Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling"

Transcriptie

1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen

2 onderzoekt de ontwikkeling van kinderen in de regio Utrecht

3 Inhoud Kader en doel YOUth Normale ontwikkeling van de hersenen Abnormale ontwikkeling Migratiestoornissen Ventriculomegalie / intraventriculaire bloedingen Invloeden op structurele hersenontwikkeling Onderzoeksvraag YOUth Opzet YOUth babycohort

4

5 Kader onderzoek Landelijk Consortium on Individual Development (CID): NWO zwaartekracht subsidie (PI: Prof. Chantal Kemner, UU) YOUth als onderdeel van CID YOUth babycohort Prenataal includeren en volgen tot de leeftijd van ongeveer 8 jaar YOUth pubercohort Kinderen van 8 t/m 10 jaar includeren en volgend tot de leeftijd van ongeveer 18 jaar

6 Doel onderzoek Sommige kinderen maken een normale ontwikkeling door en vinden zonder problemen hun weg in de samenleving Andere kinderen ontwikkelen gedragsproblemen of zelfs psychiatrische problemen Wat maakt dat het ene kind een normale ontwikkeling doormaakt en het andere kind problemen heeft met het meekomen in de samenleving?

7 Doel onderzoek Sommige kinderen maken een normale ontwikkeling door en vinden zonder problemen hun weg in de samenleving Andere kinderen ontwikkelen gedragsproblemen of zelfs psychiatrische problemen Wat maakt dat het ene kind een normale ontwikkeling doormaakt en het andere kind problemen heeft met het meekomen in de samenleving? Hoe resulteert het samenspel van biologische factoren, kind factoren en omgevingsfactoren in individuele verschillen in gedragsontwikkeling?

8 Doel onderzoek Sommige kinderen maken een normale ontwikkeling door en vinden zonder problemen hun weg in de samenleving Andere kinderen ontwikkelen gedragsproblemen of zelfs psychiatrische problemen Wat maakt dat het ene kind een normale ontwikkeling doormaakt en het andere kind problemen heeft met het meekomen in de samenleving? Hoe resulteert het samenspel van biologische factoren, kind factoren en omgevingsfactoren in individuele verschillen in gedragsontwikkeling? Wat is de rol van de hersenontwikkeling hierin?

9 Hersenontwikkeling Dag 28 Dag 35 O Rahilly R et al. Ann Anat 2008;190: Schoenwolf GC et al. Larsen s Human Embryology (ed4). 2009

10 Week 16 O Rahilly R et al. Ann Anat 2008;190: Schoenwolf GC et al. Larsen s Human Embryology (ed4) Hersenontwikkeling Week 8 Week 12

11 Hersenontwikkeling Pooh et al. Sem Fet Neo Med 2012;17:

12 Neuronale migratie

13 Hersenontwikkeling O Rahilly R et al. Ann Anat 2008;190: Schoenwolf GC et al. Larsen s Human Embryology (ed4). 2009

14 Hersenontwikkeling Cohen-Sacher B et al. Ultrasound Obstet Gynecol 2006;27:

15 Hersenontwikkeling Cohen-Sacher B et al. Ultrasound Obstet Gynecol 2006;27:

16 Lissencefalie Migratiestoornis Agyrie Pachygyrie (ventriculomegalie) Kliniek Epilepsie Ernstige mentale retardatie Spastische quadriplegie Pugash D et al. Ultrasound Obstet Gynecol 2012;40: Pang T et al. Neurologist 2008;14:

17 Subcorticale band heterotopie Double cortex syndrome Migratiestoornis Kliniek: Epilepsie Spraakstoornissen Gedragsproblemen Normale intelligentie tot matige ontwikkelingsachterstand Pang T et al. Neurologist 2008;14: Pugash D et al. Ultrasound Obstet Gynecol 2012;40: Schoenwolf GC et al. Larsen s Human Embryology (ed4). 2009

18 Neonatale echoafwijkingen Algemeen: Gemiddeld lager intelligentieniveau Meer aandachts- en sociale problemen Intraventriculaire bloeding (Graad III IV) ernstige depressie obsessieve-compulsieve stoornis Verwijde ventrikels (en/of periventriculaire leukomalacie) Autisme spectrum stoornis ADHD tic stoornis obsessieve-compulsieve stoornis Movsas TZ et al. J Pediatr 2013;163:73-8; Luu TH et al. Pediatrics 2009;123: ; Benders M et al. Clin Perinatol 2014;41:69-82; Whitaker AH et al. Arch Gen Psychiatry 2011;68:

19 Onderzoeksvraag Hoe ontwikkelen de hersenen zich tijdens de zwangerschap in detail? Zijn er variaties in de hersenontwikkeling in een gezonde populatie? Hebben deze variaties invloed op de ontwikkeling van gedrag?

20 Antenatale corticosteroïden Dreigende vroeggeboorte Verminderde incidentie Infant Respiratory Distress Syndrome Verlaagd risico intraventriculaire bloedingen Lagere mortaliteit Multipele doses? Dierstudies: Remming van myelinisering Psychomotore achterstand Gedragsproblemen Humane studies: Kleiner hersenoppervlak en hoofdomtrek Verminderde gyrering Hyperactiviteit en abnormaal gedrag Baud O et al. Sem Fet Neo Med 2007;12: Newnham JP et al. Sem Fet Neo Med 2009;14:

21 Prenatale stress Prenatale stress bij moeder: Autisme ADHD Cognitieve, emotionele en gedragsproblemen Depressie en angststoornissen Schizofrenie Stress verhoogde cortisol levels effect hersenen? Dierstudies: effect op hippocampus, amygdala, corpus callosum, neocortex, cerebellum en hypothalamus Bij mensen nog weinig structureel onderzoek gedaan Charil A et al. Brain Res Rev 2010;65:56-79 Weinstock M et al. Neurosci Biobehav Rev 2008;32: Buss C et al. PNAS 2012:E1312-E1319

22 Jodium Nodig voor productie schildklierhormonen Schildklierhormonen verzorgen normale groei en ontwikkeling van de hersenen Ernstige jodiumdeficiëntie Obstetrisch: vroeggeboorte, spontane abortus, doodgeboorte Onderbreekt neuronale migratie (diermodellen) Cretinisme: dwerggroei, typisch gelaat, ernstige mentale beperking Intellectuele beperking (mild tot ernstig) Vertraging psychomotore ontwikkeling Milde jodiumdeficiëntie: Gevolgen nog niet voldoende onderzocht Skeaf SA et al. Nutrients 2011;3: Pearce EN et al. Eur J Clin Nutr 2013;67:

23 Onderzoeksvraag Welke genetische en omgevingsfactoren zijn van invloed op de structurele ontwikkeling van de hersenen tijdens de zwangerschap? Hebben deze factoren, die de structurele hersenontwikkeling beïnvloeden, ook invloed op de ontwikkeling van gedrag?

24 Studie-opzet Langlopend onderzoek in provincie Utrecht Start: april 2015 Inclusie: Prenataal: 3000 zwangere vrouwen en ~3000 partners Postnataal: ~3000 kinderen Follow-up duur: ±10 jaar Observationele studie

25 Tijdlijn In het KinderKennisCentrum 20 weken zwangerschap 30 weken zwangerschap Geboorte Onderzoeksmomenten met het kind

26 Tijdlijn In het KinderKennisCentrum 20 weken zwangerschap Informed consent Uitgebreide 3D-echo van de hersenen (ná SEO) Bloed- en wangslijmvliesafname Vragenlijsten 30 weken zwangerschap Geboorte Onderzoeksmomenten met het kind

27 Tijdlijn In het KinderKennisCentrum 20 weken zwangerschap 30 weken zwangerschap Uitgebreide 3D-echo van de hersenen Vragenlijsten (digitaal thuis) Geboorte Onderzoeksmomenten met het kind

28 Tijdlijn In het KinderKennisCentrum 20 weken zwangerschap 30 weken zwangerschap Geboorte Korte vragenlijst geboortegegevens Navelstrengbloed afname Onderzoeksmomenten met het kind

29 Tijdlijn In het KinderKennisCentrum 20 weken zwangerschap 30 weken zwangerschap Geboorte Onderzoeksmomenten met het kind: 4-6 maanden 9-11 maanden 2-4 jaar 5-7 jaar

30 KinderKennisCentrum

31 Dankwoord Prof. Chantal Kemner Cohort representative en penvoerder van het Consortium on Individual development Prof. René Kahn Hoofd van work package 1 van het Consortium on Individual development Prof. Arie Franx Divisievoorzitter en medisch manager Vrouw en Baby Dr. Charlotte Onland-Moret Cohortmanager YOUth en epidemioloog Dr. Roel de Heus Gynaecoloog Dr. Wendy Manten Gynaecoloog

32 Vragen?

33 Contact Website KinderKennisCentrum Marieke Albers AIO YOUth rondom zwangerschap Roel de Heus - Gynaecoloog Charlotte Onland-Moret Cohort manager, epidemioloog Algemeen adres YOUth

34 Literatuur O Rahilly R et al. Significant features in the early prenatal development of the human brain Ann Anat 2008;190: Schoenwolf GC et al. Larsen s Human Embryology (ed4) Pooh et al. Neurosonoembryology by three-dimensional ultrasound Sem Fet Neo Med 2012;17: Cohen-Sacher B et al. Sonographic developmental milestones of the fetal cerebral cortex: a longitudinal study Ultrasound Obstet Gynecol 2006;27: Pugash D et al. Sonographic assessment of normal and abnormal patterns of fetal cerebral lamination Ultrasound Obstet Gynecol 2012;40: Pang T et al. Malformations of cortical development Neurologist 2008;14: Movsas TZ et al. Autism spectrum disorder is associated with ventricular enlargement in a low birth weight population J Pediatr 2013;163:73-8. Luu TH et al. Lasting effects of preterm birth and neonatal brain hemorrhage at 12 years of age Pediatrics 2009;123: Benders M et al. Neuroimaging of white matter injury, intraventricular and cerebellar hemorrhage Clin Perinatol 2014;41: Whitaker AH et al. Neonatal head ultrasound abnormalities in preterm infants and adolescent psychiatric disorders Arch Gen Psychiatry 2011;68:

35 Literatuur Baud O et al. Corticosteroids in perinatal medicine: how to improve outcomes without affecting the developing brain? Sem Fet Neo Med 2007;12: Newnham JP et al. Should we be prescribing repeated courses of antenatal corticosteroids? Sem Fet Neo Med 2009;14: Charil A et al. Prenatal stress and brain development Brain Res Rev 2010;65: Weinstock M et al. The long-term behavioural consequences of prenatal stress Neurosci Biobehav Rev 2008;32: Buss C et al. Maternal cortisol over the course of pregnancy and subsequent child amygdala and hippocampus volumes and affective problems PNAS 2012:E1312-E1319. Skeaf SA et al. Iodine deficiency in pregnancy: the effect on neurodevelopment in the child Nutrients 2011;3: Pearce EN et al. Monitoring and effects of iodine deficiency in pregnancy: still an unsolved problem? Eur J Clin Nutr 2013;67:

Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011. Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014

Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011. Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014 Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011 Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014 Uitgangsvraag: Leidt een rescue -behandeling met corticosteroïden

Nadere informatie

MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie

MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie Department of Pediatrics / Child Neurology Center for Childhood White Matter Disorders VU University Medical Center Amsterdam, NL Hersenen en

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleaders:

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleiders:

Nadere informatie

Bijwerkingen van psychotrope geneesmiddelen. Nikkie Aarts

Bijwerkingen van psychotrope geneesmiddelen. Nikkie Aarts Bijwerkingen van psychotrope geneesmiddelen Nikkie Aarts Afdeling Epidemiologie & Inwendige Geneeskunde 3 de Lustrum Farmacovigilantie Platform Nederland Dinsdag 19 mei 2015 Promotietraject In de dagelijkse

Nadere informatie

Negen Maanden Niet: Alcohol en zwangerschap. Ir. N.Y. van der Wulp STAP

Negen Maanden Niet: Alcohol en zwangerschap. Ir. N.Y. van der Wulp STAP Negen Maanden Niet: Alcohol en zwangerschap Ir. N.Y. van der Wulp STAP December 2010 Foetaal Alcohol Syndroom Weet je wat FAS is? Kan je FAS herkennen? Testje! 5 series van twee foto s, van oud naar jong.

Nadere informatie

Neuro-cognitieve ontwikkeling van meerlingen een populatiegebonden onderzoek

Neuro-cognitieve ontwikkeling van meerlingen een populatiegebonden onderzoek Symposium 50-jarig bestaan Oost-Vlaams Meerlingenregister Neuro-cognitieve ontwikkeling van meerlingen een populatiegebonden onderzoek Zaterdag 25-10-2014 UZ Gent Prof. Dr. Evert Thiery Universiteit Gent

Nadere informatie

op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen

op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen De gevolgen van prenatale stress op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen De ontwikkeling begint prenataal Dierstudies: prenatale stress Programmerend

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Autisme, wat weten we?

Autisme, wat weten we? Autisme, wat weten we? Matt van der Reijden, kinder- en jeugdpsychiater & geneesheer directeur Dr Leo Kannerhuis, Oosterbeek 1 autisme agenda autisme autisme en het brein: wat weten we? een beeld van autisme:

Nadere informatie

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte DEFINITIE: Vroeggeboorte: bevalling bij amenorroeduur < 37 weken Bij een zwangerschapsduur van meer dan 35 weken wordt het risico van belangrijke

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) * 132 Baby s die te vroeg geboren worden (bij een zwangerschapsduur korter dan 37 weken) hebben een verhoogd risico op zowel ernstige ontwikkelingproblemen (zoals mentale

Nadere informatie

Vraag het aan uw zorgverlener

Vraag het aan uw zorgverlener Een eenvoudig, veilig bloedonderzoek dat zeer gevoelige resultaten geeft Een geavanceerde niet-invasieve test voor de bepaling van foetale trisomie en evaluatie van het Y-chromosoom Vraag het aan uw zorgverlener

Nadere informatie

PRENATALE BLOOTSTELLING AAN ALCOHOL

PRENATALE BLOOTSTELLING AAN ALCOHOL Foetale Alcohol Spectrum Stoornissen Effecten van prenatale blootstelling aan alcohol Drs. Sandra Knuiman Onderwerpen presentatie Universiteit Utrecht Child and Adolescent Studies s.knuiman@uu.nl PRENATALE

Nadere informatie

cannabisbladeren vanuit Nederland

cannabisbladeren vanuit Nederland Het komt niet door mijn marihuana, schat Is cannabis wel zo onschuldig als het lijkt? Prof. dr. Koen Smets UZ Gent, dienst Neonatale Intensieve Zorgen Studiedag vroedvrouwen 24 maart 2015 Epidemiologie

Nadere informatie

Foetaal Alcohol Syndroom: Een ondergediagnosticeerde en voorkombare aandoening. Pieter Jelle Vuijk, neuropsycholoog STAP 23 september

Foetaal Alcohol Syndroom: Een ondergediagnosticeerde en voorkombare aandoening. Pieter Jelle Vuijk, neuropsycholoog STAP 23 september Foetaal Alcohol Syndroom: Een ondergediagnosticeerde en voorkombare aandoening Pieter Jelle Vuijk, neuropsycholoog STAP 23 september Indeling presentatie Inleiding FASD: o.a. voorkomen, diagnostiek, gedragskenmerken

Nadere informatie

Aangeboren hartafwijkingen, een prenatale diagnose. Lieke Rozendaal Kindercardioloog LUMC 20-01-2015

Aangeboren hartafwijkingen, een prenatale diagnose. Lieke Rozendaal Kindercardioloog LUMC 20-01-2015 Aangeboren hartafwijkingen, een prenatale diagnose Lieke Rozendaal Kindercardioloog LUMC 20-01-2015 20 januari 2015 Aangeboren hartafwijkingen (AHA) Zeldzaam: 6-8 op 1000 pasgeborenen Complexe hartafwijkingen:

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Het foetaal alcohol syndroom. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Het foetaal alcohol syndroom. www.kinderneurologie.eu Het foetaal alcohol syndroom Wat is het foetaal alcohol syndroom? Het foetaal alcohol syndroom is een combinatie van aangeboren afwijkingen bij een baby die veroorzaakt zijn door alcohol gebruik van de

Nadere informatie

Wat is NIPT? Yvonne Arens, klinisch geneticus 27 februari 2013

Wat is NIPT? Yvonne Arens, klinisch geneticus 27 februari 2013 Wat is NIPT? Yvonne Arens, klinisch geneticus 27 februari 2013 Screening ivm chromosoomafwijkingen Waarom Screening op Chromosoomafwijkingen? Risico op een kind met: Mentale Retardatie en/of Verstandelijke

Nadere informatie

Induction of Labor versus Expectant management in women with Preterm Prelabor Rupture of Membranes between 34 and 37 weeks

Induction of Labor versus Expectant management in women with Preterm Prelabor Rupture of Membranes between 34 and 37 weeks Induction of Labor versus Expectant management in women with Preterm Prelabor Rupture of Membranes between 34 and 37 weeks David van der Ham namens de PPROMEXIL projectgroep ISRCTN 29313500 ZonMW projectnummer:

Nadere informatie

24 weken zwanger en dan? Kansen, onmogelijkheden, resultaten en toekomst

24 weken zwanger en dan? Kansen, onmogelijkheden, resultaten en toekomst 24 weken zwanger en dan? Kansen, onmogelijkheden, resultaten en toekomst Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Moeder en Kind Centrum subafdeling verloskunde en prenatale geneeskunde Erasmus MC, Rotterdam

Nadere informatie

CHAPTER 12. Samenvatting

CHAPTER 12. Samenvatting CHAPTER 12 Samenvatting Samenvatting 177 In hoofdstuk 1 wordt een toegenomen overleving gerapporteerd van zeer vroeggeboren kinderen, gerelateerd aan enkele nieuwe interventies in de perinatologie. Uitkomsten

Nadere informatie

faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen Vroege ontwikkeling Motorische ontwikkelingspatronen bij jonge kinderen met ZEVMB

faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen Vroege ontwikkeling Motorische ontwikkelingspatronen bij jonge kinderen met ZEVMB Datum 22-06-2015 1 Vroege ontwikkeling Motorische ontwikkelingspatronen bij jonge kinderen met ZEVMB Opzet en eerste resultaten Linda Visser Annette van der Putten Gertruud Schalen Bieuwe van der Meulen

Nadere informatie

Medicalisering van de partus:

Medicalisering van de partus: Medicalisering van de partus: Gevolgen voor de borstvoeding Rob Hardeman Klinisch verloskundige Ziekenhuis Rivierenland Tiel "Borstvoeding loont" 7-10-2008 Medicaliseren van de partus Actief ingrijpen

Nadere informatie

Prenatale invloeden en neuro-ontwikkeling: associatie van zwangerschapsduur en geboortegewicht met non-verbaal IQ in de Generation R Studie

Prenatale invloeden en neuro-ontwikkeling: associatie van zwangerschapsduur en geboortegewicht met non-verbaal IQ in de Generation R Studie korte bijdrage Prenatale invloeden en neuro-ontwikkeling: associatie van zwangerschapsduur en geboortegewicht met non-verbaal IQ in de Generation R Studie N.H. GROOTENDORST-VAN MIL, F. C. VERHULST, H.

Nadere informatie

De medische ontwikkelingen op het grensvlak van levensvatbaarheid. Mirjam van Weissenbruch

De medische ontwikkelingen op het grensvlak van levensvatbaarheid. Mirjam van Weissenbruch De medische ontwikkelingen op het grensvlak van levensvatbaarheid Mirjam van Weissenbruch Agenda Inleiding Historisch perspectief Ontwikkelingen in de neonatologie De regels in Nederland Wat mag wel wat

Nadere informatie

Linking Depression. Longitudinal and neuroimaging genetic studies in major depressive disorder. Esther Opmeer

Linking Depression. Longitudinal and neuroimaging genetic studies in major depressive disorder. Esther Opmeer Linking Depression Longitudinal and neuroimaging genetic studies in major depressive disorder Esther Opmeer Nederlandse Samenvatting Depressie staat in de top 3 van ziekten die de meeste ziektelast geven

Nadere informatie

Samenvatting Chapter 15

Samenvatting Chapter 15 Samenvattting Samenvatting Chapter 15 Er zijn 2 soorten tweelingen: een-eiig en twee-eiig. Twee-eiige tweelingen komen vaker voor dan een-eiige tweelingen (65% versus 35%). Alle tweeeiige tweelingen hebben

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Corpus callosum agenesie. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Corpus callosum agenesie. www.kinderneurologie.eu Corpus callosum agenesie Wat is een corpus callosum agenesie? Een corpus callosum agenesie is een aanlegstoornis van de hersenen waarbij een deel van de hersenen, de zogenaamde hersenbalk, ontbreekt. Hoe

Nadere informatie

6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015

6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015 6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015 Het is al weer lang geleden dat jullie iets van ons hebben gehoord en dat komt omdat er veel is gebeurd. We hebben namelijk heel veel analyses kunnen doen op

Nadere informatie

Welkom bij het mini-symposium: veroudering & autisme

Welkom bij het mini-symposium: veroudering & autisme --1 Welkom bij het mini-symposium: veroudering & autisme 1 Veroudering & autisme: Waarom? Hilde M. Geurts Universiteit van Amsterdam Dr. Leo Kannerhuis Wie? 3 1 --1 Waarom? Autisme wordt gezien als een

Nadere informatie

Medische begeleiding van mensen met Sotos syndroom

Medische begeleiding van mensen met Sotos syndroom Medische begeleiding van mensen met Sotos syndroom Informatie en advies voor (huis)arts en tandartsen D. Tanir AVG i.o Juni 2014 1 Algemeen Sotos syndroom is genetisch bepaalde overgroei en ontwikkeling

Nadere informatie

Valproaat bevattende geneesmiddelen: risico op abnormale zwangerschapsuitkomst

Valproaat bevattende geneesmiddelen: risico op abnormale zwangerschapsuitkomst Informatie verstrekt onder het gezag van het federaal agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten 9-12-2014 Rechtstreekse mededeling aan de gezondheidszorgbeoefenaars Valproaat bevattende geneesmiddelen:

Nadere informatie

Inhoud van voordracht: CNL. vier kenmerken: Mattheus-effect: vroege detectie van belang

Inhoud van voordracht: CNL. vier kenmerken: Mattheus-effect: vroege detectie van belang Inhoud van voordracht: CNL Centrum voor Neurologische Leeren ontwikkelingsstoornissen J.G.M. Hendriksen, klinisch neuropsycholoog J.S.H. Vles, kinderneuroloog (1) Leerstoornissen wat zijn dat? (2) Neurologische

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

Overzichtskaart. Te vroeg en/of small for gestational age (SGA) geboren kinderen

Overzichtskaart. Te vroeg en/of small for gestational age (SGA) geboren kinderen Overzichtskaart Te vroeg en/of small for gestational age (SGA) geboren kinderen 1. Inleiding: voor wie? Alle kinderen in de leeftijd van 0-4 jaar die op een PGO/contactmoment van JGZ komen na: Een zwangerschapsduur

Nadere informatie

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart - Ypsilon en onderzoekers trekken met elkaar op sinds die tijd Epidemiologische studies genetica

Nadere informatie

Valkuilen bij niet-invasieve foetale RhD typering Florentine F. Thurik

Valkuilen bij niet-invasieve foetale RhD typering Florentine F. Thurik Valkuilen bij niet-invasieve foetale RhD typering Florentine F. Thurik Arts onderzoeker Afdeling Experimentele Immunohematologie Sanquin Research, Amsterdam, The Netherlands f.thurik@sanquin.nl Prenatale

Nadere informatie

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op?

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? 1 INHOUD PSIE programma Antistoffen Ontstaan en Risico Achtergrond Rhc-screening Doel Rhc-screening Evaluatiestudie Rhc-screening Opzet Inclusies

Nadere informatie

Train uw Brein: Cognitieve Training als een behandeling voor depressie. Marie-Anne Vanderhasselt

Train uw Brein: Cognitieve Training als een behandeling voor depressie. Marie-Anne Vanderhasselt Train uw Brein: Cognitieve Training als een behandeling voor depressie Marie-Anne Vanderhasselt Vanderhasselt, M.A., De Raedt, R., Namur, V., Lotufo, P.A., Bensenor, Vanderhasselt, M.A., De Raedt, R.,

Nadere informatie

Voeding na ontslag. Eerste symposium regionale neonatologie. Sophie van der Schoor OLVG, Amsterdam

Voeding na ontslag. Eerste symposium regionale neonatologie. Sophie van der Schoor OLVG, Amsterdam Voeding na ontslag Eerste symposium regionale neonatologie Sophie van der Schoor OLVG, Amsterdam Presentatie 1. Belang groei eerste jaar 2. Wel of niet verrijkte voeding/bmf 3. Best practice 4. Conclusie

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Chapter 15. Samenvatting

Chapter 15. Samenvatting Chapter 15 Samenvatting Chapter 15 316 Samenvatting Deel I In Nederland worden ieder jaar ongeveer 14.000 kinderen te vroeg (prematuur) geboren, dat wil zeggen bij een zwangerschapsduur van minder dan

Nadere informatie

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma.

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Dienst voor Perinatale Zorg Hôpital du Vésinet Frankrijk 1 ? Verloskunde? wanneer de medische zorg verzwaart door : dan. een belangrijke co morbiditeit

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae

Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae chapter 7 Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae 140 chapter 7 SAMENVATTING De bipolaire stoornis (of manisch-depressieve stoornis) is een stemmingsstoornis waarin episodes van (hypo)manie

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker. (potentiële) Belangenverstrengeling

Disclosure belangen spreker. (potentiële) Belangenverstrengeling Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding

Nadere informatie

A c. Dutch Summary 257

A c. Dutch Summary 257 Samenvatting 256 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de resultaten van twee longitudinale en een cross-sectioneel onderzoek. Het eerste longitudinale onderzoek betrof de ontwikkeling van probleemgedrag

Nadere informatie

Niet-Invasief Prenataal Testen: Nevenbevindingen, regionale en landelijke resultaten en een blik vooruit

Niet-Invasief Prenataal Testen: Nevenbevindingen, regionale en landelijke resultaten en een blik vooruit Niet-Invasief Prenataal Testen: Nevenbevindingen, regionale en landelijke resultaten en een blik vooruit Dr BHW Faas Laboratorium Specialist Klinische Genetica Radboud Universiteit Nijmegen Afdeling Genetica

Nadere informatie

Alcoholgebruik voor, tijdens en na de zwangerschap

Alcoholgebruik voor, tijdens en na de zwangerschap Alcoholgebruik voor, tijdens en na de zwangerschap Kencijfers van de Vlaamse geboortecohorte JOnG! Karel Hoppenbrouwers Dienst Jeugdgezondheidszorg KU Leuven Inhoud van de presentatie Wat is gekend i.v.m.

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Over de auteurs. 1 Inleiding 1

Inhoud. Voorwoord. Over de auteurs. 1 Inleiding 1 Voorwoord Over de auteurs V XIII 1 Inleiding 1 2 Anamnese 3 2.1 Inleiding 3 2.2 Specifieke anamnese 3 2.3 Algemene anamnese 3 2.4 Ontwikkelingsanamnese 4 2.5 Voorgeschiedenis 4 2.6 Familieanamnese 5 3

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

Hyperacusis vanuit psychiatrisch perspectief: diagnostiek en psychofarmacologische behandeling Ines Sleeboom-van Raaij consulent-psychiater

Hyperacusis vanuit psychiatrisch perspectief: diagnostiek en psychofarmacologische behandeling Ines Sleeboom-van Raaij consulent-psychiater Hyperacusis vanuit psychiatrisch perspectief: diagnostiek en psychofarmacologische behandeling Ines Sleeboom-van Raaij consulent-psychiater 24 april 2014 Jaarvergadering KNO en HHH Disclosures Geen Hyperacusis

Nadere informatie

Conceptprotocol Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO)

Conceptprotocol Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO) Fetal Medicine Foundation KvK 24345524 Ged. Zuiderdiep 120, 9711 HM Groningen Tel: 06 44476866 training@fetalmedicine.nl Conceptprotocol Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO) Dit conceptprotocol is

Nadere informatie

THE COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF AT-RISK MENTAL STATE CAARMS - TRAINING. No financial disclosure.

THE COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF AT-RISK MENTAL STATE CAARMS - TRAINING. No financial disclosure. THE COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF AT-RISK MENTAL STATE CAARMS - TRAINING drs. Helga Ising PARNASSIA, DEN HAAG dr. Judith Rietdijk DIJK EN DUIN, ZAANDAM No financial disclosure. RELEVANTIE VROEGHERKENNING:

Nadere informatie

Afname van de sterfte maar toename van de morbiditeit van zeer preterm geboren kinderen in een periode van tien jaar

Afname van de sterfte maar toename van de morbiditeit van zeer preterm geboren kinderen in een periode van tien jaar Onderzoeken Afname van de sterfte maar toename van de morbiditeit van zeer preterm geboren kinderen in een periode van tien jaar Auteurs dr. M.J.K. de Kleine, kinderarts-neonatoloog, dr. A.L. den Ouden*,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 169 Nederlandse samenvatting Het aantal ouderen boven de 70 jaar is de laatste jaren toegenomen. Dit komt door een significante reductie van sterfte op alle leeftijden waardoor een toename van de gemiddelde

Nadere informatie

Overleving zeer jonge prematuur is toegenomen, vooral bij AGA

Overleving zeer jonge prematuur is toegenomen, vooral bij AGA Baby at risk prematuur, dysmatuur, a-terme baby met verstoorde vitale functies, infectie of aangeboren afwijking ELBW

Nadere informatie

Wat moeten leraren weten over informatieverwerkingsproblemen, autisme spectrum stoornissen en andere hersenpathologie? Hilgo Bruining Kinder en

Wat moeten leraren weten over informatieverwerkingsproblemen, autisme spectrum stoornissen en andere hersenpathologie? Hilgo Bruining Kinder en Wat moeten leraren weten over informatieverwerkingsproblemen, autisme spectrum stoornissen en andere hersenpathologie? Hilgo Bruining Kinder en Jeugdpsychiater UMC Utrecht Een sociaal afwijkend kind in

Nadere informatie

Publications. Publications

Publications. Publications Publications Publications Publications De Bildt, A., Mulder, E.J., Scheers, T., Minderaa, R.B., Tobi, H. (2006) PDD, behavior problems and psychotropic drug use in children and adolescents with MR, Pediatrics

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting en

Nederlandse samenvatting en Nederlandse samenvatting en toekomst perspectieven HO H O H3C OH OH CH3 H O H H 132 Nederlandse samenvatting en toekomst perspectieven Samenvatting Vroeggeboorte, gedefinieerd als geboorte voor 37 complete

Nadere informatie

Individuele gevoeligheid voor riskant middelengebruik in de adolescentie. Anja Huizink

Individuele gevoeligheid voor riskant middelengebruik in de adolescentie. Anja Huizink Individuele gevoeligheid voor riskant middelengebruik in de adolescentie Anja Huizink Adolescentie = grenzen verkennen Op zoek naar prikkels Brein in ontwikkeling Nucleus accumbens (basale ganglia): -

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

Leerbaarheid. Le ren. Overzicht. HersenletselCongres 2015 4-11-2015. A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht

Leerbaarheid. Le ren. Overzicht. HersenletselCongres 2015 4-11-2015. A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht Disclosure belangen sprekers (Potentiële) belangenverstrengeling Geen A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht Dr. Hileen Boosman De betrokken relaties bij dit project zijn: Financiering: Projectgroep:

Nadere informatie

ADVIES. van de deskundigencommissie late zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bij pasgeborenen betreffende de melding

ADVIES. van de deskundigencommissie late zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bij pasgeborenen betreffende de melding Meldingsnummer: 2014/LZA/01 ADVIES van de deskundigencommissie late zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bij pasgeborenen betreffende de melding van: de heer / mevrouw naam, gynaecoloog-perinatoloog

Nadere informatie

Alcohol en zwangerschap: Welke vrouwen blijven drinken en wat is de rol van de verloskundige?

Alcohol en zwangerschap: Welke vrouwen blijven drinken en wat is de rol van de verloskundige? Alcohol en zwangerschap: Welke vrouwen blijven drinken en wat is de rol van de verloskundige? Ir. N.Y. van der Wulp STAP Ir. W. van Dalen STAP Dr. C. Hoving UM Prof. Dr. H. de Vries UM 3 12 2009 Inhoud:

Nadere informatie

Bloedingscores en het voorspellen van bloedingen

Bloedingscores en het voorspellen van bloedingen Bloedingscores en het voorspellen van bloedingen Moderator Prof. dr H.C.J. Eikenboom Spreker Prof. dr H.C.J. Eikenboom Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Belangenverklaring In overeenstemming met de regels

Nadere informatie

Logopedie in het cluster 2 onderwijs

Logopedie in het cluster 2 onderwijs Logopedie in het cluster 2 onderwijs mw. E. Cox MA (NVLF) mw. E. Kunst-Verberne (NVLF) mw. M. Schulte (NVLF) dhr. R. Nannes (NVLF) 2 Aanleiding position statement Dit position statement gaat over de logopedische

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

DSM 5 - psychose Dr. S. Geerts Dr. O. Cools 28-11-2014

DSM 5 - psychose Dr. S. Geerts Dr. O. Cools 28-11-2014 DSM 5 - psychose Dr. S. Geerts Dr. O. Cools 28-11-2014 Inhoud DSM IV -> DSM 5 DSM IV: Schizofrenie als kernsyndroom Even stilstaan bij SCHIZOFRENIE Kritiek op DSM IV Overzicht DSM 5 Schizofrenie (1) Epidemiologie:

Nadere informatie

Definitie reanimatie 12-3-2013. Incidentie en neurologische outcome? Toch niet zo makkelijk..

Definitie reanimatie 12-3-2013. Incidentie en neurologische outcome? Toch niet zo makkelijk.. Reanimatie van pasgeborenen in Nederland: incidentie en neurologische outcome Incidentie en neurologische outcome? Dr. Jeroen Dudink, MD, PhD ICN, ICK, Radiologie, Neuroscience Reanimatie van pasgeborenen

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor de ouders Downsyndroomscreening

man, vrouw en kind info voor de ouders Downsyndroomscreening man, vrouw en kind info voor de ouders Downsyndroomscreening 01. Wat is het syndroom van Down? Het syndroom van Down (trisomie 21) is een afwijking in het erfelijk materiaal van de baby (de chromosomen).

Nadere informatie

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum NISPA en Radboud(umc) Let s get together Disclosure belangen A.H. Schene (potentiële) belangenverstrengeling: geen prof. dr Aart H. Schene Afdeling Psychiatrie NISPA-dag, 15 oktober 2015 Let s get together:

Nadere informatie

Menselijke kenmerken: genen of omgeving? Hilde Van Esch Centrum voor Menselijke Erfelijkheid

Menselijke kenmerken: genen of omgeving? Hilde Van Esch Centrum voor Menselijke Erfelijkheid Menselijke kenmerken: genen of omgeving? Hilde Van Esch Centrum voor Menselijke Erfelijkheid Synaps IS ALLES GENETISCH? nature genen nurture omgeving erfelijk aanleg / talent aangeboren verworven aangeleerd

Nadere informatie

Comorbiditeitspatronen bij OCD. Resultaten van de NOCDA studie

Comorbiditeitspatronen bij OCD. Resultaten van de NOCDA studie Comorbiditeitspatronen bij OCD Resultaten van de NOCDA studie Patricia van Oppen, Harold J. van Megen, Neeltje M. Batelaan, Danielle C. Cath, Nic J.A. van der Wee, Brenda W. Penninx Marcel A. van den Hout,

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20223 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20223 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20223 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Spijker, Anne Titia Title: Cortisol exposure, cognition and clinical course of

Nadere informatie

Vos&de Kruif2015. Hedwig Vos, huisarts Marjolijn de Kruif, psychiater

Vos&de Kruif2015. Hedwig Vos, huisarts Marjolijn de Kruif, psychiater Vos&de Kruif2015 Hedwig Vos, huisarts Marjolijn de Kruif, psychiater Geen belangen Vos&de Kruif2015 Van menarche tot menopauze: hormonen en neurotransmitters Psychiatrische klachten rondom menstruatie,

Nadere informatie

COMORBIDITEIT BIJ DYSLEXIE IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS

COMORBIDITEIT BIJ DYSLEXIE IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS COMORBIDITEIT BIJ DYSLEXIE IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS NATIONALE DYSLEXIECONFERENTIE 3 APRIL 2013 Wilma Jongejan w.jongejan@vu.nl Onderwijscentrum VU (OCVU) DYSLEXIE: GEEN GEÏSOLEERD PROBLEEM Secundaire

Nadere informatie

Transcraniële magnetische stimulatie

Transcraniële magnetische stimulatie Transcraniële magnetische stimulatie S.F.W. Neggers (PhD) Hersencentrum Rudolf Magnus UMC Utrecht Transcraniële magnetische stimulatie Korte magnetische puls als gevolg van ~15cm grote spoel op het hoofd

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme Deel VI Inleiding Wat zijn de mogelijkheden van EMDR voor cliënten met een verstandelijke beperking en voor cliënten met een autismespectrumstoornis (ASS)? De combinatie van deze twee in een en hetzelfde

Nadere informatie

Nota. Verwijzing naar een perinatologisch centrum. Samenwerking tweede en derde lijn.

Nota. Verwijzing naar een perinatologisch centrum. Samenwerking tweede en derde lijn. Nota Verwijzing naar een perinatologisch centrum. Samenwerking tweede en derde lijn. Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog, Erasmus MC, Rotterdam, namens de Otterlo Werkgroep en in samenwerking met de sectie Neonatologie

Nadere informatie

Stralingsbeschermingsdienst SBD-TU/e 1

Stralingsbeschermingsdienst SBD-TU/e 1 Zwangerschap en Stralingsbescherming Zwangerschap en Stralingsbescherming inhoud Informatie over mogelijke biologische effecten door blootstelling aan ioniserende straling tijdens deterministische effecten

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Somatische screening in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie: een pilotstudie. NVVP Voorjaarscongres 2 april 2015 J.B.Muskens

Somatische screening in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie: een pilotstudie. NVVP Voorjaarscongres 2 april 2015 J.B.Muskens Somatische screening in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie: een pilotstudie NVVP Voorjaarscongres 2 april 2015 J.B.Muskens Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

OPPER studie Onderzoeksprogramma Postpartum Psychose Erasmus MC, Rotterdam

OPPER studie Onderzoeksprogramma Postpartum Psychose Erasmus MC, Rotterdam Postpartum Psychose Postpartum psychose patientenvereniging opgericht! www.kraambedpsychose.nl Veerle Bergink 31 Oktober 2012 Postpartum Psychose Binnen 4 weken na de bevalling Incidentie: 1 op de 1.000

Nadere informatie

Pittige Praktijk Problemen Het belang van samenwerking

Pittige Praktijk Problemen Het belang van samenwerking Pittige Praktijk Problemen Het belang van samenwerking Monique Raats ¹, Tom Schneider², Hans Kuhn³ 1 Erasmus MC, afdeling Psychiatrie 2 Erasmus MC, afdeling Verloskunde en Vrouwenziekten 3 Raad voor de

Nadere informatie

Multidisciplinair (pre)conceptioneel advies

Multidisciplinair (pre)conceptioneel advies Multidisciplinair (pre)conceptioneel advies POP expertise centrum Amsterdam Prof.Dr.Adriaan Honig SLAZ/VUmc Verloskunde conferentie 3 februari 2012 Utrecht Marion Heres Adriaan Honig Hanneke Wennink Multidisciplinair

Nadere informatie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie Zwangerschapswens Wanneer doorverwijzen Beleid na een zwangerschapsdiabetes } Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling

Nadere informatie

Biomerkers van effect. Analyse van covariabelen

Biomerkers van effect. Analyse van covariabelen Biomerkers van effect Analyse van covariabelen De analyse van confounders heeft tot doel om de gebieden te vergelijken na correctie voor confounders én covariabelen. Selectie van covariabelen In het analyseplan

Nadere informatie

Het gevoelige brein: lesbladen 1. Kan je een aantal voorbeelden van hersenaandoeningen geven?

Het gevoelige brein: lesbladen 1. Kan je een aantal voorbeelden van hersenaandoeningen geven? Het gevoelige brein: lesbladen 1 Het gevoelige brein 1. Schade aan de hersenen 1.1. Inleiding Hoe kunnen wij mensen hersenschade oplopen? Wat kan er door hersenschade allemaal fout lopen? Kan je een aantal

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Workshop Alcohol en adolescenten

Workshop Alcohol en adolescenten Workshop Alcohol en adolescenten Bossche samenscholingsdagen 25 en 26 november 2010 2 en 3 december 2010 Kinderartsen: Marianne Steenbergen en Annemieke van der Weij Huisartsen: Elseline Verheul, Suzanne

Nadere informatie

Downsyndroomscreening

Downsyndroomscreening info voor de ouders Downsyndroomscreening 01. Wat is het syndroom van Down? Het syndroom van Down (trisomie 21) is een afwijking in het erfelijk materiaal van de baby (de chromosomen). Een baby met het

Nadere informatie

Algemeen. Prematuur geboren kinderen: Sociaalcommunicatieve ontwikkeling in de eerste levensjaren. Leen De Schuymer

Algemeen. Prematuur geboren kinderen: Sociaalcommunicatieve ontwikkeling in de eerste levensjaren. Leen De Schuymer Prematuur geboren kinderen: Sociaalcommunicatieve ontwikkeling in de eerste levensjaren Leen De Schuymer Algemeen Deze resultatenbundel is gebaseerd op het doctoraatsonderzoek van Leen De Schuymer. Dit

Nadere informatie

1 e trimester markers. Eva Pajkrt

1 e trimester markers. Eva Pajkrt 1 e trimester markers Eva Pajkrt Combinatietest Bij 1:300 Sens 90%, spec 95% PPV 11%, NPV ~100% +LR 17,4; -LR 0,10 Nicolaides et al. Ultrasound Obstet Gynecol 2005 1 e trimester markers Neus botje Ductus

Nadere informatie

Autisme en geluk. Peter Vermeulen

Autisme en geluk. Peter Vermeulen Autisme en geluk Peter Vermeulen Outcome studies Hoe stellen volwassenen met autisme het? Review: Magiati, I., Tay, X. W., & Howlin, P. (2014). Cognitive, language, social and behavioural outcomes in adults

Nadere informatie

Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom. 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 2010. Casus

Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom. 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 2010. Casus Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom Jan Willem de Groot Carolien Schröder 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 200 Casus 33-jarige vrouw 7 weken gemelli-zwangerschap Palpabele

Nadere informatie

Medische indicatie: PIH + sectio in VG 16+3 AD

Medische indicatie: PIH + sectio in VG 16+3 AD PTSS na de bevalling Claire Stramrood Arts onderzoeker Obstetrie/Gynaecologie UMC Groningen Casus 33 jaar, G2P1 Medische indicatie: PIH + sectio in VG 16+3 AD Patiënte: Ik zie die bevalling echt niet zitten,

Nadere informatie