Richtlijnen en adviezen. Voor verwerking van Porotherm binnenmuurstenen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Richtlijnen en adviezen. Voor verwerking van Porotherm binnenmuurstenen"

Transcriptie

1 Richtlijnen en adviezen Voor verwerking van Porotherm binnenmuurstenen

2 Verwerkingsmethode en productkeuze Binnenmuurstenen hebben een dragende functie in de bouw constructie. Daarnaast leveren ze ook een bijdrage aan het woon- en leefcomfort vanwege de thermische, hygrische en akoestische eigenschappen. Tijdens de bouw speelt het gemak van de verwerking van de stenen een belangrijke rol. Wienerberger biedt met Porotherm binnenmuurstenen voor bijna ieder vraagstuk een passende oplossing. Wat u ook bouwt. Metselen en lijmen Porotherm Poriso volle binnenmuurstenen Een hoogwaardige steen. Combineert een laag gewicht met een hoge druksterkte. Ideaal voor dragende en niet dragende scheidingswanden. Leverbaar in twee varianten: Verlijmen of vermetselen PorisoStuc, voor afwerking met een stuclaag. Metselen Porotherm Metselblokken PM20 en PM25 Geperforeerde binnenmuurstenen. Voor dragende binnenmuren, ruimtescheidende wanden en binnen-spouwbladen. Leverbaar in twee verschillende druksterktes. Vermetselen PorisoDeco, een decoratieve schoon - werksteen. 2.3

3 Metselen Porotherm Climabrick warmtewandstenen Speciaal voor wandverwarming, voor een optimaal binnenklimaat. Met name door stralingswarmte. De Porotherm Climabrick warmtewand combineert een optimaal rendement met Laag Temperatuur Systemen. Lijmen Porotherm PL25 en PL-I Het synoniem voor snelheid in bouwen. Voor zowel traditionele bouw (dragende keramische binnenmuur plus keramisch buitenblad) als monolithische bouw (dragende keramische muur met een waterwerende stuclaag als afwerking).

4 Eisen binnenwand De opbouw van een binnenwand is afhankelijk van de eisen die aan de wand worden gesteld. Heeft de binnenwand een dragende functie of is het een kamerscheidende wand? En wat zijn de eisen qua brandwerendheid en geluidsisolatie? Allemaal zaken waar u rekening mee dient te houden. Druksterkte Dit is de belasting die per vierkante millimeter op het materiaal wordt uitgeoefend, weergegeven in N/mm². Voor de berekening van de binnenwanden gaan wij uit van de genormaliseerde druksterkte volgens NEN 6790 Technische grondslagen voor bouwconstructies of de Nationale bijlage bij NEN-EN (Euro code 6), zie voor de druksterktes van de Porotherm keramische binnenmuurstenen. De druksterkte van het metsel-/lijmwerk wordt bepaald door de genormaliseerde druksterkte van de steen (f b ) en van de mortel/ lijm (f m ). Constructieve berekeningen kunt u maken met de Porotherm rekenmodule, die u kunt vinden op onder online services services. Of ga direct naar Vormstabiliteit Is het behouden van afmetingen in de tijd ondanks wisselende omstandigheden. Deze wordt bepaald door: Thermische uitzetting: vormverandering door temperatuurschommelingen. Hygrische krimp en uitzetting: vorm verandering als gevolg van het opnemen en afgeven van waterdamp. Verhardingskrimp: vormverandering die een materiaal gedurende een langere tijd na productie ondergaat. Door de speciale materiaaleigenschappen hebben keramische binnenmuurstenen geen verhardingskrimp. De thermische uitzetting en hygrische krimp zijn zeer minimaal. Brandwerendheid Het Bouwbesluit stelt eisen aan de brandwerendheid van bepaalde construc ties. Dit voor de veiligheid van mens en dier. De keramische binnenmuursteen is onbrandbaar en dus bij uitstek geschikt voor constructies die als brandscheiding dienen. Keramische binnenmuurstenen vallen in klasse A1 en zijn onbrandbaar en onontvlambaar. De brandwerendheid van keramische binnenmuren is opgenomen in NEN-EN (Eurocode 6). 4.5

5 Dilataties Door goede bouwfysische eigenschappen zijn de uitzetting en krimp van keramische binnenmuurstenen minimaal. Muurlengtes tot 16 meter zijn geen probleem. Bouwfysische dilataties worden zo tot een minimum beperkt. Bouwtechnische dilataties als gevolg van de gekozen constructie worden door de constructeur bepaald. Zie hiervoor ook de CUR aanbeveling 82. Pas voor een dilatatievoeg met een dikte (breedte) van 10 mm als voegvulling een elastische rugvulling toe. Deze comprimerende schuimband met een halfgesloten celstructuur heeft een lucht dichte functie. Breng de band voldoende gecomprimeerd aan volgens de voorschriften van de producent. Geluidsisolatie Onderzoek van TNO-TPD en praktijkmetingen van Woningborg Advies onderbouwen de goede luchtgeluidsisolatie van geperforeerde Porotherm binnenmuurstenen. Woningen gebouwd met woningscheidende wanden van Porotherm binnenmuurstenen voldoen aan de geluidseisen in het Bouwbesluit. Bij bepaalde binnenwandconstructies wordt ook voldaan aan de comfortklasse conform NEN 1070, kwaliteitscijfer k=2 (Ilu:k > = +5 db en Ico > = +10 db). D nt,a,k = 57 db en L nt,a = 62 db (NEN 5077) Detaillering en uitvoering beïnvloeden in hoge mate de geluidsisolatie van een scheidingsconstructie. Wienerberger adviseert bij woningscheidende wanden een ankerloze spouwmuurconstructie op een verdiept aangelegde fundering van minimaal 500- peil. Daarnaast is aandacht voor het voorkomen van contactbruggen, lekgeluiden via open stootvoegen en het akoestisch ontkoppelen van de binnenwanden belangrijk. Detailleringen vindt u op of in de brochure Porotherm tot in detail.

6 Voorbereiding en uitvoering metselen Opslag op de bouwplaats Plaats de Porotherm binnenmuurstenen altijd op een schone, droge en vlakke ondergrond. Dek bij temperaturen onder 0 C de Porotherm pakketten af. Verwerk keramische binnenmuurstenen winddroog (op het oog droog maar wel vochthoudend). Zijn de stenen extreem droog, bevochtig ze dan eerst. Opperen Opper bij voorkeur niet met de hand, maar gebruik daarvoor hulpmiddelen zoals de Porotherm blokkenklem. Plaats de Porotherm binnenmuurstenen voor de metselaar op een verhoging van circa 40 cm. Klimaatomstandigheden Zomer In droge perioden kan het noodzakelijk zijn de hechtvlakken van de binnenmuurstenen vooraf te bevochtigen. Winter Er mogen geen bevroren (materiaaltemperatuur altijd >0 C) of beijzelde binnenmuurstenen worden verwerkt. Wienerberger adviseert bij een luchttemperatuur <0 C beschermende maatregelen te nemen. Maak gebruik van een geconditioneerde opslag van de op het werk aangevoerde stenen en zorg voor een afgeschermde en verwarmde werkplek. Passtukken Voor het op maat zagen van passtukken is natzagen de beste methode. Draai pasblokken op hoeken en vrije muurbeëindigingen (bijvoorbeeld een raamopening) met hun gezaagde kant naar de muurzijde. Dus geen zaagkanten bij de vrije muur beëindigingen! Is de kop korter dan een halve bloklengte, zet de stootvoeg dan aan met metselmortel. Opsteken van de draad Nadat de bovenkant van de lagen op de stelprofielen is aangegeven, kan men de metseldraad strak opsteken (niet langer dan 10 meter). 6.7

7 Metselen Gebruik bij voorkeur prefab metselmortel met minimaal een mortelklasse M5 (NEN-EN 998-2) voor milieuklasse MX1 volgens NEN-EN Annex A (voorheen toepassingsgebied B volgens NEN 6790). Wordt de metselmortel op de bouwplaats aangemaakt, gebruik dan een verhouding 1:1:6 (cement : kalk : zand). Plaats niet dragende binnenwanden, afhankelijk van muurlengte en situatie, op een glijfolie, bitumenstrook of bouwvilt. Verwerk de stenen zodanig dat de stootvoegen van de binnenmuurstenen minimaal 40 mm verspringen ten opzichte van elkaar, dit voor een goed metselverband (zie onderstaande tekening). De lintvoegen moeten vol en zat zijn gemetseld. Hol en dol aansluitingen of tand- en groefverbinding hoeven niet te worden voorzien van metselmortel behalve als de constructeur anders adviseert. Spouwankers Er dienen duurzame (minimaal) RVS kwaliteit A4 spouwankers toegepast te worden conform NEN-EN N.B.-C.1. Er zijn twee manieren waarop u spouwankers kunt plaatsen: Metselankers. Deze worden in de metselmortel in de lintvoeg van de binnenmuursteen gelegd. Leg het anker, volgens voorschrift leverancier, voldoende op de binnenmuur zodat deze niet kan buigen; Boorankers. Achteraf worden speciale ankers in de muur bevestigd. Boren zonder kloppen is absoluut noodzakelijk. Verdeel spouwankers gelijkmatig en verspringend. Het aantal spouwankers en de afmetingen worden door de constructeur van de opdrachtgever aangegeven. Hierbij kunnen als onderlegger de NEN-EN en NPR worden gebruikt. Zie ook pagina 18 in deze brochure. t a a > 0,4t maar niet kleiner dan 40mm

8 Beëindiging werkzaamheden Voorkom dat tijdens de verwerking (regen)- water in de binnenmuren blijft staan. Dek het metselwerk tijdens natte periodes af tegen inwateren. Dit voorkomt stagnatie in het bouwproces. Het speciale Porotherm afdekprofiel is, tot een muurdikte van 140 mm, de beste keuze. Voor muurdiktes groter dan 140 mm is afdekken met bijvoorbeeld een steigerplank aan te bevelen. Voorkom het opspatten van regenwater en vuil tegen vers metselwerk. Keer bij een werkonderbreking de langs de muur liggende steigerplanken om. Loop nooit over vers metselwerk! Belasten metselwerk Metselwerk mag niet worden belast voordat het voldoende is verhard. In principe geldt hiervoor een termijn van 48 uur, afhankelijk van de weersomstandigheden. Vloeropleggingen Voor een optimale verdeling van de belasting op de wanden dient u de vloeren op (waterwerend) bouwvilt te leggen. Afvoegen PorisoDeco Wacht zolang mogelijk met voegen zodat de mortel voldoende kan uitharden. Verwijder eerst alle stof- en metselmortel resten en bevochtig het metselwerk voor het voegen. Bescherm het voegwerk tegen inwatering en uitdroging en voor kom het smetten met voegspecie. Gebruik bij eventuele verontreiniging een geschikt reinigingsmiddel, maar zeker geen (zout)zuur. 8.9

9 Punt van aandacht Verwerk Porotherm binnenmuurstenen te allen tijde in de juiste richting! Aanvullende aandachtspunten bij verwerking Climabrick warmtewandstenen Gebruik als eerste laag, in verband met het later aanbrengen van een afwerkplint, bij voorkeur Porotherm PM20 binnenmuurstenen. Plaats op deze laag de Porotherm Climabrick warmtewandstenen en stapel deze vervolgens in halfsteens verband. Tik om de leidingen te keren eenvoudig de voorgevormde scherf uit de Climabrick steen. Bij dragende warmtewanden met grote overspanningen is het verstandig Porotherm PM20 te gebruiken voor de bovenste laag. Plaats op deze laag van de binnenwand bouwvilt. Dit nivelleert mogelijke kleine maatafwijkingen en zorgt voor een gelijkmatige belasting op het oplegvlak van de warmtewand. Zorg voor een even aantal lagen tussen de keerstenen.

10 Voorbereiding en uitvoering lijmen Plaats de Porotherm binnenmuurstenen altijd op een schone, droge en vlakke ondergrond. Dek bij temperaturen onder de 0 C de Porotherm pakketten goed af. Verwerk keramische binnenmuurstenen winddroog (op het oog droog maar wel vochthoudend). Als de stenen extreem droog zijn, dan eerst bevochtigen. Opperen Opper bij voorkeur niet met de hand, maar gebruik daarvoor hulpmiddelen zoals de Porotherm blokkenklem. Plaats de Porotherm binnenmuurstenen voor de verlijmer op een verhoging van circa 40 cm. Klimaatomstandigheden Zomer: In droge perioden kan het noodzakelijk zijn de hechtvlakken van de binnenmuurstenen vooraf te bevochtigen. Winter: Verwerk geen bevroren (materiaal temperatuur altijd >0 C) of beijzelde binnen muurstenen. Wienerberger adviseert bij een luchttemperatuur <0 C beschermende maatregelen te nemen. Maak gebruik van een geconditioneerde opslag van de op het werk aangevoerde stenen en zorg voor een afgeschermde en verwarmde werkplek. Opsteken van de draad Nadat de bovenkant van de lagen op de stelprofielen is aangegeven, kan men de metseldraad strak opsteken (niet langer dan 10 meter). Plaatsen van de kim Breng de onderste laag (of kimlaag) zuiver vlak, waterpas aan in zowel langs- als dwarsrichting en op hoogte aan de draad over de volle omtrek van het gebouw. Dit vraagt enige precisie omdat deze laag bepalend is voor het verdere verloop. De kim kan worden uitgevoerd met gezaagde blokken in het werk of door speciaal op maat bestelde binnenmuurstenen. Plaats niet dragende binnenwanden op een folie. De minimumhoogte van het kimblok moet 40 mm zijn. Een kimhoogte tot 40 mm kan worden uitgevoerd als metselmortelbed

11 Gebruik voor het plaatsen van de kim de speciale Porotherm kimmortel. Plaats niet dragende binnenwanden op een folie. Begin pas met plaatsen van de lijmblokken als de kimconstructie voldoende is uitgehard. De kimconstructie moet volledig op de onderliggende vloer dragen c.q. rusten. Kies een juiste kimhoogte zodat de bovenste laag binnenmuurstenen van de wand op de goede hoogte uitkomt en de vloer direct kan worden opgelegd. Voorbereiding lijmen De te lijmen vlakken moeten stofvrij zijn. Borstel daarom elke laag af. Zijn de lijmblokken te droog, bevochtig die dan. Spuit de lijmverdeelbak voor aanvang van de werkzaamheden in met speciale olie. Aanmaken lijmmortel De instructies voor het aanmaken van de Porotherm Lichtgewicht Lijmmortel staan op de verpakking. Gebruik altijd schoon leidingwater en een schone mengkuip. Meng de lijmmortel circa 3 minuten zodat er een goed verwerkbare, smeuïge massa ontstaat. Verwerk de lijm boven 0 C. Bewaar de Porotherm Lichtgewicht Lijmmortel altijd droog en vorstvrij. Aanbrengen lijmmortel Aanbrengen van de Porotherm Lichtgewicht Lijmmortel kan op twee manieren: a a > 0,4t maar niet kleiner dan 40mm t 1. Met de Porotherm lijmverdeelbak (het meest efficiënt): plaats de bak op de wand, trek de schuif open en trek de bak over de muur. Plaats hier na de blokken. Dankzij de tand- en groefverbinding is verlijmen van de lintvoeg voldoende. De volgende laag aanbrengen, gaat net als de vorige. 2. Met de dipmethode: hierbij wordt de onderzijde van de lijmblokken handmatig enkele millimeters in een kuip met lijmmortel gedipt zodanig dat een lintvoeg van circa 3 mm ontstaat. Verwerk de lijmblokken in de wandconstructie in verband. Voer het steenverband uit op de wijze zoals hier links is aangegeven.

12 Correcties Loopt de bovenzijde van het aangebrachte blok niet helemaal waterpas ( aan de draad ), dan is dit eenvoudig te corrigeren. De Porotherm Lichtgewicht Lijmmortel bevat steunkorrels. Een tik met een rubberen hamer is voldoende om een steunkorrel te laten knappen, waardoor het blok eenvoudig in de juiste positie komt. Passtukken Voor het op maat zagen van passtukken is natzagen de beste methode. Het is belangrijk gezaagde pasblokken op hoeken en vrije muurbeëindigingen (bijvoorbeeld raamopeningen) met hun gezaagde kant naar de muurzijde te draaien. Dus geen zaagkanten bij de vrije muurbeëindigingen. Is de kop korter dan een halve bloklengte, zet dan de stootvoeg aan met lijmmortel. Spouwankers Er dienen duurzame (minimaal) RVS kwaliteit A4 spouwankers toegepast te worden conform NEN-EN N.B.-C.1. Er zijn twee manieren waarop u spouwankers kunt plaatsen: Metselankers. Deze worden in de metselmortel in de lintvoeg van de binnenmuursteen gelegd. Leg het anker, volgens voorschrift leverancier, voldoende op de binnenmuur zodat deze niet kan buigen; Boorankers. Achteraf worden speciale ankers in de muur bevestigd. Boren zonder kloppen is absoluut noodzakelijk. Verdeel spouwankers gelijkmatig en verspringend. Het aantal spouwankers en de afmetingen worden door de constructeur van de opdrachtgever aangegeven. Hierbij kunnen als onderlegger de NEN-EN en NPR worden gebruikt. Zie ook pagina 18 in deze brochure. Onderbrekingen lijmwerkzaamheden Dek bij onderbrekingen van lijmwerk zaamheden, bijvoorbeeld aan het einde van de werkdag of tijdens regen en sneeuwbuien, de binnenmuren af. Tot een muurdikte van 140 mm is het speciale Porotherm afdekprofiel de beste keuze. Gebruik bij grotere muurdiktes bijvoorbeeld een steigerplank. Reinig na iedere werkdag de lijmverdeel bak en mengkuip grondig met schoon water. Voorkom het opspatten van regenwater en vuil tegen vers lijmwerk. Keer bij een werkonderbreking de tegen de muur liggende steigerplanken om. Loop nooit over vers lijmwerk! Belasten verlijmd werk Belast het werk niet voordat het voldoende is uitgehard, in principe na 48 uur, afhankelijk van de weersomstandigheden. Vloeropleggingen Leg voor een goede verdeling van de vloer i.v.m. krachtafdracht, vloeren op de binnenwand op bouwvilt. Gebruik hiervoor Porotherm waterwerend oplegvilt. Tevens voorkomt dit het inwateren van de binnenmuren

13 Stappenplan lijmen van PL25 of PorisoStuc 1. Kimblok zetten 2. Waterpas stellen in zowel dwarsals langsrichting

14 3. Toevoegen lijmmortel aan schoon leidingwater 4. Mengen van de Porotherm Lichtgewicht Lijmmortel 5. Inspuiten lijmverdeelbak 14.15

15 6. Stofvrij maken 9. Plaatsen lijmblok 7. Lijm aanbrengen met lijmverdeelbak 10. Eventuele correctie aan de draad met rubber hamer 8. Lijmen d.m.v. dipmethode 11. Afdekken wand tijdens onderbreking lijmwerkzaamheden.

16 Schoren Bescherm keramische binnenmuren tijdens en na de verwerking tegen omvallen of afschuiven, bijvoorbeeld door wind- of stootbelasting. De sterkteontwikkeling van de mortel is in de eerste dagen na het metselen/lijmen niet groter dan 50% van de eindsterkte en vormt daarmee bij elk type metsel/lijmwerkconstructie een veiligheidsrisico. Schoor een wand tot een hoogte van 3 meter en tot een dikte van 200 mm om de 5 meter. Verwijder de schoren na volledige plaatsing van de vloer- of dakconstructie. Goede schoren zijn: Dwarswanden met een lengte van tenminste 2 meter met een goede bevestiging aan de wand (met standaard strippen). Metalen schoren die geschikt zijn om trek- en drukkrachten op te nemen zoals in de onderstaande tekening. Gebruik onderstaande schema s als handleiding voor gesloten wanden en topgevels. Deze schema s gelden voor windgebied III conform NEN-EN Hanteer in windgebied I en II een maximum schoorafstand van 4 meter. Gesloten toppen Gesloten wanden schoor max. 5 m max. 5 m 3 m schoor 2 m schoren >3 m zo nodig langere middenschoor schoren >2 m max. 5 m schoren max. 5 m 1/ 3 L of max. 5 m max. 2 m max. 5 m max. 2 m L Wanden met een hoogte van 2.60 m en dikten t/m 214 mm Deze schema s zijn bestemd voor het binnenland; in kustgebieden geldt een maximale schoorafstand van 4 m

17

18 Spouwankers Het aantal benodigde spouwankers wordt bepaald door de sterkte van beide bladen en de wijze waarop de beide bladen de belasting naar de achterliggende vloeren en wanden af kunnen dragen en moet in principe door de constructeur worden bepaald. Op basis van en 6.5(4) van NPR en NEN-EN kan worden afgeleid wat het minimaal aantal spouwankers per m2 is voor verschillende situaties voor een spouwmuur zonder openingen. Op basis van deze regels is aangegeven hoeveel ankers per m2 (zie tabellen) nodig zijn als functie van de gebouwhoogte voor drie situaties indien er geen openingen aanwezig zijn. Om de invloed van raamopeningen te verdisconteren, wordt verwezen naar 6.3.3(3) van NPR c a = 1,5 voor situaties waarbij sprake is van een gesteund binnenblad met een buigstijfheid die ten minste tweemaal zo groot is als de buigstijfheid van het buitenblad; c a = 3,0 voor situaties waarbij sprake is van een niet-dragend binnenblad dat aan de bovenzijde niet in horizontale richting uit het vlak van de wand wordt gesteund en waarbij het buitenblad ter plaatse van de vloerranden ook niet is voorzien van een horizontale koppeling met de vloerrand; Plaatsen spouwankers Toenemende isolatie-eisen leiden tot bredere spouwen. Dit heeft consequenties voor het aantal en het type spouwankers. Om aan de eisen te voldoen, zijn berekeningen nodig. Zie hiervoor de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR Aantal benodigde spouwankers rond 3,6 mm per m 2 c a = 1,5 c a = 2 max bouwh in m <= 6 <=11 <= 20 <= 6 <=11 spouw in mm Windgebied I II III o b o b o b 150 3,4 2,8 2,8 2,3 2,3 1, ,7 3,9 4 3,3 3,3 2, ,2 3,4 3,5 2,8 2,9 2, ,9 4, ,1 3, ,1 4,3 4,3 3,6 3, , ,1 5 4, ,5 3,7 3,8 3,1 3,1 2, ,3 5,2 5,3 4,4 4,4 3, ,6 4,5 4,7 3,8 3,8 3, ,9 6,3 6,6 5,3 5,4 4,4 c a = 2,0 in de overige gevallen. <= ,8 5,7 5,7 4,8 4, ,6 8,1 8,1 6,8 6,6 5, ,7 5,5 5,7 4,6 4,6 3, ,5 7,8 8 6,6 6,6 5, ,4 6,7 7 5,6 5,8 4, ,8 9,5 9,9 8 8,1 6, ,2 8,6 8,6 7,2 7,1 5, ,4 12,1 12,1 10,2 9,9 8,4 opm * In de nieuw gedefinieerde kuststrook in NEN- EN is de windbelasting aanzienlijk vergroot ten opzicht van de hier genoemde windgebieden. Voor de kuststrook wordt een opgave van het aantal spouwankers door de constructeur ten zeerste aanbevolen. c a = 3 opm * <= 6 <=11 <= 20 o = onbebouwd b = bebouwd 18.19

19 Aantal benodigde spouwankers rond 4 mm per m 2 c a = 1,5 c a = 2 c a = 3 opm * max bouwh in m <= 6 <=11 <= 20 <= 6 <=11 <= 20 <= 6 <=11 <= 20 spouw in mm Windgebied I II III o b o b o b 150 2,4 1,9 2 1,6 1,6 1, ,2 2,7 2,7 2,2 2,2 1, ,9 2,4 2, , ,2 3,4 2,7 2,8 2, , ,5 2,5 2, ,9 4,1 4,1 3,5 3,4 2, ,1 2,6 2,6 2,2 2,2 1, ,3 3,6 3, , ,9 3,1 3,3 2,6 2,7 2, ,4 4,3 4,5 3,6 3, , ,4 3,3 2, ,5 5,5 5,5 4,6 4,5 3, ,7 3,9 4 3,2 3,2 2, ,5 5,3 5,5 4,5 4,5 3, ,9 4,7 4,9 3,9 4 3, ,1 6,5 6,8 5,4 5,6 4, , ,9 4, ,8 8,3 8,3 6,9 6,8 5,7

20 Kozijnen Stel de kozijnen volgens de goedgekeurde tekeningen zuiver verticaal (te lood) met behulp van een waterpas. De raamkozijnen kunnen op kozijnondersteuningshoeken worden geplaatst en gesteld. Bevestig vervolgens de kozijnen m.b.v. de daarvoor geschikte bevestigingsmidelen aan de binnenmuur. Uitbloeiingen Met de kennis van vandaag zien we geen enkele binnenmuursteen-mortelcombinatie als niet-uitbloeiend. Houd, om dit te minimaliseren, rekening met het onderstaande: Bescherm de binnenmuren effectief tegen inwatering. Metsel of lijm niet bij slagregen en scherm het verse werk af tegen regen. Sterke bevochtiging van vers metselwerk is een belangrijke oorzaak van uitbloeiingen. Maak de mortel altijd aan met schoon leidingwater. Mortelbaarden Steek alle metsel-/lijmmortelbaarden af met een spackmes voordat deze zijn verhard, ook achter de profielen. Steek daarnaast aan de spouwzijde de mortelbaarden af, zodat er geen luchtopening tussen de binnenmuur en isolatie ontstaat. Dit vermindert de isolatiewaarde. Detailleringen Sluit niet-dragende binnenwanden flexibel aan; ze mogen niet hechten aan de onderliggende vloer. Plaats de wand bijvoorbeeld op een kunststoffolie of bitumenstrook (zie ook CUR 82). Ook de aansluiting met constructieve wanden en plafonds moet flexibel zijn. Breng een flexibele strook aan zoals een strook PS-schuim of een cellenband. Kit de wand minimaal aan één zijde af om een luchtdichte aansluiting te bereiken. Of maak gebruik van een (lood) voeg en vul die later met blijvend elastisch materiaal. Neem veerankers op in de aansluiting tussen de wanden en tussen de wand en het plafond. Steun dragende binnenwanden die op vloeren worden geplaatst over het gehele oppervlak. Afwijkingen mogen niet meer dan 10 mm bedragen (zie CUR 82). Raadpleeg in afwijkende situaties de constructeur. Aansluitdetails Neem bij de verwerking van keramische binnenmuurstenen voor de aansluitingen de volgende detailleringen in acht: Woningscheidende wand: ankerloze spouw van minimaal mm en bij voorkeur zonder intanding met de andere binnenmuren. Verdiepte fundering: minimaal 500 mm vanaf bovenkant afgewerkte vloer. Plaats dragende wanden (indien constructief mogelijk) op glijfolie (DPC) of bouwvilt. Niet dragende wanden altijd op glijfolie (DPC) of bouwvilt plaatsen. Niet dragende binnenwanden (separatiewanden) bij voorkeur niet intanden op dragende wanden, maar koppelen met flexibele ankers (10 mm vrijhouden). Aan plafond ca. 20 mm vrijhouden. De wanden bevestigen met veerankers h.o.h. 120 cm. Flexibele aansluitingen Voer aansluitingen op bouwmaterialen met een ander bouwfysisch gedrag flexibel uit. Denk hierbij aan bouwmaterialen met een afwijkende uitzetting of krimp. In de brochure Porotherm tot in detail zijn enkele situaties gevisualiseerd

21 Lateien Muuropeningen worden overspannen met lateien of hoeklijnen, een belangrijk onderdeel in de wandconstructie. Afhankelijk van het advies van de constructeur wordt er gekozen voor een zelfdragende latei of een samenwerkende latei. Pas bij voorkeur keramische lateien toe. Samenwerkende keramische lateien zijn (meestal) ongeschikt om vloeren te dragen. Ze zijn in die gevallen alleen toepasbaar door aanvullende voorzieningen in de vloer te treffen of de krachten met een stalen onderslag onder de ( prefab) vloer in de naast de latei gelegen penanten te leiden. Ontwerp conform NEN-EN en detaillering conform CUR aanbeveling 82. Een belangrijk gegeven uit de CUR aanbeveling 82 is het beperken van de doorbuiging van ondersteunende constructies zoals bijvoorbeeld vloeren en lateien tot 1/1000 van de overspanningslengte. Lateien van andere materialen hebben een ander uitzettings- of krimpgedrag (bouwfysische eigenschappen) waardoor scheurvorming niet ondenkbaar is. Verwerk betonlateien en/of hoeklijnen volgens de verwerkingsrichtlijnen van de desbetreffende leverancier. Bij stucafwerking altijd eerst voorstrijken en een stucnet toepassen om plaatselijke scheurtjes te voorkomen. Welke latei u ook toepast, overleg altijd met de constructeur! Monolitische (enkelschalige) bouw Voor de Porotherm PL-I blokken zijn keramische U- en WU-schalen leverbaar als verloren bekisting. Hiermee zijn vanaf een muurdikte van 300 mm dragende lateien op de bouwplaats op maat te maken. Voorzie deze van wapening en betonmortel zoals door de constructeur aangegeven.

22 Leidingsleuven en sparingen inbouwdozen Breng leidingsleuven bij voorkeur verticaal aan. Dit voorkomt een verzwakking van de binnenmuur. Zet leidingen en contactdozen vervolgens goed in de pleister zodat een luchtdichte aansluiting ontstaat. Aanvullende eisen voor Climabrick warmtewandstenen Water- of elektraleidingen zijn eenvoudig tussen de wandverwarmingsleidingen te plaatsen. De sleuven eerst opvullen alvorens de wand af te werken. Alleen bij een goed omsloten verwarmingsslang vindt optimale afgifte van warmte plaats. Volg bij verwerking het advies van de fabrikant, een wapeningsvlies in de stuclaag is meestal noodzakelijk. Bevestigingen Bevestigingen in geperforeerde Poro - therm binnenmuurstenen zijn geen enkel probleem! Er is een groot aanbod van bevestigingsmogelijkheden zoals van Borgh of Würth. Voor een goede bevestiging raadt Wienerberger u aan om in de Porotherm geperforeerde blokken zonder kloppen te boren. Zo blijft er voor de bevestigings-middelen voldoende vlees over om zich in de binnenmuursteen vast te zetten. Wandafwerking In bewoonde vertrekken wordt het metsel- en lijmwerk bepleisterd. Dit heeft een aantal voordelen: Oneffenheden worden weggewerkt. Het gladde oppervlak is dan geschikt om te worden geschilderd of be- hangen. Het draagt bij aan het luchtdicht zijn van het metsel/lijmwerk (keramische binnenmuurstenen zijn nagenoeg luchtdicht, de voegen minder). Het verhoogt de hoge brandwerendheid. Laat nieuw metsel-/lijmwerk minimaal 4 weken uitharden voor aanvang van de stukadoorswerkzaamheden. Daarbij moet de ondergrond volledig droog zijn. Een voorstrijkmiddel verbetert de hechting tussen de Porotherm binnen muurstenen en het stucwerk. Verwerk op plaatsen waar spanningen verwacht worden stucgaas in het pleisterwerk. Neem voor een passend stucadvies contact op met de leverancier van de stucmaterialen. Hulpmaterialen en bevestigingsmiddelen Wienerberger biedt een uitgebreid assortiment hulpmaterialen zoals gereedschappen, mortels, afdek profielen en vilt. Meer infor matie vindt u in de Porotherm documentatiemap onder de rubriek toebehoren en hulpmaterieel

23 Binnenwanden zijn de dragers van het gebouw. Maar anderzijds dragen ze bij aan het comfort van de toekomstige bewoner in de vorm van geluids- en warmteisolatie. Om deze goede eigenschappen te kunnen waarborgen, is juiste verwerking en detaillering een vereiste. In de brochure Porotherm tot in detail treft u dan ook van de meeste detailleringen van een gebouw de detailtekenigen aan. Keramische binnenmuurstenen als buitenblad of enkelschalige bouw, afgewerkt met een waterkerende pleisterlaag De keramische binnenmuurstenen Porotherm PM25, PL25 of enkelschalige PL-I zijn bij voorkeur geschikt om als ondergrond te dienen voor buitenstucwerk. Wienerberger geeft geen vorstgarantie op keramische binnenmuurstenen. Wanneer u echter aan alle hieronder omschreven voorwaarden voldoet en de adviezen ter harte neemt, vormt de toepassing van cementgebonden pleister op keramische binnenmuurstenen geen probleem. Zie hier - voor ook BA richtlijn 1.7. Zorg voor een vorstvrije verwerking van de binnenmuurstenen op de bouwplaats. Aangezien de binnenmuurstenen worden gebruikt in een buitentoepassing kunnen bouwfysische of bouwtechnische dilataties noodzakelijk zijn. Voor bouwfysische dilataties in 2-schalige constructies gelden dezelfde richtlijnen als voor een baksteengevel. Voor enkelschalige constructies in Porotherm PL-I kunt u ongedilateerde muurlengtes aanhouden van maximaal 16 meter. De bouwtechnische dilataties dienen in alle gevallen door de constructeur te worden aangegeven. Voorkom de toepassing van andere, niet keramische materialen met een afwijkende uitzetting of krimpgedrag (bouwfysische eigenschappen) in de muur. Tref bij aansluitingen op niet keramische materialen voorzieningen in het metsel/lijmwerk om optredende verschillen in bouwfysische eigenschappen op te vangen. De toepassing van dilataties is één van de mogelijkheden. Voer bij 2-schalige constructies het metselwerk onder maaiveld uit met een vuilwerk gevelbaksteen, tot boven maaiveld. Neem vervolgens een folie op om optrekkend vocht te voorkomen. Voor de toepassing van enkelschalige PL-I blokken zijn details op aanvraag beschikbaar. Houd in het ontwerp rekening met een juiste afvoer van afstromend water over de gevel. Raamdorpels of afdekkers dienen met voldoende overstek (> 40 mm) te worden aangebracht. Vergeet niet om in de bepaling van de overstekken de dikte van de pleisterlaag mee te nemen. Let ook op dat er geen water in kieren en naden kan doordringen. Kritische plaatsen zijn de uiteinden van een waterslag of de aansluiting van daktrimmen. Binnenwanden zijn de dragers van het gebouw. Maar anderzijds dragen ze bij aan het comfort van de toekomstige bewoner in de vorm van geluids- en warmte-isolatie. Om deze goede eigenschappen te kunnen waar borgen, zijn juiste verwerking en detaillering een vereiste. In de brochure Porotherm tot in detail treft u dan ook van de meeste detailleringen van een gebouw de tekeningen aan.

Porotherm Poriso binnenmuurstenen

Porotherm Poriso binnenmuurstenen Porotherm Poriso binnenmuurstenen Technische informatie Baksteen. Voor mensen gemaakt. Porotherm Poriso, pure kwaliteit Porotherm vormt hét wereldmerk voor keramische binnenmuurstenen van Wienerberger.

Nadere informatie

Porotherm Eco-Brick warmtewandstenen

Porotherm Eco-Brick warmtewandstenen Porotherm Eco-Brick warmtewandstenen Technische informatie Baksteen. Voor mensen gemaakt. Porotherm Eco-Brick, keramische warmtewandstenen 1. Porotherm vormt hét wereldmerk voor keramische binnenmuurstenen

Nadere informatie

Porotherm Eco-Brick warmtewandstenen

Porotherm Eco-Brick warmtewandstenen Building Value Porotherm Eco-Brick warmtewandstenen Technische informatie. Baksteen. Voor mensen gemaakt. Porotherm Eco-Brick. Keramische warmtewandstenen. 1. Porotherm vormt hét wereldmerk voor keramische

Nadere informatie

Porotherm Metselblokken PM20 en PM25

Porotherm Metselblokken PM20 en PM25 Porotherm Metselblokken PM20 en PM25 Technische informatie Porotherm. Kwaliteit en comfort in een. Porotherm Metselblokken Porotherm vormt hét wereldmerk voor keramische binnenmuurstenen van Wienerberger.

Nadere informatie

Porotherm Lijmblokken PL25 en PL-I

Porotherm Lijmblokken PL25 en PL-I Porotherm Lijmblokken PL25 en PL-I Technische informatie Baksteen. Voor mensen gemaakt. Porotherm Lijmblokken: sterk, snel en kostenefficiënt lijmen Porotherm vormt hét wereldmerk voor keramische binnenmuurstenen

Nadere informatie

Porotherm Lijmblokken PL25 en PL-I

Porotherm Lijmblokken PL25 en PL-I Porotherm Lijmblokken PL25 en PL-I Sterk, kostenefficiënt en snel lijmen Baksteen. Voor mensen gemaakt. Een heldere visie op bouwen Building Value Wienerberger produceert keramische bouwmaterialen met

Nadere informatie

Calduran. dilataties en aansluitingen

Calduran. dilataties en aansluitingen Calduran Bouwtechniek en Voorlichting Postbus 97 3840 AB Harderwijk Telefoon: 0341 464 004 dilataties en aansluitingen Wanden van kalkzandsteen kunnen beter niet onbeperkt lang gemaakt worden. De lengte

Nadere informatie

Porotherm Poriso binnenmuurstenen

Porotherm Poriso binnenmuurstenen Porotherm Poriso binnenmuurstenen Het verschil tussen wonen en je goed voelen Baksteen. Voor mensen gemaakt. Een heldere visie op bouwen Building Value Wienerberger produceert keramische bouwmaterialen

Nadere informatie

Porotherm Metselblokken PM20 en PM25

Porotherm Metselblokken PM20 en PM25 Porotherm Metselblokken PM20 en PM25 Metselen met meerwaarde Baksteen. Voor mensen gemaakt. Een heldere visie op bouwen Building Value Wienerberger produceert keramische bouwmaterialen met een heldere

Nadere informatie

Detaillering Porotherm Eco-Brick

Detaillering Porotherm Eco-Brick Detail 1 Aansluiting op een vloer in een skelet Als een warmtewand van Porotherm Eco-Brick in een betonskelet wordt toegepast, dient de detaillering hierop te zijn aangepast. Het toepassen van een glijlaag

Nadere informatie

Porotherm Wall Systems

Porotherm Wall Systems Porotherm Wall Systems Keramische binnenmuurelementen Porotherm. Kwaliteit en comfort in één. Snel, flexibel en efficiënt keramisch bouwen Systematisch bouwen is hot op de moderne bouwplaats. Porotherm

Nadere informatie

Calduran producteigenschappen

Calduran producteigenschappen Calduran producteigenschappen Bouwtechniek en Voorlichting Postbus 97 NL 3840 AB Harderwijk Telefoon +31 341 464 004 Kalkzandsteen is een steenachtig materiaal voor het opbouwen van dragende en niet-dragende

Nadere informatie

Calduran. ronde wanden

Calduran. ronde wanden Calduran ronde wanden Bouwtechniek en Voorlichting Postbus 97 3840 AB Harderwijk Telefoon: 0341 464 004 Om ronde wanden in een ontwerp te kunnen realiseren dient de productgrootte te worden afgestemd op

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2003

Examenopgaven VMBO-BB 2003 Examenopgaven VMBO-BB 2003 tijdvak 1 maandag datum 19 mei 13.30 tijd 13.30-15.00-15.00 uur BOUWTECHNIEK-METSELEN CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen

Nadere informatie

Porotherm keramische binnenmuurstenen. De kracht van keramiek

Porotherm keramische binnenmuurstenen. De kracht van keramiek Porotherm keramische binnenmuurstenen De kracht van keramiek Keramische binnenmuren: een winnaarsmentaliteit Hebt u de voordelen van keramische binnenmuren wel eens overwogen? Duurzame steensoorten, goede

Nadere informatie

Calduran. vellingwanden

Calduran. vellingwanden Calduran vellingwanden Bouwtechniek en Voorlichting Postbus 97 3840 AB Harderwijk Telefoon: 0341 464 004 Gelijmde wanden van vellingblokken hebben in de afgelopen jaren bewezen, als zichtwerk, een fraai

Nadere informatie

Productinformatieblad

Productinformatieblad weber.mix 6 in 1 is een kant-en-klare mortel geschikt voor diverse toepassingen. Ideale oplossing voor renovatieklussen en verbouwingen Vloer & wand Binnen & buiten Veelzijdig inzetbare mortel welke geschikt

Nadere informatie

1. Funderingsdetail woningscheidende wand

1. Funderingsdetail woningscheidende wand 1 1. Funderingsdetail woningscheidende wand peil=0 160/180/240 120/140/200 160/180/240 60 120/140/200 ribcassettevloer (23G) folie (let op stabiliteit!) Ribcassettevloer 1 160/180/240 160/180/240 120/140/200

Nadere informatie

B.1 Bestekteksten. B.1.1 Blokken

B.1 Bestekteksten. B.1.1 Blokken B1 Bestekteksten B1 bestekteksten 35 B.1 Bestekteksten In dit hoofdstuk zijn alle beschikbare bestekteksten opgenomen. Voor meer informatie verwijzen we naar hoofdstukken B3 Verwerking en B.4 Technische

Nadere informatie

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen informatie voor uitvoerders en timmerlieden op de bouwplaats gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen De timmerfabrikant heeft zijn best gedaan om de kozijnen zo goed mogelijk te maken,

Nadere informatie

Beschrijving keramische prefab wandelementen BRIXALL

Beschrijving keramische prefab wandelementen BRIXALL Beschrijving keramische prefab wandelementen BRIXALL Keramische prefab wandelementen opgebouwd uit keramische snelbouwstenen Omschrijving De keramische muurelementen zijn uitgevoerd uit geperforeerde,

Nadere informatie

fundamentele verbetering voor woningbouw

fundamentele verbetering voor woningbouw fundamentele verbetering voor woningbouw KanaalBreedPlaat gecertificeerd KOMO Het beste van twee werelden De KanaalBreedPlaat combineert het beste van de kanaalplaatvloer en de breedplaatvloer. De KanaalBreedPlaat

Nadere informatie

Alkreflex 2L-2. In de spouw. innovation in insulation. Algemeen. Verwerking / bestekomschrijving

Alkreflex 2L-2. In de spouw. innovation in insulation. Algemeen. Verwerking / bestekomschrijving In de spouw Alkreflex 2L-2 Algemeen Alkreflex 2L-2 zodanig monteren dat aan weerszijden van de Alkreflex 2L-2 een spouw aanwezig is van minimaal 20 mm. Alkreflex 2L-2 monteren op houten regels. In gevelconstructies

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO BB 2004

Examenopgaven VMBO BB 2004 Examenopgaven VMBO BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9:00-10:30 uur BOUWTECHNIEK-METSELEN CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 44 vragen.

Nadere informatie

Systeemnummer : PD 1-1-2

Systeemnummer : PD 1-1-2 Systeemnummer : PD 1-1-2 Omschrijving : Membraan-éénlaagse gietasfaltconstructie losliggend, voor personenauto's tot 2000 kg. Toepassing : Dit systeem wordt toegepast t.b.v. gelijktijdige afdichting en

Nadere informatie

VOEGWERK. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444

VOEGWERK. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444 VOEGWERK Mathieu Peters Fontys PTH Eindhoven Studentennummer: 2073444 2013 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 2 2. ALGEMEEN 2.1 Metselvoegen... 3 2.2 Voorbehandeling van de muren... 4 2.3 Keuze voegspecie...

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 13.30-15.00 uur BOUWTECHNIEK-METSELEN CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 44 vragen.

Nadere informatie

Alles over de CE-markering

Alles over de CE-markering Alles over de CE-markering Met CE-label zijn SILKA en YTONG nu e tra makkelijk verhandelbaar. De letters CE kent u vast. Ze staan op het etiket van veel producten die in Europa worden verkocht. Dus ook

Nadere informatie

NIEUW. Rigips TopStuc. Stap-voor-stap handleiding. Zelf stukadoren is nu gemakkelijker dan ooit door de unieke receptuur van Rigips TopStuc.

NIEUW. Rigips TopStuc. Stap-voor-stap handleiding. Zelf stukadoren is nu gemakkelijker dan ooit door de unieke receptuur van Rigips TopStuc. NIEUW Rigips TopStuc Stap-voor-stap handleiding Zelf stukadoren is nu gemakkelijker dan ooit door de unieke receptuur van Rigips TopStuc. www.rigips.nl DOE - HET - ZELF MET RIGIPS. DAN ZIT HET ZO! Stukadoren

Nadere informatie

fundamentele verbetering voor grondgebonden woningbouw

fundamentele verbetering voor grondgebonden woningbouw fundamentele verbetering voor grondgebonden woningbouw KanaalBreedPlaat gecertificeerd KOMO HET BESTE VAN TWEE WERELDEN De KanaalBreedPlaat combineert het beste van de kanaalplaatvloer en de breedplaatvloer.

Nadere informatie

. Verwerkingsvoorschriften DAAS Isomo.

. Verwerkingsvoorschriften DAAS Isomo. . Verwerkingsvoorschriften DAAS Isomo. 1. Ondergrond 2. Steiger. 3. Plaatsen isolatie platen. 4. Verlijming isolatie platen. 5. Plaatsen schroefankers. 6. Bijzonder detail 7. Naden dichten 8. Aanmaken

Nadere informatie

Buitengevelisolatie systemen standaard detailboek

Buitengevelisolatie systemen standaard detailboek Buitengevelisolatie systemen standaard detailboek Algemeen Voorwoord 3 Verkorte besteksomschrijving Stukadoorswerk 6 Verwerkingsadvies Buitengevelisolatie 7 Standaard Details 10 Overzicht Standaard Detailleringen

Nadere informatie

Hieronder zie je allerlei zaken die met metselen te maken hebben. Bekijk ze goed, zodat je weet wat de woorden betekenen. Woord Betekenis Afbeelding

Hieronder zie je allerlei zaken die met metselen te maken hebben. Bekijk ze goed, zodat je weet wat de woorden betekenen. Woord Betekenis Afbeelding Hieronder zie je allerlei zaken die met metselen te maken hebben. Bekijk ze goed, zodat je weet wat de woorden betekenen. Woord Betekenis Afbeelding Compriband Dit is materiaal om dilatatievoegen elastisch

Nadere informatie

Voor de montage van de Bear County schutting Garden Design WPC

Voor de montage van de Bear County schutting Garden Design WPC MONTAGEHANDLEIDING BELANGRIJKE INFORMATIE Voor de montage van de Bear County schutting Garden Design WPC Lees de hele handleiding aandachtig. Als de hierin vermelde instructies niet worden opgevolgd, is

Nadere informatie

Plano. Het tegelelement voor de wandafwerking. Verwerkingsinstructies

Plano. Het tegelelement voor de wandafwerking. Verwerkingsinstructies Plano Het tegelelement voor de wandafwerking Verwerkingsinstructies Algemeen Toepassingsgebied Deze verwerkingsinstructies beschrijven het gebruik en de verwerking van JACKOBOARD Plano als tegel-, plaat-

Nadere informatie

Systeemnummer : PD 1-2-1

Systeemnummer : PD 1-2-1 Systeemnummer : PD 1-2-1 Omschrijving : Membraan - tweelaagse gietasfaltconstructie losliggend, ongeïsoleerd, voor licht vrachtverkeer tot ca. 7500 kg Toepassing : Dit systeem wordt toegepast t.b.v. gelijktijdige

Nadere informatie

Dycore ribbenvloer. De voordelen van de toepassing van de Dycore ribbenvloer zijn ondermeer:

Dycore ribbenvloer. De voordelen van de toepassing van de Dycore ribbenvloer zijn ondermeer: 02/2012 Dycore ribbenvloer De Dycore ribbenvloer bestaat uit geprefabriceerde vloerelementen van zelfverdichtend beton. In de lengterichting zijn ze voorzien van ribben waarin voorspanwapening is opgenomen.

Nadere informatie

Prefab licht beton PRINS. Prefab licht betonnen gevel elementen. gevel producten

Prefab licht beton PRINS. Prefab licht betonnen gevel elementen. gevel producten Prefab licht beton Prefab licht beton Prefab licht betonnen gevel elementen PRINS gevel producten Thermodur en Prins Gevel Producten De economische oplossing voor uw creatieve vrijheid Thermodur gevel

Nadere informatie

VERWERKINGSRICHTLIJNEN VOOR GEVELBAKSTENEN

VERWERKINGSRICHTLIJNEN VOOR GEVELBAKSTENEN VERWERKINGSRICHTLIJNEN VOOR GEVELBAKSTENEN Algemeen Voor de verwerking Caprice - B.V. Steenfabriek Huissenswaard gevelbakstenen zijn diverse verwerkingsmethoden voor handen. De meest toegepaste zijn: -

Nadere informatie

Bouwwijzer. Praktische tips voor de verwerking van stenen en blokken

Bouwwijzer. Praktische tips voor de verwerking van stenen en blokken Bouwwijzer Praktische tips voor de verwerking van stenen en blokken 1 Eigenschappen, mogelijkheden en producten De SILKA Bouwwijzer maakt u wegwijs bij de verwerking van metselstenen, metselblokken, lijmblokken

Nadere informatie

Constructeursuitgave (berekening volgens Eurocode)

Constructeursuitgave (berekening volgens Eurocode) Constructeursuitgave (berekening volgens Eurocode) Vebo borstweringssteun: altijd op zijn taak berekend Toepassing De borstweringssteun wordt toegepast in gemetselde borstweringen om deze voldoende sterkte

Nadere informatie

Toepassingsmaat L boor Inslagdiepte Materiaal Art. nr. Art. nr. Isolatiedikte mm mm Ø mm binnenblad mm UNI-Flexplug Inslaghulpstuk

Toepassingsmaat L boor Inslagdiepte Materiaal Art. nr. Art. nr. Isolatiedikte mm mm Ø mm binnenblad mm UNI-Flexplug Inslaghulpstuk GB-Spouwverankering UNI-Flexplug Artikel Informatie Toepassingsmaat L boor Inslagdiepte Materiaal Art. nr. Art. nr. Isolatiedikte mm mm Ø mm binnenblad mm UNI-Flexplug Inslaghulpstuk 45 t/m 60 100 Ø 8x50-70

Nadere informatie

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Reparatie methoden Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Hierbij informeren wij u over de Total Wall Concept herstel methode voor gescheurd metselwerk. Door middel van het Total Wall Concept (TWC)

Nadere informatie

Sunstock Holland. Assemblagehandleiding. Castor

Sunstock Holland. Assemblagehandleiding. Castor Sunstock Holland Assemblagehandleiding Castor Inhoud Handleiding Castor 3 Algemene informatie Castor 4 Assemblage-instructie Castor 9 Assemblage-instructie Castor, spie afdichting (optioneel) 1 Attentie:

Nadere informatie

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen informatie voor uitvoerders en timmerlieden op de bouwplaats gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen De timmerfabrikant heeft zijn best gedaan om de kozijnen zo goed mogelijk te maken,

Nadere informatie

MACTIE RENOVATIESPOUWANKER VAN B+B TEC. Aanwijzingen voor de constructieve toepassing

MACTIE RENOVATIESPOUWANKER VAN B+B TEC. Aanwijzingen voor de constructieve toepassing DOSSIER 7581 MACTIE RENOVATIESPOUWANKER VAN B+B TEC Rapport 7581-1-2 Aanwijzingen voor de constructieve toepassing 17 juni 2011 Eigendom B+BTec BV. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of

Nadere informatie

WILLCO Isolatiesystemen

WILLCO Isolatiesystemen WILLCO Isolatiesystemen De WILLCO Isolatiesystemen kunnen afgewerkt worden met WILLCO Kunstharssierpleisters, WILLCO Silicoonharssierpleisters, WILLCO Silicaatsierpleisters of WILLCO Minerale Sierpleisters.

Nadere informatie

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen aangenaam vochtkerende systemen Hertalan Rubber Products vindt zijn oorsprong in 1895 onder de vleugels van Hertel. Vanaf de zestiger jaren produceren

Nadere informatie

Slank en duurzaam bouwen met SlimBrick en EcoBrick

Slank en duurzaam bouwen met SlimBrick en EcoBrick Geveloplossingen Slim in ruimte Slank en duurzaam bouwen met SlimBrick en EcoBrick Slim in esthetiek Ecologisch en duurzaam Slim in comfort Geveloplossingen Gevelbakstenen SlimBrick en EcoBrick Slim in

Nadere informatie

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen aangenaam Hertalan Rubber Products vindt zijn oorsprong in 1895 onder de vleugels van Hertel. Vanaf de zestiger jaren produceren wij Hertalan EPDM folie.

Nadere informatie

5.3 COMBINATIEVLOER. Ra veelconstructie. bij de gevel PRODUCTEN SYSTEEMVLOEREN

5.3 COMBINATIEVLOER. Ra veelconstructie. bij de gevel PRODUCTEN SYSTEEMVLOEREN .3 PRODUCTEN COMBINATIEVLOER De combinatievloer bestaat uit geprefabriceerde betonnen liggers, EPS (geëxpandeerd polystyreen) vulelementen en een betonlaag die in het werk wordt aangebracht en die samen

Nadere informatie

De wanden die verticaal vervoerd worden kunnen zonder hulp middelen worden opgehesen aan de speciaal ingestorte hijsvoorziening.

De wanden die verticaal vervoerd worden kunnen zonder hulp middelen worden opgehesen aan de speciaal ingestorte hijsvoorziening. Holle wanden Montage handleiding 1.1 Transport De wanden kunnen op 2 manieren vervoerd worden afhankelijk van de grote van de wanden. a) horizontaal op een platte wagen, elementen boven op elkaar. b) Verticaal

Nadere informatie

Dycore massieve plaatvloer

Dycore massieve plaatvloer 09/2013 Dycore massieve plaatvloer De Dycore massieve plaatvloer bestaat uit vrijdragende vloerelementen van vooraf vervaardigd voorgespannen beton. Er ontstaat een gesloten vloeroppervlak door de elementen

Nadere informatie

Bouwwijzer. Bouwwijzer. Inhoudsopgave. Praktische tips voor de verwerking van blokken

Bouwwijzer. Bouwwijzer. Inhoudsopgave. Praktische tips voor de verwerking van blokken Inhoudsopgave Een natuurlijk materiaal Efficiënt en verantwoord omspringen met grondstoffen en energie; hergebruik van afval; ons milieu niet zwaarder belasten dan strikt noodzakelijk. Dat zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Aan Van e-mail Belangstellenden Bureau Aanbestedingen aanbestedingen@leiden.nl

Aan Van e-mail Belangstellenden Bureau Aanbestedingen aanbestedingen@leiden.nl Financiële en Juridische Dienstverlening Team Juridische Dienstverlening Memo Aan Van e-mail Belangstellenden Bureau Aanbestedingen aanbestedingen@leiden.nl Onderwerp Datum: 13 oktober 2009 Nota van inlichtingen

Nadere informatie

Silka kalkzandsteen. Met muren en wanden in uw element

Silka kalkzandsteen. Met muren en wanden in uw element Silka kalkzandsteen Met muren en wanden in uw element Inhoud Met Silka muren en wanden in uw element...3 De unieke eigenschappen en (voordelen) van kalkzandsteen...5 Wanden van Silka elementen: stoer,

Nadere informatie

kluswijzer Scheidingswanden

kluswijzer Scheidingswanden kluswijzer Scheidingswanden Zelf een niet-dragende scheidingswand bouwen De indeling van uw woning staat weliswaar van tevoren vast, maar dat betekent niet dat er niets aan veranderd kan worden. Als u

Nadere informatie

3. TECHNISCHE RICHTLIJNEN

3. TECHNISCHE RICHTLIJNEN 3. TECHNISCHE RICHTLIJNEN 3.01 BASISMATERIALEN Lichtbeton: bestaat uit zand, cement en lichte toeslagmaterialen zoals lava, geëxpandeerde klei en bims. Toepassing: (dragende) binnenwanden Grindbeton: bestaat

Nadere informatie

Tekst brochure Ontwerpen met dilataties

Tekst brochure Ontwerpen met dilataties Tekst brochure Ontwerpen met dilataties Inleiding Deze brochure heeft ten doel om de architect, die zekerheid wenst over de esthetische prestatie van zijn ontwerp, richtlijnen te geven bij het ontwerp.

Nadere informatie

Fire Stop Solutions Isolatie Fire Sleeves

Fire Stop Solutions Isolatie Fire Sleeves Fire Stop Solutions Isolatie Fire Sleeves Installatie Instructie Fire Stop Solutions Isolatie sleeves bied tot 2 uur brandweerstand in vloeren en wanden voor afdichtingen van metalen en PVC buizen tot

Nadere informatie

Handleiding EPDM dakbedekking. Kenmerken: * Synthetische EPDM rubber (ethyleenpropyleendieen-monomeer)

Handleiding EPDM dakbedekking. Kenmerken: * Synthetische EPDM rubber (ethyleenpropyleendieen-monomeer) Handleiding EPDM dakbedekking. Kenmerken: * Synthetische EPDM rubber (ethyleenpropyleendieen-monomeer) *100% UV-bestendig *Blijvend soepel en elastisch * Hoge elasticiteit. Tot 400% rek * Scheur-, breuk-,

Nadere informatie

KANAALPLAATVLOER PRODUCTEN 3 SYSTEEMVLOEREN

KANAALPLAATVLOER PRODUCTEN 3 SYSTEEMVLOEREN 5 5 PRODUCTEN 3 SYSTEEMVLOEREN KANAALPLAATVLOER Een kanaalplaatvloer is een vrijdragende systeemvloer met een rechthoekige doorsnede, die van holle kanalen is voorzien. De vloer wordt soms ook wel holle

Nadere informatie

Bouwfysische prestaties

Bouwfysische prestaties Draagstructuur : houtskeletbouw Gevelopbouw : houten binnenspouwblad en gemetseld buitenspouwblad Variant-detail : passiefhuis, kunststof kozijn Knipping Classic, HSB element met I-ligger en leidingspouw,

Nadere informatie

MONTAGEHANDLEIDING. :metselwerk of beton

MONTAGEHANDLEIDING. :metselwerk of beton MONTAGEHANDLEIDING model type :ZEELAND :metselwerk of beton => Lees voordat u overgaat tot montage van het product eerst deze handleiding zorgvuldig door. = => Volg gedurende de montage de 6 stappen in

Nadere informatie

- Kluswijzer - 7. Zelf een scheidingswand bouwen

- Kluswijzer - 7. Zelf een scheidingswand bouwen 7. Zelf een scheidingswand bouwen U heeft behoefte aan een extra kinderkamer. U wilt die grote zolder in tweeën delen. U zou in de huiskamer graag een aparte werk- of hobbyhoek maken. Dan is een niet-

Nadere informatie

SlimBrick: Slimmerik onder de bakstenen

SlimBrick: Slimmerik onder de bakstenen Slim in ruimte : Slimmerik onder de bakstenen Slim in comfort Slim in esthetiek Slim in duurzaamheid 3 Slim in duurzaamheid Slim in ruimte en comfort van Wienerberger. Een slanke baksteen met 30% minder

Nadere informatie

Bouwscheuren vóór 1940

Bouwscheuren vóór 1940 Scheurenwijzer Bouwscheuren vóór 1940 Gevels 1 FUNDERING 4 DILATATIE Scheur in de gevel op de plaats van de bouwmuur duidt op losscheuren van de bouwmuur tot die hoogte (zie ook 10) Bouwmuur zakt, door

Nadere informatie

TECHNISCHE FICHE. Leempleisters van Wanlin. Samenstelling van de pleistermaterialen. Verpakking en opslag. Fysieke eigenschappen.

TECHNISCHE FICHE. Leempleisters van Wanlin. Samenstelling van de pleistermaterialen. Verpakking en opslag. Fysieke eigenschappen. Leempleisters van Wanlin Samenstelling van de pleistermaterialen Zand, zuivere leem van Wanlin, gehakseld stro. Verpakking en opslag Het pleistermateriaal Argibase is verkrijgbaar in twee varianten: Argibase-D

Nadere informatie

Knauf Isolava gipsblokken Lichtgewicht met een massief karakter

Knauf Isolava gipsblokken Lichtgewicht met een massief karakter Knauf Isolava gipsblokken Lichtgewicht met een massief karakter Lichtgewicht met een massief karakter U kent als geen ander het belang van een comfortabele binnenruimte. En u weet als geen ander hoe u

Nadere informatie

OVERZICHT DETAILS/ SUMMARY OF DETAILS Quantum Vloeren in gebouwen (excl parkeergarages)/ Quantum Floors in buildings ( excl.

OVERZICHT DETAILS/ SUMMARY OF DETAILS Quantum Vloeren in gebouwen (excl parkeergarages)/ Quantum Floors in buildings ( excl. 6. VOORBEELDEN VAN AANSLUITINGEN OVERZICHT DETAILS/ SUMMARY OF DETAILS Quantum Vloeren in gebouwen (excl parkeergarages)/ Quantum Floors in buildings ( excl. car parks) QD8 QD9 QD7 QD5 QD6 QD4 vert. doorsnede

Nadere informatie

Geluidsoverlast? Het 820 EUROCOL DIM FLOOR geluids- en ontkoppelingssysteem. eurocol - the strong connection

Geluidsoverlast? Het 820 EUROCOL DIM FLOOR geluids- en ontkoppelingssysteem. eurocol - the strong connection Geluidsoverlast? Het 820 EUROCOL DIM FLOOR geluids- en ontkoppelingssysteem eurocol - the strong connection Het nieuwe Bouwbesluit van 1 januari 2003, en met name oor de verhoogde eis op contactgeluidsisolatie,

Nadere informatie

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering.

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. binnen toepassen Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. Nee Bestaat de ondergrond uit baksteen, betonsteen of betonblokken? Ja Ja Pas weber.dry inject toe. A Controleer

Nadere informatie

POROTHERM Lijm-Systeem Verwerkingsadvies

POROTHERM Lijm-Systeem Verwerkingsadvies POROTHERM Lijm-Systeem Verwerkingsadvies WAAROM BINNENMUURSTENEN VERLIJMEN MET HET POROTHERM LIJM-SYSTEEM? WAAROM POROTHERM L IJ M - SYSTEEM? Het POROTHERM Lij m-systeem is een vooruitstrevende bouwtechniek

Nadere informatie

MILEXX VOLSCHUIM PROFIELEN

MILEXX VOLSCHUIM PROFIELEN MILEXX VOLSCHUIM PROFIELEN Onderhoudsarme gevels, dakkapellen, dakranden en overstekken Een product van: 3/15 Kleuren rabat/sponningdeel Volschuim dubbel rabat, rabat en sponningdeel Het programma is gemaakt

Nadere informatie

Tegelen op hout. www.omnicol.info

Tegelen op hout. www.omnicol.info Tegelen op hout www.omnicol.info TEGELEN OP HOUT Tegelen op hout ligt niet voor de hand. Immers, keramische tegels en houten ondergronden zijn materiaalsoorten die niet goed samen gaan. Tegels zijn hard

Nadere informatie

Fermacork FC. www.matgreen.eu

Fermacork FC. www.matgreen.eu Augustus 0 FC Bouwplaat met verdunde randen, samengesteld uit een gipsplaat (80%), gerecycleerde cellulosevezels (0%) en een geëxpandeerde kurkplaat. Inleiding De lancering van de Fermacell-plaat met kurk

Nadere informatie

Voor de toepassing van : Isomar Eurokoumé multiplex Isogarant 20 jaar Eurokoumé multiplex Isoprime Eurokoumé multiplex Isopaint 20 jaar Eurokoumé

Voor de toepassing van : Isomar Eurokoumé multiplex Isogarant 20 jaar Eurokoumé multiplex Isoprime Eurokoumé multiplex Isopaint 20 jaar Eurokoumé Hl Voor de toepassing van : Isomar Eurokoumé multiplex Isogarant 20 jaar Eurokoumé multiplex Isoprime Eurokoumé multiplex Isopaint 20 jaar Eurokoumé multiplex INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 - Opslag pag. 3

Nadere informatie

Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren

Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren Montagejukafstanden De combinatie van plaatdikte, plaatwapening, vloerdikte en tralieliggers in een breedplaatelement bepalen de montagejukafstand ofwel de afstand

Nadere informatie

fermacell Technische tip

fermacell Technische tip Technische tip Versie september 2013 Powerpanel Douchegoot element 2.0 De eis Architecten en ontwerpers zoeken naar moderne en economische oplossingen voor natte ruimtes, als trendy en eigentijdse variant

Nadere informatie

Hoe eenvoudig u dit systeem kunt aanbrengen, betegelen en afwerken, ziet u hier stap voor stap.

Hoe eenvoudig u dit systeem kunt aanbrengen, betegelen en afwerken, ziet u hier stap voor stap. Eurocol DIMFLOOR Het nieuwe Bouwbesluit van 1 januari 2003, en met name de verhoogde eis op contactgeluidsisolatie, heeft geleid tot een bewuster omgaan met harde vloerafwerkingen. De 820 EUROCOL DIM FLOOR

Nadere informatie

Hét bouwsysteem dat zich aanpast aan uw wensen...

Hét bouwsysteem dat zich aanpast aan uw wensen... Hét bouwsysteem dat zich aanpast aan uw wensen... Marktgerichte producten De bouwmarkt evolueert voortdurend. Met een aangepast productengamma wil Xella optimaal op de veranderingen inspelen. De nieuwe

Nadere informatie

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw 6IWc Volbouw 1 Inleiding Deel 2: Volbouw Er zijn verschillende manieren voor het bouwen van een passief huis. Een van die technieken is de volbouw techniek. Het wordt ook wel soms de traditionele manier

Nadere informatie

Eter-Backer HD Systeem. Geventileerd gevel- en plafondsysteem. Voor nieuwbouw en renovatie.

Eter-Backer HD Systeem. Geventileerd gevel- en plafondsysteem. Voor nieuwbouw en renovatie. Eter-Backer HD Systeem Geventileerd gevel- en plafondsysteem. Voor nieuwbouw en renovatie. Eén hoogwaardig bouwsysteem Nieuwe en creatieve esthetische mogelijkheden. De eenvoudige oplossing voor slanker

Nadere informatie

KOPPENMAAT EN LAGENMAAT :

KOPPENMAAT EN LAGENMAAT : KOPPENMAAT EN LAGENMAAT : INLEIDING: Wanneer een metselaar een muur gaat metselen in schoonmetselwerk is dit altijd in een bepaald metselverband. Het is dan aan te bevelen om de maatvoering van de wanden

Nadere informatie

Stanza Terrasoverkapping Assemblage- en montagehandleiding

Stanza Terrasoverkapping Assemblage- en montagehandleiding Assemblage- en montagehandleiding * * A T T E N T I E * * AVZ kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele voorkomende fouten in deze handleiding, noch voor eventuele nadelige gevolgen die uit

Nadere informatie

5 PRODUCTEN 5.3 SYSTEEMVLOEREN

5 PRODUCTEN 5.3 SYSTEEMVLOEREN PRODUCTEN.3 SYSTEEMVLOEREN RIBBENVLOER Een ribbenvloer is een vrijdragende systeemvloer van geprefabriceerde vloerelementen die in de lengterichting (overspanningsrichting) van ribben zijn voorzien. Ook

Nadere informatie

Montagehandleiding voor wasbak Oblong en Cuboid Type: wandmontage voor een holle wand

Montagehandleiding voor wasbak Oblong en Cuboid Type: wandmontage voor een holle wand Type: Lees voordat u overgaat tot montage van het product eerst deze handleiding zorgvuldig door. Volg de 5 stappen in deze handleiding tijdens de montage. De montage dient uitgevoerd te worden door een

Nadere informatie

Terca keramische raamdorpels

Terca keramische raamdorpels Terca keramische raamdorpels glas houten kozijn maat A raamdorpelclip min. 40 º vensterbank pleisterlaag Terca raamdorpel vochtkerend materiaal open stootvoeg isolatie Toepassing houten kozijn - kering

Nadere informatie

KS innovatieplaat. Montage adviezen

KS innovatieplaat. Montage adviezen KS innovatieplaat R Montage adviezen Onze montage adviezen beogen een zo goed mogelijke verwerking van de KS Innovatieplaat. Montage adviezen versie: K. De KS Innovatieplaat Toepassing De KS Innovatieplaat

Nadere informatie

Terca keramische raamdorpels. Bescherming en afwerking in één

Terca keramische raamdorpels. Bescherming en afwerking in één Terca keramische raamdorpels Bescherming en afwerking in één Keramische raamdorpels: bescherming en afwerking in één 1. Voor een mooie gevel Een keramische raamdorpel beschermt. Zorgt voor een snelle en

Nadere informatie

PROFILE SYSTEMS MICRODILATATIE VOOR VLOEREN. MicrAtec

PROFILE SYSTEMS MICRODILATATIE VOOR VLOEREN. MicrAtec MICRODILATATIE VOOR VLOEREN MicrAtec MicrAtec MicrAtec dilatatieprofielen zijn 3 mm smalle profielen die uitzetting én krimp opvangen in alle vloeren met harde afwerking. Het profiel voorkomt breuk en

Nadere informatie

Styrock. de isolerende lichtgewicht kantplank

Styrock. de isolerende lichtgewicht kantplank Styrock de isolerende lichtgewicht GEMAKKELIJK ARBEIDSVRIENDELIJK SNEL ISOLEREND KOSTENBESPAREND HOGE DRUKSTERKTE LICHTGEWICHT EENVOUDIGE CONSTRUCTIE BETON UITSTRALING de kant-en Styrock kant De functie

Nadere informatie

Kerto-Ripa. Houten vloer- en dakelementen voor grote overspanningen

Kerto-Ripa. Houten vloer- en dakelementen voor grote overspanningen Kerto-Ripa Houten vloer- en dakelementen voor grote overspanningen Kerto-Ripa Een innovatief constructiesysteem Welk constructiesysteem maakt het mogelijk om: een vrije overspanning tot wel 20 meter te

Nadere informatie

Details buitengevelisolatie Diffutherm

Details buitengevelisolatie Diffutherm Details buitengevelisolatie Diffutherm PAVATEX BENELUX bv T +31 (0)53-4331769 F +31 (0)53-4352111 E info@pavatex.nl www.pavatex.nl 411, 412, 431, 432 511, 512, 531 311, 331 213, 233, 243 212, 232, 242

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing Gaasbakken

Gebruiksaanwijzing Gaasbakken Gebruiksaanwijzing Gaasbakken Augustus 2013 001_NL Gebruiksvoorschrift F1 F2 F3 Er bestaan drie uitvoeringen gaasbakken. De 4983 heeft een verhoogde bodem. De 4980 en de 4984 hebben een verstevigde bodem

Nadere informatie

Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS

Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS Gevelbekleding NONIGNIS / IGNIS van massief hout. NONIGNIS kan worden toegepast in de gevel, kozijnborstweringen en voor houten bergingen, schuttingen,

Nadere informatie

BPB. Rigidur gipsvezelplaten. BPB, uw gids in gips.

BPB. Rigidur gipsvezelplaten. BPB, uw gids in gips. BPB Rigidur gipsvezelplaten BPB, uw gids in gips. 16 3 Rigidur gipsvezelplaten Artikel Dikte in mm Breedte in mm Standaardlengte Gewicht in kg Platen per pallet in mm per m 2 Rigidur gipsvezelplaten zijn

Nadere informatie

TECHNISCHE RICHTLIJNEN

TECHNISCHE RICHTLIJNEN 3. TECHNISCHE RICHTLIJNEN 3.01 BASISMATERIALEN LICHTBETON: bestaat uit zand, cement en lichte toeslagmaterialen zoals lava, geëxpandeerde klei en bims. Toepassing: (dragende) binnenwanden GRINDBETON: bestaat

Nadere informatie