NVKD studiedagen 4 6 juni 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NVKD studiedagen 4 6 juni 2015"

Transcriptie

1 NVKD studiedagen 4 6 juni 2015 Université de Liège Louis Leclercq Location NVKD conference: Station Scientifique des Hautes Fagnes 137 Rue de Botrange B-4950 Robertville (Mont Rigi) T: +32 (0) Geachte NVKD leden, Dit jaar vindt de jaarlijkse studiebijeenkomst van de NVKD plaats in België, namelijk op het Station Scientifique des Hautes Fagnes in Robertville (Mont Rigi). Dit jaar zullen er veel buitenlandse gasten zijn; daarom zal de lezingendag op de ledenvergadering na in het Engels gehouden worden. Als hoofdspreker konden wij Frédéric Rimet van het INRA (L'Institut National de la Recherche Agronomique) strikken, een bekende onderzoeker op het gebied van toepassing van kiezelalgen DNA in waterkwaliteitsstudies. Daarnaast kunnen wij weer een gevarieerd en interessant programma aanbieden. De eerste dag, donderdag 4 juni, staat zoals altijd in het teken van de taxonomische workshop (aanvang u.; kosten 150,00 Euro p.p.). De eerste vijf workshops waren een groot succes en onze workshopleider Bart Van de Vijver zal deze traditie zeker voortzetten 1. Thema van de 6 de workshop wordt het soortcomplex Navicula cryptotenella en N. cryptocephala. Deelnemers worden uitgenodigd om eigen preparaten met probleemsoorten mee te brengen. Speciale problemen met deze soortcomplexen kunnen tevens van tevoren aangemeld worden bij Bart Van de Vijver, bij voorkeur voor 10 mei Deelnemers kunnen hun eigen microscoop meebrengen; bent u van plan om dit te doen, dit graag aangeven bij Bart Van de Vijver Op vrijdag 5 juni is de jaarlijkse lezingendag (geen kosten) met zeven lezingen die een goede indruk geven van diatomeeën-gerelateerd onderzoek dat op dit moment in Nederland en België gedaan wordt. De dag zal afgesloten worden met een gezamenlijk diner (kosten incl. drank 40,00 euro p.p.) in het Restaurant Le Mont Rigi, op enkele passen van het Station. 1 De studieboeken van de vorige taxonomische workshops kunt u vinden op de NVKD website

2 Op zaterdag 6 juni is er traditiegetrouw een excursie gepland; dit jaar bezoek wij de Vallée de Hoegne, een prachtige vallei die de zeer voedselarme veengebieden doorkruist. Het is aangeraden om laarzen of waterdicht schoeisel mee te brengen! Ik wens alle deelnemers inspirerende studiedagen! Holger Cremer Voorzitter NVKD Dear NVKD members, dear participants, The annual study days of the NVKD 2015 take place in Belgium, at the Station Scientifique des Hautes Fagnes in Robertville (Mont Rigi). This year, we will have lots of foreign guests; therefore English will be the conference language apart from the members meeting. Key note speaker will be Frédéric Rimet of the INRA (L'Institut National de la Recherche Agronomique), a well-known researcher in the field of applied diatom genetics in water quality studies. Beside the key note we were able to arrange an interesting program. The first day, Thursday 4 June, is the 6 th taxonomic workshop 2 (start at 10:30 am, Euro per person). The former workshops were a big success and our trainer Bart Van de Vijver is keen to continue this tradition. Topic of the 6 th workshop is the species complex Navicula cryptotenella and N. cryptocephala. Workshop participants may wish to bring own slides with problematic valves of this species complex. Special problems can also be shared beforehand with Bart Van de Vijver, please before 10 May Participants may want to bring their own microscope; if so, please announce this to Bart Van de Vijver On Friday 5 June is the annual lecture day (no costs) with seven lectures which will give a good overview on diatom-related studies taking recently place in the Netherlands and Belgium. This day will be closed with a dinner (costs incl. drinks 40,00 Euro p.p.) in Restaurant Mont Rigi, located not far from the Station On Saturday 6 June there is the traditional excursion. We plan to visit the Vallée de la Hoegne, an oligotrophic valley running through the heathland area. It is advised to bring boots or waterproof shoes. I wish all participants inspiring study days! Holger Cremer Chairman NVKD 2 The workshop books of former taxonomic workshops are available on the NVKD website

3 BELANGRIJKE / IMPORTANT DEADLINES 10 Mei/May 2015: aanmelden via onderstaand inschrijfformulier voor taxonomische workshop, lezingendag en excursie. Registration with the registration form below for taxonomic workshop, lecture day and excursion. 10 Mei/May 2015: opgeven voor diner op vrijdag 5 juni (Restaurant Le Mont Rigi; via onderstaand inschrijfformulier. Registration for the dinner on Friday 5 June (Restaurant Le Mont Rigi; with the registration form below.

4 6de Taxonomische Workshop van de Nederlands-Vlaamse Kring van Diatomisten op 4 juni th Taxonomic Workshop of the Dutch-Flemish Society of Diatomists on 4 June 2015 BART VAN DE VIJVER Botanic Garden Meise, Department of Cryptogamy, Nieuwelaan 38, B-1860 Meise, Belgium De 6de taxonomische workshop zal doorgaan op donderdag 4 juni vanaf bij het Station Scientifique des Hautes Fagnes in Robertville (Mont Rigi). Geïnteresseerden voor deze workshop worden gevraagd zich voor 10 mei 2015 op te geven bij Holger Cremer Deze zesde workshop behandelt één van de meest bekende diatomeeën genera, Navicula sensu stricto. Het genus Navicula telt een aantal erg belangrijke soorten die we allemaal wel eens tegenkomen in onze monsters en die vaak voor verwarring zorgen: het complex van soorten rond Navicula cryptocephala en Navicula cryptotenella. Helaas zijn ook deze soorten verworden tot echte prullemandjes waarin je zowat alles kwijt kan. Daarom gaan we er in deze workshop dieper op in waarbij er veel gebruik zal gemaakt worden van het typemateriaal van deze soorten. Sommige soorten zijn makkelijk te onderscheiden, voor anderen zal iets meer hulp nodig zijn. Het loont volgens ons de moeite om een zo volledig overzicht te geven waardoor er weer een handig naslagwerkje zal verschijnen. Zoals steeds zal de workshop een theoretisch gedeelte omvatten in de voormiddag waarbij ingegaan wordt op de verschillende genera en soorten en een praktisch gedeelte waarbij we aan de hand van voorbeelden in preparaten illustratiemateriaal verschaffen over de besproken soorten. Uiteraard kunnen alle probleemgevallen uit deze genera die u ooit tijdens uw analyses hebt aangetroffen op voorhand overgemaakt worden aan B. Van de Vijver (Agentschap Plantentuin Meise, Nieuwelaan 38, B-1860 Meise, België, br.fgov.be). Deze zullen dan gebruikt worden tijdens de workshop om het onderwerp beter te omschrijven. De 6th taxonomic workshop will be organized on Thursday 4 June, starting at am at the Station Scientifique des Hautes Fagnes in Robertville (Mont Rigi). Interested colleagues are requested to register before 10 May 2015 by mailing to Holger Cremer This sixth workshop covers one of the most famous diatom genera Navicula sensu stricto. The genus Navicula has some very important species that we all sometimes encounter in our samples and that often cause confusion: the complex of species around Navicula

5 cryptocephala and Navicula cryptotenella. Unfortunately, even these species become real garbage bags where you can almost put everything in. Therefore we focus in this workshop on all species that can be confused with each other and when possible, we will make use of type material. Some species are easily distinguished while others will need a little more help. As always, the workshop will include a theoretical section the morning where the different species will be discussed and a practical part where we by means of examples in slides will illustrate all the different species. Of course, all problem species that you found in your slides can be send in advance to B. Van de Vijver (Agency Botanic Garden Meise, Nieuwelaan 38, B-1860 Meise, Belgium, These will be used during the workshop to better define the problems.

6 Inschrijvingsformulier NVKD bijeenkomst 4-6 juni 2015 te Mont Rigi Registration form NVKD study days on 4-6 June 2015 at Mont Rigi Opgave/registration per vóór 10 mei / before 10 May 2015 bij / to Holger Cremer: (+31-(0) ). Ik neem deel aan / I participate: o Donderdag 4 juni: Taxonomische workshop (150,00 Euro p.p.; studenten 50,00 Euro p.p.) / Thursday 4 June: Taxonomic workshop ( Euro p.p.; students Euro p.p.). o Deelname bevestiging volgt na overmaken van 150,00 Euro p.p. op rekeningnummer NL91INGB ten name van Nederlands Vlaamse Kring van Diatomisten Amsterdam onder vermelding van NVKD Taxonomische Workshop Registration will be confirmed only following transfer of Euro p.p. to account no NL91INGB (account holder: Nederlands Vlaamse Kring van Diatomisten Amsterdam) under the heading NVKD Taxonomic Workshop o Donderdag 4 June: s avonds diner (eigen kosten); graag speciale wensen (vegetarisch, etc.) van tevoren kenbaar maken aan H. Cremer. Bij voldoende aantal aanmeldingen wordt een tafel in een restaurant door de organisatie (Bart Van de Vijver) gereserveerd / Thursday 4 June: dinner (own expenses); please inform H. Cremer beforehand on special diet wishes. o Vrijdag 5 juni: lezingendag, ledenvergadering NVKD (geen kosten) / Friday 5 June: lecture day, memebers meeting NVKD (no costs). o Vrijdag 5 juni: s avonds diner (40,00 Euro p.p.); graag speciale wensen (vegetarisch, etc.) van tevoren kenbaar maken aan H. Cremer. Deelname bevestiging volgt na overmaken van 40 Euro p.p. op rekeningnummer NL91INGB ten name van Nederlands Vlaamse Kring van Diatomisten Amsterdam onder vermelding van NVKD Diner Friday 5 June: diner (40.00 Euro p.p.); please inform H. Cremer beforehand on special diet wishes. Registration will be confirmed only following transfer of Euro p.p. on account no NL91INGB (account holder: Nederlands Vlaamse Kring van Diatomisten Amsterdam) under the heading NVKD Dinner 2015.

7 o Zaterdag 6 juni: excursie Vallée de Hoegne (geen kosten; eventueel lunch na afloop op eigen kosten) / Saturday 6 June: excursion to Vallée de Hogne (no costs; lunch afterwards on own expenses). o Overnachting Station Scientifique: ik wil graag overnachten in het Station Scientifique (2-4 personen per kamer; kostprijs 14,00 Euro per nacht plus 5,00 Euro voor bedlinnen). Overnachting wordt gereserveerd op basis van first come-first serve / Accommodation Station Scientifique: I would like to stay at the Station Scientifique (2-4 persons per room; tariff Euro per night plus 5.00 Euro for bed sheets). Accommodation is reserved on a first come-first serve basis. o Overnachting elders: ik boek zelf overnachting in de omgeving en logeer niet in het Station Scientifique / Accommodation elsewhere: I organize accommodation myself and do not stay at the Station Scientifique. Uw gegevens / Personal information: Naam / name: Organisatie / organisation: Adres en postcode / address and postal code: Woonplaats / City: Land / Country: Tel. nr. / phone no.: / Bijzonderheden en opmerkingen / special information:

8 Hotel- en reisinformatie / Accomodation and travel information Locatie / Location: Station Scientifique des Hautes Fagnes, 137 Rue de Botrange, B-4950 Robertville (Mont Rigi) Telefoon / Phone: +32 (0) (Louis Leclercq) Informatie over de locatie is beschikbaar via de website Het Station ligt op het NO-puntje van de Ardennen, op de top van de Hoge Venen (674 m), vlak bij het Staatsnatuurreservaat de Hoge Venen, middenin het Natuurpark Hoge Venen / Eifel (Gemeente Waimes). Het Station is te bereiken met eigen vervoer of met trein en bus vanaf Verviers, Eupen, Malmédy of Sankt-Vith. Information on the location is available on the website The research station is located on the Hautes-Fagnes plateau, on the northeastern border of the Ardenne region (alt. 674 m), within the Hautes-Fagnes / Eifel nature park. The site is easy accessible by road or railway and bus from Verviers, Eupen, Malmedy and Sankt-Vith. Met de auto / By car Vanuit Brussels, Liège, Maastricht: Via snelweg E40 (A3), afrit 38 Eupen, vervolgens N67 richting Eupen en N68 richting Malmedy tot kruispunt Mont Rigi. From Brussels, Liège, Maastricht Via freeway E40 (A3), exit 38 Eupen, further on N67 direction Eupen and N68 direction Malmedy until crossing Mont Rigi. Met de trein / By train Het Station is te bereiken met trein en bus vanaf Verviers, Eupen, Malmédy of Sankt-Vith. Collega s die met de trein willen reizen worden verzocht om van tevoren contact op te nemen met Holger Cremer of Bart Van de Vijver om vervoer vanaf het treinstation naar de conferentielocatie te regelen. The conference site is easy accessible by railway and bus from Verviers, Eupen, Malmedy and Sankt-Vith. Colleagues coming by train are requested to contact Holger Cremer or Bart Van de Vijver for arrangement of transfer from train station to conference site.

9 Overnachten / Accommodation Station Scientifique Het Station Scientifique biedt overnachtingsgelegenheid in acht 4-persoons kamers en drie 2- persoons kamers (11 kamers met in totaal 38 plaatsen) maar met gemeenschappelijk badkamers en toilet. Prijs voor de accommodatie is 14,00 Euro per nacht en 5 euro voor bedlinnen en handdoeken. The scientific station offers accommodation in eight 4- person rooms and three 2-person rooms (11 rooms with in total 38 beds) with shared bathrooms and toilets. Price is Euro per night plus 5.00 Euro for bed sheets and towels. Omgeving/Regional In Jalhay (10 km van het Biologisch Station) en Sourbrodt (8 km van het Station) zijn verschillende hotels. Raadpleeg [www.booking.com] voor meer informatie. In Jalhay (10 km from the Station Scientifique) and Sourbrodt (8 km from the Station) are a number of hotels. Information can be collected on [www.booking.com].

10 Program 5 June 2015: lecture day Welcome (coffee, tea) Opening by Holger Cremer, chairman NVKD Louis Leclerq (Université Liège, Belgium) Introduction Station Scientifique des Hautes Fagnes Frédéric Rimet (INRA Thonon les Bains, France) Use of metabarcoding for water quality assessment using diatoms NVKD Members meeting. The agenda is attached (in Dutch language) Lunch Geurt Verweij (Koeman en Bijkerk, Haren, The Netherlands) As time goes by Do new species concepts affect counting protocol and ecological assessment? Hannah Vossel (University of Bonn, Germany) The diatom flora of Lake Kinneret (Israel) Palaeolimnological evidence for holocene climate change and human impact in the southeastern Mediterranean Keechy Akkerman (Utrecht University, The Netherlands) Early human influence upon water quality of Llangorse Lake (Wales, United Kingdom) and Hijkermeer (The Netherlands) Pauze Aleksandra Cvetkoska (Utrecht University, The Netherlands) Diatom response and planktonic diversity in ancient lakes under the pressure of Quaternary climate change: lessons learned from lakes Ohrid and Prespa Herman van Dam (Water and Nature, Amsterdam, The Netherlands) Diatoms and their environment in lime-rich springs in The Netherlands Closing remarks by the chairman of the NVKD.

11 Agenda ledenvergadering NVKD op vrijdag 5 juni 2015 bij Mont Rigi, België GERT VAN EE (SECRETARIS NVKD) 1. Opening, vaststellen agenda, mededelingen, ledenlijst. 2. Verslag ledenvergadering 16 mei 2014 te Leiden. Dit verslag is ook afgedrukt in Diatomedelingen 38, 2014, p Kort jaaroverzicht 2014 (secretaris). 4. Toelichting financieel jaaroverzicht 2014 en begroting 2015: penningmeester, P. Vos. 5. Verslag kascommissie over 2014 en verkiezing nieuw lid van de kascommissie (Adrienne Mertens is aftredend en Marianne Thannhauser blijft nog 1 jaar aan). Op de vergadering wordt een nieuw kascommissielid gekozen. 6. Verkiezing nieuwe bestuursleden. Het bestuur heeft op zijn laatste vergadering besloten om Jako van der Wal uit te nodigen om tot het bestuur van de NVKD toe te treden. Uitgenodgde zal in het bestuur de belangen van de waterschappen in de NVKD behartigen. Jako van der Wal stelt zich verkiesbaar. Tegenkandidaten kunnen zich melden bij de voorzitter of de secretaris voor de ledenvergadering, bij voorkeur schriftelijk. 7. Web-site NVKD. B. Pex 8. Taxonomische diatomeeën workshop: verslag 2014 (zie ook Diatomededelingen 38) en toekomst (Bart Van de Vijver). 9. Ringtest. Op de vergadering in 2014 bij Aquon in Leiden is geopperd om weer een ringtest te doen. Mogelijkheden worden besproken door Bart Van de Vijver (Bart Van de Vijver). 10. Web-based taxonomische site (Frans, Bart). Bart Van de Vijver en Frans Kouwets verwachten met een website te komen over taxonomie van diatomeeën van de lage landen. 11. Diatomededelingen 39: nieuws, indienen kopij, deadline. 12. NVKD beurzen voor studenten. 13. Rondvraag en sluiting.

12 Verslag ledenvergadering NVKD 16 mei 2014 bij AQUON te Leiden, Nederland CAROLINE SOUFFREAU (BESTUURSLID NVKD) 1. Opening, vaststellen agenda, mededelingen. Holger Cremer opent de ledenvergadering. Hij merkt op dat de secretaris Gert van Ee vandaag afwezig is en Caroline Souffreau voor deze vergadering zijn taken overneemt en het verslag opstelt. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Verder geen mededelingen. Er zijn 17 leden van de NVKD aanwezig. 2. Verslag ledenvergadering 31 mei 2013 te Overasselt, Nederland. Dit verslag is ook afgedrukt in Diatomedelingen 37, 2013, Het verslag is ongewijzigd vastgesteld. Volgende actiepunten werden overlopen: 7. Website: De geplande rubriek met literatuur relevant voor analisten werd nog niet opgestart. Bart Van de Vijver heeft nog geen tijd gehad om de pdf s door te sturen, en bovendien rust er copyright op het grootste deel van deze literatuur en mogen pdf s niet zomaar vrij beschikbaar gesteld worden op een website. Er wordt het idee opgeworpen om onder deze rubriek de referenties te zetten naar de relevante literatuur, en niet de pdf s zelf. Dit zal besproken worden op de volgende bestuursvergadering. Bart vult ook aan dat het interessant zou zijn mocht Bert Pex op de mailinglijst van Luc Ector staan, zodat de mails van Luc met nieuwe literatuur (relevant voor analisten) door Bert doorgestuurd kan worden naar de leden van NVKD. Er wordt aangevuld dat inschrijven op ResearchGate ook een goede manier is om op de hoogte te blijven van de nieuwe literatuur. 8. Taxonomische diatomeeën workshop: Bart heeft de lijst met namen uit de Limnodata Neerlandica gekregen van Herman. 9. Web-based taxonomische site: Een stand van zaken zal gegeven worden in deze ledenvergadering (zie onder punt 10). 3. Kort jaaroverzicht 2013 (secretaris). Een kort jaaroverzicht over 2013 werd voorgesteld door Caroline Souffreau. Het overzicht is vermeld na dit verslag. 4. Toelichting financieel jaaroverzicht 2013 en begroting 2014: penningmeester P. Vos. Peter Vos meldt dat de NVKD financieel zeer gezond is. Er is ruim 8000 in kas. Redenen hiervoor zijn o.a. de inkomsten door de taxonomische workshops van de voorbije jaren, de sponsoring van TNO bij het drukken en verzenden van Diatomededelingen, en de (deel)sponsoring van de lezingendagen door de gastinstituten. Er is geen noodzaak tot contributieverhoging. In theorie zou een vereniging zoals de NVKD rond reserve moeten hebben. Er is dus ruimte in kas, en de vraag rijst wat met dit vermogen gedaan kan worden. Er wordt aan de leden gemeld dat ook zij hierover hun zeggenschap hebben, en zij ideeën naar Holger of Gert kunnen sturen. Eventueel kan een deel van het vermogen gebruikt worden om de lezingendag in 2015 in Mont Rigi te organiseren. Bart Van de Vijver vraagt of de NVKD eventueel een vergoeding kan leveren voor de reiskosten van Adrienne Mertens wanneer zij in de Plantentuin van Meise vrijwillig meewerkt aan de web-based Atlas voor Nederlands-Vlaamse

13 diatomeeën (dat zou gaan om 1 dag per week). Deze atlas komt namelijk ook de overige leden van de NVKD ten goede. Er wordt voorgesteld om eventueel de eerste jaren deze website enkel voor NVKD-leden toegankelijk te maken, maar dit wordt onnodig verklaard. 5. TNO is gestopt met Diatomeeën onderzoek en sponsoring van de NVKD (drukkosten, verzendkosten, uren). Gevolgen hiervan. Keuze om Diatomededelingen digitaal (pdf) te verzenden en niet meer als papier. Eind 2013 heeft TNO de sponsoring van de redactie, druk en verzending van Diatomededelingen stopgezet. Om dit op te vangen zijn er drie opties: (i) nieuwe sponsoring zoeken; (ii) druk- en verzendingskosten eigenhandig als vereniging uit de inkomsten betalen (vnl. uit de ledencontributie); (iii) Diatomededelingen in de toekomst enkel digitaal als pdf uitbrengen en versturen. Het bestuur wou alle leden een kans geven om hierin hun inbreng te hebben, en stelde hen via een enquête (verstuurd per in februari) de vraag of zij al dan niet opteren voor enkel een digitale versie van Diatomededelingen. Op de lezingendag zelf wordt een korte discussie gehouden over deze vraag, voornamelijk om het bestuur een idee te geven van wat er bij de leden leeft. De finale beslissing zal door het bestuur zelf genomen worden gedurende de volgende bestuursvergadering. Bart vraagt naar de druk- en verzendingskosten, en Holger meldt dat dit op zo n 600 (druk) en 200 (verzendingskosten) komt (voor 80 exemplaren). Peter Vos oppert dat het belangrijk is dat leden iets tastbaars krijgen, onder de vorm van een fysiek boekje, en wordt hierbij bijgetreden door enkele leden. Bart Van de Vijver vraagt zich af of het mogelijk is het aantal exemplaren te reduceren naar 65 (ca. 50 leden + 15 exemplaren extra zoals voorheen afgesproken). Bart zal prijzen navragen voor drukkosten bij enkele firma s in Vlaanderen; hij zit er ook niet mee in om eventueel zelf de boekjes in enveloppen te steken en op de post te doen in België en Nederland. Er wordt een idee gegeven om ook meteen de digitale versie rond te sturen, en om artikels reeds vóór de finalisatie van Diatomededelingen op de website te zetten (met een inlogcode voor de leden), dit ook om het bezoekersaantal van de website te verhogen. Uit de eerste resultaten van de enquête (12 antwoorden) bleken 11 van de 12 inzendingen voorstander voor enkel digitaal te zijn. Bij een informele stemming op de ledenvergadering waren er 19 personen in de zaal, waarvan 17 leden. Hiervan hebben er 8 personen gestemd vóór een papieren versie van Diatomededelingen, 9 hebben geen reactie getoond (dus tegen of neutraal). Het bestuur zal zich op zijn volgende vergadering over deze kwesties beugen en tot een gewogen beslissing komen hoe Diatomededelingen in de komende jaren gepubliceerd worden. 6. Verslag kascommissie over 2013 en verkiezing nieuw lid van de kascommissie (Geurt Verweij is aftredend en Adrienne Mertens blijft nog 1 jaar aan). Op de vergadering wordt een nieuw kascommissielid gekozen. De kascommissie heeft na controle de boeken in orde bevonden; de vergadering besluit de penningmeester te dechargeren onder dankzegging voor zijn werk. De kascommissie wordt vriendelijk bedankt voor haar werkzaamheden; Geurt Verweij treedt af en Marianne Thannhauser wordt door de vergadering als nieuw kascommissielid gekozen. Daarmee bestaat de kascommissie uit Adrienne Mertens (aftredend in 2015) en Marianne Thannhauser. 7. Verkiezing nieuwe bestuursleden. Volgens het aftreedrooster is Bert Pex aftredend bestuurslid. Bert stelt zich opnieuw verkiesbaar. Tegenkandidaten kunnen zich melden bij de voorzitter of de secretaris voor de ledenvergadering, bij voorkeur schriftelijk.

14 Er hebben zich geen kandidaten gemeld en de vergadering besluit om Bert Pex opnieuw te benoemen tot bestuurslid. De voorzitter feliciteert (afwezige) Bert Pex met zijn herkiezing. 8. Web-site NVKD. B. Pex Bert Pex is afwezig. Holger meldt dat meerdere pagina s niet up-to-date zijn en noemt een aantal voorbeelden: bv. adressen van bestuursleden niet aangepast of onvolledig; aankondigingen van belangrijke symposia niet up to date; pagina van publicaties van leden kort en oud; overzicht van NVKD studiedagen niet compleet. De vraag rijst of het aan de webmaster is om dit in de gaten te houden en updates na te vragen bij de leden. Er wordt nagedacht of deze functie door te hevelen valt naar een andere verantwoordelijke of te splitsen is over twee personen. Ook de leden zelf hebben hun verantwoordelijkheid en zouden updates moeten doorsturen naar de webmaster. Een andere optie is om de website op een gebruiksvriendelijker platform te laten lopen (bv. WordPress) zodat het door meerdere mensen eenvoudig bewerkt kan worden. Eventueel kan een deel van het vermogen van de NVKD besteedt worden om de website door een professioneel vormgever te laten vernieuwen (eenmalige kosten rond 1500 ). Eventueel kan een werkgroep opgericht worden rondom Bert voor inhoudelijke ondersteuning, maar er zal eerst besproken worden met Bert wat hij zelf het beste acht en of hij inhoudelijke/vormelijke ondersteuning nodig heeft. De web-site wordt een van de discussiepunten op de volgende bestuursvergadering. 9. Taxonomische diatomeeën workshop: verslag 2013 (zie ook Diatomededelingen 37) en toekomst (Bart Van de Vijver). De workshop van dit jaar liep vlot. Jaco maakt het verslag op. Bart meldt dat volgend jaar het Navicula cryptotenella-complex en andere kleine Navicula soorten zullen worden besproken. Wat de verdere toekomst betreft wil Bart de workshops zeker verder laten doorgaan, en deze op zich nemen, maar wil hij liefst onderwerpen krijgen van leden. Volgend jaar wordt eventueel een ringtest uitgevoerd om na te gaan waar de pijnpunten liggen (vermoedelijk een staal uit iets zuurdere condities). Holger vraagt of Bart ondersteuning door een ander lid kan gebruiken bij de planning en doorvoering van de taxonomische workshops. Bart wijst dit af en oppert dat het opbouwen van een tweede trainer voorlopig niet nodig is. 10. Web-based taxonomische site (Frans, Bart). Bart Van de Vijver en Frans Kouwets verwachten met een website te komen over taxonomie van diatomeeën van de lage landen. Stand van zaken voor de taxonomische site: Frans meldt dat de site er is en op de server van Rijkswaterstaat loopt. Het loopt op WordPress en het is eenvoudig om tekst en foto s bij te plaatsen mits je de inlogcode hebt. Een editor wordt aangesteld om alles in de gaten te houden. De bouw van de website werd uitbesteed. Alle TWN groepen (dus niet alleen kiezelwieren) worden door de web-based taxonomische site beheerd. Momenteel zijn er testen aan de gang. Per soort wordt met aparte tabbladen gewerkt (algemeen beeld, variabiliteit, belangrijke kenmerken, tekst, verspreiding, literatuur), die in de toekomst aangevuld kunnen worden. De eerste insteek van deze atlas is een hulp voor het identificeren van soorten. Er volgt een oproep aan alle leden om materiaal van mooie populaties door te sturen naar Bart Van de Vijver en Adrienne Mertens, zodat zij op een gestandaardiseerde manier foto s kunnen maken voor de website. Concrete acties: - Waarom is er een verbinding nodig met de server van Rijkswaterstaat, en kan dit vermeden worden? - Voor SEM foto s kunnen Adrienne en Bart mogelijks bij TNO terecht.

15 - Wie zorgt voor de inhoud? In eerste instantie zijn dit Frans, Bart en Adrienne, maar ook iedereen die iets wil leveren voor een bepaalde soort. Alle foto s zullen door Bart en Adrienne worden gemaakt, en controle van nieuwe informatie zal ook in de eerste plaats door Bart en Adrienne gebeuren. - Frans zal het bestuur en de leden op de hoogte houden van ontwikkelingen omtrent de webbased taxonomische site. 11. Diatomededelingen 38: nieuws, indienen kopij, deadline. De redactie van Diatomededelingen 38 zal door Bart gebeuren, en doel is om het tijdschrift vóór kerstmis gereed te hebben. Alle sprekers worden uitgenodigd om een artikel van hun lezing op te stellen en naar Bart door te sturen tegen ten laatste 1 september (met figuren en tabellen apart van de tekst, taal naar eigen keuze Nederlands of Engels). Er wordt ook aangemoedigd om artikels of inhoud voor andere rubrieken door te sturen. Volgende week zal Bart een uitnodiging sturen naar alle sprekers, en concrete info doorsturen. 12. Rondvraag en sluiting. Er wordt de opmerking gegeven dat adressen niet steeds up-to-date zijn. Er wordt gevraagd aan de leden om het bestuur op de hoogte te brengen van adreswijzigingen. Er zal een ledenlijst rondgestuurd worden naar de Nederlandse leden zodat deze hun adressen kunnen controleren, indien de wet op de privacy dit toelaat. In België waar de wet op de privacy het rondsturen van dergelijke lijsten verbiedt kan de geüpdatete ledenlijst van januari gebruikt worden. Het bestuur zal op zijn vergadering in het najaar 2014 een manier vinden om de ledenlijst te updaten zonder privacy rechten te schenden.

16 Kort jaaroverzicht NVKD 2014 GERT VAN EE EN CAROLINE SOUFFREAU Het jaar 2014 is goed verlopen met als hoogtepunt de bijeenkomst in Leiden in mei en het verschijnen van Diatomededelingen 38 in december. Het aantal leden is gegroeid! Dat is goed nieuws. In 2014 zijn er 4 nieuwe leden bijgekomen: twee uit Belgie, één uit Nederland en één uit Zweden. Hierdoor komt het aantal leden op 51. Daarnaast zijn er tien instituten lid van de NVKD. Het actualiseren van het ledenbestand wordt verder doorgezet in Wanneer u wijzigingen heeft in werkplek, adres, mailadres of anders, graag doorgeven aan de secretaris. De bijeenkomst in Leiden bij Aquon van 15 tot 17 mei was een groot succes. Het verslag is terug te vinden in Diatomededelingen 38. Ook is hierin het verslag opgenomen van de 5e taxonomische workshop door Prof. Dr. Bart Van de Vijver evenals het verslag van de ledenvergadering op 16 mei. De organisatie was in handen van Jako van der Wal. In Diatomededelingen 38 wordt bekend gemaakt dat we studenten willen aanmoedigen om naar de bijeenkomsten van de NVKD te komen door middel van een beurs. Deze kunnen ze aanvragen bij het bestuur. Er is in Diatomededelingen 38 ook een oproep geplaatst om artikelen te maken voor Diatomededelingen. Hierbij kunt u hulp krijgen van bestuursleden als dat nodig is. Er worden veel interessante zaken gevonden die het vermelden waard zijn en leuk zijn om te delen met collega diatomisten. Op de website van de NVKD is van alles te vinden: studiedagen, de cursusboeken van de workshops, nieuws over diatomeeën, bijeenkomsten in binnen- en buitenland, microscopie, etc. Ook is de bibliotheek hier te vinden met honderden titels van diatomeeën literatuur. U kunt die opvragen bij Caroline Souffreau. Op de bestuursvergadering in september 2014 zijn voorbereidingen getroffen voor de bijeenkomst in 2015 in de Hautes Fagnes van 4-6 juni We zijn hier eerder te gast geweest in het biologisch station van de universiteit van Luik in deze prachtige omgeving.

17 ABSTRACTS NVKD Lezingendag / Lecture day 6 juni / 6 June 2015

18 Use of metabarcoding for water quality assessment using diatoms FREDERIC RIMET(1), AGNES BOUCHEZ(1), FRANÇOIS KECK(1), VALENTIN VASSELON(1), JEAN-MARC FRIGERIO(2), PHILIPPE CHAUMEIL(2) & ALAIN FRANC(2) (1) INRA - UMR Carrtel, 75 av. de Corzent - BP 511, Thonon les Bains cedex, France (2) INRA - UMR BioGeCo, 69, route d'arcachon; Pierroton; Cestas Cedex, France Diatoms are used as ecological indicator to assess rivers and lake quality. Classically, methodologies are based on microscopic identifications and counts of their frustules and then biotic indices are calculated. But, such methodologies are time-consuming and require expert knowledge. For a decade, molecular barcoding has showed its efficiency for species identification of any living organisms, including diatoms. When associated to next generation sequencing (NGS), molecular barcoding opens new avenues to identify simultaneously all species in one environmental sample, so called metabarcoding. The medium term benefits of using metabarcoding for diatom biomonitoring is to reduced costs and analysis delays. We present here some recent technological and methodological developments in this area. We will first focus this talk on the importance of collections and traceability of data. An openaccess and curated reference barcoding database for diatoms, called R-Syst::diatom, developed in the framework of R-Syst, the barcoding network of INRA (French National Institute for Agricultural Research) and of international collaborations will be presented. The R-syst::diatom database is linked to an online bioinformatics workflow used for analyzing NGS data on a Galaxy platform, opening access to intensive computing when useful. Several examples using different NGS technologies (454, PGM) to analyze synthetic and environmental samples coming from various locations (temperate and tropical rivers and lakes) will be presented. Recent developments toward standardization of methodologies using metabarcoding for diatom biomonitoring will be discussed. Then, questions about taxonomic resolution for an optimal biomonitoring efficiency will be addressed in the light of recent studies relating diatom phylogeny to their ecological preferences.

19 As time goes by Do new species concepts affect counting protocol and ecological assessment? GEURT VERWEIJ Koeman en Bijkerk B.V., P.O. Box111, 9750 AC Haren, The Netherlands Modern diatom taxonomy is a dynamic discipline, generating a flow of changes ecologists have to deal with. Many new species are described. At the same time, species complexes are investigated and split in two or more separate species. As a result, nowadays more species are found in a sample. Effects of these changes on the ecological assessment of surface waters can be expected. To investigate such effects, we started an experiment that should answer the following questions: 1) Are the currently used counting strategies still valid? 2) Do rare diatom species affect the results of ecological assessment more than assumed today? 3) Should the impact of rare species on ecological assessment be valued differently? Five diatom samples were selected from different WFD water body types. The samples were taken and analysed almost two decades ago, in 1996 and They were reanalysed using current taxonomical and ecological knowledge. Two different counting protocols were used. The first one, counting 200 valves, was also used in According to the second protocol, 1000 valves were counted. From the latter countings, several subsets of 200, 300, 400 and 500 valves were drawn randomly for further statistical analysis. For this purpose the observations in each field of view were recorded in those 1000-valves countings. To compare the impact of changes in species concept on ecological assessment with that of changes in the diatom community, the original sampling stations have been resampled in During each year, samples were taken in September and the same type of plant material was collected. The samples taken in 2014 were analysed according to both counting protocols that were used for the samples. Ecological assessment based on the results of light microscopy may be inaccurate because 1) several taxa can be identified to the species level by electron microscopy (EM) only, and 2) the presence of subfossil material in a sample cannot be established using slides and light microscopy. Therefore, we use EM as an additional technique in the experiment to estimate the amount of dead or subfossil material from the desintegration of frustules. Material from four of the samples taken in 1997 has been cleaned and made suitable for EM analysis. In this presentation the first results will be shown, with a focus on the impact of different taxonomical species concepts on ecological assessment. We will also discuss the number of counted valves that is required for a reliable indication of species composition and ecological characterization.

20 The diatom flora of Lake Kinneret (Israel) Palaeolimnological evidence for holocene climate change and human impact in the southeastern Mediterranean HANNAH VOSSEL University of Bonn, Steinmann Institute for Geology, Mineralogy and Palaeontology, Nussallee 8, Bonn, Germany The Mediterranean basin is a region of highly complex topography and climatic variability, such that our understanding of the past environmental variability is still limited. Diatoms (single-celled siliceous algae, Bacillariophyceae) are abundant, diverse and sensitive to a wide range of environmental parameters. They are often well preserved in lake sediment records, and have well-recognised potential to generate high-quality paleolimnological data. Diatoms remain one of the least-exploited proxies in Mediterranean palaeoclimate research. Here, we present results of diatom analysis of an 18 m sediment core from Lake Kinneret (Israel) as part of a multi-proxy study of Holocene climate change and human impact in the Levant (http://www.sfb806.uni-koeln.de). Results are compared with other proxy data including pollen, and with output data from regional climate modelling, to strengthen interpretation of environmental change in the southeastern Mediterranean. The results show remarkable shifts in the diatom flora over the last ca. 8,000 years. Preliminary investigations show that 98% of the diatom taxa can be classified as oligohalobous-indifferent and as alkaliphilous, as is typical of freshwater, alkaline lakes of open hydrology in limestone, karst-dominated catchments. Changes in the diatom data over time can be interpreted mainly in terms of productivity shifts, with a clear trend from oligotrophic at the base to hypereutrophic in the modern lake. The eutrophication trend accelerates after ca. 3,000 cal. yrs. BP, indicating the influence of increased human activity in the catchment, identified previously by analysis of the vegetational history (Schiebel, 2013). The analysis of the composition of the diatom flora also provides some evidence for lake-level fluctuations, as a proxy for shifts in moisture availability. Low lake-level stands are characterized by low diatom concentration and increased relative abundance of littoral taxa. High lake-level stands are marked by the clear dominance of planktonic species, such as Cyclotella ocellata PANTOCSEK and Cyclotella paleo-ocellata VOSSEL & VAN DE VIJVER (a newly described centric diatom which may be endemic (Vossel et al., 2015), in phases of high diatom concentration. Such inferred lakelevel oscillations correlate well with the output from the climatic models from the Levant region, representing changes in moisture availability (Litt et al., 2012), although the signal is obscured in the last 3,000 years by the effects of anthropogenic eutrophication. References Litt, T.; Ohlwein, C.; Neumann, F. H.; Hense, A. & Stein, M. (2012): Holocene climate variability in the Levant from the Dead Sea pollen record. Quat. Sci. Rev., 49: Schiebel, V. (2013): Vegetation and climate history of the southern Levant during the last 30,000 years based on palynological investigation. Rheinische Friedrich-Wilhelms University of Bonn, 104 pp. Vossel, H.; Reed, J. M.; Houk, V.; Cvetkoska, A. & Van de Vijver, B. (2015): Cyclotella paleo-ocellata, a new centric diatom (Bacillariophyta) from Lake Kinneret (Israel). Fottea, 15 (1), in press.

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017 www.iuscommune.eu INVITATION Ius Commune Masterclass 22 June 2017 Amsterdam Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers,

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN GENEESMIDDELEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN GENEESMIDDELEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN GENEESMIDDELEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN STAFLEU

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

International Leiden Leadership Programme

International Leiden Leadership Programme International Leiden Leadership Programme Information Evening 1 November 2016 Universiteit Leiden.. LLP Programme team Menno Mennes Lucille Brakefield Janna van Helden Ratna Lachmansingh Programme Bij

Nadere informatie

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Online Resource 1 Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Journal: Higher Education Authors: Anja J. Boevé, Rob R. Meijer, Roel J. Bosker, Jorien

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen Voorschoolse vorming en de ontwikkeling van kinderen 1 De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van Kinderen The Relationship between Early Child Care, Preschool Education and Child Development

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

University of Groningen

University of Groningen University of Groningen De ontwikkeling van prikkelverwerking bij mensen met een Autisme Spectrum Stoornis en de invloed van hulp en begeleiding gedurende het leven. Fortuin, Marret; Landsman-Dijkstra,

Nadere informatie

BE Nanoregistry Annual Public Report

BE Nanoregistry Annual Public Report 1 BE Nanoregistry Annual Public Report Carine Gorrebeeck FPS Health, Food Chain Safety & Environment 2 WHY? The objectives of the registry (a.o.): - Traceability: allow competent authorities to intervene

Nadere informatie

Koninklijk ontbijt. Croissant met boter en jam. Yoghurt met granola en rood fruit. Oerbrood met ham en kaas. Roerei Supplement met zalm 2,50 extra

Koninklijk ontbijt. Croissant met boter en jam. Yoghurt met granola en rood fruit. Oerbrood met ham en kaas. Roerei Supplement met zalm 2,50 extra Ontbijt menu voor groepen 2017 Koninklijk ontbijt Croissant met boter en jam Yoghurt met granola en rood fruit Oerbrood met ham en kaas Roerei Supplement met zalm 2,50 extra Een glas verse jus d orange

Nadere informatie

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas University of Groningen Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

3e Mirror meeting pren April :00 Session T, NVvA Symposium

3e Mirror meeting pren April :00 Session T, NVvA Symposium 3e Mirror meeting pren 689 13 April 2017 14:00 Session T, NVvA Symposium steps since April 2016 The enquiry (June to August 2016) performed by the national bodies. Resulting in 550 comments. Three/Four

Nadere informatie

Financial yearly report YES-DC 2011

Financial yearly report YES-DC 2011 Financial yearly report YES-DC 2011 General meeting of members, February 22 rd 2012 Summary The equity of YES-DC on 2 nd February 2011 was 5.207,57 and we budgeted a difference of about 12,50 less in 2011.

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

parking permit mymaastricht.nl how to apply for a parking permit in Maastricht mymaastricht.nl guidance document

parking permit mymaastricht.nl how to apply for a parking permit in Maastricht mymaastricht.nl guidance document mymaastricht.nl guidance document parking permit how to apply for a parking permit in Maastricht requirements you have a residence permit and a BSN number the car runs under your name your vehicle s registration

Nadere informatie

General info on using shopping carts with Ingenico epayments

General info on using shopping carts with Ingenico epayments Inhoudsopgave 1. Disclaimer 2. What is a PSPID? 3. What is an API user? How is it different from other users? 4. What is an operation code? And should I choose "Authorisation" or "Sale"? 5. What is an

Nadere informatie

Zo werkt het in de apotheek (Basiswerk AG) (Dutch Edition)

Zo werkt het in de apotheek (Basiswerk AG) (Dutch Edition) Zo werkt het in de apotheek (Basiswerk AG) (Dutch Edition) C.R.C. Huizinga-Arp Click here if your download doesn"t start automatically Zo werkt het in de apotheek (Basiswerk AG) (Dutch Edition) C.R.C.

Nadere informatie

De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik. makend van GPS- en Versnellingsmeterdata

De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik. makend van GPS- en Versnellingsmeterdata De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik makend van GPS- en Versnellingsmeterdata The relationship Between the Physical Environment and Physical Activity in Children

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid Van Nederland, Volume 8... (Romanian Edition)

Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid Van Nederland, Volume 8... (Romanian Edition) Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid Van Nederland, Volume 8... (Romanian Edition) Click here if your download doesn"t start automatically Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid

Nadere informatie

Classification of triangles

Classification of triangles Classification of triangles A triangle is a geometrical shape that is formed when 3 non-collinear points are joined. The joining line segments are the sides of the triangle. The angles in between the sides

Nadere informatie

EM7680 Firmware Update by OTA

EM7680 Firmware Update by OTA EM7680 Firmware Update by OTA 2 NEDERLANDS/ENGLISH EM7680 Firmware update by OTA Table of contents 1.0 (NL) Introductie... 3 2.0 (NL) Firmware installeren... 3 3.0 (NL) Release notes:... 3 4.0 (NL) Overige

Nadere informatie

University of Groningen. Who cares? Kamstra, Aafke

University of Groningen. Who cares? Kamstra, Aafke University of Groningen Who cares? Kamstra, Aafke IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below.

Nadere informatie

Academisch schrijven Inleiding

Academisch schrijven Inleiding - In dit essay/werkstuk/deze scriptie zal ik nagaan/onderzoeken/evalueren/analyseren Algemene inleiding van het werkstuk In this essay/paper/thesis I shall examine/investigate/evaluate/analyze Om deze

Nadere informatie

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wat mij gelijk opviel is dat iedereen hier fietst. Ik vind het jammer dat iedereen

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

SUPPORT A NOBLE PROJECT

SUPPORT A NOBLE PROJECT Ecumenical Patriarchate Orthodox Metropolis of Belgium Exarchate of The Netherlands and Luxemburg SUPPORT A NOBLE PROJECT it s a unique opportunity AN ORTHODOX CHURCH FOR AMSTERDAM The Orthodox Metropolis

Nadere informatie

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën The Relation between Personality, Education, Age, Sex and Short- and Long- Term Sexual

Nadere informatie

VOORZETSELS. EXERCISE 1 Bestudeer de bovenstaande voorzetsels en zinnen goed!

VOORZETSELS. EXERCISE 1 Bestudeer de bovenstaande voorzetsels en zinnen goed! ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON EIGHT VOORZETSELS at three o'clock = om drie uur around three o'clock = rond drie uur by three o'clock = tegen drie uur before Saturday = voor zaterdag for a week = voor

Nadere informatie

Reading comprehension: The Tropical Rainforest

Reading comprehension: The Tropical Rainforest Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Patricia Termeer 05 februari 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/71971 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner The association between momentary affect and sexual desire: The moderating role of partner

Nadere informatie

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus.

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus. - Universiteit I would like to enroll at a university. Aangeven dat u zich wilt inschrijven I would like to enroll at a university. I want to apply for course. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Welke factoren beïnvloeden het gezamenlijk leren door leraren? Een systematische literatuurreview Thurlings, M.C.G.; den Brok, P.J.

Welke factoren beïnvloeden het gezamenlijk leren door leraren? Een systematische literatuurreview Thurlings, M.C.G.; den Brok, P.J. Welke factoren beïnvloeden het gezamenlijk leren door leraren? Een systematische literatuurreview Thurlings, M.C.G.; den Brok, P.J. Published in: Onderwijs Research Dagen(ORD), 11-12 Juni 2014, Groningen,

Nadere informatie

Verloop bij de Politie: de Rol van Procedurele en Interactionele Rechtvaardigheid en Commitment

Verloop bij de Politie: de Rol van Procedurele en Interactionele Rechtvaardigheid en Commitment Verloop bij de Politie: de Rol van Procedurele en Interactionele Rechtvaardigheid en Commitment Turnover at the Police: the Role of Procedural and Interactional Justice and Commitment Inge E. F. Snyders

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

De Relatie tussen Lichamelijke Gezondheid, Veerkracht en Subjectief. Welbevinden bij Inwoners van Serviceflats

De Relatie tussen Lichamelijke Gezondheid, Veerkracht en Subjectief. Welbevinden bij Inwoners van Serviceflats De Relatie tussen Lichamelijke Gezondheid, Veerkracht en Subjectief Welbevinden bij Inwoners van Serviceflats The Relationship between Physical Health, Resilience and Subjective Wellbeing of Inhabitants

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it.

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Modererende Rol van Seksuele Gedachten. Moderating Role of Sexual Thoughts. C. Iftekaralikhan-Raghubardayal

Modererende Rol van Seksuele Gedachten. Moderating Role of Sexual Thoughts. C. Iftekaralikhan-Raghubardayal Running head: momentaan affect en seksueel verlangen bij vrouwen 1 De Samenhang Tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen van Vrouwen en de Modererende Rol van Seksuele Gedachten The Association Between

Nadere informatie

Geslacht, Emotionele Ontrouw en Seksdrive. Gender, Emotional Infidelity and Sex Drive

Geslacht, Emotionele Ontrouw en Seksdrive. Gender, Emotional Infidelity and Sex Drive 1 Geslacht, Emotionele Ontrouw en Seksdrive Gender, Emotional Infidelity and Sex Drive Femke Boom Open Universiteit Naam student: Femke Boom Studentnummer: 850762029 Cursusnaam: Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50 De relatie tussen eigen-effectiviteit 1 De Relatie tussen Eigen-effectiviteit, Intrinsieke Motivatie en Fysieke Activiteit bij 50-plussers The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

De Relatie Tussen de Gehanteerde Copingstijl en Pesten op het Werk. The Relation Between the Used Coping Style and Bullying at Work.

De Relatie Tussen de Gehanteerde Copingstijl en Pesten op het Werk. The Relation Between the Used Coping Style and Bullying at Work. De Relatie Tussen de Gehanteerde Copingstijl en Pesten op het Werk The Relation Between the Used Coping Style and Bullying at Work Merijn Daerden Studentnummer: 850225144 Werkstuk: Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Davide's Crown Caps Forum

Davide's Crown Caps Forum pagina 1 van 6 Davide's Crown Caps Forum A Forum for Crown Cap Collectors Zoeken Uitgebreid zoeken Zoeken Forumindex Crown Caps Unknown Caps Lettergrootte veranderen vriend Afdrukweergave Gebruikerspaneel

Nadere informatie

Vergaderen in het Engels

Vergaderen in het Engels Vergaderen in het Engels In dit artikel beschrijven we verschillende situaties die zich kunnen voordoen tijdens een business meeting. Na het doorlopen van deze zinnen zal je genoeg kennis hebben om je

Nadere informatie

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter?

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Emiel Krahmer, Erwin Marsi & Paul van Pelt Site visit, Tilburg, November 8, 2007 Plan 1. Introduction: A short

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

Verbanden tussen Coping-Strategieën en. Psychologische en Somatische Klachten. binnen de Algemene Bevolking

Verbanden tussen Coping-Strategieën en. Psychologische en Somatische Klachten. binnen de Algemene Bevolking 2015 Verbanden tussen Coping-Strategieën en Psychologische en Somatische Klachten binnen de Algemene Bevolking Master Scriptie Klinische Psychologie Rachel Perez y Menendez Verbanden tussen Coping-Strategieën

Nadere informatie

Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition)

Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition) Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition) D.J. Peek Click here if your download doesn"t start automatically Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition) D.J. Peek Een vrouw, een kind en azijn (Dutch

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie Samenwerkend leren van leerkrachten : leeropbrengsten gerelateerd aan activiteiten en foci van samenwerking Doppenberg, J.J.; den Brok, P.J.; Bakx, A.W.E.A. Published in: Onderwijs Research Dagen 2013

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1 Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training Parenting and Child Anxiety and the Influence of a Preventative Training Judith

Nadere informatie

University of Groningen. Safe and Sound van den Bosch, Kirsten Anna-Marie

University of Groningen. Safe and Sound van den Bosch, Kirsten Anna-Marie University of Groningen Safe and Sound van den Bosch, Kirsten Anna-Marie IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Beste Inbounds, There is a english version just below the page

Beste Inbounds, There is a english version just below the page Beste Inbounds, There is a english version just below the page De vakantie is alweer bijna voorbij en een nieuwe lichting exchangers is zojuist gearriveerd. Voor sommige is dit het begin van hun exchange

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Behandeleffecten. in Forensisch Psychiatrisch Center de Rooyse Wissel. Treatment effects in. Forensic Psychiatric Centre de Rooyse Wissel

Behandeleffecten. in Forensisch Psychiatrisch Center de Rooyse Wissel. Treatment effects in. Forensic Psychiatric Centre de Rooyse Wissel Behandeleffecten in Forensisch Psychiatrisch Center de Rooyse Wissel Treatment effects in Forensic Psychiatric Centre de Rooyse Wissel S. Daamen-Raes Eerste begeleider: Dr. W. Waterink Tweede begeleider:

Nadere informatie

THE LANGUAGE SURVIVAL GUIDE

THE LANGUAGE SURVIVAL GUIDE DUTCH THE LANGUAGE SURVIVAL GUIDE 4 0 0 W O R D S T O G E T S T A R T E D I N A N Y L A N G U A G E BY THE FOREIGN LANGUAGE COLLECTIVE Verbs Werkwoorden To be zijn I ik ben You jij bent He/She/It hij/zij/het

Nadere informatie

Het Verband Tussen Persoonlijkheid, Stress en Coping. The Relation Between Personality, Stress and Coping

Het Verband Tussen Persoonlijkheid, Stress en Coping. The Relation Between Personality, Stress and Coping Het Verband Tussen Persoonlijkheid, Stress en Coping The Relation Between Personality, Stress and Coping J.R.M. de Vos Oktober 2009 1e begeleider: Mw. Dr. T. Houtmans 2e begeleider: Mw. Dr. K. Proost Faculteit

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

ALGORITMIEK: answers exercise class 7

ALGORITMIEK: answers exercise class 7 Problem 1. See slides 2 4 of lecture 8. Problem 2. See slides 4 6 of lecture 8. ALGORITMIEK: answers exercise class 7 Problem 5. a. Als we twee negatieve (< 0) getallen bij elkaar optellen is het antwoord

Nadere informatie

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Relatie tussen Attitude, Sociale Invloed en Self-efficacy en Intentie tot Contact tussen Ouders en Leerkrachten bij Signalen van Pesten

Nadere informatie

NUCHTER, EEN HELDERE KIJK EN NO-NONSENSE

NUCHTER, EEN HELDERE KIJK EN NO-NONSENSE NUCHTER, EEN HELDERE KIJK EN NO-NONSENSE NATUURLIJK SAMEN NATURALLY DUTCH. Koolhaas Natuurlijk is a typically Dutch company: Sober, with a clear vision and no-nonsense. That s what our customers may expect

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Examination 2DL04 Friday 16 november 2007, hours.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Examination 2DL04 Friday 16 november 2007, hours. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Examination 2DL04 Friday 16 november 2007, 14.00-17.00 hours. De uitwerkingen van de opgaven dienen duidelijk geformuleerd en overzichtelijk

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Work related road safety trends and analysis in Belgium. PRAISE Madrid - October 1, 2015

Work related road safety trends and analysis in Belgium. PRAISE Madrid - October 1, 2015 Work related road safety trends and analysis in Belgium PRAISE Madrid - October 1, 2015 Study conducted by BRSI support of the Fund for Occupational Accidents analysis of 81.080 accidents (period 2008-2012)

Nadere informatie

De Invloed van Persoonlijke Doelen en Financiële Toekomst perspectieven op Desistance van. Criminaliteit.

De Invloed van Persoonlijke Doelen en Financiële Toekomst perspectieven op Desistance van. Criminaliteit. Running head: Desistance van Criminaliteit. 1 De Invloed van Persoonlijke Doelen en Financiële Toekomst perspectieven op Desistance van Criminaliteit. The Influence of Personal Goals and Financial Prospects

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie