vanaf 18-20 weken zwangerschap kun je jouw baby meestal al voelen bewegen. De bewegingen zijn

Nadere informatie

VOORTPLANTING BIJ DE MENS

VOORTPLANTING BIJ DE MENS VOORTPLANTING BIJ DE MENS 1 Vruchtbaarheid Alle levende wezens planten zich voort om niet uit te sterven. Mensen ook. Dat is één van de redenen waarom we voortplantingsorganen en seksuele gevoelens hebben.

Nadere informatie

Voortplanting bij dieren

Voortplanting bij dieren Voortplanting bij dieren Opdracht 1 Geef aan of de beweringen juist of onjuist zijn: 1. De primaire geslachtskenmerken heb je vanaf je puberteit 2. Geslachtshormonen zorgen voor veranderingen in de puberteit

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis II Voortplanting en gezinsvorming Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten meer over de zwangerschap en geboorte van een baby. Kinderen weten hoe een baby in de buik

Nadere informatie

Schildklierafwijkingen en zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Schildklierafwijkingen en zwangerschap. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Schildklierafwijkingen en zwangerschap Afdeling Verloskunde/Gynaecologie In het kort Normaal gesproken werkt de schildklier naar behoren. Bij een abnormale werking kan de schildklier te snel werken (hyperthyreoïdie)

Nadere informatie

Galerij van de Mens - Ons lichaam

Galerij van de Mens - Ons lichaam . Vul onderstaande tabel aan. Galerij van de Mens - Ons lichaam Werkblad - Niveau Welkom in het gedeelte Ons Lichaam van de Galerij van de Mens. Stap na stap zal je veranderingen ontdekken die je lichaam

Nadere informatie

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s Babylichaamstaal Van te vroeg geboren baby s Inleiding Voor een pasgeboren baby is lichaamstaal de eerste en enige manier om te vertellen wat hij wel of niet prettig vindt. Omdat hij nog niet kan praten,

Nadere informatie

Zwanger zijn en bevallen

Zwanger zijn en bevallen Zwanger zijn en bevallen PRAKTISCHE TIPS IN GEWONE TAAL MARJA VAN DEURSEN & WILMA VAN OS 6 ZWANGER ZIJN EN BEVALLEN Inleiding Gefeliciteerd. Je bent zwanger! Het is fi jn om zwanger te zijn. Maar je hebt

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Anencefalie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Anencefalie Anencefalie Wat is een anencefalie? Een anencefalie is een ernstige aanlegstoornis van de hersenen waarbij de grote en kleine hersenen niet of nauwelijks zijn aangelegd. Hoe wordt een anencefalie ook wel

Nadere informatie

kleuter 4 6 jaar Veters strikken. Zijn vaak al zindelijk. (Maar er kunnen ook andere dingen genoemd worden)

kleuter 4 6 jaar Veters strikken. Zijn vaak al zindelijk. (Maar er kunnen ook andere dingen genoemd worden) NAKIJKBLAD Opdracht 1 Iedere levensfase heeft bepaalde kenmerken. Zet bij elke levensfase van wanneer tot wanneer hij ongeveer duurt. Zet er ook bij wat er in die levensfase gebeurt (kies steeds 2 dingen.)

Nadere informatie

Primaire geslachtskenmerken

Primaire geslachtskenmerken Puberteit Primaire geslachtskenmerken -Secundaire geslachtskenmerken -Puberteit -Hormonen -Hypofyse -Groeispurt Wat is het?: Geslachtskenmerken die je vanaf je geboorte hebt. Voorbeelden: Vagina en Penis

Nadere informatie

Naut. Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 2

Naut. Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 2 Naut Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 2 8 Thema 4 Voortplanting thema 4 Voortplanting les 1 les 2 les 3 les 4 72 2 VOORAF Vertel dat bij voortplanting vaak wordt gezegd: dat gaat over de bloemetjes

Nadere informatie

Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL 1. Beste ouders 4 2. Waarom kiezen voor borstvoeding? 5 3. Prenatale lessen over borstvoeding 5 4. Op het Verloskwartier 6 5. Op de Kraamafdeling

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie 00 Normale cyclus Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Andere folders en brochures op het gebied

Nadere informatie

Premenstrueel syndroom (PMS) Poli Gynaecologie

Premenstrueel syndroom (PMS) Poli Gynaecologie 00 Premenstrueel syndroom (PMS) Poli Gynaecologie Inleiding Vrouwen met Premenstrueel syndroom (PMS) hebben lichamelijke en/of psychische klachten die enkele dagen tot 2 weken voor de menstruatie beginnen.

Nadere informatie

2. Injecties 3. Hoe verloopt het in de praktijk? 4. Hoe verlopen de echocontroles? 5. Bent u zwanger? 6. Risico s

2. Injecties 3. Hoe verloopt het in de praktijk? 4. Hoe verlopen de echocontroles? 5. Bent u zwanger? 6. Risico s Centrum Voortplantingsgeneeskunde Cyclus stoornissen U heeft een stoornis in uw menstruatiecyclus. Dit betekent dat uw cyclus te lang of te kort is, of dat u geen goede eisprong heeft. Wanneer er geen

Nadere informatie

Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram)

Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram) Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram) De afspraak voor de mictiecystogram Het onderzoek van je blaas en urinewegen vindt plaats op: Datum:.. Dag/tijdstip: dag. uur Je wordt verwacht

Nadere informatie

WA A NZINNIGE BOEK OVER JE LICHA AM

WA A NZINNIGE BOEK OVER JE LICHA AM Het WA A NZINNIGE BOEK OVER JE LICHA AM 99% NONSENS 100% HUMOR ANDY GRIFFITHS TERRY DENTON en Vertaald door EDWARD VAN DE VENDEL INHOUD over de auteurs 8 Inleiding 9 Je lichaam: een korte wegwijzer 10

Nadere informatie

Bijvoeding. Gezond aan de slag met de eerste hapjes. Eigenwijs in Voeding en Gezondheid. www.groenevrouw.nl

Bijvoeding. Gezond aan de slag met de eerste hapjes. Eigenwijs in Voeding en Gezondheid. www.groenevrouw.nl De Groene Vrouw Eigenwijs in Voeding en Gezondheid www.groenevrouw.nl Bijvoeding Gezond aan de slag met de eerste hapjes Wanneer starten? Wat geef ik? Voeren of zelf eten? Alle antwoorden! 1 Inhoud 2 Inhoud

Nadere informatie

schildklierafwijkingen en zwangerschap

schildklierafwijkingen en zwangerschap schildklierafwijkingen en zwangerschap 2 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Wat is de schildklier en hoe werkt hij 1.2 De ontwikkeling van de schildklier bij de baby 2 Schildklierziekten 2.1 Hypothyreoïdie 2.2 Hyperthyreoïdie

Nadere informatie

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het Hartfalen Wat is het en hoe herken je het Hartfalen, onbekend en onderschat Hartfalen is de grote onbekende onder de hartziekten. Hartfalen klinkt misschien bekend in de oren. Het woord doet denken aan

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes U bent zwanger en halverwege de zwangerschap krijgt u te horen dat u diabetes heeft. Er komt dan veel op u af. U wilt weten wat zwangerschapsdiabetes precies

Nadere informatie

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Ovulatie-inductie BEHANDELING

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Ovulatie-inductie BEHANDELING ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM Ovulatie-inductie BEHANDELING Ovulatie-inductie In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen die graag

Nadere informatie

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting...

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting... Contents Gezond zwanger... 2 DOEN!... 2 Drink veel vocht.... 2 Eet elke dag verse groenten en fruit.... 2 Slik dagelijks foliumzuur.... 2 Slik een multivitamine speciaal voor zwangeren.... 2 Zorg voor

Nadere informatie

Jouw zwangerschap: Je baby voelen bewegen

Jouw zwangerschap: Je baby voelen bewegen Jouw zwangerschap: Je baby voelen bewegen Het voelen van je baby geeft je een vertrouwd gevoel en is belangrijk. Vanaf 16-20 weken zwangerschap kun je je baby meestal voelen bewegen. De bewegingen zijn

Nadere informatie

Gezond zwanger. Gezondheid voor jou en je baby -2-

Gezond zwanger. Gezondheid voor jou en je baby -2- Gezond zwanger Gezondheid voor jou en je baby -2- DIT IS VERSIE 1.0 VAN DIT E BOOK NIEUWSBRIEF Meldt u aan voor mijn gratis nieuwsbrieven als u op de hoogte wilt blijven via: http://www.zwangerschapspagina.com

Nadere informatie

Morning-afterpil. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Morning-afterpil. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Morning-afterpil Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud De morning-afterpil 3 De menstruatiecyclus 8 Anticonceptie 12 Begrippenlijst 18 Morning-afterpil

Nadere informatie

Afwegingen bij de keuze voor ICSI. Polikliniek Gynaecologie Route 48

Afwegingen bij de keuze voor ICSI. Polikliniek Gynaecologie Route 48 Afwegingen bij de keuze voor ICSI Polikliniek Gynaecologie Route 48 0 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder

Nadere informatie

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Je bent in verwachting! Een nieuwe periode in je leven begint. Je wilt het beste voor je kindje. Stoppen met roken hoort daarbij. Het is goed voor je eigen

Nadere informatie

Uitwendige versie en stuitligging

Uitwendige versie en stuitligging Uitwendige versie en stuitligging De meeste kinderen liggen rond de achtste maand met het hoofd naar beneden. Dat noemen we de hoofdligging. Dat is voor een kind de meest natuurlijke ligging om geboren

Nadere informatie

Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie)

Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie) Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie) Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen

Nadere informatie

Maximale inspanningstest

Maximale inspanningstest Maximale inspanningstest Je komt bij ons in het ziekenhuis voor een test. Die test heet maximale inspanningstest. Het is een onderzoek waarbij de dokter onderzoekt: Hoe jouw conditie is. Hoe je longen,

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS Versie 1.3 Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording NVOG In het kort Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Informatie bij ontslag (kraamvrouwen)

Maatschap Gynaecologie. Informatie bij ontslag (kraamvrouwen) Maatschap Gynaecologie Informatie bij ontslag (kraamvrouwen) Algemeen U bent zojuist bevallen van een zoon of dochter en mag naar huis. Aangezien u de eerste uren geen kraamzorg heeft, krijgt u alvast

Nadere informatie

Mola-zwangerschap. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302

Mola-zwangerschap. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302 Mola-zwangerschap Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302 Inleiding De behandelend gynaecoloog heeft u verteld dat u een molazwangerschap heeft. In deze folder wordt

Nadere informatie

Wat zijn de symptomen van het syndroom van Pallister-Killian?

Wat zijn de symptomen van het syndroom van Pallister-Killian? Het syndroom van Pallister-Killian Wat is het syndroom Pallister-Killian? Pallister-Killian syndroom is een syndroom veroorzaakt door een chromosoomafwijking. Kinderen met het syndroom van Pallister-Killian

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE ECHOSCOPIE TIJDENS DE ZWANGERSCHAP

PATIËNTENINFORMATIE ECHOSCOPIE TIJDENS DE ZWANGERSCHAP PATIËNTENINFORMATIE ECHOSCOPIE TIJDENS DE ZWANGERSCHAP 2 ECHOSCOPIE TIJDENS DE ZWANGERSCHAP Door middel van deze brochure wil Maasstad Ziekenhuis, u enige informatie geven. Deze brochure geeft algemene

Nadere informatie

over Anticonceptie VOORBEELD

over Anticonceptie VOORBEELD over Anticonceptie ... valt veel te vertellen Bijna de helft van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd gebruikt een hormonale anticonceptiemethode. Het merendeel hiervan gebruikt de pil. Deze folder gaat

Nadere informatie

Dit formulier wordt anoniem verstuurd en op basis van het patiëntnummer aan uw dossier gekoppeld. Ter controle graag uw geboortedatum: / / Beroep:

Dit formulier wordt anoniem verstuurd en op basis van het patiëntnummer aan uw dossier gekoppeld. Ter controle graag uw geboortedatum: / / Beroep: Datum: Intakeformulier Patiëntnummer: Geachte heer/mevrouw, Ter voorbereiding op onze afspraak wil ik u vragen om de onderstaande vragenlijst zo nauwkeurig mogelijk te beantwoorden. Bij het intakegesprek

Nadere informatie

intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI)

intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI) patiënteninformatie intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI) ICSI is een afkorting van intracytoplasmatische sperma-injectie. ICSI is een vorm van reageerbuisbevruchting. Bij een ICSI-behandeling brengt

Nadere informatie

Naam: Voornaam: Adres: Postcode: Woonplaats: Geboortedatum: M/V. Tel.nr.: E-mail adres: Beroep: Opleiding: Sport, Hobby: Medicijngebruik:

Naam: Voornaam: Adres: Postcode: Woonplaats: Geboortedatum: M/V. Tel.nr.: E-mail adres: Beroep: Opleiding: Sport, Hobby: Medicijngebruik: Geachte heer/mevrouw, Ik zou u vriendelijk willen vragen om onderstaande vragen aandachtig door te lezen en te beantwoorden. Bij het eerste consult zullen de gegevens met u doorgesproken worden. De ingevulde

Nadere informatie

Thema: "Overgankelijkheden" D.H. Bogchelman. 10 november 2012

Thema: Overgankelijkheden D.H. Bogchelman. 10 november 2012 Thema: "Overgankelijkheden" 10 november 2012 D.H. Bogchelman Inleiding Wat is de overgang? Wat gebeurt er in de overgang? Verschijnselen van de overgang Hoe behandelen we overgangsklachten? Wat zijn de

Nadere informatie

Normale cyclus. Gynaecologie

Normale cyclus. Gynaecologie Normale cyclus Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort 4 Wat is een normale cyclus? 4 Wat gebeurt er in een cyclus? 5 De rol van hormonen 5 De fasen van een cyclus 6 De rijping van de eiblaas (folliculaire

Nadere informatie

De groei kalender Rekenlesje Je zou kunnen zeggen dat je deze en de volgende week cadeau krijgt. Je bent op dit moment immers nog niet zwanger.

De groei kalender Rekenlesje Je zou kunnen zeggen dat je deze en de volgende week cadeau krijgt. Je bent op dit moment immers nog niet zwanger. De groei kalender Rekenlesje Je zou kunnen zeggen dat je deze en de volgende week cadeau krijgt. Je bent op dit moment immers nog niet zwanger. Waarom deze week toch meetelt? Dat is om zo nauwkeurig mogelijk

Nadere informatie

gynaecologische echoscopie

gynaecologische echoscopie patiënteninformatie gynaecologische echoscopie Echoscopie is onderzoek van de inwendige organen door middel van geluidsgolven. Door terugkaatsing van uitgezonden geluidsgolven kunnen afbeeldingen worden

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Antwoord op veelvoorkomende vragen

Antwoord op veelvoorkomende vragen Antwoord op veelvoorkomende vragen De vragen Hoe werkt de pil? Welke soorten zijn er? Hoe betrouwbaar is de pil? Hoe kom ik aan de pil? Wat moet ik weten als ik de pil voor het eerst slik? Is de pilcontrole

Nadere informatie

H.218408.0514. Echoscopie tijdens de zwangerschap

H.218408.0514. Echoscopie tijdens de zwangerschap H.218408.0514 Echoscopie tijdens de zwangerschap 2 Inleiding Deze folder geeft algemene informatie over echoscopie tijdens de zwangerschap. Uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog bespreekt met u waarom

Nadere informatie

Mesoloog D.M. Fysiotherapeut NAET - therapeut SiVAS therapeut

Mesoloog D.M. Fysiotherapeut NAET - therapeut SiVAS therapeut Praktijk van Marga Tump Mesoloog D.M. Fysiotherapeut NAET - therapeut SiVAS therapeut N.V.V.M. Datum eerste onderzoek: Tijd: Wilt u de volgende vragen aandachtig doorlezen en zo nauwkeurig mogelijk beantwoorden?

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam

Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam Waarom heb je botten nodig? Het skelet is onmisbaar. Het houdt je overeind en geeft je lichaam vorm. Zonder het skelet zou je een soort pudding zijn. Je skelet

Nadere informatie

hart longen Werkboekje van...

hart longen Werkboekje van... & hart longen Werkboekje van... Woordveld woordveld Hart & Longen adem in, adem uit adem in, adem uit Om goed te kunnen werken heeft het lichaam zuurstof nodig. De ademhaling zorgt dat je lichaam zuurstof

Nadere informatie

Leefregels en adviezen voor de kraamvrouw

Leefregels en adviezen voor de kraamvrouw Leefregels en adviezen voor de kraamvrouw 2 Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw dochter of zoon. Voor het optimaal genieten van uw kraamperiode en voor een goed herstel van uw lichaam na de

Nadere informatie

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de. van een jongen kunnen een.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze. vormen. Meisjes zodra

Nadere informatie

Spreekbeurtpakket - organen

Spreekbeurtpakket - organen Spreekbeurtpakket - organen Inleiding spreekbeurt voor de leerling: de organen De voorbereiding van de spreekbeurt over organen: 10 tips 1. Start met het verzamelen van materiaal. Heel veel over de organen

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie voortplanting 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie voortplanting 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie voortplanting 6/29/2013 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum http://www.toelatingsexamen-geneeskunde.be

Nadere informatie

Je begeleidt een kraamvrouw bij het geven van borstvoeding aan de pasgeborene

Je begeleidt een kraamvrouw bij het geven van borstvoeding aan de pasgeborene 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 Opdrachtformulier Je begeleidt een kraamvrouw bij het geven van borstvoeding aan de pasgeborene Naam student: Datum: Opdracht 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en

Nadere informatie

Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat een bevruchte eicel : nieuw individu

Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat een bevruchte eicel : nieuw individu Thema 3. Voortplanting en ontwikkeling 1. Voorplanting en bevruchting Voorplanting begint bij de bevruchting Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat

Nadere informatie

De overgang. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

De overgang. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! De overgang In deze folder vindt u informatie over de overgang. Wat is de overgang precies? Welke klachten kunnen optreden en wat is eraan te doen? Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. Zwangerschapsmisselijkheid

GYNAECOLOGIE. Zwangerschapsmisselijkheid GYNAECOLOGIE Zwangerschapsmisselijkheid Zwangerschapsmisselijkheid Helaas is het voor de meeste zwangere vrouwen moeilijk om er aan te ontkomen; misselijkheid. Voor sommige vrouwen is het zelfs het eerste

Nadere informatie