INHOUD Blz. VDL Klima bv

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOUD Blz. VDL Klima bv"

Transcriptie

1 INHOUD Blz. Overzicht bijlagen 2 1. Inleiding 3 2. Behaaglijkheid 4 3. Dimensioneren luchtbehandelinginstallaties 3.1 Bepaling luchthoeveelheid Bepaling manier van lucht inblazen in de ruimte 6 4. Luchtbehandeling en h - x diagram 4.1 h - x diagram Processen in het h - x diagram 8 5. Luchttransport 5.1 Ventilatoren Drukverlies in luchtleidingen Dimensioneren luchtleidingen Warmtewisselaars Geluid 7.1 Algemeen Gedrag geluid binnen Gedrag geluid buiten Geluidproductie van ventilatoren 36

2 OVERZICHT BIJLAGEN Bijlage Blz. 1: Warmteoverdracht door geleiding 38 2: Warmteoverdrachtscoëfficienten 38 bouwkundige constructies 3: Warmtegeleidingscoëfficienten en soortelijke 39 massa's bouwmaterialen 4: Fysische gegevens metalen 40 5: Fysische gegevens andere vaste stoffen 41 6: Fysische gegevens vloeistoffen 42 7: Gassen 42 8: Fysische gegevens gassen 43 9: Gegevens brandstoffen 43 10: Stoomtabel 44 11: Drukverlies in lagedruk stoom leidingen 46 12: Drukverlies in hogedruk stoomleidingen 47 13: Diameter van condensleidingen 48 14: Drukverlies in warmwaterleidingen 49 15: Stalen gas- en stoompij pen 50 16: Naadloze stalen vlampijp 51 17: Flenzentabel 52 18: Massa's van profielen 54 19: Grieks alfabet 56 20: Maateenheden 57 21: Omrekeningsfactoren 59 Aantekeningen

3 1. INLEIDING Het is een bijzonder goede gedachte van de directie van Klima B.V., ter gelegenheid van het 80-jarig bestaan van het bedrijf, het bekende "groene boekje" opnieuw, maar dan wel geheel herzien en aangepast aan de huidige stand van de techniek en de thans gehanteerde normen, uit te brengen in een moderne bij deze tijd horende vorm. De voorganger van de uitgave die nu voor u ligt, heeft immers al bewezen dat dit handboek niet alleen aan hen die nog slechts kort in het vakgebied van de klimaatregeling werkzaam zijn goede informatie verschaft, maar ook door de meer ervaren technicus veelvuldig als geheugensteun wordt geraadpleegd. Hiermede is de traditie van Klima B.V., om veel op de praktijk gerichte voorlichting op haar vakgebied te geven, voortgezet. Een traditie die goed aansluit bij het streven van de Nederlandse Technische Vereniging voor Verwarming en Luchtbehandeling (TVVL), het niveau van de klimaatregeltechniek te verhogen, onder meer door de verworven kennis op begrijpelijke wijze vast te leggen en over te dragen. Wij feliciteren Klima B.V. met het jubileum ter gelegenheid van haar 80-jarig bestaan en met haar initiatief dit handboek weer uit te geven. De vele gebruikers zullen daar dankbaar voor zijn. W.H.Wijckerheld-Bisdom, Voorzitter T.V.V.L.

4 2. BEHAAGLIJKHEID Onderscheid kan gemaakt worden in de: - thermische behaaglijkheid - akoestische behaaglijkheid - verlichtingstechnische behaaglijkheid en - eisen betreffende luchtzuiverheid. Blijven we bij de thermische behaaglijkheid, dan wordt deze bepaald door de volgende parameters: - luchttemperatuur ( C) - stralingstemperatuur ( C) - luchtsnelheid (m/s) - luchtvochtigheid (% R.V.) en tevens door aan de mens gerelateerde factoren als: - de warmteweerstand van de kleding (ook dampweerstand) (clo) - de stofwisselingsgraad of het metabolisme bij bepaalde activiteiten (W/m 2 ). Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken, dat van een gemiddelde groep mensen maximaal 95% tevreden is met een bepaald binnenklimaat. De ontwerpcondities, die voor een bepaalde ruimte moeten gelden, zijn afhankelijk van de activiteiten, die in de ruimte plaatsvinden en het beschikbare budget voor investering en exploitatie van de installaties.

5 3. DIMENSIONEREN LUCHTBEHANDELINGINSTALLATIES 3.1 Bepaling luchthoeveelheid (volumestroom) De luchthoeveelheid wordt bepaald op basis van: a. De minimale vereiste luchthoeveelheid voor luchtverversing. b. De minimale vereiste hoeveelheid i.v.m. een goede luchtverdeling. c. Hoeveelheid af te voeren warmte (koellast). d. Hoeveelheid toe te voeren warmte (transmissie). Bepaling luchthoeveelheid ten gevolge van koellast m.c. t Q K Q K = koellast in kw voelbare koellast m = massastroom in kg/s (hoeveelheid lucht) c = s.w. van lucht ca. 1 kj/kg K t = t r - t i in K. t r = ruimtetemperatuur t i = inblaastemperatuur Enkele waarden: buitenluchtconditie 30 C/50%R.V. : binnentemperatuur 5 C lager dan de buitenluchttemperatuur : R.V. ca % : inblaastemperatuur 10 C beneden ruimtetemperatuur Voorbeeld: Gegeven: koellast voelbaar 1 kw t r = 24 C t i = 14 C Enkele waarden: t r = 20 C Gevraagd:luchthoeveelheid s.m.lucht 1,2 kg/m Q m. c. Δ t 1 m m 0,1 kg/s. 0,1 3 V 0,083 m ˆ 1, m /h. 3 Bepaling luchthoeveelheid ten gevolge van transmissieverlies Q tr m. c. Δ t Q t transmissieverlies in kw r Δ t t i t r : t i = 15 tot 30 C hoger dan t r

6 Opmerking: Afhankelijk van manier van inblazen en afzuigen: bij hoog in de ruimte inblazen en afzuigen Δ t < 15 C, bij hoog inblazen en laag afzuigen en gerichte luchtstroom Δ t maximaal 30 C. Voorbeeld: Gegeven: Q t r = 1,5 kw t r = 20 C t i = 40 C s.m. lucht = 1,2 kg/m 3. Gevraagd: luchthoeveelheid in m 3 /h. Formule: Q m.c. t 1,5 m.1.(40 20) m kg/s 0,075 V 3 x m /h 1,2 3.2 Bepaling manier van lucht inblazen in de ruimte Algemeen: De lucht moet op een dusdanige manier in de ruimte ingebracht worden, dat dit niet als hinderlijk ervaren wordt. Enkele criteria: Gemiddelde eindsnelheid ter plaatse van personen kleiner dan 0,25 m/s. Voorkeur: 0,15 m/s. Gemiddelde temperatuurverschil met omgeving kleiner dan 10 C. De Worp: Dit is de afstand vanaf het rooster tot aan een punt, waar de luchtsnelheid tot 0,5 m/s is gereduceerd. Formule: (geldend bij isotherme luchtstroming) v x v K X. A μr x = worplengte in m v = beginsnelheid in het rooster m/s v x = snelheid aan het einde van de worp (0,5 m/s) K = rooster constante (zie onderstaande tabel) A = opp. uitblaasrooster m 2 µ = contractiefactor 0,6...1 r = verhouding netto/bruto doorlaat Roosterconstanten K Straalpijp 6,0... 7,0 Rechthoekige vrije doorlaat 5,0... 6,0 Sleuf L : B = 1 : 20 4,0... 5,0 Rooster horizontale lamellen 5,5

7 Rooster verticale lamellen: - Recht 4,0... 5,5 - Divergerend 40 3,5 - Divergerend 60 2,5 - Divergerend 90 2,0 Enige ervaringscijfers m.b.t. het type inblaasrooster, de toelaatbare circulatievouden en temperatuursverschillen zijn in onderstaande tabel weergegeven. Overzicht inblaasmogelijkheden Soort rooster Circulatievoud Δ t = t r - t i toepassingsgebied wandroosters 6-8 v 8 C kantoor, winkel, verpleeghuizen anemostaten v 10 C kantoor, restaurant, ziekenhuizen spleten plafonds v 10 C kantoren, etc. v = 3 m/s geperforeerd plafond 20 v en hoger - speciale operatiekamers, verfspuitcab., comp. ruimten vloerroosters 20 v en hoger 5 C idem, comp. ruimten industrie speciale anemostaten 6-10 v 10 C hoge hallen, sportzalen hoge ruimten Afzuigroosters: Wand of vloerroosters, bij luchtverwarming laag plaatsen, luchtsnelheden maximaal 2 m/s.

8 4. LUCHTBEHANDELING EN h-x DIAGRAM 4.1 h-x diagram Het h-x diagram, ook wel genoemd Mollierdiagram, is een zeer belangrijk hulpmiddel bij het berekenen van diverse grootheden voor luchtbehandelinginstallaties en geeft de relaties weer tussen de warmte-inhoud van de lucht h, het vochtgehalte van de lucht x, de temperatuur en relatieve vochtigheid bij een atmosferische druk van 1013 mbar en dat alles voor 1 kg lucht. Enkele begrippen: Droge bol temperatuur: Natte bol temperatuur: de lucht temperatuur gemeten met een thermometer, in C. de temperatuur gemeten met de natte bol thermometer ofwel die temperatuur welke ontstaat na maximale bevochtiging van lucht met water van omgevingstemperatuur, in C. Dauwpunt temperatuur: de temperatuur van de lucht afgekoeld zonder toe- of uittreding van vocht tot die waarde waarbij condensatie optreedt, in C. Enthalpie: Absoluut vocht: Relatieve vochtigheid: Randschaal: Verzadigingslijn: warmte-inhoud van de lucht, in kj/kg. vochtgehalte van de lucht in kg/kg lucht. verhouding optredende partiële dampspanning t.o.v. de maximale dampspanning bij een bepaalde temperatuur of in praktijk de verhouding van de heersende vochtigheid t.o.v. de maximale hoeveelheid vocht per kg lucht bij een bepaalde temperatuur in %. Δ h/δ x, deze verhouding geeft de richting van een bepaald proces weer. de grens in het h-x diagram tussen de gebieden waar water als waterdamp aanwezig is en waar water als water (nevel) aanwezig is. 4.2 Processen in het h-x diagram Ter illustratie is een aantal processen in het Mollierdiagram aangegeven. Voor de toestandsveranderingen bij warmteterugwinning uit ventilatielucht wordt verwezen naar publicatie 7 van de documentatie.

9 4.2.1 Verwarming en bevochtiging Stel het onderstaand principeschema is van toepassing: - Buitenconditie: -10 C; 90% R.V.; 2000 m3/h. - Totale luchthoeveelheid: 3000 m 3 /h. - Inblaastemperatuur 4 C (4 K) boven de ruimtetemperatuur m /h (1 2).(1 6) m /h De mengconditie 2 wordt met behulp van onderstaande vergelijking bepaald. De lijn 2-3 heeft betrekking op het verwarmen. Het vermogen bedraagt: P m.(h3 h2) (kw) Waarin m de massastroom in kg/s voorstelt en h de enthalpie in kj/kg. Het vermogen van de stoombevochtiger is P m.(h4 h3) (kw) De massastroom stoom bedraagt: m S m.(x4 x3) (kg/s) Het verloop van 4 naar 6 heeft betrekking op het benodigde vermogen voor het warmteverlies van de ruimte.

10

11 Bij waterbevochtiging is het onderstaande principeschema van toepassing: Omdat bij waterbevochtiging geen energieoverdracht plaatsvindt, verloopt dit proces volgens een lijn van constante enthalpie (3-4). Het vermogen van de voorverwarmer is te berekenen uit h3 - h2. Het vermogen van de naverwarmer is te berekenen uit h5 - h4. Het rendement van de bevochtiger is: a η a b De massastroom water m, die in de lucht gebracht wordt, is te berekenen uit Δx en de massastroom van de lucht. b m b x4 x3.m kg/s De massastroom spui m s m b Het rendement van de bevochtiger ligt vast in de configuratie van dit toestel. Daarom is het nodig dat punt 3 op de betreffende lijn van gelijke enthalpie ligt. Dit wordt bereikt door de zgn. "dauwpuntregeling" toe te passen. De voorverwarmer wordt geregeld op basis van een vaste natte bol temperatuur. In het voorbeeld is deze waarde ca. 6 C.

12

13 4.2.2 Koeling Stel het onderstaande principeschema is van toepassing: - 1 buitenluchtconditie: 30 C; 45% R.V. - 2 uittredeconditie koeler: 8 C (8 K) beneden ruimtetemperatuur - 3 ruimteconditie: 25 C; 50% R.V. - voelbare koellast 2 kw - latente koellast 0,2 kw De inblaasluchthoeveelheid volgt uit de inblaastemperatuur, ruimtetemperatuur en de voelbare koellast. Q m. c. Δ t 2 m 0,25 kg/s 1x8 3 dus V ca.750 m /h. De vereiste vochtigheid van de inblaaslucht volgt uit de ruimtevochtigheid, de luchthoeveelheid en de latente koellast: Q l m.r. x3 x2 Hierin is r de verdampingswarmte van water: 2500 kj/kg. De juiste inblaasconditie is hiermee bepaald. Het vermogen van de koeler is te bepalen uit h1 - h2.

14

15 5. LUCHTTRANSPORT 5.1 Ventilatoren Ventilatorcapaciteit De kapaciteit van een ventilator wordt bepaald door het totaaldrukverschil Δ p over de ventilator en de verplaatste luchthoeveelheid V. t Totaal drukverschil: Het totaal drukverschil Δ p t is de som van het statisch drukverschil Δ p st en de dynamische of snelheidsdruk p d. In formule: Δ p t = Δ p st + p d De eenheid van druk is N/m 2 of Pa (Sl-stelsel). De druk en drukverschillen kunnen visueel worden waargenomen en gemeten worden met behulp van een Prandtl- of Pitotbuis en een vloeistofmanometer. In bovenstaande figuur is afgebeeld hoe de drukken zowel zuig- als perszijdig gemeten kunnen worden en welk verband ertussen de diverse drukken bestaat. Duidelijk is waarneembaar dat de drukmetingen plaatsvinden t.o.v. de atmosferische druk en niet t.o.v. het absolute drukpunt 0. Men spreekt daarom ook van statisch en totaal drukverschil. Bij onderdruk (zuigzijdig) zijn deze drukverschillen t.o.v. de atm. druk negatief en bij overdruk (perszijdig) positief.

16 De totale drukverhoging van de ventilator is de som van de totale drukverschillen zuigen perszijdig. Hierbij kan men echter 4 gevallen onderscheiden: a) Zuigzijdig bedrijf: De ventilator blaast vrij uit en heeft slechts aan de zuigzijde weerstand te overwinnen: Δ p t = Δ p t 1 + (p d 2 - p d 1) b) Drukzijdig bedrijf: De ventilator zuigt vrij aan en heeft slechts perszijdig weerstand te overwinnen: Δ p t = Δ p st 2 + p d 2 c) Zuig- en drukzijdig bedrijf: De ventilator moet aan beide zijden weerstand overwinnen: Δ p t = Δ p st 1 + Δ p st 2 + (p d 2 - p d 1) d) Drukloos bedrijf: De ventilator zuigt vrij aan en blaast vrij uit: Δ p t = p d Statisch drukverschil Δ p st Het statisch drukverschil dient voor het overwinnen van weerstanden in luchtsystemen en kan gemeten worden via wandboringen in het kanaal Dynamische druk p d De dynamische druk is de kinetische energie die nodig is voor het in stand houden van de luchtstroom. Hiervoor geldt: p d = ½ ρ v 2 Hierin is: P d = dynamische druk in Pa ρ = soortelijke massa in kg/m3 v = luchtsnelheid in m/s De dynamische druk kan gemeten worden zoals in bovenstaande figuur is aangegeven. Aangezien de luchtsnelheid in het kanaal meestal niet gelijkmatig is dient er op meerdere plaatsen in één meetvlak gemeten te worden. De dynamische druk wordt daarna berekend uit het gemiddelde van p d. Voor de toe te passen meetmethoden wordt verwezen naar de desbetreffende ventilatornormen. In alle gevallen kan uit de gemeten druk de luchtsnelheid worden bepaald Luchtsnelheid De luchtsnelheid kan worden bepaald uit de dynamische druk en de soortelijke

17 massa v 2p ρ d m/s Voor ρ = 1,2 kg/m 3 geldt v = 1,29. p d m/s Totaaldruk Δ p t De totaaldruk kan eveneens gemeten worden als aangegeven, doch is ook te berekenen uit het gemeten statisch drukverschil en de dynamische druk Luchthoeveelheid V De luchthoeveelheid wordt bepaald door het product van luchtsnelheid en doorstroomoppervlak. In formule: V v x A Hierin is: V 3 volumestroom in m /s v luchtsnelheid in m/s A doorstroomoppervlak in m 2 Zoals reeds eerder is opgemerkt kan de luchtsnelheid uit de dynamische druk worden berekend. Er zijn echter ook legio mogelijkheden om de luchtsnelheid met andere instrumenten te bepalen, zoals meetflenzen en -düsen, anemometers, hittedraadmeters Ventilatorasvermogen P Naast de kapaciteit van een ventilator is ook het bijbehorend ventilatorasvermogen van belang. Dit asvermogen kan worden bepaald uit het koppel op de as en het toerental van de 2π In formule:pas M. ω M.n 0,105 M.n 60 ventilator. Hierin is: P as = asvermogen in W M = askoppel in Nm ω = hoeksnelheid in rad/s n = toerental in omw/min.

18 Het askoppel kan worden gemeten met een balansmeter of koppelmeter. Het toerental wordt meestal met een tachometer bepaald Ventilatorrendement Van groot belang is het rendement van de ventilator. Onder het ventilatorrendement wordt verstaan: de verhouding tussen het afgegeven vermogen en het toegevoerd vermogen. In formule: η as V. Δp P as t x 100% η het rendement in % V volumestroom in 3 m /s Δp P as t totaal drukverschil ventilatorasvermogen in Pa in W De rendementen van de meest voorkomende ventilatoren zijn: axiaalventilatoren centrifugaalvent.met achterwaarts gebogen schoepen η 65 95% centrifugaalvent.met voorwaarts gebogen schoepen Hierin is η 60 85% η 50 75% Het bedrijfsrendement van de ventilator ligt echter lager, doordat de ventilator wordt aangedreven hetzij direct, hetzij indirect door een elektromotor. electromotor η snaaroverbrenging η lagering η 99% l m 70 95% 90 95% Als richtwaarden kunnen worden aangehouden: s η η η η η as m s l b x x x x 100% zodat het bedrijfsrendement η b wordt:

19 Ventilatorproefstand Invloed van ρ op de ventilatorcapaciteit (Waaierdiameter D en toerental n constant) Als de soortelijke massa ρ van het te verplaatsen gas anders is dan 1,2 kg/m 3, waarvoor de grafieken zijn samengesteld, dan veranderen het statische drukverschil en het motorvermogen rechtevenredig hiermede; de door de ventilator verplaatste luchthoeveelheid blijft echter constant. V 3 V m /s ρ Δpst Δpst Pa 1,2 ρ P P kw 1,2 Het accent ' geeft de nieuwe toestand aan. Door het verlangde statische drukverschil Δ p' st in bovenstaande formule in te vullen volgt: Δp 1,2 Δ ρ st p st

20 waarmede de druk berekend is, die in de grafieken moet worden gezocht om voor de andere soortelijke massa de juiste ventilator te kunnen bepalen. Voorbeeld: Δp Δp st st 150 Pa wordt daardoor ρ 0,98 kg/m 1,2 0,98 3 x Pa Met deze druk als uitgangspunt wordt de ventilator bepaald.het daarbij gevonden 0,98 vermogen wordt vermenigvuldigd met waarmede het bij ρ benodigde 1,2 vermogen bekend is Invloed van n op de ventilatorcapaciteit (soortelijke massa ρ en waaierdiameter D constant) Voor andere toerentallen verandert de capaciteit als volgt: n V 3 V m /s n Δp st Δp st 3 n P P n kw 2 n n Pa Invloed van D op de ventilatorcapaciteit (soortelijke massa ρ en toerental n constant) Voor een meetkundig gelijkvormige reeks ventilatoren verandert de capaciteit als volgt: D V V D Δp st Δp st 5 3 m /s Pa D P P kw D D is hierin de waaierdiameter. 3 2 D D

21 Invloed van temperatuur en hoogte op opvoerhoogte en ventilatorvermogen Δp st Δpst Pa faktor P P faktor kw Invloed van n op het geluidvermogenniveau n Lw Lw 10 log n 5 n Lw 50 db n 5.2 Drukverlies in luchtleidingen Het drukverlies in luchtleidingen bestaat uit de som van wrijvingsweerstanden Σ R.L (waarin R de wrijvingsweerstand per meter kanaallengte en L de lengte van het kanaal in meters) in de rechte leidingen en de som van plaatselijke weerstanden Σ Z. (Z is het drukverlies ontstaan in bochten, vormstukken, aftakkingen, en de weerstanden van ingebouwde luchtverwarmings- en/of koelbatterijen, luchtfilters, kleppen, roosters enz. Het totale drukverlies Δ P = Σ R.L + Σ Z Pa dient gelijk te zijn aan het beschikbare, door de ventilator geleverde statische drukverschil (eventueel vermeerderd met de winst aan statische druk dooromzetting van dynamische druk). Wrijvingsweerstand:R λ 2d ρ V 2 Waarin: λ het wrijvingsgetal v luchtsnelheid m/s d diameter van het kanaalin m ρ soortelijke massa van de lucht in kg/m 3 Voor lucht met ρ = 1,2 kg/m 3 stromende in rechte, ronde plaatstalen luchtkanalen met een diameter d volgt R uit de op volgende pagina geplaatste grafiek in Pa/m. Ook voor rechthoekige kanalen met zijden a en b kan R met behulp van deze grafiek worden bepaald; voor d dient in dit geval de overeenkomstige kanaaldiameter d o te worden aangehouden.

22 Deze overeenkomstige kanaaldiameter volgt uit :d o 2.a.b. m a b Voorbeeld: Door een rond plaatstalen kanaal met d = 0,5 m, lengte L = 20 m, stroomt 5 m 3 lucht per sec. ρ = 1,2 kg/m 3. Bepaal de wrijvingsweerstand R en de weerstand R.L van het kanaal. Uit de grafiek ter bepaling van de luchtweerstand volgt R = 12 Pa/m, waarmede R.L = 12 x 20 = 240 Pa. De luchtsnelheid in het kanaal ontlenen we eveneens aan deze grafiek, in dit geval dus 26 m/s. Indien de luchtkanalen uit andere materialen zijn vervaardigd dienen de volgende toeslagen voor R: Asbestcement 25% aangestreken metselwerk 25-50% Vinidur 0% ruw metselwerk % ρ Voor andere soorten massa'sρ van de lucht neemt R met toe of af. 1,2 Plaatselijke weerstanden Z Algemeen geldt :Z 1 ζ. 2.ρ. V 2 Pa Voor ρ 1,2 kg/m 3 volgt Z 0,6. ζ. V 2 Pa Gemiddelde waarden voor ζ zijn in de navolgende ζ-tabel aangegeven. Voorbeeld: Bepaal de plaatselijke weerstand Z voor een ronde bocht vervaardigd uit 3 segmenten (zie no. 2 op ζ -tabel). De luchtsnelheid v in de bocht bedraagt 10 m/s, ρ = 1,2 kg/m 3, r/d = 1. Aan de tabel ontlenen we ζ = 0,5 Uit bovenstaande volgt: Z = 0,6 x 0,5 x 10 2 = 30 Pa.

23 Grafiek ter bepaling van de luchtweerstand in ronde plaatstalen luchtkanalen

24 ζ-tabel (plaatselijke weerstanden)

25 5.3 Dimensionering luchtleidingen Onderstaand is een overzicht weergegeven van maximaal toelaatbare snelheden in luchtleidingen. - Woonhuis systemen luchtverwarming In hoofdkanalen: 3 à 4 m/s In aftakkingen: 2 m/s - Lage druk systemen rechthoekig kanaal rond kanaal in technische ruimten 8 10 in schachten 6 8 in verlaagde plafonds: - boven gangen boven lokalen 3,5 6 - Hoge druk systemen (in combinatie met inductie-units etc.) rechthoekig kanaal rond kanaal in technische ruimten 8 12 in schachten 6 10 in verlaagde plafonds: - boven gangen boven lokalen 3,5 7 Luchtsnelheden in aftakkingen naar rooster 2 à 3 m/s. Opmerking: bij voorkeur lengte-breedte verhouding van 4 niet overschrijden. Toe te passen materialen: plaatstaal kunststof bouwkundig

26 6. Warmtewisselaars Warmtewisselaars worden gebruikt om warmte van een medium op het andere over te brengen. De warmteoverdracht is te bepalen uit Q k. A. Δ t Waarin: Q vermogen in W 2 k warmtetransmissiecoefficient in W/m K A oppervlak in m Δ t m m 2 gemiddeld log. temperatuursverschil in K. zie bijlage 1 : De k-waarde wordt over het algemeen bepaald uit laboratoriummetingen. Ook wordt wel gebruik gemaakt van theoretische modellen. Het gemiddeld temperatuursverschil is afhankelijk van het principe van de warmtewisselaar: gelijkstroom, tegenstroom of dwarsstroom. Onderstaand zijn deze principes weergegeven met de bijbehorende formules voor Δ t m. * Geldt bij benadering. Voor nauwkeurige bepaling zie de vakliteratuur.

27 In onderstaande figuur is het verband weergegeven tussen de temperatuur van de media en het doorstroomde oppervlak voor het gelijkstroom- en tegenstroomprincipe.

28 7. GELUID 7.1 Algemeen Inleiding Met het begrip geluid wordt bedoeld het opwekken, de transmissie en de ontvangst van energie in de vorm van trillende golven in elastische media zoals vaste stoffen, vloeistoffen en gassen. In de lucht vindt transmissie plaats doordat luchtmoleculen rondom een gemiddelde evenwichtspositie trillen. Hierdoor ontstaan kleine drukvariaties t.o.v. de atmosferische druk. De gemiddelde plaats van elk molecule blijft dus stationair, maar de wisselende kompressies en drukverminderingen lopen van de bron weg in alle richtingen, in de vorm van longitudinale golven. De grootte van de drukgolf wordt gemeten door de gemiddelde amplitudeschommeling t.o.v. de atmosferische druk 1 bar te bepalen Frequentie Het aantal drukschommelingen dat per seconde optreedt wordt de frequentie (f) genoemd. Deze frequentie is bepalend voor de toonhoogte van het geluid. De eenheid van frequentie is Herz (Hz). Het frequentiegebied waarin ons gehoor in staat is geluid waar te nemen loopt van ongeveer 20 Hz tot 20 khz. De grootste gevoeligheid van ons gehoor ligt in het frequentiegebied van 2 tot 4 khz. In de installatietechniek is het gebruikelijk om het frequentiegebied op te splitsen in oktaafbanden. Hierbij is de opgegeven frequentie (f) het midden van een gebied dat wordt begrensd door f/ 2 en f. 2. De middenfrequentie van de oktaafband wordt gegeven door: f = (f1xf2). De standaard frequenties die internationaal aanvaard zijn als middenfrequenties voor de oktaafbanden zijn: 63 Hz, 125 Hz, 250 Hz, 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz, 4000 Hz en 8000 Hz. Golven met frequentie beneden het hoorbaar gebied worden infrasonen genoemd en golven gelegen in het frequentiegebied boven het hoorbare heten ultrasonen Geluidvermogenniveau Lw Het akoestisch vermogen wat uitgestraald wordt is gedefinieerd door: Lw 10 log W W o (db) Hierin is: W: het door de geluidbron afgegeven vermogen in Watt W o : referentiewaarde re = Watt Het akoestische vermogen uitgestraald door een grote raket kan bijvoorbeeld oplopen tot ca W of 190 db. Voor zacht gefluister is dit resp W of 20 db.

29 7.1.4 Geluiddrukniveau Lp Het geluiddrukniveau wordt gedefinieerd door: Lp 10 log p p 20 log o o Hierin is: p: de optredende druk in Pascal p o : de standaard akoestische referentiedruk in gassen re 2x 10-5 Pa De db(a) waarde 2 (db) De gevoeligheid van het oor is verbazingwekkend. De uitwijking van het trommelvlies bij een juiste hoorbare 1 khz toon is ongeveer één miljoenste millimeter. Het oor is echter niet voor iedere frequentie even gevoelig. Hoge frequenties worden onaangenamer ervaren dan lage bij gelijk geluiddrukniveau. Door bijvoorbeeld toepassing van de A-weging kan dit gecorrigeerd worden. Hierbij wordt per frequentie een correctie toegepast om ondanks het verschil in hinderlijkheid van de verschillende frequenties tot vergelijking te kunnen komen. De A-correcties zijn: K 2K 4K 8K (Hz) (db) Een niveau van 30 db met een frequentie van 1000 Hz is qua hinderlijkheid te vergelijken met bijvoorbeeld een niveau van 46 db met een frequentie van 125 Hz. Na het invoeren van de correctie moeten de verschillende frequenties opgeteld worden volgens de rekenregels die voor logarithmen gelden. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van onderstaande vuistregels. Verschil Aanpassing hoogste niveau >9 0 p p Voorbeeld K 2K 4K 8K (Hz) (db) A-weging (db) (db(a)) Het totaalniveau in dit voorbeeld is dus 66 db(a)

30 voor het optellen van twee of meerdere gelijke geluidbronnen kan ook gebruik gemaakt worden van onderstaande grafiek. Voor het optellen van 2 ongelijke geluidbronnen is eveneens een grafiek weergegeven: Verband tussen verschillende grenswaarden NC = db(a) - 7 (ongeveer) NR = db(a) - 5 (ongeveer) Het equivalent geluidniveau Het energetisch gemiddelde over een bepaalde periode T noemt men het equivalent geluidniveau (Leq) 2 1 T pa(t) Leq 10 log o dt db(a) T p o PA (t) : de A-gewogen momentane geluiddruk Po: referentiedruk van 20 µpa.

31 Het leq is dus gelijk aan het niveau van een constant geluid dat in de beschouwde periode evenveel energie heeft als het lawaai. Hierbij wordt steeds A-weging toegepast Het L95-niveau Het L95 is de waarde van L A die gedurende 95% van de tijd wordt overschreden; men kan dit zien als een soort "onderkant" of "minimum" van het geluidniveau. 7.2 Gedrag geluid binnen Uitbreiding geluidgolven Uitbreiding van de geluidgolven in een ruimte gebeurt volgens: Q Lp Lw 10 log 2 4π r 4 A Lp = geluiddruk Lw = geluidvermogen bron Q = richtingsfaktor r = afstand in m. A = m 2 Sabine of open raam Q 2 4πr 4 is de bijdrage van het direkte veld en A is de bijdrage van het nagalmveld. Q wordt bepaald door de plaats van de bron, de frequentie en het oppervlak van de bron. Bij het bekijken van bijvoorbeeld luchtroosters in een ruimte is het nagalmveld vaak bepalend Kritische afstand r QA 16π Dit is de afstand van de geluidbron, waarop de bijdrage van het nagalmveld en het directe veld aan elkaar gelijk zijn Open raam A. α.s A = m 2 Sabine of open raam α = absorptiecoëfficient S = oppervlakte in m 2

32 In normale kantoorvertrekken en woningen varieert α meestal van 0,1 tot 0,2. Een andere manier om A te berekenen is m.b.v. de nagalmtijd. 1 V A. 6 T V = ruimte inhoud in m 3 T = nagalmtijd in sec. (afname van een toon met 60dB). Voorbeeld Stel dat in een ruimte een compressor is opgesteld met het volgende geluidvermogen: (freq) K 2K 4K 8K (Hz) (Lw) (db) Stel dat de ruimte een nagalmtijd heeft van 1,5 sec en een inhoud van 250 m 3. A 1 V. 6 T m 6 1,5 2 Sabine Met dit gegeven kan worden uitgerekend wat het geluidniveau, op bijvoorbeeld 3 m, zal worden. (freq) K 2K 4K 8K (Hz) (Lw) (db) ruimtedemping (db) A-corr (db) Lp op 3 m (db(a)) log Q 4 Q 4 10log 8 db 4πr 2 A 4π9 28 Geluidniveau op 3 meter: 99 db(a)

33 7.2.4 Normen Uit onderzoek naar lawaaidoofheid is gebleken dat bij een 8-urige werkdag een leq niveau van 80 db(a) niet moet worden overschreden. Verblijfsduur per dag max. geluidniveau ter voorkoming van gehoorbeschadiging 8 uur 80 db(a) 4 uur 83 db(a) 2 uur 86 db(a) 1 uur 89 db(a) ½ uur 92 db(a) ¼ uur 95 db(a) Aanbevolen geluidniveaus in de utiliteitsbouw (richtwaarden) - studio's db(a) - Spreekkamers db(a) - vergaderkamers db(a) - kantoorvertrekken db(a) - kantines/restaurants db(a) - typekamers db(a) - gangen/hallen db(a) - patiëntenkamers db(a) - operatiekamers db(a) - wachthallen db(a) - computerruimten db(a) 7.3 Gedrag geluid buiten Uitbreiding geluidgolven Uitbreiding van geluidgolven in het vrije veld gebeurt volgens: Lp = geluiddruk Lp Lw 10log Q 2 4πr Lw = geluidvermogen bron Q = richtingsfactor r = afstand in m Q = 1 = hele bol Q = 2 = halve bol Q = 4 = kwart bol Q = 8 = achtste bol Over het algemeen worden bij globale berekeningen invloeden zoals luchtabsorptie, bodemdemping en demping door opgaande beplanting buiten beschouwing gelaten. Indien de geluidgegevens worden verstrekt in Lw-waarden per oktaafband, dan is voor de "halve bol"-situatie:

34 Lp = Lw log R. waarin R de afstand tot de bron is in meters: Bij hele- resp. kwart-bol situaties gelden de aangegeven streeplijnen Onderstaande tabel geeft streefwaarden voor woonomgevingen Deze waarden gelden voor de gevel van woningen. Aard van de woonomgeving Aanbevolen streefwaarden in db(a) dag avond nacht 1. Landelijke omgeving (herstellingsoorden, stille recreatie) 2. Rustige woonwijk, weinig verkeer Woonwijk in de stad

35 7.3.3 De etmaalwaarde De etmaalwaarde is het maximum van het Leq in db(a) over de perioden: - dag ( uur) - avond ( uur) +5 db(a) - nacht ( uur) +10dB(A) 7.4 Geluidproductie van ventilatoren Ventilatoren zijn stromingsmachines die een zekere volumestroom onderhouden bij een bepaalde tegendruk. Dit gaat echter gepaard met geluid, m.a.w. een ventilator is tevens een geluidsbron. Naast het produceren van mechanisch geluid dat veroorzaakt wordt door motor, lagers en trillende onderdelen, wordt tevens aerodynamisch geluid opgewekt. Het aerodynamisch geluid is zeer complex van aard en ontstaat door de volgende oorzaken: a) de schoepfrequentie gekenmerkt door een zuivere toon; b) het afschudden van wervels door de schoepen die een breedbandig geluid veroorzaken; c) turbulentie van de luchtstroom dat meer een ruiskarakter vertoont. Bepaling van het geluidvermogenniveau van de ventilator Het geluidvermogenniveau van de ventilator kan op 2 manieren worden bepaald: a) door meting van het geluiddrukniveau van de ventilator. Rekening houdend met de akoestische eigenschappen van de ruimte kan hieruit het geluidvermogenniveau worden bepaald. b) door taxatie met behulp van de formule van Beranek. Deze formule luidt: Lw Hierin is V 3 :volumestroom in m /s p tot. tot log V 20 log p :totaaldruk in Pa tot. in db Deze formule dient met de nodige voorzichtigheid te worden gehanteerd. De nauwkeurigheid bedraagt ca. 4 db en geldt voor het maximum rendement van de ventilator. Voor het bepalen van het geluidvermogenniveau per frequentieband moet het totaal geluidvermogenniveau worden verminderd met de relatieve waarde. De relatieve waarden voor enkele typen van ventilatoren kunnen worden ontleend aan grafiek.

OVERZICHT BIJLAGEN. Aantekeningen

OVERZICHT BIJLAGEN. Aantekeningen INHOUD Blz. Overzicht bijlagen 2 1. Inleiding 3 2. Behaaglijkheid 4 3. Dimensioneren luchtbehandelinginstallaties 3.1 Bepaling luchthoeveelheid 5 3.2 Bepaling manier van lucht inblazen in de ruimte 6 4.

Nadere informatie

Werken met eenheden. Introductie 275. Leerkern 275

Werken met eenheden. Introductie 275. Leerkern 275 Open Inhoud Universiteit Appendix B Wiskunde voor milieuwetenschappen Werken met eenheden Introductie 275 Leerkern 275 1 Grootheden en eenheden 275 2 SI-eenhedenstelsel 275 3 Tekenen en grafieken 276 4

Nadere informatie

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid.

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid. 8. Luchtvochtigheid relatieve vochtigheid p e 100 % p absolute vochtigheid = dichtheid van waterdamp dauwpuntstemperatuur T d = de temperatuur waarbij de heersende waterdampdruk de maximale dampdruk is.

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 7 april 2014 tijd: 9.00-12.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar mee.

Nadere informatie

Δh c = 2000 +c. u = c cosα [m/s] 2 α 1 = intreehoek [ ] u = schoepsnelheid [m/s] c 1 = intreesnelheid [m/s] c 2 = uittrede snelheid [m/s] 2.

Δh c = 2000 +c. u = c cosα [m/s] 2 α 1 = intreehoek [ ] u = schoepsnelheid [m/s] c 1 = intreesnelheid [m/s] c 2 = uittrede snelheid [m/s] 2. Formule van Zeuner: 0 0 a c = 000 Δh +c Hierin is: c 0 = de theoretische uitstroomsnelheid van de in m/s. h 0 = de theoretische of isentropische warmteval in kj/kg. c a = de aanstroomsnelheid van de van

Nadere informatie

Richard Mollier (1863-1935)

Richard Mollier (1863-1935) Gaswet & Mollier College 2: h-x diagram voor vochtige lucht Richard Mollier (1863-1935) Hoogleraar TU-Dresden Thermodynamica, onderzoek naar eigenschappen van water stoom Diagrammen: H-S diagram Stoomtabellen

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

Meetfouten, afronding, voorvoegsels en eenheden

Meetfouten, afronding, voorvoegsels en eenheden Meetfouten, afronding, voorvoegsels en eenheden Meetfouten In de wiskunde werken we meestal met exacte getallen: 2π, 5, 3, 2 log 3. Ook in natuurwetenschappelijke vakken komen exacte getallen voor, maar

Nadere informatie

Eenheden, grootheden en symbolen

Eenheden, grootheden en symbolen Eenheden, grootheden en symbolen Alfabetische lijst van symbolen en eenheden te hanteren in Intechnium-uitgaven Grootheid/coëfficiënt a autoriteit - dimensie één a versnelling m/s 2 meter per seconde kwadraat

Nadere informatie

Annex. Annex 1 : Grootheden en eenheden volgens SI-normen en ASTM-normen 111

Annex. Annex 1 : Grootheden en eenheden volgens SI-normen en ASTM-normen 111 ANNEX 108 Annex INHOUDSTAFEL Annex 1 : Grootheden en eenheden volgens SI-normen en ASTM-normen 111 Annex 2 : Omrekeningsfactoren voor verschillende grootheden en bijbehorende eenheden. 112 Annex 3 : Temperatuursomzettingstabel

Nadere informatie

Module Aerodynamica ADY03 Reader aerodynamica, Bijlage symbolenlijst

Module Aerodynamica ADY03 Reader aerodynamica, Bijlage symbolenlijst Hogeschool Rotterdam Instituut voor Engineering and Applied Science Studierichting Autotechniek Module Aerodynamica ADY03 Reader aerodynamica, Bijlage symbolenlijst Auteur: Versie 0.05 31 oktober 2012,

Nadere informatie

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties!

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties! Centrale Verwarmingssysteem Uitwerking van de deelvragen 1 ) Wat zijn de Energietransformaties in het systeem? De Energietransformaties die optreden in het CV-systeem zijn a. Boven de brander c.q. in de

Nadere informatie

Referentie. 122 Vloer- en traptrede roosters

Referentie. 122 Vloer- en traptrede roosters 122 Vloer- en traptrede roosters Referentie Soort gebouw: Kantoor Stad/Land: Pune te India Toegepaste producten: axiaal-en dakventilatoren, motorgestuurde kleppen en luchtroosters. Vloer- en traptrede

Nadere informatie

De standaard dikte van het coulisse is 200 mm (andere maten bv 100, 150 en 300 mm op aanvraag).

De standaard dikte van het coulisse is 200 mm (andere maten bv 100, 150 en 300 mm op aanvraag). Clima Construct luchttechniek groothandel - fabrikant Geluiddemper op maat Technische Fiche Clima Construct maakt voor u in eigen atelier geluiddempers op maat. De omkasting is standaard vervaardigd uit

Nadere informatie

www.hth-hth.nl Energie kosten besparen met Gesloten Hybride Medium-koeler (GHM)

www.hth-hth.nl Energie kosten besparen met Gesloten Hybride Medium-koeler (GHM) RBO bank 37 62 72 732 BN NL 39 RBO 0376 272 732 K o n t r ak t v o o r wa a r d e n nternet..www.hth-hth.nl Handelsr.K.v.K.04054189 BTW. NL0370 4494 1B01 Ten rlo 6 7921 V Zuidwolde Tel. 0528 371010 Fax

Nadere informatie

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming H01N2a: Energieconversiemachines- en systemen Academiejaar 2010-2011 Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming Professor: Martine Baelmans Assistent: Clara

Nadere informatie

Inhoud. Eenheden... 2 Omrekenen van eenheden I... 4 Omrekenen van eenheden II... 9 Omrekenen van eenheden III... 10

Inhoud. Eenheden... 2 Omrekenen van eenheden I... 4 Omrekenen van eenheden II... 9 Omrekenen van eenheden III... 10 Inhoud Eenheden... 2 Omrekenen van eenheden I... 4 Omrekenen van eenheden II... 9 Omrekenen van eenheden III... 10 1/10 Eenheden Iedere grootheid heeft zijn eigen eenheid. Vaak zijn er meerdere eenheden

Nadere informatie

Omschrijving : voorbeeld gasleidingberekening Leever

Omschrijving : voorbeeld gasleidingberekening Leever Datum : 9 maart 2015 Betreft : woning Projectnummer: voorbeeld +-------------------------------------------------------------+ +-------------------------------------------------------------+ G A S L E

Nadere informatie

Bruto momenteel koelvermogen van een gekoelde ruimte

Bruto momenteel koelvermogen van een gekoelde ruimte C - BRUTO MOMENTEEL KOELVERMOGEN VAN EEN GEKOELDE RUIMTE Bruto momenteel koelvermogen van een gekoelde ruimte De norm NEN 1876 definieert diverse koelvermogens. Tabel 1 somt 7 definities op waarbij gelet

Nadere informatie

THERMODYNAMICA 2 (WB1224)

THERMODYNAMICA 2 (WB1224) THERMODYNAMICA 2 (WB1224) donderdag 2 februari 2006 14.00-17.00 u. AANWIJZINGEN Het tentamen bestaat uit twee of drie open vragen en 15 meerkeuzevragen. Voor de beantwoording van de meerkeuzevragen is

Nadere informatie

Wettelijke Eenheden. volgens NBN C 03-001 (1984)

Wettelijke Eenheden. volgens NBN C 03-001 (1984) Pagina 1 Wettelijke Eenheden volgens NBN C 03-001 (1984) J. Rutten A. Struyven Begeleider Mechanica Begeleider Elektriciteit-Elektronica van het Aartsbisdom van het Aartsbisdom Mechelen- Brussel Mechelen-

Nadere informatie

GEVEL 5. "Een goed dak is niet vanzelfsprekend" 153,900 4,09 4,23 0,24 6,8 15,54 4,00 : g/m² 14,3 8,7. 5,6 g/m² goed. Nee.

GEVEL 5. Een goed dak is niet vanzelfsprekend 153,900 4,09 4,23 0,24 6,8 15,54 4,00 : g/m² 14,3 8,7. 5,6 g/m² goed. Nee. blad 1 "Een dak is niet vanzelfsprekend" Opdrachtgever: Mijn voorbeeld Adres: Postcode en plaats: Dordrecht Contactpersoon: Gevel Behandeld door: Projectcode: Omschrijving: Voorbeeld Datum Berekening Overzicht

Nadere informatie

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! PROEFWERK NATUURKUNDE KLAS 5 ROEFWERK H10 + H6 10/3/2009 Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Motorkarakteristieken

Motorkarakteristieken Motorkarakteristieken Aan de orde komen: Vermogen Draaimoment of motorkoppel Elasticiteit Vermogensmeting Motorkarakteristieken pag 95 Vermogen Men onderscheidt: het inwendig of geïndiceerd vermogen P

Nadere informatie

DR-KLI-A-X. Deelreglement Klimaattechniek algemeen (Kli-A)

DR-KLI-A-X. Deelreglement Klimaattechniek algemeen (Kli-A) DR-KLI-A-X Deelreglement Klimaattechniek algemeen (Kli-A) DR-KLI-A-X Uitgave: juli 2007 DR-KLI-A-X 2 1 Algemeen Naam : Reed Business Opleidingen Adres : H.A. Lorentzstraat 1a te Zwijndrecht Aard : deeltijd,

Nadere informatie

Meerzone luchtstroomodellen

Meerzone luchtstroomodellen luchtstroommodellen Meerzone luchtstroomodellen Kennisbank Bouwfysica Auteur: Ruud van Herpen MSc. 1 Principe van een meerzone luchtstroommodel Inzicht in de druk- en volumestroomverdeling binnen een bouwwerk

Nadere informatie

TECHNISCHE GEGEVENS doorstromingsgegevens bepaling van de doorstromingsfactor en de doorlaatdiameter

TECHNISCHE GEGEVENS doorstromingsgegevens bepaling van de doorstromingsfactor en de doorlaatdiameter TECHNISCHE GEGEVENS doorstromingegevens bepaling van de doorstromingsfactor en de doorlaatdiameter Bepaling van de grootte van de afsluiters Een goede keuze van de grootte van de afsluiters is belangrijk.

Nadere informatie

Deze Informatie is gratis en mag op geen enkele wijze tegen betaling aangeboden worden. Vraag 1

Deze Informatie is gratis en mag op geen enkele wijze tegen betaling aangeboden worden. Vraag 1 Vraag 1 Twee stenen van op dezelfde hoogte horizontaal weggeworpen in het punt A: steen 1 met een snelheid v 1 en steen 2 met snelheid v 2 Steen 1 komt neer op een afstand x 1 van het punt O en steen 2

Nadere informatie

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden. 1 Formules gebruiken Verkennen www.math4all.nl MAThADORE-basic HAVO/VWO 4/5/6 VWO wi-b Werken met formules Formules gebruiken Inleiding Verkennen Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Nadere informatie

Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 10 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: 20 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN

BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN Energie De basiseenheid voor energie is de Joule (J). Bij elektriciteitslevering wordt echter bijna uitsluitend gebruik gemaakt van de eenheid kwh (kilowattuur), gelijk

Nadere informatie

J De centrale draait (met de gegevens) gedurende één jaar. Het gemiddelde vermogen van de centrale kan dan berekend worden:

J De centrale draait (met de gegevens) gedurende één jaar. Het gemiddelde vermogen van de centrale kan dan berekend worden: Uitwerking examen Natuurkunde1 HAVO 00 (1 e tijdvak) Opgave 1 Itaipu 1. De verbruikte elektrische energie kan worden omgerekend in oules: 17 = 9,3 kwh( = 9,3 3, ) = 3,3 De centrale draait (met de gegevens)

Nadere informatie

Het Mollierdiagram in theorie en praktijk

Het Mollierdiagram in theorie en praktijk Deel 1. Het Mollierdiagram Het Mollierdiagram in theorie en praktijk Samenstelling: P. G. H. Uges Inleiding Door het gebruik van natuurlijke koudemiddelen staat nu ook water (R718) als koudemiddel in de

Nadere informatie

Standaardeenheden SI-stelsel

Standaardeenheden SI-stelsel Standaardeenheden SI-stelsel Het SI (système International) is de internationaal geaccepteerde vorm van het MKSAstelsel (= meter, kilogram, seconde, ampère). De samenhang tussen de grootheden is gebaseerd

Nadere informatie

T 2.3/7/HL/1. Plafondroosters. Serie DLQL. Geschikt voor ruimten met een hoogte tot 4,0 m. The art of handling air

T 2.3/7/HL/1. Plafondroosters. Serie DLQL. Geschikt voor ruimten met een hoogte tot 4,0 m. The art of handling air T 2.//HL/1 Plafondroosters Serie DLQL Geschikt voor ruimten met een hoogte tot 4,0 m The art of handling air Inhoud Omschrijving Omschrijving 2 Uitvoeringen Afmetingen Inbouw 4 Uitstroomrichtingen 5 Definities

Nadere informatie

T 1.3/8/HL/1. Verdringingsrooster. Serie QLW-AZ. Voor toe- en afvoerlucht. The art of handling air

T 1.3/8/HL/1. Verdringingsrooster. Serie QLW-AZ. Voor toe- en afvoerlucht. The art of handling air T 1.3//HL/1 Verdringingsrooster Serie QLW-AZ Voor toe- en afvoerlucht The art of handling air Inhoud Omschrijving Omschrijving 2 Uitvoeringen Afmetingen Materiaal 3 Inbouw Montage 4 Definities Technische

Nadere informatie

Akoestisch onderzoek Norit Nederland B.V. te Klazienaveen 11 op 12 december 2008

Akoestisch onderzoek Norit Nederland B.V. te Klazienaveen 11 op 12 december 2008 Akoestisch onderzoek Norit Nederland B.V. te Klazienaveen 11 op 12 december 2008 Onderzoek geluidsuitstraling naar de omgeving van Norit Nederland B.V. te Klazienaveen In de nachtperiode van 11 op 12 december

Nadere informatie

Berekening Gilde Software van 6

Berekening Gilde Software van 6 blad 1 Opdrachtgever: Adres: Postcode en plaats: Contactpersoon: Projectcode: Omschrijving: De voorbeeldige dakdekker De heer voorbeeld voorbeeld Behandeld door: Jasper Datum Berekening 9--9 Overzicht

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven in Basisboek Natuurkunde

Uitwerkingen van de opgaven in Basisboek Natuurkunde opgave (blz 4) Uitwerkingen van de opgaven in Basisboek Natuurkunde De zwaarte-energie wordt gegeven door de formule W zwaarte = m g h In de opgave is de massa m = 0(kg) en de energie W zwaarte = 270(Joule)

Nadere informatie

Basisvaardigheden - Inhoud

Basisvaardigheden - Inhoud Baivaardigheden - Inhoud 1. Inleiding 2. Grootheden en eenheden. Significantie 4. Practicum meten 5. Formule en driehoeken 6. Vuitregel 7. Diagrammen 8. Oefentoet Hoe werkt de Natuurkunde? Natuurkunde

Nadere informatie

Gassnelheid en volume metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de meting voor gassnelheid en volume

Gassnelheid en volume metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de meting voor gassnelheid en volume Code van goede meetpraktijk van de VKL (Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen) Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet-

Nadere informatie

3.3 Vloer- en Verdringingsroosters

3.3 Vloer- en Verdringingsroosters Luchtverdeeltechniek Vloer- en verdringingsroosters. Vloer- en Verdringingsroosters Comfort vloer Technische informatie verdringingsroosters RFB 194 Rond Vloerrooster Leverbare roosters, informatie en

Nadere informatie

HEREXAMEN EIND MULO tevens IIe ZITTING STAATSEXAMEN EIND MULO 2009

HEREXAMEN EIND MULO tevens IIe ZITTING STAATSEXAMEN EIND MULO 2009 MNSTERE VAN ONDERWJS EN VOLKSONTWKKELNG EXAMENBUREAU HEREXAMEN END MULO tevens e ZTTNG STAATSEXAMEN END MULO 2009 VAK : NATUURKUNDE DATUM : VRJDAG 07 AUGUSTUS 2009 TJD : 7.30 9.30 UUR DEZE TAAK BESTAAT

Nadere informatie

Druk is de stuwende kracht per oppervlakte eenheid die de lucht nodig heeft om te circuleren. Er zijn 3 soorten druk

Druk is de stuwende kracht per oppervlakte eenheid die de lucht nodig heeft om te circuleren. Er zijn 3 soorten druk Wat is lucht? Lucht is een gas wat hier op aarde essentieel is voor alle leven. Het is een mix van verschillende gassen, meestal in dezelfde samenstelling en verhouding, en waarin N stikstof en O2 zuurstof

Nadere informatie

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen Geluid Algemeen Geluid wordt veroorzaakt door trillingen of golven die zich voortplanten in de lucht, een vloeistof of vaste materie zoals een muur. Het gaat om minieme veranderingen in de luchtdruk die

Nadere informatie

INVOEREN VAN EEN CIRCULATIESYSTEEM MET DEELRINGEN

INVOEREN VAN EEN CIRCULATIESYSTEEM MET DEELRINGEN INVOEREN VAN EEN CIRCULATIESYSTEEM MET DEELRINGEN Juni 2008 INVOEREN VAN EEN CIRCULATIESYSTEEM MET DEELRINGEN (VA109 TAPWATER) Bij VA109 Tapwater is het mogelijk om een circulatiesysteem met verschillende

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 vwo 2005-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 vwo 2005-I Eindexamen natuurkunde - vwo 005-I 4 Beoordelingsmodel Opgave Schommelboot uitkomst: m De slingertijd T,67, s. Dit ingevuld in de slingerformule T 7,. 9,8 Hieruit volgt: m. levert g gebruik van slingerformule

Nadere informatie

OTO WERVELROOSTER MET VASTE UITBLAASOPENINGEN

OTO WERVELROOSTER MET VASTE UITBLAASOPENINGEN WERVELROOSTER MET VASTE UITBLAASOPENINGEN De wervelroosters uit de serie zijn ontworpen voor gebruik in airconditioning-, ventilatie- of verwarmingssystemen en zijn toepasbaar bij een temperatuurverschil

Nadere informatie

Metriek stelsel. b. Grootheden. b-1. Lengte. Uitgangspunt (SI-eenheid): meter ; symbool: m. Gebruikte maten: mm-cm-dm-m-dam-hm-km

Metriek stelsel. b. Grootheden. b-1. Lengte. Uitgangspunt (SI-eenheid): meter ; symbool: m. Gebruikte maten: mm-cm-dm-m-dam-hm-km Inhoudsopgave: a: Inleiding b: Grootheden: (voor het basis-onderwijs) 1. Lengte 2. Oppervlakte 3. Volume, inhoud 4. Massa (vroeger: gewicht) 5. Tijd (voor het voortgezet onderwijs) 6. Temperatuur c. Omrekenregels

Nadere informatie

ORBIT WING DE VOORDELEN SAMENGEVAT EEN VERGELIJKING. MICRO DROP kanaalluchtbevochtiging Extra normen / standaards:

ORBIT WING DE VOORDELEN SAMENGEVAT EEN VERGELIJKING. MICRO DROP kanaalluchtbevochtiging Extra normen / standaards: www.hammerer.at Hier een aantal goede redenen waarom MERLIN ORBIT WING de beste keuze is. DE VOORDELEN SAMENGEVAT 98% water- en energie-efficiënt minimaal onderhoud PARTNER geen chemische toevoegingen

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

Foutenberekeningen. Inhoudsopgave

Foutenberekeningen. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Leerdoelen :... 3 1. Inleiding.... 4 2. De absolute fout... 5 3. De KOW-methode... 7 4. Grootheden optellen of aftrekken.... 8 5. De relatieve fout...10 6. grootheden vermenigvuldigen en

Nadere informatie

C.V.I. 9.5 Geluid in de vleeswarenindustrie

C.V.I. 9.5 Geluid in de vleeswarenindustrie 9 ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN 9.5 GELUID IN DE VLEESWARENINDUSTRIE Auteur : Ir. S.P. van Duin februari 1998 blad 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1 WAT IS GELUID................................................... 3 2 HOE

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. BEREKENINGSGRONDSLAGEN en tabellen voor het bepalen van drukverliezen in buizen

WATERWERKBLAD. BEREKENINGSGRONDSLAGEN en tabellen voor het bepalen van drukverliezen in buizen WATERWERKBLAD BEREKENINGSGRONDSLAGEN en tabellen voor het bepalen van drukverliezen in buizen WB 2.1 G DATUM: OKT 2011 Auteursrechten voorbehouden In dit werkblad wordt aangegeven op welke wijze drukverliezen

Nadere informatie

Krachten Hoofdstuk 1. Bewegingsverandering/snelheidsverandering (bijv. verandering van bewegingsrichting)

Krachten Hoofdstuk 1. Bewegingsverandering/snelheidsverandering (bijv. verandering van bewegingsrichting) Krachten Hoofdstuk 1 een kracht zelf kun je niet zien maar... Waaraan zie je dat er een kracht werkt: Plastische Vervorming (blijvend) Elastische Vervorming (tijdelijk) Bewegingsverandering/snelheidsverandering

Nadere informatie

Jet roosters. Jet roosters 263. JSR Rond Jet rooster met een geconcentreerd of breed uitblaaspatroon voor een lange of korte worp...

Jet roosters. Jet roosters 263. JSR Rond Jet rooster met een geconcentreerd of breed uitblaaspatroon voor een lange of korte worp... 262 Jet roosters Referentie Soort gebouw: Kantoor Stad/land: Pune, India Producten/Oplossingen: ventilatoren (dak, axiaal), brandkleppen voorzien van motoren en roosters (binnen- en buitenluchtroosters).

Nadere informatie

formules havo natuurkunde

formules havo natuurkunde Subdomein B1: lektriciteit De kandidaat kan toepassingen van het gebruik van elektriciteit beschrijven, de bijbehorende schakelingen en de onderdelen daarvan analyseren en de volgende formules toepassen:

Nadere informatie

2/11/HL/5. Plafondroosters. Serie DLQ ADLQ. Geschikt voor ruimten met een hoogte van ca. 2,60... 4,00 m. The art of handling air

2/11/HL/5. Plafondroosters. Serie DLQ ADLQ. Geschikt voor ruimten met een hoogte van ca. 2,60... 4,00 m. The art of handling air /11/HL/ Plafondroosters Serie DLQ ADLQ Geschikt voor ruimten met een hoogte van ca.,6... 4, m The art of handling air Inhoud Omschrijving Omschrijving Uitvoeringen Afmetingen Inbouw Montage 4 Materiaal

Nadere informatie

CAV-regelaars. Serie EN-Ex

CAV-regelaars. Serie EN-Ex .1 X X testregistrierung CAV-regelaars Serie Instelschaal Voor nauwkeurige regeling van contante volumestro men voor normalen en hogere snelheden in ruimten met explosiegevaar volgens ATEX Rechthoekige

Nadere informatie

Technische specificatie Tower Airvising Postbus 122 1940AC Beverwijk 3/27/2014

Technische specificatie Tower Airvising Postbus 122 1940AC Beverwijk 3/27/2014 SmartAir 9-KR SW50 R Unit type 9-KR Ondersteunings frame Verstelbaar Luchthoeveelheid (m3/h) 00 00 Isolatie dikte (mm) 50 Gewicht (kg) 2173 Externe druk (Pa) 350 350 Inspectie zijde Rechts Configuratie

Nadere informatie

Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch

Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch Naam: Klas: Practicum soortelijke warmte van water Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch Doel van de proef Het bepalen van de soortelijke warmte van water

Nadere informatie

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A:

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A: Meting zonnepaneel Om de beste overbrengingsverhouding te berekenen, moet de diodefactor van het zonnepaneel gekend zijn. Deze wordt bepaald door het zonnepaneel te schakelen aan een weerstand. Een multimeter

Nadere informatie

T HEORIE a FYSICA c i s Fy

T HEORIE a FYSICA c i s Fy T HEORIE FYSICA Algemeen Inleiding Deze mini- cursus geeft een beknopt maar volledig overzicht van de theorie zoals gezien in het middelbaar onderwijs. Deze theoriecursus moet eerder als opfrissingsmiddel

Nadere informatie

TRF - Vloerrooster TRF. Vloerrooster

TRF - Vloerrooster TRF. Vloerrooster TRF Vloerrooster Verticale luchttoevoer met wervelpatroon, voor auditoria, theaters, concertzalen, kantoren, enz. Comfortabele temperatuur en laag geluidsniveau Verzonken vloermontage, aansluiting op een

Nadere informatie

Opgave 2. Voor vloeibaar water bij 298.15K en 1 atm zijn de volgende gegevens beschikbaar:

Opgave 2. Voor vloeibaar water bij 298.15K en 1 atm zijn de volgende gegevens beschikbaar: Oefenopgaven Thermodynamica 2 (29-9-2010) Opgave 1. Een stuk ijs van -20 C en 1 atm wordt langzaam opgewarmd tot 110 C. De druk blijft hierbij constant. Schets hiervoor in een grafiek het verloop van de

Nadere informatie

VIN. Inductie-VAV units

VIN. Inductie-VAV units VIN Inductie-VAV units Voordelen Toepassing Inductie-VAV units worden toegepast in VAV systemen om het thermisch comfort te verbeteren en het energie verbruik te verlagen. De Vary-Jet klep regelt de primaire

Nadere informatie

Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur

Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1978 Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE r Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 1

Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 1 Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 1 1. Grootheden en eenheden Opgave 1 Opgave Opgave Opgave 4 Opgave 5 a De afstand tot een stoplicht om nog door groen te kunnen fietsen. b Als je linksaf wilt slaan moet

Nadere informatie

Rekentool DYKA AIR 3.0

Rekentool DYKA AIR 3.0 Rekentool DYKA AIR 3.0 Instructie gebruik rekentool Versie 3.0, juli 2014 Inhoud 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMENE ONTWERPRICHTLIJNEN... 3 1.2 KANAALONTWERP... 3 1.2.1 Beperk stromingsruis:... 3 1.2.2 Luchtsnelheden

Nadere informatie

HR mural CENTRIFUGAAL VENTILATOREN

HR mural CENTRIFUGAAL VENTILATOREN De HR mural 4, 6, 8 en 1 zijn mechanisch gecontroleerde ventilatie-eenheden met warmterecuperatie aan een zeer hoog rendement (méér dan 9%), samengesteld uit een aluminium platenwisselaar die werkt volgens

Nadere informatie

GDD - Toevoerrooster. Halton GDD. Toevoerrooster

GDD - Toevoerrooster. Halton GDD. Toevoerrooster Halton GDD Toevoerrooster Horizontale toevoer, voor ronde kanalen Voor koelings- en verwarmingstoepassingen; eveneens geschikt voor afzuiging Instelbare verticale lamellen vooraan en instelbare horizontale

Nadere informatie

BEPROEVING E.M.I. CONTRAROTERENDESCHROEF- VENTILATOR TYPE D.V.A. 4/64 C. BULLETIN No. 199. Instituut voor Landbouwtechniek en Rationalisatie

BEPROEVING E.M.I. CONTRAROTERENDESCHROEF- VENTILATOR TYPE D.V.A. 4/64 C. BULLETIN No. 199. Instituut voor Landbouwtechniek en Rationalisatie BULLETIN No. 199 BEPROEVING E.M.I. CONTRAROTERENDESCHROEF- VENTILATOR TYPE D.V.A. 4/64 C Instituut voor Landbouwtechniek en Rationalisatie Instituut voor Bewaring en Verwerking van Landbouwprodukten DE

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

+31 (0)900 1200 003 E:

+31 (0)900 1200 003 E: Klimaat anemometer AVM-40 (Kestrel 4000) mobiele klimaat anemometer om de volgende milieu-gegevens te bepalen: windsnelheid, temperatuur, relatieve vochtigheid, dauwpunt, wind chill, opwarmsnelheid, luchtdruk,

Nadere informatie

Inhoud. 1 Inleiding 13. 1 energie 19

Inhoud. 1 Inleiding 13. 1 energie 19 Inhoud 1 Inleiding 13 1 onderzoeken van de natuur 13 Natuurwetenschappen 13 Onderzoeken 13 Ontwerpen 15 2 grootheden en eenheden 15 SI-stelsel 15 Voorvoegsels 15 3 meten 16 Meetinstrumenten 16 Nauwkeurigheid

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.000 / BW / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Warmte Inleiding In de hedendaagse

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2001-I

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2001-I Eindexamen natuurkunde vwo 200-I 4 Antwoordmodel Opgave Hoogspanningskabel uitkomst:,4 0 3 (draden) methode ρl ρl 7 0-9 3,0 0 3 Uit R = volgt A kabel = = = 7,08 0-4 m 2. A R 7,2 0-2 Er geldt A draad =

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw :

Opleiding Duurzaam Gebouw : Opleiding Duurzaam Gebouw : Akoestiek : ontwerp en realisatie Leefmilieu Brussel Definities en grootheden Manuel Van Damme Acoustical Expert VK Group Doelstelling(en) van de presentatie Evalueren en Definiëren

Nadere informatie

Ik houd me graag aanbevolen voor op- en aanmerking op dit boek. Mocht U fouten of omissies tegenkomen dan graag bericht via bovenstaand email-adres.

Ik houd me graag aanbevolen voor op- en aanmerking op dit boek. Mocht U fouten of omissies tegenkomen dan graag bericht via bovenstaand email-adres. I INLEIDING - - Inhoud 1. Inhoud van het boek...3 2. Inleiding...3 3. Het Griekse alfabet...4 4. Vermenigvuldigingsfactoren...4 5. Grondeenheden van het SI-stelsel...5 6. Algemeen...6 6.1. Krachten...6

Nadere informatie

Multi-jet muurroosters type JET-MR Multi-jetrooster voor wand of rechthoekig kanaal montage. Verkrijgbaar met 3 tot 10 jets in 1, 2 of 3 rijen.

Multi-jet muurroosters type JET-MR Multi-jetrooster voor wand of rechthoekig kanaal montage. Verkrijgbaar met 3 tot 10 jets in 1, 2 of 3 rijen. JET-MR Muur Jetroosters Staal Wit, RAL 9010 Instelbaar Accessoires Multi-jet muurroosters type JET-MR Multi-jetrooster voor wand of rechthoekig kanaal montage. Verkrijgbaar met 3 tot 10 jets in 1, 2 of

Nadere informatie

HUISHOUDELIJKE AFZUIGKAST

HUISHOUDELIJKE AFZUIGKAST AFZUIGKAST / ENKELE FLUX HUISHOUDELIJKE AFZUIGKAST Algemeen principe Ventilatie met mechanische afvoer (MEV in het Engels) kan bestaan ofwel uit een centraal luchtafvoersysteem geschikt voor het hele gebouw,

Nadere informatie

Uitwerking examen Natuurkunde1,2 HAVO 2007 (1 e tijdvak)

Uitwerking examen Natuurkunde1,2 HAVO 2007 (1 e tijdvak) Uitwerking examen Natuurkunde, HAVO 007 ( e tijdvak) Opgave Optrekkende auto. Naarmate de grafieklijn in een (v,t)-diagram steiler loopt, zal de versnelling groter zijn. De versnelling volgt immers uit

Nadere informatie

MX ECO 110 t/m 320 Dakventilatoren met gelijkstroommotoren

MX ECO 110 t/m 320 Dakventilatoren met gelijkstroommotoren Belangrijke kenmerken Hoogrendement gelijkstroommotoren geschikt voor aansluiting op 1 fase 23V / 5Hz voeding Regelen via standenschakelaar Hoogwaardige milieuvriendelijke kunststof behuizing Diagonaal

Nadere informatie

Warmteterugwinunit WHR DA Warmtewielkast

Warmteterugwinunit WHR DA Warmtewielkast Belangrijke eigenschappen Ventilatie met warmteterugwinning Gecontroleerde luchttoevoer en luchtafvoer Warmteterugwinrendement 75-85% 4 capaciteitstypen (6000-15000 m 3 /h) DC-motoren met constant volume

Nadere informatie

Week 5 Convectie nader bekeken

Week 5 Convectie nader bekeken Wee 5 Convectie nader beeen ogeschool Wertuigbouwunde/E52/'03-'04/ wee5 1 Convectie nader beeen Onderscheid in beschrijvingswijze voor enerzijds geleiding/straling en anderzijds convectie Bij convectie

Nadere informatie

Wiskundige vaardigheden

Wiskundige vaardigheden Inleiding Bij het vak natuurkunde ga je veel rekenstappen zetten. Het is noodzakelijk dat je deze rekenstappen goed en snel kunt uitvoeren. In deze presentatie behandelen we de belangrijkste wiskundige

Nadere informatie

Hout. Houteigenschappen 2013/12

Hout. Houteigenschappen 2013/12 2013/12 Hout Houteigenschappen Hout is een natuurproduct. Elke houtsoort heeft zijn eigen unieke eigenschappen. Deze eigenschappen kunnen echter per soort enigszins variëren. Om tot optimaal gebruik en

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Spanning, Stroom en Vermogen Augustus 2015 Theaterschool OTT-1 1 Lichtketen - Spanning Controle (bijv. via DMX) S p a n n i n g s b r o n n e n S t r o o m v e r d e l i n g Dimmerpack 1 Dimmer 1 Dimmer

Nadere informatie

. Nummer de bladzijden; schrijf duidelijk en leesbaar. ~~

. Nummer de bladzijden; schrijf duidelijk en leesbaar. ~~ TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Examen/tentamen: Faculteit Bouwkunde Vakgroep FAGO FAGO/HS - - - - Bouwfysica: Codenummer: Datum: Tijd: Warmte en Vocht 78270 26juni2002 14:00-17:00 uur. Zet op elk blad

Nadere informatie

Warmteterugwinunit WHR B Warmtewielkast

Warmteterugwinunit WHR B Warmtewielkast Belangrijke eigenschappen Ventilatie met warmteterugwinning Gecontroleerde luchttoevoer en luchtafvoer Warmteterugwinrendement 75-85% 4 capaciteitstypen (6000-15000 m 3 /h) DC-motoren met constant volume

Nadere informatie

NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur. Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten)

NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur. Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten) NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur Dit examen bestaat uit 4 vraagstukken en 5 pagina s Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten) Uitstoken en lekkage a) Na enige uren

Nadere informatie

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing.

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Opgave 2 Aardwarmte N2-2002-I -----------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Energieprestatie. metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw. 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst. door Peter Vierveijzer

Energieprestatie. metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw. 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst. door Peter Vierveijzer Energieprestatie metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst door Peter Vierveijzer aanleiding Denkt u projecten te missen doordat houten en kunststof kozijnen

Nadere informatie

2/27/HL/2. Koelplafondelement. Serie WK-D-WF. Een optisch fraai convectie koelplafond. The art of handling air

2/27/HL/2. Koelplafondelement. Serie WK-D-WF. Een optisch fraai convectie koelplafond. The art of handling air 2/27/HL/2 Koelplafondelement Serie WK-D-WF Een optisch fraai convectie koelplafond The art of handling air Inhoud Omschrijving Omschrijving 2 Uitvoering Afmetingen 3 Details Toebehoren 4 Inbouwvoorbeelden

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie